Page 1

Грант иелерініѕ тізімі жарияланады

№187 (28126) 10 ТАМЫЗ СЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Сайлау – 2013

САЯСИ БЕЛСЕНДІЛІКТІҢ АРТА ТҮСКЕНДІГІ АЙҚЫН КӨРІНДІ Ендігі міндет – білек сыбанып жўмыс істеу Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Саяси маңызы зор шараға дайындық жəне оның өту барысында аймағымыздың бірсыпыра жеріндегі қатардағы жандардан бастап, шенеуніктерге де «Сайлаудың қорытындысына бірқатар тұрғынның көңілі толмауы мүмкін, осыған қатысты не айтар едіңіз?», деген сұрақты да көлденең тартқан едік. Бұл сайлаудың мəн-маңызын жете ұғына қоймаған қарапайым ағайынның аз емесі шындық жайт. Əрине, сол үшін оларды жазғыруға болмас. Өйткені, тəуелсіздігін күні кеше алған жас мемлекетті айтпағанда, азуын айға білеген алпауыт елдер үшін де демократия дегеніміз, инемен құдық қазғандай, ұңғыл-шұңғылы мол дүние емес пе? Кадр тəрбиелеу, іріктеу де бір кезеңдік іс емес, ондаған жылда «қабырғасы қатайып, буыны бекитін» саясат. Ауыл жетекшілерін ірік теу жөніндегі қам-қарекет, əлбетте, жетілдіріле береді. Интел лектуалдық əлеуетке байланысты ауқымды міндеттер тұр. Соның бəрінің өз уақытында сəті түсері сөзсіз. Міне, біз дидарласқан жерлестер толғамы осылай түйінделді. Бəрінен бұрын жұртымыз жаһанға үлгі болған тыныштығымызды аялап, Елбасымыздың «Əуелі – экономика, сосын – саясат» деген бекем мұратын шексіз бағалайды. «Бүгінгі жетістіктер əлі талай асуларымыздың кəміл кепілі», дейді біз сыр тартқан жамағат. Мұндай пікір-пайымға кеше Ақжайық ауданының тұр ғын дары нан да қанықтық. Бұл

– ау мағы Жайықтың қос қанатына созылып жатқан, оңтүсті гін де мұнайлы Атыраумен шектескен, нағыз тоғыз жолдың торабындағы өңір. Алдыңғы күні

мұнда аймақтың барлық ауданынан дене тəрбиесі мен спорт, еңбек ұжымдарының 1000-нан астам өкілінің қатысуымен V облыстық спорт ойындары басталған

Ќўрылыста тўрыс болмаќ емес Кеше Премьер-Министр Серік Ахметов Құрылысшылар күніне арналған салтанатты жиналысқа қатысты. Онда Үкімет басшысы құрылысшыларды кəсіби мерекелерімен құттықтап, құрылыс саласының бір топ қызметкерлеріне наградалар тапсырды. Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Серік Ахметов жиналысқа қатысушыларға арнаған сөзінде Мемлекет басшысы алға қойған Қазақстанды əлемдегі ырғақты дамушы елдер қатарына шығарудағы міндеттерді табысты орындауға саланың қосқан үлесін атап көрсетті. Құрылыс саласы мемлекет экономикасының маңызды құрамдастарының бірі. Оның ішкі жалпы өнімдегі үлесі 6 пайыздан астамды құрайды. Көптеген жағдайда дəл осы құрылыс қарқынының

өсуі еліміздің дамуы мен əл-ауқатының индикаторы болып табылады, деді Премьер-Министр өз сөзінде. Бүгінде құрылысшылар жұмысы ырғақты алға басуымен жəне елдің бүкіл өңірлерінде құрылыс көлемінің артуымен сипатталады. «Қолжетімді тұрғын үй-2020» бағдарламасы шеңберінде өткен жылы 6,7 миллион шаршы метрден астам, ал үстіміздегі жылдың бірінші жартыжылдығында 3 миллион шаршы метрден астам тұрғын үй пайдалануға берілді. 2013 жылы арендалық тұрғын үй құрылысына 27,5 миллиард теңге, тұрғын үй құрылыс жинақ салымдары жүйесі бойынша несиелік тұрғын үй құрылысына 30 миллиард теңгеден астам қаржы қарастырылған. Тұрғын үй құрылыстары жүріп жатқан аудандарда инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым салуға республикалық бюджеттен 40 миллиард теңгеден астам қаржы бөлінді. (Соңы 5-бетте).

Шетелдерде оќитын ќазаќстандыќ жастар бас ќосты Кеше Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде Білім жəне ғылым министрлігінің Жастар ісі комитеті, «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ жəне «Болашақ» қауымдастығының, «Нұр Отан» ХДП Саяси менеджмент мектебінің жəне «Жас Отан» жастар қанатының ұйымдастыруымен шетелдегі Қазақстан студенттер ұйымдарының ІІ слеті болып өтті. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Оның жұмысына Қа зақстанның АҚШ, Ұлыбритания,

Австрия, Канада, Қытай, Ресей, Чехия, Испания, Малайзия, Корея жəне Түркиядағы 60 студенттік ұйымдардан 300ден астам делегат қатысуда.

Сонымен қатар, слетке жастар саясаты бойынша өңірлік басқармалар басшылары, жастар ұйымдарының көшбасшылары мен белсенділері, мемлекеттік құрылымдардың, білім беру, индустриялық-инновациялық даму, технологиялар саласындағы қазақстандық жəне халықаралық компаниялардың өкілдері мен студент жастар да келіп қосылды. (Соңы 3-бетте).

болатын. Ақжайықта мұндай айтулы жарыстарды айтпағанда, тір лік-тынысымызға қатысты облыс тық деңгейдегі басқа шараларды ұйымдастыруда бай

тəжірибе қалыптасқан. Бұл ортақ іске деген мүдде, жанашырлық, жауапкершіліктің бір жемісі екені сөзсіз. Осы ахуал биылғы сайлауға дайындықтан да айқын сезілді.

Осы жерде қысқа қайырсақ, 7 тамызда сайлаудың бірінші кезегі өткен басқа аудандардағы секілді, 18 ауылдық округтің əкімдігіне 3 үміткерден, яғни 54 кандидат ұсынылған Ақжайық ауданында да саяси дода тиісті деңгейінде мəреленді. Өңірлердегі, тіпті игі істері республикаға танымал мақтаулы рухани ордалардың бірі – орталықтан дырылған кітапхана жүйесі ғимаратындағы дауыс беру пунктіне жиналғандар бұл күннің Ораза айтпен тұстас келгенін жақсы жоралғыға балап жатты. Түгел келген 13 депутаттың жүзінен тарихымыздағы тұңғыш осындай рəсім үшін мақтаныш та, сонымен бірге, жауапкершілік сезімі де леп бергенін сезу қиын емес. Дауыс беру бір деммен, аптығусыз, ешқандай қарбалассыз өтті. Іле сайлау комиссиясының мүшелері дауыстарды мұқият санап шықты. – Бүгін, – деді БАҚ өкілдерімен əңгімесінде сайлау комиссиясының төрағасы Серікқали Бақманов, – би ліктің халыққа ең жақын буы ны – ауыл жетекшілерінің қалың жұртымыздың зор сенімін ақтауына алғашқы қадам жасалды деп есептейміз. Ендігі кезек, əрине, істе. Олар жұмысты жөңкілтіп ала жөнеледі деп үміттенеміз. Ешқандай сын-ескертпе болмауы да қуанышты жайт. Ал сайлау қорытындысы 13 əкімнің өз орнында қалғанын, 5 ауылдық округті бұдан былай жаңа жетекші басқаратынын əйгілеп берді. Жаңа əкімдер қатарында айталық, бұған дейін аудандық жұмыспен қамту орталығын басқарған Дəмелі Бекен бар, ол енді Ақсуат ауылдық округінің тізгінін ұстайды. Əкімшілікаумақтық өзгеріске сəйкес аудан орталығына қосылған бұрынғы Жайық ауылдық округін басқарған Нұртаза Нəбиденов Мерген ауылдық округінің əкімдігіне сайланды. Айта кетейік, ол екеуі де таңдаушы лардың 100 пайыз даусын иеленді. (Топтаманың соңы 2-3-беттерде).

Биыл тест сынағын тапсырғандарға берілетін мемлекеттік білім гранттарын бөлу мəселесін қараған республикалық комиссия өз жұмысын қорытындылап, грант иелерін анықтады. Еліміздің барлық өңіріндегі жұртшылық асыға күтіп отырған білім беру гранттары иелерінің тізімі газетіміздің 13 тамыз, сейсенбі күнгі нөмірінде жарияланатын болады.

АҚПАРАТТАР аєыны Тұрғын үй құрылысы бойынша жылдық жоспардың 45 пайызы орындалды. Биыл «Қолжетімді баспана-2020» бағдарламасы аясында 6,6 млн. шаршы метрден астам тұрғын үй тапсыру көзделген. Астанада шілдеде 350ден астам жаңа кəсіпорын мен ұйым ашылды. Жаңадан тіркелген субъектілердің негізгі бөлігі Алматы жəне Сарыарқа аудандарында шоғырланған. Павлодар облысында «Жайлау» бағдарламасына 200 млн. теңге бөлінді. Оның аясында өңірдің ауыл тұрғындарына қайтару негізінде «Бір адамға – 100 бас қой» бастамасы бойынша қойлар беріледі. Бес жыл өткен соң бағдарламаның əрбір қатысушысы мемлекетке 1 басқа 2 қойдан қайтаруы керек. Жамбыл облысында Батыс Еуропа-Батыс Қытай көлік дəлізінің жаңа бөлігі іске қосылды. 48 шақырымдық аралыққа 2 көпір мен 50-ден астам су өткізетін құбыр салынды. Ораза айты күндері Қостанай облысында жаңа мешіт пайдалануға берілді. Қашар кентінде бой көтерген құтхананы мұсылман қауымына СоколовСарыбай кен-байыту өндірістік бірлестігі салып берді. Жыл басынан бері Алматыдағы «Медеу» саябағына 4460 ағаш отырғызылды. Оның 4160-ы қылқан жапырақты ағаш, 300-і қайың. Қазақстанда жер заңнамасы аясында 2 210 заң бұзушылық анықталды. Осыған орай 1895 оқиға бойынша жалпы сомасы 296 млн. теңге көлемінде айыппұл түрінде əкімшілік ықпал ету шаралары қолданылды. Ал 273 жағдайда ескерту жасалды. Сонымен қатар 2011 жылы салынған 569 айыппұлдың биыл 89,9 млн. теңгесі өтелді. Еліміздің үш аймағында орталықтандырылған сумен қамтамасыз ету төменгі қал пында қалып тұр. Атап айтқанда, қазір Қызылорда облысында бұл көрсеткіш 55 пайызды, Жамбыл облысында 77 пайызды, БҚО-да 79 пайызды құрап отыр. Орал қаласында екі адам есірткімен қолға түсті. «Көкнəр» жедел алдын алу шарасы барысында полицейлер олардың қалталарынан 1,23 жəне 1,86 грамм героин тəркіледі. «ҚазАқпарат», «Қазақстан жаңалықтары», Bnews.kz, TengriNews, EgemenNews хабарлары бойынша дайындалды.

● Индустрия игілігі

Ґркениет кґшіндегі ґндірістер Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Бұрын негізінен шикізат экспорттаушы ел едік. Бүгінде индустриялық-инновациялық мемлекетке айналу мақсаты алда тұр. Осы орайда инвестициялық бағытты дамыту мақсатымен «Астана – жаңа қала» арнайы эконо микалық аймағының қызметі күшейтілген. Сөйтіп, сол жағалаудағы жаңа əкімшілік-іскерлік орталығы мен өндіріс аймағындағы Индустриялық парк даму жолында. АЭА-ның негізгі мақсаты жаңа əкімшілік-іскерлік орталығының жылдамдатылған құрылысы мен шетелдік жəне отандық инвесторларды тарту арқылы жоғары технологиялық өндіріс құру екені мағлұм. Мұнда инвесторлар үшін қолайлы инвестициялық жағдай жасау мақсатында ерекше құқықтық жүйе қолданылады. Инвесторлар 10 жылға дейін жер телімін жалға алу ақысынан, мүлік, табыс салығынан босатылған. Мұнымен бірге, қосымша құн салығының құнын қайтару да қарастырылған. Кедендік баж салығы да төленбейді. Аймақта бүгінге дейін 1,2 трлн. теңгелік инвестиция игеріл ген. Оның 130 млрд. теңгесі 2012 жылдың үлесінде. АЭА міндеттерінің бірі Үдемелі

индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы бойынша жаңа өндірістер құрып, соның есебінен қаланы дамыту екені белгілі. Өткен жылы тікұшақтарды құрастыру зауыты салынды. Оны «Еврокоптер Казахстан инжиниринг» ЖШС жүзеге асырды. Жобаның құны 2,2

млрд. теңге болды. Француз технологиясы бойынша шығарылатын тікұшақтар ел авиациясының қажеттілігін өтейді. Негізінен, шұғыл медициналық көмек, табиғи апаттан құтқару, полиция жəне шекаралық қадағалау қызметтеріне пайдаланылады. Модульдік желі құрастыру

айқындамасы ЕС 145 тікұшағы аймақтық операторлардың қолайына бейімделген. Былтыр зауытта 8 тікұшақ құрастырылды. Олардың жалпы құны 13,5 млрд. теңгені құрады. (Соңы 7-бетте).


2

www.egemen.kz

Ґѕірлік дамудыѕ ґрісі Kеше Премьер-Министрдің бірінші орынбасары – Өңірлік даму министрі Бақытжан Сағынтаевтың төрағалығымен Өңірлік даму министрлігінің кеңейтілген алқа мəжілісі болып өтті.

10 тамыз 2013 жыл

 Сайлау – 2013

САЯСИ БЕЛСЕНДІЛІКТІҢ АРТА бір парасы мынадай. Мысалы, кейбір депутаттардың «біз ана үміткерді танымаймыз, ендеше оған неге дауыс береміз?», деген тұрғыдағы «қарсылығының» астарына үңілсек, олардың тек қана тонның ішкі бауындай таныс-білістеріне ғана бүйректері бұратынын байқау қиын емес. Бұдан жасайтын қорытынды не? Ол гəп депутаттың үміткерді танитын, танымайтындығында емес, ол гəп үміткердің сөзі мен ісінің бірлігінде, білімі мен білігінің тереңдігінде, алдағы төрт жыл ішінде қолға алатын бағдарламасының нақтылығында, халық ойынан шыққандығында емес пе? Ал депутаттар астыртын сөз байласып, «таныстарын» бір ауыздан сайлап алды делік, бірақ, ол не жұмыс істемесе, не істей алмаса, істеуге өресі мен сауаты жетпесе, ондай таныс-білістің барынан жоғы жақсы ғой. Сосын «танымаймыз» деген үміткерлердің арасында шетелден атажұртына оралған қандастарымыз жүрсе қайтеміз? Сондықтан депутат мырзалар «біз ол үміткерді танымаймыз, сондықтан дауыс бермейміз», деген сияқты қойдан өзге ештеңені

Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Алқа мəжілісінде ведомствоның бірінші жартыжылдықтағы жұмыс қорытындылары, атап айтқанда, салалық бағдарламалардың іске асырылу барысы, бірыңғай қала құрылысы, жер кадастрын əзірлеу жөніндегі мəселелер жəне тағы басқалар талқыланды. Алқалы жиынды аша отырып, Б.Сағынтаев министрліктің барлық бастамалары өңірлердің бəсекеге қабілеттілігін нығайтуға, олардың дамуындағы сəйкессіздікті деңгейлестіруге жəне облыстардың экономикасын əртараптандыруға бағытталғанын атап өтті. Сондай-ақ, министрлік жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту туралы заңнамаға өзгерістер əзірлегенін, қабылданған заң ауыл əкімдерін, яғни басқарудың ең төменгі деңгейін қаржылық жəне институттық нығайтумен байланысты екендігін тілге тиек етті. Қазіргі таңда Өңірлік даму министрлігі қайталануға жол бермейтін, əкімшілендіру мен бюджеттеуге ыңғайлы, өңірлер үшін айқын жəне түсінікті болатын өңірлерді дамыту жөніндегі бірыңғай мемлекеттік бағдарлама əзірлеуге кірісті. Ол елімізде іске асырылып жатқан барлық салалық бағдарламалардың, атап айтқанда, моноқалаларды дамыту, «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту», «Қолжетімді тұрғын үй-2020», «Бизнестің жол картасы-2020» жəне басқа да бағдарламалардың бірін-бірі қайталамай, үйлесімді іске асуын жəне əкімшілендірілуін жақсарту қажеттігін атады. Өңірлік даму министрлігінің атқарып жатқан жұмыстары жөніндегі баяндаманы вицеминистр Қайырбек Өскенбаев жалғастырды. Вице-министрдің мəліметінше, ағымдағы жылдың жартыжылдығында шағын жəне орта бизнестің белсенді субъектілері саны 3 пайызға артыпты. Осылайша, олардың саны 784 мың бірлікті құраған. Сонымен қатар, шағын жəне орта бизнес секторында жұмыспен қамтылғандар саны 4,9 пайызға артып, 2 591 мыңнан астам адамды құрапты. Ал өнім шығару 0,9 пайызға артып, 4,2 млрд. теңгені құраған. Бірінші вице-министрдің мəліметінше, қазіргі уақытта барлық лицензияларды беру электронды пішінге көшірілген, бизнесте сұранысқа ие 80-нен астам рұқсатнама үрдістері автоматтандырылған. Үстіміздегі жылы тағы да 214 рұқсат автоматтандырылады деп жоспарлануда. Министрлік ағымдағы жылдың соңына дейін «Рұқсаттар жəне хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасы заңының жобасын əзірлеуді жоспарлап отыр. Онда алғаш рет барлық рұқсат беретін құжаттардың тізбесі қалыптастырылатын болады. Қ.Өскенбаев өңірлердің инфрақұрылымы жағдайына да тоқталып өтті. Жергілікті өзін-өзі басқаруға қаржылай қолдау көрсету ретінде 2013 жылы денсаулық сақтау, білім, мəдениет, спорт, сумен жабдықтау, газбен жабдықтау, коммуналдық шаруашылық объектілерін күрделі жəне ағымдағы жөндеу бойынша 2462 жобаны жүзеге асыруға республикалық бюджеттен 6 млрд. теңге бөлінген. Бүгінгі таңда 2,5 млрд. теңге игерілді, деді Қ.Өскенбаев. Министрліктің мəліметінше, бұдан өзге өңірлерде инженерлік инфрақұрылымды дамыту бойынша бірнеше жоба жүзеге асырылып жатыр, оларға 15,2 млрд. теңге бөлінген, 6,2 млрд. теңге игерілген. Мұнымен қоса, вице-министр жұмыспен қамту бағдарламасының төртінші бағыты шеңберінде коммуналдық, инженерлік, көліктік жəне коммуналдық инфрақұрылымға жөндеу жүргізілетінін хабарлады. Осы мақсаттарға биыл 42 млрд. теңге бөлінген, жартыжылдықтың қорытындысы бойынша 9,2 млрд. теңге игерілген. Мемлекет басшысының тап сырмалары аясында ауылшаруашылық алқаптарын түгендеу жөнінде жұмыстар жүргізіле бастады. Былтырғы жылы 30 млн. га тексерумен қамтылып, 365 мың га жыртылған жерді құрайтын ауданы

3 млн. га, ауыл шаруашылығына арналған 7 мың қолданылмаған жер учаскелері анықталды. Анықталған жердің жəне жер қорының бөлігі ауылшаруашылық айналымына тартылды. Осы жылы министрлікпен қосымша 30 млн. га жерді түгендеу жұмысының екінші кезеңі жүргізілуде. Ағымдағы жылдың соңына дейін Өңірлік даму министрлігі көзделген ауқымды жұмыстарды аяқтауды жоспарлап отыр. Кеңейтілген кеңесте Өңірлік даму вице-министрінен өзге «Атамекен одағы» ұлттық экономикалық палатасы» басқармасының төрағасы Абылай Мырзахметов, Жер ресурстары комитеті төрағасы Бауыржан Смағұлов, «Мемсараптама» РМК бас директоры Бірлік Ережепов, Қазақ құрылыс жəне сəулет ғылыми-зерттеу жəне жобалау институтының Астана филиалы директоры Тұрлыбек Мұсабаев жəне Ақтөбе облысы əкімінің бірінші орынбасары Нұрмұхамбет Əбдібеков, Шығыс Қазақстан облысы əкімінің орынбасары Нұрымбет Сақтағановтар сөйледі. Жиынды Премьер-Министрдің бірінші орынбасары – Өңірлік даму министрі Б.Сағынтаев қорытындылады. Оның айтуынша, үстіміздегі жылдың жартыжылдығында өңірлерде бюджеттік қаражаттарды игеру 98,6 пайызды құраған. Осы мəселені, сондай-ақ өңірлердегі қаражаттарды игеруді қатаң бақылауда ұстау қажет. Мəселен, өңірлерде моноқалаларды дамыту бағдарламасы бойынша қаражаттардың тиімсіз игеріліп жатқандығы байқалады. Моноқалалар бизнесін қолдауда қаражаттар мен түрлі тетіктердің барына қарамастан əкім дер негізінен инженерлік коммуникацияларға қаражаттарды алуға жəне коммуналдық мəселелерді шешуге көңіл аударады, деді Б.Сағынтаев. «Министрлік қызметінің басынан бастап жеке өңірлік бағдарламаларды сынап талдау жүргізді. Бұл өңірлерді, моноқалаларды дамыту, «Бизнестің жол картасы», «ТКШны жетілдіру бағдарламасы», «Ақ бұлақ», «Қолжетімді тұрғын үй», «Жұмыспен қамтудың жол картасы» бағдарламалары. Осы бағдарламаларда бағыттардың, жылдамдықтың, мақсатты көрсеткіштердің қайталанғанын байқадық, оларды үйлестіру жəне əкімшілендіруде қиындықтар туындаған. Мысалы, осы бағдарламаларда инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жөндеуде шығындар бар», деп атап өткен ведомство басшысы алда бұл мəселелерді шешуге министрлікте əзірленіп жатқан өңірлерді дамыту жөніндегі бірыңғай мемлекеттік бағдарлама септігін тигізетініне сенім артты. Бағдарламаға байланысты жұмыстарға мұқият болып, тиісті тапсырмаларды тағы бір пысықтауды тапсырды. Б.Сағынтаев құрылыс саласына қатысты да біраз мəселені сынға алды. Бұл ретте бірыңғай құрылыс кодексін жасау жөнінде ұсыныс айтты. «Бізге құрылыс нормаларын ауқымды түрде оңтайландырып, бұл мəселені түбегейлі шешу қажет. Қарама-қайшылықтар, шектен тыс тексерістер жойылуы тиіс жəне де қандай да бір сандық көрсеткіштерге басымдық берілмеуі керек», деді Б.Сағынтаев. Министрлікке бір айдың ішінде құрылыс нормаларының өзара əрекеттестігі бойынша нақты ұсыныспен Үкіметке шығуды тапсырды. «Бізге бірыңғай құрылыс кодексін əзірлеу туралы ойлану қажет секілді. Құрылыс кодексі қажет», деді ведомство басшысы. Өңірлік даму министрлігінің алдында маңызы бар міндеттердің толық кешені тұр, Мемлекет басшысының барлық тапсырмалары орындалуы қажет деп қорытындылады бірінші вицепремьер – Өңірлік даму министрі Б.Сағынтаев.

Жамбыл ґѕірінде 156 əкім сайланды Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Əкімдерді абдыратып, сайлаушыларды (мəслихат депутаттары) сабылтқан сайлау да өтті. Əкімдердің абдырайтын себебі, олар осыған дейін атқарып келген «ауыл əкімі» деген қызметін абыроймен сақтап («қорғап» десек те болады) қалуы керек. Жаңарған заңның, түлеген заманның бұл да бір қатал талабы. Өйткені, кəсіпқой боксшы да чемпиондық титулын мезгіл-мезгіл қорғап тұрады жəне ол үшін күндіз-түні тер төгеді. Сол сияқты, білімі мен білігі мол кейінгі буынның, яғни жас құрақтай жайқалып өсіп келе жатқан талантты ұрпақтың кез келген «соққысына» кез келген уақытта дайын тұрмаса, «мен» деп менменсіген əкімнің өзі «ертоқымынан» қалай ауып түсіп қалғанын білмей қалуы мүмкін. Ал таңдаушылардың (мəслихат депутаттары) сабылатын себебі, жақсы əкімді Толыбай сыншыдай дəл табу қиынның қиыны: дұрыс таңдаса, халықтың алғысын алады, ал бұра тартса, қарғысына қалады. Сонымен, Жамбыл өңірінде күні кешеге дейін 156 əкімнің жайлы орындығы өз қожайынын «күтіп» тұрды. Ал əкімдік қызметтен үміткерлердің саны алғашқы қарқынмен облыс бойынша 467 адамға жеткен. Бірақ уақыт жақындаған сайын ет пен терінің арасындағы желік басылып, оңы мен солын бажайлаған 137 үміткер тамыздың алғашқы аптасында сайлау бəсекесінен өз еркімен бас тартты. Сөйтіп, жеме-жемге келгенде жүрегінің түгі, білегінің күші бар 330 үміткер «не бел кетер, не белбеу кетер» деп сайлауға түсті. Тамыздың 9-шы таңы тамылжып атысымен облыс орталығының іргесіндегі Жамбыл ауданының орталығы – Аса ауылына жеттік. Дауыс беріп шыққан депутаттар шылымдарының түтіндерін будақтатып, əкімдік ғимаратының алдында тұр. Қай үміткерге дауыс бергендері, əлбетте, іштерінде. Жүздерінде «мен халыққа адал қызмет ететін үміткерге ғана дауыс беріп шықтым» деген «жазу» бар. Сондықтан болар, сəлеміңізге ернін ғана жыбырлатады, елпелектеп кеп ұсынған қолыңызға саусағының ұшын ғана ұстатады. «Хош» деп, ішке ендік. Аудандық мəслихаттың бір депутаты соңғы бюллетенді жəшікке салды. Жəшік іші анық көрініп тұр. Байқаушылар, үміткерлердің сенімді өкілдері бəрін көріп отыр. Артық бюллетендер жарамсыз етілді... Содан кейін ауылдық округтер бойынша бюллетендерді реттеп алып, қай үміткердің қанша дауыс алғанын дауыстап оқып, хабарлай бастады. Алғашқы болып Айша бибі ауылдық округінен сайлауға түскен үміткерлер Райымбек Сейітов пен Мұратбек Зиябековтің қорытындысы белгілі болды. Мұны спорт шолушыларының

жаттанды сөзімен айтсақ, «аталмыш бəсекеде есеп 14:1 болып, үміткер Р.Сейітовтің пайдасына шешілді. Р.Сейітов енді Айша бибі мазары тұрған тарихи өңір Айша бибі ауылдық округінің əкімі болып есептеледі. Аудандық мəслихаттың 15 депутатының 14-і қолдағанына қарағанда, Райымбек ел сенімін ақтайтын басшылардың бірі сияқты. Бұдан кейін Жамбыл ауылдық округінің əкімі қызметінен үміткерлерге дауыс берілген бюллетендер саналды. Бұл санақ бойынша ауылдың бұрынғы əкімі Бақыт Садырбаев 13 дауыспен жеңіске жетті. Екінші үміткер Əлия Жанқараева небəрі 2 дауыс жинапты. Осылайша, аудандағы 17 ауылдық окургтің əкімдері елімізде ауыл, қала əкімдерін сайлау бойынша алғаш рет қолданылып отырған заң талабы бойынша лауазымды қызметке қол жеткізді. Жалпы, Жамбыл ауданындағы 17 ауылдық окургтің əкімі қызметіне 51 үміткер тіркеліпті. Бірақ, сайлау күні жақындаған сəтте олардың 17-сі бəсекеден өз еріктерімен бас тартқан. Сөйтіп, сайлауға түскен 34 үміткердің ішінен бұрынғы 14 əкім өзінің жайлы орындығын сақтап, жеңіске жетті. Ресми тілмен айтсақ, халық қалаулыларының таңдауы арқылы қарапайым халықтың сеніміне ие болды. Бұл сенім олардың өз қызметтерін бұрын да жақсы атқарғандарын білдіреді. Ал аудандағы Ерназар, Тоғызтарау жəне Ақбұлым ауылдық округтерінің əкімі деген қызметтерге Мырзахан Əбдіқұлов, Қайрат Əділов жəне Сағынбек Жанысбаев деген азаматтар жаңадан əкім болып сайланды. Бұрынғы əкімдер қызметімен қош айтысты. Халық қалауын білдіретін мəслихат депутаттарының дауысына 100 пайыз ие болған үміткерлер де жоқ емес. Мысалы, Жамбыл ауданындағы Ақбастау ауылдық округінің əкімі болып бір-екі жылдан бері ғана қызмет етіп келе жатқан Нұрсұлу Дүзееваға депутаттар бір ауыздан дауыс берді. Алғыр, өткір, ісіне тиянақты келіншек өз қызметін сайлау арқылы осылайша абыроймен қорғап қалды. Сондай-ақ, Аса ауылдық округінің əкімі Бауыржан Қалшымбетов те 100 пайыз дауыспен өз қызметін одан əрі қарай жалғастыратын болды. Бірақ, Аса аулының əкіміне халықтың айтар талабы мен тілегі бар. Мысалы, Жамбыл ауданымен көрші Байзақ ауданының орталығы – Сарыкемер ауылының көркіне көз тоймайды. Тазалығы қай аудан орталығы үшін де үлгі боларлық. Ауданға кіре берісінен басталған гүлзарлар, ғажайып аркалар сізді тура аудан əкімінің ғимаратына дейін «жетелеп» отырады. Байзақ датқаға орнатқан ескерткіш те айналма жолдың ажарын ашып тұр. Асфальттары да тап-таза.

Ал Аса ауылының орталық көшесіндегі «тазалық» пен «тəртіп» көзіңізге қожайыны жоқ ауылды елестетеді. Облыс орталығына тиіп тұрған аудан орталығының мұндай бей-берекет көрінісі кім-кімді де ойландырса керек. Сондықтан біз осы тақырыпта ауданның жаңа əкімі Рүстем Рысдəулетпен сайлау қарсаңындағы бір іссапарымызда мұқият əңгімелескен едік. Сонда ол Аса ауылын көріктендіріп, көгалдандыру жəне көшелердің сəулеттік ансамблін жаңғырту жөніндегі өзінің іс-жоспарларымен бөліскен. Оның айтуынша, алда бірқатар үлкен істер атқарылатын сияқты. Міне, осы жауапты жұмыста сайлаушылардың 100

көрмеген баяғының сауатсыз шалшауқанының сөзін отыз тісінен ендігəрі шығармаса дейміз. Талас ауданындағы «талас» өте қызу өтті. «Той дегенде қу бас домалайды». Төбелессіз бəсеке аудандағы 14 əкімнің орнын нысанаға алды. Ең бастысы – Қаратау қаласы əкімінің орны. Осы қызметке 2 үміткер: Қойшыбай Мақашов пен Асқар Шымырбайұлы «таласып», сайлау қорытындысында 11 дауыспен Қ. Мақашов жеңіске жетті. Үшарал ауылдық округінің əкімі қызметіне арыстай 3 үміткер: Дархан Байымбетов, Болат Майкенов жəне Жексенбек Шөмішбай түсіп, осы «үш алыптың» ішінен Д. Байымбетов

пайыз дауысына ие болған Аса ауылдық округінің ескі де жаңа əкімі Б. Қалшымбетов аудан əкімі Рүстем Рысдəулетке іскерлік тұрғысынан көмек қолын созса, нұр үстіне нұр болар еді. Сайлау сарыны облыстың Сарысу, Талас, Байзақ, Жуалы, Меркі, Шу, Мойынқұм жəне Меркі аудандарында да ың-шыңсыз өтті деуге болады. Өйткені, облыстық сайлау комиссиясына аудандардағы ауыл, қала əкімі қызметінен үміткерлерден, олардың сенімді өкілдерінен, бақылаушылардан немесе сайлауға қатысушы БАҚ өкілдерінен сайлау барысында орын алған əділетсіздіктер мен заңсыздықтар туралы арыз-шағым түспеген. Арыз-шағым демекші, сайлауалды жұмыстар кезінде ауыл-ауылда болып, ел ішіндегі əңгімелерге құлақ түре жүріп байқағандарымызды ой-пікір ретінде ортаға сала отырсақ артық болмас. Сол ой-пікірлердің

11 дауыспен əкім болып сайланды. Б. Майкеновке 2 депутат дауыс берсе, Ж. Шөмішбайды 1 депутат қана назарға алыпты. Мұны сайлаудың алдағы уақытқа сабақ болар ғибраты дейміз бе, не дейміз?.. Сабақ демекші, үміткерлер арасынан ақ жаулықты əйеланалардың əкімдік қызметке білек сыбанып таласпауы таңғалдырды. Бұл да қазақы менталит пе, баяғы? Əлде əйел кадрларының белсенділігіне аудан əкімдерінің көңілі толмай ма? Мысалы, Сарысу ауданындағы Жаңатас қаласы əкімінің орнын айтпағанда, ауылдық округ əкімдігіне үміткерлердің арасынан бірде-бір əйелді көре алмадық. Ал Шу ауданынан Ақмарал Омарова (Алға ауылдық округі), Лəззат Жүнісова (Тасөткел ауылдық округі), Орынкүл Қалқабаева, Нəйлə Қондыбаева (Дулат ауылдық округі), Толқын Андабаева (Шоқпар ауылдық округі) жəне

Сандуғаш Иманбекова (Бірлік ауылдық округі) үміткер ретінде тіркеліп, осы арулардың арасынан Нəйлə Қондыбаева Дулат ауылдық округіне əкім болып сайланды. Бір айта кетерлігі, осы ауылдық округтен əкім болуға 3 үміткер ниет білдіріп (оның екеуі əйел, біреуі ер азамат) тіркелген. Солардың ішінен, міне, Н. Қондыбаева 100 пайыз дауыспен əкім болып сайланып отыр. Байзақ ауданындағы ауылдық округ əкіміне үміткерлер арасынан 3 азаматшаның аты-жөндерін байқап қалдық. Бірақ, олардың ешқайсысы да əкім болып «атқа мінген» жоқ. Таластықтар да «джентельмендік» танытып, бір əйел-ананы əкім етіп сайлап алды. Мысалы, Көктал ауылдық округінің əкімі қызметіне үміткер болып тіркелген Гүлнəр Аязбаева мен Ауданбек Тауасаровтың қайсысы халық қалаулыларының сеніміне көбірек ие болды десек, бұл жерде 14 депутаттың 8-інің дауысына ие болған Гүлнəрдің тасы өрге домалағанын көреміз. Ал Ойық ауылдық округінде Күлшат Қожатаева мен Медет Үрістенов бəсекеге түсіп, М.Үрістеновтің жолы болды. Батыр Бауыржан Момышұлының «Тəртіпсіз ел болмайды, тəртіпке бағынған құл болмайды», деген керемет сөзі бар. Бір кездері осы сөз Тараз қаласының төрінде ілулі тұратын. Сол сөздегідей, «сайлау екен» деп, «демократия екен» деп жөнсіз далаңдай беруге де болмас. Əсіресе, сайлау деген мəселеде қазаққа өте абай болған жөн сияқты. Өйткені, бір ауылда түтін түтетіп отырған бір атаның балаларының өзі бірнеше ұрпаққа бөлінеді. Ал олардың еркіне салса, кез келгені «көрпені» өзіне қарай тартатыны өтірік емес. Тоқсаныншы жылдардың басында демократияның екпінімен, сайлаудың салқынымен рухтанған туыстарымыз, бір кооперативтің төрағасы етіп өздерінің бір азаматын ӨК-тің басшысы етіп сайлап алған. Кейін жолықтырсақ, бəрі жерге былш-былш түкіріп жүр. «Оу, не болды?». «Өй, бүйткен туысқаны бар болсын, мынауың бір түйенің үстінде жүрсе де итке таланатын адам екен де, шаруаны жүдə шайқалтып жіберді». Міне, қазақтың «сайлауы» мен «демократиясы» қазір де сол, жалған намыспен өзінің туғантуысқандарын келсін, келмесін бастық (əкім) етіп сайлап ала-

ды да, артынан өкініп, өздерін өздері балағаттап жүргендері. Сондықтан ауыл, қала əкімдерін аудан халқының сенімді өкілдері – мəслихат депуттарының дауыстары арқылы сайлау қазақтың қанына да, жанына да жақын сайлау деп санау өте керек-дүр. Мұны да біз емес, ел, ел ішіндегі электорат айтып отыр. Сонымен, Жамбыл өңіріндегі қала, ауыл əкімдерін сайлау сабыр үстінде, ақыл аясында өтіп, қаласы бар, даласы бар 156 əкім жайлы орындықтарына жайғасты. Бірақ, ол орын əкімге жайлы болғанымен, халыққа жайсыз болмауы тиіс. Ол үшін барлық деңгейдегі əкімдер елмен етене араласып, ауылдың əлеуетін бұрынғыдан да арттырып, ажарын бұрынғыдан да жарқыратып, əлеуметтік жағдайын бұрынғыдан да жақсарту үшін жан аянбай еңбек етулері қажет. Жамбыл облысы.


www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

 Сайлау – 2013

ТҮСКЕНДІГІ АЙҚЫН КӨРІНДІ Ендігі міндет – білек сыбанып жўмыс істеу Ауылдық округтерді бұған дейін басқарған жəне осы лауазымға қалып отырған Болат Сүлейменов (Ақжол), Ерболат Есболсынов (Алғабас), Гүлжамал Қуанышалиева (Алмалы), Аманжол Сəлімов (Базартөбе), Ғиззат Ихсан (Қарауылтөбе), Абзал Əлжан (Сарытоғай), Боранбай Қыдырғожин (Тайпақ), Сəлімгерей Сиражев (Жаңабұлақ), Қайыржан Елешов (Жамбыл) таңдаушылардың толық қолдауына ие болды. Қабыршақты ауылдық округінің əкімдігіне осыған дейін мұндағы мектепті басқарған Сандуғаш Алманбетова 84,6 пайыз дауыспен сайланды. Самал ДОЩАНОВА (Алмалы орта мектебінің директоры): – Мен кандидат Гүлжамал Қуанышалиеваның сенімді өкілі болдым. Ол 1999 жылдан біздің Алмалы ауылдық округі əкімі аппаратында бас маман, 2011 жылдан əкім, тəжірибесі мол басшы болып табылады. Əлеуметтің қамы үшін бəйек таппайтын, ауданымыздағы абыройлы қызметтегі нəзік жандылардың бірі. Оның 100 пайыз қолдаумен өткені, заңды да. Дəулетжан ЖАҚСЫБАЕВ, аудандық мəслихаттың

хатшысы: – Кандидаттардың бағ дарламасын айтпағанда, олармен көзбе-көз жүздесулерде депутаттар заңнамадан хабардарлықтарын, рухани, қастерлі байлықтарымызға көзқарастарын да салмақтап, емен-жарқын əңгімелер өткізген-ді. Соның бəрі жемісін берді. Ал демократия құндылығына қарай құтты қадам жайында қорытып айтсам, бұл сайлау науқаны билік пен жамағат арасын одан əрі жақындата түсті, ел басқаруға талапты, мемлекеттік

идеяға берілген мамандарды іріктеуде салмақты тəжірибе əкелді. Облыс, аудан орталықтарынан шалғай жатқан ауылдық округтердің бірі – Сарытоғай. Ілгеріде 10 жыл осындағы орта мектептің директоры болып, 2012 жылдың соңынан бері əкім қызметіндегі Абзал Əлжан ауылдастарының кəміл сеніміне бөленген жандардың бірі. – Менімен бірге дауысқа түскен екі кандидат, оның бірі өз ауылдасым, халыққа

Нұрлан ОРАЗАЛИН,

Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы, Сайлауды қадағалау жөніндегі республикалық қоғамдық комиссияның мүшесі.

Əлем дамудың жаңа сатысына көтерілді. Жаһандану атты жер-дүниенің бағыты мен бағдарын, тынысы мен тіршілігін анықтайтын өмір сүру мен ғұмыр кешудің жұмбағы мен үлгісі жұмыр бас пендеге күрмеуі қиын күрделі мəселелерді аз ұсынып отырған жоқ. Осы орайда, алты құрлықтың тұрғындары – жаңа заманның иелері ұрпақ пен ұлттардың, ұлыс пен мемлекеттердің амандығын, бүтіндігін қамтамасыз етудің жолдарын іздестіруде. Арғы-бергі тарих ұсынар адамзат ақыл-ойының жемісі де, қазіргі таңда қалыптасып отырған замана, өмір ақиқаты да адам баласына əзірге дүние тепе-теңдігін сақтау мен ұлттардың, халықтардың мемлекет болып орнықты өмір сүруінің жалғыз жолы – өзара түсіністікті жағдайда ғұмыр кешуге ықпал етер құқықтық негіздегі демократиялық үлгі екеніне көзімізді жеткізе түсуде. Демократияның алтын арқауы құқықтық қоғам болған да, ал негізі – сайлау. Бұл – уақыт, заманалар сынынан мүдірмей өтіп келе жатқан шындық. Соңғы ширек ғасыр ішіндегі əлемнің геосаяси картасына түбірлі, түбегейлі өзгерістер енгізген тарихи оқиғалардың бірден-бір алып кеңістігіне айналып отырған Еуразия континентіндегі жаһанданудың əралуан көріністері демократия дейтін аса нəзік құралға үлкен білгірлікпен қараудың қажет екеніне көзімізді жеткізе түсуде. Бұл – өзін-өзі сақтап қалуға ұмтылар кез келген үлкендікішілі мемлекеттердің басты қағидасы. Бұл – ғаламдық қағида! Ғаламдық қағидаға бағынбаудың ақыры – қатер. Ғаламдық қағиданы өз ыңғайына бейімдеу – наразылық басы. Наразылық та, қатер де түптің-түбі жақсылыққа апармайды. Қазақ тілінде сөйлеп, қазақ тілінде түс көру, қазақ тілінде ойлап, қазақ тілінде мемлекет ісін жүргізу міндеті мен жауапкершілігі пешенесіне жазылған бүгінгі ұрпақ ұлт пен ұлыс тұтастығын сақтаудың, тəуелсіз Қазақ Елінің өмір сүру қабілетін қамтамасыз етудің бірденбір өміршең үлгісі мен өріс кеңейтер қағидасы да осы демократия дейтін аса нəзік, алмастай өткір құралды қалай пайдалана білуімізге тікелей қатысты екенін жан-жүрегімізбен сезінуге тиіспіз. Тəуелсіздіктің елең-алаң таңынан бері, кейде біліп айтсақ та, кейде білмей айтсақ та, елегімізден бірде өткізіп, бірде өткізбей, даңғаза, дақпыртқа ілесіп айтсақ та, қоғамдық, саяси өміріміздің күн тəртібінен түспей келе жатқан сондай толғақты мəселелердің бірі – жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін жетілдіру, билікті баламалы негізде өтетін сайлаулар арқылы анықтау. Шынын айту керек, демократиялық құндылықтарды көздің қарашығындай көріп, сақтау мен қорғау – ақылды,

парасатты қоғам үшін ауадай қажет дүние. Ал ақылын – ашу, парасатын асып-тасу билеген заманда, турасын айтсақ, толыққанды демократияның болуы, қоғамда өмір сүрудің өркенді үлгісінің қамтамасыз етілуі екіталай. Бұл, əсіресе, кешегі өзіміз көзімізбен көріп, өртін кешкен, ойымыз бен санамызды əлемтапырық еткен алып империяның ыдырауынан кейінгі өтпелі кезеңде – ел тəуелсіздігінің аяғын апыл-тапыл басқан тұсында мүмкін емесі анық еді... Уақыт мінезі мен замана шындығын тап басып таныған алғашқы қазақ Президентінің дəл осындай аумалы-төкпелі дəуірде даңғаза, дақпыртқа ілесіп кетпей, сабырлы, салмақты саясаттың тізгінін бекем ұстап, вертикалды билікті қамтамасыз ете отырып, жергілікті өзін-өзі басқаруды біртебірте жүзеге асыруға бет бұруы саяси көрегендіктің айқын белгісі болғанына көзіміз жете түсуде. Жері – ұлан-ғайыр, халқының саны аз əрі осынау кең жерді əралуан тарихи себептермен келіп, əртүрлі кезеңде əрқилы ұлт өкілдері жайлаған Қазақстан секілді полиэтникалық мемлекетте демократия көзін тауып, орнымен пайдалана білсең, өрісіңді кеңейтіп, өркеніңді өсірер ізгіліктің құралы, орынсыз пайдалансаң, өрісіңді өртеп, өркеніңді өшірер қасіреттің өзі болары анық еді. Енді... Ел Тəуелсіздігі екі онжылдықты артқа қалдырып, мемлекет құру мен ел іргесін бекітудің қазақстандық моделін жасап, əлем жұртшылығының сеніміне толық ие болған бүгінгідей өз дамуының жұлдызды дəуіріне жеткен тұста жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін ауыл əкімдерін баламалы жолмен сайлаумен бастауы – ел өміріндегі үлкен оқиға. Бұл, əрі-беріден соң, азаматтық қоғам құруға бет алған жаңа дəуірдегі жаңа Қазақстанның бағдарлы, батыл қадамы деп бағалауымыз керек. Осыдан біраз бұрын бір топ ел азаматтарының бастамашылығымен өмірге келген Республикалық бақылаушылар комиссиясының құрамында Алматы облысы аумағында өткен кейбір ауыл əкімдерін сайлау науқанының куəсі болдым. Бақылаушы ретінде өзім тікелей қатысқан Жамбыл ауданындағы 24 округтің ел серкелерін (əкімдерін) анықтау үшін сайлауға

түскен 72 кандидаттың сайысын қадағалап отырып əрі біраз ауыл, аудан тұрғындарымен өткен сайлауалды кейбір басқосулардың нəтижесінде көзім жеткен бір шындық – халықтың науқанға сергек қарап, үлкен мəн беретіні. Ұрпақ ауысып, ұлт түлей бастаған əрі жаңаша ойлауға, жаңаша өмір сүруге бейімделген қоғам өкілдері тəуелсіздіктің бар мүмкіндігін жан-жүректерімен толық танып, ел баяндылығына өз үлестерін қосуға мүдделі кездесулерде болған елдің сөзінен, көзінен осы жайды анық аңғардым. Жалпы, Қазақстанның 7 жарым миллионнан асып жығылар қомақты бөлігінің мүддесін қорғайтын, сол ел-елде, жер-жерде тұрып жатқан ауыл, село, шағын селолық кенттердегі отандастарымыздың, турасын айтсақ, күнге күйіп жер еміп, желге тотығып жүрген қаракөздеріміздің тағдырталайын таразыға салған баламалы негізде өткен бұл сайлауға бұрынғы əкімдермен қатар, біраз жаңа, жас есімдер де еркін келіп, өз бақтарын сынап бақты. Тіпті, кейбір округтерде күтпеген есімдер ат ойнатып, мəреге бұрын келіп те жатты. Жанама сайлаудың арқасында ел сайлаған аудандық мəслихат депутаттары өз құқықтары мен мүмкіндіктерін толық пайдаланды. Иə... «Көппен көрген – ұлы той», көптен күткен үлкен науқан əкімдіктен дəмелі біраз азаматтарымыздың көңілін күпті етіп, өкіндіргені де, опындырғаны да, біраз азаматтарымыздың жүрегін дірілдетіп, тізесін қалтыратып, жауапкершілік жүгін иықтарына жүктегені де рас. Қалай болғанда да, барынша құқықтықдемократиялық ұстанымға қазық байлап, конституциялық заң аясында өткен жергілікті əкімдердің сайлауы өз мəресіне жетті. Дода даусыз болмайды... Тəуелсіз Қазақ Елінің тарихында алғаш өтіп отырған ауыл əкімдерінің сайлауы туралы да сан түрлі алып-қашпа əңгіменің болуы күмəнсіз. Соның өзі демократиялық жүйенің ел өміріне дендеп еніп отырғанының нышаны. Дегенмен, ел өмірінде үлкен саяси оқиғаның болғаны дау тудырмас шындық. Қазақ даласының ұлы байтағында өткен саяси науқан елдік тұтастығымызды тағы бір үлкен сынға салды. Өз басым Алаш жұртының бүгінгі ақылға тоқтап, сөз бен істің қадіріне жетер жаңа ұрпағы сол сыннан негізінен сүрінбей өтіп, абырой биігінен мүдірмей көрінгені үшін іштей қанағат сезіміне бөлендім. Ылайым, биліктің елмен тікелей жұмыс жүргізіп, іс тындыратын ең төменгі бөлігіндегі азаматтарымыздың ақыл мен ойдың, сөз бен істің үйлесімді биігінен көрініп, ел сенімін ақтауларына тілектеспін. Ауыл əкімі – елдің тұтқасы ғана емес, ел сенімін арқалап, ел көшін бастар тұлға да болуға тиіс. Тұлғасы мықты елдің тұғыры да биік болады. Өйткені, ауыл тағдыры – ұлт тағдыры.

Кеше Сыртқы істер министрлігінің баспасөз хатшысы Нұржан Айтмахановтың қатысуымен аталған ведомствоның дəстүрлі брифингі өтті. Онда екі мəселе төңірегінде əңгіме қозғалды. «Егемен Қазақстан».

еңбектері мəлім, беделді жандар. Ал таңдаудың маған жасалуы істегі азды-көпті ұмтылысымды бағалағандық болар. Мен бұл таңдауды жұртымыздың аманаты деп түсінемін, – деді ол ағынан ақтарылып. Иə, азаматтың айтқаны өте дұрыс. Сайланғандарға халқымыздың сенімін ақтауға мүмкіндік ашылды. Ендігісі – білек сыбанып жұмыс істеу. Облысымызда осы күні түске дейін белгілі болғандай,

Жаѕа дəуірдегі жаѕа Ќазаќстанныѕ баєдарлы да батыл ќадамы

Екі мəселе де ведомствоныѕ баќылауында тўр Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

(Соңы. Басы 1-бетте).

мысалы, Қазталов ауданында 51 үміткерден 16 ауыл əкімі сайланды. Бұрынғы ауыл əкімдерінің 9-ы өз орындарына қайтадан бекітілсе, жетеуі жаңадан осы лауазымға келді. Оралда 9 үміткер арасынан Желаев ауылдық округі, Зачаган, Круглоозерный кенттерінің əкімдері белгілі болды. Батыс Қазақстан облысы. ------------------------------

Суреттерді түсірген Нұрбек ИХСАН.

Сайлау – жауапкершілік жїгін арттырады Смағұл ЕЛУБАЙ, жазушы. Аудандық маңызы бар қалалары, ауыл округтері, ауылдық округтің құрамына кірмейтін кенттер мен ауыл əкімдерінің сайлауын өткізу – жергілікті өзін-өзі басқару мен қоғамды демократияландыру жолындағы прогрессивті қадам деп санаймын. Сайлау аудандық мəслихаттар, яғни жергілікті тұрғындар өкілдері тарапынан өткізіледі, тиісінше, бұл ауыл əкімдерінің халық алдындағы жауапкершілігін арттырады. Былайша айтқанда, олар жоғарыдан тағайындалмай, жерлестері тарапынан сайланады. Əкімдердің өкілеттігін кеңейту жəне қаржылық еркіндігін қамтамасыз ету олардың əртүрлі əлеуметтік мəселелерді тиімді шешуіне мүмкіндік берерін атап өту керек. Мəселен, ауыз сумен қамтамасыз ету, сапалы медициналық қызмет, білім беруді жақсарту, жаңа жұмыс орындарын ашу жəне басқаларды шешумен қатар, ауыл жастары арасындағы жұмыссыздықты төмендету мəселелерін де қарастырады. Бұл сайлау елімізде демократиялық құндылықтарды іс жүзіне асырудың белгісі болып табылады. Мұндай қадам Қазақстан имиджі үшін үлкен маңызға ие. * * * Камал БҰРХАНОВ, Парламент Мəжілісінің депутаты. – Қазақстанда аудандық маңызы бар қалалары, ауыл округтері, ауылдық округтің құрамына кірмейтін кенттер мен ауыл əкімдерінің сайлауын өткізу қажеттігін Мемлекет басшысы өткен жылдың желтоқсанындағы «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Жолдауында жария етіп, басқаруды орталықсыздандыруды сауатты жүргізуіміз қажеттігін жəне құқық беру мен шешім қабылдаудағы қажетті ресурстарды орталықтан өңірлік билік органдарына беруді нақты белгілеп берді. Сонда Президент азаматтардың жергілікті маңызы бар мəселелерге араласуын кеңейтетін жəне ауылдық деңгейде басқару сапасын жақсартуы тиіс жергілікті өзінөзі басқару тұжырымдамасы қабылданатынын мəлімдеген болатын. Ауылдық əкімдердің ауылдағы жағдайға ықпал етуі күшейтіледі жəне қосымша өкілеттіктері арттырылады. Менің пайымымша, Мемлекет басшысының бастамасы арқасында жергілікті өзін-өзі басқару мен жергілікті билік органдарын сайлау жөніндегі біздің үміттеріміз бен тілектерімізге байланысты тенденциялар іс жүзінде жүзеге асырылды. * * * Рахман АЛШАНОВ, республика Жоғары оқу орындары ассоциациясының президенті. – Ауыл əкімдерін сайлау – шын мəнісінде, қоғамымызды демократияландырудағы өте маңызды кезең. Ауылдық жерлерде проблемалар өте көп, сондықтан жергілікті билікте тұрғындардың өзі таңдау жасайтын адамдар болғаны өте маңызды. Өйткені, сайлауалды науқан барысында үміткер сол жəне өзге де шешімін күткен мəселелерді шешу жөніндегі нақты ұсыныстармен шықты. Тұрғындар үшін бұл өте жақсы демократиялық мектеп. Əр кезде де барлығы сəтті болмауы мүмкін. Бірақ, осылайша ауыл əкімдері саяси тəжірибе жинақтайтын болады. Əрине, сайлаумен қатар ауылдарды қаржыландырудың тетіктерін əрі қарай жетілдіріп, адамдар демократиялық жаңарудың берерін нақты сезінуі үшін жергілікті бюджеттерді арттыру қажет. Өз өндірісін ұйымдастыру, ауылдық бизнесті дамыту, абаттандыру, ауыз сумен қамтамасыз ету сияқты маңызды бағыттарды жүзеге асыру үшін материалдық мүмкіндіктер болуы шарт.

3

«Қазақстан Республикасының Нью-Йорктегі Бас консулдығынан келіп түскен ақпаратқа сəйкес, 2013 жылғы 8 тамызда Массачусетс штатының Ворчестер жоғарғы соты Қазақстаннан асырап алынған екі балаға қарсы жыныстық сипаттағы қылмыстың көптеген тармақтары бойынша айыпталушы Джозеф жəне Линда Мэйотты кінəлі деп таныды», деді алғашқы мəселе төңірегінде баспасөз хатшысы. Оның айтуынша, қазіргі уақытта Д. Мэйотт тұтқындалған, ал оның зайыбы ауруханадан шыққаннан кейін тұтқындалмақ. «Соттың үкім шығару күні 22 тамызға белгіленген. Бұл мəселе ҚР СІМ-нің қатаң бақылауында тұр. Жаңа мəлімет келіп түскен жағ дайда, қосымша хабарлайтын боламыз», деді өз сөзінде Н.Айтмаханов. Брифингте көтерілген екінші мəселе, Қазақстан Республикасының азаматтары Азамат Тəжаяқов пен Диас Қадырбаевқа қатысты болды. Баспасөз хатшысының айтуынша, Қазақстан Республикасының Нью-Йорктегі Бас консулдығының ақпаратына сəйкес, 2013 жылғы 8 тамызда Федералды Үлкен əділқазы (Grand Jury) қазақ стандық азаматтар Азамат Тəжаяқов пен Диас Қадырбаевқа қатысты айып тағуды қолдаған. Айып екі тармақтан тұратын

көрінеді. Біріншісі – тергеуге кедергі келтіру мақсаты бойынша алдын ала келісім, екіншісі – тергеуге кедергі жасау, қылмыскерге көмек көрсету жəне арандатушылық. «Аталған айыптар бойынша олар 25 жыл мерзімге бас бостандығынан айырылуы мүмкін (1-тармақ бойынша 20 жыл, 2-тармақ бойынша 5 жыл). Сонымен қатар, сол жазаны өтегеннен кейін кезекті 3 жыл бақылауда болып, 250 мың АҚШ доллары көлемінде айыппұл жазасы кесілмек. Сот отырысы 13 тамызға көзделген, онда айыпталушылар (А.Тəжаяқов пен Д.Қадырбаев) өз кінəларын мойындамай, басқа іс-жүргізу формальдылығы сақталатын болады деп күтілуде. Айыпталушылар өз кінəларын мойындамағаннан соң, сот үдерісі барлық жағдайлармен танысу фазасына жəне жекелеген дəлелдер бойынша наразылық білдіруге көшетін болады. Аталған үдеріс дəстүр бойынша айтарлықтай ұзақ уақытты талап етеді, сондықтан белгісіз уақытқа созылуы мүмкін екендігін атап өткіміз келеді», деді Н.Айтмаханов. Баспасөз хатшысы, сондайақ, еліміздің Сыртқы істер минис трлігі бұл мəселені бақылау да ұстап отырғанына, Бас кон сулдықтың қызметкерлері біз дің азаматтарымыздың атааналарымен жəне адвокаттарымен тұрақты түрде байланыста екеніне тоқталып өтті.

Шетелдерде оќитын ќазаќстандыќ жастар бас ќосты

(Соңы. Басы 1-бетте). Аталған іс-шараны өткізу өз кезегінде шетелдердегі студент жастар ұйымдарының жұмысын үйлестіруге оң ықпалын тигізуі тиіс. Шетелдік жəне еліміздің студент жəне жастар ұйымдарын шоғырландыру арқылы халықаралық ақпараттық алаң құру өте маңызды. Соның ішінде шетелде халықаралық жастар ынтымақтастығын дамыту, Қазақстанның мемлекеттік жастар саясатын іске асыру, студенттер ұйымдарының проблемаларын талқылау, мемлекеттік қолдау шараларын əзірлеу, студенттің өзін-өзі ұйымдастыруын дамыту, академиялық жəне шығармашылық ұтқырлықты арттырудағы жастардың міндеті мен рөлі əңгіме болмақ. Отырыста «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек, Білім жəне ғылым вице-министрі Мұрат Орынханов, «Ұлттық технологиялық дамыту агенттігі» АҚ басқарушы директоры, «Болашақ» қауымдастығы кеңесінің мүшесі Жұматай Сəлімов сөз сөйледі. Алдымен сөз алған «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Б.Байбек Елбасының қолдауының арқасында 70 мыңнан астам студент алыс-жа қын шетелдерде білім алуда екендігін атап өтті. Осы ретте ол еліміз бен шетелдік жоғары білім ошақтарында оқып жүрген жастардың білімі қазіргі заман талабына сай екендігіне де тоқталды. «Болашақта шешімін күткен мəселелер көп. Оны нəтижелі шешу үшін білімді əрі көзқарастары кең, патриоттық сезімдері жоғары жастар керек. Өздеріңіздің білімдеріңізбен Елбасының тірегі боларсыздар деп сенемін», – деп қорытты сөзін Бауыржан Қыдырғалиұлы. Ал Білім жəне ғылым вице-министрі М.Орынханов бірқатар оңды

нəтижелерге тоқталды. Оның айтуынша, 2012 жылдың өзінде ғана қазақстандықтар тарапынан 1405 мақала халықаралық ғылыми журналдарда жарық көрген. Бұл 2010 жылмен салыстырғанда екі есеге артық, ал осы жылдың бірінші жартыжылдығында жарық көрген мақалалардың саны 968-ге жетіпті. Шет е л дег і с т у ден т т ер дің өзін-өзі ұйымдастыруының өзек ті мəселелері АҚШ-тағы Қазақстанның студенттер альянсының президенті Диас Жорабековтің, Шанхай қаласындағы «Болашақ» студенттер қауымдастығының президенті Тілектес Адамбековтың, Ұлыбританиядағы Қазақстан студенттері қауымдастығының президенті Мəдина Томпиеваның, Мəскеу қаласындағы «Атамекен» қазақстандық студенттер бірлестігінің төрағасы Арман Бəрменбаевтың сөздерінде аталды. Бұдан басқа іс-шара аясында шетелде оқып жатқан жəне республикалық жастар ұйымдары мен бірлестіктерінің іскерлік байланыстары жолымен əлеуметтік капиталды кеңейту əлеуеті «Жас Отан» ЖҚ ұйымдастырған дөңгелек үстелде талқыланды. Сонымен қатар, əлеуметтік қорғау, мəдениет пен өнер, туризм мен спорт саласындағы, оның ішінде «G-Global» сұхбат алаңы арқылы жастардың ынтымақтастық перспективалары жас белсенділер мен шақырылған сарапшылардың қатысуымен өткен дөңгелек үстелде жəне сұхбат алаңында талқыға түсті. Шара аясында «Болашақ» қауымдастығы мүшелері ұйымдастырған «Қазақстанның еңбек нарығы жағдайларында мансаптарды жоспарлау», «Бизнесті жүргізу: инвестицияларды тарту», «Қайырымдылық қызмет: практикалық ұсыныстар» жəне «Игі істерді қалай жасау керек» деген тақырыптардағы мас тер-кластары қатысушылар қызығушылығын туғызды.


4

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

ШАРАЙНА

 Алыстағы ағайын Бағына балаған, тірлігім деп санаған байтағында қазақ жұрты бір кездері азшылыққа ұрынып, көпке жəудірей қарап, жапалақ тірлік кешсе, қазір ұлтымыз, іргелі жұртымыз киелі топырағында 65 пайыз межеге жетіп, кемі жетіліп – БҰҰ өлшеміне ден қойсақ, ұлттық сипатқа ие болып ұлттық мемлекет деуге тіл келе бастады. Мұны Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзімен айтсақ: «Бабаларымыз тірі болу үшін бір болса, біз əрдайым ірі болу үшін бір болуымыз керек. Біз бəріміз бір атаның – қазақ халқының ұлымыз. Бəріміздің де туған жеріміз біреу – ол қасиетті қазақ даласы». Осы қазақ даласында ел болғалы бері төрткүл дүниенің əр түкпіріне ителгінің тепкісіндей үстем тепкіден бас сауғалап

Əлем жаѕалыќтары

тəу етер тəуелсіздіктен кейін өлеусіреген үміт оты лаулап жанғанын, арқа сүйер мемлекеттерінің бар екенін, сол мемлекеттің тілін білу арқылы үлес қосу жолын қарастырып жатқанын, əсіресе, жастардың, оның ішінде ағылшын тілін жетік меңгерген мамандардың құлшынысы бөлек екенін, Парижде, Лондонда, Кельнде, Швейцарияда, тағы сол сияқты жерлерде қазақ тілі курстары ұйымдастырылып жатқанын, бір өкініштісі, оқу құралдарының, əдістемелердің, тіл үйрететін мамандардың кемшіндігінен кейде үзіп алатынын тілге тиек етіп, мына олимпиадаға дəн риза екенін жеткізді. Будапешт қаласының тұрғыны Томаш Палчо, біз бəріміз – қыпшақпыз. Мен қазақ десе, ішкен асымды жерге қоямын.

Мысыр мəмілеге келе алар емес

Ќўшаєы кеѕ атажўрт немесе халыќаралыќ олимпиададан кейінгі ой

Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

кеткен қандастарымыз талай рет аңсап келіп табысты, танысты. Яғни 5 миллионнан аса бауырларымыз, əрбір сырттағы үшінші қазақ қазақ топырағына табаны тиіп шүкір деп шүйіркелесті, барысып келісті, ағылып атажұртына оралғандар да аз болмады. Бұл ұлттық демографиямыздың дамуына да зор септігін тигізді. Үлкендердің арасындағы қарымқатынасты жас ұрпақпен де жалғастыру, оларға бабаларының табан ізі қалған жерге шақырып іздейтін елі, жоқтайтын жұрты бар екенін білгізу мəселесі осыдан 10 жыл бұрын қолға алынған еді. Мұның арғы жағында өзге мемлекеттің жеріне кіндік қаны тамып, сол елдің өнегесін көріп, тілін меңгеріп, білімін алып жүрген ұл-қызды тəуелсіз Отанымен таныстыру, қасиетті қазақ тілінің нəрімен сусындату жөніндегі келелі ой жатқан болатын. Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың «Шетелде тұратын отандастарды қолдаудың мемлекеттік бағдарламасы туралы» Жарлығы мен Үкіметтің арнайы қаулысын іске асыру мақсатында «Қазақстан – ата жұртым, қасиетім – ана тілім» атты халықаралық олимпиада ұйымдастырылды. Шынында, əртүрлі əліпбимен жазатын, білім стандарты да бізден бөлек, оқу құралдары да өзгеше жастарды ата жұртына шақыру жұмысына алғаш бас-көз болған, өз еліміздегі ұрпаққа жағдай жасай отырып, шетелдердегі қазақ диаспорасының балаларын да назардан тыс қалдырмау ниетін алға шығарған ұлт жанашырлары, сол тұстағы Білім жəне ғылым министрі Ж.Күлекеев пен «Дарын» республикалық ғылыми-практикалық орталығының бұрынғы, қазіргі директорлары Т.Битуова мен Ш.Қирабаева болғанын айта кету орынды деп білеміз. Тұңғыш білім сайысы елордада басталды. Одан кейінгі қазақ тілі мен əдебиетіне арналған олимпиадалар көрікті Көкшетауда, киелі Түркістанда, жер жəннаты Жетісуда, түркі əлемінің тамыр тартқан жері Шығыста, тарихи Таразда, Жайық жағасындағы Оралда, Алатау баурайындағы Алматыда, қасиетті Баянауыл баурайында жалғасып, он жылдан кейін Астанаға оралды. Биылғы 10-шы олимпиада үлкен сілкініс туғызды. Оған олимпиада өткен барлық өңірлерден арнайы азаматтар шақырылып, сый-құрмет көрсетілді. 40-тан аса мемлекеттерде күн кешіп жатқан қандастарымыздың 102 ұл мен қызы 12 мемлекеттен келіп, айбынды Астанамызбен танысты. Бұрын Қытай, Моңғолия, Ресей, Франция, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстаннан келсе, бұл жолы еуропалық қазақтар үлкен ынта-ықылас танытты. Германия, Австрия, Голландия, Венгрия мемлекеттерінің оқушылары кəрі құрлықтағы зиялы қазақ Əбілқайым Кесіжіні, ал Қытай мемлекетінде тұратын оқушылар 75 жастағы Қозықан Сабырды жетелеп жетіпті. Мемлекетіміздің алтын арқауы тілімізге арналған білім сайысының ашылу салтанатында сөз алған академик Өмірзақ Айтбайұлы ана тілді қасиет тұтпаған жерде тəуелсіздігіміз ешқашан да баянды бола алмайды. Оны баянды ету – тек Қазақстанда тұратындардың ғана еншісі десек қателесеміз. Алыс-жақын шетелдерде өмір сүріп жатқан миллиондаған бауырларымызды да қатарға тарта отырып, тілдің мерейін асыруға тиістіміз. Біз сол үшін де осындай білім сайысын ұйымдастырып келеміз, десе, Əбілқайым Кесіжі шетелдегі қандастарымыз бір замандары Қазақ еліне бару арман болып қала ма деп қабақтары түсіп, көңілдері əлейім-тəлейім болса,

Осыдан бес жыл бұрын қазақ туралы мағлұматты Қоңыр Мандоки орталығынан алған едім. Содан бастап қазақ тіліне, өнеріне, əсіресе, қоңыр үнді қоңыр домбырасына ықыласым ерекше ауды, қазір Құрманғазы күйлерін, халық əндерін орындап жүрмін, деп қазақтың қасіретін баяндайтын «Қаратаудың басынан көш келеді» деп басталатын «Елім-айды» айтқанда зал іші күңіреніп кеткені анық. Əсіресе, үлкендер жағы толқымай қалмады. Биылғы олимпиадаға 8-сыныптан бастап 12-сынып аралығындағы оқушылар қатысты. Оған қатысқан 102 үміткер 3 тур бойынша сынға түсті. Бірінші тур – жазбаша болса, екінші тур – тестілеу тəсілінде, үшінші тур – шығармашылық, яғни əр оқушының сөйлеу мəнеріне арналды. Профессор Диқан Қамзабекұлы, айтулы ұстаз Қанипа Бітібаева, ақын Ақұштап Бақтыгереева, Роза Баттал, белгілі ғалымдар Дандай Ысқақ, Құлбек Ергөбек, Тұрсынбек Баймолдаев, т.б. бастаған қазылар алқасы оқушылардың жұмыстарын саралай келіп, бірінші дəрежелі дипломды Қытайдан келген 11-сынып оқушысы Мақсат Гымиыңнұрлыға жəне 12-сынып оқушысы Махаббат Тілепалдыға, Моңғолиядан келген Əсемгүл Əділбекке берсе, екінші дəрежелі дипломды 5 адам, үшінші дəрежелі дипломды 7 адам иеленді. Осы арада мына бір дəйектерді алға тарта кетсек дейміз. Алғашқы олимпиадаға 57 бала қатысса, 10 жылдан кейінгі білім сайысына тілек білдіргендер 102ге жетті. Жалпы, 10 жыл ішінде 500ден аса талапкерлер Қазақ еліне келді. Олардың 120-дайы жеңімпаз деп танылып, Отанымыздың жоғары оқу орындарында білім алып, маман болып шығуда. Алдыңғы толқындар қалаған институттары мен университеттерін бітіріп, азат Отанына қызмет етумен қатар, шаңырақ көтеріп, ұлттық демографиямызға өз үлестерін қосуда. Бір қуанарлығы, олар өзге елде, өзге тілде оқыса да атажұртына келгеннен кейін зейін қойып, ізденудің нəтижесінде көшке ілесіп кеткеніне, тіпті, озаттар қатарынан табылып, жоғары стипендия алуға қол жеткізіп жүргеніне куəміз. Шетелдік оқушылар күн санап құлпырған Астананың төрт құбыласымен түгел танысып, Көкшетау өңіріне барып, Абылай хан алаңына тағзым етіп, Бурабай көлін, əсем табиғатты тамашалады. Парламент Мəжілісінің Халықаралық істер, қорғаныс жəне қауіпсіздік комитетінің төрағасы Мəулен Əшімбаев бастаған халық қалаулылары олимпиадаға келген оқушыларды қабылдап, ақ тілектерін білдірсе, дарынды жастар бұл кездесудің өмір бойы естерінде жүретінін айтып, өлең жырларын оқып, əн əуелетті. Германиядан келген Сафие Ақдениз мен қазақ жерінің табиғатына тамсанып қана қоймай, мынандай үлкен қабылдауға шексіз риза болдым. Əдемі Астана мені өзіне баурап, кел деп тұрған секілді. Германиядағы бауырларыма осы əсерімді қалай жеткізер екенмін деп те ойланып жүрмін. Өз еліңнің, өз Отаныңның бары қандай жақсы, дейді. Ал Голландиядан келген Арман Еролұлы менің аталарым Үндістан, Пəкстан асып Түркияға барған екен. Əкем Германияда өмірге келсе, менің кіндік қаным Голландия жеріне тамыпты. Ұшақтан түскенде бойымды бір құдіретті күш биледі. Қазақ жері, Қазақ елі дегенді анда-санда еститінбіз. Ал ол елді көру, топырағына табаның тию бір ғаламат екен! Бойымды ерекше ыстық сезім кернеді. Қазақ тарихын, бабалар тарихын білсем деген ықыласым шексіз. Мен ғана ма десем, қасымдағылар да сондай күй кешіпті. Шетелдегі жағдайымыз жаман

емес. Əкемнің жекеменшік машина паркі, мейрамханасы бар. Бірақ, Қазақ жері, Қазақ елі бөлек екен, дейді. Енді бір сəт атажұртым деп келген оқушылардың шығармасына көз жүгіртіп көрелікші. Өзбекстаннан келген Əсем Есіргабова: «Мен де қазақ даласының, қазақ ұлтының бір баласымын. Менің тілім – қазақ тілі, рухым қазақ, қаным қазақ, жаным қазақ қайсар қыздың бірімін, ана тілім барда, мен мəңгілік тірімін», деп толғаныпты. Ал Мəскеу қаласының тұрғыны, 9-сынып оқушысы Наргиз Медеуова: «Мен Мəскеу қаласында өмірге келіппін. Бірақ Қазақ елі десе жүрегім дір ете түседі. Теледидардан бір жақсы хабарлар естісем, соны достарыма жеткізгенше асығатыным бар. Сенің Отаның – Ресей десе, мен оны айтқан достарыма жоқ – менің Отаным Қазақ елі. Елордасы – Астана дейтін едім. Сол Астананы тұңғыш көргенде, ата-анама барған соң елге кетейікші дегім келгенін жасыра алмаймын. Сондықтан да шығар, орыс ортасында жүрсем де тілімді ұмытпай келе жатқаным», депті. Мұндай ұлтын сүйген патриот қыздың үнін қазақ топырағында туып, білім алып, қазақ тілінен гөрі орыс тілін əспеттейтін қаракөз қандастарымыз бен олардың ұлқызы да естісе ғой, əттең! Соңғы жылдары Түркіменстан мемлекетінде тұратын қандастарымыз да бұл олимпиадаға қатыса бастады. Биыл 3 оқушы келген екен. Олардың жетекшісі Х.Сəрсенбаева, ол жақта тұрып жатқан қандастардың да қазақ жұртына деген ілтипаты ерекше екенін алға тартты. Осы арада Таулы Алтайды мекен етіп жатқан қандастарымыздың бір игілікті ісі туралы айта кетуді парыз санаймыз. Ол «Таулы Алтай қазақтары» атты энциклопедия еді. Безендірілуі де, алар тағылымы да мол кітапта, сол жерде тұрып жатқан бауырластарымыз туралы мол мағлұмат беріліпті. Алғы сөзінде түркі халықтарының алтын бесігі Алтайда, Мұзтаудың етегіндегі тірліктыныстары туралы айтып, «Бір түп қайың шоғындай қазақпыз. Дəстүрімізді, тілімізді, ділімізді жəне дінімізді сақтап, бала өсіріп, қыз ұзатып, келін түсіріп отырмыз. Келешек жастар тарихын білсін, тегін ұқсын, бірінбірі ұмытпай жүрсін, ауыз бірлікте болсын, деп «Мирас» қазақ мəдениет орталығы осы энциклопедияны шығарды», депті. Бұл іргелі еңбектің бір ерекшелігі, Таулы Алтай мен Қазақ мемлекетін ұштастыра білгенінде жатыр. Энциклопедия ұлы Абаймен ашылып, қазақтың арыстары айтылып, жер мен ел тарихынан да мағлұматтар таратылған. Таулы Алтайдың тарихы, онда өмір сүріп жатқан бауырлардың арасынан атқа мінген абзалдары, ел бірлігін сақтаған асылдары, ұрпақ өсірген аяулы аналары – бəрі-бəрі қамтылыпты. Ұлттық дəстүр, салт-сана да шет қалмапты. Сол Алтайда патриотизмнің үлгісін көрсетіп жүрген Сапабек Маусымбаев деген қазақ бар. Ол – Байқамыт елді мекеніндегі қазақ орта мектебінің директоры. Бар болғаны 21 қазақ баласымен білім ұясын сақтап отыр. Таяуда өткен олимпиадаға қатысып, мекеніне барған соң Ресей Федера циясының білім министрлігінің бір қызметкері олимпиаданың барысын сұрап біліпті. Ол білім сайысы туралы сүйсіне айтқанда, алдағы уақытта жоқ-жітікке қарайласатынын жеткізіпті. Соған қарағанда қазақ тілінің киесі оларды да ойландырған болу керек. Шіркін, алдағы уақытта осы тіл мен əдебиет олимпиадасын өзге ұлттың балалары да қатысатын дəрежеге жеткізіп, басқа да, əсіресе, жаратылыстану пəндері бойынша жалғастырып жатсақ, елдік дəрежеміз артар еді. Қазір ағылшын тілінен, орыс

тілінен, өзге де тілдерден халықаралық білім сайыстары өтіп жатады. Бір кездері Қазақ мемлекетінің мемлекеттік тілінен алты құрлықта олимпиада өтсе, елді танытудың, танудың үлгісі болар еді. Жақында жоғарыда айтқан Əбілқайым Ке сіжі хабарласып, Еуропаға барғаннан кейінгі жерде Қазақ еліне келіп қайтқан жастардың рухы қатты оянғанын, ата-аналарына менің мемлекетім, тілім бар екен ғой. Сол туралы бізге жан-жақты айтпаған сіздер кінəлісіздер. Біз өзіміз секілді білім сайысына келген қандастарымызбен қазақ тілінде сөйлесе алмадық. Оған сіздер жауаптысыздар. Енді қазақ тілінде сөйлесетін болайық, қазақша оқуға жағдай жасаңдар, деп жатыр. Олар тек өздерінің ғана сағыныш сезімін оятып қоймай, өзгелердің де санасына сəуле түсіре бастады. Біздің Отанымыз бар екен, соған барайық деп сілкініс жасауда. Қазір Еуропадағы бауырлар ойланып қалды. Оларды ойландырған үлкендер емес, Қазақ жеріне барып қайтқан 13 ұл мен қыз. Осындайдан шығар атам қазақтың: «Үлкеннің мыңына бергенше, баланың біріне бер», дейтіні дейді, қатты тебіреніс үстінде. Шынында, бала кезде алған əсер, көрген көрініс, естіген сөз ойдан кеткен бе, санадан өшкен бе? Он жылдан бері өтіп келе жатқан олимпиаданың алғашқы жылдары жеңімпаз деп танылғандары бірден грантқа ие болып жататын. Соңғы кездері бұл бір қиын түйін мəселеге айналған секілді. Өз елімізден шыққан халықаралық олимпиаданың жүлдегерлері кешенді тестке кірмейді, бірден грантқа қол жеткізеді. Ал халықаралық деген аты бар «Қазақстан – ата жұртым, қасиетім – ана тілім» деген білім сайысы мұндай мүмкіндіктен айырылып қалған тəрізді. Осы олимпиадаға қатысқан шетелдік жеңімпаздар кешенді тестке кіру керек деген уəж айтты. Өз Отанымыздағы сынақ тапсырушыларға жан-жақты жағдай жасау, əрі-бері сабылтпау ниетімен еліміздің өңірлерінен жыл сайын 154 ұлттық біріңғай тестілеу пункттері ашылып, жұмыс істейтіні белгілі. Алысжақын шетелдерден келген оқушыларды бір рет – білім жарысына, екінші рет – тестіден өтуге, үшінші рет – оқуға кел деу қалай болады? Оның үстіне олар сан түрлі құжат жинап шекара асып жететіні жəне бар. Оған қоса, талапкерлер Қазақ елінің оқу бағдарламасымен, білім стандартымен оқымайтыны, тіпті, жазу үлгісі де бөлек екені мəлім. Біз бұл туралы тиісті мекемелерге хабарласқанымызда олар кейбір қаулы-қаралардағы алшақтықты алға тартады. Соны түзеуге күш салып жатырмыз, дейді біз хабарласқан Білім жəне ғылым министрлігінің департамент директоры Ф.Жақыпова ханым. Бұған қуана отырып, əйтсе де таяуда іске аса ма, əлде ұзын арқан кең тұсаумен жылдар бойы жалғаса бере ме деген сұрақтан арыла алмай жүргенімізді несіне жасырамыз. Қайталап айтамыз, бұл алда шешімін таппаса, оқушылардың жүрек лүпілі су сепкендей басылып, көңілдері қалып, елім дегендегі маған тартқан сыйы осы ма дегізері сөзсіз. Иə, тілге деген құрметі бөлек, ұлт дегенде ұйыса кетуді мақсат еткен біраз жоғары оқу орындарының басшылары қазірдің өзінде шетелден келген сол балаларға білім ордасының грантын беретіндерін алға тартып отыр. Олардың қатарында Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті (ректоры Д.Нөкетаева), Жəңгір хан атындағы Батыс Қазақстан агротехникалық университеті (ректоры Қ.Бозымов), Қ.Ясауи атындағы халықаралық Қазақ-түрік университеті (ректоры У.Əбдібеков), М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті (ректоры А.Иманғалиев), Абай атындағы қазақ ұлттық педагогикалық университеті (ректоры С.Пірəлиев), Шəкəрім атындағы Семей мемлекеттік университеті (ректоры Ш.Əмірбеков), Павлодар мемлекеттік педагогика институты (ректоры Н.Аршабеков), тағы басқа оқу орындары бар. Сонымен, он жылдан бері бір замандары тұрымтай тұсына, балапан басына деп үстем күштің алапат соққысынан бас сауғалап шетке кеткен қандастардың балаларына арналған 10-шы олимпиададан түйген ойларымыз жоғарыдағыдай өрбіді. Ең бастысы, өзге жұрттардың жерінде тұрып жатқан жас ұрпақтың Қазақ еліне деген ұмтылысы, атасын жетелеп Қазақ елінің, қазақ жерінің ботасымын деп келуі. Ендігі жерде солардың асқақ арманын, үкілі үмітін өсіре берсек қана алыстағы ағайынның ұл-қызы Отанына оралып, жұртымен қауышуына кең жол ашыла бермек.

Мұсылмандар үшін қасиетті Рамазан айының аяқталғанын білдіретін ең маңызды Ид əл-Фитр мерекесі де Египетке қуанышты көңіл күй əкеле алмай отыр. Осыған дейін бір күн бұрын ішкі саяси дағдарысты жою жөніндегі халықаралық делдалдық күш-жігердің жүзеге аспай қалғаны хабарланған болатын. Каирге дағдарысты реттеу жөніндегі ұсыныстармен келіп, осында бір аптадан астам болған АҚШ мемлекеттік хатшысының бірінші орынбасары Уильям Бернс түк бітірместен елден кетуге мəжбүр болды. Сонымен бірге, Египеттің қазіргі билігі Каирдегі америкалық сенаторлар Джон Маккейн мен Линдси Грэмнің шындықты бұрмалап, елдің ішкі ісіне тікелей араласқанына наразылық білдірді.

Сноуден пайдаланєан сервис жабылды Ақпарат таратушы Эдвард Сноуден пайдаланып келген, атап айтқанда, сол арқылы адам құқын қорғаушы активистермен байланыс орнатып келген америкалық Lavabit электронды пошта қызметі өз жұмысын тоқтатты. Lavabit қожайыны Лэйдар Ливайзон сервистің бас парақшасында мəлімдеме жариялай отырып, бұл туралы өз пайдаланушыларын құлағдар етті. Бір айта кетерлігі, Ливайзон осындай шешім қабылдауға заңға байланысты шектеулер туындағандықтан орын алған жағдайдың нақты себебін айта алмайтынын жеткізген. Оның сөзіне қарағанда, оның алдында не он жыл уақыты кеткен төлтумасын жабу, не «қылмыстарға ортақтасу» таңдауы тұрған.

Ќырыќ жыл джунглиде ґмір сїріпті Вьетнамның орталық бөлігіндегі джунглиде 40 жыл бойы өркениеттен оқшау өмір сүрген əке мен бала табылған. Бұл туралы Tuoi Tre вьетнамдық басылымы хабарлап отыр. 82 жастағы Хо Ван Тэнх пен оның 42 жасар ұлы Хо Ван Ланды жақын орналасқан деревнялардың бірінің тұрғындары кездейсоқ көріп қалған. Олардың жергілікті билікке хабарлауынан кейін джунглидің əдеттен тыс тұрғындарын іздеу үшін арнайы отряд жасақталған. Іздеу тобы 5 сағаттан кейін шағын үйшікті тапқан. Əке мен балада ағаш қабығынан жасалған бел байлағыштар ғана болған. Ұзақ уақыт адамдардан оқшау өмір сүргендеріне қарамастан, олар вьетнамдық диалектілердің бірінде сөйлей алады екен. Əке мен бала 40 жыл бойына жидектермен жəне көкөніспен қоректеніп келіпті.

Нобель сыйлыєы лауреатыныѕ їйі тоналды Нобель сыйлығының лауреаты, оңтүстікафрикалық архиепископ Десмонд Тутудың үйі тонауға ұшыраған. Кейптаунда əйелімен бірге тұратын 81 жастағы Тутудың үйіне белгісіз біреулер кіріп, кейбір дүниелерін алып кеткен. Ұрлық кезінде үйдегі дабылдатқыштың іске қосылғанына қарамастан ұйықтап жатқан Туту мен оның əйелі оған онша назар аудармаған, соның салдарынан болған оқиға туралы тек ертеңінде ғана хабарлаған. Десмонд Туту Оңтүстік Африка Республикасында саны аз-ақ нəсілділердің үстемдік құруына ашық қарсы шығуымен белгілі. Дегенмен, орын алған ұрлықтың оның саяси қызметіне ешқандай қатысы жоқ сияқты.

Елшіліктер терроршылардан саќтануда АҚШ мемлекеттік департаменті террорлық қауіпқатерге байланысты Пəкстанның Лахор қаласындағы өзінің дипломатиялық миссиясының үлкен бөлігін басқа жерге көшіру туралы шешім қабылдады. Елшілік ғимаратында тек жұмыс үшін өте қажет деген қызметшілер ғана қалған. Былайғы қызметкерлердің барлығы ел астанасы Исламабадқа қоныс аударды. Мемлекеттік департамент АҚШ азаматтары үшін террорлық қауіп-қатердің бар екенін ескертіп, америкалықтарға ел ішінде жиі жүріп-тұрудан сақтануға кеңес берген. Тамыз айының басында АҚШ билігі Таяу Шығыс пен Африканың оннан астам елінде елшіліктерін уақытша, яғни 10 тамызға дейін жабу туралы шешім қабылдаған болатын. Ал 6 тамыз күні Йемендегі елшілік көшіріліп, террорлық қауіп-қатердің ең жоғары деңгейі жарияланғанын айта кету қажет.

Ќўс ґсірушілер баєа тґмендігіне наразы Француз фермерлері өз өнімдері бағасының төмендігіне қарсы наразылық ретінде Бретаньдағы салық қызметі ғимараты алдында тауықтың 100 мың жұмыртқасын жарған. Құс өсірушілер жұмыртқаға деген сұранысты ұлғайтып, оның бағасын өсіру үшін Францияда жұмыртқа өндірісін қысқартуға қол жеткізуге ұмтылуда. Мəселен, бүгінде жұмыртқа өндіру 0,95 еуроға түссе, оның рыноктық құны 0,75 еуро болып отыр. Француз құс өсірушілері үшін мұндай қиындықтар Еуроодақтың жұмыртқалайтын тауықтар ұстау туралы қаулысының күшіне енуіне байланысты туындауда. Ол құжатқа сəйкес құстарды үлкен торларда ұстап, олар үшін қолайлы жағдайлар туғызу қажет.

19 жыл жасырынєан ќылмыскер ўсталды Лондонда 19 жыл бойына Италия өкіметінен жасырынып келген мафиоз Доменико Ранкандоре қамауға алынды. 64 жастағы Ранкандоре əйелімен жəне балаларымен өмір сүріп жатқан өзінің Лондондағы үйінде 7 тамыз күні кешкілік тұтқындалған. Қолға түсіру барысында ол қашып кетуге талпынған. Бірақ полицейлер қылмыскерді ұстап қалған көрінеді. 90-жылдары Ранкандоре «Коза Ностра» қылмыстық тобының белді адамдарының бірі болған. 90-жылдардың ортасында ол Италиядан қашып Ұлыбританияға келеді. Соңғы жылдары оның туристік агенттікті басқарғаны белгілі болып отыр. Өз отанында оны жеті жылға бас бостандығынан айыру жөнінде сырттай үкім шығарылып қойылған болатын. Қылмыскерге 1998 жылдан бастап халықаралық іздеу жарияланғанын да айта кету қажет.

Алып ќыз дїниеге келді Испанияда салмағы 6 килограмм 200 грамм болатын алып қыз дүниеге келді. Бұл бұрын-соңды өмірге келген ең ірі бөбек болып отыр. Бір айта кетерлігі, сəбидің анасы табиғи жолмен босанған. Бар болғаны, қасында тұрған ері болашақ анаға моральдық қолдау көрсеткен көрінеді. Көп ұзамай бақытты ата-ана мен бала өз үйлеріне оралатын болады. Жаңа туған бүлдіршінге Мария-Лорена деген есім қойылған. Ол отбасындағы төртінші бала. Ал ерлі-зайыптылар болса бұл қол жеткенмен тоқтап қалмайтындарын мəлімдеп отыр. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


Туған еліміз тəуелсіздік алғалы жиырма екі жыл жылжып өте шықты. Бұл тарих үшін қас-қағым сəт. Десек те, осы аз ғана уақыттың ішінде Қазақстанның ғасырға пара-пар жолдан өткені анық. Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың: «Қазақстан осы жылдарды Отан тарихындағы абыройлы да асқақ табыстарымен өрнектей алды.

Десек те, оны халық құрметіне бөлеген осы ұстаздық қызметі ғана дей алмаймыз. Сан қырлы азаматтың Алаш арыстарымен иық тірестіре жүріп атқарған істері де ұшан-теңіз. Əлімхан Ермековтің халықтың қамын ойлаған қайраткер ретінде жарқырай көрінген кезі 1917 жылдар еді. Том тау-кен институтындағы оқуын аяқтамай жатып, Қазақстандағы ұлт-азаттық қозғалысқа араласып кеткен оның негізгі саяси қызметі Семей қаласымен тікелей байланысты болды. Облыстық жəне уездік қазақ съездерін өткізуге өз үлесін қосып, алғашында облыстық Қазақ комитетінде, кейіннен облыстық атқару комитетінде қызмет істеген ол өлкедегі саяси-əлеуметтік, мəдени мəселелерді шешу бағытында үлкен жұмыстар атқарды. Сол бір алмағайып заманда қарусыз қазақтардың қырылуына

өттім. Жəне осы мəселені талқылау кезінде болашақ автономиялық республика құру жəне оның шекарасын белгілеуге байланысты мəселелерді шешу қажеттігіне назар аудардым». Осыдан кейін Ə.Ермеков Семей мен Ақмоланың Қырəскериревкомға енуі жөнінде үлкен жауапты жұмысты жүзеге асыру үшін Қырəскериревкомның 1920 жылғы 18 мамырдағы қаулысына сəйкес жаңадан құрылуға тиіс «Қазақ АКСР-нің жалпы жағдайы жəне оның шекара мəселесі» жөнінде баяндама жасау үшін 2043 нөмірлі мандатпен Мəскеуге аттанады. Ə.Ермеков Омбы, Орынбор, кейін Мəскеуде жасаған баяндамаларында Қазақстандағы жер мəселесінің тығырыққа тіреліп тұрғандығын баса айтты. Өйткені, патша өкіметі тұсында қазақтың өзен-көлдері, жайқалған орман-

помещиктеріне, алпауыттарына əперілген Каспий теңізі теріскей жағасындағы ұзындығы 70-80 шақырымға, Нарын құмына дейін созылған шаруашылыққа тиімді шығанақ-бұғазды, басқаша айтқанда, Столыпиннің мемлекеттік думада «Қазақ жерін игеру» деуінен кейін «Миллионный фонд» – деп аталған өңірді жəне Ертістің қазақ жерінде ағатын өне бойының екі жағын, он шақырымнан қатарластыра кесіп алып, сібірлік казак-орыстарға тартып əперген жерлерді болашақ Қазақ республикасына қосу керек дейді. Ол сонымен бірге, Солтүстік, Орталық уездерді жайлаған əр түрлі ұлттардың арасында алауыздық, шиеленіс туғызбау үшін, жергілікті ұлт өкілдерін дұрыстап жерге орналастырғанша Ресейден жаңа қоныстанушыларды көшіруді тоқтата

Ермековтіѕ ерлігі ўрпаќќа – ўран, елге – мўра болуєа лайыќ Қанат ӨСКЕМБАЕВ,

тарих ғылымдарының кандидаты, доцент,

Жəнібек ƏЛИМАН, журналист.

Төрткүл дүниенің төрт құбыласынан тұрақты дос, айнымас əріптес, сапарлас серіктер, қақысы бұзылмас көрші тапқан Қазақстан жаңа мыңжылдықтың ұлы көшінде керуен тартып келеді», – деген сөздерінен де осыны аңғарамыз. Азаттық бізге аспаннан түсе қалған жоқ. Ол дербес ел болу жолындағы күресте «мың өліп, мың тірілген» бабаларымыздың қанымен, терімен келді. Бұл орайда, Алаш қайраткерлерінің еліне сіңірген еңбегі тіпті өлшеусіз. Бүгінде олар жайлы жазылып жатыр. Біздің айтпағымыз басқа. Ұлттық тəуелсіздік, өзін-өзі басқару, құқықтық мемлекет принциптерін қазақ қоғамына енгізу, ағарту ісін жақсарту, тілді дамыту сияқты биік мұрат мен мақсаттар төңірегіне топтасқан, жаңару мен бостандық идеяларының нағыз жаршылары болған сол аяулыларымыздың есімдері еліміз тəуелсіздік алғанға дейін «жабулы қазан жабулы» күйінде жатты. Өйткені, Кеңес өкіметі Қазақ елінің ұлт-азаттық қозғалысына, оның белгілі қайраткерлеріне байланысты іс жүзінде ұлы державалық шовинистік саясат ұстанып, өзінің бар идеологиялық күшқуатын ұлттық сананы тұншықтыруға бағыттады. Сол кезеңде, əсіресе, Қазақ елінің саяси қайраткерлерінің мұрасына көп қиянат жасалды. Алаштың ұлы қайраткерлерінің бірі Əлімхан Ермековтің де осындай саясаттың құрбаны болғанына бүгін көз жеткізіп отырмыз. Өткен ғасырдың 90-жылдарына дейін біздің елімізде оны білетіндер өте аз болды. Оның есімі Қазақ кеңес энциклопедиясына енгізілмеді, тарихшылар да ол туралы шындықты айта алмады. Тек математиктер ғана Қазақстандағы математика білімі мен ғылымы тарихын қарастырғанда Ə.Ермековті оқта-текте ауызға алатын. Сөз жоқ, бүкіл ғұмырын ұстаздыққа арнаған, қазақтан шыққан тұңғыш математик, профессор Ə.Ермековтің ғылым саласына сіңірген еңбегі өте зор. Оның ұстаздық жолын қысқаша шолар болсақ, ел игілігі жолында қыруар істер атқарғанына көз жеткіземіз. Ол 1935 жылы қазақ тілінде «Ұлы математика курсы» атты кітаптың бірінші бөлімін, 1936 жылы ұстаздық тəжірбиесі негізінде «Қазақ тілінің математика терминдері» атты түсіндірме сөздігін, ал 1937 жылы «Детерминант теориясының элементтері» деп аталатын еңбегін жазды. Өкінішке қарай, 1938 жылы «халық жауы» атанып, тұтқындалуына байланысты оның өңделіп, баспаға тапсырылған «Ұлы математика курсы» кітабының 2-бөлімі жоғалып кетті, дайындаған докторлық жұмысы аяқталмай қалды. Ə.Ермеков 1921-1922 жылдары Қарқаралыда екі сатылы мектеп пен педагогикалық техникумды (қазір Саран педколледжі) ашуға тікелей басшылық жасаған. 1926 жылы біржола оқытушылық қызметке ауысқаннан кейін, 19261928 жылдары Ташкенттегі тұңғыш қазақ педагогикалық институтының жоғары математика кафедрасының оқытушысы, кейін жаратылыстану-математика факультетінің деканы, 1928-1930 жылдары Алматыдағы Қазақ мемлекеттік университетінде математика кафедрасының доценті, 1930-1936 жылдары Қазақ мемлекеттік зоотехникалық-малдəрігерлік институтының доценті əрі профессоры жəне математика кафедрасының меңгерушісі міндеттерін атқарды. 19361938 жылдары Қазақ кен-металлургиялық институтында математика жəне теориялық механика кафедрасының меңгерушісі міндетін жалпытехникалық факультеттің деканы қызметіне қоса атқарды. 1938 жылдың басында Куйбышевтің (қазіргі Самара) жоспарлау институтында математика жəне математикалық статистика кафедрасының меңгерушісі əрі профессоры болып қызмет істеді. 1947-1948 оқу жылдарында Шымкент технология институтының математика кафедрасының меңгерушісі, ал 1958 жылдан өмірінің соңына дейін Қарағанды политехникалық институтының жоғары математика кафедрасында аға оқытушы болды.

5

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

жол бермей, аш-жалаңаш елге қаржылай көмек беру туралы мəселе көтергендердің бірі де осы Ə.Ермеков еді. Алаш қозғалысының көсемі Əлихан Бөкейханов бастаған қазақ зиялыларының Қазақстандағы қоғамдық-саяси, əлеуметтік-экономикалық жəне ұлттықмемлекеттік құрылыс мəселелерін шешу жолдарын анықтауда ұлттық тұтастық пен халықтық бірлік принциптеріне сүйенгені тарихтан белгілі. Мұндай бағыт, əлбетте, аталған мəселелерді шешуде таптық принциптер мен пролетариат диктатурасын негізге алған большевиктер саясатымен үйлеспеді. Сондықтан да Алаш көсемдері мен Алашорда өкіметінің басшылығы 1917 жылғы Қазан төңкерісінің ұрандарын, Кеңес өкіметінің идеялары мен нақтылы іс-əрекеттерін қабылдамады жəне оларға қарсы шықты. Алашорданың азамат соғысы жылдарында (1918-1920 ж.ж.) Кеңес өкіметіне қарсы күштермен одақтас болуының бір себебі де осында. Нəтижесінде азамат соғысында жеңіске жеткен Кеңес өкіметі Алаш пен Алашорданы тарих сахнасынан кетіріп тынды, оның қатарында болғандарды, тілеулестерін қуғынсүргінге ұшыратты. Ə.Ермековтің де жиырма бес жыл өмірі қуғын-сүргінде, оның ішінде он сегіз жылы өзі белсене қатынасып құрған мемлекет түрмелерінде өтті. Бірақ, ол қай уақытта да өзінің азаматтық ұстанымынан айныған жоқ. Ұлтына адал қызмет етуді өмірінің басты мұраты санап, сол жолда бəріне төзді, бəріне көнді. Қырревком 1920 жылдың маусымында Қазақ Кеңестік автономиясын құру туралы жобаға байланысты РКФСР Ұлт істері Халық Комиссариатына «Қырғыз өлкесінің территориясы мен шекарасы» деген құжатты ұсынды. Осыған байланысты РКФСР Ұлт істері Халық Комиссариаты мен Қырревкомның кейбір мүшелері «Қазақ өлкесінің шекарасын» анықтау барысында өздерінің ерекше пікірлерін білдірді. Олар қазақтың байырғы жерлерін бір ғана Қырғыз (Қазақ) автономиясына беру мүмкін еместігін, бұлай істеу тек буржуазиялық ұлтшылдардың күшеюі мен билігінің кеңеюіне əкеп соқтыратынын алға тартып, Қазақ республикасынан Орал облысының Гурьев, Лбищенск жəне Орал уездерін, Торғай облысынан Қостанай уезін, Ақмола облысының Петропавл, Омбы, Көкшетау уездерін мүлдем шығарып тастауды ұсынды. Мұндай қадамға ашық қарсылық білдіргендердің бірі Ə.Ермеков болды. Сөйтіп, 1920 жылы көктемде «Қазақ өлкесін басқару жөніндегі революциялық комитет туралы уақытша ережеге» сəйкес Семей мен Ақмола губревкомдарын біріктіру қолға алынды. Ə.Ермеков 1920 жылы Семей облысының губерниялық комитетінің уəкілі болып сайланып, сəуірде Қыр əске риревкомның атынан Омбы қаласына жолсапарға аттанады. Мұнда ол Сібревком алдында «Семей губерниясындағы жалпы жағдай жəне қырғыздар» жайлы баяндама жасайды. Ол кезде Орынбор Қырəскериревкомның уақытша орталығы еді. Мамыр айының басында ол Орынбор қаласына келеді. Осындай жұмыстардың нəтижесінде Мəскеу 1920 жылдың 4 маусымында Қырғыз əскери жəне Орынбор губерниялық атқару комитеттерімен келісе отырып, Орынбор губерниясын Қазақстанға қосу туралы шешім қабылдады. Ондағы мақсат Орынбор қаласындағы жұмысшылар мен тəжірибелі кеңес мамандарын болашақ республиканың қызметіне араластыру еді. Сол сияқты, Орынбордан өтетін темір жолдың Қазақстанды Орал, Поволжье жəне Орталық Ресеймен экономикалық жағынан байланыстыруға қолайлылығы да ескерілді. 1920 жылы 7 шілдеде Орынбор мен Торғай губерния лары біріктіріліп, Қазақстанның құрамындағы бір губерния болып бекітілді. Орынборда Ə.Ермеков Семей мен Ақмоланың Қырəскериревкомы құрамына қайтарылуы жөнінде мəселе көтерді. Осы жайында ол өзінің естелігінде былай деп жазады: «Бұл Қазақ автономиясының құрылмаған кезі болатын. Баяндамамда мен азамат соғысының аяқталуына байланысты Семей мен Ақмола облыстарын енді Қырəскериревкомның қарамағына қайтару керектігін атап

тоғайлары мен құнарлы қара топырақты жерлері тұрғылықты халықтан тартып алынып, Ертіс, Жайық сияқты өзендердің бойындағы он шақырымдық алқап кейін 70 шақырымға дейін созылып, бұл жерлерге қазақ қыстау салмасын, егін екпесін деген жарлықтармен жергілікті тұрғындардың көшіп-қонуына тыйым салынған болатын. Большевиктер де осы саясатты жалғастыра түсті. Түркістан кеңес республикасына (1918 ж.) Орта Азияның басқа өңірлерімен бірге Қазақстанның екі оңтүстік облыстары – Жетісу, Сырдария облыстары кірді. Басқа жерлер əкімшілік жағынан бытыраңқы болып, РКФСР-дің əртүрлі губерниялық кеңестеріне ауысты, солтүстік-шығыстағы Ақмола, Семей облыстары орталығы Омбыда болған Батыс Сібір өлкесіне бағынды. Торғай облысы Орынбор губерниялық кеңесіне қарады. Бөкей облысы Астрахань губерниясының қол астында қалды. Ə. Ермеков 1920 жылы көктемде Орынборда жасаған баяндамасында Ертіс, Жайық өзендері бойындағы он шақырымдық алқаптарды оны атам заманнан бері иеленіп келе жатқан қазақтардың меншігінде қалдыру жөнінде ұсыныс жасады. Мұның болашақта қазақтарды жерге орналастыру мəселесін оңтайлы шешуге игі ықпалы болатынын нақты деректермен дəлелдеуге тырысты. Қазақтарды жерге орналастырғанда, аудандардың табиғат жағдайы мен шаруашылық түрлері жəне басқа да көршілермен қатынастары ескерілу керек деген ой айтты. Сонымен бірге, қазақ жерге орналасқанша, орталық аймақтардан көшіп-қонуды тоқтата тұру туралы маңызды ұсыныс жасады. Кейін осы ұсынысын ол В.Лениннің басшылығымен Мəскеуде Қазақстанға байланысты мəселе талқылаған Бүкілресейлік Орталық АК жəне Совнаркомның мəжілістерінде де қайталады. Осы арада айта кететін бір жайт, Қазақ өлкесін басқару жəне оның Ресей Федерациясымен шекарасы туралы мəселе жеңіл шешіле қойған жоқ. Оның төңірегінде көп айтыс-тартыстар болды. Ол үшін бұл мəселенің 1920 жылғы 9-10 тамызда Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің Төралқасы жанында барлық мүдделі мекемелер мен ведомстволардың өкілдерінің қатысуымен талқыланып, еш нəтижесіз аяқ тал ғанын айтсақ та жеткілікті. Екі күнге созылған бұл мəжілісте болашақ Қазақ автономиясының территориясына байланысты нақты шешім қабылданбай, бұл жұмыс 12-14 тамыздағы мəжілістерде қай та қаралатын болды. Ақыры болашақ Қазақ автономиялық республикасын құру жəне оның шекарасын белгілеуге байланысты мəселе 17 тамызда В.Лениннің төрағалығымен өтетін БОАК мен ХКК-нің біріккен отырысында талқыланды. Бұрын В.Ленинмен телефон арқылы сөйлесіп (1918 ж. наурыз) таныс болған Ə.Ермеков енді оның алдында баяндама жасау мүмкіндігіне ие болады. Ə.Ермеков бүкіл өміріне өшпес із қалдырған осы оқиға жайында өз қолымен естелік жазып қалдырған. Бұл қолжазба бүгінде оның ұлы, марқұм Мағауия Ермековтің, журналист-жазушы Нөгербек Мағзұмұлының жеке архивтерінде сақтаулы. Ермеков сол жолғы баяндамасында Қазақ өлкесінің жалпы жағдайына тоқтала келіп, орыс

тұрудың қажеттілігін айтып, осы мəселеге байланысты арнаулы қаулы қабылдауды ұсынады. Ə.Ермеков Каспий-Атырау жағасындағы Астрахань жақ алаптағы бұғазшығанаққа ойысып, бұл аймақты болашақ Қазақ автономиясына қосу мəселесін көтергенде Ш.З.Элиава, Н.П.Брюханов, Н.Н.Крестинский сынды партияның сол кездегі көрнекті қайраткерлері жəне Астрахань губаткомының төрағасы ашық қарсы шығады. Бұл жерлердің қалайда Ресей құрамында қалуын көздеген олар: «...қазір Ресейде аштық əлі өршіп тұр. Атыраудың балығы астанамызға – Мəскеуге, Петроградқа қажетті азықтүлік. Сондықтан, бұл алқапты РКФСРде қалдыру керек» – дегенді айтады. Ə. Ермеков: «...аймақта тұратын халықтың көпшілігін қазақтар құрайды. Бұлардың негізгі кəсіптерінің бірі балық аулау. Табыс табу үшін бұрын жалданатын, егер бұл жағалау енді өз иеліктеріне көшсе, орталыққа беретін өнімді екі, үш есе арттырады», – деп оларға қарсы уəж айтады. Ə. Ермеков осы отырыстардың барысында Каспий теңізінің солтүстік Нарын құмы жағалауын Астрахань губерниясынан қайтару мəселесін де көтереді. Оған біраз адам қарсы шығады. Сөйтіп, үлкен дау туады. Талас қызған кезде В.Ленин: «Қай халық көп болса, соған берілсін» – деп төрелік айтқан екен. Бүгіндері республикамыздың батысында орналасқан Атырау облысының Теңіз ауданындағы Ганюшкино, Забурение, Жанбай сияқты елді мекендер халыққа жайлы қоныс болса, ал Каспийдің табиғи байлығы күнкөрістің қайнар көзіне айналса, бұл Ə.Ермеков сияқты қазақ зиялыларының Қазақстанның территориялық тұтастығы үшін күрестегі жеңісінің жемісі екені даусыз. Əлімхан Ермековтің көп адамдар əлі кеңестік жаңа мемлекеттің тізгін-шылбырын қалай ұстауды жете біле қоймаған кезде Ə.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, Т.Рысқұлов сынды Алаш арыстарымен бірге осындай тарихи істерге араласуы оның тұлғалық қасиеттерін аша түсері анық. 1920 жылы 26 тамызда РКФСР Бүкілресейлік Орталық атқару комитеті мен Халық комиссарлары кеңесі Калинин мен Ленин қол қойған, РКФСР құрамында, астанасы Орынбор қаласында болатын «Қырғыз (Қазақ) Автономиялық Кеңестік Социалистік республикасын құру туралы» декреті жарық көрді. Осы жерде тоқтала кететін бір мəселе – осы декреттің 11-бабында Семей мен Ақмола губерниялары «Қырғыз Республикасының Орталық органдары түпкілікті ұйымдастырылғанға дейін Сібір ревкомының құрамында қалады», – деп көрсетілген. Сол кезеңде қуаңшылық Ресейдің 28 губерниясын қамтығанда, егін бітік шыққан Ақмола мен Семей губерниясын алып қалудың да өзіндік бір сыры – 1920 жылғы санақ бойынша 2.070.676 халқы бар, аумағы ұлан-ғайыр, Омбыға дейін темір жол мен су жолдары қамтамасыз етілген шұрайлы жерден бірден айырылғысы келмегенін Қазақстан Республикасының Орталық мемлекеттік архивтеріндегі құжаттар куəландырады. Ə.Ермеков бастаған келіссөз жүргізушілер аталған губерниялардың шекараларын айқындау, осы территориядағы мекемелердің мүлкі, құрал-жабдықтары мен қаражат мəселесін шешуде бірден келісімге келе алмай, Мəскеуге бірнеше рет шағымданады. Ақмола, Семей облыстарының Сібревком қарамағынан алынып, Қазақстанға қосылуы оңайға түскен жоқ. Сібревкомның кейбір мүшелері бұл мəселеге қарсы шықты. Тек 1920 жылдың екінші жартысында олар Қазақстанмен арадағы шекараны анықтау мəселесін мекемелер мен ведомстволар кеңесінде бес рет қараған. Бұл мəселе, тіпті, Қазақ АКСР-нің құрылуы туралы декрет шыққаннан кейін де өз шешімін таппады. 1921 жылы ақпан айында Қазақ өкіметі мен Сібревкомнан он адамнан тұратын төтенше комиссия тағайындалды. Комиссия отырыстарында бұл мəселе РК(б)П ОК-де 1922 жылы ақпан, мамыр айларында, ал БОАК-де 1922 жылғы қаңтар жəне ақпан айларында талқыланды. Семей губерниясы Қазақстанға ресми түрде 1921 жылы мамыр айында қосылғанымен, іс жүзінде шекара

мəселесіндегі даулар 1922 жылы да жүріп жатты. Соның біреуіне тоқталсақ, Ресей өз тарапынан Павлодар уезіндегі тұзды көлдер ауданын əкімшілік жағынан Қырғыз (Қазақ) Республикасына қарағанымен, шаруашылыққа пайдалану жағынан Сібревкомның қарамағында қалады деп 1922 жылы 12 қаңтардағы қаулысында өз пайдаларына шешеді. Мəскеуден келген мына жеделхат осы мəселеге соңғы нүкте қойғандай: онда «БОАК-нің 12-26 қаңтардағы қаулысына сəйкес Павлодар уезіндегі тұзды көлдер ауданы шаруашылық жəне əкімшілік жағынан Есілкөл станциясы Қырғыз республикасының иелігінде қалдырылады» делінген. 1924 жылы Семей губерниялық жоспарлау комитетіндегі қызметін атқара жүріп, Ə.Ермеков сол кезге дейін əлі шешімін таппаған жер мəселесімен үнемі айналысады. Осылай ол қабылданып қойған декреттердегі қаулыларды жүзеге асыру жөніндегі шараларды орындамаған кейбір жауапты қызметкерлерге тойтарыс беріп отырды. Ол былай тұрсын, жекелеген уездерді, тіпті губернияларды республика құрамынан шығаруға əрекет жасалды. Мəселен, Орал губерниялық партия комитеті 1921 жылғы маусым айында Жайықтың сол жағалауындағы 10 шақырымдық өңірді қайтару туралы декретке наразылық білдіріп, Орал облысын Қаз АКСР-інен бөлу туралы орталыққа өтініш жасауға шешім қабылдады. Алайда, партияның Орталық Комитеті мұндай өтінішті қабылдамады, ал РКП(б) Қырғыз облыстық комитетінің Төралқасы губкомның көзқарасын саяси соқырлық деп айыптады. 1924 жылы Алтай губерниясындағы қазақ тұрғындары тығыз орналасқан Коростелов даласы төңірегінде дау туды. Осы дауды шешу үшін Ə.Ермеков пен Ə.Досов екеуі 1924 жылдың 2 қаза нынан 1 қарашаға дейін, ал 1925 жылдың 3-16 ақпаны арасында жеке өзі Мəскеу қаласында Алтай мен Семей губернияларының шекарасын анықтауға байланысты құрылған комиссияға кеңесші болып, осы күрделі мəселені шешіп қайтады. Мəскеуде Қырревкомның өзге мүшелерімен араласа жүріп, Ə.Ермеков өзін іскер, алғыр, жан-жақты білімді, мəдениетті қайраткер ретінде көрсетеді. Ол Қырревком мүшесі əрі алқа төраға сы болып сайланды. Сол кезде оның жетекшілігімен өлке тарихында орасан зор шаралар жүзеге асты. Ол Республиканың саяси, əлеуметтік, экономикалық жəне мəдени өміріне белсене араласты. Губревком, кейін Қазревком мүшесі əрі алқа төрағасы, жоспарлау басқармасы мен өнеркəсіп саласындағы қызметтерінде жүріп, кеңес өкіметі мекемелерін жергілікті халықтарды өмір жағдайына бейімдеу арқылы қазақтардың құқықтық, əлеуметтік-экономикалық жағдайын орыс шаруаларының жағдайымен теңестіруге, жергілікті халықтардың кеңес өкіметі мен мемлекет өміріне белсене араласуына кең мүмкіндіктер туғызуға, орыс шаруалары мен казактардың қолындағы көшпелі халықтардың атақоныс мекендерінің қайтарылуына күш салды. Алайда, оның осындай белсенділігі, халқына деген жанашырлығы өзіне соққы болып тиді. Ə.Ермеков жəне оның серіктері туралы ақиқат олар ақталғаннан кейін де айтылған жоқ. Қарағанды таукен институтына жұмысқа орналасқаннан кейін өзінің профессорлық, тіпті, доценттік атақтарын қайтарып алу туралы жазған арызы аяқсыз қалды. Сөйтіп, Ə.Ермеков шындықтың түбіне жете алмай кетті. Əлімхан Ермековке жəне оның серіктеріне жабылған саяси жаланың жалғандығын тарих өзі дəлелдеп берді, енді оларды қалай ардақтаймыз жəне қастерлейміз десек те жол ашылды. Сонымен, жоғарыда айтылғандардан Ə.Ермековтің өмірі мен қызметі қазақ халқының тұтас ұрпақтарын отансүйгіштікке, азаматтыққа жəне абзал қасиеттерге баулуға негіз бола алады деп ой түюге болады. Сондықтан, оның болашақ Қазақстан Республикасының негізін құрудағы жəне оның шекарасын анықтаудағы еңбегі ескеріліп, Астана, Алматы тəрізді ірі қалаларда көшелерге аты берілсе, ол тұрған, қызмет еткен қалаларда мүсіндері орнатылса артық болмас еді. Сол сияқты, Ə.Ермековтің ірі ғалым-математик, талантты қоғам қайраткері екенін, Қазақстанның жоғары оқу орындарының дамуына қос қан еңбектерін ескере отырып, туған өлкесінде орналасқан Сарыарқаның жетекші жоғары оқу орындарының бірі, кезінде ол еңбек еткен Қарағанды мемлекеттік техникалық университетіне (ҚарМТУ) осы бабамыздың аты берілсе, ол да орынды болар еді. Қазақстанның жоғары оқу орындарында математика факультеттерінде оқитын үздік студенттерге оның есімімен аталатын стипендиялар тағайындалса нұр үстіне нұр болар еді. Туған халқына қалтықсыз қызмет еткен «алыптар тобының» өкілі, Қазақ елінің тəуелсіздігі жолында күрес майданына шыққан «Алаш» қозғалысының көшбасшыларының бірі, көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері əрі ғалым, əрі ұстаз, белгілі ағартушы Əлімхан Ерме ковтің есімін ел есінде қалдыруға бағытталған осындай игі істер шешімін тауып жатса, Қазақ елінің рухы асқақтап, жаңа қоғамымыздың бүгінгі мен келешек өскелең ұрпағының рухани өсіп-өнуіне, дамуына игі ықпал етері айдан анық. ҚАРАҒАНДЫ.

Ќўрылыста тўрыс болмаќ емес (Соңы. Басы 1-бетте). Бұл айтылғандардың сыртында, өткен жылы «ҚИК» АҚ арқылы тұрғын үй құрылысының жаңа бағыттары бастау алды. Оның шеңберінде жыл сайын шамамен 500 мың шаршы метр тұрғын үй салу жоспарланып отыр. Тұрғын үй құрылысын одан əрі дамыту үшін елдің облыс орталықтарында қазіргі заманғы үй құрылысы комбинаттарын іске қосу жобалары əзірленуде. Бұл комбинаттар ірі панелді жəне құрастырмалы-қаңқалы үй құрылысы технологиясын пайдалану арқылы құрылыс мерзімдерін айтарлықтай қысқартуға жəне пайдалануға берілетін тұрғын үй көлемін арттыруға жағдай жасайды, деді С.Ахметов. Өткен жылы біз құрылысқа берілетін мемлекеттік құрылыс лицензиясын категориялау институтын өмірге əкелдік. Сарапшылардың жобалау сала сындағы, авторлық жəне техникалық қадағалаудағы дербес жауапкершілігін енгіздік, ол, сөз жоқ, жобаланған жəне жүргізіліп жатқан құрылыс-монтаж жұмыстарының сапасын арттыратын бо ла ды, деген сенім білдірді Премьер-Министр осы орайда. Үкімет басшысы сондай-ақ құрылыс саласы алдында тұрған бірқатар міндеттерді де атап көрсетті. Премьер-Министрдің пайымдауынша, құрылысшылар салынып жатқан үйлер мен ғимараттардың сапасын арттыруға, көптеген маңызды жобалардың, соның ішінде, Қазақстанды индустриялық-инновациялық дамыту жəне əлеуметтік жаңғырту шеңберіндегі жобалардың орындалуын қамтамасыз етуге барынша күш-жігер жұмсап, сонымен бірге, құрылыстағы техникалық реттеу жүйесін реформалау, еурокодтау жəне басқа да халықаралық стандарттарды енгізу жөніндегі жұмыстарды одан əрі жалғастыру қажет. Серік Ахметов құрылыс кешенінің əлеуетін арттыру жəне ондағы қызметкерлердің жоғары кəсібилігі болашақта да Мемлекет басшысы алға қойған міндеттерді жүзеге асыруда табысқа жетуге жағдай жасайды деген өз сенімін білдірді. Салтанатты жиналыста «Құлагер» компаниясының басқарма директоры Галина Ященко жəне «BI-Progect» компаниясының бөлім бастығы Алтынбек Шаяхметов құрылыс саласы қызметкерлері атынан сөз сөйледі.

Фарфор кїмбезді єимарат Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Качар кентінде жаңа мешіт ашылды. Бұл осындағы мұсылман жұртының қуанышына айналды. 100 орынға арналған ғима раттың ішімен қатар, сырты да сұлулығымен көз тартады. «Архидизайн 2008» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің құрылысшылары мен сəулетшілері шағын мешіттің сыртқы көркімен қатар, оған қолданған материалдардың суыққа беріктігіне де мəн беріпті. Мысалы, мешіттің күмбезі фарформен жабылған. Құрылысшы мамандардың айтуынша, еліміздегі фарфор күмбезді бірінші мешіт те осы көрінеді. Ол Арқа жерінің қары мен желіне, жаңбырына төзімді келеді. Сонымен бірге, мешіттің іші де фарформен безендірілген. – Ғимараттың ішін қолөнершілер шығармашылықпен жасады. Құран сүрелері қабырғаларға ойып жазылды, қазақтың оюлары да ұмыт қалған жоқ. Олар қайта үндесіп тұрғандай. Мешітті салу барысында ислам қағидаттарының барлық ережелері ескеріліп отырды, – дейді дизайнер Тайыр Балтабаев. Мешіттің бірінші қабатында ерлерге, əйелдерге арналған намаз орындары жəне имамның бөлмесі орналасқан. Ғимарат залына салмағы 300 килограмдық аспа шам ілінген. Мешіт ENRC корпорациясы мен Қостанай облысы əкімдігінің арасындағы əлеуметтік əріптестік меморандумы шеңберінде салынды. Имандылық үйі СоколовСарыбай кен өндіру бірлестігіне 40 миллион теңгеге түсті. ҚОСТАНАЙ.


6

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

 Өнеге

 Бір нəсіпке – жүз кəсіп

Қостанай облысы мен Ресейдің шекаралас Троицк қаласын Үй өзені бөліп тұр. Əудем жер ғана. Қостанай облысы, əсіресе, қол созым жердегі Қарабалық ауданы көршілермен араласып-құраласып жатады. Рухани байланыс үшін кейде саясат та, шекара сызығы да кедергі болмайды. Биыл осы қалада үлкен мерейтойлар аталып өтті.

Жїрек тазалыєын ту еткен тўлєа

Зейнолла ишанды ґткен єасырдыѕ басындаєы ќазаќ зиялылары жаќсы білді Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Ислам əлеміндегі ірі тұлға Зейнолла ишан Расулевтің туғанына – 180, Троицк қаласы іргетасының қаланғанына 270 жыл толды. Троицк ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басында экономикалық, мəдени, саяси орталық болды. Мұнда Азиядан келетін керуен тоқтайтын. Ақша сарайымен де қаланың даңқы шыққан болатын. Бай көпестер салдырған үйлердің сəнді архитектурасы осы күнге дейін сақталған. Атақты көпестер ұрпағы Яушевтердің салдырған үйлерінде қысқы бақ жайнап тұрар еді. Қалада біздің халқымыздың да бекзат тарихы жатыр. Троицкіде қазақтың тұңғыш журналы «Айқап» 1911 жылы жарық көріп, ол 1915 жылға дейін айына екі рет шығып тұрды. Алаш арыстарының бірі, журналист, аудармашы, қоғам қайраткері Мұхаметжан Сералин редакторлық еткен журнал қазақ даласын оқу-білімге, отырықшылыққа үндеді. Қоғамдық сананы оятуға зор ықпал етті. Оған Шəкəрімнен бастап, халқының қамын ойлаған зиялылардың көпшілігі мақала жазып тұрды. Олардың арасынан Ахмет Байтұр сынов, Сəкен Сейфуллин, Бейімбет Майлин, Сұлтанмахмұт Торайғыров, Спандияр Көбеев, Бекет Өтетілеуов, Сəбит Дөнентаев, Бернияз Күлеев, тағы басқа қазақ əдебиетінің белгілі қайраткерлерін кездестіруге болады. Биыл көктемде «Айқап» журналы басылған баспахана үйінің қабырғасына ескерткіш тақта ілінді. Қазақ драма театрының іргетасын қалаған Серке Қожамқұлов пен Қапан Бадыров Троицкідегі татар жастарының театрында алғашқы шығармашылық жолын бастады. Атақты Қажымұқан Мұңайтпасұлы Троицк қаласында өнер көрсеткен, көнекөздердің айтуынша, атақты балуан қажылыққа да осы қаладан аттанған көрінеді. Троицкіде 1861 жылы «қырғыз балаларына арналған» алғашқы мектеп ашылды. Ол Патша үкіметінің саясатымен далалық тардан төменгі құрамдағы шенеуніктер дайындауды мақсат тұтты. ХХ ғасырдың басында Троицк қаласындағы гимназия, қалалық училищелерде, мұсылман мектептерінде қазақ жастары да білім алды. Көпес Яушевтердің «Дарельмугаллимат» атты əйелдерге арналған мұғалімдер семинариясында Атбасардан, Қостанайдан, Қызылжардан қазақ қыздары келіп оқыды. Қала халқының жартысына жуығы мұсылман болғандықтан, ХХ ғасырдың басында Троицкіде сəн-сəулеті жарасқан жеті мешіт

қызмет етті. Жеті мешіттің жанында да медресе жұмыс істеді. Солардың арасындағы ең белгілілері «Расуля» мен «Ахун Рахманкули» медреселері болатын. Онда көптеген қазақ балалары да білім алды. Мысалы, «Ахун Рахменкули» медресесінде қазақ поэзиясының ірі өкілі Сұлтанмахмұт дəріс алды. Троицкідегі №5 мешітті жəне соның жанындағы «Расуля» медресесін Зейнолла ишан Расулев басқарды. Онда діни сабақтармен қатар гуманитарлық, жаратылыстану жəне техникалық пəндер де оқытылды. Медресе шəкірттері жанжақты білім алып шықты. Ислам əлеміндегі ірі тұлға Зейнолла Расулевті өткен ғасырдың басында қазақ жұрты да жақсы білді. Зейнолла ишанның жүргізген жұмыстарының арқасында Троицк ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың бас кезінде білім жəне діни орталыққа айналды. Зейнолла басқарған «Расуля» медресесінің атағы алысқа кетеді. Ол туралы француз тарихшысы Александр Берингсен: «Мұсылман əлеміндегі ең үздік академияның бірі» деп жазды. Бұл діни оқу орнында оқып, Зейнолла ишанды ұстаз санағандардың ішінде башқұрт, татар, қазақ халықтарына бірдей тел ақын Мифтахитдин Ақмолла да бар. Ол Зейнолла ишанның шəкірті болады. Өлеңдерін уытты тілмен жазып, шындықты ашып айтатын ақын қарақшы башқұрттар қолынан жазатайым қаза тапқанда, Зейнолла хазіреттің өзі оны Миасс қаласының жанындағы Сарласан деген жерге жерлеп, басына құлпытас орнатады. Бұл Зейнолла ишанның зиялылығын, адамгершілігін жəне халықтың əдебиеті мен мəдениетінен мол хабары бар тереңдігін де білдірсе керек. Мұны айтып отырған себебіміз, Ақмолланы қазақ даласы жақсы білген. Халықты оқу-білімге шақырған, өз кезіндегі жəдитшілік

 Жазылған жайдың жалғасы

АҚШ-тың Бостон қаласындағы үлкен алқабилер соты қазақстандық студенттер Азамат Тəжаяқов пен Диас Қадырбаевқа марафоннан кейін орын алған теракт жай-жапсарын тексеру кезінде құқық қорғаушыларға кедергі келтірді деп тағылған айыптың дұрыстығын мақұлдады.

Ќазаќстандыќ ќос студенттіѕ жаєдайы ќиын AFP агенттігінің мəлімдеуінше, енді қазақ жігіттеріне 20 жыл түрмеде отыру қаупі төніп тұр. Бұл екі жас жігіт биылғы мамыр айының басында қамауға алынған болатын. Олар тергеу кезінде өздерінің жоғарыда аталған лаңкестікке қатысты айғақ заттардан құтылмақ болғандарын мойындапты. Федералды барлау бюросы Джохар Царнаев марафонға фейерверктер мен ноутбук салып барған арқаға асатын қапшықты соңынан осы студенттер тұрған пəтерге əкелінгенін айтады. Бұл екеуі кейін қауіп төне бастаған шақта оны терезеден лақтырып

жіберген. Артынша арнайы қызмет қызметкерлері айғақты рюкзакты күл-қоқыс арасынан тауып алған. Еске салып өтсек, Тамерлан жəне Джохар Царнаевтарға үстіміздегі жылғы 15 сəуір күні Бостондағы марафонның соңын ала орын алған жарылыстың тікелей жасаушылар ретінде айып тағылып отыр. Сол оқиғаның салдарынан 3 адам қаза тауып, 180 адам əртүрлі жарақат алды. Тамерлан полицейлермен атыс кезінде қаза тапты, ал Джохар артынша қолға түсті. Сұлтан БОЗАЙҒЫР.

ағымды жақтап, оның көрнекті өкілі Ш.Маржаниді дəріптеген ақын шығармаларының қазақ ақындарына да ықпалы тиген. Оның қазақ зиялыларына жазған өлеңдері де бар. «Қорғанбекке» деген өлеңінде: «Қорғанбек, жоқ екен бір ақыл-айлаң, Айдаттың Ақташты ұстап – халық қайран. Қолыңнан қос ағаңды ұстап бердің, Тиеді енді кімге сенің пайдаң?» дейді. Мұндағы Ақташ дегені – Ахмет Байтұрсыновтың əкесі Бай тұрсынның ағасы Ақтас. Торғай қазақтарына тізесі батқан Ояз Яковлевтің басын жарып, Сібірге айдалатын ағайынды Шошақовтардың ісін айтып отыр ақын. Ахаң Семей түрмесінен анасына өлеңмен жазған хатында: «Оқ тиіп, он үшімде ой түсіріп, Бітпейтін жүрегімде бар бір жарам» деп осы оқиғаны меңзеген еді. Көнекөздер Ахметтің өзі де Зейнолла ишанды білгенін айтады. 1897-1898 жылдары бүгіндері Əулиекөл атанған елді мекендегі болыстық мектепте қызмет істеген жас бозбала орманшының қызы Александрамен көңіл косады. Екі жастың махаббатына олардың əртүрлі дінде болғандығы кедергі бола алмайды. Александраға мұсылман дінін қабылдату үшін Ахмет Троицкідегі Зейнолла ишанға келген дейді. Хазірет орыс келінді мұсылман дініне өткізіп, жаңадан Бəдрисафа деген ат беріп, екі жастың некесін қиған дейді көне əңгімені бүгінге жеткізушілер. Ахаң мұсылман ғұрыптарын үйрену үшін Бəдрисафаны Зейнолла ишан басшылық жасаған 5-ші мешіт пен оның медресесіне екі айға қалдырып кетсе керек. Бұл туралы Ахаң өмірін зерттеген белгілі журналист марқұм Байтұрсын Ілияс

жазған болатын. «Ахаң Зейнолла ишанды білген, мұндай ірі тұлғаны Ахаңның білмеуі мүмкін емес. Ол білген соң да Бəдрисафаны Троицкіге апарған ғой», дейтін еді Байтұрсын аға. Кешегі 2003 жылы тоқсаннан асып отырған Мария Бакирова қария: «Арбаға сарықтарын (қойларын) салып алып, судың арғы жағынан (қазақ даласы мен Троицкіні бөліп тұрған Үй өзенін айтады) Зейнолла ишанға қазақтар ағылып келіп жатар еді. Ишанның үйі үлкен болды, олар түрлі шаруамен келеді, емделеді», деген еді. Ал 2011 жылы Киевтен шыққан «Макалат Зайнийяһ» деген кітаптың алғысөзінде: «Шейх Зейнолла мешітке келушілерге арнап қонақ үй салдырды. Оның бірінші қабатын кітапхана етіп, жұмысын өзінің мүридтеріне тапсырды. Шейхтың қоғамдық қызметі таңғы 8-ден оның ақылкеңесін немесе көмегін керек еткен мүридтері мен оны іздеп келушілердің шақыруынан басталатын. Самаурын оттан түспейтін. Мол жайылған дастарқаннан күні бойы кедей де, бай да, бала да, ересек те дəм татып жатар еді. Ал шейх демалысты білмейтін, күніне бірер-жарым сағат қана тынығып алатын. Таңертең адамдарды қабылдағаннан кейін Зейнолла балаларды оқыту үшін сабаққа кететін. Ол Мұхаммед пайғамбардың хадистерінен, Қасиетті Құранның тəпсірлерінен жəне басқа да негізгі ғылымдардан сабақ оқитын», деп жазылған. Мүмкін Зейнолла ишанның бір қонағы жас Ахмет те болған шы ғар. «Расуля» медресесінде қазақтың белгілі ақыны Əбубəкір Кердері, ақын, журналист Əкрам Ғалымов жəне тағы басқалар оқыған. Оқымысты дін өкілінің «Айқап» журналының белсенді оқырманы болғаны да анық. – Сұлтанмахмұттың сауатын

ашқан Нұрғали молда Таушабайұлы Зейнолла ишаннан дəріс алған деген ауызша жеткен дерек бар. Біздің көптеген арыстарымыз сауатын ауыл молдаларынан ашты. Ол кез үшін мұның əлеуметтік ілгерілеуімізге ықпалы зор болған. Сондай үлкен ұстаздың алдын көрген Нұрғали молданың да діни білімі терең болған деседі, – дейді филология ғылымдарының докторы Мақсат Алпысбес. – Сұлтанмахмұттың өзі Зейнолла ишанның медресесінде оқымаса да, Троицкіде онымен таныс болуы, көруі əбден мүмкін. Башқұртстандағы өз ауылынының мешітінде жəне Троицк медреселерінде оқыған, одан əрі өз бетінше ізденіп, сол кездегі жергілікті ислам білімдарларынан дəріс алған Зейнолла ишан 1869 жылы қажылық парызын өтейді. Сол жолы Ыстамбұлға соғып, діни тұлғалармен кездеседі. Білімі тереңдей түседі. Елге келген соң ол Мəуліт күнін мереке ретінде атап өтуді, Алланың атына дауыстап мадақ айту сияқты басқа да діни шараларды тұңғыш өткізеді. Оған Патша өкіметі «адамдарды соңына ертіп кетті», деп сенімсіздік танытып, Ресейдің ішкі облыстарына жер аударады. Ол кезде өкімет мұсылман оқымыстыларының аузын аштырмай, төмендетіп ұстау үшін кез келген себепті пайдаланатын. Патша өкіметі тарапынан болатын осындай əділетсіздіктерге қарсы Зейнолла ишан: «Біздің халықтың төзімі өзінің діни сенімі секілді өте күшті. Тартқан тақсіреті үшін Жаратқан ием жарылқайды. Мүмкін ол күнді мен көре алмаспын, бірақ шындықтың сəулесін ешнəрсемен бүркемелей алмайтын күн туарына сенімім кəміл», деп жазған екен. Қазір Зейнолла ишанның осы сөзі ақиқатқа айналды. Оның бүкіл саналы ғұмырын өткізген, діни қызмет еткен жері Троицк қа ласында өткен жылдан бері «Расулев оқулары: Ислам Ресейдің тарихы мен бүгінгі өмірінде» атты ғылыми-практикалық конференция өтеді. Оған Ресейдің Урал өңірі мен Башқұртстаннан дін өкілдері, мешіттер имамдары мен ғалымдар жиналады. Оған екі жыл бойы Ресейдің Жоғары муфтиі Талғат Таджуддин де келіп қатысып жүр. Биылғы конференцияда ислам дінінің қазіргі қоғамдағы орны, жас ұрпақты дəстүрлі емес, жат діни ағымдар ықпалынан қорғау мəселесі əңгіме өзегіне айналды. Онда сөз сөйлеген Талғат Таджуддин алдымен Зейнолла хазірет туралы айтып өтті. – Біз Зейнолла хазірет ұстанған сопылық ағымды қалай түсінеміз? Бұл діннің ақиқаттығы жəне дінге деген шынайылық деген сөз. Егер кез келген істе шынайылық болмаса, ол жерден жақсылық пен игілік күтудің өзі бекер. Зейнолла хазіретті діни тұлғаға көтерген ерекшелігінің де өзі сол, ол адамдарды шынайылыққа, адалдыққа, Аллаға жүрек тазалығымен сенуге үйретті, –деді Ресейдің Жоғары муфтиі Талғат Таджуддин. «Расулев оқуларында» діннің адамзат қоғамындағы ұлы мəдениет екендігі сөз болды. Мəдениет ұғымы өнер, халықтардың салт-дəстүрлері, бірлігі сияқты кең ауқымды қамтиды. Адамзат қоғамы, өркениет адаспас жəне əлем амандығы үшін де Зейнолла ишан қызмет еткен сұлулықтың төресі – жүрек тазалығы баршаға керек. ҚОСТАНАЙ-ТРОИЦКҚОСТАНАЙ.

Шетелдіѕ де кґптеген банкілерін їптеп кетіпті Уақыт ұзаған сайын қашқын олигарх Мұхтар Əбілəзовтің ақша ұрлау одиссеясындағы алуан қырлы қимылдары біртіндеп айғақ болып жатыр. Оның бұл жолдағы «ерлік істері» Қазақстанның БТА банкісінен ұрлап кеткен 6 млрд. АҚШ долларымен ғана шектеліп қалмапты, осы аралықта сонымен қатар, бірқатар шет мемлекеттердің банкілерін үдере үптеп, тақырға отырғызып кеткен екен. Бұлардың алдыңғы қатарында Британияның HSBC, Standard Chartered, RBS жəне Barclays деп аталатын қаржы мекемелері тұрған көрінеді. Біздің экс-банкирдің мұндағы əріптестерінен алып кеткен ақшасының жалпы сомасы 500 млн. долларды құрайды. Бұдан басқа, ақ қағазды айғыздай салып, ақшаға айналдыра беретін жерден шыққан жіті қу Мұхтар Əбілəзовтің желісі бойынша түсірілген «Маңғыт, аузыңа саңғыт» сериясының кейіпкерлері

болғандар сапында Италияның 8 банкісі де сабылысып жүр. Олардың ішінде былайғы адамның түсіне кірсе де, тісіне тура келе қоймайтын Unicredit, Banca Monte dei Paschi di Siena жəне Mediobanca дейтін алпауыттары бар. Бұлар Мұхтардың қармағы ұшына 250 млн. АҚШ долларын өздері барып іліндіріп жібергенге ұқсайды. Қазіргі күндері Əбілəзовке беріп жібергендері бұларға қарағанда едəуір аз болып көрінетін бірқатар француз банктерінің қожайындары маңдайларының терін бес сүртіп, шүкіршілік айтып отырған секілді. Қанша дегенмен, енді 50 млн. доллар ақша деген бəрібір 500 млн. доллардың дорбасына шақ келе қоймайды ғой. Ал сол 50 миллионды біздің «батыр бала» Францияның BNP Paribas, Societe Generale, Credit Agricole жəне BPCE деген банкілерінен алып кетіпті. Бұлардың сыртында Швейцарияның Credit Suisse,

немістің Commerzbank жəне Американың Wells Fargo дейтін банкілері тағы тұр. Осыларға қарай отырып, бұл жарықтық осыншама елдің осыншама банкілерінен осыншама ақшаны қай уақытта алып үлгере берген деп қайран қаласың. Соларды електен өткізе келіп, бұл Мұхтар Əбілəзов дегенің шынында да нағыз дауасыз алаяқ екен ғой, деген ойға еріксіз келесің. Сəкен МАЙЛЫБАЙ.

Шаян ґсіру Өзен шаяндары – жер шарының барлық өңірлерінде үлкен сұраныспен пайдаланылатын омыртқасыз бағалы жəндік түріне жатады. Олар таза суларда, əсіресе, шағын өзендер мен ағынды суларда көбірек кездеседі. Балық секілді желбезегімен демалады. Өзен шаяндарын өсіру, саудалау өте пайдалы табыс көзі. Себебі, бұл шаяндардан жоғары сапалы диеталық əрі дəмді ет алынады. Ет құрамының 16 пайызы ақуыздардан, 0,5 пайызы майлардан тұрады. Шаяндарды негізінен алғанда сорпалар, са латтар жəне ас мəзірлеріне қоспалар үшін пайдаланады. Қайнатылған шаянды балықтан жасалған тағамдарға тұздық есебінде ұсынады. Осы қасиеті арқылы ол сыра ішкен кезде ауыздың дəмін келтіретін бағалы тіскебасар есебінде де қолданылады. Шаян түрлері. Біздің Қазақстанда өзен шаяндарының екі түрі көбірек кездеседі. Олар еуропалық жəне қиыршығыстық деп аталады. Осылардың ішінде еуропалық шаяндар өнеркəсіптік мақсатқа жиі пайдаланылады. Еуропалық шаяндардың өзі кең иықты жəне ұзын кеуделі болып екі түрге бөлінеді. Осылардың ішінде кең иықты шаяндар-

негізгі екі түрі бар. Оларды тоғандық жəне зауыттық əдіс арқылы өсіруге болады. Бастапқы кез үшін тоғандық əдіс пайдалы. Ол үшін тоғанға əрбір 40-50 аналық шаянға бірнеше аталық шаянды қондырып жіберіп отыру керек. Шамамен алғанда үш аналыққа бір аталықтан айналғаны жөн. Шаяндар көктем шығысымен көбейе бастайды. Аталықпен қосылған əрбір аналық шаян жұмыртқалар шашады. Ол жұмыртқалар табиғи жолдар арқылы өсіп-жетіледі. Тоған шаруашылықтарындағы өзен шаяндарын міне, осындай жолдармен көбейтуге болады. Бұл реттегі шаруашылық иесінің негізгі міндеті тоғандағы судың жағдайын тұрақты түрде бақылап отыру. Соның ішінде судағы оттегі режіміне, судың қатаң, жұмсақтығына ден қойып отыру керек. Олар өзен шаяндарын өсіру экологиясына сəйкес болғаны жөн. Сондай-ақ тоғандағы басқа да жəндіктер

Пайдалы кеңестерді мына сайттардан алуға болады: http://crayfishmaster.narod2.ru/ http://www.aquatoria.net.ru/articles/rak.htm http://msd.com.ua/fish-farming/rechraki/ http://novaode.ucoz.ua/publ/8-1-0-71 http://seloonline.com/index.php?topic=2.0 ды табыспен өсіруге болады. Аты да айтып тұрғандай, ол кең иықты, аяқтары етті болып келеді. Денесінде де ет мол кездеседі. Мұндай шаяндарды жас күйінде жəне консервілеп пайдалануға болады. Шаянды күту. Шаяндарды ұстап өсіру үшін қолдан жасалған тоғандарды пайдаланудың мүм кіндіктері мол. Мұндай тоғандарды жасау үшін арнаулы білім мен дағды қажет емес. Тек тоған суының таза болуын ескерген жөн. Мұндай тоғандардың тереңдігі əдетте 2-5 метр болып келеді. Тіпті, кейбір жағдайда 8-15 метрге дейін жетеді. Шаяндарды өсіру үшін неліктен жеке тоғандарды пайдаланған жөн. Себебі, көпте ген өзендер қазір гі уа қытта тұрмыстық жəне өнер кəсіптік қалдықтармен ластануда. Мұндай жерлерде шаян өсірудің өз қиындықтары бар. Оның үстіне өндірілген шаян етінің экологиялық тұрғыдан қан шалықты таза болып шығатындығына да кепілдік жоқ. Сондықтан өндірістік жəне тұрмыстық қалдықтарды төгуге келмейтін, жеке немесе заңды тұлғалардың бақылауында болатын жеке тоғаннан пайдалысы жоқ. Осындай тоғандарды қолдан жасаудың жолдарын мына сайттан алуға болады: www.crayfishmaster.narod2.ru Шаяндарды азықтандыру. Өзен шаяндары дафний, циклоп, коловраток секілді ұсақ омыртқасыз жəндіктермен қоректенеді. Мұндай жəндіктер тоғандар мен шағын су көздерінде табиғи жолдар арқылы өсіп жетіледі. Сондай-ақ, шаяндарды қосымша азықтандырып отыру қажет. Бұл істі кеш уақытында, шаяндар неғұрлым молынан жиналатын жерлерде ұйымдастыру керек. Осындай жерлерге бұзылған ет пен балық бөлшектерін, əртүрлі көкөніс кесінділерін, нан қалдықтарын, астық дəндерін, май өндірісінің қалдықтарын су бетіне шашады. Тоғанда өсіп-жетілетін табиғи жəндіктердің тұрақты болуы шаян ұстаудың шығындарын азайта түседі. Шаяндар көп жағдайда осылар арқылы қоректеніп жетіледі. Шаян өсіру. Шаян өсірудің

мен басқа да тіршілік көздерінің болуын ескерген жөн. Егер шаян азығы ретінде пайдаланылатын мұндай тіршілік көздері жеткіліксіз болса, шаяндарды қолдан азықтандыруға тура келеді. Шаян өнімдерін өткізу. Бұл бизнес түрі ұйымдастырылған маркетинг жағдайында ғана пайдалы болып, жоғары табыс беретіндігін ескертеміз. Ол үшін өзіңіз мекен ететін қаладағы барлық ресторандарға хабарласып, шаян өнімдерін тұтыну деңгейін анықтап алыңыз. Егер бұл ортада шаян өнімдерін тұрақты тұтынушылар сіз жоспарлаған көлемнен аз болса, онда базарларға барып, ондағы саудагерлермен сөйлескен жөн болады. Бұл ортадан да тұрақты тұтынушыңызды іздеп көріңіз. Тұрақты тұтынушы болмай, шаян өсіріп сату бизнесінің пайдасы да ауытқымалы болып келетіндігін есіңізге саламыз. Шаян өсіру шығындары. Жалпы, шаян өсірудің тоған салудан басқа көп шығыны жоқ. Сіз өз тоғаныңызды əзірлегеннен кейін шаяндарды басқа су көздерінен аулап əкеліп, оны өз тоғаныңызға жібере аласыз. Ал мұндай мүмкіндік болмаған жағдайда шаяндарды сатып алуға тура келеді. 1 килограмм тірі шаяндардың бағасы 1 200 теңге аралығында. Бірінші кезек үшін 10 килограмм тірі шаян сатып алсаңыз, соның өзі жетіп жатыр. Бұған сіз 10-12 мың теңге қаржы жұмсайсыз. Шаян өсіру кірістері. Бір аналық шаян жылына 60-900-ге дейін жұмыртқа шашады. Орта есеппен алғанда бір аналық 400 жұмыртқа шашты деп есепке алатын болсақ, сіздің сатып алған 10 килограмм тірі шаяныңыз бір жылда кем дегенде 20 мың жұмыртқа беруі тиіс. Бұдан сіз 1 мың килограмм шаян етін өндіре аласыз. Яғни сіз бастапқы бір жылдың ішінде ғана 1 миллион теңге кіріс аласыз. Мұнан кейінгі жылдары бұл бизнестің сізге беретін пайдасы сіздің өз ілкімділігіңізге байланысты болатындығын ескертеміз. Əзірлеген Сұңғат ƏЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан».


Ґркениет кґшіндегі ґндірістер

(Соңы. Басы 1-бетте). Фотоэлектрлі модуль жинау зауыты да іске қосылуға дайын. Бұл ғажайып жобаны жүзеге асыруға «Астана SOLAR» ЖШС 5 млрд. теңге жұмсады. Баламалы энергия көзі болып табылатын фотоэлектрлі пластиналар мен фотоэлектрлі модульдер жылына 50 МВт өндіреді. Ондағы өндірісте негізгі шикізат қазақстандық металлургиялық кремний болмақ. Зауыттың алғашқы қадасы қағылмай тұрыпақ отандық өнімдерге басымдық беру көзделген. Өйткені, елімізде жаңа өнім шығарудың алдында, əуелі өндірістік желі жасау алдын ала қарастырылады. Кəсіпорын француздық озық технологиямен жабдықталған. Атап айтқанда, Semco Ingeeniring, ECM жəне CEIS компанияларының қатарында. Мұнымен бірге, Францияның, яғни баламалы энергия көзі мен атом энергиясы бойынша комиссариатының қолдауымен француздық консорциум технологиясы желісімен дүниеге келіп отыр. Қазір зауытта жөндеу жұмыстары мен шығарылған өнімдердің сапасын тексеру шаралары жүріп жатыр. Бұлармен қатар, «Авиациялық техникалық орталық құру» ЖШС «ҚАИ» жобасын жүзеге асыру ісін бастады. Ол АҚШ-тың «Cessna Air Craft» жеңіл моторлы ұшақтарының үлгісінде жасалады. Ұшақтар түпнұсқаның жабдықтарымен, сондай-ақ Қазақстанда жасалған бөлшектермен құрастырылады. Жобаның құны 8,9 млрд. теңге. Осы күндері өндірістің жобалық-сметалық жұмыстары жүргізілуде. Индустриялық парк те ел назарында. Бүгінде парк аумағына 166,0 млрд. теңге болатын 46 жоба тартылған. Олардың 19-нда құрылыс жұмыстары жүргізіліп, 16-нда жобалау шаралары пысықталуда. Ал 11 жоба жүзеге асырылып, жұмыс істеп тұр. «Локомотив құрастыру зауыты» АҚ «General Electric» америкалық технология бойынша «Evolution» тепловоздарын құрастыратын зауыт. «Тұлпар Тальго» ЖШС Patentes Talgo S.L. жаңа технологиясы негізінде жолаушылар вагонын шығарып жатыр. Зауыт халықаралық сапа стандарттарына сай, жоғары рентабельді жəне өндірістік процесте өте тиімді жобаланған. Бұл зауыттың ТМД елдерінде баламасы жоқ. «Электровоз құрастыру зауыты» ЖШС заманауи электровоздар құрастырады. Францияның «ALSTOM» технологиясы бойынша жасалатын электровоз саланың ең жоғары стандарттарына жауап береді. Зауыт 2012 жылдың желтоқсан айында ашылды. Қазіргі таңда бірінші электровоздарды құрастыру жұмысы жүргізілуде. Одан өзге «Led system media» ЖШС инновациялық энергия үнемдеуші жарық диодты шамдар да шығарады. Оның да игілігін көрер күн алыс емес.

7

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

Парктегі жұмыс істеп тұрған 11 кəсіпорын өткен жылы 57,4 млрд. теңгенің қызметін көрсетіп, өнімін шығарыпты. Бұл жалпы Астана қаласының өнеркəсіп өндірісінің 30 пайызын құрайды. Сондай-ақ, кəсіпорындар 2010 жылдан бері елімізге 148 млрд. теңге көлемінде пайда əкелген. Əлемдегі озық технологиялар пайдаланылғандықтан зауыттардың бəрі халықаралық стандарттарға сай салынған. Экологиялық жағынан таза əрі қуат көздерін үнемді пайдаланады. Бұйыртса, биылғы жылдың аяғына дейін паркте тағы 8 жоба жүзеге асырылады. Оларға 26,7 млрд. теңге көлемінде инвестиция құю жоспарланып отыр. Нəтижесінде 800 жұмыс орны пайда болады. Енді биыл құрылысы аяқталатын кəсіпорындардың ең ірілеріне тоқталып өтейік. «Қазақстан ASELSAN Инжиниринг» ЖШС зауыты Электронды-оптикалық құрал дар шығаратын болады. Мұндай жоғары техникалық, өндірістікинновациялық өнімдер тек дамыған елдерде ғана бар. Зауыт негізінен инновациялық өнім саналатын тепловизорлар, оптикалық жүйелер, сондай-ақ ИК линзасын шығаратын болады. Өнім еліміздің əскери-қорғаныс қажеттілігін өтеуі тиіс. Ал, «ТауКен Алтын» ЖШС аффинаждық зауыттың жобасын қолға алған. Əлемдегі алдыңғы қатарда тұрған Mintek, Outotek, Mitalor, HATCH инжиниринг компанияларымен алтын мен күміс құймаларын өндіреді. Технологиялық эмиссия деңгейі Ta-Lu Еуропа елдерінің экологиялық стандарт талаптарына толық жауап береді. «GLB» ЖШС құрал-жабдықтар мен құрылыс материалдарын өндіру зауыты құрылыс материалдарын шығарады. Мамандардың сөзіне сенсек, жылдық өндіріс қуаты 200 мың шаршы метр баспананы құрамақ. Іргелі жобалардың бірқатары 2014-2016 жылдары жүзеге асырылады. Алдымен, фармацевтика мен химия өндірістері туралы айтсақ. Отандық дəрі өндірушілер Швейцарияның «Mabco constructions SA» компаниясымен бірге GMP TOO «BS medical surgery» талаптарына жауап беретін биоэквивалентті емдеу препараттарын өндіретін фармацевтикалық фабрика салуды жобалап отыр. Бұл фабрика іске қосылған соң еліміздегі дəрі-дəрмек мəселесі айтарлықтай жеңілдейді Ал, «ASTANA MEDICAL

EGUIPMENT» ЖШС медицина құрал-жабдықтары мен машина, автокөлік құралдары, трейлер мен жартылай тіркеме шығаратын өндіріс ошағын салмақ. Құралжабдықтарды діттеген жерге өздері жеткізіп, қайта жинақтап, сынақтан өткізеді. Сөйтіп тұтынушыларына қалай пайдалануды түсіндіріп те береді. Заманауи технологияларды қолдану арқылы əлемдегі ең үздік өндірушілермен теңесіп, озық медициналық техника параметрлерін жасайды деген үміт бар. «ASTANA BIOCIDE» ЖШС негізгі фармацевтикалық жəне химиялық өнімдер мен препараттар өндірісін қолға алмақ. Жоба биоцидтік өнімнің кең ауқымды ассортиментін өндіруді көздейді. Атап айтқанда, дезинфекциялау құралдары, стерильдеу қоспалары, антисептиктер жасалатын болады. Паркте ірі зауыттар да орын тебеді. «Қазақстандық құбыр прокаты зауыты» ЖШС үлкен диаметрлі, болаттан жасалған тегіс құбырлар өндірісін жолға қояды. Жоба жүзеге асырылғанда еліміздің мұнай-газ секторы құбырлар импортынан арылады. Сондай-ақ, тұрғын үйкоммуналдық шаруашылығына қажет құбырлар да осында өндіріледі. Өте тиімді жəне жоғары технологиямен жарақталатын зауыттың өнімдерін алдағы уақытта Орталық Азия елдеріне экспорттау да жоспарда бар. «Capital stone» ЖШС табиғи тас өңдеу зауыты италиялық жабдықпен жарақталады. Əлемдегі үздік технологиялар арқылы мəрмəр жəне гранит бұйымдарын жасайды. Бұйыртса, қазақстандық табиғи тастар жақын шетелдерге жəне Батыс Еуропа мен ОАР-ға дейін экспортталатын болады. «Қазақстан инжиниринг дистрибьюшн» ЖШС азамат тық жəне əскери техникаларды құрастыратын болады. Жоспар бойынша «Cobra», «ARMA», «Land Rover Defender» доңғалағы құрышталған машиналар мен «Kent C» жəне «Vectio C» қалалық автобустарды жасап шығарады. Польшаның «Pronar» мен Финляндия «Sampo Rosenlew Ltd» компанияларының, сондай-ақ əлемдегі тағы да басқа мықты өндірушілерінің технологияларын қолдана отырып, «Казтехмаш» машина құрастыру зауыты» ЖШС құрылмақ. Ол коммуналдық, ауылшаруашылық, тасымалдау техникаларын жасайтын болады. Осынау жобалар жүзеге асырылса, елорда өндірісі ел дамуында елеулі орынды аларына шүбə жоқ.

«Центраудит-Қазақстан» ТАК ЖШС аудиттеген «Haileybury Almaty» КАҚ-тың 2012 ж. 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша қаржылық есептілігі Есепті кезеңнің Есепті кезеңнің соңында басында АКТИВТЕР Ұзақ мерзімді активтер Негізгі құралдар 3,832,012 3,977,508 Материалдық емес активтер 8,187 7,734 Ұзақ мерзімді қаржылық активтер 39,349 41,247 Ұзақ мерзімді активтер жиыны 3,879,548 4,026,489 Ағымдағы активтер Тауарлы-материалдық запастар 31,236 48,361 Саудалық дебиторлық берешек 11,323 22,622 Ағымдағы қаржылық активтер 5,937 1,214,532 Басқа салық жəне төлемдер бойынша алдын ала төлеу 4,095 2,792 Басқа ағымдағы активтер 49,183 53,091 Ақша қаражаты жəне оның эквиваленттері 1,104,564 293,174 Ағымдағы активтер жиыны 1,206,338 1,634,572 Активтер жиыны 5,085,886 5,661,061 КАПИТАЛ МЕН МІНДЕТТЕМЕ Меншікті капитал Жарғылық капитал 2,882,183 2,882,183 Бөлінбеген пайда 393,180 330,026 Меншікті капитал жиыны 3,275,363 3,212,209 Ұзақ мерзімді міндеттемелер Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер 671,478 849,927 Ұзақ мерзімді міндеттемелер жиыны 671,478 849,927 Ағымдағы міндеттемелер Саудалық кредиторлық берешек 5,034 7,316 Ағымдағы қаржылық міндеттемелер 198,901 197,155 Басқа салық жəне төлемдер бойынша міндеттемелер 137 0 Басқа ағымдағы міндеттемелер 934,973 1,394,454 Ағымдағы міндеттемелер жиыны 1,139,045 1,598,925 Міндеттемелер жиыны 1,810,523 2,448,852 Меншікті капитал мен міндеттемелер жиыны 5,085,886 5,661,061 2012 ж. 31 желтоқсанда аяқталған жыл ішіндегі жиынтықты табыс туралы есеп Есепті кезең Пайдалар/(шығындар) туралы есеп: Қызметтер көрсетуден түсім Көрсетілген қызметтердің өзіндік құны Жалпы пайда Жалпы жəне əкімшілік шығыстар Сату бойынша шығыстар Қаржыландырудан табыстар Қаржыландыруға шығыстар Бағам айырмашылығынан табыстар (шығыстар) Басқа пайдалар мен шығындар Салық салуға дейінгі пайда Корпоративтік табыс салығы бойынша шығыстар Кезең ішіндегі жиынтықты пайда Басқа жиынтықты табыс (шығын) Корпоративтік табыс салығын шегеріп тастағандағы кезең ішіндегі жиынтықты табыс 1 акцияға базалық жəне бөлінген пайда (теңгемен)

Алдыңғы кезең

1,596,919 (1,134,383) 462,536 (402,853) (852) 19,210 (69,354) 12,428 42,039 63,154 63,154 -

1,462,809 (1,157,017) 305,792 (218,146) (1,513) 36,993 (90,484) (3,612) 26,248 55,278 55,278 -

63,154 1,005

55,278 880

2012 ж. 31 желтоқсанда аяқталған жыл ішіндегі ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп Есепті кезең 1. Операциялық қызметтен ақша қаражатының қозғалысы 1.1. Ақша қаражатының түсімі, барлығы оның ішінде: қызметтер көрсету жалдау алынған аванстар кепілді жарналардың түсімі депозиттер бойынша сыйақы басқа түсімдер 1.2. Ақша қаражатының шығып қалуы, барлығы оның ішінде: тауарлар жəне қызметтер үшін жеткізушілерге төлемдер берілген аванстар жалақы бойынша төлемдер займдар бойынша сыйақы төлеу бюджетке басқа төлемдер Бюджеттен тыс қорларға төлемдер кепілді жарналарды қайтару басқа төлемдер 1.3. Операциялық қызметтен ақша қаражатының таза сомасы 2. Инвестициялық қызметтен ақша қаражатының қозғалысы 2.1. Ақша қаражатының түсімі, барлығы оның ішінде: негізгі құралдарды сатудан түсім депозиттерді қайтару басқа ұйымдарға берілген займдарды өтеу 2.2. Ақша қаражатының шығып қалуы, барлығы оның ішінде: негізгі құралдарды сатып алу материалдық емес активтерді сатып алу депозиттерге орналастыру 2.3. Инвестициялық қызметтен ақша қаражатының таза сомасы 3. Қаржылық қызметтен ақша қаражатының қозғалысы 3.1. Ақша қаражатының түсімі, барлығы оның ішінде: Демеушілік көмектен түсім 3.2. Ақша қаражатының шығып қалуы, барлығы оның ішінде: займдарды өтеу басқа өтеулер 3.3. Қаржылық қызметтен ақша қаражатының таза сомасы 4. Ақша қаражатының жəне оның эквиваленттерінің таза өзгеруі Шетелдік валютадағы ақша қаражатының сальдосына айырбас бағамы өзгеруінің əсер етуі Кезең басындағы ақша қаражаты жəне оның эквиваленттері Кезең соңындағы ақша қаражаты жəне оның эквиваленттері

Алдыңғы кезең

1,319,597

1,757,201

710,930 23,370 446,091 93,951 34,389 10,866 (1,500,063)

1,056,566 27,338 401,246 259,160 10,955 1,936 (1,455,411)

(445,115) (12,593) (646,914) (70,569) (173,073) (24,605) (114,186) (13,008)

(383,616) (12,027) (589,420) (82,192) (153,582) (22,379) (207,230) (4,965)

(180,466)

301,790

1,186,109

450,525

15 1,163,720 22,374 (31,770)

1,902 448,623 0 (1,185,774)

(28,706) (3,064) 0

(15,951) (23) (1,169,800)

1,154,339

(735,249)

150

500

150 (189,751)

500 (36,034)

(189,751) 0

(36,033) (1)

(189,601)

(35,534)

784,272

(468,993)

27,118

(7,250)

293,174

769,417

1,104,564

293,174

2012 ж. 31 желтоқсанда аяқталған жыл ішіндегі меншікті капиталдағы өзгерістер туралы есеп Жарғылық Бөлінбеген Жиыны капитал пайда

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» Ақтау қаласындағы филиалы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 14 ақпандағы № 133 қаулысымен бекітілген тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстарды сатып алу Ережелерінің 272-тармағының 33-тармақшасына сəйкес бір көз негізінен «Каспий Инжиниринг» ЖШС-мен техникалық-экономикалық негіздеме үшін арнайы техникалық талаптарды əзірлеу жəне келісу жөніндегі қызметін сатып алу келісімшартына тұрғанын хабарлайды. Жабдықтаушы ұсынған баға – 56 654 400 (елу алты миллион алты жуз елу төрт мың төрт жүз) теңге. Міндетті жергілікті қамту (пайыз есебімен) – 65%.

Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.» в г.Актау, настоящим объявляет о заключении договора способом из одного источника с ТОО «Каспий Инжиниринг» по разработке и согласованию специальных технических условий для технико-экономического обоснования, в соответствии с подпунктом 33, пункта 272, Правил приобретения товаров, работ и услуг при проведении операций по недропользованию, утвержденными постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 февраля 2013 года № 133. Цена, предложенная поставщиком – 56 654 400 (пятьдесят шесть миллионов шестьсот пятьдесят четыре тысячи четыреста) тенге. Обязательства по местному содержанию (в процентах) – 65%.

Есепті кезең: Есепті кезеңнің басындағы жиыны 2,882,183

Кезең ішіндегі пайда жəне жиынтықты табыс Есепті кезеңнің соңындағы жиыны Алдыңғы кезең: Алдыңғы кезеңнің басындағы жиыны Кезең ішіндегі пайда жəне жиынтықты табыс

2,882,183 2,882,183

Алдыңғыкезеңніңсоңындағыжиыны 2,882,183

330,026 3,212,209 63,154 393,180

63,154 3,275,363

274,748 55,278

3,156,931 55,278

330,026 3,212,209

«Ақбақай кен-металлургия комбинаты» (бұдан əрі – қоғам), мекенжай: Қазақстан Республикасы, 080601, Жамбыл облысы, Мойынқұм ауданы, Ақбақай кенті, Қуанышбаев көшесі, 1, қоғамның 2012 жылғы қызметінің қорытындысы бойынша алынған шығындарға байланысты, қоғамның 2012 жылғы жай ациялары бойынша дивидендтер төлемеу туралы қоғам акционерлерінің жылдық жалпы жиналысының шешімі туралы хабарлайды.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Ғылым комитеті «Жану проблемалары институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорны бас директорының бос лауазымына орналасуға конкурс жариялайды (кəсіпорынның мекенжайы: 050012, Алматы қаласы, Бөгенбай батыр көшесі, 172-үй). Институттың негізгі қызметінің түрлері: жану процестерінің саласында жəне химиялық физика, химия, физика, нанотехнология, юиология, ғарыш, əскери жəне азаматтық техника мен басқа жаратылыстану ғылымдарының аралас салаларының оған байланысты бағыттарында іргелі жəне қолданбалы ғылыми-техникалық зерттеулер жүргізу; əртүрлі салаларда жану процестерін пайдалана отырып жаңа техниканы, технологиялар мен материалдарды жасау, соның ішінде қару-жарақтың жаңа түрлерін əзірдеуге қатысу, сондай-ақ кондициялық емес əскери-техникалық құралдарды қайта өндеу, кəдеге жарату, тəжірибелік, эксперименттік жəне сериялық өндірісті ұйымдастыру; жаңа нанотехнологиялық процестерді жасау жəне наноқұрылымдалған материалдар синтезі; Қазақстан Республикасының шикізат қорын пайдалана отырып қорытпалар, ферроқорытпалар, лигауттар алу үшін жану процестерінің негізінде технологиялар əзірлеу; ғылыми-техникалық бағдарламалар мен жобаларды, ғылыми-зерттеу жəне тəжірибелік-конструкторлық жұмыстар жоспарларын жобалауға жəне əзірлеуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: 1) Жану проблемалары институтының бейiнi бойынша жоғары бiлiмінің жəне тиісті саланың уəкілетті органы бекiткен бiлiктiлiк талаптарына сəйкес келетiн кəсiби даярлық деңгейiнің болуы; 2) экономика саласындағы кəсiпорынның бейiнiне сəйкес мамандығы бойынша басшы лауазымдарда кемiнде 5 жыл жұмыс өтілінің болуы; 3) институттың ғылыми бағытына сəйкес ғылыми дəрежесінің болуы тиіс. «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Мемлекеттік құпиялар туралы», «Мемлекеттік мүлік туралы», «Ғылым туралы», «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарын жəне нормативтік құқықтық актілерді білуі; мемлекеттік тілді білуі қажет. Конкурсқа қатысу үшін міндетті түрде ұсынылатын құжаттардың тізбесі: 1) конкурсқа қатысу туралы өтiнiш; 2) мемлекеттiк жəне орыс тiлдерiнде түйiндеме; 3) еркiн нысанда жазылған өмірбаян; 4) бiлiмi, ғылыми дəрежесі туралы құжаттардың көшiрмелері; 5) еңбек кiтапшасының (ол болған кезде) немесе еңбек шартының көшiрмесi не соңғы жұмыс орнынан жұмысқа қабылданғаны жəне еңбек шартының тоқтатылғаны туралы бұйрықтардың көшiрмелерi; 6) денсаулығы туралы белгiленген нысандағы анықтама. Конкурсқа қатысушы өзiнiң бiлiмiне, жұмыс өтіліне, кəсiби даярлық деңгейiне қатысты қосымша ақпаратты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар беру, ғылыми жарияланымдар, бұрынғы жұмыс орнының басшылығынан ұсынымдар туралы құжаттардың көшірмелері жəне т.с.) беруiне болады. Конкурсқа қатысуға үміт білдірген тұлғалардан құжаттарды қабылдау бұқаралық ақпарат құралдарында конкурс өткізу туралы хабарландыру жарияланған күннен бастап он бес күнтізбелік күн өткен соң аяқталады. Құжаттар мына мекенжайда қабылданады: 010000, Астана қ., Орынбор көшесі, 8-үй, Министрліктер үйі, 11-кіреберіс, Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің Ғылым комитеті, 9-қабат, 947-бөлме. Анықтама телефоны: 8 (7172) 74-19-05. Конкурсқа қатысуға құжаттарын тапсырған тұлғалардың барлық құжаттары түгел болған жағдайда, Комиссия құжаттар қабылдау аяқталған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде құжаттар тапсырған тұлғаны конкурсқа қатысуға жiберу туралы шешiм қабылдайды. Конкурсқа қатысуға жіберілген тұлғалардың тізімі Комиссия хаттамасымен бекітіледі. Конкурсқа қатысуға жіберілген тұлғалардың тізімі бекітілген соң, Комиссия конкурсқа қатысушылармен ұсынылған құжаттарды зерделеп, олармен он күнтізбелік күн ішінде əңгімелесу өткізеді.

«Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» акционерлік қоғамының республикалық бюджет кірісіне дивидендтер төлеуі туралы ақпарат «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» акционерлік қоғамы (бұдан əрі – Банк) жалғыз акционер «Бəйтерек» Ұлттық басқарушы холдингі» АҚ-ның 2013 жылғы 29 шілдедегі №02/13 шешіміне жəне Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының 23-бабының 2-тармағына сəйкес қоғамның қарапайым акциялары бойынша дивидендтер төлеу туралы хабарлайды: 1) Банк атауы: «Қазақстанның тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» акционерлік қоғамы; Банктің орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, 050060, Алматы қ., Абылай хан д-лы, 91; Банктің банктік жəне басқа да деректемелері: БСК – HCSKKZKA, БСН – 030740001404, «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі» ММ-дегі ЖСК – KZ30125KZT1001300369, резиденттік белгісі – 1, экономика секторы – 4; 2) дивидендтер төленетін кезең: 2012 жыл; 3) бір қарапайым акцияға деген есеппен дивиденд көлемі: 91,30 теңге, айналымдағы қарапайым акциялар саны: 7 830 000 дана, дивидендтер төлеуге жұмсалған жалпы сома: 714 879 000 теңге; 4) дивидендтер төлеу басталған күн: 2013 жылғы 29 шілдеден бастап; 5) дивидендтер төлеу тəртібі мен нысаны: ақшалай нысанда аудару тəсілімен республикалық бюджет кірісіне ақша аудару арқылы.

«Бағалы қағазды тіркеу системасы» АҚ «Бағалы қағаздарды тіркеу жүйесі» ЖШС болып қайта құрылуы туралы хабарлайды. Несиегерлердің шағымдары жарияланған сəттен бастап екі ай ішінде мына мекенжайда қабылданады: Алматы қ., Əйтеке би к-сі, 187, 336-бөлме.

АО «Регистраторская система ценных бумаг» объявляет о реорганизации путем преобразования в ТОО «Регистраторская система ценных бумаг». Претензии кредиторов принимаются в течение двух месяцев с момента опубликования по адресу: г.Алматы, ул. Айтеке би , 187, каб.336.

«Сентрал Эйша Петролеум Компани» ЖШС өзінің ерікті түрде таратылуы туралы хабарлайды. Шағымдар мына мекенжайда қабылданады: Алматы қаласы, Фурманов к-сі, 240Г, СДС Орталығы-1, 7-кабат.

ТОО «Сентрал Эйша Петролеум Компани» объявляет о добровольной ликвидации. Все претензии принимаются по адресу: г. Алматы, ул. Фурманова, 240Г, СДС Центр-1, 7-й этаж.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Ризашылығымызды білдіреміз

Жазушы, аудармашы, киноактер Сəтімжан Хамзаұлы Санбаев қайтыс болған қиын күндерде отбасымызға көптеген көңіл айту хаттары келген еді. Осындай ауыр кезде бізге жылы сөздерімен рухани демеу болған республика Үкіметіне, Мəдениет жəне ақпарат министрлігіне, Қазақстан Жазушылар одағына, Астана, Алматы қалалары мен Атырау, Батыс Қазақстан облыстары əкімдіктеріне, сондай-ақ қайғымызға ортақтасып, көңіл білдірген басқа да шығармашылық ұжымдар мен газет редакцияларына, азаматтарға ризашылығымызды білдіреміз. Жазушы Сəтімжан Санбаевтың отбасы.

РГП «Национальный центр по комплексной переработке минерального сырья Республики Казахстан» скорбит о безвременной кончине главного научного сотрудника лаборатории технологии электрохимических производств, доктора технических наук, профессора РОМАНОВА Геннадия Алексеевича и выражает глубокое и искреннее соболезнование родным и близким покойного. Память о Геннадии Алексеевиче Романова навсегда останется в наших сердцах. Қазақ ұлттық аграрлық университеті Жоғары фермерлік мектептің меңгерушісі Алик Сабырбекұлы Сағындықовқа əкесі САБЫРБЕКТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «ЖҚТБ-ның алдын алу жəне оған қарсы күрес жөніндегі республикалық орталық» ММ басшылығы мен ұжымы, Астана қаласы ЖҚТБ-ның алдын алу жəне оған қарсы күрес орталығының бас дəрігері Ерік Мазанұлы Мусинге əкесі, Ұлы Отан соғысының ардагері Мазан Мұсаұлы МУСИННІҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


8

www.egemen.kz www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

● Өңір өмірі

● Жазылған жайға жауап келді

Атты жасаќ шеруі

Нотариус мемлекеттік тілді мойындайды Алматы қаласы Əділет департаменті жеке нотариус К.К.Ақановаға қатысты «Егемен Қазақстан» газетінің 2013 жылғы 16 мамыр күнгі нөмірінде жарияланған Ш.Əміровтің «Мемлекеттік тілді менсінбейтін нотариустың өзі ме, əлде сондай нұсқау бар ма?» атты мақаласын зерделеді. Мақалада көрсетілген дəлелдерді тексеру мақсатында, нотариус К.К.Ақановадан, азамат К.Абуовтен түсініктеме алынды жəне Алматы қаласы Нотариалдық палатасына сұрау хат жолданды. К.Абуовтің «Егемен Қазақстан» газетінің Алматы бөлімшесіне хабарландыруға төленген ақшаны

Ауғанстан соғысы жауын герлерінің одағы құрылғанына биыл 30 жыл жəне Астанаға 15 жыл толуына орай Семейге атты жасақ марафоны келіп жетті. Шеру Талдықорған қаласынан бастау алған екен. Олар қыркүйектің 6-сына дейін қазақтың жеті түрлі асыл тұқымды тұлпарына мініп, 3065 шақырымды жүріп өтпек. Шабандоздар Алматы облысының 9,10 сынып оқушылары. Осы акцияның ұйымдастырушысы Шормақ Ілиясовтың айтуынша, келер жылы Ауғанстан жерінен кеңес əскерлерінің шығарылғанына 25 жыл толады. Ал екі жылдан соң Ұлы Жеңістің 70 жылдығы тойланбақ. Біз əр қалада интернационалист жауынгерлермен жəне «Нұр Отан» партиясының өкілдері мен «Жас Отан» жастар қанатының мүшелерімен осындай керемет сəттерде кездесудеміз, алған əсеріміз де өте жақсы, дейді ол. Семейде өткен митингке қатысқан олар жауынгер-интернационалистерге арналған монументке гүл шоқтарын қойып, бір сəт қаза тапқандарды еске алды. Сосын атты шеру Жеңіс саябағына барып, тағзым етіп, Түйемойнақ аралында «Өлімнен де күшті» монументіне десте гүлдер апарды. Бұлар Семейден кейін Павлодар, Астана, Қарағандыға жəне Жамбыл облысына жол тартпақ.

«Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңына сəйкес жүзеге асыратынын хабарлаймыз. Алматы қаласы əділет департаментінде іс-жүргізу мемлекеттік тілде жүргізіледі. Азаматтардың өтініштері мен басқа да құжаттарға қайтаратын жауаптар мемлекеттік тілде немесе өтініш жасалған тілде беріледі. «Əділет органдары туралы» ҚР Заңының 19-бабына сəйкес, Алматы қаласы əділет департаменті жеке нотариаттың дамуына жəрдемдесу, жасалған нотариаттық əрекеттердің заңдылығы мен мемлекеттік жəне жеке нотариустардың іс жүргізу ережелерін

Оќ атќан жазасын алады «Егемен Қазақстан» газетінің 2013 жылғы 5 маусым күнгі санындағы Оралхан Дəуіттің «Оқ атқан кім?» атты мақаласы Оңтүстік Қазақстан облыстық прокуратурасында қаралды. Мақалада көрсетілген мəн-жайларды тексеру кезінде анықталғаны, 3 мамыр 2013 жылы сағат 18:00 шамасында Түркістан қалалық ішкі істер басқармасының кезекші бөліміне Түркістан қаласы «Талғат и К» клиникасынан Түркістан қаласы, Бекзат м/а, Жəңгірхан көшесі, 98-үй тұрғыны Н.Сыздықов «сол көзімен сол қолының шынтақ тұсынан от қаруынан алған жара қаты, ІІ-ІІІ дəрежедегі травматикалық шок» диагнозымен түскені жайлы хабарлама берілген.

Раушан НҰҒМАНБЕКОВА. СЕМЕЙ.

● Спорт

Финалдыќ раундќа шыќты

Футболдан Ақтөбенің «Ақтөбе» клубы Исландияның «Брейдаблик» командасын ойыннан кейінгі пенальтиде ұтып, Еуропа лигасының финалдық раундына жолдама алды.

Матч исланд елінің астанасы – Рейкьявиктегі «Лейгардальсведлюр» стадионында өтті. Кездесу бірден тартысты басталды. Алаң иелері кездесудің 27-минутында есеп ашты. Оны команда капитаны Финнур Маргейрссон өз есебіне жазды. Сөйтіп, исландтар Ақтөбеде өткен бірінші ойынның нəтижесіне жетті. Бұдан кейін есепті өзгертуге екі жақтың да біраз мүмкіндіктері болды. Əйткенмен, алаң иелерінің шабуылдары барынша қауіпті болып жатты. Солардың бəрін қайтарып, қақпаға доп дарытпаған қақпашы Андрей Сидельников ерекше көзге түсті. Соның арқасында 1:0 деген есеп матчтың соңына дейін сақталды. Бұдан кейін қарсыластар 15 минуттық

қайтару үшін қайтадан баруына орыс тіліндегі салалық газетте хабарландыру бағасының арзандығы себеп болғаны анықталды. Қаржылық қиыншылықтарға, тұрақты жұмысының жоқтығына, күн көру жəне қызының оқуын төлеу үшін екі жұмыста істеп қосымша табыс тауып жүргеніне байланысты, К.Абуов баспасөз басылымдарын таңдаған кезде, баспасөз басылымының тілі емес, хабарландырудың бағасын негізге алған. Сонымен бірге, Алматы қаласы əділет департаменті өз қызметін «Əділет органдары туралы» ҚР Заңына жəне өзге де нормативтікқұқықтық актілерге, соның ішінде

екі кезеңнен тұратын қосымша тайм ойнап, онда жеңімпазды анықтай алмады. Ал ойыннан кейінгі пенальтиде ақтөбеліктер мергендік танытты. Есеп – 2:1. Мұнда Тимур Кападзенің соққан соңғы добы қазақстандықтарды келесі кезеңге шығарды. Еске сала кетейік, мұның алдында Ақтөбеде өткен бірінші кездесуде алаң иелері 1:0 есебімен жеңіске жеткен еді. Онда кездесудің ең соңғы минутында пенальтиден гол соққан Марат Хайруллин өз командасына жеңіс əперген болатын. Осымен біздің екінші команда Еуропаның клубтық футбол турнирінің финалдық кезеңіне жолдама алып отыр. Дамир ҚОЖАМҚҰЛ.

Алтын жїлде алды

Осы күндері АҚШ-тың Майами қаласында дзюдодан кадеттер арасында өтіп жатқан əлем чемпионатында 55 килоға дейінгі салмақта Бауыржан Жауынтаев (суретте солдан санағанда екінші) алтын медальді жеңіп алды.

● Масқара!

АЛАЯЌ əкімдік ќызметкері болып шыќты

Аталған дене жарақатын Н.Сыздықовқа белгісіз азаматтар Түркістан қаласы, С.Ерубаев көшесі №16-үйдің тұсында белгісіз атыс қаруымен сол күні сағат 17:20 кезінде салғаны анықталған. Осы оқиға бойынша Түркістан КІІБ белгісіз азаматтарға қарсы Қылмыстық кодекстің 24-ба бы ның 3-бөлігі, 96-бабының 2-бөлігі «и» тармағымен қылмыстық іс қозғаған, яғни «бұзақылық ниетпен бөтен адамға қасақана қаза келтіруге оқталып, өз қылмыстық іс əрекеттерін өзіне байланысты емес себептермен ақырына дейін жеткізе алмаған». 7 мамыр күні осы қылмыстық іс бойынша күдікті ретінде аудандық соттың қаулысымен

сақтауын бақылау функцияларын жүзеге асырады. Сонымен бірге, Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі тарапынан жеке нотариустарға «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңына сəйкес қызмет жасау туралы нұсқау берілгенін хабарлаймыз. Департамент қазақ тілінің беделін нығайту жəне дамыту, мемлекеттік тілді насихаттау мақсатында тұрақты негізде жұмыс жүргізеді. Д.АЙТМҰХАМЕТОВ, Алматы қаласы əділет департаментінің басшысы.

Т.Таңатовқа бұлтартпау шарасы – қамауға алу қолданылған. Аудан прокуратурасы тарапынан қылмыстық іс бойынша тергеу амалдарының жан-жақты жəне объективті түрде жүргізілуін жəне айыпталушы Т.Таңатовтың ата-анасы тарапынан жазған арыздарындағы көрсетілген уəждерін тергеу барысында толық тексерілуін қамтамасыз ету туралы жазбаша нұсқау берілген. Қазіргі таңда осы қылмысқа күдікті Т.Таңатовтың қасында болған басқа да азаматтарды анықтап, оларды ұстауға бағытталған жеделтергеу амалдары жүргізілуде, оның барысы облыс прокуратурасы тарапынан бақылауға алынды». Ə.ҚОЖАХМЕТОВ, Оңтүстік Қазақстан облыстық прокурорының орынбасары.

з ы м а т н а є ы ж л Тамы

Көкшетау қалалық сотының үкімімен Көкшетау қалалық əкімдігінің бұрынғы бас маманы жеті жыл мерзімге бас бостандығынан айырылды. Іс мəн-жайы мынадай: сотталушы өзінің таныстарын Астана жəне Көкшетау қалаларында пəтерлер мен жер телімдерін алып беремін деп алдаған. Атап айтқанда, 2012 жылдың желтоқсан айында сотталушы өзінің бір танысынан жер телімін əперемін деп 250 мың теңге алған. Сол ақшаны беріп жатқан кезінде қаржы полициясының қызметкерлері алаяқты ұстап алған. Сот сотталушының бұрын сотты болмағандығын, өзінің кінəсін толық мойындағандығын, жəбірленушілерге келтірілген шығынды жартылай қайтарғандығын ескерді. Сондай-ақ, сот сотталушыдан жəбірленушінің пайдасына 2 000 000 (екі миллион) теңге материалдық шығын мен 20 000 теңге мем лекеттік баж салығын өндіріп берді, деп хабарлады Ақмола облыстық сотының баспасөз қызметі.

ШАЛКӨДЕ ЖАЙЛАУЫ.

Суретті түсірген Серік ӨТЕГЕНҰЛЫ.

● Мəссаған!

Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Бауыржан əлемдік доданың құрмет тұғырына көтерілген алғашқы қазақстандық кадет болды. Бірінші жекпе-жекте ол төрешіден бір ескерту алып, перулік Патино Вилаграны жеңсе, келесісінде бірінші минутта-ақ украиналық Каро Марандянді таза əдіспен түсіріп, тізе бүктірді. Бауыржан ширек финалда америкалық Адонис Диас пен грузин Эрекле Архозашвилиді иппонмен ұтты. Біздің балуан үшін ең қиын күрес 2011 жылғы кадеттер арасындағы əлем чемпио натында күміс жүлде ұтып алған итальян Элиос Манзимен болды. Бұл кездесуде берілген төрт минутта айтарлықтай басымдық таныта алмаған,

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

екі спортшы төрешіден ескерту алып, белдесуді golden score қосымша уақытта жалғастырды. Осы кезде 44 секундта Манзи екінші «шидо» алған соң, жекпежектің тағдыры Бауыржанның пайдасына шешілді. Чемпионаттың бірінші күнгі қорытындысы бойынша қазақстандықтар тағы екі салмақ дəрежесінде көзге түсті. Қанат Сейілхан 50 килоға дейінгі салмақта жетінші орынды, Əдия Сайын 40 килоға дейінгі салмақта бесінші орынды иеленді. Əлем чемпионаты 11 тамызға дейін созылады. Оған 79 елден 532 спортшы қатысуда. Кеше 48 жəне 52 кило салмақтағы қыздар мен 60 жəне 66 кило салмақтағы жасөспірімдер белдесті.

Ўрлыќтыѕ кґлемі – 17 млн. тонна мўнай Осынша көлемдегі жер асты қазба байлығын бар-жоғы 4 адамнан тұратын шағын қылмыстық топ жасады дегенге сену қиын. Бірақ тап осындай оқиғаның орын алғаны рас болып шықты. Мұны Экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігінің ресми өкілі Мұрат Жұманбаев мəлімдеді.

«Мұнай жəне мұнай өнімдерінің заңсыз айналымы да қылмыстық топтардың баю көздерінің бірі болып отыр. Оңтүстік Қазақстан облысында мұнайды құбыр арқылы ұрлаумен айналысқан ұйымдасқан қылмыстық топтың 10 мүшесі қазір қамауда сот үкімін күтіп отыр. Олардың ішінде құбырларды күзетуге міндетті «SEMSER Securiti» күзет агенттігі» ЖШС директоры Н.Молтаев та бар», – деді ресми өкіл. Қылмыстық іс материалдары бойынша аталмыш топ мүшелері 2012 жылдың

шілде-желтоқсан айлары аралығында 17 млн. теңгеден астам сомаға 4000 тонна көлемінде шикі мұнайды ұрлауды жүзеге асырған. Олар мұнайды «ҚұмкөлПавлодар-Шымкент» құбырынан алып, тасымалдап əкетіп отырған. Əлбетте, топ мүшелері «қара алтынды» одан ары сату мақсатында ұрлаған. Жəне сол жоспарларын ұдайы орындап отырған. Қаржы полициясы агенттігі мен Атырау, Ақтөбе жəне Батыс Қазақстан облыстары департаменттерінің қызметкерлері осы күндері жүргізілген

кең ауқымды операция нəтижесінде 2012-2013 жылдары мұнайдың заңсыз айналымы саласында қызмет еткен басқа да қылмыстық топты əшкерелеген. «Қазақстанның 6 жəне Молдованың 2 азаматынан тұратын топ Ақтөбе облысындағы кен орындарынан жалпы көлемі 739 тонна мұнай ұрлаған», – деп атап өтті осы орайда М.Жұманбаев. Оның айтуынша, ұрланған мұнайдың 365 тоннасы пештің жанар-жағармайы түрінде алыс шетелдерге экспортқа шығарылған. Қалған бөлігі, яғни 373 тоннасы жөнелтілу кезінде тоқтатылды. Осымен бірге, операция барысында қылмыстық топтың барлық мүшелері қолға түсті. Олар сот санкциясымен түгелдей қамауға алынды. «Қылмыстық топтың басшысы

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@host.kz

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Камалутдинов жəне оның сыбайласы «Bimol Oil» ЖШС директоры Изимов қамауға дейін қаржы полициясы қызметкерлеріне пара беру арқылы осы қылмыстық топтың қызметін тексеруді тоқтатуға əрекет жасаған. Бұл фактілер бекітіліп, олар бойынша қылмыстық істер қозғалды. Тексерісті тоқтату жəне осы топқа əрі қарай қамқорлық жасау үшін 755 мың теңге сомасында Атырау облысының қаржы полициясы қызметкерлеріне, оған қоса 630 мың теңге сомасында Ақтөбе облысының қаржы полициясы қызметкерлеріне пара беру фактілері бойынша қылмыстық істер қозғалды», – деп баяндап өтті ресми өкіл. Құрыш НҰРЫМБЕТ.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Берік САДЫР.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 9 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №118 ek


9

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 18 ақпан

№150

Астана, Үкімет Үйі

Облыстық бюджеттердің, Астана және Алматы қалалары бюджеттерінің 2013 жылға арналған республикалық бюджеттен денсаулық сақтауға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану қағидаларын бекіту туралы «2013 – 2015 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» 2012 жылғы 23 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабын жəне «2013 – 2015 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 30 қарашадағы №1520 қаулысын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған облыстық бюджеттердің, Астана жəне Алматы қалалары бюджеттерінің 2013 жылға арналған республикалық бюджеттен денсаулық сақтауға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі заңнамада белгіленген тəртіппен нысаналы ағымдағы трансферттердің бекітілген сомаларын облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне аударуды қамтамасыз етсін. 3. Облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдері: 1) нысаналы ағымдағы трансферттердің бөлінген сомаларын уақтылы жəне мақсатты пайдалануды; 2) есепті айдан кейінгі айдың 15-күніне дейін Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне нысаналы ағымдағы трансферттердің бөлінген сомаларының пайдаланылуы туралы есептер беруді қамтамасыз етсін. 4. Осы қаулы 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 18 ақпандағы №150 қаулысымен бекітілген Облыстық бюджеттердің, Астана жəне Алматы қалалары бюджеттерінің 2013 жылға арналған республикалық бюджеттен денсаулық сақтауға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы облыстық бюджеттердің, Астана жəне Алматы қалалары бюджеттерінің 2013 жылға арналған республикалық бюджеттен денсаулық сақтауға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) «2013 – 2015 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабына жəне «2013 – 2015 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 30 қарашадағы № 1520 қаулысына сəйкес əзірленді. 2. Қағидалар облыстық бюджеттердің, Астана жəне Алматы қалалары бюджеттерінің республикалық бюджеттен денсаулық сақтауға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді мынадай республикалық бюджеттік бағдарламалар бойынша пайдалану тəртібін анықтайды: 010 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз етуге жəне кеңейтуге берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер»; 027 «Астана қаласының бюджетіне жаңадан іске қосылатын денсаулық сақтау объектілерін ұстауға бөлінетін ағымдағы нысаналы трансферттер»; 038 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне жергілікті деңгейде медициналық денсаулық сақтау ұйымдарын материалдық-техникалық жарақтандыруға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер». 3. Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз етуге жəне кеңейтуге берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер: 1) саламатты өмір салтын насихаттауға; 2) АИТВ ахуалына эпидемиологиялық қадағалау жүргізуге; 3) есірткіге тəуелділіктен зардап шегетін адамдарға алмастыратын терапияны жүргізуге; 4) скринингілік зерттеулер жүргізуге: ересек адамдар арасында артериялық гипертензияның, жүректің ишемиялық ауруларының, қант диабетінің бар-жоғын тексеріп-қарауға; балалар мен ересектердің нысаналы топтары арасында «В» жəне «С» гепатиттерін анықтауға; əйелдер арасында жатыр мойны обырын анықтауға; ересек тұрғындар арасында колоректалдық обырды анықтауға; Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан, Қызылорда, Павлодар облыстарының, Астана мен Алматы қалаларындағы ерлер арасында қуықасты безі обырын анықтауға; Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан, Қызылорда, Павлодар облыстарының, Астана мен Алматы қалаларының тұрғындары арасында өңеш жəне асқазан обырын анықтауға; Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан, Қызылорда, Павлодар облыстарының, Астана мен Алматы қалаларының тұрғындары арасында бауыр обырын анықтауға; 5) Медициналық-санитариялық алғашқы көмек (бұдан əрі – МСАК) тарифіне қосымша компонентті (МСАК тарифіне ынталандыратын құрамдас бөлік) төлеуге; 6) МСАК ұйымдарында əлеуметтік қызметкерлер мен психологтар институтын енгізуге; 7) МСАК ұйымдарын мейіргерлермен толықтыруға; 8) жылжымалы медициналық кешендердің жұмыс істеуіне; 9) наркологиялық диспансерлерде жəне оңалту орталықтарында, хоспистер мен мамандандырылған емдеу-профилактикалық кəсіпорындарында, санаторийлерде, мейіргерлік күтім ауруханаларында науқастарды емдеуге; 10) онкологиялық науқастарға медициналық көмек көрсетуге, оның ішінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған ұйыммен жасалған шарт бойынша қаржылық лизинг жағдайында сатып алынған медициналық техника үшін лизингілік төлемдерді өтеуге; 11) аудандық маңызы бар жəне ауылдың денсаулық сақтау субъектілерінің медициналық көмек көрсетуіне (жоғары мамандандырылған медициналық көмекті қоспағанда), оның ішінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған ұйыммен жасалған шарт бойынша қаржылық лизинг жағдайында сатып алынған медициналық техника үшін лизингілік төлемдерді өтеуге; 12) тіс-жақ аномалияларын жоюға арналған аппаратты пайдалана отырып, туа біткен жақ-бет мүшелерінің патологиясы бар балаларға ортодонттық көмек (ортодонттық пластинка) көрсетуге; 13) амбулаториялық-емханалық ұйымдарда онкологиялық, маммологиялық кабинеттер, онкологиялық диспансерлерде (бөлімшелерде) амбулаториялық химиотерапия кабинеттерін, консультациялық-диагностикалық емханаларда (орталықтарда), көп бейінді ауруханалардың бөлімшелерінде проктологиялық кабинет ашуға; 14) онкологиялық диспансерлерде əлеуметтік қызметкерлер мен психологтарды енгізуге; 15) вакциналар мен басқа да иммундық-биологиялық препараттарды, диабетке қарсы препараттарды; туберкулезге қарсы препараттарды; гематологиялық науқастарға арналған химиялық препараттарды, гемофилиямен ауыратын науқастарға қан ұйыту факторларын; жіті миокард инфаркты бар науқастар үшін тромболитикалық препараттарды; «В» жəне «С» вирустық гепатиттерімен ауыратын балаларды жəне ересектерді емдеуге арналған дəрілік құралдарды; АИТВ инфекциясын жұқтырғандарды емдеуге жəне байланыста болғаннан кейінгі профилактикасына арналған ретровирусқа қарсы препараттарды, миастениямен ауыратын науқастарды; реналдық анемиясы бар бүйрек функциясының созылмалы жетіспеушілігімен ауыратын науқастарды емдеуге арналған препараттарды; муковисцидозбен; мукополисахаридозбен; Гошеауруымен ауыратын балаларды емдеуге арналған препараттарды; ұмытшақ склерозы бар науқастарға арналған препараттарды, амбулаториялық деңгейде онкологиялық науқастарға дəрілік заттарды (таргенттік препараттар); аурулар (жүректің ишемиялық ауруы, артериялық гипертензия, созылмалы жүрек жетіспеушілігі, аритмия, пневмония, өкпенің созылмалы обструктивтік ауруы, асқазан мен 12-ұлтабардың ойық жарасы) түрлері бойынша халықтың жекелеген санаттарына дəрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдарды 0,5-тен 1,0-ге дейінгі мөлшерде өтеу коэффициентіне жеткізуге пайдаланылады. 2. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз етуге жəне кеңейтуге республикалық бюджеттен берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану тəртібі 4. Облыстардың, Астана мен Алматы қалаларының денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдары тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз етуге жəне кеңейтуге: наркологиялық диспансерлерде жəне оңалту орталықтарында, хоспистер мен мамандандырылған емдеу-профилактикалық кəсіпорындарында, санаторийлерде, мейіргерлік күтім ауруханаларында науқастарды емдеуге стационарлық жəне стационарды алмастыратын көмекке; онкологиялық науқастарға медициналық көмек көрсетуге, аудандық маңызы бар жəне ауылдың денсаулық сақтау субъектілерінің халыққа медициналық көмек көрсетуіне (2012 жылдың желтоқсан айындағы шот-тізілімге енгізілмеген ТМККК шеңберінде медициналық көмек көрсету жағдайлар үшін жəне сапа мен көлемге бақылау жүргізілетін жағдайлар үшін төлемді қосқанда); скринингілік зерттеулер жүргізуге: балалар мен ересектердің нысаналы топтарының арасында «В» жəне «С» гепатиттерін скринингілік тексеру, жатыр мойнының обырын, куықасты безінің обырын, өңеш пен асқазан обырын, бауыр обырын; артериялық гипертензияның, жүректің ишемиялық ауруларына, қант диабетіне анықтауға скринингілік зерттеулер; саламатты өмір салтын насихаттауға; есірткіге тəуелділікпен зардап шегетін адамдарға арналған алмастырушы терапияны; тіс-жақ аномалияларын жоюға арналған аппаратты пайдалана отырып, туа біткен жақ-бет мүшелерінің патологиясы бар балаларға ортодонттық көмек (ортодонттық пластинка) көрсетуге көмек көрсетуге өнім берушіні таңдау рəсімін жүзеге асырады. 5. Артериялық гипертензия, жүректің ишемиялық ауруларына, қант диабеті бойынша скринингілік зерттеуді қоспағанда, скринингілік зерттеулер кезінде көрсетілетін медициналық қызметтер шығыс материалдарына шығындарды (тест-жүйелер, реагенттер, медициналық мақсаттағы бұйымдар жəне басқа да шығыс материалдары) жəне оларды өткізу кезінде қатысатын қызметкерлердің жалақысын қамтиды. Бұл ретте скринингілік зерттеулер жүргізуге шығыс материалдарын сатып алуды облыстардың, Астана мен Алматы қалаларының денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдары қамтамасыз етеді. 6. МСАК тарифіне қосымша компонент қаражаты есебінен көрсетілетін медициналық көмек пен көтермелеудің салалық жүйесінің көлеміне, сапасына байланысты медицина қызметкерлеріне еңбекақы төлеу тəртібін жəне МСАК тарифіне қосымша компонентті төлеуге денсаулық сақтау саласындағы уəкілетті орган (бұдан əрі - уəкілетті орган) айқындайды. 7. МСАК тарифіне қосымша компонентінің қалыптастыру Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2009 жылғы 26 қарашадағы № 801 бұйрығымен бекіткен Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде көрсетілетін медициналық қызметтерге арналған тарифтер жасау мен шығындарды жоспарлау əдістеме шеңберінде айқындалады. 8. ТМККК шеңберінде онкологиялық науқастарға жəне аудандық маңызы бар жəне ауылдың денсаулық сақтау субъектілерімен халыққа медициналық көмек көрсеткені үшін ақы төлеу уəкілетті орган айқындайтын тəртіппен жасалады. 9. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз ету мен кеңейту бойынша шараларды іске асыру шеңберінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі нысаналы ағымдағы трансферттердің тиімді қолданылуын үйлестіреді жəне мониторингін жүзеге асырады. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық қызметке ақы төлеу комитеті онкологиялық диспансермен онкологиялық науқастарға жəне аудандық маңызы бар жəне ауылдың денсаулық сақтау субъектілерімен халыққа медициналық көмек көрсеткенге, (МСАК тарифіне ынталандыратын құрамдас бөлік) МСАК тарифіне қосымша компонентті төлеуге нысаналы ағымдағы трансфертті енгізу жəне орындау бойынша бақылауды, үйлестіруді жəне мониторингті жүзеге асырады. 10. 1-бөлімнің 3-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген скринингілік зерттеулерді жүргізу бойынша медициналық қызмет көрсетуге арналған реагенттерді, тест-жүйелерді, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен басқа да шығыс материалдарын сатып алуға біріздендірілген талаптарды уəкілетті орган бекітеді. 11. Облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдері тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз ету жəне кеңейту жөніндегі іс-шараларды іске асыру шеңберінде: 1) саламатты өмір салтын насихаттау бойынша іс-шаралар өткізуді; 2) АИТВ ахуалына эпидемиологиялық қадағалау жүргізуді; 3) есірткіге тəуелділіктен зардап шегетін адамдарға алмастыратын терапияны жүргізуді; 4) 1-бөлімнің 3-тармағының 4-тармақшасында көрсетілген скринингілік зерттеулерді жүргізуді; 5) МСАК ұйымдары қызметінің түпкілікті нəтижелеріне қол жеткізгені үшін денсаулық сақтау саласындағы уəкілетті орган (бұдан əрі – уəкілетті орган) айқындаған тəртіппен МСАК тарифіне қосымша компонентті (МСАК тарифіне ынталандыратын құрамдас бөлік) төлеуді; 6) МСАК ұйымдарында əлеуметтік қызметкерлер мен психологтар институтын енгізуді; 7) МСАК ұйымдарын мейіргерлермен толықтыруды; 8) жылжымалы медициналық кешендердің жұмыс істеуін; 9) наркологиялық диспансерлерде, оңалту орталықтарында, хоспистер мен мамандандырылған емдеу-профилактикалық кəсіпорындарында, санаторийлерде, мейіргерлік күтім ауруханаларында науқастарды емдеуді; 10) онкологиялық науқастарға медициналық көмек көрсетуді жəне уəкілетті орган айқындаған тəртіппен еркін таңдау құқығын іске асыруды есепке ала отырып төлеуді; 11) уəкілетті орган айқындаған тəртіппен аудандық маңызы бар жəне ауылдың денсаулық сақтау субъектілерінің медициналық қызмет көрсетуін, тікелей жəне түпкілікті көрсеткіштерге жеткені үшін денсаулық сақтау субъектілерінің арасында өзара есеп айырысуды жəне қызметкерлерді ынталандыруды ескере отырып төлеуді жүргізуді; 12) уəкілетті орган айқындаған тəртіппен қаржы лизингі жағдайында сатып алынған медициналық техника үшін лизинілік төлемдерге ақы төлеуді; 13) тіс-жақ аномалияларын жоюға арналған аппаратты пайдалана отырып, туа біткен жақ-бет мүшелерінің патологиясы бар балаларға ортодонттық көмек (ортодонттық пластинка) көрсетуді; 14) амбулаториялық-емханалық ұйымдарда онкологиялық, маммологиялық кабинеттер ашу кабинет ашу, онкологиялық диспансерлерде (бөлімшелерде) амбулаториялық химиотерапия кабинетін ашу, консультациялық-диагностикалық емханаларда (орталықтарда), көп бейінді аурухана бөлімшелерінде проктологиялық кабинет ашуды; 15) онкологиялық диспансерлерде əлеуметтік қызметкерлер мен психологтарды енгізуді қамтамасыз етеді; 3. Дəрiлiк заттарды, вакциналарды жəне басқа да иммундық-биологиялық препараттарды сатып алуға республикалық бюджеттен берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану тəртібі 12. Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды сатып алу жəне олармен қамтамасыз ету жөніндегі бірыңғай дистрибьютор вакциналар мен басқа да медициналық иммундық-биологиялық препараттарды, диабетке қарсы препараттарды; туберкулезге қарсы препараттарды; амбулаториялық деңгейде онкологиялық науқастар, онкогематологиялық науқастар үшін дəрілік заттарды (таргеттік препараттар); гемофилиямен ауыратын ересек науқастарға қан ұйыту факторларын; жіті миокард инфаркты бар науқастар үшін тромболитикалық препараттарды; «В» жəне «С» вирустық гепатиттерімен ауыратын балаларды, ересектерді емдеуге арналған препараттарды; АИТВ инфекциясын жұқтырғандарды емдеуге жəне жəне байланыстан болғаннан кейінгі профилактикасына арналған ретровирусқа қарсы препараттарды, миастениямен ауыратын науқастарды; реналдық анемиясы бар бүйрек фукнциясының созылмалы жеткіліксіздігімен ауыратын науқастарды емдеуге арналған препараттарды; муковисцидозбен; мукополисахаридозбен; Гоше ауруымен ауыратын балаларды емдеуге арналған препараттарды; ұмытшақ склерозы бар науқастарға препараттарды сатып алудың бірыңғай ұйымдастырушысы болып табылады. 13. Облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдері: 1) амбулаториялық деңгейде дəрілік заттармен қамтамасыз етілетін науқастардың электрондық тіркелімін қалыптастыруды; 2) республикалық бюджеттен нысаналы ағымдағы трансферттердің есебінен сатып алынатын дəрілік заттардың пайдалануына мониториг жүргізуді; 3) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігімен бекітілген дəрілік заттардың

тізбесіне сəйкес жүректің ишемиялық ауруы, артериялық гипертензия, созылмалы жүрек жетіспеушілігі, аритмия, пневмония, өкпенің созылмалы обструктивтік ауруы, асқазанның жəне ұлтабардың ойық жарасы аурулар түрлері бойынша азаматтардың жекелеген санаттары үшін дəрілік заттардың жəне медициналық мақсаттағы бұйымдарды сатып алу үшін ағымдағы нысаналы трансферттердің есебінен республикалық бюджеттен бөлінетін қаражатқа тең көлемде жергілікті бюджеттен қаражаттың бөлінуін қамтамасыз етеді; 4) халыққа жұқпалы ауруларға қарсы вакцинацияны жүргізу. 4. Жергілікті деңгейде медициналық денсаулық сақтау ұйымдарын материалдық-техникалық жарақтандыруға республикалық бюджеттен берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану тəртібі 14. Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне жергілікті деңгейде медициналық денсаулық сақтау ұйымдарын материалдық-техникалық жарақтандыруға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер медициналық техника, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен мамандандырылған автокөлік сатып алуға пайдаланылады. 15. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарымен денсаулық сақтау саласындағы уəкілетті орган бекіткен медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техника стандарттарының шеңберінде жергілікті деңгейдегі медициналық ұйымдарға арналған медициналық техниканың, медициналық мақсаттағы бұйымдардың, сондай-ақ мамандандырылған автокөліктің тізбесін келіседі. 16. Осы Қағидаларға 1-қосымшада көрсетілген медициналық техниканы, медициналық мақсаттағы бұйымдарды сатып алуды ұйымдастыруды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазандағы № 1729 қаулысымен бекітілген Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін көрсету бойынша дəрілік заттарды, профилактикалық (иммунобиологиялық, диагностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы, фармацевтикалық қызметтерді сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу ережесіне сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген заңды тұлға жүзеге асырады. 17. Осы Қағидаларға 1-қосымшаға енгізілмеген медициналық техниканы сатып алуды облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдары жүзеге асырады. 18. Осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес тиісті əкімшілік-аумақтық бірліктердің медициналық ұйымдарының арасында медициналық техниканы, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен мамандандырылған автокөлікті бөлуді нысаналы ағымдағы трансферттердің сомаларын пайдалану бағыттарына сəйкес облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдары жүзеге асырады. 5. Жаңадан іске қосылатын денсаулық сақтау объектілерін ұстауға республикалық бюджеттен берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану тəртібі 19. Астана қаласының бюджетіне жаңадан денсаулық сақтау объектілерін ұстауға берілетін нысаналы ағымдағы трансфертті аудару нысаналы трансферттер бойынша нəтижелер туралы келiсiмнiң, мемлекеттік қабылдау комиссиясының актісі болған кезде белгiленген тəртiппен бекiтiлген төлемдер бойынша тиiстi бюджеттiк бағдарламаны жеке қаржыландыру жоспарының негiзiнде жүзеге асырылады. Ағымдағы нысаналы трансферттер күрделі сипаттағы шығыстарды қоспағанда, жаңадан іске қосылатын денсаулық сақтау объектілерін ұстауға байланысты ағымдағы шығыстарға пайдаланылады. 6. Нысаналы ағымдағы трансферттер бойынша үнемдеу қаражатын пайдалану, есептілік 20. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне нысаналы трансферттер бойынша нəтижелер туралы келісімнің, төлемдер бойынша тиісті бюджеттік бағдарламаны қаржыландырудың жеке жоспарының негізінде нысаналы ағымдағы трансферттерді аударуды жүргізеді. 21. Нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану кезінде үнемдеу пайда болған жағдайда облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органдары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің келісімімен үнемдеу сомасын нысаналы ағымдағы трансферттер бойынша нəтижелер туралы келісіммен айқындалған нəтижелер көрсеткіштерін жақсарту үшін пайдалануға құқылы. 22. Қандай да бір облыс, Астана жəне Алматы қалалары бөлген қаражатты толық игермеген, оның ішінде облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының тікелей жəне түпкілікті нəтижелерге қол жеткізу нəтижелері бойынша игермеген жағдайда Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі заңнамада белгіленген тəртіппен өңірлер арасында нысаналы трансферттердің сомаларын қайта бөлу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметіне ұсыныс енгізеді. 23. Облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органдары жартыжылдықтың жəне бір жылдың қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне нысаналы трансферттер бойынша нəтижелер туралы келісімдерге сəйкес бөлінген нысаналы трансферттерді пайдалану есебінен қол жеткізілген тікелей жəне түпкілікті нəтижелер туралы есеп береді. 24. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен жəне мерзімде Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне есептілікті ұсынады. Облыстық бюджеттердің, Астана жəне Алматы қалалары бюджеттерінің 2013 жылға арналған республикалық бюджеттен денсаулық сақтауға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану қағидаларына 1-қосымша Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне жергілікті деңгейде медициналық ұйымдарды материалдық-техникалық жарақтандыруға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер шеңберінде 2013 жылы сатып алынатын медициналық техниканың тізбесі Р/с №

Атауы

1 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

2

32 кесіндіден аспайтын компьютерлік томограф 16 кесіндіден аспайтын компьютерлік томограф Инсультті орталықтарына арналған 16 кесіндіден аспайтын компьютерлік томограф Инсультті орталықтарына арналған 64 кесіндіден аспайтын компьютерлік томограф Ангиограф Гепатоорталыққа арналған бауырды фибросканерлеу аппараты Онкологиялық диспансерлерге арналған 64 кесіндіден аспайтын компьютерлік томограф Онкологиялық диспансерлер үшін брахитерапия көздерін енгізуді бақылауға арналған С-ұстауышымен жылжымалы рентгенологиялық аппарат Онкологиялық диспансерлер үшін контактілік-сəулелік терапияға арналған брахитерапия аппараты Онкологиялық диспансерлерге арналған көпжапырақты коллиматоры бар екі энергиялық фотонды шоғы бар (4-6 МэВ жəне 18-25 МэВ диапазонында) жəне 5 энергиялы электронды шоғы бар (6-20 МэВ) үдеткіш кешен Онкологиялық диспансерлерге арналған кемінде 3 Тс магниттік-резонанстық томограф Онкологиялық диспансерлерге арналған жəне виртуалды симуляция жүйесімен жəне онкологияға бағдарламалар пакетімен 16 кесіндіден аспайтын компьютерлік томограф Онкологиялық диспансерлерге арналған (сəулелі терапияға арналған) ультрадыбыстық жүйе Сапаны бақылауға арналған əмбебап дозиметрі бар дозиметриялық жабдықтар кешені, РҚ (радиациялық қауіпсіздік) бақылауға арналған дозиметриялық жабдық, қорғау дозиметриясы, онкологиялық диспансерлерге арналған ЖДК (жеке дозиметриялық бақылау) Онкологиялық диспансерлерге арналған бейнеэндоскопиялық жүйе Қалалық жəне аудандық емханаларға арналған түсірілімдерді цифрлеуге арналған құрылғы Консультациялық диагностикалық орталықтар үшін колоноскопы бар эндобейнетіреуіш Консультациялық диагностикалық орталықтар үшін гастроскопы бар эндобейнетіреуіш Аудандық емханалар үшін 3 жұмыс орнына арналған рентгендік диагностикалық көпфункциялы стационарлық цифрлық аппарат Аудандық емханалар үшін рентгендік жылжымалы цифрлық маммограф Аудандық емханалар үшін УДЗ аппараты Аудандық емханалар үшін рентгендік жылжымалы маммографиялық цифрлық кешен Аудандық емханалар үшін рентгендік стационарлық цифрлық аппарат Аудандық емханалар үшін рентгендік стационарлық диагностикалық цифрлық кешен Аудандық емханалар үшін 2 жұмыс орнына арналған рентгендік диагностикалық цифрлық кешен Аудандық емханалар үшін жылжымалы рентгенологиялық флюорографиялық цифрлық аппарат Аудандық емханалар үшін 2 жұмыс орнына арналған рентгендік стационарлық цифрлық аппарат Аудандық емханалар үшін рентген стационарлық флюорографиялық цифрлық аппарат Аудандық емханалар үшін 3 жұмыс орнына арналған рентгендік диагностикалық цифрлық кешен Аудандық емханалар үшін шығыс материалдар жинағы бар автоматтандырылған биохимиялық талдауыш Жедел медициналық жəрдем қызметіне арналған реанимобиль Кезекші бригадалар үшін жедел медициналық жəрдем қызметінің автокөлігі Керек-жарақтары бар навигация жүйесі

9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33.

Облыстық бюджеттердің, Астана жəне Алматы қалалары бюджеттерінің 2013 жылға арналған республикалық бюджеттен денсаулық сақтауға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттерді пайдалану қағидаларына 2-қосымша 2013 жылы облыстық бюджеттердің, Астана жəне Алматы қалалары бюджеттерінің жергілікті деңгейде денсаулық сақтау ұйымдарын материалдық-техникалық жарақтандыруға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттердің сомасын пайдалану бағыттары

5

Лакталмаған жəне қапталмаған, жалтыратылған немесе жалтыратылмаған, темiрден немесе қоспаланбаған болаттан жасалған сым Темiрден немесе қоспаланбаған болаттан жасалған, қуыс, жіксіз, дөңгелек қималы өзге түтiктер, түтiкшелер жəне профильдер 7 Енi 600 мм немесе одан астам, өзге де қоспаланған болаттан жасалған өзге де тeгiс илектер 8 Тiк жiктi, флюспен доғалық дəнекерлеу əдiсiмен дайындалған мұнай жəне газ құбырларына арналған түтiктер 9 Суық деформациядан немесе суық күйдегі əрлеуден басқа, одан əрі өңделмеген, қоспаланған болаттан жасалған өзге де шыбықтар 10 Илектеу процесiнде алынған, қуыстары, кертіктерi, ойықтары немесе басқа да деформациялары бар темiрден немесе қоспаланбаған болаттан жасалған бос оралған бумалардағы ыстықтай басылған шыбықтар 11 Диаметрi 14 мм-ден кем дөңгелек қима темiрден немесе қоспаланбаған болаттан жасалған бос оралған бумалардағы ыстықтай басылған өзге де шыбықтар 12 Теміржол немесе трамвай жолдары үшін қолданылатын қара металдардан жасалған өзге де бұйымдар 13 Алюминийден жасалған металл құрылымдары (9406 тауар позициясындағы құрастырылатын құрылыс металл құрылымдарынан басқа) жəне олардың бөлiктері; металл құрылымдарында қолданылуға арналған бұйымдар 14 Никель қорытпаларынан жасалған плиталар, табақтар, жолақтар немесе таспалар жəне фольга 15 Алюминий қорытпаларынан жасалған өзге де шыбықтар мен профильдер 16 Никель қорытпаларынан жасалған шыбықтар мен профильдер 17 Қалыңдығы 0,15 мм-ден астам өзге де тазартылған мыстан жасалған плиталар, табақтар, жолақтар жəне таспалар 18 Өңделмеген мыс жəне мырыш негiзiнде жасалған қорытпалар 19 Мыс жəне мырыш негiзiнде жасалған қорытпалардан (жез) жасалған шыбықтар мен профильдер 2. Машина жасау саласының басым тауарлары (тауар топтары) мен қызметтерінің тізбесі 1 Өздігінен жүрмейтін жүк теміржол немесе трамвай вагондары 2 Шығыс өлшегіштері бар немесе жоқ сұйықты сорғылар; сұйықты көтергіштер 3 Жүк-жолаушы автомобиль-фургондарды жəне жарыс автомобильдерін қоса алғанда, ең алдымен адамдарды тасымалдауға арналған (8 702 тауар позициясының моторлы көлік құралдарынан басқа) жеңіл автомобильдер жəне өзге де моторлы көлік құралдары 4 Механикалық жетегі бар немесе жетегі жоқ аспаптарға немесе станоктарға арналған (мысалы, сығымдау, мөрлеу, кесу, ойманы кесу, тесу, егеу, созу, фрезерлеу, токарьлік өңдеу) алмастырылатын жұмыс аспаптары 5 Сығымдау іріктеушіні, сабанды немесе шөпті бумаға орау үшін сығымдауды; шөп шабатын немесе көгал шабатын машиналарды; жұмыртқаларды, жемістерді тазартуға, сұрыптауға немесе калибрлеуге арналған машиналарды қоса алғанда, ауыл шаруашылығы дақылдарын жинауға немесе бастыруға арналған машиналар немесе механизмдер 6 Қара металдардан жасалған бұрамалар, бұрандамалар, сомындар, тығындағыштар, бұрама ілмектер, тойтарма шегелер, сыналар, шплинттер, шайбалар (серіппелілерді қоса алғанда) жəне оларға ұқсас бұйымдар 7 Жүк тасымалдауға арналған моторлық көлік құралдары 8 Жүргізушіні қоса алғанда, 10 немесе одан да көп адамды тасымалдауға арналған моторлық көлік құралдары 9 Ауыл шаруашылығы, топырақты дайындау мен өңдеуге арналған бақша немесе орман шаруашылығы машиналары; көгалдарға немесе спорт алаңдарына арналған илектер 10 Топырақты, тасты, қатты күйдегі (оның ішінде ұнтақ немесе қоймалжың) руданы немесе басқа да минералдық қазбаларды сұрыптау, елеу, айыру, шаю, ұсақтау, ұнтақтау, қосу немесе араластыруға арналған жабдықтар 11 Тракторлар (8709 тауар позициясындағы тракторлардан басқа) 12 Жолаушыларды немесе жүктерді тасымалдау үшін пайдаланылатындардан басқа, арнайы мақсаттағы моторлы көлік құралдары (мысалы, апатты жүк автомобильдері, автокрандар, өрт көлік құралдары, автобетон араластырғыштар, жолды жинауға арналған автомобильдер, суаруға арналған автомобильдер, автошеберханалар, рентгендік қондырғылары бар автомобильдер) 13 Топырақты, пайдалы қазбаларды немесе кендi араластыруға, жоспарлауға, профильдеуге, игеруге, нығыздауға, тығыздауға, қазып алуға немесе бұрғылауға арналған машиналар мен өзге де механизмдер; тiреуiштер қағуға жəне суырып алуға арналған жабдықтар; соқалы жəне роторлы қар тазартқыштар 14 Металдарды көлемдi қалыптау, соғу немесе қалыптау арқылы өңдеуге арналған станоктар (сығымдағыштарды қоса алғанда); металдарды өңдеуге арналған ию, көмкеру, түзеу, кесу, тесу немесе шабу станоктары (сығымдағыштарды қоса алғанда); металл немесе карбидтерді өңдеуге арналған өзге де сығымдағыштар 3. Құрылыс материалдарын жасау саласының басым тауарлары (тауар топтары) мен қызметтерінің тізбесі 1 Еден төсеніштері 2 Жабындық материалдар 4. Химия өнеркəсібі саласының басым тауарлары (тауар топтары) мен қызметтерінің тізбесі 1 Моноаммонийфосфат (МАФ) жəне диаммонийфосфат (ДАФ) 2 Карбамид ((NH2)2CO) 3 Поливинилхлорид (ПВХ) 4 Полипропилен (ПП) 5 Кальцийлендірілген сода (Na2CO3) 6 Глифосат (C3H8NO5P) 7 Цианды натрий (NaCN) 5. Жеңіл өнеркəсіп саласының басым тауарлары (тауар топтары) мен қызметтерінің тізбесі 1 Мақта-мата маталары 2 Мақта-мата иірімжібі 3 Жүн иірімжібі 4 Төсек жабдықтары 5 Киім, оның ішінде арнайы, сырт, балалар жəне спорт киімдері 6 Шұлық бұйымдары 7 Аяқ киім 6. Фармацевтика өнеркəсібі саласының басым тауарлары (тауар топтары) мен қызметтерінің тізбесі 1 Антибиотиктер (дəрілік субстанциялар) 2 Ас қорыту жолдары мен зат алмасу ауруларын емдеуге арналған препараттар (дайын дəрілік заттар) 3 Жүрек-қан тамырлары ауруларын емдеуге арналған препараттар (дайын дəрілік заттар) 4 Жүйке жүйесі ауруларын емдеуге арналған препараттар (дайын дəрілік заттар) 5 Қан жəне қан түзу ауруларын емдеуге арналған препараттар (дайын дəрілік заттар) 6 Жүйелік əрекетті микробтарға қарсы препараттар (дайын дəрілік заттар) 7 Ревматизмге қарсы жəне қабынуға қарсы препараттар (дайын дəрілік заттар) 8 Тыныс алу жүйесі ауруларын емдеуге арналған препараттар (дайын дəрілік заттар) 9 Онкологиялық ауруларды емдеуге арналған препараттар (дайын дəрілік заттар) 10 Туберкулезді емдеуге арналған препараттар (дайын дəрілік заттар) 11 Иммунобиологиялық препараттар мен вакциналар (дайын дəрілік заттар) 7. Көлік-коммуникациялық кешен саласындағы тауарлар (тауар топтары) мен қызметтердің тізбесі 1 4G технологияларын пайдалану арқылы интернет желісіне қолжетімділік қызметтері 8. Мұнай жəне газ саласындағы тауарлар (тауар топтары) мен қызметтердің тізбесі 1 Газ турбинасы 2 Мұнайға батырмалы кəбілдер 3 Манометрлер 4 Сағалық центраторлар 5 Жиілік өңдегіштер 6 Химиялық қоспалар (деэмульгаторлар, ингибиторлар жəне т.б.) 9. Агроөнеркəсіптік кешен саласындағы тауарлар (тауар топтары) мен қызметтердің тізбесі 1 Ұн 2 Дəнді дақылдар 3 Майлы дақылдар 4 Дəнді дақылдардың элиталық тұқымдары 5 Мақта өсімдігі 6 Күріш 7 Көкөніс-бақша дақылдары 8 Картоп 9 Қант қызылшасы 10 Көпжылдық шөптер 11 Жеміс-жидек дақылдары 12 «Апорт» сортының алма ағаштары мен жүзім 13 Мақта өсімдігінің элиталық тұқымдары 14 Майлы дақылдардың элиталық тұқымдары 15 Бұршақты дақылдардың элиталық тұқымдары 16 Көкөністердің элиталық тұқымдары 17 Картоптың элиталық тұқымдары 18 Көпжылдық шөптердің элиталық тұқымдары 19 Біржылдық шөптердің элиталық тұқымдары 20 Қант қызылшасының элиталық тұқымдары 21 Жеміс дақылдарының элиталық көшеттері 22 Жүзімнің элиталық көшеттері 23 Сүтті қайта өңдеу өнімдері 24 Мақта 25 Сүт 26 Сиыр еті 27 Шошқа еті 28 Қой еті 29 Жылқы еті 30 Қымыз 31 Шұбат 32 Биязы жүн 33 Құс еті 34 Азықтық жұмыртқа 35 Тауарлық балық 36 Қант қызылшасын қайта өңдеу өнімі 6

мың теңге Р/с №

Өңірлердің атауы

МСАК ұйымдарын жарақтандыру

Жедел медициналық жəрдем қызметін жарақтандыру

Магниттірезонансты жəне компьютерлік томографтармен жарақтандыру

Аудандық, қалалық жəне облыстық ауруханаларды жарақтандыру

3 26 579 26 579 54 331 39 298 29 749

4 221 500 221 500 349 000 264 000 259 500

5 250 000 250 000 -

6 180 000 180 000 360 000 180 000

Онкологиялық бағдарлама шеңберінде консультациялық диагностикалық орталықтарын жарақтандыру 7 43 100 43 100 86 200 27 050 132 400

67 306 34 279

311 000 264 000

-

180 000

43 100 59 150

29 749 22 479 54 331 49 627 31 050 64 827

240 500 202 500 240 500 226 000 198 000 202 500

180 000

360 000 180 000 434 163 180 000 180 000 -

91 250 75 200 43 100 27 050 75 200 43 100

39 957

202 500

-

199 000

75 200

570 141

113 000 183 500 3 699 500

680 000

360 000 2 973 163

116 900 76 650 1 057 750

1 1. 2. 3. 4. 5.

2 Ақмола облысы Ақтөбе облысы Алматы облысы Атырау облысы Шығыс Қазақстан облысы 6. Жамбыл облысы 7. Батыс Қазақстан облысы 8. Қарағанды облысы 9. Қостанай облысы 10. Қызылорда облысы 11. Маңғыстау облысы 12. Павлодар облысы 13. Солтүстік Қазақстан облысы 14. Оңтүстік Қазақстан облысы 15. Алматы қаласы 16. Астана қаласы Жиыны:

мың теңге Р/с №

Өңірлердің атауы

1 1. 2. 3. 4. 5.

2 Ақмола облысы Ақтөбе облысы Алматы облысы Атырау облысы Шығыс Қазақстан облысы Жамбыл облысы Батыс Қазақстан облысы Қарағанды облысы Қостанай облысы Қызылорда облысы Маңғыстау облысы Павлодар облысы Солтүстік Қазақстан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы Алматы қаласы Астана қаласы Жиыны:

6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.

Онкологиялық бағдарлама шеңберінде МСАК ұйымдарын жарақтандыру 8 46 000 34 500 34 500 11 500 80 500

Онкологиялық ұйымдарды жарақтандыру

Гепатоорталықтарды жарақтандыру

Барлығы

9 320 000 1 377 867 11 000 2 971 730

10 35 040 35 040 35 040 35 040 35 040

11 1 122 219 1918 586 1 169 071 387 888 3 688 919

57 500 11 500 46 000 57 500 57 500 11 500 46 000 34 500

320 000 498 632 819 498 43 050 320 000

35 040 35 040 35 040 35 040 35 040 35 040 35 040 35 040

833 946 584 467 1 435 358 572 719 865 32 529 217 608 340 879 967

126 500

-

35 040

678 967

57 500 11 500 724 500

32 052 189 956 6 219 470

35 040 35 040 35 040

714 492 496 646 16 485 164

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 27 ақпан

№187

Астана, Үкімет Үйі

Басым тауарлар мен қызметтердің бірыңғай картасын бекіту туралы «Индустриялық-инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау туралы» 2012 жылғы 9 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы 4-бабының 9) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Басым тауарлар мен қызметтердің бірыңғай картасы бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2013 жылғы 27 ақпандағы №187 қаулысымен бекітілген Басым тауарлар мен қызметтердің бірыңғай картасы Р/с № 1 1 2 3 4

Атауы 2 1. Тау-кен металлургия саласының басым тауарларының (тауар топтарының) тізбесі Қара металдардан жасалған (шойын құймадан басқа), мұнай немесе газ ұңғымаларын бұрғылауға арналған сорғылы-компрессорлы жəне өзге де бұрғылық айналдыра салынатын құбырлар Илектеу процесiнде алынған немесе илектеуден кейiн бұралған, қуыстары, кертіктерi, ойықтары немесе басқа да деформациялары бар, темiрден немесе қоспаланған болаттан жасалған өзге де шыбықтар Ыстықтай басылғаннан, ыстықтай созудан немесе экструзияланғаннан басқа, одан əрі өңделмеген басқа темір немесе қоспаланған болаттан жасалған бұрыштар, фасондық немесе арнайы профильдер Балқытудан, ыстықтай басылғаннан, ыстықтай созудан немесе ыстықтай экструзияланғаннан басқа, одан əрі өңделмеген, темiрден немесе қоспаланбаған болаттан жасалған өзге де шыбықтар

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 28 ақпан

№197

Астана, Үкімет Үйі

Жаңадан пайдалануға берілетін генерациялайтын қондырғылардың электр қуатының əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметтерді сатып алу туралы үлгілік шартты бекіту туралы «Электр энергетикасы туралы» 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 4-бабының 5-3) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған жаңадан пайдалануға берілетін генерациялайтын қондырғылардың электр қуатының əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметтерді сатып алу туралы үлгілік шарт бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 28 ақпандағы №197 қаулысымен бекітілген Жаңадан пайдалануға берілетін генерациялайтын қондырғылардың электр қуатының əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметтерді сатып алу туралы үлгілік шарт _____________ (шарттың жасалған орны)

20 __ ж. «___» ________

бұдан əрі жеткізуші деп аталатын электр қуатының əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметті ұсынатын ______________________________________________________________атынан (энергия өндіруші ұйымның атауы) __________________________________________________________________________ негізінде əрекет ететін ________________________________________________________ (лауазымы, Т.А.Ə.) бір тараптан жəне бұдан əрі жүйелік оператор деп аталатын _________________ ______________________________________________________________атынан (ұйымның атауы, мемлекеттік тіркеу туралы куəлік, берілген күні жəне орны) жəне ________________________ , сондай-ақ Қазақстан Республикасының ______ жылғы «___» _______ №___ қаулысы негізінде əрекет ететін _______________________________________________ (лауазымы, Т.А.Ə.) екінші тараптан, жаңадан пайдалануға берілетін генерациялайтын қондырғылардың құрылысына арналған тендер нəтижелері бойынша уəкілетті органның ______ жылғы «___» _________ № ____ бұйрығына сəйкес төмендегі туралы осы шартты (бұдан əрі – шарт) жасасты: 1. Осы шартта мынадай ұғымдар мен анықтамалар пайдаланылады: 1) есептік кезең – электр қуатының əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметтің есебі жүргізілетін күнтізбелік бір айға тең айдың бірінші күнінің 00-00 сағатынан соңғы күнінің 24-00 сағатына дейінгі уақыт аралығы (орташа европалық уақытымен); 2) электр қуатының əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызмет – энергия өндіруші ұйымдардың белгіленген тəртіппен аттестатталған генерациялайтын қондырғылардың электр қуатының жүктеме көтеруге əзірлігін ұстап тұру бойынша жүйелік операторға көрсететін қызметі; 3) құзыретті орган – табиғи монополия қызметтеріне тарифтерді (бағаларды, алымдар ставкаларын) мемлекеттік реттеуді Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес жүзеге асыруға уəкілетті мемлекеттік орган; 4) уəкілетті орган – электр энергетикасы саласында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган; 5) жүйелік оператордың ұлттық диспетчерлік орталығы (бұдан əрі – ЖО ҰДО) – Қазақстан Республикасының бірыңғай электр энергетикасы жүйесінде электр энергиясын жəне қуатын өндіру, беру жəне тұтыну режимдерін орталық оралымды-диспетчерлік басқару функцияларын жүзеге асыратын жүйелік оператордың құрылымдық бөлімшесі. Осы шартта пайдаланылатын басқа ұғымдар мен анықтамалар Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес қолданылады. 1. Шарттың мəні 2. Осы шарттың 9-тармағына сəйкес жеткізуші жаңадан пайдалануға берілетін генерациялайтын қондырғылардың əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметтерді (бұдан əрі – көрсетілетін қызмет) ұсынуға, ал жүйелік оператор пайдалануға жəне төлем жүргізуге міндеттенеді. 3. Көрсетілетін қызметті сатып алуды жүйелік оператор жеткізушінің генерациялайтын қондырғыларды пайдалануға берген жəне аттестаттауды өткізген күнінен бастап жүзеге асырады. 4. Көрсетілетін қызметтің бағасын, көлемін жəне шарттың қолданылу мерзімін уəкілетті орган өткізілген жаңадан пайдалануға берілетін генерациялайтын қондырғылардың құрылысына арналған тендердің қорытындысы бойынша айқындайды. 2. Тараптардың құқықтары мен міндеттері 5. Жүйелік оператор: 1) өз қызметін Қазақстан Республикасының электр энергетикасы туралы заңнамасының талаптарына сəйкес жүзеге асыруға; 2) келіспеушіліктерді көрсете отырып немесе оларсыз, тоқсанның соңғы күніндегі жағдай бойынша осы шарт бойынша өзара есептерді тексеру актісіне қол қоюға; 3) жеткізушіге қажетті технологиялық ақпаратты, беруші желілер мен қосалқы станциялардың сипаттамалары мен сызбаларын, шарттың талаптарын орындауға тікелей жауапты жəне жедел келіссөздер жүргізуге құқылы тұлғалардың тізімін жасауға міндетті. 6. Жүйелік оператордың құқықтары: 1) электр қуатының аттестатталған көлемінің шеңберінде (максималды жəне минималды) өндіруді арттыруға жəне/немесе төмендетуге команда беру; 2) осы шарттың 12-тармағында көзделген жағдайда есептеуде төмендетуші коэффициентін қолдану. 7. Жеткізуші: 1) өз қызметін Қазақстан Республикасының электр энергетикасы туралы заңнамасының талапта-

рына сəйкес жүзеге асыруға; 2) ЖО ҰДО диспетчерінің электр қуатының аттестатталған көлемінің шеңберінде (максималды жəне минималды) өндіруді арттыру жəне/немесе төмендету жөнінде берген командасын орындауға; 3) келіспеушіліктерді көрсете отырып немесе оларсыз, тоқсанның соңғы күніндегі жағдайы бойынша осы шарт бойынша өзара есептерді тексеру актісіне қол қоюға міндетті. 8. Жеткізушінің құқықтары: 1) жүйелік оператордан осы шарт бойынша өз міндеттерін орындауды талап ету. 3. Бағасы жəне есеп айырысу тəртібі 9. Көрсетілетін қызметке төлем жүргізуді көрсетілетін қызмет көлемін тексеру актісі негізінде жеткізуші төлемге қойылған шот-фактураны ұсынғаннан кейін уəкілетті орган айқындаған тарифке сəйкес жүйелік оператор жүргізеді. 10. Егер жүйелік оператор төлемге қойылған шоттың дұрыстығымен келіспесе, осы шотты алған күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде жеткізушіні хабардар етеді жəне жеткізушіге наразылығы баяндалған жазбаша арыз ұсынады. Бұл ретте, жүйелік оператор жоғарыда көрсетілген мерзімде шоттың келіспеушілік туындамаған бөлігіне төлем жүргізуге міндетті. 11. Шоттарға түзетулер енгізу қажет болған жағдайда, Тараптар келесі есеп айырысу кезеңіндегі шоттарға түзету енгізеді. 12. Күнтізбелік ай ішінде жалпы ұзақтығы 72 сағаттан асатын, шартта айқындалған көрсетілетін қызметтің көлемін төмендетуді туындатқан, генерациялайтын жабдықты апатты жəне жоспардан тыс жөндеулер кезінде, көрсетілетін қызметтің құнын есептеу кезінде мынадай формула бойынша есептелетін төмендетуші коэффициенті қолданылады: Ктөм = (Сай – САР)/ Сай, мұндағы Ктөм – есепте қолданылатын төмендетуші коэффициенті; Сай – есептік айдағы сағаттар саны; САР – апатты, жоспардан тыс жөндеу кезіндегі генерациялайтын жабдықтың тоқтап тұруының нақты саны. 13. Күнтізбелік ай ішінде жалпы ұзақтығы 72 сағаттан кем, шартта айқындалған көрсетілетін қызметтің көлемін төмендетуді туындатқан, генерациялайтын жабдықты апатты жəне жоспардан тыс жөндеулер кезінде, көрсетілетін қызметтің құнын есептеу кезінде төмендетуші коэффициенттер қолданылмайды. 14. Жеткізушіде экспортқа шығарылатын электр энергиясы жеткізілімдері болған жағдайда көрсетілетін қызметтің шарттық көлемі жабдықтың аттестаттау кезінде анықталған көлемінен тиісті генерациялайтын жабдықтың жəне экспортқа шығарылатын максималды қуатын жеке жəне (немесе) шаруашылық қажеттіліктеріне тұтынатын қуат көлеміне азайту арқылы анықталған көрсетілетін қызметтің шекті көлеміне тең деп танылады. 4. Көрсетілетін қызметті есепке алу 15. Жеткізуші генерациялайтын жабдықтың электр энергиясын өндіруге əзірлігі жөніндегі барлық талаптарды орындаған жағдайда көрсетілетін қызметтің есептік мерзімдегі іс жүзіндегі көлемі Тараптардың көрсетілген қызмет актісіне есептік айдан кейінгі айдың бесінші күнінен кешіктірмей қолы қойыла отырып, осы шарттың 6 жəне 12-тармақтарына сəйкес айқындалған көрсетілетін қызметтің шарттық көлеміне тең болып қабылданады. 16. Есептік кезең ішінде жүйелік оператор қабылдаған жəне төлем жүргізуге жатқызылған көрсетілетін қызмет көлемі есептік кезеңнен кейінгі айдың 5 (бес) жұмыс күні ішінде ЖО ҰДО-мен келісілген деректер негізінде жеткізуші ресімдейтін генерациялайтын қондырғылардың электр қуатының əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілген қызметтің іс жүзіндегі көлемін салыстырып тексеру актісімен (бұдан əрі – акт) расталады. Актіге жеткізушінің уəкілетті тұлғасының қолы қойылады, оның мөрімен куəландырылады жəне құжат түпнұсқасы пошта арқылы жіберіле отырып, факс арқылы жүйелік операторға жолданады. Ескертулер болмаған жағдайда жүйелік оператор келесі 2 (екі) жұмыс күні ішінде актіге қол қояды, мөрмен куəландырады жəне факс арқылы жеткізушіге жолдайды. Актінің түпнұсқасын алғаннан кейін Тапсырыс беруші актіге қол қояды, мөрмен куəландырады жəне пошта арқылы жолдайды. 17. Актіде өткізілген кезектен тыс аттестаттауларды, осы шарттың 12-тармағында көрсетілген коэффициентті ескере отырып, электр қуатының əзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілген қызметтің іс жүзіндегі көлемі көрсетілуі тиіс. 5. Тараптардың жауапкершілігі 18. Осы шарт бойынша міндеттемелерін орындамауы немесе тиісінше орындамауы үшін Тараптар Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес жауапкершілікте болады. 19. Шот бойынша төлем мерзімі келген кезде ол бойынша төлем жасамағаны үшін жеткізуші жүйелік оператордың төлем жүргізбеген сомаларына төлем мерзімі аяқталғаннан кейінгі келесі күннен бастап айыппұл есептеуге құқылы. Жеткізуші мерзімі өтіп кеткен сомалар бойынша жүйелік оператордың ақшалай міндеттемесін іс жүзінде орындамау күнінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми қайта қаржыландыру ставкасын басшылыққа ала отырып, жүйелік оператордан əрбір кешіктірілген күн үшін, бірақ шарттың негізгі сомасынан аспайтын айыппұл төлеуді талап етуге құқылы. 6. Еңсерілмейтін күш жағдаяттары 20. Еңсерілмейтін күш жағдаяттары Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сəйкес айқындалады. 21. Шарт бойынша міндеттемелерді орындау мерзімі осындай еңсерілмес күш жағдаяттары, сондай-ақ осы жағдаяттардан туындаған салдарлар орын алған уақытқа тең мерзімге кейінге жылжытылады. 22. Тараптардың шарт бойынша міндеттерін толықтай немесе ішінара орындай алмау еңсерілмейтін күш жағдаяттарының басталуына байланысты алты айдан астам орын алатын болса, онда Тараптар шартты қайта қарастыруға немесе бұзуға құқылы болады. 7. Дауларды қарастыру 23. Осы шарт мəнінен туындайтын барлық даулар немесе келіспеушіліктер тараптар арасында келіссөздер жүргізу арқылы шешіледі. 24. Келісімге келе алмаған жағдайда шарт бойынша барлық даулар жəне келіспеушіліктер жауапкердің тұрғылықты жеріндегі соттарда Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сəйкес шешіледі. 8. Өзге ережелер мен шарттар 25. Көрсетілетін қызметті сатып алу жөніндегі шарт жеткізушімен жеке тəртіппен жасалады. 26. Осы шартта қамтылған ақпарат құпия болып табылады жəне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жағдайларды қоспағанда, ашылуға жəне/немесе үшінші тұлғаларға Тараптардың жазбаша келісімінсіз жариялауға жатпайды. 27. Осы шартқа енгізілген барлық өзгертулер, толықтырулар жəне қосымшалар олар жазбаша нысанда жасалып, екі Тараптың қолы қойылған жағдайда ғана жарамды болады жəне күшіне енеді. 28. Осы шарт Тараптардың əрбіреуіне бір-бір данадан екі данада жасалды. Екі данасының да заңды күші бірдей. 29. Осы шарт қол қойылған сəтінен бастап, ал төлем бөлігінде генерациялайтын қондырғылардың электр қуатын аттестаттау актісіне қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді жəне 20__жылғы «____» _________________ дейін жарамды. 30. Осы шарт Тараптардың келісімі бойынша бұзу жөніндегі келісімге қол қою арқылы бұзылады. Жүйелік оператор _____________ м.о.

Тараптардың мекенжайлары жəне деректемелері Жеткізуші ________________ м.о.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 5 наурыз

№212

Астана, Үкімет Үйі

«Мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендияларды беру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 4 сəуірдегі № 266 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендияларды беру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 4 сəуірдегі № 266 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., №11, 122-қүжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендияларды беру ережесі осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 наурыздағы № 212 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 4 сəуірдегі №266 қаулысымен бекітілген Мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендияларды беру ережесі 1. Осы Мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендияларды беру ережесі «Мəдениет туралы» 2006 жылғы 15 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңына, «Мəдениет саласында мемлекеттік стипендиялар тағайындау туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылғы 3 сəуірдегі № 369 Жарлығына сəйкес əзірленді жəне мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендияларды беру тəртібін айқындайды. 2. Мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендиялар (бұдан əрі - мемлекеттік стипендиялар) Қазақстан Республикасының құрметті атақтары мен мемлекеттік наградаларына ие болған шығармашыл қызметкерлерді жəне мəдениет қызметкерлерін, сондай-ақ аса дарынды жас шығармашыл қызметкерлерді мемлекеттік қолдау мақсатында жыл сайын беріледі. 3. Мемлекеттік стипендиялар алуға мыналар: 1) Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары, халық жазушысы, халық əртісі, халық суретшісі, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері құрметті атақтары бар немесе əдебиет жəне өнер саласындағы мемлекеттік сыйлықтың, халықаралық жəне республикалық конкурстардың, фестивальдер мен көрмелердің лауреаттары болып табылатын; 2) қазақстандық мəдениеттің дамуы үшін шығармашылық əлеуеті бар Қазақстан Республикасының азаматтары үміткер болады. 4. Мемлекеттік стипендияны мəдениет саласындағы уəкілетті орган (бұдан əрі – уəкілетті орган) жанынан арнайы құрылған Мемлекеттік стипендияларды беру жөніндегі комиссия (бұдан əрі - Комиссия) шешімінің негізінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Президенті береді. Комиссия өз міндеттерін қоғамдық бастама негізінде орындайтын уəкілетті орган мен шығармашылық одақтардың өкілдері қатарынан қалыптастырылады. Комиссияның құрамы уəкілетті органның бұйрығымен бекітіледі. Комиссия мүшелерінің жалпы саны тақ санды құрауға жəне жеті адамнан кем болмауға тиіс. Комиссияны төраға, ал ол болмаған жағдайда төрағаның орынбасары басқарады. 5. Мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендияларды алуға ұсынылатын құжаттарды қабылдау туралы хабарландыру құжаттарды қабылдау мерзімі басталғанға дейін екі айдан кешіктірмей уəкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылады. 6. Қызметі Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін шығармашылық одақтар мен мəдениет ұйымдары уəкілетті органға ағымдағы жылғы бірінші тамызға дейін мынадай құжаттарды: мемлекеттік стипендия алушыға берілген қолдаухат пен шығармашылық мінездемені қағаз немесе электронды түрде жібереді. Мемлекеттік стипендия алушыға келіп түскен құжаттарды уəкілетті орган қабылдайды жəне бір күн мерзімде тіркеп, Комиссияның қарауына ұсынады. Комиссия отырысы ағымдағы жылғы бесінші қыркүйектен кешіктірілмей өткізіледі. 7. Комиссияның мемлекеттік стипендиялар беруге кандидатураларды бекіту туралы шешімі Комиссия отырысында қарапайым көпшілік дауыспен ашық дауыс берумен қабылданады. Дауыстар тең болған жағдайда төраға дауыс берген шешім қабылданды деп есептеледі. Егер Комиссия мүшелерінің үштен екісінен астамы қатысса, отырыс заңды деп есептеледі. Комиссия шешімі хаттамамен (бұдан əрі - хаттама) ресімделеді жəне оған қатысып отырған Комиссия мүшелері қол қояды. Уəкілетті орган тиісті жылға мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендиялар беру туралы Қазақстан Республикасының Президенті актісінің жобасын хаттама көшірмесімен қоса, Қазақстан Республикасының Үкіметіне ағымдағы жылғы бірінші қазаннан кешіктірмей енгізеді. Қазақстан Республикасының Үкіметі тиісті жылға мəдениет саласындағы мемлекеттік стипендиялар беру туралы Қазақстан Республикасының Президенті актісінің жобасын қарап, ағымдағы жылғы бірінші қарашадан кешіктірмей Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігіне енгізеді.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 6 наурыз

№218

Астана, Үкімет Үйі

«Табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 14 наурыздағы №155 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. " Табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесін бекіту туралы " Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 14 наурыздағы №155 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №8, 71-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген табиғи монополиялар субъектілерінің реттеліп көрсетілетін қызметтерінің (тауарларының, жұмыстарының) тізбесінде: 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: "2. Тауарлық газды сақтау, жалғастырушы, магистральдық газ құбыржолдары жəне (немесе) газ таратушы жүйелері арқылы тасымалдау, топтық резервуарлық қондырғыларды пайдалану, сондай-ақ шикі газды жалғастырушы газ құбыржолдары арқылы тасымалдау саласында: 1) тауарлық газды жалғастырушы газ құбыржолдары арқылы тасымалдау; 2) тауарлық газды магистральдық газ құбыржолдары арқылы тасымалдау; 3) тауарлық газды Қазақстан Республикасының тұтынушылары үшін газ таратушы жүйелері арқылы тасымалдау; 4) сұйытылған газды топтық резервуарлық қондырғыдан тұтынушыны қосатын кранға дейін газ құбыржолдары арқылы тасымалдау; 5) тауарлық газды сақтау; 6) шикі газды жалғастырушы газ құбыржолдары арқылы тасымалдау.". 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.


10

www.egemen.kz

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 7 наурыз

№224

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар бекітілсін. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 7 наурыздағы №224 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар 1. «Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) бағдарламасын бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 4 наурыздағы № 225 қаулысында: көрсетілген қаулымен бекітілген Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) бағдарламасында: «Кіріспе» деген 2-бөлімде: жетінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Берешегi осы сомадан кемді құрайтын бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындар Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2010 жылғы 13 сəуiрдегi № 301 қаулысымен бекiтiлген «Бизнестiң жол картасы 2020» бағдарламасы (бұдан əрi - «Бизнестiң жол картасы - 2020» бағдарламасы) шеңберiндегi мемлекеттiк қолдауды пайдалана алады. «Бизнестің жол картасы - 2020» бағдарламасы бойынша субсидиялау түрінде қолдау шараларын алған кəсіпорындар Бағдарламаның талаптарына сəйкес келген жағдайда, оған қатыса алады. Бұл ретте, мұндай кəсіпорындар Бағдарлама бойынша мемлекеттік қолдау шараларын алғанға дейін «Бизнестің жол картасы - 2020» бағдарламасы шеңберінде жасалған субсидиялау шартын бұзуы қажет.»; он тоғызыншы бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Бұл ретте қаржы ұйымдарымен қаржыландыру туралы келiсiмдер 2012 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей жасалуы тиіс жəне 2011 жылғы 1 қаңтарға (не 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап 2013 жылғы 1 сəуірге дейінгі кезеңде Бағдарламаға қатысуға өтініш берген кəсіпорындар бойынша 2012 жылғы 1 қаңтарға) қарыздардың жалпы сомасы 4 500 000 000 (төрт миллиард бес жүз миллион) теңгенi құрауы тиiс (2012 жылғы 1 қаңтардан кешiктiрмей туындаған бұрын қабылданған мiндеттемелердi қайта қаржыландыру жағдайларын қоспағанда) жəне олар бойынша болашақта оларды қайта құрылымдаусыз орындау проблемалы болып есептеледi деген негiздер болуы тиiс.»; жиырма бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Бағдарламаға жоғарыда көрсетілген талаптарға сəйкес келетін, «Банкроттық туралы» Заңға сəйкес сот шешімінің негізінде оңалту рəсімі қолданылған кəсіпорындар қатыса алады.»; жиырма екінші бөліктің: үшінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «Салалық органдар - Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігі, Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі, Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгi, Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгi, Қазақстан Республикасы Бiлiм жəне ғылым министрлiгi, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлiгi, Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлiгi, Қазақстан Республикасы Cпорт жəне дене шынықтыру iстерi агенттiгi жəне басқалар.»; оныншы абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «Холдинг – бұл: ұйымдық-құқықтық нысандарына қарамастан, акцияларының (қатысу үлестерiнің) елу пайыздан астамы бiр меншiк иесiне тиесiлi компаниялар тобы; ұйымдық-құқықтық нысандарына қарамастан, кəсіпорын жəне акцияларының (қатысу үлестерiнің) елу пайыздан астамы осы кəсіпорынға тиесілі компаниялар тобы; ұйымдық-құқықтық нысандарына қарамастан, бiр қаржы ұйымының алдындағы бiрыңғай кредиттiк желi бойынша немесе шартпен бiрiктірілген компаниялар тобы.»; жиырмасыншы абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «Субсидиялау жөнiндегi оператор - Қазақстан Республикасының Үкiметi айқындаған заңды тұлға, оған: қаржы ұйымдарына кредиттер жəне/немесе лизингтiк операциялар бойынша пайыздық ставканы, облигациялар бойынша купонды субсидиялау шеңберiнде ақша қаражатын аудару; пайыздық ставканы субсидиялау бөлiгiнде Бағдарламаны iске асыру мониторингi жөнiндегi мiндеттер жүктелген.»; «Бағдарламаның мақсаты, мiндеттерi, нысаналы индикаторлары жəне iске асыру нəтижелерiнiң көрсеткiштерi» деген 4-бөлімде: «Бағдарламаны iске асыру нəтижелерiнiң көрсеткiштерi» деген кіші бөлімде: 3-тармақта: тоғызыншы бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Бағдарламаға қатысуға кредит берушiлердiң келiсiмiн алып, кəсiпорын мыналарды: Кредит берушiлер комитетiнiң кəсiпорынның Бағдарламаға қатысуына келiсiм беру туралы шешiмiнiң көшiрмесiн, оң сараптау қорытындысын, берiлген қарыздарды (кредиттердi) проблемалы қарыздарға жатқызу мүмкiндiгiн растай отырып, қаржы ұйымдарының 2011 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша (не 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап 2013 жылғы 1 сəуірге дейінгі кезеңде Бағдарламаға қатысуға өтініш берген кəсіпорындар бойынша 2012 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша) кəсiпорынның жиынтықта 4 500 000 000 (төрт миллиард бес жүз миллион) теңгенi құрауы немесе одан артық болуға тиiс берешегiнiң бар екенi туралы үзiндi көшiрмелерiн не облигация ұстаушылар туралы тiркеушiнiң мəлiметтерiн, қатысуға өтiнiш берген күннiң алдындағы кемiнде бiр ай бұрын берiлген кəсiпорын жарғысының нотариалды расталған көшiрмесiн жəне акционерлiк қоғам тiркеушiсiнiң үзiндi көшiрмесiн қоса бере отырып, белгiленген нысандағы өтiнiшпен Сауықтыру кеңесiнiң жұмыс органына жүгiнедi.»; он бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Əлеуеттi қатысушылардың өтiнiштерiн қабылдау 2013 жылғы 1 сəуірге дейiн жүзеге асырылады. Егер Бағдарламаға Бағдарлама талаптарына сəйкес келетiн жəне холдингке кiретiн бiрнеше кəсiпорын қатысқан жағдайда, сараптамалық қорытындыны алуға жəне қатысуға арналған құжаттар, оларды басқарушы компанияның атынан тапсырылуы мүмкiн.»; он бесінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Сауықтыру кеңесiнiң жұмыс органы ұсынылған құжаттардың толықтығы тұрғысынан оларды 5 жұмыс күнi iшiнде қарайды жəне кəсiпорынды екiншi кезеңге қатысуға жiберу немесе керi қайтару туралы шешiм шығарады.»; мынадай мазмұндағы 1) тармақшаның төртінші бөлігімен толықтырылсын: «Сауықтыру жоспарын əзірлеу үшін консультант көрсететін қызметтердің құнын төлеуге республикалық бюджеттен қоса қаржыландыру тиісті қаржы жылына көзделген қаражат шеңберінде жүзеге асырылады.»; 2) тармақшаның үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Уəкiлеттi орган консультант қызметтерiнiң құнын төлеуге республикалық бюджеттен қоса қаржыландыруды жүзеге асыруға өтiнiмдi алған күнінен бастап үш жұмыс күнi iшiнде өтiнiмде көрсетiлген сома негiзiнде төлеуге берiлетiн шотты қалыптастырады жəне ақшалай қаражаттың сомасын консультанттың банктiк шотына аударуды жүзеге асырады. Егер тиісті қаржы жылында қоса қаржыландыруды жүзеге асыруға арналған қаражат көзделмеген жағдайда, өтінімді қайтару себебі көрсетіле отырып, əлеуетті қатысушыға оны алған күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде қайтарылуға жатады.»; 3) тармақшаның бірінші бөлігінің бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «3) Оңалту (сауықтыру) жоспарын консультант немесе əлеуеттi қатысушы негiзгi кредит берушiмен бiрлесiп, оңалту (сауықтыру) жоспарын əзiрлеуге шарт жасасқан күнінен немесе екiншi кезеңге қатысуға жiберiлгеннен бастап 6 айдан аспайтын мерзiмде, бірақ 2013 жылғы 1 шілдеден кешіктірмей əзiрлейдi жəне оны Кредит берушiлер комитетi бекiтедi, ол:»; 6) тармақшаның бірінші бөлігінің бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «6) Сауықтыру кеңесiнiң жұмыс органы əлеуетті қатысушылардың құжаттар дестесін Сауықтыру кеңесінің қарауына жібергенге дейін:»; 4-тармақта: екінші бөлікте: 1)-тармақшаның бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «1) кредит берушiлер тарапынан қолдау (шаралар Бағдарламаны іске асыру кезінде көрсетілуі тиіс):»; 3)-тармақшаның екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «қазiргi бар қарыздар (кредиттер) жəне/немесе лизингтiк операциялар бойынша пайыздық ставканы, облигациялар бойынша купонды субсидиялау;»; бесінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Сот кəсiпорынды банкрот деп тану туралы кредиторлардың талап арыз беруiне мораторийдi көздейтiн жеделдетiлген оңалту рəсiмiн енгiзу туралы шешiмi алынып, ол Сауықтыру кеңесiнiң жұмыс органына ұсынылғаннан кейiн ақшалай сипаттағы мемлекеттiк қолдау шаралары Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес тiркеледi жəне уəкiлеттi органның, Бағдарламаға қатысушының, меншiк иесiнiң (меншiк иелерiнiң), субсидиялау бойынша оператор мен кредиторлардың арасында жасалатын шарттарда өтеу кестелерін қоса бере отырып, ресiмделедi.»; мынадай мазмұндағы алтыншы бөлікпен толықтырылсын: «Субсидиялау шартына қол қойылғаннан кейін оңалту (сауықтыру) жоспарына субсидиялау шартының ажырамас бөлігі болып табылатын өтеу кестесінде нақты көрсетілген соманы есепке ала отырып, өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізіледі жəне кейіннен Сауықтыру кеңесінде қарамастан жəне мақұлдамастан кредиторлар комитетінің шешімімен бекітіледі. Бұл ретте, кредит берушілер мен меншік иелері тарапынан қолданылатын шаралар азайтылуға жатпайды.»; тоғызыншы бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Кредиттер жəне/немесе лизингтiк операциялар бойынша пайыздық ставканы, облигациялар бойынша купонды субсидиялауды қаржыландыру үшiн қажетті ақшалай қаражатты жоспарлауды, сондай-ақ мемлекеттiк қолдау жəне консультанттар қызметтерiнің құнын төлеуді қоса қаржыландыру бойынша бюджеттiк бағдарламаларды əкiмшiлендiрудi уəкiлеттi орган жүзеге асырады.»; он бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Пайыздық ставканы субсидиялау тек қана кредиттер жəне/немесе лизингтiк операциялар, облигациялар купоны бойынша жүзеге асырылады. Бұл ретте, қаржыландыру туралы келісімдер 2011 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей жасалуы тиіс жəне қарыздардың жалпы сомасы 2011 жылғы 1 қаңтардан кешіктірмей (не 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап 2013 жылғы 1 сəуірге дейінгі кезеңде Бағдарламаға қатысуға өтініш берген кəсіпорындар бойынша 2012 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша) туындаған бұрын қабылданған міндеттемелерді қайта қаржыландыру жағдайларынан басқа, 2011 жылғы 1 қаңтарға 4 500 000 000 (төрт миллиард бес жүз миллион) теңгені құрауы немесе одан жоғары болуы тиіс (валюталар бағамы Бағдарлама iске асырылатын бүкiл кезеңге 2011 жылғы 1 қаңтардағы мəн деңгейiнде тiркелiп қалады).»; он үшінші бөлік алынып тасталсын; 6-тармақта: бірінші, екінші, үшінші жəне төртінші бөліктер мынадай редакцияда жазылсын: «6. Бағдарламаға қатысушылардың оңалту (сауықтыру) жоспарларын тиiмдi iске асыру мақсатында Сауықтыру кеңесiнiң Жұмыс органы мемлекеттік сатып алу туралы заңнамаға сəйкес конкурстық негiзде Бағдарламаға қатысушылардың оңалту (сауықтыру) жоспарларының iске асырылуын кешендi жəне жүйелi мониторинг жүргiзу үшiн мониторинг жөнiндегi консалтингтiк компанияларды тартады. Бағдарламаға қатысушыларды оңалту (сауықтыру) жоспарларының iске асырылу мониторингi оны iске асырудың екiншi жылынан бастап оңалту (сауықтыру) бағдарламасының бүкiл мерзiмi бойына жыл сайын жүргiзiлетiн болады. Оңалту (сауықтыру) жоспарларының iске асырылу мониторингінің нəтижелері мүдделі тараптардың оңалту (сауықтыру) жоспарларын орындау, оңалту (сауықтыру) жоспарының нəтижелеріне қол жеткізу жөніндегі қорытындыларды қамтуы тиіс, ал олар орындалмаған (қол жеткізілмеген) жағдайда себептер көрсетіледі жəне ахуалды түзету, болашақ кезеңде тараптардың міндеттемелерін орындау жөніндегі ұсынымдар беріледі. Бағдарламаға қатысушылардың оңалту (сауықтыру) жоспарларының iске асырылуын мониторингілеу нəтижелерiн Жұмыс органы жылына кемiнде бiр рет Сауықтыру кеңесiне шығарады. Оңалту (сауықтыру) жоспарларын, оның ішінде ахуалды түзету, болашақ кезеңде тараптардың міндеттемелерін орындау жөніндегі ұсынымдарды іске асыру мониторингі нəтижелерінің негізінде Сауықтыру кеңесі қатысушыны Бағдарламадан алып тастау (алып тастамау) туралы шешім шығарады. Сауықтыру кеңесiнiң шешiмi ол қабылданған сəттен бастап 15 жұмыс күнi iшiнде Бағдарламаға қатысушыға жеткiзiледi.»; жетінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Бағдарламаны iске асыру барысында субсидиялау жөнiндегi оператор ай сайынғы негiзде пайыздық ставканы субсидиялау шеңберiнде Бағдарламаның iске асырылуына мониторинг жүргiзедi жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 8 қыркүйектегі № 1031 қаулысымен бекітілген Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасы (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) шеңберiнде сыйақының пайыздық ставкасын субсидиялау қағидасында белгіленген нысандар мен мерзім бойынша ақпаратты Сауықтыру кеңесiнiң Жұмыс органына бередi.»; «Бағдарламаны iске асыру жөніндегі iс-шаралар жоспары» деген 7-бөлімде: реттік нөмірі 10-жол мынадай редакцияда жазылсын: 110

Бағдарламаға əлеуеттi қатысушылардың өтiнiштерiн қабылдау

Жұмыс органы (Қаржымині), əлеуеттi қатысушылар

Бағдарламаға қатысуға арналған өтiнiш

2013 жылғы 1 сəуірге дейiн

реттік нөмір 16-жол мынадай редакцияда жазылсын: « 16

»;

Қатысушыларды оңалту (сауықтыру) Қаржымині Сауықтыру кеңесiне Жыл сайын жоспарларының iске асырылу мониторингi Консалтингтiк ұйымдар ақпарат беру (екiншi жылдан бастап)

». 2. «Сауықтыру жөнiндегi кеңес құру туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 17 маусымдағы № 660 қаулысында: көрсетілген қаулымен бекітілген Сауықтыру жөніндегі кеңес туралы ережеде: 4-тармақта: 4) тармақша мынадай редакция жазылсын: «4) мынадай: Жұмыс органына кредиторлардың кəсiпорынды банкрот деп тану туралы талап арыз беруiне мораторий енгiзу туралы сот шешiмi ұсынылмаған жағдайда; Бағдарламаны іске асыру мониторингі барысында субсидиялау бөлігінде қатысушының өтеу кестесі бойынша кредит, лизингтік операциялар немесе облигациялар жөніндегі купон, оның iшiнде сыйақы ставкасының субсидияланбайтын бөлігі бойынша күнтізбелік тоқсан күннен асатын мерзімі өткен төлемдерді төлемегені анықталған жағдайда, қатысушыларды Бағдарламадан шығару туралы шешім қабылдайды;»; мынадай мазмұндағы 4-1-тармақшамен толықтырылсын: «4-1) оңалту (сауықтыру) жоспарларын, оның ішінде ахуалды түзету, болашақ кезеңде тараптардың міндеттемелерін орындау жөніндегі ұсынымдарды іске асыру мониторингі нəтижелерінің негізінде қатысушыларды Бағдарламадан алып тастау (алып тастамау) туралы шешім қабылдайды;»; 10-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «10. Кеңес материалдарды Кеңестің жұмыс органы енгізген күнінен бастап 15 жұмыс күні ішінде қарайды жəне шешім қабылдайды.»; 3. «Салалық органдардың кəсiпорынның Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасының (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) талаптарына сəйкестiгiне сараптамалық қорытынды беру қағидасын бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 27 маусымдағы № 711 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 43, 569-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Салалық органдардың кəсiпорынның Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасының (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) талаптарына сəйкестiгiне сараптамалық қорытынды беру қағидасында: 2-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

«2) Салалық органдар – Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлiгi, Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлiгi, Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлiгi, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгi, Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгi, Қазақстан Республикасы Бiлiм жəне ғылым министрлiгi, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлiгi, Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлiгi, Қазақстан Республикасы Спорт жəне дене шынықтыру iстерi агенттiгi жəне басқалар.». 4. «Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасы (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) шеңберiнде консультанттардың қызметтерiне ақы төлеудi республикалық бюджеттен бiрлесiп қаржыландыру қағидасын бекiту жəне «Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасын (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 4 наурыздағы № 225 қаулысына толықтыру енгiзу туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 9 шiлдедегi № 783 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 46, 621-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасы (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) шеңберiнде консультанттардың қызметтерiне ақы төлеудi республикалық бюджеттен бiрлесiп қаржыландыру қағидасында: мынадай мазмұндағы 3-1-тармақпен толықтырылсын: «3-1. Сауықтыру жоспарын əзірлеу үшін консультант қызметтерiнiң құнын төлеуге республикалық бюджеттен бірлесіп қаржыландыру тиісті қаржы жылына көзделген қаражат шеңберінде жүзеге асырылады.»; 7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «7. Уəкiлеттi орган консультант қызметтерiнiң құнын төлеуді республикалық бюджеттен бiрлесiп қаржыландыруды жүзеге асыруға арналған өтiнiмдi алған күнінен бастап үш жұмыс күнi iшiнде өтiнiмде көрсетiлген соманың негiзiнде төлеуге берiлетiн шотты қалыптастырады жəне ақшалай қаражат сомасын консультанттың банктiк шотына аударуды жүзеге асырады. Егер, тиісті қаржы жылында қоса қаржыландыруды жүзеге асыруға қаражат көзделмеген жағдайда, уəкілетті орган оны алған күнінен бастап үш жұмыс күні ішінде қайтару себебін көрсете отырып, əлеуетті қатысушыға өтінімді қайтарады.». 5. «Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасы (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) шеңберiнде сыйақының пайыздық ставкасын субсидиялау қағидасын бекiту жəне «Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасын (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 4 наурыздағы № 225 қаулысына толықтырулар енгiзу туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 8 қыркүйектегi № 1031 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 53, 755-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасы (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) шеңберiнде сыйақының пайыздық ставкасын субсидиялау қағидасында: 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Осы Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасы (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) шеңберiнде сыйақының пайыздық ставкасын субсидиялау қағидасы (бұдан əрi - Қағида) Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 4 наурыздағы № 225 қаулысымен бекiтiлген Дағдарыстан кейiн қалпына келтiру бағдарламасына (бəсекеге қабiлеттi кəсiпорындарды сауықтыру) (бұдан əрi - Бағдарлама) сəйкес əзiрлендi жəне кредиттер жəне (немесе) лизингтiк операциялар бойынша сыйақының пайыздық ставкасын, облигациялар бойынша купонды субсидиялау тəртiбiн айқындайды.»; 2-тармақта: сегізінші, тоғызыншы, оныншы, он бірінші жəне он екінші абзацтар мынадай редакцияда жазылсын: «субсидиялау жөнiндегi оператор – Қазақстан Республикасының Үкiметi айқындаған заңды тұлға, оған: кредиттер жəне (немесе) лизингтiк операциялар, облигациялар бойынша купонды субсидиялау шеңберiнде қаржы ұйымдарына ақша қаражатын аудару; субсидиялау бөлiгiнде Бағдарламаның iске асырылуын мониторингілеу жөніндегі міндеттер жүктелген; субсидиялау шарты – уəкiлеттi органның, субсидиялау жөнiндегi оператордың, меншiк иесiнің (меншiк иелерiнің), қаржы ұйымының (облигацияларды ұстаушы) жəне қатысушының арасында жасалатын жазбаша келiсiм, оның талаптары бойынша субсидиялау жөнiндегi оператор қатысушы қаржы ұйымына кредиттер жəне (немесе) лизингтiк операциялар бойынша сыйақы, облигациялар бойынша купон ретiнде төлейтiн шығыстарды iшiнара өтеуге арналған ақшалай қаражатты аударады; субсидиялау – кредиттер жəне (немесе) лизингтік операциялар бойынша сыйақы, облигациялар бойынша купон ретінде қаржы ұйымының қатысушысы төлейтін шығыстарды ішінара өтеу үшін пайдаланылатын мемлекеттік қаржылық қолдау нысаны;»; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Пайыздық ставканы субсидиялау кредиттер жəне/немесе лизингтік операциялар, облигациялар купоны бойынша ғана жүзеге асырылады. Бұл ретте, қаржыландыру туралы келісімдер 2011 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей жасалуы тиіс жəне 2011 жылғы 1 қаңтардағы қарыздардың жалпы сомасы (не 2013 жылғы 1 қаңтардан 2013 жылғы 1 сəуір мерзімі арасында Бағдарламаға қатысуға өтініш берген кəсіпорындар бойынша 2012 жылғы 1 қаңтардағы) 2012 жылғы 1 қаңтардан кешіктірмей туындаған бұрын қабылданған міндеттемелерді қайта қаржыландыру жағдайларынан басқа, 4 500 000 000 (төрт миллиард бес жүз миллион) теңгені құрауы немесе одан артық болуы тиіс»; 12, 13 жəне 14-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «12. Қатысушы кəсiпорынды банкрот деп тану туралы кредит берушiлердiң талап арыз беруiне мораторийдi көздейтiн жеделдетiлген оңалту рəсiмiн енгiзу туралы сот шешiмiн алғаннан кейін субсидиялау жөнiндегi операторға Сауықтыру кеңесінің оңалту (сауықтыру) жоспарын мақұлдау туралы шешiмiнiң, оңалту (сауықтыру) жоспарына сəйкес жүргiзiлген қайта құрылымдауды ескере отырып, қатысушының қарыз алуын өтеу кестелерінің негiзiнде жасалған өтеу кестелерiн қоса алғанда, субсидиялау шарты жобасының көшiрмелерiн қоса, осы Қағидаға 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша субсидиялауға өтiнiм бередi. Өтеу кестесіндегі субсидиялау сомалары мемлекеттің тарапынан қолдау шарасы ретінде оңалту (сауықтыру) жоспарында көрсетілген пайыздық ставканы субсидиялау мөлшеріне негізделе отырып, есептеледі. Бұл ретте əрбір қатысушыға жəне кредиторға қатысты өтеу кестесінде көзделген субсидиялардың жалпы көлемі осы қатысушыға жəне кредиторға қатысты оңалту (сауықтыру) жоспарында көзделген субсидиялардың жалпы көлемінен аспауы тиіс. Субсидиялауға арналған өтiнiмді Бағдарламада белгiленген жағдайларда кəсiпорынды банкрот деп тану туралы кредит берушiлердiң талап арыз беруiне мораторийдi көздейтiн жеделдетiлген оңалту рəсiмiн енгiзу туралы сот шешiмiн ұсынбастан беруге болады. 13. Қатысушы субсидиялауға өтiнiм берген күнінен бастап он жұмыс күнi iшiнде осы Қағидаға 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша оның негiзiнде субсидиялау жөнiндегi оператор сыйақының пайыздық ставканың субсидияланатын бөлiгiн, ал қатысушы - сыйақының пайыздық ставкасының субсидияланбайтын бөлiгiн төлейтiн өтеу кестесiн қоса бере отырып, субсидиялау шарты жасалады. Субсидиялау шарты жасалған сəттен бастап есептелген сыйақы сусбсидиялауға жатады. Қаржы ұйымы субсидиялау шарты жасалған сəттен бастап бiр күн iшiнде арнайы ағымдағы шотты ашады. Субсидиялау шартына қол қойылғаннан кейін оңалту (сауықтыру) жоспарына кейіннен Сауықтыру кеңесінде қараусыз жəне мақұлдаусыз кредиторлар комитетінің шешімімен бекітілетін субсидиялау шартының ажырамас бөлігі болып табылатын өтеу кестесіндегі іс жүзінде көрсетілген соманы есепке ала отырып, өзгерістер жəне (немесе) толықтырулар енгізіледі. Бұл ретте, кредиторлар мен меншік иелері тарапынан шаралар азайтылуға жатпайды. Өтеу кестесiне субсидиялау шартына қосымша келiсiм жасау жолымен өзгерiстер мынадай: 1) оңалту (сауықтыру) жоспарына өзгерiстер жəне (немесе) толықтырулар енгiзiлген; 2) егер мемлекет тарапынан қолдау көрсету шаралары ұлғайтылмаған жағдайда, оңалту (сауықтыру) жоспарына өзгерiстер жəне (немесе) толықтырулар енгiзбей, кредит берушiлер мен меншiк иелерi тарапынан қосымша қолдау шаралары көрсетiлген жағдайда енгiзiлуi мүмкiн. 14. Субсидиялау жөнiндегi оператор Бағдарламаға қатысушы ұсынған субсидиялауға арналған өтiнiмнiң негiзiнде осы Қағидаға 3-қосымшаға сəйкес нысан бойынша субсидиялауға ақшалай қаражатты аударуға өтiнiмдi қалыптастырады жəне субсидиялау шарты жасалған күннен кейiнгi күннен кешiктiрмей уəкiлеттi органға бередi. Осы Қағиданың 22-1-тармағында көзделген ережелерді есепке ала отырып, субсидиялау жөнiндегi оператордың өтiнiмi уəкiлеттi органға алдағы үш айда қаржы ұйымына аударуға жататын сомаға берiледi.»; 16, 17 жəне 18-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «16. Субсидиялау жөнiндегi оператор субсидиялау үшiн ақша қаражатын қаржы ұйымдарына арнайы ашылған ағымдағы шоттарға тоқсан сайын аванстық төлемдермен, алдағы тоқсандағы айдың бiрiншi күнiне дейiнгi мерзiмде, оның iшiнде уəкiлеттi органның ақша қаражатын уақтылы аударуы шартымен қатысушылардан өтiнiмдердiң түсуiне қарай аударады. Аталған тəртіп облигациялар бойынша купонды субсидиялауға, сондай-ақ төлем көзінен ұсталынатын салық бойынша міндеттемелер пайда болған жағдайына қолданылмайды. 17. Қатысушы кредит немесе лизингтік операциялар бойынша сыйақының пайыздық ставкасының субсидияланбайтын бөлігін төлеген кезде өтеу кестесіне сəйкес қаржы ұйымы субсидиялау жөніндегі оператордың ағымдағы арнайы шотынан ақшалай қаражатты қатысушыдан төлем түскен күні сыйақының пайыздық ставкасының субсидияланатын бөлігін өтеу есебіне шығаруды жүзеге асырады. Облигациялар бойынша купонды субсидиялау кезінде субсидиялау жөніндегі оператор сыйақының пайыздық ставкасының субсидияланбайтын бөлігін қатысушының төлеуі туралы облигация ұстаушыдан жазбаша хабарлама алғаннан кейін екі жұмыс күні ішінде уəкілетті орган ақшалай қаражатты уақытында аударған жағдайда өтеу кестесіне сəйкес облигацияларды ұстаушының ағымдағы шотына ақшалай қаражатты аударады. Төлем көздерінен ұсталатын салық бойынша міндеттемелер пайда болған жағдайда кредит немесе лизингтік операциялар, облигациялар купоны бойынша сыйақы ставкаларын субсидиялау кезінде салықты есептеу, ұстау жəне аудару бойынша салық агенті қатысушы болып табылады. Бұл ретте, субсидиялау жөніндегі оператор қатысушының ағымдағы шотына өтеу кестесіне сəйкес мерзімдерде жəне көлемінде ақша қаражатын аударады. 18. Қаржы ұйымы субсидиялау жөніндегі операторға қатысушының төлемдерді өтеу кестесіне сəйкес төлегені немесе қатысушының өтеу кестесін бұзғаны туралы осы Қағидаға 4-қосымшаға сəйкес нысан бойынша төлем күнінен кейінгі күннен кешіктірмейтін мерзімде жазбаша хабардар етеді. 20 жəне 21-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «20. Қатысушы кредит, лизингтік операциялар немесе облигациялар бойынша купон, оның ішінде өтеу кестесінде көрсетілген мерзімдерде сыйақы ставкасының субсидияланбайтын бөлігі бойынша төлемді төлемеген жағдайда: 1) қаржы ұйымы қатысушы берешекті өтегенге дейін субсидиялау жөніндегі оператордың ағымдағы арнайы шотынан субсидиялау үшін (субсидиялау жөніндегі оператор облигацияларды ұстаушының немесе қатысушының ағымдағы шотына ақшалай қаражатты аударуды тоқтатады) ақшалай қаражатты есептен шығармайды жəне өтеу кестесі бойынша төлем жүргізілген күннен кейінгі күннен кешіктірмей бұл туралы субсидиялау жөніндегі операторға хабарлайды; 2) кредит немесе лизингтiк операциялар бойынша ставканы субсидиялау кезiнде қатысушының кредит, лизингтiк операциялар бойынша төлемдi, оның iшiнде сыйақының пайыздық ставкасының субсидияланбайтын бөлiгiн өтеу кестесiнде көрсетiлген мерзiмде төлемегенi туралы хабарламасын алған күнi субсидиялау жөнiндегi оператор қаржы ұйымының сыйақының пайыздық ставкасының субсидияланатын бөлiгiн төлеудi тоқтата тұрады жəне ол туралы уəкiлеттi органды хабардар етедi; 3) облигациялар бойынша купонды субсидиялау кезiнде - субсидиялау жөнiндегi оператор облигация ұстаушының қатысушының облигациялар жөнiндегi купон бойынша төлемдi, оның iшiнде өтеу кестесiнде көрсетiлген мерзiмдерде субсидияланбайтын бөлігін төлемегенi туралы хабарлама алған күнi бұл туралы уəкiлеттi органды хабардар етедi. 21. Қатысушы кредит, лизингтiк операциялар немесе облигациялар жөнiндегi купон бойынша, оның iшiнде сыйақы ставкасының субсидияланбайтын бөлiгi бойынша мерзiмi өтiп кеткен төлемдердi өтеу кестесiне сəйкес толық төлеген жағдайда, қаржы ұйымы мерзiмi өткен төлемдерді толық төлеген күннен кейінгі күннен кешіктірмей бұл туралы субсидиялау жөніндегі операторға жазбаша хабарлайды. Кейіннен субсидиялау жөніндегі оператор қаржы ұйымының хабарламасын алған күннен кейінгі күннен кешікпейтін мерзімде бұл туралы уəкілетті органға хабарлайды. Уəкiлеттi орган субсидиялау жөнiндегi оператордан жазбаша хабарлама алған сəттен бастап оған сыйақының пайыздық ставкасының субсидияланатын бөлiгi бойынша төлемдерді қалпына келтірілгені туралы, оның ішінде кредит, лизингтiк операциялар немесе облигациялар жөнiндегi купон бойынша мерзiмi өтiп кеткен төлемдер кезеңі бойынша да жазбаша хабарлама жібереді. Бағдарламаның іске асырылуын мониторингілеу барысында қатысушының кредит, лизингтiк операциялар немесе облигациялар жөнiндегi купон бойынша, оның iшiнде өтеу кестесі бойынша сыйақы ставкасының субсидияланбайтын бөлiгi бойынша мерзiмi өтіп кеткен төлемдерді субсидиялау бөлігінде күнтізбелік тоқсан күннен астам төлемеуі анықталған жағдайда, субсидиялау жөніндегі оператор ол туралы уəкілетті органға хабарлайды. Уəкілетті орган қатысушыны Бағдарламадан шығаруды бастамашылық етеді. Сауықтыру кеңесінің қатысушыны Бағдарламадан шығару туралы шешімінің негізінде Сауықтыру кеңесінің жұмыс органы субсидиялау шартын бұзады жəне кредиторлардың кəсіпорынды банкрот деп тану туралы талап арыздарды беруіне мораторийді көздейтін жеделдетілген оңалту рəсімін жою туралы өтінішпен сотқа жүгінеді жəне оңалту (сауықтыру) жоспарын орындау шеңберінде субсидиялауға, оның ішінде консультанттардың қызметтеріне ақы төлеуді бірлесіп қаржыландыруға тартылған бюджет қаражатын өндіріп алу жөніндегі шараларды қабылдайды, сондай-ақ банкроттау рəсіміне бастамашылық жасай алады. Кəсіпорынды банкрот деп таныған жағдайда, оңалту (сауықтыру) жоспарын орындау шеңберінде субсидиялауға, оның ішінде консультанттардың қызметтеріне ақы төлеуді бірлесіп қаржыландыруға да тартылған бюджет қаражаты банкроттық туралы заңнамада белгіленген тəртіппен республикалық бюджетке өндіріп алуға жатады.»; мынадай мазмұндағы 22-1-тармақшамен толықтырылсын: «22-1. Егер қатысушының өтеу кестесін орындамауына байланысты субсидиялау жөніндегі оператордың арнайы есеп немесе ағымдағы шотында тұрған қаражат кезең ішінде қатысушының кредиті, лизингтiк операциялары немесе облигациялар жөнiндегi купоны бойынша сыйақы ставкасын субсидиялауға бағытталмаған жағдайда, субсидиялау жөніндегі оператор уəкілетті органның жазбаша келісімімен оларды кезекті кезеңге басқа қатысушылардың кредиті, лизингтiк операциялары немесе облигациялар жөнiндегi купоны бойынша сыйақы ставкасын субсидиялауға қайта бағыттайды. Уəкілетті орган қаражатты қайта бағыттауға келіскен жағдайда, субсидиялау үшін ақша қаражатын аударуға кезекті өтінім осы сомаға қысқартуға жатады.»; 23-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «23. Қатысушы кредит жəне (немесе) лизингтiк операциялар бойынша негiзгi қарызды iшiнара (толық) мерзiмiнен бұрын өтеген кезде, облигацияларды iшiнара (толық) сатып алған жағдайда қаржы ұйымы бұл туралы субсидиялау жөнiндегi операторды жəне уəкiлеттi органды төлем жасалған жұмыс күнiнен кейiнгi күннен кешiктiрмей хабардар етедi.»; 25-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «25. Субсидиялау мынадай: Бағдарламаға сəйкес Сауықтыру кеңесінiң шешiмi бойынша қатысушы Бағдарламадан шығарылған; қатысушы кредит жəне/немесе лизингтiк операциялар бойынша негiзгi борышты мерзiмiнен бұрын iшiнара (толық) өтеген, облигацияларды мерзiмнен бұрын толық сатып алған жағдайларда тоқтатылады.»; көрсетілген Қағидаға 2-қосымшада: 1.1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1.1. Осы шарттың ажырамас бөлiгi болып табылатын өтеу кестесiне сəйкес қатысушының қаржы ұйымына (облигацияларды ұстаушыға) кредиттер жəне (немесе) лизингтiк операциялар бойынша сыйақы, облигациялар бойынша купон ретiнде төлейтiн шығыстарды iшiнара өтеуге арналған ақша қаражатын (бұдан əрi – сыйақының пайыздық ставкасын субсидиялау) компанияның қаржы ұйымына (облигацияларды ұстаушыға немесе қатысушыға) төлеудi жүзеге асыруы.»; 2.2-тармақтың 7) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «7) мынадай: Сауықтыру кеңесiнiң шешiмi бойынша қатысушы Бағдарламадан шығарылған; қатысушы кредиттер жəне (немесе) лизингтік операциялар бойынша негiзгi берешегін толық (мерзiмiнен бұрын толық) өтеген, облигацияларды мерзiмiнен бұрын толық сатып алған жағдайларда субсидиялар төлеуді тоқтатуға мiндеттi.»; 2.4-тармақта: мынадай мазмұндағы 2-1) тармақшамен толықтырылсын: «2-1) кредит немесе лизингтік операциялар, облигациялар купоны бойынша сыйақы ставкаларын субсидиялау кезінде төлем көзінен ұсталатын салық бойынша міндеттемелер туындаған жағдайда, Министрліктен ақша қаражаты уақтылы түскен кезде өтеу кестесіне сəйкес қатысушының ағымдағы шотына сыйақы ставкасын субсидиялау үшін ақша қаражатын аударуға;»; 3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «3) қаржы ұйымынан (облигациялар ұстаушыдан) қатысушының кредит, лизингтік операциялар немесе облигациялар жөніндегі купон бойынша төлемді, оның iшiнде сыйақы ставкасының субсидияланбайтын бөлiгiн өтеу кестесінде көрсетілген мерзімде уақтылы төлемегені туралы хабарламаны

10 тамыз 2013 жыл

алған күні сыйақының пайыздық ставкасының субсидияланатын бөлiгiн қаржы ұйымына (облигациялар ұстаушыға немесе қатысушыға) төлеуді тоқтатуға жəне Министрлiктi хабардар етуге;»; 2.8-тармақта: мынадай мазмұндағы 1-1) тармақшамен толықтырылсын: «1-1) кредит немесе лизингтік операциялар, облигациялар бойынша купон бойынша сыйақы ставкасын субсидиялау кезінде төлем көзінен ұсталатын салықтар бойынша міндеттемелер туындаған жағдайда, қаржы ұйымына немесе облигацияларды ұстаушыға өтеу кестесінде көзделген ақшалай қаражатты, оның ішінде Компаниядан алынған, сыйақы ставкасын субсидиялауға арналған сомаларды аударуға. Ақшалай қаражат төлем көзінен ұсталатын салықтар шегеріліп, төлем кестесіне сəйкес аударылады;»; 4) тармақшадағы «қайтаруға міндетті.» деген сөздер «қайтаруға;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 5) тармақшамен толықтырылсын: «5) кредит немесе лизингтік операциялар, облигациялар бойынша купон бойынша сыйақы ставкаларын субсидиялау кезінде төлем көзінен ұсталатын салықтар бойынша міндеттемелер туындаған жағдайда, төлем көзінен ұсталатын салықтарды есептеу, ұстап қалу жəне аудару бойынша салық агенті болуға міндетті.»; ескертпе мынадай редакцияда жазылсын: «Ескертпе: 1) облигациялар бойынша купонды субсидиялау кезінде шарттан 2.6-тармақтың 1-1), 2), 2-1), 4), 6) тармақшалары алып тасталады; 2) кредит немесе лизингтік операциялар, облигациялар бойынша купон бойынша сыйақы ставкаларын субсидиялау кезінде төлем көзінен ұсталатын салықтар бойынша міндеттемелер туындаған жағдайда, шарттан 2.4-тармақтың 2) тармақшасы, 2.6-тармақтың 1-1), 2), 2-1), 4), 6) тармақшалары, 2.7-тармақ алып тасталады.».

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 12 наурыз

№227

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапының шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбасының түпнұсқалылығын растау қағидаларын бекіту туралы «Электрондық құжат жəне электрондық цифрлық қолтаңба туралы» 2003 жылғы 7 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы 4-бабының 4-2) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапының шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбасының түпнұсқалылығын растау қағидалары бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 16 наурыз

№251

Астана, Үкімет Үйі

Республикалық маңызы бар жалпы пайдаланымдағы автомобиль жолдарының құрамын өзгерту туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Мыналар республикалық меншіктен: 1) жалпы ұзақтығы 18,7 километр А-1 "Астана-Петропавл, Көкшетау қаласы арқылы" автомобиль жолының учаскесі Ақмола облысының; 2) жалпы ұзақтығы 18 километр Р-2 "Астана-Қорғалжын" автомобиль жолының Ақмол кентіне дейінгі учаскесі Астана қаласының коммуналдық меншігіне берілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетімен жəне Астана қаласының, Ақмола облысының əкімдерімен бірлесіп, автомобиль жолдарының жоғарыда көрсетілген учаскелерін қабылдау-тапсыру жөніндегі қажетті ұйымдастырушылық іс-шараларды жүзеге асырсын. 3. "Қазақстан Республикасының автомобиль жолдарын жіктеу ережесі мен шарттарын жəне республикалық маңызы бар жалпы пайдаланымдағы автомобиль жолдарының тізбесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 5 желтоқсандағы №1809 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2000 ж., №54, 596-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: Көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасының аумағындағы республикалық маңыздағы жалпы пайдаланымдағы автомобиль жолдарының тізбесінде: "А-1 Астана-Петропавл, Көкшетау қаласы арқылы" деген жолдағы "452" деген сандар "433,3" деген сандармен ауыстырылсын; "А-3 Алматы-Өскемен" деген жолдағы "1036" деген сандар "1030" деген сандармен ауыстырылсын; "А-22 Қарабұтақ-Комсомольское-Денисовка-Рудный-Қостанай" деген жолдағы "541" деген сандар "543" деген сандармен ауыстырылсын; "Р-2 Астана-Қорғалжын, Қорғалжын қорығына кіреберіспен" деген жолдағы "161" деген сандар "143" деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы жолдармен толықтырылсын: « Р-46 Р-47 Р-48

Шучье-Бурабай курорттық аймағының ойын-сауық орталығына кіреберіс Қырғызстан шекарасына (Қарасу) кіреберіс «Алатау ақпараттық технологиялар паркі» еркін экономикалық аймағына кіреберіс

8,9 10,6 9,95

»; «Жиыны» деген жолдағы «23496,2» деген сандар «23484,95» деген сандармен ауыстырылсын. 4. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 12 наурыздағы №227 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапының шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбасының түпнұсқалылығын растау қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапының шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбасының түпнұсқалылығын растау қағидалары (бұдан əрі - Қағидалар) «Электрондық құжат жəне электрондық цифрлық қолтаңба туралы» 2003 жылғы 7 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан əрі - Заң) 4-бабының 4-2) тармақшасына сəйкес əзірленді. Қағидалар ақпараттық алмасудың қатысушыларымен Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапының шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбасының түпнұсқалылығын растау тəртібін айқындайды. 2. Осы Қағидаларда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады: 1) Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапы (бұдан əрі – ҚР СбҮТ) – электрондық цифрлық қолтаңба құралдарын (электрондық цифрлық қолтаңбаны қалыптастыру жəне тексеру процестерін іске асыратын ақпаратты криптографиялық қорғау құралдарын) пайдаланумен шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалылығын растауды жүзеге асыратын мемлекеттік техникалық қызмет; 2) электрондық цифрлық қолтаңба (бұдан əрі – ЭЦҚ) – электрондық цифрлық қолтаңба құралдарымен жасалған жəне электрондық құжаттың дұрыстығын, оның тиесілігін жəне мазмұнының өзгермейтіндігін растайтын электрондық цифрлық нышандар терімі; 3) RFС 3029 (Internet X.509 Public Key Infrastructure Data Validation and Certification Server Protocols (DVCS)) – трансшекаралық ақпарат алмасу кезінде Кеден одағының сыртқы жəне өзара саудасының ықпалдастырылған ақпараттық жүйесінің негізінде құралатын хаттама; 4) куəландырушы орталық – электрондық цифрлық қолтаңбаның ашық кілтінің электрондық цифрлық қолтаңбаның жабық кілтіне сəйкестігін куəландыратын, сондай-ақ тіркеу куəлігінің дұрыстығын растайтын заңды тұлға; 5) тіркеу куəлігі – куəландырушы орталық электрондық цифрлық қолтаңбаның Заңда белгіленген талаптарға сəйкестігін растау үшін беретін қағаз жеткізгіштегі құжат немесе электрондық құжат; 6) куəландырушы орталықтың тіркеу куəлігі – куəландырушы орталықтың өздігінен қол қойылған тіркеу куəлігі; 7) шетелдік цифрлық қолтаңбаны тексеру түбіртегі (бұдан əрі -«Электрондық Нотариат» (RFC 3029) қызметі DVCS хаттамасы бойынша DVC түбіртегі) – ҚР СбҮТ ЭЦҚ куəландырылған жəне шетелдік ЭЦҚ түпнұсқалылығын растайтын электрондық құжат; 8) VSD (Validation of Digitally Signet Document) – шетелдік ЭЦҚ түпнұсқалылығын тексеруді жүзеге асыратын ҚР СбҮТ қызметі; 9) VPKC (Validation of Public Key Certificates) - бір немесе бірнеше тіркеу куəліктерінің электрондық цифрлық қолтаңбасының ашық кілтінің тиесілігін жəне дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратын ҚР СбҮТ қызметі. 3. ҚР СбҮТ-пен ақпараттық алмасудың қатысушылары: 1) шетелдік мемлекеттердің СбҮТ-і; 2) жеке жəне заңды тұлғалар (бұдан əрі - пайдаланушылар) болып табылады. 2. Шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалылығын растау тəртібі 4. ҚР СбҮТ шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалылығын мынадай шарттар орындалған кезде тексереді: 1) тексерілетін электрондық құжат шетелдік мемлекеттің жеке немесе заңды тұлғасының электрондық цифрлық қолтаңбасымен куəландырылған; 2) шетелдік мемлекеттің жеке немесе заңды тұлғасының тіркеу куəлігі шетелдік куəландырушы орталықта шығарылған; 3) шетелдік куəландырушы орталық шетелдік мемлекеттің тиісті СбҮТ-інде тіркелген; 4) шетелдік мемлекеттің СбҮТ-і ҚР СбҮТ-інде тіркелген. Шетелдік мемлекеттің СбҮТ-ін ҚР СбҮТ-інде тіркеу тəртібін ақпараттандыру саласындағы уəкілетті орган айқындайды. 5. Шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбаның түпнұсқалылығын тексеру үшін пайдаланушы www.dts.gov.kz интернет-ресурсы (бұдан əрі - интернет-ресурс) арқылы ҚР СбҮТ-іне RFС 3029 сəйкес («Электрондық Нотариат» қызметінің БУС8 хаттамасы бойынша қызметке өтінім нысаны бойынша жəне жауап нысаны бойынша) мынадай электрондық сұратуларды: 1) VSD (Validation of Digitally Signed Document) – шетелдік ЭЦҚ-ның түпнұсқалылығын тексеру үшін; 2) VPKC (Validation of Public Key Certificates) - шетелдік тіркеу куəлігінің электрондық цифрлық қолтаңбасы ашық кілтінің тиесілігі жəне дұрыстығын тексеру үшін жібереді. 6. Электрондық сұрату мен жауап құрылымының сипаттамасы осы Қағидаларға қосымшада келтірілген. 7. ҚР СбҮТ алынған сұратулардың негізінде оларды тексеруді жүзеге асырады, бұл ретте сұратуды тексерілетін тіркеу куəлігі шығарылған шетелдік мемлекеттің тиісті СбҮТ-іне қайта жібереді. 8. Шетелдік мемлекеттің СбҮТ-інен алынған жауаптың негізінде ҚР СбҮТ Қазақстан Республикасының аумағында шетелдік ЭЦҚ түпнұсқалылығын растау үшін қажетті жəне жеткілікті болып табылатын БУС түбіртегі түрінде жауапты қалыптастырады. 9. Шетелдік ЭЦҚ түпнұсқалылығын растауды ҚР СбҮТ интернет-ресурс арқылы тəулік бойы онлайн режимінде тегін негізде жүзеге асырады. 10. ҚР СбҮТ жауаптарының түрлері: 1) «Тексерілді» мəртебесімен ПУС түбіртегі (Расталды); 2) «Тексерілмеді» мəртебесімен БУС түбіртегі (Расталмады); 3) «Тексеру мүмкін емес» мəртебесімен БУС түбіртегі (Мағынасы ашылмаған, қате, бас тарту). Шетелдік ЭЦҚ түпнұсқалылығын растау интернет-ресурстан онлайн режимінде ҚР СбҮТ-ін пайдаланушы «Тексерілді» мəртебесімен алған DVC түбіртектері болған жағдайда куəландырылған болып есептеледі. 11. ҚР СбҮТ транзакцияларының бірегей сəйкестендірулерін пайдалана отырып, дерекқорларда алынған сұратулар туралы ақпаратты күнтізбелік бір жыл бойы сақтайды. Жалпыға қолжетімді ақпаратты қоспағанда, жеке немесе заңды тұлғаларға қатысты ақпарат (қызметтер ұсыну үшін, оның ішінде ақпараттық жүйелерді жəне ақпараттық ресурстарды құру жəне енгізу кезінде қажетті тұлғалар жəне (немесе) объектілер туралы сəйкестендіргіштер жəне мəліметтер) жеке немесе заңды тұлғаның жазбаша келісімінсіз басқа тұлғаға ұсынылмайды. DVC түбіртектері ҚР СбҮТ пайдаланушыларына жеке немесе заңды тұлғаның келісімінсіз ұсынылады. 12. Бұл ретте, ҚР СбҮТ олардың физикалық сақталуын қамтамасыз ететін тиісті жағдайларды жасайды. 13. Сақтау мерзімі өткен соң алынған сұратулар туралы ақпарат ҚР СбҮТ-іне мұрағатты сақтауға түседі. Қазақстан Республикасының сенім білдірілген үшінші тарапының шетелдік электрондық цифрлық қолтаңбасының түпнұсқалылығын растау қағидаларына қосымша Электрондық сұрату мен жауап құрылымының сипаттамасы Атауы

Алаң типі

Мағыналық мазмұны

Міндеттілік

DVCSRequestInformation (сұрату) version

integer

Сұрату нұсқасы

Иə

service

ServiceType

Сервистің түрі (cpd(1), VSD(2), срkc(З), ссрd(4))

Иə

Nonce

nonce

Резервтелген алаң (пайдаланылмайды)

Жоқ

requestTime

DVCSTime

Таңдауға мəндердің бірін қамтуы мүмкін - UТС бойынша уақыт (genTime), уақыт белгісі (timeStampToken)

Жоқ

requester

GeneralNames

Таңдауға мəндердің бірін қамтуы мүмкін - otherName, rfc822Name, dNSName, х400Аddress, directoryName, ediPartyName, uniformResourceIdentifier, iPAddress, registeredID

Жоқ

requestPolicy

PolicyInformation

Сертификат шығарылған саясат

Жоқ

Dvcs

GeneralNames

Таңдауға мəндердің бірін қамтуы мүмкін - otherName, rfc822Name, dNSName, х400Аddress, directoryName, ediPartyName, uniformResourceIdentifier, iPAddress, registeredID

Жоқ

dataLocation

GeneralNames

Таңдауға мəндердің бірін қамтуы мүмкін - otherName, rfc822Name, dNSName, х400Аddress, directoryName, ediPartyName, uniformResourceIdentifier, iPAddress, registeredID

Жоқ

Extensions

Extensions

Қосымша ақпарат

Жоқ

DVCSResponse (жауап) version

integer

Сұрату нұсқасы

Иə

dvReqinfo

DVCSRequestInformaion

Сұрату сұлбасын қамтиды

Иə

messagelmprint

DidestInfo

Хештеу алгоритмін жəне хештің өзін қамтиды

Иə

serialNamber

Integer

Сериялық нөмірі - жауаптың бірегей сəйкестендіргіші

responseTime

DVCSTime

Таңдауға мəндердің бірін қамтуы мүмкін - UТС бойынша уақыт (genTime), уақыт белгісі (timeStampToken)

Жоқ

dvStatus

PKIStatusInfo

Қателерді сəйкестендіруге арналған кодтар терімі

Жоқ

policy

PolicyInformation

Сертификат шығарылған саясат

Жоқ

reqSignature

SignerInfos

Құрылым қол қоятын тарап бойынша ақпаратты қамтиды

Жоқ

Certs

TargetEtcChain

Тексеру нəтижесін қамтиды

Жоқ

Extensions

Extensions

Қосымша ақпарат

Жоқ

Иə

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 15 наурыз

№247

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін мемлекеттік қорғау туралы ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 31 желтоқсандағы №1457 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. "Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін мемлекеттік қорғау туралы ережесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 31 желтоқсандағы №1457 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2004 ж., №51, 680-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін мемлекеттік қорғау туралы ережеде: 1-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: "1. Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін мемлекеттік қорғау (бұдан əрі – жануарлар дүниесін мемлекеттік қорғау) жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласында басқару, бақылау жəне қадағалау функцияларын жүзеге асыратын мемлекеттік органның (бұдан əрі – уəкілетті орган) құрылымында ұйымдастырылады."; 4-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: "4. Жануарлар дүниесін мемлекеттік қорғау жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану мəселелерімен айналысатын жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мамандандырылған ұйымдардың қызметкерлерінен тұрады."; 13-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: "13. Жануарлар дүниесін мемлекеттік қорғаудың лауазымды тұлғаларының айырым белгілері бар нысанды киім (погонсыз) киіп жүруге, арнайы құралдар мен қызметтік қаруды алып жүруге, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен оларды сақтауға, алып жүруге жəне қолдануға құқығы бар.". 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 18 наурыз

№254

Астана, Үкімет Үйі

«Халықаралық жəне республикалық маңызы бар тарих жəне мəдениет ескерткіштерін пайдалануға беру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 2 қарашадағы №1033 қаулысына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Халықаралық жəне республикалық маңызы бар тарих жəне мəдениет ескерткіштерін пайдалануға беру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 2 қарашадағы № 1033 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., № 42, 487-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Халықаралық жəне республикалық маңызы бар тарих жəне мəдениет ескерткіштерін пайдалануға беру ережесінде: 4. 5, 6 жəне 7-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «4. Жеке жəне (немесе) заңды тұлғалар мемлекет меншігі болып табылатын ескерткішті пайдалануға алу үшін уəкілетті органға осы Ережеге қосымшаға сəйкес нысан бойынша өтінішті ұсынады. 5. Уəкілетті орган жеке жəне (немесе) заңды тұлғалардың өтініштері тіркелген күнінен бастап он бес жұмыс күні ішінде қарайды жəне өтініш берушіге қабылданған шешім туралы жазбаша нысанда хабарлайды. 6. Өтінішті қарау қорытындылары бойынша уəкілетті орган ескерткішті пайдалануға беру туралы шешім қабылдайды не мынадай негіздер бойынша: 1) мəлімделген ескерткіш пайдалануда болса; 2) ескерткішті пайдаланудың мақсаты мен сипаты ескерткіштің жай-күйіне нұқсан келтіретін болса; 3) ескерткішті пайдаланудың мақсаттары оның бастапқы мақсатына сəйкес келмесе пайдалануға беруден бас тартады. 7. Уəкілетті орган ескерткішті пайдалануға беру туралы шешім қабылдаған жағдайда, өтініш берушіге ескерткішті пайдалануға беруге келісу жəне ескерткішті пайдалануға беру туралы шарт жасасу туралы жазбаша хабарлама жібереді. Ескерткішті пайдалануға беру туралы шартқа уəкілетті орган мен өтініш беруші арасында өтініш берушіге хабарлама жіберілген күнінен бастап күнтізбелік он бес күн ішінде қол қойылады»; мынадай мазмұндағы 7-1-тармақпен толықтырылсын: «7-1. Уəкілетті орган теріс шешім қабылдаған кезде, өтініш берушіге ескерткішті пайдалануға беруден дəлелді бас тарту жазбаша нысанда жіберіледі.»; 10-тармақ алынып тасталсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ. Халықаралық жəне республикалық маңызы бар тарих жəне мəдениет ескерткіштерін пайдалануға беру ережесіне қосымша Нысан Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігі Мəдениет комитетінің төрағасы ____________________________ ____________________________ ____________________________ (өтініш берушінің тегі, аты, əкесінің аты немесе атауы) Өтініш ___________________________________ескерткіш________________ ____________________________________________________________ ____________________________________________________________ _________________________________________________мақсатында (ескерткішті пайдаланудың қысқаша сипаттамасы) пайдалануға беруді сұраймын. Өтініш берушінің деректері: _____________________________________________________ _____________________________________________________ ______________________________________________________ (жеке тұлғаның Т.А.Ə. немесе заңды тұлғаның атауы жəне ұйымдық-құқықтық нысаны) _________________________________________________________ (жеке тұлғаның ЖСН немесе заңды тұлғаның БСН) _________________________________________________________ (жеке тұлғаның тұратын жері немесе заңды тұлғаның орналасқан жері) Қолы_______________ Мерзімі__________________

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 27 наурыз

№280

Астана, Үкімет Үйі

«Салықтық əкімшілендірудің кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қазандағы №1247 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. "Салықтық əкімшілендірудің кейбір мəселелері туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қазандағы №1247 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., №59, 846-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: "Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 569-бабының 2-тармағына, 571-бабының 4-тармағына, 576-бабының 4-тармағына, 646-бабының 9-тармағына, 650-бабының 5-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:"; 1-тармақтың 1) тармақшасы алынып тасталсын. 2. Осы қаулы 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 27 наурыз

№282

Астана, Үкімет Үйі

«Қаржыландыру көздеріне қарамастан құрылысқа арналған жобалау алдындағы (техника-экономикалық негіздемелер) жəне жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамаға сараптама жүргізу, сондай-ақ мемлекеттік инвестициялар есебінен салынып жатқан жобаларды бекіту ережесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 19 тамыздағы № 918 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қаржыландыру көздеріне қарамастан құрылысқа арналған жобалау алдындағы (техникаэкономикалық негіздемелер) жəне жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамаға сараптама жүргізу, сондай-ақ мемлекеттік инвестициялар есебінен салынып жатқан жобаларды бекіту ережесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 19 тамыздағы №918 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2002 ж., № 27, 304-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қаржыландыру көздеріне қарамастан құрылысқа арналған жобалау алдындағы (техника-экономикалық негіздемелер) жəне жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамаға сараптама жүргізу, сондай-ақ мемлекеттік инвестициялар есебінен салынып жатқан жобаларды бекіту ережесінде: 4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «4. Жобалардың сараптамасын тиісті аттестаты бар сарапшылар жүзеге асырады. Бұл ретте жобаларды мемлекеттік сараптауды Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорын жүзеге асырады. Мемлекеттік сараптаманың ерекше құзыретіне жатпайтын жобалардың сараптамасын сараптамалық жұмыстар нарығының субъектілері жүзеге асырады.»; 7-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік монополия субъектісі өндіретін жəне (немесе) өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағаларын Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.»; 9 жəне 10-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «9. Сараптама жүргізген кезде жобаны əзірлеушіде іздестіру қызметінің жəне/немесе жобалау қызметінің тиісті түрлеріне лицензиясының болуы немесе болмауы да белгіленеді. 10. Жобаны сараптамаға тапсырысшы (инвестор) не оның тапсырмасы бойынша бас жобалаушы сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс істері жөніндегі уəкілетті мемлекеттік орган бекіткен мемлекеттік нормативтерде көзделген құрамда ұсынады.»; мынадай мазмұндағы 10-1-тармақпен толықтырылсын: «10-1. Жобалау алдындағы жəне жобалау (жобалау-сметалық) құжаттама сараптамаға қағаз жəне электрондық жеткізгіштерде ұсынылады.»; 14-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «14. Бекітілгеннен кейін ол бойынша үш жыл ішінде жобалау-сметалық құжаттама əзірленбеген жəне бекітілмеген жобалау алдындағы құжаттама ескірген болып есептеледі əрі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен жаңадан сараптама жүргізілгеннен жəне қайта бекітілгеннен кейін ғана іске асыру үшін пайдаланылуы мүмкін. Əзірлеу аяқталғаннан жəне сараптама жүргізілгеннен кейін үш жыл ішінде құрылысы басталмаған жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасы ескірген болып есептеледі əрі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен жаңадан сараптама жүргізілгеннен жəне қайта бекітілгеннен кейін ғана іске асыру үшін пайдаланылуы мүмкін.»; 18-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «18. Сараптамаға жататын, бірақ мемлекеттік сараптаманың ерекше құзыретіне жатпайтын құрылыс жобаларының тапсырыс берушісі (инвесторы) өз қалауы бойынша сараптамалық жұмыстар нарығы субъектісінің ішінен тиісті аттестаты бар кез келген жеке тұлғаны сарапшы ретінде таңдауға не мемсараптамаға жүгінуге құқылы.»; 19-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) бюджеттік инвестициялар есебінен немесе олардың қатысуымен тұрғызылған, сондай-ақ бюджеттік инвестициялардың қатысуынсыз тұрғызылған, бірақ заңнамада белгіленген тəртіппен өнім шығару немесе көрсетілетін қызметтер көлеміндегі мемлекеттік меншік үлесі көзделетін;»; 21-тармақ мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын: «Бюджеттік инвестициялық жобаны іске асыру мемлекеттік сараптаманың жиынтық қорытындысының негізінде жобалау-сметалық құжаттама бекітілгеннен кейін жүзеге асырылады.»; 24 жəне 25-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «24. Мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысы: 1) жобалау алдындағы құжаттаманы (бюджеттік инвестициялық жобаларды қоспағанда) белгіленген тəртіппен бекіту жəне инвестордың құрылыс объектісін одан əрі қарай инвестициялау жөнінде шешім қабылдау жəне жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасын əзірлеу; 2) жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасың белгіленген тəртіппен бекіту жəне жобаны іске асыру бойынша құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізуді бастау үшін негіз болады. 25. Мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысын алған жобалау алдындағы немесе жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасының түпкілікті нұсқасының электрондық нұсқасын тапсырыс беруші

(Соңы 11-бетте).


Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

(Соңы. Басы 10-бетте). не оның тапсырмасы бойынша бас жобалаушы мемсараптамаға қорытындыны алған күнінен бастап күнтізбелік 5 күн ішінде мұрағаттық (бақылау) данасы ретінде сақтау үшін береді.»; 28-тармақтың 4) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «4) мемлекеттік инвестициялар - бюджеттік инвестициялар, сондай-ақ мемлекеттік кепілдікпен не мемлекет кепілгерлігімен берілетін мемлекеттік емес қарыз қаражаты есебінен қаржыландыру;»; 31-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «31. Бекітілгеннен кейін ол бойынша үш жыл ішінде жобалау-сметалық құжаттама əзірленбеген жəне бекітілмеген жобалау алдындағы құжаттама ескірген болып есептеледі əрі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен жаңадан сараптама жүргізілгеннен жəне қайта бекітілгеннен кейін ғана іске асыру үшін пайдаланылуы мүмкін. Əзірлеу аяқталғаннан жəне сараптама жүргізілгеннен кейін үш жыл ішінде құрылысы басталмаған жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасы ескірген болып есептеледі əрі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен жаңадан сараптама жүргізілгеннен жəне қайта бекітілгеннен кейін ғана іске асыру үшін пайдаланылуы мүмкін.»; мынадай мазмұндағы 32-1-тармақпен толықтырылсын: «32-1. Егер, құрылыс жобаларының тапсырыс берушісі «Самұрық-Қазына» ұлттық əл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы (бұдан əрі - Қор) болса, мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысын алғаннан кейін Қордың жарғылық капиталына мемлекеттің қатысуы арқылы мемлекеттік инвестициялар есебінен қаржыландырылатын объектілер мен кешендерді салуға арналған сметалық құны ағымдағы бағамен 1300000 (бір миллион үш жүз мың) айлық есептік көрсеткішке дейін жобалау алдындағы жəне жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасын Қор бекітуге тиіс. Сметалық құны ағымдағы бағамен 1300000 (бір миллион үш жүз мың) айлық есептік көрсеткіштен бастап жəне одан жоғары құрылыс жобалары осы Ереженің 32-тармағының 2) тармақшасына сəйкес бекітіледі.»; 35-1-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Құрылыс мерзімі бес жылдан астам, жылу қуаты 300 Гкал/сағ. кем емес немесе электр қуаты 200 МВт кем емес жылу-энергетикалық кешеннің техникалық жағынан күрделі жəне технологиялық жағынан байланысты (кезең-кезеңмен іске асырылатын) объектілері үшін құрылыс құнының сметалық есептемесінің 10 %-ы мөлшерінде тапсырыс берушінің иелігінде қалатын қаражат резервін пайдалану тəртібін индустриялық-инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау саласындағы уəкілетті органмен келісім бойынша сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс істері жөніндегі уəкілетті орган айқындайды.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 11 сəуір

№340

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. "Азаматтық авиацияда ұшуды жəне авиациялық радиобайланысты радиотехникалық қамтамасыз ету қағидасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы №1525 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., №12, 155-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Азаматтық авиация ұшуды жəне авиациялық радиобайланысты радиотехникалық қамтамасыз ету қағидасында: 286-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: "286. Сөйлеу бауланысы арналары үшін резерв ретінде AFTN арналары, жалпы пайдаланудағы телекоммуникация желісі жəне басқа да байланыс жүйелері пайдаланылады. AFTN желісіндегі байланысты ұйымдастыру жəне жүргізу азаматтық авиация саласындағы уəкілетті орган бекітетін авиациялық тіркелген электр байланысы желісіндегі жұмыс технологиясында белгіленеді.”. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы №366

Астана, Үкімет үйі

«Акцияларының бақылау пакеттері мемлекетке тиесілі мемлекеттік кəсіпорындарды, акционерлік қоғамдарды жəне олардағы мемлекеттік қатысу үлестерінің мөлшері қатысушылардың жалпы жиналысының шешімін анықтауға мемлекетке мүмкіндік беретін жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерді оңтайландыру мақсатымен олардың əкімшілік шығыстарының мониторингін жүргізу тетігін анықтау туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 10 ақпандағы №145 қаулысына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Акцияларының бақылау пакеттері мемлекетке тиесілі мемлекеттік кəсіпорындарды, акционерлік қоғамдарды жəне олардағы мемлекеттік қатысу үлестерінің мөлшері қатысушылардың жалпы жиналысының шешімін анықтауға мемлекетке мүмкіндік беретін жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерді оңтайландыру мақсатымен олардың əкімшілік шығыстарының мониторингін жүргізу тетігін анықтау туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 10 ақпандағы №145 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2003 ж., №7, 73-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін: кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» 1995 жылғы 18 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Конституциялық заңы 9-бабының 8) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді:»; 1-тармақтың 3) тармақшасының бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «3) акцияларының бақылау пакеттері мемлекетке тиесілі акционерлік қоғамдардың, олардағы мемлекеттік қатысу үлестерінің мөлшері қатысушылардың жалпы жиналысының шешімін айқындауға мемлекетке мүмкіндік беретін жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің даму жоспарларын жəне мемлекеттік кəсіпорындардың даму жоспарларын қарау жəне бекіту кезінде:»; мынадай мазмұндағы 1-4-тармақпен толықтырылсын: «1-4. Тиісті салалардың уəкілетті органдары ведомстволық бағынысты мемлекеттік кəсіпорындарға қатысты: 1) мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уəкілетті органмен келісім бойынша мемлекеттік кəсіпорындардың қызмет түрлері бойынша арнайы көлік құралдарының тиістілік нормативтерін бекітсін; 2) олардың құзыретіне жатқызылған қызмет салалары бойынша автокөлікті арнайы көлік құралдарына жатқызу өлшемдерін айқындасын.». 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 2 мамыр

№447

«Қазақстан Республикасында өнімдердің сəйкестігін міндетті түрде растау туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 20 сəуірдегі №367 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасында өнімдердің сəйкестігін міндетті түрде растау туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 20 сəуірдегі № 367 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2005 ж., № 17, 203-қү-жат) мынадай өзгерістер енгізілсін. 1) көрсетілген қаулымен бекітілген міндетті түрде сертификаттауға жататын өнімдер мен қызметтердің тізбесінде: «Электротехникалық, радиотехникалық, электронды бұйымдар» деген 4-бөлімде: «КО СЭҚ ТН коды» деген бағанда: мына: «851640 Электр өтектер» деген жол мынадай редакцияда жазылсын: «8516 40 000 0 Электр үтіктер»; мына: «8516 31 Электр шаш кептіргіштер (фендер), деген жол мынадай редакцияда жазылсын: 8516 31 000 0 Шаш кептіргіштер (фендер)»; «9504 30 200 0» деген сандар «9504 30 200» деген сандармен ауыстырылсын»; «Мемлекеттік құпияларды жəне қызметтік ақпаратты қамтитын мəліметтерді қорғаудың, өңдеудің, сақтаудың жəне берудің техникалық құралдары, сондай-ақ арнайы жедел-іздестіру ісшараларының жүргізілуін қамтамасыз етуге арналған аппараттық жəне/немесе бағдарламалық құралдарды қамтитын телекоммуникация желілерінің жабдығы» деген 6-бөлімде: «КО СЭҚ ТН коды» деген бағанда: «8517 62 000 1-ден» деген жол алынып тасталсын; «Адамның терісімен, тамақпен жəне сумен жанасатын халық тұтынатын тауарлар» деген 9-бөлімде: «КО СЭҚ ТН коды» деген бағанда: «9619 0 110 0» деген сандар «9619 00 110 0» деген сандармен ауыстырылсын; «969 00 190 0,» деген сандар «9619 00 190 0» деген сандармен ауыстырылсын; «Ықтимал қауіпті өндірістерге арналған бұйымдар» деген 21-бөлімде: «КО СЭҚ ТН коды» деген бағанда: «7304 29 100 4» деген сандар алынып тасталсын; «7304 39 300 0» деген сандар алынып тасталсын; «8425 31 000 0» деген сандар «8425 31 000» деген сандармен ауыстырылсын; «8419 50 000 0» деген сандар «8419 50 000» деген сандармен ауыстырылсын; «Темір жол саласының өнімдері» деген 22-бөлімде: «КО СЭҚ ТН коды» деген бағанда: «8607 19 0 10» деген сандар «8607 19 100» деген сандармен ауыстырылсын; 2) көрсетілген қаулымен бекітілген сəйкестік туралы декларациямен сəйкестігін растауға рұқсат етілетін өнімдердің тізбесінде: «Медициналық бұйымдар» деген 2-бөлім алынып тасталсын. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс.

7601 20 990 0

7616 7616 10 000 0

« 7603 7603 10 000 0 7603 20 000 0

№258

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы автомобиль өткізу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көліктік бақылау посттарының тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ақпандағы № 238 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы автомобиль өткізу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көліктік бақылау посттарының тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ақпандағы №238 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2004 ж., № 10, 128-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы автомобиль өткізу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көліктік бақылау посттарының тізбесінде: 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «2. Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көліктік бақылау посттары.

7604 10 100 9

- - - өзгелері

-

7604 29 7604 29 100 7604 29 100 1

- алюминий қорытпаларынан жасалғандар: - - өзгелері: - - - шыбықтар: - - - - авиациялық қозғалтқыштарды жасау үшін

-

7604 29 100 9

- - - - өзгелері

-

7605

Алюминий сымы: - легирленбеген алюминийдан жасалғандар: - - көлденең қимасының ең көп мөлшері 7 мм астам - - өзгелері

-

-

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес»; 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

- - өзгелері: - - - ас үй ыдыстарын жууға арналған жөке, тазалауға немесе жалтыратуға арналған жөкешіктер, қолғаптар жəне ұқсас бұйымдар - - - өзгелері

7615 10 900 9 7615 20 000 0

6) Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көліктік бақылау бекеттері:

Қарабалық

Қостанай

10.

Ақтай

Қызылорда

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

11.

Бейнеу

Маңғыстау

12.

Ленинский

Павлодар

13. 14. 15.

Мамлютка Шақпақ Баба Қызыл Жар

Солтүстік Қазақстан Оңтүстік Қазақстан Астана қаласы

-

- - - өзгелері: - - - - авиациялық қозғалтқыштарды жасау үшін

-

7616 99 900 9

- - - - өзгелері

-

-

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес»

деген жолдар алынып тасталсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

- - - өзгесі

7606 11 910 0

Ені 0,2 мм-ден астам алюминийден жасалған плиталар, табақтар, жолақтар немесе таспалар: - тік бұрышты (төрт бұрыштыны қоса алғанда): - легирленбеген алюминийден жасалғандар: - - - боялғандар, лак жағылған немесе пластмассамен жабылғандар - - - өзгелері, қалыңдығы: - - - - 3 мм-ден кем

7606 11 930 0

- - - - 3 мм-ден кем емес, бірақ 6 мм-ден кем

-

7606 11 990 0

- - - - кемінде 6 мм

-

7606 12 7606 12 200 1

- - алюминий қорытпаларынан жасалғандар: - - - жалюздерге арналған жолақтар

-

7606 12 200 2

- - - - - көп қабатты панельдер

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы өткiзу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көлiктiк бақылау бекеттерінің тiзбесi

-

1. Қазақстан Республикасы қалаларының əуежайларында халықаралық авиатасымалдар үшін ашық өткізу пункттері

7606 12 200 9

- - - - - өзгелері

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

7606 12 920 7606 12 920 1

- - - өзгелері, қалыңдығы: - - - - 3 мм-ден кем: - - - - - жалюздерге арналған жолақтар

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

7606 11 7606 11 100 0

7606 12 920 2 7606 12 920 9 7606 12 930 7606 12 930 1

- - - өзгелері: - - - - - - авиациялық қозғалтқыштарды жасау үшін - - - өзгелері

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес -

7606 12 930 9

- - - - - 3 мм-ден кем емес, бірақ 6 мм-ден кем: - - - - - - авиациялық қозғалтқыштарды жасау үшін - - - - - - өзгелері

7606 12 990 0

- - - - - 6 мм-ден кем емес

-

7606 91 000 0

- өзгелері: - - легирленбеген алюминийден жасалғандар

-

7606 92 000 0

- - алюминий қорытпаларынан жасалған

-

7607

Ені (негізін есепке алмағанда) 0,2 мм алюминий жұқалтары (қағаздан, материалдардан жасалған негізсіз немесе негізімен): - негізсіз: - - - қалыңдығы 0,021 мм-ден кем: - - - - массасы 10 кг-нан аспайтын: - - - - - қалыңдығы 0,0046 мм-ден кем

7607 11 110 7607 11 110 1 7607 11 110 9 7607 11 190 7607 11 190 1

7607 11 900 0 7607 19 7607 19 100 0

- - - - - қалыңдығы 0,0046 мм-ден кем емес, бірақ 0,021 мм-ден кем - - - қалыңдығы 0,021 мм-ден кем емес, бірақ 0,2 мм-ден аспайтын - - өзгелері: - - - қалыңдығы 0,021 мм-ден кем

7608 10 000 0 7608 20 7608 20 200 0

7607 20 7607 20 100 0 7607 20 900 0 7608

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

- алюминий қорытпаларынан жасалған: - - пісірілген

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

7608 20 810 1

- - өзгелері: - - - экструдияланғаннан кейін одан əрі өңделмеген: - - - - авиациялық қозғалтқыштарды жасау үшін

-

7608 20 810 9

- - - - өзгелері

-

7608 20 890 7608 20 890 1

- - - өзгелері: - - - - авиациялық қозғалтқыштарды жасау үшін

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

7608 20 890 9

- - - өзгелері:

-

7609 00 000 0

Алюминий түтіктерге немесе түтікшелерге арналған фитингтер (мысалы, жалғастырғыштар, иіндер, ернемектер) Алюминий металл құрылымдары (9406 тауар позициясындағы құрастырылатын құрылыс металл құрылымдарынан басқа) жəне олардың бөліктері (мысалы, көпірлер жəне олардың бөліктері, мұнаралар, керегеторлы діңгектер, шатырларға арналған аражабындар, құрылыс фермалар, есіктер, терезелер жəне олардың рамалары, есіктерге арналған табалдырықтар, балюстрадалар, тіректер жəне колонналар); металл құрылымдарда пайдалануға арналған алюминийден жасалған беттер, шыбықтар, профильдер, түтіктер жəне ұқсас бұйымдар: - есіктер, терезелер жəне олардың рамалары, есіктерге арналған табалдырықтар - өзгелері: - - көпірлер мен олардың секциялары, мұнаралар мен тор мачталар - - өзгелері

-

Əрбір заттарға арналған (қысылған немесе сұйылтылған газдан басқа), сыйымдылығы 300 л астам, қаптамасымен немесе жылу оқшаулағышпен немесе оларсыз, бірақ механикалық немесе жылу техникалық жабдықтарсыз резервуарлар, цистерналар, бактар жəне алюминийден жасалған ұқсас сыйымдылықтар Əрбір заттарға арналған (қысылған немесе сұйылтылған газдан басқа), сыйымдылығы 300 л астам қаптамасымен немесе жылу оқшаулағышпен немесе оларсыз, бірақ механикалық немесе жылу техникалық жабдықтарсыз күбілер, атанақтар, банкілер, жəшіктер жəне алюминийден жасалған ұқсас сыйымдылықтар (қатаңды немесе деформацияланған түтік түріндегі сыйымдылықтарды қоса алғанда): - деформацияланған түтік түріндегі сыйымдылықтар - өзгелері: - - аэрозольдар үшін пайдаланылатын сыйымдылықтар - - өзгелері

-

7610

7610 90 7610 90 100 0 7610 90 900 0 7611 00 000 0

7612

1 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

2 Бурабай Еркін Қарабұтақ Қобда Семей Ақжайық Молодежный

7612 10 000 0

8.

Жезқазған

Қарағанды

4 Астана - Петропавл, 253 км Алматы - Өскемен, 270 км Самара - Шымкент, 965 км Орал - Ақтөбе, 618 км Омбы - Майқапшағай, 757 км Орал - Атырау, 126 км Қызылорда - Павлодар - Успенка -Ресей Федерациясының шекарасы, 1066 км Қызылорда - Павлодар - Успенка -Ресей Федерациясының шекарасы, 426 км

9.

Қарабалық

Қостанай

Ресей Федерациясының шекарасы (Екатеринбургке) - Алматы, 422 км

7614

10.

Ақтай

Қызылорда

11.

Бейнеу

12.

Ленинский

13. 14. 15.

Мамлютка Шақпақ Баба Қызыл Жар

7612 90 7612 90 200 0 7612 90 900 7612 90 900 1

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 9 шілдедегі №697 қаулысымен бекітілген

Астана Алматы Қарағанды Жезқазған Ақтау Ақтөбе Атырау Орал Қостанай Петропавл Павлодар Семей Өскемен Шымкент Тараз

Астана қаласы Алматы қаласы Қарағанды қаласы Жезқазған қаласы Ақтау қаласы Ақтөбе қаласы Атырау қаласы Орал қаласы Қостанай қаласы Петропавл қаласы Павлодар қаласы Семей қаласы Өскемен қаласы Шымкент қаласы Тараз қаласы 2. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы теңіздегі жəне өзендегі өткізу пункттері

1) теңіздегі халықаралық өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Ақтау Баутино

Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы Маңғыстау облысы, Баутино кенті

2) Ресей Федерациясымен шекара арқылы өзендегі өткізу пункті: екіжақты қатынастар үшін ашық: Павлодар облысы

1) Ресей Федерациясымен шекара арқылы теміржол жүк-жолаушы өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Ганюшкино Жайық Сайқын Жəнібек Шыңғырлау Қыргелді Жайсаң Ақсу Боскөл Қайрақ Мағынай Пресногорьков Мамлютка Булаев Уəлиханов Мыңкөл Шарбақты Ауыл Шемонаиха Жезкент

Атырау облысы Батыс Қазақстан облысы Батыс Қазақстан облысы Батыс Қазақстан облысы Батыс Қазақстан облысы Ақтөбе облысы Ақтөбе облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Павлодар облысы Павлодар облысы Павлодар облысы Шығыс Қазақстан облысы Шығыс Қазақстан облысы Шығыс Қазақстан облысы

2) Өзбекстан Республикасымен шекара арқылы теміржол жүк-жолаушы өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Бейнеу Сарыағаш

Маңғыстау облысы Оңтүстік Қазақстан облысы

Өзбекстан Республикасымен шекара арқылы теміржол жүк өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық:

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

Оңтүстік Қазақстан облысы

3) Қырғыз Республикасымен шекара арқылы теміржол жүк-жолаушы өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Меркі

Жамбыл облысы

4) Қытай Халық Республикасымен шекара арқылы теміржол жүк-жолаушы өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Достық Алматы облысы Алтынкөл

Алматы облысы

5) Түрікменстанмен шекара арқылы теміржол жүк-жолаушы өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Болашақ Маңғыстау облысы 4. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы автомобиль өткізу пункттері жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көліктік бақылау бекеттері 1) Қытай Халық Республикасымен шекара арқылы халықаралық өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық:

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

-

Қорғас Достық Көлжат Бақты Майқапшағай

Алматы облысы Алматы облысы Алматы облысы Шығыс Қазақстан облысы Шығыс Қазақстан облысы

2) Ресей Федерациясымен шекара арқылы халықаралық өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Құрманғазы Тасқала Сырым Ақсай Əлімбет Жайсаң Қайрақ Ақбалшық Жаңа Жол Қарақоға Қызыл Жар Үрлітөбе Қосақ Шарбақты Ауыл Үбе Жезкент

Атырау облысы Батыс Қазақстан облысы Батыс Қазақстан облысы Батыс Қазақстан облысы Ақтөбе облысы Ақтөбе облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Павлодар облысы Павлодар облысы Павлодар облысы Шығыс Қазақстан облысы Шығыс Қазақстан облысы Шығыс Қазақстан облысы

екіжақты қатынастар үшін ашық: -

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

дана 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес -

-

7614 10 000 0

Қысылған немесе сұйылтылған газдарға арналған алюминийге арналған ыдыстар Электрлік оқшаулаусыз алюминийден жасалған иірілген сым, тростар, өрме баулар жəне ұқсас бұйымдар: - болат өзегімен

7614 90 000 0

- өзгелері

-

7615

Алюминийден жасалған асхана, ас үй бұйымдары немесе тұрмыстық жағдайларға арналған өзге де бұйымдар жəне олардың бөлшектері; алюминийден жасалған, ас үй ыдыстарын жууға арналған жеке, тазалауға немесе жалтыратуға арналған жөкешіктер, қолғаптар жəне ұқсас ұйымдар; алюминийден жасалған санитарлық-техникалық жабдық жəне оның бөлшектері:

7613 00 000

«Автомобиль көлiгi туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабының 3-тармағына жəне «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы туралы» 2013 жылғы 16 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 19-бабының 3-тармағына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы өткiзу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көлiктiк бақылау бекеттерінің тiзбесi бекітілсін. 2. Осы қаулыға қосымшаға сəйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінiң кейбір шешiмдерiнің күші жойылды деп танылсын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Мақтаарал

- - - сыйымдылығы 1 л-ден аспайтын қатты цилиндр түріндегі сыйымдылықтар - - - өзгелері

7612 90 900 9

Астана, Үкімет Үйі

3. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы теміржол өткізу пункттері

-

7608 20 810

№697

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы өткiзу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көлiктiк бақылау бекеттерінің тiзбесiн бекiту туралы

Үрлітөбе

- - - - - қалыңдығы 0,0046 мм-ден кем емес, бірақ 0,021 мм-ден кем - - - - өзгесі: - - - - - қалыңдығы 0,0046 мм-ден кем

- - - қалыңдығы 0,021 мм-ден кем емес, бірақ 0,2 мм-ден аспайтын: - - - қалыңдығы 0,021 мм-ден кем емес, бірақ 0,2 мм-ден аспайтын - негізімен: - - қалыңдығы (негізін есепке алмағанда) 0,021 мм-ден кем - - қалыңдығы (негізін есепке алмағанда) 0,021 мм-ден кем емес, бірақ 0,2 мм-ден аспайтын Алюминийден жасалған түтіктер мен түтікшелер: - легірленбеген алюминийден жасалғандар

7607 19 900 0

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

2013 жылғы 9 шілде

-

-

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

Жəнібек Орда Шаған Қарашатау Қондыбай Желқуар Аят Обаған Бидайық Амангелді Найза Байтанат Қоянбай

Батыс Қазақстан облысы Батыс Қазақстан облысы Батыс Қазақстан облысы Ақтөбе облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Солтүстік Қазақстан облысы Павлодар облысы Павлодар облысы Шығыс Қазақстан облысы Шығыс Қазақстан облысы

3) Өзбекстан Республикасымен шекара арқылы халықаралық өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Тəжен Жібек Жолы Б. Қонысбаев Қапланбек Қазығұрт

Маңғыстау облысы Оңтүстік Қазақстан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы

екіжақты қатынастар үшін ашық: Атамекен

Оңтүстік Қазақстан облысы

4) құпия; 5) Түрікменстанмен шекара арқылы халықаралық өткізу пункттері: көпжақты қатынастар үшін ашық: Темірбаба Маңғыстау облысы

Қарағанды

9.

7606

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

Жезқазған

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

7605 29 000 9

-

8.

4 Астана-Петропавл, 253 км Алматы-Өскемен, 270 км Самара-Шымкент, 965 км Орал-Ақтөбе, 618 км Омбы-Майқапшағай, 757 км Орал-Атырау, 126 км Қызылорда-Павлодар-Успенка- Ресей Федерациясының шекарасы, 1066 км Қызылорда-Павлодар-Успенка- Ресей Федерациясының шекарасы, 426 км Ресей Федерациясының шекарасы (Екатеринбургке)Алматы, 422 км Қызылорда-Павлодар-Успенка-Ресей Федерациясының шекарасы, 10 км Доссор-Құлсары-Бейнеу-Сай-Өтес-Шетпе-Жетібай-Ақтау порты, 844 км Қызылорда-Павлодар-Успенка-Ресей Федерациясының шекарасы, 1364 км Челябі-Новосібір, 496 км Алматы-Ташкент, 594 км Екатеринбург-Алматы, 1281 км

-

7605 29 000 7605 29 000 1

7605 21 000 0

Автожолдың атауы

3 Ақмола Алматы Ақтөбе Ақтөбе Шығыс Қазақстан Батыс Қазақстан Қарағанды

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

7616 99 900 7616 99 900 1

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес 15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

Облыстың немесе қаланың атауы

2 Бурабай Еркін Қарабұтақ Қобда Семей Ақжайық Молодежный

-

7616 99 100 9

7616 99 7616 99 100 7616 99 100 1

Бекеттің атауы

15, бірақ 1 тонна үшін 100 евродан кем емес

- санитарлық-техникалық жабдық жəне оның бөлшектері Өзге де алюминийден жасалған бұйымдар: - шегелер, кнопкалар, қапсырма шегелер (8305 тауар позициясына енгізілгендерден басқа) бұрамалар, бұрандамалар, сомындар, вверт ілмектер, тойтармалар, кілтектер, сіргелер, тығырықтар жəне ұқсас бұйымдар - өзгелері: - - алюминий сымнан жасалған мата, керегеторлар, торлар жəне қоршаулар - - өзгелері: - - - құйылған: - - - - 8701-8705 тауар позициясының моторлы көлік құралдарын, олардың тораптары мен агрегаттарын өнеркəсіптік құрастыру үшін - - - - өзгелері

7616 91 000 0

Р/с № 1 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

-

- алюминий қорытпаларынан жасалғандар: - - көлденең қимасының ең көп мөлшері 7 мм-ден астам - - өзгелері: - - - авиациялық қозғалтқыштарды жасау үшін

Автожолдың атауы

». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

-

7604 7604 10 7604 10 100 7604 10 100 1

Посттың атауы Облыстың немесе қаланың атауы

Қызылорда - Павлодар - Успенка -Ресей Федерациясының шекарасы, 10 км Маңғыстау Доссор - Қүлсары - Бейнеу - Сай -Өтес - Шетпе - Жетібай - Ақтау порты, 844 км Павлодар Қызылорда - Павлодар - Успенка -Ресей Федерациясының шекарасы, 1364 км Солтүстік Қазақстан Челябинск - Новосибирск, 496 км Оңтүстік Қазақстан Алматы - Ташкент, 594 км Астана қаласы Екатеринбург - Алматы, 1281 км

Алюминий ұнтақтары мен қабыршықтары: - қабатталмаған құрылымды ұнтақтар

-

-

Р/с №

3 Ақмола Алматы Ақтөбе Ақтөбе Шығыс Қазақстан Батыс Қазақстан Қарағанды

- - - өзгелері

- қабатталған құрылымдағы ұнтақтар: қабыршықтар Алюминий шыбықтары мен профильдері: - легирленген алюминийдан жасалған: - - шыбықтар: - - - авиациялық қозғалтқыштарды жасау үшін

7605 19 000 0

- асхана, ас үй бұйымдары немесе тұрмыстық жағдайларға арналған өзге де бұйымдар жəне олардың бөлшектері; ас үй ыдыстарын жууға арналған жөке; тазалауға немесе жалтыратуға арналған жөкешіктер, қолғаптар жəне ұқсас бұйымдар: - - құйылған

7615 10 100 0

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасының кедендік баж ставкалары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 7 маусымдағы № 520 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 36, 304-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасының тауарлардың жекелеген түрлеріне кедендік əкету баждарының ставкаларында: мына: «

7610 10 000 0 2013 жылғы 19 наурыз

7615 10

Астана, Үкімет Үйі

7615 10 900 7615 10 900 1

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

№788

«Қазақстан Республикасының кедендік баж ставкалары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 7 маусымдағы № 520 қаулысына өзгерістер енгізу туралы

7607 11 190 9

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

2013 жылғы 5 тамыз

7605 11 000 0

Астана, Үкімет Үйі

«Азаматтық авиацияда ұшуды жəне авиациялық радиобайланысты радиотехникалық қамтамасыз ету қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы №1525 қаулысына өзгеріс енгізу туралы

2013 жылғы 16 сəуір

11

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 9 шілдедегі №697 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінiң кейбір күші жойылған шешiмдерiнің тізбесі 1. «Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасындағы темір жол өткізу пункттерiнiң тiзбесiн бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 3 шілдедегі № 648 қаулысы. 2. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы автомобиль өткізу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көліктік бақылау посттарының тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ақпандағы №238 қаулысының 1-тармағы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2004 ж., №10, 128-құжат). 3. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 3 шілдедегі №648 жəне 2004 жылғы 27 ақпандағы №238 қаулыларына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 23 желтоқсандағы № 1275 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2005 ж., №49, 630-құжат). 4. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ақпандағы №238 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 11 шілдедегі № 652 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., №25, 260-құжат). 5. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ақпандағы №238 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 28 маусымдағы №655 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 39, 352-құжат). 6. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ақпандағы №238 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 5 қарашадағы №1164 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., №59, 576-құжат). 7. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы автомобиль өткізу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасының аумағындағы стационарлық көліктік бақылау посттарының тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ақпандағы №238 қаулысына толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 24 тамыздағы №1082 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., №67, 959-құжат). 8. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасындағы темір жол өткізу пункттерінің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 3 шілдедегі №648 қаулысына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 14 желтоқсандағы №1608 қаулысы. 9. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы өткізу пункттерінің жəне Қазақстан Республикасы аумағындағы стационарлық көліктік бақылау посттарының тізбесін бекіту туралы» «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ақпандағы №238 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 19 наурыздағы №258 қаулысы.

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының қаулысы 2013 жылғы 27 мамыр

№ 131

Алматы қаласы

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы (Соңы. Басы өткен 184-нөмірде). «3-параграф. Қысқа мерзімді міндеттемелер»; 3390 53 «Қосымша резервтер» шотының нөмірі жəне аты алып тасталсын; 3390 55 «Көзделмеген тəуекелдер резерві» шотының нөмірі жəне аты алып тасталсын; 4-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «4-параграф. Ұзақ мерзімді міндеттемелер»; 5-тарауда: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «5-параграф. Капитал жəне резервтер»; 5470 61-шоттан кейін мынадай мазмұндағы шоттармен толықтырылсын: «5490 40 Көзделмеген тəуекелдер резерві 5490 41 Тұрақтандыру резерві»; 5480 «Резервтерді (провизияларды) түзету шоты» шотының нөмірі жəне аты алып тасталсын; 6-тарауда: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «6-параграф. Кірістер»; 6280 44-шоттан кейін мынадай мазмұндағы шоттармен толықтырылсын: «6280 45 Еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар резервін төмендетуден кірістер 6280 46 Болған, бірақ мəлімделмеген залалдар резервін төмендетуден кірістер 6280 47 Мəлімделген, бірақ реттелмеген залалдар резервін төмендетуден кірістер 6280 48 Болмаған залалдар резервін төмендетуден кірістер»; 7-тарауда: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «7-параграф. Шығыстар»; 7440 47-шоттан кейін мынадай мазмұндағы шоттармен толықтырылсын: «7440 48 Еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін төмендетуден шығыстар 7440 49 Болған, бірақ мəлімделмеген залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін төмендетуден шығыстар 7440 50 Болмаған залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін төмендетуден шығыстар 7440 51 Мəлімделген, бірақ реттелмеген залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін төмендетуден шығыстар»; 8-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «8-параграф. Шартты жəне ықтимал талаптар мен міндеттемелер»; 9-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «9-параграф. Меморандум шоттары»; 10-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «10-параграф. Клиенттердің сенімгерлік немесе инвестициялық басқарудағы активтері»; 3-бөлімде: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «3. Шоттардың сипаттамасы»; 11-тарауда: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «1-параграф. Баланстық шоттар»; 1270 44-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 1270 45 жəне 1270 46-шоттардың нөмірлерімен, аттарымен жəне сипаттамаларымен толықтырылсын: «1270 45 «Сақтанушылардан алынатын мерзімі өткен сақтандыру сыйлықақысы». Мақсаты: сақтанушылардан алынатын мерзімі өткен сақтандыру сыйлықақыларының сомаларын есепке алу. Шоттың дебеті бойынша сақтанушылардан алынатын мерзімі өткен сақтандыру сыйлықақыларының сомасы жүргізіледі. Шоттың кредиті бойынша сақтанушылардан алынатын мерзімі өткен сақтандыру сыйлықақыларының сомаларын есептен шығару жүргізіледі. 1270 46 «Қайта сақтанушылардан алынатын мерзімі өткен сақтандыру сыйлықақысы». Мақсаты: қайта сақтанушылардан алынатын мерзімі өткен сақтандыру сыйлықақыларының сомаларын есепке алу. Шоттың дебеті бойынша қайта сақтанушылардан алынатын мерзімі өткен сақтандыру сыйлықақыларының сомасы жүргізіледі. Шоттың кредиті бойынша қайта сақтанушылардан алынатын мерзімі өткен сақтандыру сыйлықақыларының сомаларын есептен шығару жүргізіледі.»; 3390 53-шоттың нөмірі, аты жəне сипаттамасы алып тасталсын; 3390 55-шоттың нөмірі, аты жəне сипаттамасы алып тасталсын; 5470 61-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 5490 40 жəне 5490 41-шоттардың нөмірлерімен, аттарымен жəне сипаттамаларымен толықтырылсын: «5490 40 «Көзделмеген тəуекелдер резерві». Мақсаты: сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының көзделмеген тəуекелдердің есептелген резервтерінің сомаларын есепке алу. Шоттың кредиті бойынша көзделмеген тəуекелдердің қалыптастырылған резервтерінің сомасы жүргізіледі. Шоттың дебеті бойынша көзделмеген тəуекелдердің қалыптастырылған резервтерінің сомаларын олар азайтылған кезде есептен шығару жүргізіледі. 5490 41 «Тұрақтандыру резерві». Мақсаты: сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының есептелген тұрақтандыру резервтерінің сомаларын есепке алу. Шоттың кредиті бойынша қалыптастырылған тұрақтандыру резервтерінің сомасы жүргізіледі. Шоттың дебеті бойынша қалыптастырылған тұрақтандыру резервтерінің сомаларын олар азайтылған кезде есептен шығару жүргізіледі.»; 5480-шоттың нөмірі, аты жəне сипаттамасы алып тасталсын; 6280 44-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 6280 45, 6280 46, 6280 47 жəне 6280 48-шоттардың нөмірлерімен, аттарымен жəне сипаттамаларымен толықтырылсын: «6280 45 «Еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар резервін төмендетуден кірістер». Мақсаты: еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар резервін азайтуға байланысты кірістердің сомаларын есепке алу. Шоттың кредиті бойынша еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар резервін азайтуға байланысты кірістердің сомасы жүргізіледі. Шоттың дебеті бойынша кірістердің сомаларын № 5610 баланстық шотқа есептен шығару жүргізіледі. 6280 46 «Болған, бірақ мəлімделмеген залалдар резервін төмендетуден кірістер». Мақсаты: болған, бірақ мəлімделмеген залалдар резервін азайтуға байланысты кірістердің сомаларын есепке алу. Шоттың кредиті бойынша болған, бірақ мəлімделмеген залалдар резервін азайтуға байланысты кірістердің сомасы жүргізіледі. Шоттың дебеті бойынша кірістердің сомаларын № 5610 баланстық шотқа есептен шығару жүргізіледі. 6280 47 «Мəлімделген, бірақ реттелмеген залалдар резервін төмендетуден кірістер». Мақсаты: мəлімделген, бірақ реттелмеген залалдар резервін азайтуға байланысты кірістердің сомаларын есепке алу. Шоттың кредиті бойынша мəлімделген, бірақ реттелмеген залалдар резервін азайтуға байланысты кірістердің сомасы жүргізіледі. Шоттың дебеті бойынша кірістердің сомаларын № 5610 баланстық шотқа есептен шығару жүргізіледі. 6280 48 «Болмаған залалдар резервін төмендетуден кірістер». Мақсаты: болмаған залалдар резервін азайтуға байланысты кірістер сомаларын есепке алу. Шоттың кредиті бойынша болмаған залалдар резервін азайтуға байланысты кірістердің сомасы жүргізіледі. Шоттың дебеті бойынша кірістердің сомаларын № 5610 баланстық шотқа есептен шығару жүргізіледі.»; 7440 47-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 7440 48, 7440 49, 7440 50 жəне 7440 51-шоттардың нөмірлерімен, аттарымен жəне сипаттамаларымен толықтырылсын: «7440 48 «Еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін төмендетуден шығыстар». Мақсаты: еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін азайтуға байланысты шығыстардың сомаларын есепке алу. Шоттың дебеті бойынша еңбек сіңірілмеген сыйлықақылар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін азайтуға байланысты шығыстардың сомасы жүргізіледі. Шоттың кредиті бойынша шығыстардың сомаларын № 5610 баланстық шотқа есептен шығару жүргізіледі. 7440 49 «Болған, бірақ мəлімделмеген залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін төмендетуден шығыстар». Мақсаты: болған, бірақ мəлімделмеген залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін азайтуға байланысты шығыстардың сомаларын есепке алу. Шоттың дебеті бойынша болған, бірақ мəлімделмеген залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін азайтуға байланысты шығыстардың сомасы жүргізіледі. Шоттың кредиті бойынша шығыстардың сомаларын № 5610 баланстық шотқа есептен шығару жүргізіледі. 7440 50 «Болмаған залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін төмендетуден шығыстар». Мақсаты: болмаған залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін азайтуға байланысты шығыстардың сомаларын есепке алу. Шоттың дебеті бойынша болмаған залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін азайтуға байланысты шығыстардың сомалары жүргізіледі. Шоттың кредиті бойынша шығыстардың сомаларын № 5610 баланстық шотқа есептен шығару жүргізіледі. 7440 51 «Мəлімделген, бірақ реттелмеген залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін төмендетуден шығыстар». Мақсаты: мəлімделген, бірақ реттелмеген залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін азайтуға байланысты шығыстардың сомаларын есепке алу. Шоттың дебеті бойынша мəлімделген, бірақ реттелмеген залалдар резерві бойынша қайта сақтандыру активтерін азайтуға байланысты шығыстардың сомасы жүргізіледі. Шоттың кредиті бойынша шығыстардың сомаларын № 5610 баланстық шотқа есептен шығару жүргізіледі.»; 12-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «2-параграф. Шартты жəне ықтимал талаптар мен міндеттемелер»; 13-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «3-параграф. Меморандум шоттары»; 14-тараудың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «4-параграф. Клиенттердің инвестициялық басқарудағы активтері». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Осы қаулының 1-тармағының отыз алтыншы жəне сексен бесінші абзацтары 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап туындаған қатынастарға қолданылады. Ұлттық Банк Төрағасы

Г.МАРЧЕНКО.

Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 5 шілдеде Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8563 болып тіркелген.


12

www.egemen.kz

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 28 қыркүйек

№663

4500

Астана қаласы

(Жалғасы. Басы 126, 158, 176, 181-нөмірлерде).

Жол №

ЗЕРТХАНАЛАР ҚЫЗМЕТІ Жасалған талдаулар саны соның ішінде Баргемато- цитобиохимикролығы логия- ломиялық биололық гиялық гиялық 1 2 3 4 5

А Б Барлығы 01 соның ішінде амбулаторлық 02 науқастарға (үйде қаралатын ауруларды қоса есептегенде)

иммунологиялық 6

мед. генетикалық 7

жалпыклиникалық 8

ПАТОЛОГОАНАТОМИЯЛЫҚ БӨЛІМШЕНІҢ ҚЫЗМЕТІ Жол № Барлығы соның ішінде стационарда қайтыс болғандар А Б 1 2 Қайтыс болғандарға өткізілген патологоанатомиялық 01 зерттеулердің саны соның ішінде - балалар (0-14 жасты қоса есептегенде) 02 оның ішінде : 0-6 тəулік жастағы шетінеген нəрестелер 03 7 тəуліктен 11 ай 29 күн аралығында қайтыс болған 04 балалар Өлі туғандарды ашып көру саны . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 05 ................. жүктіліктің 22-27 апталық мерзімінде туған нəрестелер 06 кесіліп көрілді Атауы

4501 Қызмет көрсетілетін ұйымдар саны 1 ______, соның ішінде дербес емханалар (амбулаториялар) 2 _______ секциялық материалдарды патологиялық-гистологиялық зерттеулер саны 3 ____________, Науқастардың операциялық жəне биопсиялық материалдарын патологиялық-гистологиялық зерттеулер саны, барлығы 4 ________, соның ішінде емханадан 5 ________________. Басшы______________________________ Орындаушы____________________ телефон № ________ Күні 20 _____ ж. «______» _____________ IV.Бөлім. ҚОСАЛҚЫ ЕМДЕУ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ (КАБИНЕТТЕРІНІҢ) ЖҰМЫСТАРЫ 4201 РАДИОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМШЕНІҢ(СƏУЛЕЛІ ТЕРАПИЯ) КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Сəулелік терапияны аяқтаған науқастардың саны 1______________, оның ішінде қысқа фокустық терапияны 2________________, дистанциялық гамматерапияны 3____________, радиоактивті препараттармен емдеу: жабық 4_____________, сəулелік терпаияны аяқтаған науқастардың жалпы санынан, ісік емес аурулары бар науқастар 5___________ 4202 ЛАЗЕРЛІК ТЕРАПИЯ КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Емдеуді аяқтаған науқастардың саны: Барлығы 1___________, оның ішінде асқазан - ішек трактісі 2__________, жүрек - қан жүйесі 3______, тыныс алу жүйесі 4__________, тірек-қимыл аппараты 5_________, гинекологиялық 6____________, орталық нерв жүйесі 7______, эндокриндік жүйе 8________, несеп шығару жəне жыныс жүйесі (гинекологиядан басқа) 9_____________________,басқалар 10____________________ 4601 ФИЗИОТЕРАПИЯЛЫҚ БӨЛІМШЕНІҢ (КАБИНЕТТІҢ) ҚЫЗМЕТІ Емдеуді аяқтаған адамдардың саны 1___________, оның ішінде емханада жəне үйде 2__________________; жасалған емдеу шараларының саны, барлығы 3___________, оның ішінде амбулаторлық науқастарға: емханада 4__________, үйде 5__________________, одан басқа, массаж алған адамдардың саны 6__________________

4802 ГЕМОДИАЛИЗ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Диализдік орындардың саны 1________, Жүргізілген гемодиализдердің саны 2__________оның ішінде емханада 3______________ 4803 ГЕМОСОРБЦИЯ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Бөлімдегі орындардың саны 1______. Жасалған емдеу шараларының саны 2________оның ішінде емханада 3______________ 4804 ГИПЕРБАРИЯАЛЫҚ ОКСИГЕНАЦИЯ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Барокамералар саны, барлығы 1____, оның ішінде əрекет етуші 2____.Өткізілген сеанстардың саны 3___оның ішінде емханада 4____ 4805 ЛОГОПЕДТІК КӨМЕК Логопед жүргізген сабақтарды аяқтаған науқастардың саны 1___, оның ішінде 14 жасқа дейінгі балаларды қоса алғанда 2____оның ішінде емханада 3___ 4806 ƏЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ КӨМЕК Емдеуді аяқтаған адамдардың саны 1___________, оның ішінде оның ішінде 14 жасқа дейінгі балаларды қоса алғанда 2_____. РЕНТГЕНДІК ДИАГНОСТИКАЛЫҚ ЖҰМЫС (ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ҚАРАУЛАРДЫ ҚОСА АЛҒАНДА) Жол №

Барлығы

кеуде клеткасы органдары 2

соның ішінде сүйек-буын кесен -жыныс басқалар жүйесі жүйесі

ас қорыту органдары

А Б 1 3 4 Рентгенологиялық 01 зерттеулер. . . олардың ішінде мыналар 02 Х жүргізілді жасалды: сəулелендіру . . . . . . . рентгенограммалар . . . . . . . 03 ...... электрорентгенограммалар. 04 .......... диагностикалық 05 флюорограммалар . . . . маммограммалар 06 арнайы зерттеулер, 07 барлығы оның ішінде ангиография 08 4112 Амбулаториялық науқастарға орындалған зерттеулердің жалпы санынан 1__________

5

6

4115 УЛЬТРАДЫБЫСТЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР Зерттеулердің саны

Жол

Зерттеулердің саны, барлығы: соның ішінде жүрек қан-тамыры жүйесі ішперделік мүшелері сүт безі қалқанша безі несеп - жыныс жүйесі сүйек-буын жүйесі əйелдердің жыныс мүшелері шет тамырларды доплерлік зерттеулер ми эхосы УД сəуле бойынша пункциялық биопсия жəне білтелеу интраоперациялық УД зерттеулер 1 жасқа дейінгі балалар басқалар

Барлығы

01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14

4300 Атауы

Барлығы

Б

1

эзофагогастродуоденоскопиялар 2

оның ішінде колоноскопия бронхоскопия 3

басқалары

4

5

03

ЗЕРТХАНАЛАР ҚЫЗМЕТІ Жол №

Б 01 02

Барлығы 1

гематологиялық 2

цитологиялық 3

Күні 20 _____ ж. «______» _____________

5103 ГЕМОДИАЛИЗ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Диализдік орындардың саны 1________, Жүргізілген гемодиализдердің саны 2__________оның ішінде емханада 3______________ 5104 ГЕМОСОРБЦИЯ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Бөлімдегі орындардың саны 1______. Жасалған емдеу шараларының саны 2________оның ішінде емханада 3______________ 5105 ГИПЕРБАРИЯЛЫҚ ОКСИГЕНАЦИЯ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Барокамералар саны, барлығы 1____, оның ішінде əрекет етуші 2____.Өткізілген сеанстардың саны 3___оның ішінде емханада 4____ 5106 ЛОГОПЕДТІК КӨМЕК Логопед жүргізген сабақтарды аяқтаған науқастардың саны 1___, оның ішінде 14 жасқа дейінгі балаларды қоса алғанда 2____оның ішінде емханада 3___ Емдеуді аяқтаған адамдар саны 1___________, оның ішінде 14 жасқа дейінгі балаларды қоса есептегенде 2_____. РЕНТГЕНДІК ДИАГНОСТИКАЛЫҚ ЖҰМЫС (ПРОФИЛАКИКАЛЫҚ ҚАРАУЛАРДЫ ҚОСА ЕСЕПТЕГЕНДЕ) Барлығы

кеуде жасушалары органдары 2

ас қорыту органдары

соның ішінде сүйек-буын кесен жыныс басқалар жүйесі жүйесі

А Б 1 3 4 Рентгенологиялық зерттеулер. . . 01 олардың ішінде мыналар 02 Х жүргізілді: сəулелендіру . . . . . . . рентгенограммалар . . . . . . . . . . . . . 03 электрорентгенограммалар. . . . . . . . 04 ... диагностикалық флюорограммалар 05 .... маммограммалар 06 арнайы зерттеулер, барлығы 07 оның ішінде ангиография 08 5108 Амбулаториялық науқастарға орындалған зерттеулердің жалпы санынан 1__________

Жасалған талдаулар саны соның ішінде биохимикро- иммуномед. миялық биолологиягенетигиялық лық калық 4 5 6 7

Е40-Е46

5.1 6

Сүйек- бұлшық ет М00-М99 жүйесі мен дəнекер тіннің аурулары

14

F00-F99

G00-G99

7

15

7.1

P00-P96

16

Көз бен оның қосалқы аппаратының аурулары Құлақ пен емізік тəрізді өсіндінің аурулары

Н00-Н59

8

Несеп жыныс жүйесі аурулары Перинаталды мерзімінде пайда болған жеке жағдайлар Туа біткен ауытқулар

N00-N99

G80

Q00-Q99

17

Н60-Н95

9

Жіті сыртқы отит

Н60.5

9.1

Жол

Зерттеулер саны, барлығы: соның ішінде жүрек қан-тамыры жүйесі құрсақ қуысы мүшелері сүт безі қалқанша безі несеп - жыныс жүйесі сүйек-буын жүйесі əйелдердің жыныс мүшелері шет тамырларды доплерлік зерттеулер ми эхосы УД сəуле бойынша пункциялық биопсия жəне білтелеу интраоперациялық УД зерттеулер 1 жасқа дейінгі балалар басқалар

5

6

Барлығы

А Эндоскопиялық зерттеулер, барлығы. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. оның ішінде емдік шараларды жүргізумен бірге Цитоморфологиялық зерттеуге материал алумен

Б 01

1

Барлығы

оның ішінде балаларға

А Барлық балалар (14 жасқа дейінгілерді қосқанда) оның ішінде: мектеп жасына дейінгілер оқушылар (0-9 сыныпқа) 3 жасқа дейінгі скрининкті тексеруден өткендер, олардың ішінде психикалық - медициналықпедогогикалық коррекцияға жолданғандар сонымен қатар , жасөспірімдер бөлмесіне бақылауға берілген балалар.

соның ішінде колонобронхоскопия скопия 3

басқалары

4

5

02 03

31-нысан жылдық

жалпыклиникалық 8

4302 талдаулар санынан - биохимиялық талдаулар (4 топтан): гормондарға 1________, онкомаркерлерге 2__, ферменттерге 3_______, ұйығыштық жəне ұйығыштыққа қарсы жүйенің көрсеткіштері 4__________, су-тұз алмасуы 5___________, қанның газ жəне ауа-негізді айналымына 6______, бацилл бөлуші туберкулезге материалды бактериологиялық зерттеу (5): бактериоскопия 7 _______, егу 8_______ Серологиялық (6 топтан): серологиялық реакциялар комплексі (микрореакцияны қосқанда) 9________, мерезді серо жəне ликворозерттеу үшін арнайы реакциялар 10__________, лимфоциттердің идентификациясы 11___, ісікке қарсы иммунитет көрсеткіші (6 топтан) 12_______ 4401-1 ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ДИАГНОСТИКА КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Тексерілген адамдар саны, барлығы 1_________________, оның ішінде емханада жəне үйде 2__________________; Жалпы тексерілгендер санынан - 14 жасқа дейінгі балаларды қоса есептегенде 3 _______________, соның ішінде емханада жəне үйде 4__________________. Барлық жасалған зерттеулер саны 5_____________, соның ішінде амбулаторлық науқастарға: емханада 6_______________, үйде 7_________________________.

Балаларға медициналық көмек көрсету туралы есеп 20___жыл Есепте тұрған балалардың саны (сəбилер үйінде, балалар үйінде, мектеп интернаттағы балалар туралы мəлімет қосылмайды)

А Барлығы (14 жастағыларды қоса алғанда) …. оның ішінде : 1 жасқа дейінгілер 1 жастан 2 жасқа дейінгілер (1 жас, 11 ай, 29 күн...) 2- ден 5 жасқа дейін (4 жас, 11 ай, 29 күн )

Жыл басында бақылауда тұрғандардың саны 1

бақылауға бақылаудан оның ішінде түскендер шыққандар қайтыс болғандар 2 3 4

Жыл соңында бақылауда тұрғандардың саны 5

03

2201 Мекеменің бақылауына түскен нəрестелердің саны 1 ______________ 2202 Нəрестелік кезеңге қатысты аудиологиялық іріктеп алуға жататын жаңа туған нəрестелердің саны 1 _______Іріктеп алу нəтижесінде есту қабілеті бұзылған 2_____анықталды 2300 5 жасқа дейінгі, соның ішінде 1 жасқа дейінгі балалардың ауру саны Аурулардың атауы Х қайта жолБалалардың Аурулардың атауы Х қайта қаралған дың тіркелген қаралған АХЖ № аурулары АХЖ бойынша бойынша 0-5 оның шифры шифры жасқа ішінде дейін 0-1 жасқа дейін А Б В 1 2 А Б Аурулардың А00-Т98 1 Қан айналым I00-I99 барлығы жүйесінің аурулары оның ішінде: А00-В99 2 Тыныс алу J00-J99 Инфекциялық мүшелерінің жəне паразиттік аурулары аурулар… оның ішінде: А00-А09 2.1 оның ішінде: J00-J06 ішек инфекциясы жоғарғы тыныс алу J10, J11 жолдарының жіті инфекциясы , жəне тұмау сепА40-А41 2.2 пневмониялар J12-J16, J18 сис Энтеробиоз В80 2.3 обструктивті J44.0-J44.8 бронхит Өспелер С00-D48 3 жіті бронхит J20 соның ішінде: кез D18 3.1 жұтқыншақтың, J02, J03 келген орында бадамша безінің жіті орналасқан қабынуы. гемангиома мен лимфангиома

оның ішінде: қан аздық

D50-D53, D55-D64

4 4.1

қабілетінің төмендігі есту көру

2

3

сөйлеу кемістігімен

сколиозбен

5

6

4

пішінінің бұзылуы 7

жүйке жүйесі мен психикалық ауытқулар 8

02 03 04

05

04

Басшы______________________________ Орындаушы____________________ телефон № ________

Күні 20 _____ ж. «______» _____________

32-нысан жылдық

Əкімшілік деректерді жинауға арналған нысан Ақпарат «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне сəйкес ұсынылады ҚҰЖЖ КОДЫ

Ұсынады: 1. Перзентханалар, емхана құрамында əйелдер консультациясы, акушериялық-гинекологиялық кабинеттері бар барлық меншiк түрлерiнің барлық медициналық ұйымдар, стационардағы босанатын бөлiмдер (палаталар, төсектер) -аудандық (қалалық) денсаулық сақтау бөлiмiне (ауданның, қаланың бас дəрiгерiне)-5 қаңтарда. 2. Денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың мемлекеттік органдары облыс, қала бойынша жинақ есептi, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне - 10 ақпанға.

Мекеме қызмет көрсететiн ауданда тұратын жүктілер құрамы

№ Жыл басындағы жолы жүктілер саны

Есеп берiлген жылда Кеңес беру Одан басқа, мекемесiне басқа бақылауға алынды мекемелерде Бар- Оның бақыланлығы iшiнде мерзiмi 12 ғандар қатарынан аптаға түстi дейiнгi жүктілер

А 1 02

2

1

3

4

Ас қорыту мүшелерінің аурулары оның ішінде: ауыз уылуы (стоматит)

K00-K93 K12, K12.0 -К12.1

жолдың №

В 10 11

11/1

11/2 11/2 11/4 11/5

12 12/1

Балалардың тіркелген аурулары оның 0-5 жасқа ішінде дейін 0-1 жасқа дейін 1 2

адам

Жүктілігі аяқталды (жыл басында бақыланғандар жəне есептегi жылда бақылауға алынғандар iшiнен) босанумен мерзiмiнен мерзi- мерзiкеш мiнде мiнен бұрын 5 6 7

түсiк- Бақылаудан Жыл тершыққандар аяғында мен*) бақыланған жүктілер саны

8

9

10

оның ішінде экстракорпоралдық ұрықтандырудан кейінгі (ЭКҰ) *) медициналық түсiкке 12 аптаға дейiн жолдама алуға көрiнген əйелдер туралы мəлiметтер кiрмейдi 2120 Жүктілігі аяқталғандар iшiнен ( 5+6+7+8гр.) табл.2110 1) терапевт тексердi 1 ___________ оның iшiнде 12 аптаға дейiнгi жүктілік 2 ________ 2130 Бұрын болған жəне жүктілік кезiнде пайда болған, жүктілікті асқындыратын жеке аурулар жағдайлар Атау жол Х қайта Атау жол № Х қайта қараудың № қараудың ХАЖ ХАЖ бойынша бойынша шифры шифры А Б В 1 А Б В 1 Iсiктер, протеинуриялық 01 О10-О15 Ас қорыту мүшелерiнiң 10 О99.6 жəне гипертензиялық ауруы жағдайы оның iшiнде: 02 О14,О15 Вирусты гепатит 11 О98.4 эклампсия, преэклампсия Босанғанға дейiнгi 03 О44;О45-О46 Нерв жүйесiнiң ауруы 12 О99.3 кезеңдегi қан кету оның iшiнде бала 04 О45 Қан айналысы жүйесiнiң 13 О16, О99.4 жолдасының мерзiмiнен ауруы бұрын бөлiнуi жүктілік кезiндегi күре 05 О22 Қалқанша без аурулары 14 О99.2 тамыр қабынуы жүктілік кезiндегi қант 06 О24 Несеп орындары жүйесiнiң 15 О23 диабетi жүктілік кездегi аурулары Қан аздық 07 О99.0 Мерзiмiнен асқан жүктілік 16 О48 Тыныс мүшелерiнiң 08 О99.5 Басқадай акушерлiк 17 О21;О25; О26; аурулары асқынулар О28-О36;О42; О43;О47 Тыныс мүшелерiнiң 09 О98.0 Басқа экстрагениталдық ауру- 18 О98.1- О98.3,О98. туберкулезi лар 5-О98.9,О99.1,О99. 7-О99.8

СТАЦИОНАРДАҒЫ БОСАНУҒА КӨМЕК КӨРСЕТУ 2210 Босандырылғандар барлығы 1 _____________, оның iшiнде (15-18 жас) 2 ___________, Одан басқа, босанатын бөлiмнен тыс босанып түскендер 3 ___________ Босанғандар iшiнде: физиологиялық 4 ________ көп ұрықты 5_______ , оның iшiнде: егiздер 6_______, үшеулер7________. жүктіліктылығы босанумен аяқталған, денсаулығы мықты əйелдер саны 8 ________, оның ішінде əйелдер консультациясында қаралмағандары 9__________ 2211 БОСАНУДЫ АСҚЫНДЫРҒАН АУРУЛАР (БОСАНУДАҒЫ ЖƏНЕ БОСАНҒАННАН КЕЙIНГI МЕРЗIМДЕГI АСҚЫНУЛАР) Атау

жол №

А Босану қызметiнiң бұзылуы, босанудың ұзаққа созылуы Нəрестенiң тура жатпауынан немесе орны тура болмағанына байланысты ауырлаған босану Жамбас астауы сүйегiнiң ауытқуларына байланысты ауырлаған босану Ауырлаған босанудың басқа түрлерi Босану қызметi мен босандырудың қан кетумен асқынғандары Нəрестеге күш түсуден (дистресс) асқынған, босану қызметi жəне босандыру Кiндiк патологиясының жағдайы

оның iшiнде III дəрежедегi

04

D50-D89

1

Атау

Б 01

Х қайта қараудың ХАЖ бойынша шифры В 1 О62,О63

02

О64

Босанғаннан кейiнгi қан кету

12

О72

03

О65

Қысқыштарды салу арқылы босандыру

13

О81.0-О81.3

04

О66

О81.4

О44-О45, О67

15

О82

06

О68

16 17

О85 О86

07

О69

Вакуум-экстракторды қолдана отырып босандыру Іштен жарып баланы алуға рұқсат беру Босанғаннан кейінгі сепсис Босанғаннан кейiн болатын басқа инфекциялар Босанғаннан кейiнгi мерзiмдегi күре тамыр асқынулары Акушерлiк эмболия

14

05

18

О87

19

О88

Сүт бездерiнiң инфекциялары Сүттiң азаюы

20

О91

Нəресте қабығының ауытқулары 08 (су аздығы, су көптiгi) Бұтаралық жыртылу, барлығы 09

02

Қан, қан өндірү мүшелерінің ауруы

Б 01

Қаралғандар

Жүкті, босанатын жəне босанған əйелдерге медициналық көмек көрсету туралы есеп 20___жыл

Ұсынады: 1.Балалар ауруханалары (емханалар, амбулаториялар), ауруханалардың балалар бөлімшелері жəне қалалар мен қала үлгісіндегі кенттердің біріктірілмеген емханалары, балалар бөлімінің бар қаралпастам меншіктік нысанын қарамастан ауылдық учаскелік жəне аудандық ауруханалар (амбулаториялар) (соңғысы аудан орталығында балалар емханасы болмаған жағдайда) - денсаулық сақтау басқармасының аудандық (қаланың) бас дəрігеріне - 5 қаңтарда; 2. Денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органы қала, облыс бойынша жиынтық есепті - Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне - 10 ақпанға.

жолдың № Б 01

19

Ескерту: Есепке емдеу алдын -алу ұйымдарында бақылауда тұрған жəне оларды қадағалайтын ауданда тұратын 14 жастағы балалар туралы мəліметтер енгізіледі.

2110

10- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылғы 28 қыркүйектегі № 663 бұйрығымен бекітілген

ҚҰЖЖ КОДЫ

2246 Тiрi туғандар (əйелдер босанатын мекемеден басқа жерден туғаннан соң келiп түскендердегi қосқанда) барлығы 1 ________________________, оның iшiнде мерзiмiнен бұрын туғандар 2 ____________________________, Өлi туғандар-барлығы 3 _____________________, оның iшiнде мерзiмiнен бұрын туғандар 4_____________________, өлi туғандар ішінен босану басталғанға дейін болған өлімдер 5 ______________

18

Құпиялығына ақпаратты алушы кепілдік береді Ұсынған кім_________________________ (атауы жəне мекенжайы)

01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14

эзофагогастродуоденоскопиялар 2

17/1

3- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 12 қыркүйектегі № 616 бұйрығымен бекітілген

ЭНДОСКОПИЯЛЫҚ БӨЛІМШЕЛЕРДІҢ (КАБИНЕТТЕРДІҢ) ҚЫЗМЕТІ Жол №

2213 Қайтыс болғандардың iшiнде акушерлiк стационарда өлгендер:1___ жеке меншiк клиникаларда 4___________ гинекологияда 2_________ үйiнде 5 _________________ басқа стационарларда 3 ______ басқа жерлерде 6 _____________ 2245 Туғандарды жəне қайтыс болғандарды туған кездегi салмағына қарай бөлу*) жағдайлар жол Бартуғандағы салмағы граммен № лығы 500-999 1000-1499 1500-2499 2500 жəне одан оның ішінде: 4000 жоғары жəне одан жоғары А Б 1 2 3 4 5 6 Тiрi туғандар 01 оның iшiнде қайтыс 02 болғандар, барлығы оның iшiнде алғашқы 0-6 03 сөткеде 7-27 сөткеде 04 28 сөтке жəне одан жоғары 05 Өлi туғандар 06 олардың iшiнде: босану қызметi 07 басталмай өлгендер босану кезінде өлгендер 08

13

11- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылғы 28 қыркүйектегі № 663 бұйрығымен бекітілген

5111 КОМПЬЮТЕРЛІК ЖƏНЕ МАГНИТТІК-РЕЗОНАНСТЫҚ ТОМОГРАФИЯ КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Зерттеу саласы Жол Барлық зерттеулер Контрасты күшейту Инвазивті емшаралар № компьютерлік магниттіккомпьютерлік магниттік- компьютерлік магниттіктомография резонанстық томография резонанстық томография резонанстық томография томография томография А Б 1 2 3 4 5 6 Барлық зерттеулер: 01 олардың ішінде : 02 Бас Миы. . . . . . . . . . .......... Кеуде қуысы 03 мүшелері . . . . . . . Ілесерделін жəне 04 ілесперде артындағы мүшелер Сан - жамбас астауы 05 мүшелері Сүйек буын жүйесі . 06 ....... Басқалар . . . . . . . . . 07 .................

Атауы

L00-L99

оның ішінде: туа Q20-Q28 біткен жүрек жəне қан айналым жүйесінің ақаулары. Нормадан ауытқу R00-R99 белгілері Жарақаттар мен S00-T98 уланулар

9/2

Қарау кезіндегі анықталғандар Атаулары жол- Қаралуға дың тиісті №

5102 РЕФЛЕКСТІК ТЕРАПИЯ КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Емдеуді аяқтаған адамдардың саны 1_______, оның ішінде емханада 2_____ Жасалған емдеу шараларының саны 3____________ оның ішінде емханада 4 _________

Жол №

Тері мен теріасты шелмайының аурулары

2247 Жаңа туған нəрестелер ауыстырылды (ұрықтар) басқа стационарларға (емшектегi жəне мерзiмiне жетпеген балалар бөлiмiне) 1 __________ Туберкулезге қарсы егу 2 ______Гепатит В қарсы егу 3 __________ 2250 ДЕНЕ САЛМАҒЫ 500-999 ГРАММ БОЛЫП ТУҒАН ЖАС НƏРЕСТЕЛЕРДIҢ (ҰРЫҚТАРДЫҢ), АУРУЫ МЕН ӨЛIМIНIҢ СЕБЕПТЕРI Атауы

жол №

Х қайта қараудың ХАЖ бойынша шифры

А Барлық балалар соның iшiнде ауруы барлар:

Б 01 1.1

В

Жіті респираторлық инфекциялар Өкпе қабынуы Терi жəне терiасты шелмайының жұқпалары Туа бiткен ауытқулар Перинаталдық кезеңде пайда болатын басқа жағдайлар оның iшiнде:бойының өсуінің бəсеңдеуі жəне ұрық қорегінің жетіспеушілігі Босану кезендегі жарақаттар, олардың ішіндегі босану кезендегi бас сүйек iшiндегi жарақат Жатырда оттегі жетіспеуі жəне туу кезінде тұншығу Тыныстың бұзылу синдромы Туа біткен өкпе қабынуы Аспирацияның жаңа туғандағы синдромы Перинаталдық кезеңде кездесетiн басқа респираторлық жағдайлар Перинаталдық кезеңге тəң өзіндік ерекше инфекциялар жаңа туған нəрестелердiң бактериалдық инфекциялар Ұрықта жəне жаңа туған нəрестелерде геморрагиялық жəне гематологиялық бузылу оның ішінде: қарынша ішіне қан кету A ұрықтын жəне жаңа туған нəрестелердің қан кету ауруы ұрықтын жəне жаңа туған нəрестелердің гемолиздық ауруы жаңа туған нəрестелердің сары ауруы Ұрықтың жəне жаңа туған нəрестелердің ас қорыту мүшелерінің бузылуы Ұрықтың жəне жаңа туған нəрестелердің терісінің жəне терморегуляция бузылу жағдайлар Перинаталды кезеңдегі басқа бузылулар Жаңа туған нəрестелердiң басқадай аурулары (шифрды ашу) оның ішінде: мерез

2.0

А50,J00-06,J20J22,J12-J-18,L00L08,Q00-Q99,P00P96,T20-T50,T70T74,T80.T81.2 J00-06, J20-J22

3.0 4.0

J12-J18 L00-L08

5.0 6.0

Q00-Q99 P00-P96

7.0

P05

8.0

P10-P15

8.1

P10

9.0

P20,P21

2500 Балаларды профилактикалық тексеріп-қарау жəне оның қортындылары

5101 ЛФК КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Емдеуді аяқтаған адамдар саны 1____________, оның ішінде емханада жəне үйде 2___________________; жасалған емдеу шараларының саны,барлығы 3____, оның ішінде амбулаторлық науқастарға: емханада 4_________, үйде 5__________________.

Атауы

5

2400 1 жастағы жəне осы ұйым қызмет көрсететін ауданда тұратын балалармен жұмыс Есептік жылда 5 жасқа 1 _________ 2 жасқа 2 __________ 1 жасқа 3 ________ толған балалардың саны оның ішінде: 3 айға дейін 4____________ 6 айға дейін 5________________ тек қана омырау сүтімен тамақтанғандар 12 айға дейін 6_____________, одан басқа омырау сутімен тамақтанғандар 18 айға дейін 7 ___________________

5100 ФИЗИОТЕРАПИЯЛЫҚ БӨЛІМШЕНІҢ (КАБИНЕТТІҢ) ҚЫЗМЕТІ Емдеуді аяқтаған адамдардың саны 1___________, оның ішінде емханада жəне үйде 2__________________; жасалған емдеу шараларының саны, барлығы 3___________, оның ішінде амбулаториялық науқастарға: емханада 4__________, үйде 5___, одан басқа, массаж алған адамдардың саны 6__________________

5107

Е00-Е90

Екі жақты есту Н90, Н91 қабілетінің жоғалуы. IV дəрежелі есту мүкістігі, кереңдік

Əкімшілік деректерді жинауға арналған нысан Ақпарат «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне сəйкес ұсынылады

02

А Барлығы соның ішінде амбулаторлық науқастарға (үйде қаралатын ауруларды қоса есептегенде)

06

Құпиялығына ақпаратты алушы кепілдік береді Ұсынған кім_________________________ (атауы жəне мекенжайы)

ЭНДОСКОПИЯЛЫҚ БӨЛІМШЕЛЕРДІҢ (КАБИНЕТТЕРДІҢ) ҚЫЗМЕТІ

01

03 04 05

3- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 12 қыркүйектегі № 616 бұйрығымен бекітілген

4203 РАДИОИЗОТОПТЫ ДИАГНОСТИКА ЗЕРТХАНАЛАРЫНЫҢ ҚЫЗМЕТІ Радиодиагностикалық зерттеулер жасалды 1______________, оның ішінде сканерлеу 2________________, функциялық зерттеулердің 3_________________________.

А Эндоскопиялық зерттеулер, барлығы. .................. оның ішінде емдік шараларды жүргізумен бірге Цитоморфологиялық зерттеуге материал алумен

02

5000 ЛАЗЕРЛІК ТЕРАПИЯ КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Емдеуді аяқтаған науқастардың саны: Барлығы 1___________, оның ішінде ішек-қарын жолы 2__________, жүрек-тамыр жүйесі 3______, тыныс алу жүйесі 4__________, тірек-қимыл аппараты 5_________, гинекологиялық 6____________, орталық нерв жүйесі 7______, эндокринді жүйе 8________, зəр шығару жəне жыныс жүйесі (гинекологиядан басқа) 9_____________________,басқалар 10____________________

оның ішінде балаларға

4200 ДИСТАНЦИЯЛЫҚ - ДИАГНОСТИКАЛЫҚ КАБИНЕТТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТІ Дистанциялық-диагностикалық кабинеттердің саны, барлығы 1_______________________________________. Жүргізілген ЭКГ - зерттеулер саны 2____________________________________________________.

Жол №

Орындаушы____________________ телефон № ________

5113

4116 КОМПЬЮТЕРЛІК ЖƏНЕ МАГНИТТІК-РЕЗОНАНСТЫҚ ТОМОГРАФИЯ КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Зерттеу саласы Жол Барлық зерттеулер Контраcты күшейту Инвазивті емшаралар № компьютерлік магниттіккомпьютерлік магниттіккомпьютерлік магниттіктомография резонанстық томография резонанстық томография резонанстық томография томография томография А Б 1 2 3 4 5 6 Барлық зерттеулер: 01 оның ішінде : 02 Бас Миы. . . . . . . . . . .......... Кеуде қуысы 03 мүшелері . . . . . . . Ілеперделін жəне 04 ілеперде артындағы мүшелер Сан - жамбас астауы 05 мүшелері Сүйек буын жүйесі . 06 ....... Басқалар . . . . . . . . . 07 .................

Атауы

соның ішінде стационарда қайтыс болғандар 2

5112 РАДИОИЗОТОПТЫ ДИАГНОСТИКА ЗЕРТХАНАЛАРЫНЫҢ ҚЫЗМЕТІ Радиодиагностикалық зерттеулер жасалды 1______________, оның ішінде сканерлеу 2________________, функцияалық зерттеулер 3_________________________.

4114 РЕНТГЕНОЛОГИЯЛЫҚ ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР кеуде жасушалары флюорографиясының саны, барлығы 1______, оның ішінде 14 жасқа дейінгі балаларды қоса алғанда 2_________

4204

1

4501 Қызмет көрсетілетін ұйымдар саны 1 ______, соның ішінде дербес емханалар (амбулаториялар) 2 _______ секциялық материалдарды патологиялық-гистологиялық зерттеулер саны 3 ____________, Науқастардың операциялық жəне биопсиялық материалдарын патологиялық-гистологиялық зерттеулер саны, барлығы 4 ________, соның ішінде емханадан 5 ________________.

Зерттеулердің саны

4801 РЕФЛЕКСТІК ТЕРАПИЯ КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Емдеуді аяқтаған адамдардың саны 1_______, оның ішінде емханада 2_____ Жасалған емдеу шараларының саны 3____________оның ішінде емханада 4_____

Атауы

Барлығы

Б 01

Эндокринологиялық аурулар жүйесі, зат алмасу жəне тамақтану жүйесінің бұзылуы. оның ішінде гипотрофия Психикалық бұзылулар мен мінез- құлықтың бұзылуы Жүйке жүйесі аурулары оның ішінде: балалардың церебалдық параличі

5109 РЕНТГЕНОЛОГИЯЛЫҚ ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР кеуде жасушалары флюорографиясының саны, барлығы 1______, оның ішінде 14 жасқа дейінгі балаларды қоса алғанда 2 5110 УЛЬТРАДЫБЫСТЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕР

4701 ЛФК КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Емдеуді аяқтаған адамдардың саны 1____________, оның ішінде емханада жəне үйде 2___________________; жасалған емдеу шараларының саны,барлығы 3____, оның ішінде амбулаториялық науқастарға: емханада 4_________, үйде 5__________________.

4110

Жол №

А Қайтыс болғандарға өткізілген патологоанатомиялық зерттеулердің саны соның ішінде - балалар (0-14 жасты қоса есептегенде) оның ішінде : 0-6 тəулік жастағы шетінеген нəрестелер 7 тəуліктен 11 ай 29 күн аралығында қайтыс болған балалар Өлі туғандарды ашып көру саны . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ........ жүктіліктің 22-27 апталық мерзімінде туған нəрестелер кесіліп көрілді

Басшы______________________________

4302 талдаулар санынан - биохимиялық талдаулар (4 топтан): гормондарға 1________, онкомаркерлерге 2__, ферменттерге 3_______, ұйығыштық жəне ұйығыштыққа қарсы жүйенің көрсеткіштері 4__________, су-тұз алмасуы 5___________, қанның газ жəне ауа-негізді айналымына 6______, бацилл бөлуші туберкулезге материалды бактериологиялық зерттеу (5): бактериоскопия 7 _______, егу 8_______ Серологиялық (6 топтан): серологиялық реакциялар комплексі (микрореакцияны қосқанда) 9________, мерезді серо жəне ликворозерттеу үшін арнайы реакциялар 10__________, лимфоциттердің идентификациясы 11___, ісікке қарсы иммунитет көрсеткіші (6 топтан) 12_______ 4401-1 ФУНКЦИОНАЛДЫҚ ДИАГНОСТИКА КАБИНЕТІНІҢ ҚЫЗМЕТІ Тексерілген адамдар саны, барлығы 1_________________, оның ішінде емханада жəне үйде 2_____________________; Жалпы тексерілгендер санынан - 14 жасқа дейінгі балаларды қоса есептегенде 3 _______________, соның ішінде емханада жəне үйде 4__________________. Барлық жасалған зерттеулер саны 5_____________, соның ішінде амбулаторлық науқастарға: емханада 6_______________, үйде 7_________________________. 4500

ПАТОЛОГОАНАТОМИЯЛЫҚ БӨЛІМШЕНІҢ ҚЫЗМЕТІ Атауы

«Денсаулық сақтау субъектілерінің əкімшілік деректерін жинауға арналған нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 12 қыркүйектегі № 616 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы

4300 Атауы

10 тамыз 2013 жыл

О40-О41 О70

10

О70.2

жол Х қайта қараудың № ХАЖ бойынша шифры Б В 1 11 О71.1

А Жатыр жыртылуы

21

2212 ЖҮКТІЛЕРДІҢ, БОСАНУШЫЛАРДЫҢ ЖƏНЕ БОСАНҒАНДАРДЫҢ ӨЛIМI СЕБЕПТЕРІ Өлiм себептерi жол Х қайта қараудың жүктілік мерзiмi Босан№ ХАЖ бойынша ғандар 12 аптаға 13-21 22 шифры жəне дейiн апта аптабосанудан жоғары шылар А I.Жүктілікке, босануға жəне босанғаннан кейiнгiге байланысты: Акушерлiк қан кету

Б 1

В

1

02

Преэклампсия, жүктiлiк талмасынан Жатыр жыртылуы Сепсис

03

О20;О44; О45; О46; О67; О72 О14-О15

Х

оның iшiнде перитонит Акушерлiк эмболия Басқадай жағдайлар(қан қатпасының эмболиясы өкпе артериясындағы, наркоз асқынулары, анафилактiк шок, оталау кезiнде тамырлардың жарақаттануы) II. Екiқабаттылыққа жəне босануға байланысы жоқ: Қан, қан айналысы мүшелерiнiң аурулары Эндокриндi аурулар Қан айналысы жүйесiнiң аурулары Тыныс жолдары мүшелерiнiң аурулары Ас қорыту мүшелерiнiң аурулары Несеп жолдары жүйесiнiң аурулары Басқа аурулар

06 07 08

III. Түсiктер IV. Жатырдан тыс бiткен жүктілік Барлығы (1-4, 6-16 жолдар)

17 18

04 05

О71.0-O71.1 О75.3; О85-О86; О91 О85 О88 О29;О74;О75.0; О75.1; О87; О89; О90

2

3

4

Х

Х

Х Х

Х

Х

09 10

О99.0, О99.1

11 12

О99.2 О99.4

13

О99.5

14

О99.6, О98,4

15

О23

16

О98, О99.3, О99.7, О99.8 О03-О08.9 О00

19

О92.4 Босанудан жəне түсіктен кейін қайтыс болғандар (42 күнге дейін) 5

Босанудан жəне түсіктен кейін қайтыс болғандар (43 күннен 365 күнге дейін) 6

Ауру болып туғандар жəне ауырғандар 1

соның iшiнде өлгендерi барсоның 7-27 лығы iшiнде тəулік 0-6 шаматəулік сыншамадағы сындағы 2 3 4

өлi туғандар 28 барсоның тəулығы ішінде: ліктен босану жоғары қызметi басталмай өлгендер 5 6 7

X

X

X

X

X

X

2

3

4

5

6

7

10.0 P22 11.0 P23 12.0 P24 13.0 P25-P29 14.0 P35,P37-39 15.0 P36 16.0 P50-P61 16,1 P52 Б В 16,2 P53

1

16,3 P55 16,4 P58-P59 17.0 P75-P78 18.0 P80-P83

19.0 P90-P96 20.0 A50,T70T50,T70-T74 20,1 A50

2260 1000-1499 ГРАММ ДЕНЕ САЛМАҒЫМЕН ЖАҢА ТУҒАН НƏРЕСТЕЛЕРДIҢ АУРУЛАРЫНЫҢ ЖƏНЕ ӨЛIМIНIҢ СЕБЕПТЕРI жағдайлар Атауы жол Х қайта Ауру соның iшiнде өлгендерi өлi туғандар № қараудың ХАЖ болып бар- 0-6 7-27 28 бар- Cоның бойынша шифры тұғандар лығы тəулік тəулік тəулік лығы iшiнде жəне шама- шама- жəне босану ауырсында сында одан қызметi ғандар жоғары басталмай өлген А Б В 1 2 3 4 5 6 7 Барлық балалар 01 ауру саны: оның iшiнде: 1.1. А50,J00-J06,J20Х Х Х Х Х Х J22,J12-J18,L00L08,Q00Q99,P00-P96Т20Т50,Т70Т74,T80,T81.2 Жіті респираторлық инфекциялар 02 J00-J06, J20-J22 Өкпе қабынуы 03 J12-J18 Терi жəне терiасты шелмайының 04 L00-L08 жұқпалары Туа бiткен ауытқулар 05 Q00-Q99 Перинаталдық кезеңде кездесетiн 06 P00-P96 басқа жағдайлар оның iшiнде:бойының өсуінің 07 P05 бəсеңдеуі жəне ұрық қорегінің жетіспеушілігі Босану кезеңдегi жарақаттар 08 P10-P15 оның iшiнде: 8.1. P10 Босану кезеңiндегi жарақат қоздырған жыртылу жəне бас сүйек iшiне қан құйылу бастың шашы бар бөлiгiнiң 8.2. P12 зақымдануы босануда қаңқаның зақымдануы 8.3. P13 перифериялық жүйке жүйесiнiң 8.4. P14 босануда зақымдануы Тыныс алу жəне жүрек-тамыр 09 P20-P29 жүйелерiнiң бұзылуы оның iшiнде: жатырда 9.1. P20-P21 оттегiнің жетiспеуі жəне туу кезiнде тұншығу тыныс алудың бұзылу синдромы 9.2. Р22 Туа біткен өкпе қабынуы 9.3. Р23 аспирацияның жаңа туғандағы 9.4. P24 синдромы Перинаталдық кезеңге тəн, 10 Р35-Р39 ерекше инфекциялар оның iшiнде: iштен туа болған 10.1. P35-Р35.9 вирусты инфекциялар жаңа туған нəрестелердiң 10.2. P36 бактериалдық жұқпалары жаңа туған нəресте кiндiгiнiң 10.3. P38 қабынуы Ұрықтың жəне жаңа туған 11 P50-Р61 нəрестелердiң қан кету жəне гемолиздiк бұзылулары оның iшiнде: қарынша ішіне қан 11.1. P52 кету ұрықтың жəне жаңа туған 11.2. Р53 нəрестелердiң қан кету ауруы ұрықтың жəне жаңа туған 11.3. P55 нəрестелердiң гемолиздiк ауруы жаңа туған нəрестелердiң сары 11.4 P58-Р59 ауруы Ұрықтың жəне жаңа туған 12.0 Р75-Р78 нəрестелердiң ас қорыту мүшелерінің бұзылулары Ұрықтың жəне жаңа туған 13.0 Р80-Р83 нəрестелердің терісінің жəне терморегуляциясының бузылу жағдайы Перинаталдық кезеңде кездесетiн 14.0 Р90-Р96 басқа бузылулар Жаңа туған нəрестелердiң 15.0 А50,Т20басқадай аурулары (шифрды ашу) Т50,Т70-Т74 соның iшiнде: туа 15.1 А50 біткен мерез 2270 1500-2499 ГРАММ ДЕНЕ САЛМАҒЫМЕН ЖАҢА ТУҒАН НƏРЕСТЕЛЕРДIҢ АУРУЛАРЫНЫҢ ЖƏНЕ ӨЛIМIНIҢ СЕБЕПТЕРI Атауы жол Х қайта Ауру соның iшiнде өлгендерi өлi туғандар № қараудың ХАЖ болып бар- 0-6 7-27 28 бар- Cоның бойынша туғандар лығы тəулік тəулік тəулік лығы iшiнде шифры жəне шама- шама- жəне босану ауырсында сында одан қызметi ғандар жоғары басталмай өлген А Б В 1 2 3 4 5 6 7 Барлық балалар 01 ауру саны: оның iшiнде: 1.1. А50,J00-J06,J20X X X X X Х J22,J12-J18,L00L08,Q00Q99,P00P96Т20-Т50,Т70Т74,T80,T81.2 Жіті респираторлық инфекциялар 02 J00-J06, J20-J22 Өкпе қабынуы 03 J12-J18 Терi жəне терiасты шелмайының 04 L00-L08 жұқпалары Туа бiткен ауытқулар 05 Q00-Q99 Перинаталдық кезеңде кездесетiн 06 P00-P96 басқа жағдайлар оның iшiнде: бойының өсуінің 07 P05 бəсендеуі жəне ұрықтың қорегінің жетіспеушілігі Босану кезеңдегi жарақаттар 08 P10-P15 оның iшiнде: 8.1. P10 Босану кезеңiндегi жарақат қоздырған жыртылу жəне бас сүйек iшiне қан құйылу бастың шашы бар бөлiгiнiң 8.2. P12 зақымдануы босануда қаңқаның 8.3. P13 зақымдануы перифериялық жүйке жүйесiнiң 8.4. P14 босануда зақымдануы Тыныс алу жəне жүрек-тамыр 09 P20-P29 жүйелерiнiң бұзылуы оның iшiнде: жатырда өттегi 9.1. P20-P21 жетiспеу туу кезiнде тұншығу тыныс алудың бұзылу синдромы 9.2. Р22 Iштен туған өкпе қабынуы 9.3. Р23 аспирациялық жаңа туғандағы 9.4. P24 синдромы Перинаталдық кезеңге тəн, 10 Р35-Р39 ерекше инфекциялар оның iшiнде: iштен туа болған 10.1. P35-Р35.9 вирусты инфекциялар жаңа туған нəрестелердiң 10.2. P36 бактериалдық жұқпалары жаңа туған нəресте кiндiгiнiң 10.3. P38 қабынуы Ұрықтың жəне жаңа туған нəрестелердiң қан кету жəне гемолиздiк бұзылулары

11

P50-Р61

(Жалғасы 13-бетте).


дамуы баяу денелік психикалық А Б 4 5 0-12 ай…………… 01 1-3 жыл………… 02 3 жыл жəне үлкен… 03 2146 Жыл бойы диспансерлік бақылауға алынған балалар саны 1____________________ Санаторийлік емдеуге жіберілген балалар саны 2_______________________________________ 2150 БАЛАЛАР АУРУЛАРЫ жағдайлар Атауы

А Аурулардың барлығы Жұқпалы аурулар оның ішіндн ЖІИ Қанның , қан өндіру азгаларының аурулары жəне имундық механизмді қамтитын жеке бұзылулар оның ішінде ТТА

жолХ қайта дың № қараудың ХАЖ бойынша шифры Б В 1 А00-Т98 2 А00-В99 3 А00-А09 4 D50-D89 5

Эндокриндік жүйе арулары , тамақтану мен зат алмасуының бұзылуы Психикалық бұзылулар мен мінез құлықтың бұзылуы Нерв жуйесінің аурулары сонымен қатар Балалардың церебралдық паралич ауруы Көз бен оның қосалқы аппаратының аурулары Құлақ аурулары 101 Тыныс алу азғалардың аурулары сонымен қатар ЖРВИ

6 7 8 9 10 11

Пневмония Ас қорыту азғалардың аурулары Тері мен терасты шелмайының аурулары оның ішінде атопиялық дерматиттер Сүйек -бұлшық ет жүйесі мен дəнекер тіннің аурулары

14 15 16 17 18

12 13

D50-D53, D55-D64 Е00-Е90 F00-F99 G00-G99 G80 Н00-Н59 Н60-Н95 J00-J99 J00-J06 J10, J11 J12-J16, J18 K00-K93 L00-L99 L20.8 М00-М99

Есепті жыл бойынша тіркелген оның ішінде аурулар 1 жасқа дейінгі балалар*) 1

2

жолдың №

Түскен аурулар

оның ішінде Сырқаттардың өткізген ауылдық жерден төсек-күндері барлығы

Б 01

4

5

6

3

4

5

6

7

8

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі жеке тұлғалар, дəрігерлер саны

оның ішінде диспансерлік бөлімшеде

11

12

13

14

15

16

Орта медқызметкерлер лауазымдарының саны

17

жалпы ұйым бойынша штаттық қамтылған

оның ішінде диспансерлік бөлімшеде

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі ортамедқызметкерлердің, жеке тұлғалар саны

18

19

20

21

22

23

штаттық

9

10

оның ішінде балалармен

стационары бар ұйымдардың саны

барлығы

4

5

6

7

8

9

оның ішінде балалармен

барлығы

3

13

14

15

Үйдегі стационарлар

өткізілген күндер

барлығы

оның ішінде балалар

2

оның ішінде балалар

барлығы

1

емделген сырқаттар

барлығы

оның ішінде балаларға арналған

Б 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

орын саны

барлығы

А Олыстық ауруханалар Облыстық балалар ауруханалары Перинаталдық орталықтар Перзентханалар Офтальмологиялық ауруханалар Туберкулезге қарсы ауруханалар Наркологиялық ауруханалар Туберкулезге қарсы диспансерлер Онкологиялық диспансерлер Тері-венерологиялық диспансерлер Психоневрологиялық диспансерлер Эндокринологиялық диспансерлер Наркологиялық диспансерлер Кардиологиялық диспансерлер Қалалық ауруханалар Қалалық балалар ауруханалары Орталық аудандық ауруханалар Аудандық ауруханалар Ауданаралық ауруханалар Ауылдық жəне ауылдық учаскелік ауруханалар Аудандық орталық емханалар Аудандық емханалар Ауылдық емханалар Қалалық емханалар Дəрігерлік амбулаториялар Ауылдағы дəрігерлік амбулаториялар Консультативтік-диагностикалық орталықтар Əйелдер кеңестері Балалар емханалары Кабинеттер (жеке меншік медициналық практикамен жұмыс істейтін жеке тұлғалар Жедел медициналық жəрдем ұйымдары Жиыны

12

Стационарлық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының жанындағы күндізгі стационарлар (бөлімшелер, палаталар)

стационары бар ұйымдардың саны

жолдың №

Амбулаториялықемханалық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының жанындағы күндізгі стационарлар (дербес жəне құрамына кіретін) орын емөткісаны делген зілген сыр- күнқатдер тар

оның ішінде балаларға арналған

КҮНДІЗГІ СТАЦИОНАРЛАР

11

оның ішінде диспансерлік бөлімшеде

оның ішінде диспансерлік бөлімшеде

8

орын саны

өткізілген күндер

оның ішінде балалармен

жалпы ұйым бойынша

7

барлығы

қамтылғаны

6

қамтылғаны

штаттық

5

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі орта медқызметкерлердің, жеке тұлғалар саны

жалпы ұйым бойынша

қамтылғаны

4

барлығы

штаттық

3

оның ішінде диспансерлік бөлімшеде

қамтылғаны

үйге келім

жалпы ұйым бойынша штаттық қамтылған

оның ішінде ауылдық жерлерден

жалпы оның ұйым ішінде бойынша диспансерлік бөлім шеде

Орта медқызметкерлер лауазымдарының саны

стационары бар ұйымдардың саны

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі жеке тұлғалар, дəрігерлер саны

штаттық

Дəрігерлер лауазымдарының саны (тіс дəрігерін қоспағанда)

5

оның ішінде балаларға арналған

Түскен сырқаттар

Орташа жылдық төсек саны 4

2

Барлық сырқаттардың өткізген төсек-күндері бароның ішінде лығы ауылдық жерлерден

05

Дəрігерлер лауазымдарының саны (тіс дəрігерін қоспағанда)

Б 01 02 03 04 05 06 07 08 09

3

барлығы

21

20___ жылғы 31 желтоқсанға төсек саны (нақты жұмыс істейтіні + жөндеуде тұрғаны)

Олардың ішінде стационары

Ұйымдардың саны, барлығы

2

оның Барлық ішінде сырқаттардың ауылдық өткізген жерлертөсек-күндері ден барлығы оның ішінде ауылдық жерлерден 6 7 8

1

оның ішінде емханада (амбулаторияда), диспансерде, консультацияда 22 23

жолдың № 2

1

Аурухана ұйымдарының құрамына кіретін емханалардың (амбулаториялардың), балалар емханаларының, əйелдер кеңестерінің саны

04

10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32

02 0900

АМБУЛАТОРИЯЛЫҚ-ЕМХАНАЛЫҚ КӨМЕК КӨРСЕТЕТІН ДЕРБЕС ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЙЫМДАРЫ

Б

1

2

Консультативтікдиагностикалық орталықтар мен емханалар

01

Қалалық емханалар

02

Аудандық орталық емханалар

03

Аудандық емханалар

04

Ауылдық емханалар

05

Əйелдер кеңестері

06

Балалар емханалары

07

БМСК орталықтары

08

Дəрігерлік амбулаториялар

09

04 05

А Хоспис Мейіргерлік күтім ауруханалары Жиыны

Б 01 02

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Орта медициналық қызметкерлер лауазымының саны

11

12

13

03

САНАТОРИЯЛАР

Жыл бойы жұмыс істейтін ұйымдар нақты жұмыс істейтін төсек саны

Санаторияда емделушілерді жынысы мен жасы бойынша бөлу жастағы жалпы саннан

Алдын алуды қоса алғанда, дəрігерлерге келулердің саны (стоматологтарға жəне тіс дəрігеріне келулерді қоспағанда)

А

03

Алдын алуды қоса алғанда, дəрігерлерге келулердің саны (стоматологқа жəне тіс дəрігеріне келулерді қоспағанда)

оның ішінде емханадағы дəрігерлерге дəрігерлердің ауылдық жерден барлығы үйге келуі оның ішінде ауылдық жерден 7 8 9 10

20

жалпы ұйым бойынша

0310 ПАЛЛИАТИВТІК КӨМЕК ЖƏНЕ МЕЙІГЕР КҮТІМІН КӨРСЕТЕТІН ҰЙЫМДАР Аурулардың Дəрігерлер өткізген лауазымдарытөсек-күндері ның саны

0320

х х

ЖҚТБ-ның алдын алу 10 жəне оған қарсы күрес жөніндегі орталықтары 11 Кабинеттер (жеке меншік медициналық практикамен айналысатын жеке тұлғалар) 12 Басқалар Жиыны

3

4

Дəрігерлер лауазымдарының саны (тіс дəрігерін қоспағанда)

5

6

Х

13

(Соңы 14-бетте).

7

Орта медқызметкерлер лауазымдарының саны

қамтылғаны

Тексерулер кезінде анықталған балалар тамақтануы II-III сатыдағы анемиямен бұзылған мешелмен 1 2 3

19

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі орта медқызметкерлердің, жеке тұлғалар саны

03

10

Б 01 02 03 04 05 06 07

Жедел медициналық жəрдем станциялары (бөлімшелері) дербестер басқа ұйымдардың құрамына кіретіндер 1 2

штаттық

жолдың №

9

1

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі дəрігерлер, жеке тұлғалар саны

адам Жасы

Б 01 02 03 04 05 06 07 08 09

қамтылғаны

ЖЫЛДЫҢ СОҢЫНДА БАЛАЛАРДЫ ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ТЕКСЕРУ НƏТИЖЕЛЕРІ

Б 01

барлығы басқа ұйымдардың құрамына кіретіндер 2

дербестер

жолдың №

штаттық

2145

Жолдың №

28 29 30

жалпы ұйым бойынша

А «Балбұлақ» республикалық балаларды оңалту орталығы Республикалық балаларды оңалту орталығы, Астана қ. Ересектерге арналған қалпына келтіру емі мекемелері Балаларға арналған қалпына келтіру емі мекемелері Жиыны

жол № Б 01 02 03 04 05

оның ішінде ауыл тұрғындары үйге келім

2130 Түскен балалар ішінен (2120-кесте, 1-жол, 2-баған): жетімдер мен ата-ананың қамқорлығынсыз қалғандар 1_______; ата-анасынан 2_________; мүгедек балалар 3__________. 2140 Кеткен балалар ішінен (2120-кесте, 1-жол, 3-баған) : ата-аналары алғаны 1_________; олардын ішінде мүгедек балалар 2_______; асырау үшін алғаны 3____________; олардын ішінде мүгедек балалар 4_______; белгілі бір жасқа толуына байланысты ауыстырылды білім беру жəне медициналық əлеуметтік ұйымдарга 5_________; онын ішінде мүгедек балалар 8_______; қайтыс болғаны 5 __________; онын ішінде мүгедек балалар 8__________.

ДИСПАНСЕРЛЕР

емханада

олардың ішінде қыздар 15

САНИТАРИЯЛЫҚ АВИАЦИЯ (шұғыл жəне жоспарлы-консултативтік көмек бөлімшесі) Бөлімше саны Олардың қызмет көрсеткен адамдар саны 1 2

Жыл аяғындағы ұйымдардың саны

10

олардың 1-3 жыл (2 жыл олардың ішінде 3 жас жəне ішінде қыздар 11 ай 29 күн) қыздар одан жоғары 11 12 13 14

12

жолдың №

оның ішінде 0-12 ай (11 ай 29 күн)

14

11

Профилактикалықты қоса алғанда, дəрігерлерге келулердің саны (тіс дəрігеріне келулерді қоспағанда)

02

Алдын алуды қоса алғанда, дəрігерлерге келулердің саны (тіс дəрігеріне келулерді қоспағанда)

13

10

25 26 27

18

1

12

09

24

0300 ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ ЕМІ ЖƏНЕ МЕДИЦИНАЛЫҚ ОҢАЛТУ ҰЙЫМДАРЫ

Б 01

11

08

А Қан орталықтары, бөлімшелері жəне пунктерінің саны олардың ішінде стационары бар станциялар Дəрігер лауазымдарының саны штаттық қамтылғаны

0750

А «Балбұлақ» республикалық балаларды оңалту орталығы Республикалық балаларды оңалту орталығы, Астана қ. Ересектерге арналған қалпына келтіру емі мекемелері Балаларға арналған қалпына келтіру емі мекемелері Жиыны

10

07

А Туберкулезге қарсы Онкологиялық Тері венерологиялық Психоневрологиялық Дəрігерлік денешынықтыру Эндокринологиялық Наркологиялық Кардиологиялық Жиыны

23

0200 СТАЦИОНАРЛЫҚ КӨМЕК КӨРСЕТЕТІН ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЙЫМДАРЫ (республикалық ұйымдар) жолҰйымдар Жыл аяғындағы төсек саны Орташа дың № саны (нақты жұмыс істейтіні + жылдық төсек жөндеуде тұрғаны) А Б 1 2 3 Психиатрия, психотерапия жəне наркология 01 республикалық ғылыми-практикалық орталығы «Құрмет білгісі» орденді Қазақ кѳз аурулары 02 ғылыми-зерттеу институты Кардиология жəне ішкі аурулар ғылыми-зерттеу 03 институты ҚР Туберкулез мəселелерінің ғылыми орталығы 04 Педиатрия жəне балалар хирургиясы Ұлттық 05 орталығы Академик Б.О.Жарбосынов атындағы урология 06 ғылыми орталығы Онкология жəне радиология Қазақ ғылыми-зерттеу 07 институты А.Н.Сызғанов атындағы хирургия ұлттық ғылыми 08 орталығы Акушерия, гинекология жəне перинатология 09 ғылыми орталығы Отан соғысы мүгедектеріне арналған 10 Республикалық клиникалық госпиталі Отан соғысы мүгедектеріне арналған орталық 11 клиникалық госпиталі «Ақсай» республикалық балалар клиникалық 12 ауруханасы Жіті байқау жасалатын мамандандырылған 13 республикалық психиатриялық аурухана Травматология жəне ортопедия ғылыми-зерттеу 14 институты Қазақ республикалық лепрозорийі 15 Ұлттық ғылыми медициналық орталығы, Астана қ. 16 Нашақорлықтың медициналық-əлеуметтік 17 проблемаларының республикалық ғылыми-практикалық орталығы, Павлодар қаласы Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан 18 Мемлекеттік медицина академиясы (БҚММА) клиникалық медицина орталығы Еңбек гигиенасы мен кəсіби аурулар ұлттық 19 орталығы, Қарағанды қаласы Еңбек гигиенасы мен кəсіби аурулар ұлттық 20 орталығы, Батыс Қазақстан филиалы, Ақтѳбе облысы Еңбек гигиенасы мен кəсіби аурулар ұлттық 21 орталығы, Шығыс Қазақстан филиалы Еңбек гигиенасы мен кəсіби аурулар ұлттық 22 орталығы, Оңтүстік Қазақстан филиалы Радиациялық медицина жəне экология 23 ғылыми-зерттеу институты, Семей қаласы Семей мемлекеттік медицина академиясының 24 медициналық орталығы Ана мен бала ұлттық ғылыми орталығы 25 Нейрохирургия республикалық ғылыми орталығы 26 «Республикалық шұғыл медициналық кѳмек 27 ғылыми орталығы» АҚ Терi-венерологиялық ғылыми зерттеу институты 28 Кардиохирургиялық орталық 29 Жиыны 30

23

оның ішінде диспансерлік бөлімшеде

А Барлық балалар….

БАЛАЛАР ҮЙІНІҢ КОНТИНГЕНТТЕРІ адам жол- Болғаны, есепті жылда Есепті жылдың дың жылдын соңындағы № басына жағдай түс- кет- кеткендердің ішінде (3-бағ) қайтыс болғаны бар- оның кені кені лығы ішінде баролардың ішінде 1 жасқа дейін олардың олардың лығы стационарда (4-бағаннан) ішінде ішінде (4-бағаннан) стационарда қыздар (6-бағаннан) Б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1

22

жалпы ұйым бойынша

2120 Көрсеткіштің атауы

21

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі орта медқызметкрлердің, жеке тұлғалар саны

2110 Орын саны 1_______________________, Барлық балалардың өткізген күні 2____________________.

20

70 жас жəне одан үлкен

03

22

19

65-69 жас

Жеке тұлғалар (негізгі қызметкерлер)…………..

20

9

06

А Туберкулезге қарсы Онкологиялық Тері венерологиялық Психоневрологиялық Дəрігерлік денешынықтыру Эндокринологиялық Наркологиялық Кардиологиялық Жиыны 0720 ДИСПАНСЕРЛЕР

18

қамтылғаны

Бос емес………………………….. 02

19

8

05

17

60-64 жас

8

21

18

7

04

15 16

штаттық

7

17

жалпы оның ішінде ұйым емханада бойынша (амбулаторияда), диспансерде, консультацияда

Аурухана ұйымдарының құрамына кіретін емханалардың (амбулаториялардың), балалар емханаларының, əйелдер кеңестерінің саны

6

03

14

қамтылғаны

əлеуметтік қызметкерлер

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі орта медқызметкерлердің, жеке тұлғалар саны

5

ҚАН ҚЫЗМЕТІ САЛАСЫНДАҒЫ ҰЙЫМДАР

0710

13

штаттық

психологтар

Орта медқызметкерлер лауазымдарының саны жалпы ұйым оның ішінде емханада бойынша (амбулаторияда), диспансерде, консультацияда штат- қамтыл- штаттық қамтылтық ғаны ғаны

11

55-59 жас

олардың ішінде педогогикалық қызметкерлер 6

19

4

12

оның ішінде ауылдық жерлерден

басқа қызметкерлер 5

17 18

10

жалпы ұйым бойынша

кіші медқызметкерлер 4

14 15 16

09

қамтылғаны

01

2

орта медқызметкерлер 3

10 11 12 13

08

Орта медқызметкерлер лауазымдарының саны жалпы ұйым оның ішінде бойынша емханада (амбулаторияда), диспансерде, консультацияда штат- қамтыл- штат- қамтылтық ғаны тық ғаны

17

3

А Жедел медициналық жəрдем станцияларының (бөлімшелерінің) саны оның ішінде Орталық аудандық ауруханада (аудандық ауруханада) қалалық (аудандық) емханада психоневрологиялық диспансерде (ауруханада) Орындалған шақырулар саны, барлығы оның ішінде ауруларды тасымалдауға байланысты Амбулаториялық жəне шығу кезінде көмек көрсетілген адамдардың саны

07

штаттық

Штаттық………………………..

оның ішінде: дəрігерлер

06 07 08 09

16

2

06

қамтылғаны

А

Жол- Есепті даржылдың дың № соңындағы барлығы Б 1

05

15

0500

Б 1 01 02

0600 ЖЕДЕЛ МЕДИЦИНАЛЫҚ ЖƏРДЕМ ҰЙЫМДАРЫ

04 05

штаттық

Лауазымдар

Б 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

жалпы оның ішінде ұйым емханада бойынша (амбулаторияда), диспансерде, консультацияда 15 16

04

Б 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

оның ішінде емханада (амбулаторияда), диспансерде, консультацияда

03

қамтылғаны

жол- Жұмыспен қамтылған дың негізгі қызметтегі № дəрігерлердің, жеке тұлғалар саны

Б 01 02 03

жалпы ұйым бойынша

02

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі дəрігерлердің, жеке тұлғалар саны

А Облыстық ауруханалар Облыстық балалар ауруханалары Ересектерге арналған жұқпалы аурулар ауруханасы Балаларға арналған жұқпалы жұқпалы аурулар ауруханасы Перинаталдық орталықтар (адам репродукция орталығы) Перзентханалар Офтальмологиялық ауруханалар Туберкулезге қарсы ауруханалар Мамандандырылған наркологиялық ауруханалар Психиатриялық ауруханалар Қалалық ауруханалар Қалалық балалар ауруханалары Жедел медициналық жəрдем ауруханалары Орталық аудандық ауруханалар (ОАА) Аудандық ауруханалар (АА) ОАА жəне АА құрамындағы ауылдық жəне ауылдық учаскелік ауруханалар Ауданаралық ауруханалар Дербес ауылдық жəне ауылдық учаскелік ауруханалар Жиыны

Дəрігерлер лауазымдарының саны (тіс дəрігерін қоспағанда) жалпы ұйым бойынша оның ішінде емханада (амбулаторияда), диспансерде, консультацияда штаттық қамтылғаны штаттық қамтылғаны 11 12 13 14

Б 01

үйге келу

ШТАТ ЛАУАЗЫМДАРЫ

жолдың №

Дəрігерлер лауазымдарының саны (тіс дəрігерін қоспағанда) жалпы ұйым бойынша оның ішінде емханада (амбулаторияда), диспансерде, консультацияда штаттық қамтылғаны штаттық қамтылғаны 11 12 13 14

50-54 жас

0100

2000 Ұйымдардың саны 1 _____, ұйымда бар (астын сызу керек): төбесі жабылған верандалар, аэросолярийлер, физиотерапиялық кабинет, емдік денешынықтыру кабинеті, бассейн, изолятор, ондағы төсек саны 2__________, карантиндік бөлімше, ондағы төсек саны 3____________ (жетіспейтінін жазу керек)______________________________________________________________ Арнайы топтар: бар, жоқ (астын сызу керек), олардағы балалар 4________________________________________________ 2100

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі дəрігерлердің, жеке тұлғалар саны

Жолдың №

Балалар үйінің есебі 20___жыл

4

Алдын алуды қоса алғанда, дəрігерлерге келулердің саны (стоматологқа жəне тіс дəрігеріне келулерді қоспағанда) емханадағы дəрігерлерге дəрігерлердің үйге келімі барлығы оның ішінде ауылдық жерден 8 9 10

Төсек саны (нақты жұмыс істейтіні жəне жөндеуде тұрғаны)

Ұсынады: 1. Балалар үйлері- ауданның (қаланың) бас дəрігеріне - 5 қаңтарда; 2. Ауданның (қаланың) бас дəрігері- облыстық (қалалық) аумақтық денсаулық сақтауды басқару органына - 10 қаңтарда; 3. Денсаулық сақтауды басқарудың аумақтық органы жиынтық есептерді, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне - 10 ақпанға.

Б 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

оның ішінде Аурулардың өткізген ауылдық төсек-күндері жерден барлығы оның ішінде ауылдық жерден 5 6 7

Жыл аяғындағы ұйым саны

ҚҰЖЖ КОДЫ

жолдың № Түскен сырқаттар

А Психиатрия, психотерапия жəне наркология республикалық ғылыми-тəжірибелік орталығы «Құрмет білгісі» орденді Қазақ кѳз аурулары ғылыми-зерттеу институты Кардиология жəне ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институты ҚР Туберкулез мəселелерінің ғылыми орталығы Педиатрия жəне балалар хирургиясы Ұлттық орталығы Академик Б.О.Жарбосынов атындағы урология ғылыми орталығы Онкология жəне радиология Қазақ ғылыми-зерттеу институты А.Н.Сызғанов атындағы хирургия ұлттық ғылыми орталығы Акушерия, гинекология жəне перинатология ғылыми орталығы Отан соғысы мүгедектеріне арналған Республикалық клиникалық госпиталь Отан соғысы мүгедектеріне арналған орталық клиникалық госпиталь «Ақсай» республикалық балалар клиникалық ауруханасы Жіті байқау жасалатын мамандандырылған республикалық психиатриялық аурухана Травматология жəне ортопедия ғылыми-зерттеу институты Қазақ республикалық лепрозорийі Ұлттық ғылыми медициналық орталығы, Астана қ. Нашақорлықтың медициналық-əлеуметтік проблемалары республикалық ғылымипрактикалық орталығы, Павлодар қаласы Марат Оспанов атындағы БҚММА клиникалық медицина орталығы Еңбек гигиенасы мен кəсіби аурулар ұлттық орталығы, Қарағанды қаласы Еңбек гигиенасы мен кəсіби аурулар ұлттық орталығы, Батыс Қазақстан филиалы, Ақтѳбе облысы Еңбек гигиенасы мен кəсіби аурулар ұлттық орталығы, Шығыс Қазақстан филиалы Еңбек гигиенасы мен кəсіби аурулар ұлттық орталығы, Оңтүстік филиалы Радиациялық медицина жəне экология ғылыми-зерттеу институты, Семей қаласы Семей мемлекеттік медицина академиясының медициналық орталығы Ана мен бала ұлттық ғылыми орталығы Нейрохирургия республикалық ғылыми орталығы «Республикалық шұғыл медициналық кѳмек ғылыми орталығы» АҚ Терi-венерологиялық ғылыми-зерттеу институты Кардиохирургиялық орталық Жиыны

оның ішінде ауылдық жерлерден

Əкімшілік деректерді жинауға арналған нысан Ақпарат «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне сəйкес ұсынылады

0100 СТАЦИОНАРЛЫҚ КӨМЕК КӨРСЕТЕТІН ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЙЫМДАРЫ (республикалық ұйымдардан басқа) жолдың Ұйымдар саны Жыл аяғындағы төсек саны Орташа № (нақты жұмыс істейтіні + жылдық жөндеуде тұрғаны) төсек А Б 1 2 3 Облыстық ауруханалар 01 Облыстық балалар ауруханалары 02 Ересектерге арналған жұқпалы аурулар 03 ауруханасы Балаларға арналған жұқпалы аурулар ауруханасы 04 Перинаталдық орталықтар (адам репродукция 05 орталығы) Перзентханалар 06 Офтальмологиялық ауруханалар 07 Туберкулезге қарсы ауруханалар 08 Мамандандырылған наркологиялық ауруханалар 09 Психиатриялық ауруханалар 10 Қалалық ауруханалар 11 Қалалық балалар ауруханалары 12 Жедел медициналық жəрдем ауруханалары 13 Орталық аудандық ауруханалар (ОАА) 14 Аудандық ауруханалар (АА) 15 ОАА жəне АА құрамындағы ауылдық жəне 16 ауылдық учаскелік ауруханалар Ауданаралық ауруханалар 17 Дербес ауылдық жəне ауылдық учаскелік 18 ауруханалар Жиыны 19

жолдың №

Жыл аяғындағы ұйым саны

41-нысан жылдық

_____________________________________облысының (қаласының) Денсаулық сақтау ұйымдарының желісі жəне қызметі туралы есеп 20___жыл

0200

барлығы

Құпиялығына ақпаратты алушы кепілдік береді Ұсынған кім_________________________ (атауы жəне мекенжайы)

Ұсынады: 1. Денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне -10 ақпанда.

жолдың № А 01

жолдың №

3- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 12 қыркүйектегі № 616 бұйрығымен бекітілген

ҚҰЖЖ КОДЫ

0401

жолдың №

12- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылғы 28 қыркүйектегі № 663 бұйрығымен бекітілген

Əкімшілік деректерді жинауға арналған нысан Ақпарат «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне сəйкес ұсынылады

жолдың №

2280 Дене салмағы 2500 грамм жəне одан жоғары жаңа туған нəрестелердің ауруларының жəне өлімінің себептері Атауы жол Х қайта қараудың АХЖ Ауру болып соның iшiнде өлгендерi өлi туғандар № бойынша шифры туғандар жəне ауырғандар бар- оның бар- оның 0-6 7-27 28 тəулік барлығы оның лығы ішінде: лығы ішінде: тəулік тəулік жəне iшiнде шала шала шамашамаодан босану туғантуғандар сында сында жоғары қызметi дар басталмай өлген А Б В 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Барлық балалар 01 1.1. А50,J00-J06,J20Х Х X X X X X ауру саны: оның iшiнде: J22,J12-J18,L00L08,Q00Q99,P00P96Т20Т50,Т70Т74,T80,T81.2 Жіті респираторлық 02 J00-J06, J20-J22 инфекциялар Өкпе қабынуы 03 J12-J18 Терi жəне терiасты 04 L00-L08 шелайының жұқпалары Туа бiткен ауытқулар 05 Q00-Q99 Перинаталдық кезеңде 06 P00-P96 кездесетiн басқа жағдайлар оның iшiнде: бойының 07 P05 өсуінің бəсендеуі жəне ұрықтың қорегінің жетіспеушілігі Босану кезеңдегi жарақаттар 08 P10-P15 оның iшiнде: 8.1. P10 Босану кезеңiндегi жарақат қоздырған жыртылу жəне бас сүйек iшiне қан құйылу бастың шашы бар бөлiгiнiң 8.2. P12 зақымдануы босануда қаңқаның 8.3. P13 зақымдануы перифериялық жүйке 8.4. P14 жүйесiнiң босануда зақымдануы Тыныс алу жəне жүрек-тамыр 09 P20-P29 жүйелерiнiң бұзылуы оның iшiнде: жатырда 9.1. P20-P21 өттегi жетiспеу туу кезiнде тұншығу тыныс алудың бұзылу 9.2. Р22 синдромы Iштен туған өкпе қабынуы 9.3. Р23 аспирациялық жаңа 9.4. P24 туғандағы синдромы Перинаталдық кезеңге тəн, 10 Р35-Р39 ерекше жұқпалар оның iшiнде: iштен туа 10.1. P35-Р35.9 болған вирусты жұқпалар жаңа туған нəрестелердiң 10.2. P36 бактериалдық жұқпалары жаңа туған нəресте кiндiгiнiң 10.3. P38 қабынуы Ұрықтың жəне жаңа туған 11 P50-Р61 нəрестелердiң қан кету жəне гемолиздiк бұзылулары оның iшiнде: қарынша ішіне 11.1. P52 қан кету ұрықтың жəне жаңа туған 11.2. Р53 нəрестелердiң қан кету ауруы ұрықтың жəне жаңа туған 11.3. P55 нəрестелердiң гемолиздiк ауруы жаңа туған нəрестелердiң 11.4 P58-Р59 сары ауруы Ұрықтың жəне жаңа туған 12.0 Р75-Р96 нəрестелердiң ас қорыту мүшелерінің бұзылулары Ұрықтың жəне жаңа туған 13.0 Р80-Р83 нəрестелердің терісінің жəне терморегуляциясының бузылу жағдайы Перинаталдық кезеңде 14.0 Р90-Р96 кездесетiн басқа бузылулар Жаңа туған нəрестелердiң 15.0 А50,Т20басқадай аурулары (шифрды Т50,Т70-Т74 ашу) соның iшiнде туа біткен 15.1 А50 мерез Басшы __________________________ Орындаушы___________________ телефон № ________ Күні 20 _____ жылғы «______» _____________

41-нысан жылдық

30-49 жас

Құпиялығына ақпаратты алушы кепілдік береді Ұсынған кім_________________________ (атауы жəне мекенжайы)

Түскен сырқаттар

А50,Т20Т50,Т70-Т74 А50

штаттық

15.0

оның ішінде диспансер-лік бөлімшеде

Р90-Р96

қамтылғаны

14.0

3- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 12 қыркүйектегі № 616 бұйрығымен бекітілген

30 жасқа дейін

13- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылғы 28 қыркүйектегі № 663 бұйрығымен бекітілген

олардың ішінде əйелдер

Р80-Р83

Орташа жылдық төсек саны

13.0

7

штаттық

Р75-Р96

6

емделушілер саны, жылына

12.0

5

оның ішінде ауылды жерден

P58-Р59

4

Сырқаттардың өткізген төсек-күндері

11.4

3

20___ жылғы 31 желтоқсанға төсек саны (нақты жұмыс істейтіні + жөндеуде тұрғаны)

P55

2

барлығы

11.3.

196 1

Олардың ішінде стационары

В Р53

оның ішінде ауылдық жерден

Б 11.2.

Түскен аурулар

А ұрықтың жəне жаңа туған нəрестелердiң қан кету ауруы ұрықтың жəне жаңа туған нəрестелердiң гемолиздiк ауруы жаңа туған нəрестелердiң сары ауруы Ұрықтың жəне жаңа туған нəрестелердiң ас қорыту мүшелерінің бұзылулары Ұрықтың жəне жаңа туған нəрестелердің терісінің жəне терморегуляциясының бузылу жағдайы Перинаталдық кезеңде кездесетiн басқа бузылулар Жаңа туған нəрестелердiң басқадай аурулары (шифрды ашу) соның iшiнде туа біткен мерез

айына ең көп жұмыс істейтін жылына түскен сырқаттар

P52

Ұйымдардың саны, барлығы

11.1.

А Барлығы (02 жол+05 жол) а) Ересектерге арналған санаторий Барлығы оның ішінде туберкулезбен ауыратындар үшін оның ішінде сүйек туберкулезімен б) балаларга арналған санаторий Барлығы оның ішінде туберкулезбен ауыратындар үшін оның ішінде сүйек туберкулезімен тыныс алу ағзалары ауруымен асқорыту ағзаларының ауруымен тірек-қимыл жүйесінің ауруымен жүйке жүйесі жəне БЦС ауруымен несеп-жыныс ағзалары ауруымен

Орташа жылдық төсек

оның iшiнде: қарынша ішіне қан кету

02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

жыл бойы

Несеп-жыныс жүйесінің аурулары 19 N00-N99 Перинаталдық кезінде пайда болатын жеке жағдайлар 20 P00-P96 Туа біткен ауытқулар 21 Q00-Q99 оның ішінде нерв жүйесінің аурулары 22 Q00-Q07.9 оның ішінде қан айналым жүйесі 23 Q20-Q-28.9 оның ішінде хромосомалық аномалиялар 24 Q90-Q-90.9 Нормадан ауытқу кезіндегі жағдайы мен белгілері 25 R00-R99 Жарақаттар жəне уланулар 26 S00-T98 Басқалар 27 Ескерту: * 11 ай ,29 күнге дейін. Басшы ___________________________ Орындаушы____________________, телефон.___________Күні «____»___________ 20____ж.

жолдың №

(Жалғасы. Басы 12-бетте).

15.1

13

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

8

9

Жалпы ұйым бойынша жұмыспен қамтылған негізгі қызметкерлердің жеке тұлғалар саны, барлығы

10


14

www.egemen.kz

3300

ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ЖƏНЕ ТІС ДƏРІГЕРЛЕРІНЕ КЕЛУШІЛЕРДІ ҚОСҚАНДА, ДƏРІГЕРЛЕРГЕ КЕЛУЛЕРДІҢ ЖАЛПЫ САНЫ

ФЕЛЬДШЕРЛІК КӨМЕК МП 3

СТОМАТОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ жолдың №

08

А 01

1

2

3

4

8

9

жолдың №

Ұйымдар саны

Б

1

01

Облыстық МСЭҚ басқармалары (департаменттері)

02

Қалалық МСЭҚ басқармалары

03

Аудандық МСЭҚ басқармалары

04

Темір жол көлігіндегі орталық жəне өңіраралық МСЭҚ департаменттері

05

Темір жол көлігіндегі бөлімшелік СЭҚБ

06

Əуе жолы көлігіндегі СЭҚБ департаменттері

07

Санитарлық-эпид. сараптама (СЭС) орталықтары Астана, Алматы ққ.

08

Облыстық орталықтар (СЭС)

09

Қалалық орталықтар (СЭС)

10

Аудандық орталықтар (СЭС)

11

МСЭҚК «СЭС жəне М ҒПО» РМҚК

12

Дезинфекциялық орталықтар

13

Обаға қарсы станциялар

14

Х.Жұматов атындағы гигиена жəне эпидемиология ғылыми орталығы

15

М.Айқымбаев атындағы Қазақтың карантиндік жəне зооноздық ғылыми орталығы

16

Б

А. Барлық штаттық

01

жұмыспен қамтылғаны

02

Б.Басшылар, штаттық

03

жұмыспен қамтылғаны

04

В.Жоғары медициналық білімі бар бас мамандар, штаттық

05

қамтылғаны

06

Г.Жоғары медициналық білімі бар ,штаттық

07

қамтылғаны

08

Д.Жоғары медициналық емес білімі бар мамандар, штаттық

09

қамтылғаны

10

Е. Орта медициналық білімі бар мамандар, штаттық

11

қамтылғаны

12

Ж. Орта медициналық емес білімі бар мамандар, штаттық

13

қамтылғаны

14

З. Басқа қызметкерлер, штаттық

15

қамтылғаны

16

МСЭҚ СЭЭ МСЭҚК басқармалары орталықтары «СЭС жəне М ҒПО» РМҚК 1

(МСЭҚД жəне СЭСО директорының қолы

2

3

қамтылғаны

штаттық

қамтылғаны

штаттық

қамтылғаны

______________________________ МО

52-нысан жылдық

Əкімшілік деректерді жинауға арналған нысан Ақпарат «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне сəйкес ұсынылады Ұсынады: Балалар ауруханалары (емханалар, амбулаториялар), қалалар мен қала түрлі кенттердегі ауруханалардың балалар бөлімшелері мен бірлеспеген емханалары, жасөспірімдер кабинеттері, балалар бөлімшесінің бар-жоғына қарамастан, ауылдық учаскелік жəне аудандық ауруханалар амбулаториялар) (соңғылары - аудан орталығында) балалар емханасы жоқ болғанда) - ауданның (қаланың) бас дəрігеріне - 5 қаңтарда. 2. Ауданның (қаланың) бас дəрігері - денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органына -10 қаңтарда; 3. Денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне - 10 ақпанға. Балалар мүгедектігі туралы есеп 20___жыл 1000 Аурулардың атауы

А

САНИТАРЛЫҚ-ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ ҰЙЫМДАРЫНЫҢ ШТАТТЫҚ ЖƏНЕ ҚАМТЫЛҒАН ЛАУАЗЫМДАР

А

______________________________

3- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 12 қыркүйектегі № 616 бұйрығымен бекітілген

Х қайта қараудың АХЖ бойынша шифры

А Мемсанэпидқадағалау (МСЭҚ) басқарм.(департаменттері) - Астана, Алматы ққ.

жолдың №

______________________________

14- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылғы 28 қыркүйектегі № 663 бұйрығымен бекітілген

ҚҰЖЖ КОДЫ

Обаға қарсы станциялар

Дезстанциялар

4

5

____________________________________

БАРЛЫҒЫ Инфекциялық жəне паразитарлық аурулар оның ішінде: туберкулез АҚТҚ Өспелер Жаңадан болған қатерлі ісіктер оның ішінде: бас миы жəне ОЖЖ басқа бөлімдерінің лейкоздар

лимфогрануломатоз миелоидтік саркома Қан мен қан өндіруші органдардың аурулары жəне иммундық тетікті тарта жүрген жекелеген бұзылулар оның ішінде: гемофилия апластикалық анемия тромбоцитопатия созылмалы тромбоцитопениялық пурпура геморагиялық васкулит Эндокриндік жүйе аурулары, тамақтанудың жəне зат алмасудың бұзылуы оның ішінде: қант диабеті гипотериоз классикалық фенилкетонурия Психикалық бұзылулар мен мінез- құлықтың бұзылуы оның ішінде: шизофрения ақыл кемістігі Жүйке жүйесі аурулары оның ішінде: балалар церебральдық паралич (БЦП) эпилепсия жүйке-бұлшықеттік синапса мен бұлшықет аурулары Көз бен оның қосалқы мүшелері аурулары Құлақ жəне емізік тəрізді өскін аурулары оның ішінде: екі жақты есту қабілетінен айырылу

Балалардың мүгедектігі туралы есеп Есепті Есепті жылдың жылда басында мүгедектігі мүгедектігі бойынша бойынша есепке есепте алынғандар тұрғандар

Б А00-Т98 А00-В99

В 1 2

А15-А19 В20-В24 С00-Д48 C00-C97 C70-C72

2/1 2/2 3 3/1 3/2

C91, C91.1, C92.1 C81 C92.3 D50-D89

3/3 3/4 3/5 4

D66 D60-D64 D69.1 D69.3-D69.5

4/1 4/2 4/3 4/4

D69.9 Е00-Е90

4/5 5

Е10 Е00-Е03 Е70.0 F00-F99

5/1 5/2 5/3 6

F20 F70-F79 G00-G99 G80-G83

6/1 6/2 7 7/1

G40,G41 G70,G73

7/2 7/3

Н00-Н59

8

Н60-Н95

9

Н90.3,Н90.5 9/1 Н90.8-Н91.0

1

2

3

4

Жыл ішінде мүгедектігі бойынша есептен шығарылғандар сауыққаны қайтыс болғаны

5

6

7

1

3

03 04

8

Есепті жылдың соңында мүгедектігі бойынша есепте тұрғандар

9

1. Өміршеңдікті қамтамасыз ету Обеспечение выживания 2. Дайын өнімнің бəсекелестікке қабілеттілігін арттыру Повышение конкурентоспособности готовой продукции

4. Пайданың өсуі Увеличение прибыли 5. Ұжым мен қоғамға байланысты əлеуметтік жауапкершілік Социальная ответственность по отношению к коллективу и обществу 6. Кəсіпорын (ұйым) беделінің өсуі Рост престижа предприятия (организации)

3. Сұраныс, өнімнің айналымы мен өткізу деңгейін ұлғайту Увеличение спроса, рост оборота и сбыта продукции

6. Сіздің инновациялық қызметіңіздің бағыты Направление Вашей инновационной деятельности 5. Шикізат пен материалдардың жаңа түрлерін жасау Создание нового вида сырья и материалов 6. Өндіріс пен басқаруды ұйымдастырудың əдістерін жетілдіру Совершенствование методов организации производства и управления 7. Жаңа нарықтар мен сегменттерді игеру Освоение новых сегментов и новых рынков 8. Əлеуметтік инновациялар (əлеуметтік жауапкершілік, кəсіпорын беделінің өсуі жəне тағы басқалар) Социальные инновации (социальная ответственность, рост престижа предприятия и другие)

1. Өнімнің (қызметтің) жаңа түрін жасау Создание нового вида продукции (услуг) 2. Бар өнімдер (қызметтер) түрлерін кеңейту Расширение существующих видов продукции (услуг) 3. Жаңа технологияларды жасау Создание новой технологии 4. Бар технологияларды жетілдіру Совершенствование существующей технологии

7. Сіздің инновациялық қызметіңіздің түрлері Виды Вашей инновационной деятельности

1. Ғылыми-зерттеушілік Научно-исследовательская 2. Жоба-конструкторлық Проектно-конструкторская 3. Жаңашылдық еңгізу (технологиялар, жабдықтар, материалдар, тағы басқалар) Внедрение нововведений (технологий, оборудования, материалов и так далее) 4. Републикалық мақсаттық жəне өңірлік ғылыми-техникалық бағдарламаларға қатысу Участие в республиканских целевых и региональных научно-технических программах 5. Ғылыми-техникалық қызметтер Научно-технические услуги 6. «Ноу-хау», технологиялар жəне өнеркəсіптік меншіктің басқа түрлерін сатып алу Приобретение «ноу-хау», технологий и других видов промышленной собственности 7. Инновацияның басқа түрлері Другие виды инноваций

Ағымдағы жартыжылдықта В текущем полугодии

Келесі жартыжылдықта На следующее полугодие

1. Меншікті қаржы қаражаттары Собственные финансовые средства 2. Республикалық жəне жергілікті бюджет қаражаттары Средства республиканского и местного бюджета 3. Инновациялық қор қаражаттары Средства инновационных фондов

4. Мемлекеттік заттай гранттар Государственные натурные гранты 5. Басқалар Другие

9.Өнімді жаңарту Обновление продукции Негізгі бағыттар Основные направления Бұрыннан шығарылатын өнімді жетілдіру Совершенствование ранее выпускаемой продукции осы кəсіпорында на данном предприятии Бұрын шығарылмайтын өнімдерді игеру: салада Освоение продукции, не в отрасли выпускающейся ранее: Қазақстанда в Казахстане

Өнімнің негізгі түрлері Өнімнің басқа түрлері Основные виды продукции Другие виды продукции

10. Инновациялық қызметке шығындар (%-бен көрсету қажет) Затраты на инновационную деятельность (в % от прибыли)

05 06 07

5-тен көп емес не более 5

5 - 10

10 - 15

15 - 20

25-тен астам свыше 25

20 - 25

ПАТОЛОГОАНАТОМИЯЛЫҚ БЮРО ҚЫЗМЕТІ жолдың № Барлығы

1 01

1

оның ішінде стационарда қайтыс болғандар 2

клиникалық жəне патологоанатомиялық диагноздардың сəйкес келмеуі (2-ші бағаннан) 3

02 0-6 тəулік жастағы 03 шетінеген нəрестелер 7 тəуліктен 11 ай 29 күн 04 аралығында қайтыс болған балалар Өлі туғандарды ашып көру 05 саны жүктіліктің 22-27 апталық 06 мерзімінде туған нəрестелер кесіліп көрілді 1201 секциялық материалдарды патологиялық-гистологиялық зерттеулер саны 3 ____________, Науқастардың операциялық жəне биопсиялық материалдарын патологиялық-гистологиялық зерттеулер саны, барлығы 4 ________, соның ішінде емханадан 5 ________________. Басшы______________________________ Орындаушы____________________ телефон № ________ _____________

Күні 20 _____ ж. «______»

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің бұйрығы 2012 жылғы 10 тамыз

№213

Астана қаласы

Мемлекеттік статистика органдары Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі құпиялылығына кепілдік береді төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ Конфиденциальность гарантируется органами бұйрығына государственной статистики 1-қосымша

______________________________ МО

Республикалық денсаулық сақтауды дамыту орталығы филиалының директоры

Б 01 02

(Жалғасы. Басы өткен 146-нөмірде).

______________________________ МО

ҚР ДСМ Медициналық статистика жəне талдау басқармасының бастығы

МЕМЛЕКЕТТІК САНИТАРИЯЛЫҚ-ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАДАҒАЛАУ ҚЫЗМЕТІНІҢ ОРГАНДАРЫ МЕН ҰЙЫМДАРЫ Ұйымдардың атаулары (типі)

МО

Түскендердің ішінен жетімдер мен қамқоршысыз қалғандар

А Дəрігерлер - барлығы ….…...…… Медициналық емес жоғары білім мамандары - барлығы Орта медицина персоналы - барлығы Медициналық емес орта білімі бар мамандары - барлығы Кіші персонал Басқа персонал Барлық лауазымдар

16

3650 Амбулаториялық-емханалық ұйымдардың (дербес жəне кіретін), диспансерлік бөлімшелердің, əйелдер консультацияларының жоспарлы қуаттылығы 1______ .

жыл аяғындағы ұйымдардың саны

Жыл бойы түскен балалар саны

1. Есепті жылдың соңында ұйымдардың штат лауазымдары Ұйым бойынша Бос емес лауазымдардағы жеке лауазымдырдың саны тұлғалардың (негізгі қызметкерлердің саны) штаттық қамтылғаны

Конъюнктуралық зерттеулер бойынша жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың статистикалық нысандары мен оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы

Құпиялығына ақпаратты алушы кепілдік береді Ұсынған кім_________________________ (атауы жəне мекенжайы)

Балалардың жалпы санынан жастағылар 1 жасқа 1-3 жас 3 жас дейін жəне одан үлкен 5 6 7

20___жыл

11. Сіз инновация енгізуден қандай нəтиже күтесіз? Какие результаты Вы ожидаете от внедрения инноваций? 1. Өнім (қызмет) сапасының артуы Повышение качества продукции (услуг) 2. Пайдалылықтың жоғарылату Увеличение рентабельности 3. Пайданың өсуі Увеличение прибыли 4. Өнімді өткізу 4.1 ішкі нарықта көлемдерінің өсуі: на внутреннем рынке Рост объема продаж продукции: 4.2 сыртқы нарықта на внешнем рынке 5. Өнімнің өзіндік құнының азаюы Снижение себестоимости продукции 6. Өнімнің бəсекеге қабілеттігінің артуы Повышение конкурентоспособности продукции соның ішінде: импорттық жабдықтарды, материалдарды қолдану есебінен в том числе: за счет использование импортного оборудования, материалов

7. Еңбек өнімділігінің өсуі Рост производительности труда 8. Нақты айлықтың өсуі Рост реальной заработной платы соның ішінде: ғылыми-техникалық қызметкерлердің в том числе: научно-технических работников 9. Инновациялық өнімге тұрақты тапсырыс берушілер санының өсуі Рост числа постоянных заказчиков на инновационную продукцию 10. Жұмысшылардың еңбек жағдайларының жақсаруы Улучшение условия труда работников 11. Басқалар Другие

12. Инновациялық қызметті шектейтін факторлар: Факторы, сдерживающие инновационную деятельность: 7. Инновациялық қызметтің дамуын ынталандыратын заңнамалық базаның жоқтығы Отсутствие законодательной базы, стимулирующей развитие инновационной деятельности 8. Инновациялық жобаларға қойылатын талаптарға ғылыми-техникалық жасаулардың сəйкес келмеуі Несоответствие научно-технических разработок требованиям, предъявляемым к инновационным проектам 9. Мемлекеттік қолдаудың жоқтығы Отсутствие государственной поддержки

1. Шектеу жоқ Ограничений нет 2. Ақша қаражаттарының жеткіліксіздігі: Недостаток денежных средств:

2.1 меншікті собственных 2.2 бюджеттік бюджетных

2.3 кредиттер жəне қарыздар кредитных и заемных 3. Өнімнің өзіндік құнының төмендеуі Снижение себестоимости продукции

10. Үлкен коммерциялық тəуекел Большой коммерческий риск

4. Инвестиция салу мен кредит беру шарттарының қолайсыздығы Неприемлемые условия инвестиций и кредитовании 5. Тапсырыс берушілердің төлем қабілетсіздігі Неплатежеспособность заказчиков 6. Білікті жұмысшылардың жетіспеушілігі Недостаток квалифицированных работников

12. Өнімге сұраныстың жоқтығы Отсутствие спроса на продукцию

11. Салықтардың жоғары мөлшерлемесі Высокие налоговые ставки

13. Шетелдік инвестициялардың жеткіліксіздігі Недостаток иностранной инвестиции 14. Басқалар Другие

Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 1 к приказу Председателя Агентства байқаудың статистикалық нысаны Республики Казахстан Статистическая форма общегосударственного по статистике статистического наблюдения от ____________ 20___ года № __ Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған органу уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

М.О. М.П.

Статистикалық нысан коды 1452103 Код статистической формы 1452103 ИНК-001 КИН-001 Жартыжылдық Полугодовая

Өнеркəсіп кəсіпорындары жəне құрылыс ұйымдарының инновациялық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы Анкета исследования тенденции развития инновационной деятельности промышленных предприятий и строительных организаций жартыжылдық жыл полугодие год

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 05-36, 41-43 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 05-36, 41-43. Тапсыру мерзімі - ағымдағы жартыжылдықтың соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего полугодия. БСН коды код БИН Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздың инновациялық қызметіне баға қоюыңызды сұраймыз. Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить оценку инновационной деятельности Вашего предприятия.

оның ішінде 3 жасқа дейінгі

Орындар Жыл оның саны аяғындағы ішінде балалар қыздар саны

Патологиялық анатомия саласында қызметін жүзеге асырылған ұйымның есебі 1100 Атауы

5. Инновация жүргізудің мақсаттары Цели проведения инноваций

8. Сіздің инновациялық қызметіңіздің қаржыландыру көздері Источники финансирования Вашей инновационной деятельности

Ұсынады:

1. Паталогоанатомиялық бюроауданның (қаланың) бас дəрігеріне - 5 қаңтар; 2. Ауданның (қаланың) бас дəрігері- денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарына - 10 қаңтарда; 3. Денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдары жиынтық есепті Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігіне - 10 ақпанға.

Барлық денсаулық сақтау ұйымдарында қамтылған лауазымдардың барлығы 1

х х

Б 01 02 03 04 05 06

ҚҰЖЖ КОДЫ

3403

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрі

55-нысан жылдық

Əкімшілік деректерді жинауға арналған нысан Ақпарат «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының кодексіне сəйкес ұсынылады

Одан басқа, басқару органдарының аппараттарында, институттарда, ғылыми-зерттеу ұйымдарында жəне кадрларды даярлау жөніндегі ұйымдарда қамтылған лауазымдардың саны жолдың № Денсау-лық облыстардың, «Ұлттық МедицинаЖОО-ларда, медицинағылымисақтау Астана, Алматы медицилық жəне дəрігерлер лық фарзерттеу министрқалаларының налық фармацевти- білімін мацевұйымдалігінің денсаулық сақтау холдинг» АҚ калық қызжетілдіру тикалық рында аппарабасқармаларының аппаратында метті бақы- институтта- колледждертында аппараттарында лау, рында де медицина(училищелық қызметлерде) ке ақы төлеу аумақтық комитеттерінде А 1 2 3 4 5 6 7 01

20 жылғы «______» _______________________ 09 10

15

оның ішінде 3 жасқа дейінгі

Ұйымдар саны

2900

х

Құпиялығына ақпаратты алушы кепілдік береді Ұсынған кім_________________________ (атауы жəне мекенжайы)

3402

Денсаулық сақтау басқармасының жоспарлы-экономикалық бөлімінің бастығы

х

3- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 12 қыркүйектегі № 616 бұйрығымен бекітілген

А Қайтыс болғандарды патологоанатомиялық зерттеулердің саны оның ішінде балалар ( 0-17 жасты қоса алғанда) оның ішінде:

БАЛАЛАР ҮЙІ

жолдың №

2700

х

14

16 жасқа дейінгі барлығы

СӨСҚ орталықтары Сот медицинасы орталықтары (бюро) Паталогоанатомиялық бюро Облыстық (қалалық) медстатистика бюросы Денсаулық сақтауды дамытудың республикалық орталығы Денсаулық сақтауды дамытудың республикалық орталығының филиалдары

Келудің саны 2

13

Күні 20 _____ ж. «______» _____________

16- қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылғы 28 қыркүйектегі № 663 бұйрығымен бекітілген

Атауы

Облыстық (қалалық) денсаулық сақтау басқармасының бастығы

жолдың №

А

2401

Ұйымдар саны 1

12

оның ішінде 3 жасқа дейінгі

БАСҚА ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЙЫМДАРЫ

Б 01 02 03 04 05 06 07

Басшы______________________________ Орындаушы____________________ телефон № ________

1200

жолдың № А 01

А Стоматологиялық емханалар (ересектерге арналған) Балалар стоматологиялық емханалары ЖОО мен ҒЗИ стоматологиялық емханалары Стоматологиялық бөлімшелері (кабинеттері) бар емдеу-алдын алу ұйымдары Дербес стоматологиялық кабинеттер Жиыны жалпы келулердің санынан ауыл тұрғындарының келулер саны (6-беттен) Тісті протездеу шаруашылық есеп (бюджеттік) тіс протездеу бөлімшелері мен емдеу-профилактикалық ұйымдарының құрамындағы бөлімшелер (кабинеттер) Тіс протездерін алған адамдардың саны, барлығы олардың ішінде ауыл тұрғындары

1900

МҚ (үй-жайсыз) 4

11

16 жасқа дейінгі барлығы

ФП 2

10

А Б В 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Қан айналым жүйесінің аурулары I00-I99 10 Тыныс алу мүшелері аурулары J00-J99 11 оның ішінде: бронх демікпесі J45,J46 11.1 Ас қорыту мүшелері аурулары К00-К93 12 оның ішінде: целиакия К90.0 12.1 созылмалы агрессивті гепатит К73.2 12.2 бауыр циррозы К74 12.3 Тері мен теріасты шелмайының L00-L99 13 аурулары сүйек-бұлшықет жəне біріктіруші М00-М99 14 тіндерінің аурулары қабынатын полиартропатиялар М05-М14 14.1 Несептік- жыныстық жүйесі N00-N99 15 аурулары оның ішінде: гломерулонефрит N00-N08 15.1 созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі N18 15.2 Туа біткен ауытқулар (даму Q00-Q99 16 кемістіктері), хромосомдық жəне пішін бұзылулар оның ішінде: жүйке жүйесінің туа Q00-07 16/1 біткен ауытқулары, даму кемістігі Қан айналымының туа біткен Q20-28 16/2 ауытқулары оның ішінде: Даун синдромы Q90 16/3 Жарақаттар мен уланулар S00-T98 17 18 Мүгедектікке əкелетін басқа да себептер (жоғарыда аталған жолдарда ескерілмеген мүгедектіктің барлық жағдайларын енгізу керек) 1001 16 жасқа толып шыққандардың саны (1)____________ жəне көшіп кеткендердің саны (2) __________ оның ішінде 3 жасқа дейінгі_________

Кіші медицина Басқа қызметкерлеріні қызметкерлер лауазымдары лауазымдары

16 жасқа дейінгі барлығы

1800

ФАП 1

9

оның ішінде 3 жасқа дейінгі

жол № Б 01 02

А Ұйымдар саны Келулердің саны, мың (үйге келімді қосқанда)

8

16 жасқа дейінгі барлығы

1600

Б 01

7

Фармацевтердің (провизорлардың) лауазымдары

оның ішінде 3 жасқа дейінгі

А Барлығы

Дəрігерлерге келулердің жалпы саны амбулаториялық-емханалық қабылдауында үйге келім барлығы олардың ішінде ауылдық жерден 1 2 3

6

Жалпы ұйым бойынша қамтылған лауазымдардағы негізгі қызметтегі орта медқызметкерлердің, жеке тұлғалар саны

жол дың №

жолдың №

Б 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

Орта медқызметкерлер лауазымдары

16 жасқа дейінгі барлығы

1500

Жоғары медициналық емес білімі бар қызметкерлер лауазымдары

штаттық

А Б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 АМБУЛАТОРИЯЛЫҚ-ЕМХАНАЛЫҚ БӨЛІМШЕЛЕР (0900 кестеден) Консультативтік-диагностикалық 01 орталықтар мен емханалар Қалалық емханалар 02 Аудандық орталық емханалар 03 Аудандық емханалар 04 Ауылдық емханалар 05 Балалар емханалары 06 БМСК орталықтары, дербес 07 АМҰ құрамына кіретін БМСК 08 орталықтары Дəрігерлік амбулаториялар, дербес 09 АМҰ құрамына кіретін дəрігерлік 10 амбулаториялар Жиыны 11 0930 СТАЦИОНАРЛЫҚ КӨМЕК КӨРСЕТЕТІН ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЙЫМЫНЫҢ ҚҰРАМЫНА КІРЕТІН (0100, 0200 кестелері мен 0910 кестесінен) Мыналардың құрамына кіретін 01 емханалық бөлімшелер: қалалық аурухана 02 орталық аудандық аурухана 03 аудандық аурухана 04 ауылдық жəне ауылдық участкелік 05 аурухана Мыналардың құрамына кіретін 06 БМСК орталықтары: қалалық аурухана 07 орталық аудандық аурухана 08 аудандық аурухана 09 Мыналардың құрамына кіретін 10 дəрігерлік амбулаториялар: қалалық аурухана 11 орталық аудандық аурухана 12 аудандық аурухана 13 Жиыны (01 бет+06 бет+10 бет) 14

жол №

қамтылғаны

оның ішінде учаскелік қызметтер медбикелері

қамтылғаны

ұйым бойынша барлығы

штаттық

оның ішінде учаскелік терапевттер, педиаторлар, ЖПД

ұйым бойынша барлығы

қамтылғаны

штаттық

қамтылғаны

штаттық

үйге келім

оның ішінде ауыл тұрғындары

Жыл аяғындағы ұйымдардың саны

емханада

жолдың №

0920 БІРІНШІ МЕДИЦИНАЛЫҚ-САНИТАРИЯЛЫҚ КӨМЕК КӨРСЕТЕТІН ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЙЫМДАРЫ ф Алдын алуды Дəріоның Қамтыл- Орта Қамтылқоса алғанда, герлер ішінде ған лауа медқыз- ған дəрігерлерге лауазым- учасзымдар меткер- лауазымкелулердің дарының келік дағы лер саны дардағы саны саны (тіс терадəрігерорта (стоматолог- дəрігерін певттер, лердің медқызтарға жəне тіс қоспапедиат- жеке меткердəрігеріне ғанда) рлар, тұлғалар лердің келулерді ЖПД саны жеке қоспағанда) тұлғалар саны

штаттық

10

қамтылғаны

9

ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЙЫМДАРЫНЫҢ ТИПТЕРІ БОЙЫНША ШТАТТЫҚ ЖƏНЕ ҚАМТЫЛҒАН ЛАУАЗЫМДАР жол Барлық лауазымдар Дəрігерлердің Жалпы ұйым № лауазымдары (тіс бойынша дəрігерлерінсіз) қамтылған лауазымдардағы штаттық қамтылштаттық қамтылнегізгі қызметтегі ғаны ғаны дəрігерлердің, жеке тұлғалар, саны А Б 1 2 3 4 5 Стационарлық көмек көрсететін 01 денсаулық сақтау ұйымдары (психиатриалық жəне наркологиялық ауруханалардан басқасы) Психиатриялық, наркологиялық 02 ауруханалар Диспансерлер 03 Санаториялар 04 Қалпына келтіру емі жəне медициналық 05 оңалту ұйымдары Паллиативтік көмек жəне мейірбикелік 06 күтім көрсететін ұйымдар Жедел медициналық жəрдем ұйымдары, 07 дербес Басқа ұйымдардың құрамына кіретін 08 жедел медициналық жəрдем ұйымдары Қан орталығы 09 Басқа ұйымдардың құрамына кіретін қан 10 құю бөлімшелері жəне дайындау пунктері Амбулаторлық-емханалық көмек 11 көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары, дербес 12 Стационарлық жəне амбулаторлықемханалық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының құрамына кіретін дəрігерлік амбулаториялар Стоматологиялық емханалар 13 Санитариялық-эпидемиологиялық 14 ұйымдар Басқа санитарлық-эпидемиологиялық 15 ұйымдар (обаға қарсы, дезинфекциялық станциялар) СӨСҚ орталықтары 16 Сот медицинасы орталықтары (бюросы) 17 жəне оның филиалдары Патологиялық-анатомиялық бюросы 18 Медициналық статистика бюросы 19 Республикалық денсаулық сақтауды 20 дамыту орталығы жəне оның филиалдары Балалар үйі 21 Фельдшерлік-акушерлік, фельдшерлік 22 жəне медициналық пункттер, МҚ (үй-жайсыз) Шұғыл жəне жоспарлы-консультативтік 23 көмек бөлімшесі Жиыны 24 Бұған қоса, бюджеттік мекемелердегі 25 лауазымдар саны - шаруашылық есептегі олардың ішінде: санитариялық26 эпидемиологиялық станцияларда басқа санитарлық-эпидемиологиялық 27 ұйымдарда Барлық лауазымдар (24 жол + 25 жол) 28

штаттық

8

А Б 1 2 3 4 5 6 7 А. АУРУХАНА ҰЙЫМДАРЫНЫҢ ҚҰРАМЫНА КІРЕТІНДЕР Дəрігерлік амбулаториялар 01 БМСК орталықтары 02 Жиыны (01 жол+02 жол) 03 В. АМБУЛАТОРИЯЛЫҚ-ЕМХАНАЛЫҚ ҰЙЫМДАРДЫҢ ҚҰРАМЫНА КІРЕТІНДЕР Дəрігерлік амбулаториялар 04 БМСК орталықтары 05 Жиыны (04 жол+05 жол) 06 БАРЛЫҒЫ (03 жол+06 07 жол)

Жалпы ұйым бойынша жұмыспен қамтылған негізгі қызметкерлердің жеке тұлғалар саны, барлығы

қамтылғаны

Орта медқызметкерлер лауазымдарының саны

штаттық

қамтылғаны

Дəрігерлер лауазымдарының саны (тіс дəрігерін қоспағанда)

штаттық

үйге келім

оның ішінде ауыл тұрғындары

емханада

жолдың №

Жыл аяғындағы ұйымдардың саны

Профилактиканы қоса алғанда, дəрігерлерге келулердің саны (стоматологтарға жəне тіс дəрігеріне келулерді қоспағанда), мың.

Жұмыспен қамтылған негізгі қызметтегі дəрігерлер, жеке тұлғалар саны

СТАЦИОНАРЛЫҚ ЖƏНЕ АМБУЛАТОРИЯЛЫҚ-ЕМХАНАЛЫҚ КӨМЕК КӨРСЕТЕТІН ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ҰЙЫМДАРЫНЫҢ ҚҰРАМЫНА КІРЕТІН ДƏРІГЕРЛІК АМБУЛАТОРИЯЛАР ЖƏНЕ БМСК ОРТАЛЫҚТАРЫ

жолдың №

(Cоңы. Басы 12-13-беттерде). 0910

10 тамыз 2013 жыл

Өз жауабыңызды тиісті торда «√» белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке знаком «√» 1. Сіз инновациялық қызмет бойынша қандай-да бір жұмыстарды жүзеге асырасыз ба? Осуществляете ли Вы какие-либо работы по инновационной деятельности?

10

Иə Да

1. Ағымдағы жартыжылдықта В текущем полугодии 2. Келесі жартыжылдықта2 На следующее полугодие

Жоқ1 Нет

2. Сіз өз кəсіпорыныңыздың инновациялық қызметінің жағдайы мен болашағын қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете состояния и перспективы инновационной деятельности Вашего предприятия? Зерттеу кезінде3 На момент обследования

Өткен жартыжылдықпен салыстыру бойынша ағымдағы жартыжылдықта В текущем полугодии по сравнению с предыдущим

жақсы хорошая

жақсару өзгеріссіз улучше- без изменений ние

қанағаттанарлық нашар удовлетворительная плохая

Ағымдағы жартыжылдықпен салыстыру бойынша алдағы жартыжылдықта В следующем полугодии по сравнению с текущим

нашарлау жақсару ухудшеулучшение ние

өзгеріссіз без изменений

нашарлау ухудшение

3. Инновациялық циклдің қазіргі заманғы фазасын анықтаңыз Определите современную фазу инновационного цикла Іргелі зерттеулер Фундаментальные исследования

Ғылыми-техникалық дайындық Научно-техническая подготовка

Жаңа өнімді (технологияны) меңгеру Освоение новой продукции (технологии)

4. Инновациялық қызметті жүзеге асырудың себептері Причины осуществления инновационной деятельности 1. Импортты ауыстыратын жəне экспортқа бағытталған өндіріс құру Создание импортозамещающего и экспортоориентированного производства

3. Өндірістің экономикалық тиімділігінің жоғарылауы Увеличение экономической эффективности производства

2. Сапалы жəне бəсекеге қабілетті өнім шығару Производство качественной и конкурентоспособной продукции

4. Басқалар Другие

екі сұраққа да «Жоқ» деп жауап берілген жағдайда, келесі бөлім толтырылмайды в случае ответа «Нет» на два вопроса, то следующий раздел не заполняется мұнда жəне əрі қарай келесі жартыжылдыққа жоспарлар көрсетіледі здесь и далее указываются планы на следующее полугодие 3 зерттеу кезіндегі жағдай көрсетіледі указывается ситуация на момент обследования 1 2

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________ Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

Телефон _____________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

Қазақстан Респубикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 2-қосымша

«Өнеркəсіп кəсіпорындары жəне құрылыс ұйымдарының инновациялық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1452103, индексі ИНК-001, кезеңділігі жартыжылдық) 1. Осы «Өнеркəсіп кəсіпорындары жəне құрылыс ұйымдарының инновациялық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1452103, индексі ИНК-001, кезеңділігі жартыжылдық) (бұдан əрі – Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Өнеркəсіп кəсіпорындары жəне құрылыс ұйымдарының инновациялық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1452103, индексі ИНК-001, кезеңділігі жартыжылдық) толтыруын нақтылайды. 2. Келесі анықтама осы статистикалық нысанды толтыру үшін қолданылады: инновациялық қызмет – нəтижелері кəсіпорынның (ұйым) экономикалық өсуі мен бəсекелестікке қабілеттігі үшін қолданылатын өндірістің əртүрлі салалары мен кəсіпорынды (ұйымды) басқару салаларына жаңа идеяларды, ғылыми мағлұматтарды, технологияларды жəне өнім түрлерін енгізуге бағытталған қызмет. 3. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып, жауап «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Мемлекеттік статистика органдары құпиялылығына кепілдік береді төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ Конфиденциальность гарантируется органами бұйрығына государственной статистики 3-қосымша Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 3 к приказу Председателя Агентства байқаудың статистикалық нысаны Республики Казахстан по статистике Статистическая форма общегосударственного статистического наблюдения от ____________ 20___ года № __ Аумақтық органға тапсырылады Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған Представляется территориальному уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) органу Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1462103 Код статистической формы 1462103 ИНК-001 КИН-001 Жартыжылдық Полугодовая

Ғылыми ұйымдардың инновациялық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы Анкета исследования тенденции развития инновационной деятельности научных организаций жартыжылдық полугодие

жыл год

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 72, 85,4 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 72, 85,4. Тапсыру мерзімі - ағымдағы жартыжылдықтың соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего полугодия. БСН коды код БИН

(Жалғасы 15-бетте).


(Жалғасы. Басы 14-бетте). Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздың инновациялық қызметіне баға қоюыңызды сұраймыз. Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить оценку инновационной деятельности Вашей организации. Өз жауабыңызды тиісті торда «√» белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке знаком «√» 1. Сіз инновациялық қызмет1 бойынша қандай-да бір жұмыстарды жүзеге асырасыз ба? Осуществляете ли Вы какие-либо работы по инновационной деятельности? Иə Да

1. Ағымдағы жартыжылдықта В текущем полугодии 2. Келесі жартыжылдықта2 На следующее полугодие

Жоқ Нет

2. Сіз өз кəсіпорыныңыздың инновациялық қызметінің жағдайы мен келешегін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете состояния и перспективы инновационной деятельности Вашего предприятия? Зерттеу кезінде5 На момент обследования

жақсы хорошая

қанағаттанарлық удовлетворительная

нашар плохая

Өткен жартыжылдықпен Ағымдағы жартыжылдықпен салыстыру салыстыру бойынша ағымдағы бойынша алдағы жартыжылдықта жартыжылдықта В следующем полугодии по сравнению с В текущем полугодии по сравнению с текущим предыдущим жақсару өзгеріссіз нашарлау жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без ухудшение улучше-ние без изменений ухудшение изменений

3. Инновациялық циклдің қазіргі заманғы фазасын анықтаңыз Определите современную фазу инновационного цикла Іргелі зерттеулер Фундаментальные исследования

Ғылыми-техникалық дайындық Жаңа өнімді (технологияны) меңгеру Освоение новой продукции (технологии) Научно-техническая подготовка

4. Кəсіпорыныңыздың келесі қызмет көрсеткіштерінің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения следующих показателей деятельности Вашего предприятия?

1. Өз кəсіпорыныңыздың ғылыми-техникалық жұмыстарының көлемі Объем научно-технических работ Вашей организации

Өткен жартыжылдықпен салыстыру бойынша алдағы жартыжылдықта В текущем полугодии по сравнению с предыдущим өсуі өзгеріссіз кемуі увели-че- без уменьние изменешение ний

Ағымдағы жартыжылдықпен салыстыру бойынша алдағы жартыжылдықта В следующем полугодии по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увели-че- без уменьние изменешение ний

жəне «Ғылыми ұйымдардың инновациялық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1462103, индексі ИНК002, кезеңділігі жартыжылдық) толтыруын нақтылайды. 2. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып, жауап «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі.

Статистикалық нысан коды 1472102 Код статистической формы 1472102 БК-1 КСВ-1

Зерттеу кезінде7 На момент обследования жақсы хорошая

5.2 бюджеттік бюджетными

1. Жүйелі түрде Систематически

2. Ауық-ауық Эпизодически

Анкета исследования тенденции развития хозяйственной деятельности предприятий связи тоқсан квартал

жыл год

3. Жүргізілмейді Не проводятся

7. Таза пайда Чистая прибыль

1. Сіз өз кəсіпорыныңыздың келесі қызмет көрсеткіштерінің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения следующих показателей деятельности Вашего предприятия?

1. Өміршеңдікті қамтамасыз ету Обеспечение выживания 2. Өз қызметіңіздің өніміне (қызметке) сұраныстың өсуі Увеличение спроса на продукцию (услугу) Вашей деятельности 3. Пайданың өсуі Увеличение прибыли 4. Ұжым мен қоғамға байланысты əлеуметтік жауапкершілік Социальная ответственность по отношению к коллективу и обществу 5. Кəсіпорын (ұйым) беделінің өсуі Рост престижа предприятия (организации) 6. Республикалық мақсаттық жəне аймақтық ғылыми-техникалық бағдарламаларға қатысу Участие в республиканских целевых и региональных научно-технических программах 7. Басқалар Другие

6. Сіздің инновациялық қызметіңіздің бағыты Направление Вашей инновационной деятельности

1. Кəсіпорындағы жұмыс істейтіндер саны Численность занятых на предприятии

3. Қаржы ресурстарымен қамтамасыз етілуі: Обеспеченность финансовыми ресурсами:

1) меншікті собственными 2) кредиттер жəне қарыздар1 кредитными и заемными 1) негізгі капиталға в основной капитал

олардың ішінен: 2) жабдықтарға из них: в оборудование 5. Байланыс қызметтеріне жалпы сұраныс Общий спрос на услуги связи 6. Мерзімі өткен 1) дебиторлық берешек: дебиторская Просроченная 2) міндеттемелер задолженность: бойынша по обязательствам 7. Таза пайда Чистая прибыль

2. Бар өнімдер (қызметтер) түрлерінің аясын кеңейту Расширение существующих видов продукции (услуг) 3. Жаңа технологияларды жасау Создание новой технологии 4. Бар технологияларды жетілдіру Совершенствование существующей технологии 5. Өндіріс пен басқаруды ұйымдастырудың əдістерін жетілдіру Совершенствование методов организации производства и управления 6. Жаңа нарықтар мен сегменттерді игеру Освоение новых сегментов и новых рынков 7. Əлеуметтік инновациялар (əлеуметтік жауапкершілік, кəсіпорын беделінің өсуі жəне тағы басқа) Социальные инновации (социальная ответственность, рост престижа предприятия и другие)

2. Сіз байланыс қызметтеріне тарифтердің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменение тарифов на услуги связи? Жоғарылауы, қарқынмен: Повышение, темпами:

Келесі Ағымдағы жартыжылдыққа жартыжылдықта На следующее В текущем полугодии полугодие 1. Ғылыми-зерттеушілік Научно-исследовательская 2. Жоба-конструкторлық Проектно-конструкторская

1) отандық 2. Нарықтық бəсеке отечественных кəсіпорындары тарапынан: Рыночная конкуренция со стороны 2) шетелдік предприятий: зарубежных

5. «Ноу-хау», технологиялар жəне өнеркəсіптік меншіктің басқа түрлерін сатып алу Приобретение «ноу-хау», технологий и других видов промышленной собственности 6. Инновацияның басқа түрлері Другие виды инноваций

8. Сіздің инновациялық қызметіңіздің қаржыландыру көздері? Источники финансирования Вашей инновационной деятельности? 4. Мемлекеттік заттай гранттар Государственные натурные гранты 5. Басқалар Другие

20 – 25 20 - 25

25-тен астам свыше 25

10. Сіз инновация енгізуден қандай нəтиже күтесіз? Какие результаты Вы ожидаете от внедрения инноваций?

4. Өнімнің бəсекеге қабілеттігінің жоғарылауы Повышение конкурентоспособности продукции 5. Еңбек өнімділігінің өсуі Рост производительности труда

6. Нақты айлықтың өсуі Рост реальной заработной платы 7. Инновациялық өнімге тұрақты тапсырыс берушілер санының өсуі Рост числа постоянных заказчиков на инновационную продукцию 8. Жұмысшылардың еңбек жағдайларының жақсаруы Улучшение условия труда работников 9. Басқалар Другие

11. Инновациялық қызметті шектейтін факторлар: Факторы, сдерживающие инновационную деятельность: 1. Шектеу жоқ Ограничений нет

2. Ақша қаражаттарының жеткіліксіздігі Недостаток денежных средств

2.1 меншікті собственными 2.2 бюджеттік бюджетными 2.3 кредиттер жəне қарыздар кредитными и заемными 3. Тапсырыс берушілердің төлем қабілетсіздігі Неплатежеспособность заказчиков 4. Білікті жұмысшылардың жетіспеушілігі Недостаток квалифицированных работников 5. Инновациялық қызметтің дамуын ынталандыратын заңнамалық базаның жоқтығы Отсутствие законодательной базы, стимулирующей развитие инновационной деятельности

8. Үлкен коммерциялық тəуекел Большой коммерческий риск 9. Өнімге сұраныстың жоқтығы Отсутствие спроса на продукцию 10. Басқалар Другие

_________________________ Инновациялық қызмет – нəтижелері кəсіпорынның (ұйым) экономикалық өсуі мен бəсекелестікке қабілеттігі үшін қолданылатын өндірістің əртүрлі салалары мен кəсіпорынды (ұйымды) басқару салаларына жаңа идеяларды, ғылыми мағлұматтарды, технологияларды жəне өнім түрлерін енгізуге бағытталған қызмет Инновационная деятельность - деятельность, направленная на внедрение новых идей, научных знаний, технологий и видов продукции в различные области производства и сферы управления предприятием (организацией), результаты которой используются для экономического роста и конкурентоспособности предприятия (организации). 2 мұнда жəне əрі қарай келесі жартыжылдыққа жоспарлар көрсетіледі здесь и далее указываются планы на следующее полугодие 3 мұнда жəне əрі қарай зерттеу кезіндегі жағдай көрсетіледі здесь и далее указывается ситуация на момент обследования 1

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________

Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

7. Қажетті жабдықтардың жетіспеушілігі Недостаток необходимого оборудования 8. Ақша 1) меншікті қаражаттарының собственных жетіспеушілігі: Недостаток денежных 2) кредиттер жəне қарыздар кредитных и заемных средств: 9. Қызмет көрсету нарығының жетіспеушілігі Недостаток рынка предоставляемых услуг 10. Білікті қызметкерлердің жетіспеушілігі Недостаток квалифицированных работников 11. Басқалар Другие

4. Сіз таяу 6 айдағы кəсіпорын өнімдеріне күтілетін сұранысқа байланысты зерттеу кезіндегі бар өндірістік қуатты қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете существующие производственные мощности на момент обследования относительно ожидаемого спроса на продукцию предприятия в ближайшие 6 месяцев? Жеткілікті Достаточно

Жеткіліксіз Недостаточно

5. Сіз келесі тоқсанда инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлайсыз ба? Егер жасайтын болсаңыз, онда қандай инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлайсыз? Собираетесь ли Вы осуществлять инвестиции в следующем квартале? Если да, то какие инвестиции собираетесь осуществить? 1. Ескі жабдықтарды ауыстыру Замена старого оборудования 2. Абоненттердiң өзгерiссiз санына байланысты жаңа өндiрiс қуаттарын енгiзу Ввод новых производственных мощностей при неизменном числе абонентов 3. Абоненттердiң санын көбейту мақсатымен өндiрiс қуаттарын кеңейту Расширение производственных мощностей с целью увеличения числа абонентов 4. Бар қызметтерді рационалдау үшін инвестициялар Инвестиции в рационализацию существующих услуг

Телефон _____________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

М.О. М.П.

1. Шектеу жоқ Ограничений нет 2. Қаржылан-дыру көздерінің жетіспеушілігі: Недостаток источников финансирова-ния:

2) кредит алудың қиындығы трудности в получении кредита 3) коммерциялық кредиттің жоғары пайызы высокий процент коммерческого кредита 4) міндеттемелер бойынша берешектің өсу қорқынышы страх увеличения задол-женности по обязательствам 3. Инвестициялық жобаны жүзеге асыру мерзімінің ұзақтығы Длительные сроки осуществления инвестиционного проекта

Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

Жоғары Высокий

Приложение 7 к приказу Председателя Агентства Жалпымемлекеттік статистикалық Республики Казахстан байқаудың статистикалық нысаны по статистике Статистическая форма общегосударственного от ____________ 20___ года № __ статистического наблюдения Аумақтық органға тапсырылады Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған Представляется территориальному уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) органу Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 40 сағаттан 1 сағатқа 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1482102 Код статистической формы 1482102 ҚК-002 КС-002 Тоқсандық Квартальная

«Ғылыми ұйымдардың инновациялық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1462103, индексі ИНК-002, кезеңділігі жартыжылдық) 1. Осы «Ғылыми ұйымдардың инновациялық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1462103, индексі ИНК-002, кезеңділігі жартыжылдық) (бұдан əрі – Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді

11-30% 11-30%

30%-дан жоғары свыше 30%

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________ Телефон _____________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

«Құрылыс кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1482102, индексі ҚК-002, кезеңділігі тоқсандық) 1. Осы «Құрылыс кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1482102, индексі ҚК-002, кезеңділігі тоқсандық) (бұдан əрі – Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Құрылыс кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1482102, индексі ҚК-002, кезеңділігі тоқсандық) толтыруын нақтылайды. 2. Келесі анықтама осы статистикалық нысанды толтыру үшін қолданылады: қызметкерлердің тізімдік саны – шартты жасасу мерзіміне байланыссыз еңбек шарты бойынша қабылданған адамдар саны; босатылған қызметкерлер – біліктілік құрамын өзгерту немесе қызметкерлердің санын азайту мақсатында технологиялық, құрылымдық немесе экономикалық сипаттағы себептерге байланысты бір немесе бірнеше жұмысшыларды ұзақ мерзімге жұмыстан босату немесе жұмыстан шығару. 3. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып жауапты «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Мемлекеттік статистика органдары төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ құпиялылығына кепілдік береді бұйрығына Конфиденциальность гарантируется органами 9-қосымша государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 9 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан байқаудың статистикалық нысаны по статистике Статистическая форма общегосударственного от ____________ 20___ года № __ статистического наблюдения Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған органу уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 40 сағаттан 1 сағатқа 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1492102 Код статистической формы 1492102 АШК-001 КС-001 Тоқсандық Квартальная

тоқсан квартал

БСН коды код БИН

тоқсан квартал

жыл год

Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздағы қаржы-шаруашылық қызметіндегі ағымдағы жəне күтілетін өзгерістерге баға қоюыңызды сұраймыз. Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить Вашу оценку текущих и ожидаемых изменений финансово-хозяйственной деятельности Вашего предприятия. Өз жауабыңызды тиісті торда «√» белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке знаком «√» 1. Сіз өз кəсіпорыныңыздың қызметін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете деятельность Вашего предприятия?

1. Жұмыстың нақты көлемі Физический объем работ 2. Жұмыс істейтіндер саны Численность занятых 3. Қаржы ресурстарымен 1) меншікті қамтамасыз етілуі собственными Обеспеченность 2) бюджеттік1 финансовыми ресурсами бюджетными 3) кредиттер жəне қарыздар кредитными и заемными 4. Тапсырыс қоржыны Портфель заказов 5. Құрылыс-монтаж жұмыстарының құны Стоимость строительно-монтажных работ 6. Мерзімі өткен кредиттік берешектері Просроченная кредиторская задолженность 7. Орындалған жұмысқа тапсырыс берушінің жалпы берешегі Общая задолженность заказчиков за выполненные работы 8. Таза пайда Чистая прибыль

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі өзгеріс-сіз кемуі увелибез уменьчение измене-ний шение

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріс-сіз кемуі увелибез уменьчение измене-ний шение

1. Шектеу жоқ Ограничений нет 2. Тапсырыс берушілердің төлем қабілетсіздігі Неплатежеспособность заказчиков

1. Ішкі сұраныстың төлем қабілетінің қысқаруы Сокращение внутреннего платежеспособного спроса

3. Салық жəне құқықтық саяcаттың тұрақсыздығы Нестабильность налоговой и правовой политики 4. Жоғары салықтар Высокие налоги

2. Бəсекелес кəсіпорындардың өз қызметтерін еркін жарнамалау мүмкіндігі Возможность предприятий-конкурентов свободно рекламировать свои услуги

5. Жұмысқа тапсырыстардың жетіспеушілігі Недостаток заказов на работы 6. Кредит бойынша пайыздардың жоғары болуы Высокие процентные ставки по кредитам 7. Білікті жұмысшылардың жетіспеушілігі Недостаток квалифицированных работников

1) тірідей салмақтағы мал мен құс скот и птица в живой массе 2) сүт молоко

2. Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу Переработка сельхозпродукции

1) бидай зерна 2) күнбағыс подсолнечника

5) сүт молока 3. Құрама азық өндіру Производство комбикормов 4. Шаруашылық тəсіліндегі құрылыс Строительство хозяйственным способом 5. Құрылыс материалдарын өндіру Производство строительных материалов 6. Сауда Торговля

2. Сіз өз кəсіпорыныңыздың келесі қызмет көрсеткіштерінің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения следующих показателей деятельности Вашего предприятия? Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим

1. Заттай түріндегі өнімнің негізгі түрлерін өндіру Производство основного вида продукции в натуральном выражении 2. Негізгі дақылдардың* егіс алаңы Посевные площади основных культур

8. Материалдар, құрылымдар жəне бұйымдар бағасының жоғарылығы Высокая стоимость материалов, конструкций, изделий 9. Басқа кұрылыс фирмалары тарапынан бəсекелестік Конкуренция со стороны других строительных фирм 10. Инвесторлардың жоқтығы Отсутствие инвесторов 11. Меншікті айналым құралдарының тапшылығы Дефицит собственных оборотных средств 12. Құрылыс машиналары мен механизмдерінің жетіспеушілігі жəне тозуы Нехватка и изношенность строительных машин и механизмов 13. Басқалар Другие

Жеткілікті Достаточно

Жеткіліксіз Недостаточно

өсуі увеличение

өзгеріс-сіз без изменений

кемуі уменьшение

3. Күтілетін бидай шығымдылығы Ожидаемая урожайность 4. Мал мен кұс саны Численность скота и птицы 5. Жемшөпті дайындау Заготовка кормов 6. Қаржы қаражаттарымен қамтамасыз етілуі Обеспеченность финансовыми средствами

1) меншікті собственными 2) бюджеттік бюджетными

3) кредиттер жəне қарыздар кредитными и заемными 7. Өндірілетін өнімдерге сатып алу бағасы Закупочные цены на производимую продукцию 8. Ауыл шаруашылығы техникаларының болуы Наличие сельскохозяйственной техники ___________________ мұнда жəне əрі қарай құбылыс болмаған жағдайда толтырылмайды здесь и далее в случае отсутствия явления – не заполняется

*

Какие факторы препятствуют конкуренции на рынках сбыта Вашего предприятия? ___________________ мұнда жəне əрі қарай құбылыс болмаған жағдайда толтырылмайды здесь и далее в случае отсутствия явления – не заполняется

1

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

4) мал скота

3. Сіз таяу 6 айда кəсіпорын өнімдеріне күтілетін сұранысқа қатысты зерттеу кезіндегі бар өндірістік қуатты қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете существующие производственные мощности на момент обследования относительно ожидаемого спроса на продукцию Вашего предприятия в ближайщие 6 месяцев? Аса жеткілікті Более чем достаточно

1. Сіздің өндірісіңіздің нақты көлемінің өзгеруі Изменение физического объема Вашего производства

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

3) көкөніс овощей

2. Сіздің кəсіпорыныңыздың өндірістік қызметі мен кəсіпкерлік белсенділігін қандай факторлар шектейді? Какие факторы ограничивают производственную деятельность и предпринимательскую активность Вашего предприятия?

9. Сіздің кəсіпорыныңыздың өткізу нарықтарында бəсекелестікті қандай факторлар кедергі келтіреді?

жыл год

Анкета исследования тенденции развития хозяйственной деятельности строительной организации

1. Cіз өз кəсіпорыныңыздың келесі қызмет көрсеткіштерінің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения следующих показателей деятельности Вашего предприятия?

4. Өткізу нарықтарына жаңа кəсіпорындардың кіруі Проникновение на рынки сбыта новых предприятий

Анкета исследования тенденции развития хозяйственной деятельности сельскохозяйственного предприятия

Тапсыру мерзімі - ағымдағы тоқсанның соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего квартала.

Өз жауабыңызды тиісті торда «√» белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке знаком «√»

3. Қазақстандық бəсекелестердің бағаны ұстауы Сдерживание цен казахстанскими конкурентами

Ауыл шаруашылығы кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 01.1-01.64 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 01.101.64.

Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить Вашу оценку текущих и ожидаемых изменений финансово-хозяйственной деятельности Вашего предприятия.

8. Сала нарықтарында Сіздің кəсіпорыныңыз көрсететін қызметтердің бəсекесін қандай факторлар күшейтеді? Какие факторы усиливают конкуренцию услуг Вашего предприятия на рынках отрасли?

___________________ 1 мұнда жəне əрі қарай құбылыс болмаған жағдайда толтырылмайды здесь и далее в случае отсутствия явления – не заполняется

Тізімді санынан пайызбен В % от списочной численности 5%-дан көп емес 6-10% не более 5% 6-10%

Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздағы қаржы-шаруашылық қызметіндегі ағымдағы жəне күтілетін өзгерістерге баға қоюыңызды сұраймыз.

8. Басқалар Другие

7. Басқалар Другие

Көрініс жоқ Нет явления

БСН коды код БИН

7. Техникалық факторлар Технические факторы

6. Жаңа технологиялардың пайда болуы салдарынан қызметтің өзіндік құнының төмендеуі Снижение себестоимости услуг вследствие появления новых технологий

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увеличение без изменений уменьшение

7. Егер кəсіпорында ағымдағы тоқсанда жұмыстан босатылғандар болса, онда босатылған қызметкерлердің үлесі қандай? Если на предприятии было высвобождение в текущем квартале, то какова доля высвобожденных работников?

Тапсыру мерзімі - ағымдағы тоқсанның соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего квартала.

6. Жалпы экономикалық жəне саяси тұрақсыздық Общая экономическая и политическая нестабильность

Бағалау қиын Трудно оценить

6. Сіз өз кəсіпорыныңыздың іскерлік белсенділігін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете деловую активность Вашего предприятия?

Құрылыс ұйымдардың шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 41-43 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 41-43.

5. Бəсекелестікті қорғау агенттігінің жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің қызметі Деятельность Агентства по защите конкуренции и Правительства Республики Казахстан

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 4-қосымша

Телефон _____________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

1. Осы «Байланыс кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1472102, индексі БК-1, кезеңділігі тоқсандық) (бұдан əрі – Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Байланыс кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1472102, индексі БК-1, кезеңділігі тоқсандық) толтыруын нақтылайды. 2. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып, жауап «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі.

5. Білікті қызметкерлердің төмен деңгейі Низкий уровень квалифицированного персонала

Ешқан-дай Никакой

нашар плохая

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без изменений ухудшение

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 8-қосымша

«Байланыс кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1472102, индексі БК-1, кезеңділігі тоқсандық)

5. Жаңа технологияларды енгізуге қатысты инвестициялар Инвестиции во внедрение новых технологий 6. Материалдық-техникалық қамтамасыз ету рационализациясына инвестициялар Инвестиции в рационализацию материально-технического обеспечения 7. Басқалар Другие

Орташа Нашар Умерен-ный Слабый

қанағаттанарлық удовлетворительная

Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 6-қосымша

7. Сіз өз сала нарығыңызда кəсіпорыныңыздың көрсететін қызметтерінің бəсеке деңгейін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете уровень конкуренции услуг своего предприятия на рынках своей отрасли? 1. Қазақстандық кəсіпорындар арасында Среди казахстанских предприятий 2. Жақын шетел кəсіпорындары арасында Среди предприятий ближнего зарубежья 3. Алыс шетел кəсіпорындары арасында Среди предприятий дальнего зарубежья

6 жəне одан көп айға на 6 и более месяцев

М.О. М.П.

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________

4. Инвестициялық жоба құнының жоғарлығы Высокая стоимость инвестиционного проекта 1) пайданың жеткіліксіздігі недостаточность прибыли

5 айға на 5 месяцев

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без ухудшение изменений

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі өзгеріссіз кемуі увеличение без изменений уменьшение

___________________ мұнда жəне əрі қарай зерттеу кезіндегі жағдай көрсетіледі здесь и далее указывается ситуация на момент обследования

6. Сіздің инвестицияларды жүзеге асыру мүмкіндігіңізді, қандай факторлар шектейді? Какие факторы, при этом, ограничивают Ваши возможности осуществлять инвестиции?

6. Инновациялық жобаларға қойылатын талаптарға ғылыми-техникалық жасаулардың сəйкес келмеуі Несоответствие научно-технических разработок требованиям, предъявляемым к инновационным проектам 7. Мемлекеттік қолдаудың жоқтығы Отсутствие государственной поддержки

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________

3. Салық жəне құқықтық саяcаттың тұрақсыздығы Нестабильность налоговой и правовой политики 4. Тұтынушының төлем қабілетсіздігі Неплатежеспособность потребителей 5. Негізгі құралдардың тозуы Изношенность основных средств 6. Инвестициялардың тапшылығы Дефицит инвестиций

Аса жеткілікті Более чем достаточно

9. Инновациялық қызметке шығындар (%-бен көрсету қажет) Затраты на инновационную деятельность (в % от прибыли)

3. Өнімнің (қызметтің) өзіндік құнының азаюы Снижение себестоимости продукции (услуги)

аз меньшими

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим

1. Шектеу жоқ Ограничений нет

4. Ғылыми-техникалық қызметтер Научно-технические услуги

1. Өнім (қызмет) сапасының жоғарылауы Повышение качества продукции (услуг) 2. Пайдалылықтың жоғарылауы Увеличение рентабельности

үлкен большими

Төмендеуі Снижение

3. Сіздің кəсіпорыныңыздың қызметі көлемінің өсуін қандай факторлар шектейді? Какие факторы ограничивают увеличение объемов услуг Вашего предприятия?

3. Жаңашылдық еңгізу (технологиялар, құрал-жабдық, материалдар, тағы басқалар) Внедрение нововведений (технологий, оборудования, материалов и так далее)

15 – 20 15 - 20

бұрынғы прежними

Өзгеріссіз Без изменений

4 айға на 4 месяца

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Мемлекеттік статистика органдары төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ құпиялылығына кепілдік береді Конфиденциальность гарантируется органами бұйрығына государственной статистики 7-қосымша

7. Сіздің ұйымыңыз (кəсіпорын) инновациялық қызметтің қандай түрлерімен айналысады? Какими видами инновационной деятельности занимается Ваша организация (предприятие)?

1. Меншікті қаржы қаражаттары Собственные финансовые средства 2. Республикалық жəне жергілікті бюджет қаражаттары Средства республиканского и местного бюджета 3. Инновациялық қор қаражаттары Средства инновационных фондов

өзгеріссіз кемуі без уменьизменний шение

2.Байланыс қызметтерін іске асыру көлемі Объем реализации услуг связи

4. Инвестициялар: Инвестиции:

1. Өнімнің (қызметтің) жаңа түрін жасау Создание нового вида продукции (услуг)

өсуі увеличение

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

жақсы хорошая

1.1 Тек қана өз күшімен Исключительно собственными силами 1.2 Көпшілігінде өз күшімен Преимущественно собственными силами 1.3 Сыртқы кеңес берушілерді тарту негізінде В основном с привлечением внешних консультантов 2.1 Тек қана өз күшімен Исключительно собственными силами 2.2 Көпшілігінде өз күшімен Преимущественно собственными силами 2.3 Сыртқы кеңес берушілерді тарту негізінде В основном с привлечением внешних консультантов

М.О. М.П.

Өз жауабыңызды тиісті торда «√» белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке знаком «√»

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без ухудшение изменений

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________

6. Тапсырыстар қоржыны Портфель заказов

5.Инновация жүргізудің мақсаттары Цели проведения инноваций

нашар плохая

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без ухудшение изменений

3 айға на 3 месяца

1

Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить Вашу оценку текущих и ожидаемых изменений финансово-хозяйственной деятельности Вашего предприятия.

5.3 несие жəне қарыз кредитными и заемными

қанағаттанарлық удовлетворительная

Зерттеу кезіндегі9 На момент обследования

12. Сіздің кəсіпорыныңызда маркетингтік зерттеулер жүргізіледі ме? Егер жүргізілсе, онда қалай? Проводятся ли на Вашем предприятии маркетинговые исследования? И если проводятся, то как?

Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздағы қаржы-шаруашылық қызметіндегі ағымдағы жəне күтілетін өзгерістерге баға қоюыңызды сұраймыз.

5.1 меншікті собственными

10 – 15 10 - 15

11. Сіз өз кəсіпорыныңыздағы экономикалық жағдайды қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете экономическую ситуацию на Вашем предприятии?

БСН коды код БИН

4. Инновациялық өнімге сұраныс (қызметке) Спрос на инновационную продукцию (услуги)

5 – 10 5 - 10

5. Қызмет көрсету сапасын арттыру Повышение качества услуг 6. Жаңа қызмет түрлерін ойлап табу Создание новых видов услуг 7. Персоналдың біліктілігін арттыру Повышение квалификации персонала

2 айға на 2 месяца

5. Сіз өз кəсіпорыныңыздағы экономикалық жағдайды қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете экономическую ситуацию на Вашем предприятии?

8. Жабдықтарды жаңарту Модернизация оборудования 9. Жаңа жабдықтарды сатып алу Закупка нового оборудования 10. Менеджментті жақсарту Улучшение менеджмента 11. Қосымша қызмет түрлеріне мемлекеттік лицензия алу Получение государственной лицензии на дополнительные виды деятельности 12. Франчайзинг тəжірибесін қолдану Применение практики франчайзинга 13. Жаңа технологияларды енгізу Внедрение новых технологий 14. Басқалар Другие

4. Бəсекелестерді зерттеу Изучение конкурентов

Тапсыру мерзімі - ағымдағы тоқсанның соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего квартала.

3. Зерттеулер жəне жасаулармен айналысатын қызметкерлер саны Численность работников, занимающихся исследованиями и разработками

5-тен көп емес не более 5

1. Тұтынушылардың сұраныстарын зерттеу Изучение запросов потребителей 2. Шығындарды төмендету Снижение издержек 3. Жарнамалық компания Рекламная компания

Байланыс кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы

Тоқсандық Квартальная

1 айға на 1 месяц

10. Сіз бəсеке қаіблеттілікті арттыруға қандай шаралар қолданасыз? Какие меры Вы предпринимаете для повышения конкурентоспособности?

Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 5 к приказу Председателя Агентства байқаудың статистикалық нысаны Республики Казахстан Статистическая форма общегосударственного по статистике статистического наблюдения от ____________ 20___ года № __ Аумақтық органға тапсырылады Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған Представляется территориальному уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) органу Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

4. Сіз қандай мерзімге тапсырыстармен қамтамасыз етілдіңіз? На какой срок вы обеспечены заказами?

1. Нарықта ұлттық оператор – монополистің болуы Наличие национального оператора – монополиста на рынке 2. Қызметтің жеке түрлеріне лицензия алудағы қиындықтар Трудности с получением лицензии на отдельные виды деятельности 3. Басқалар Другие

Мемлекеттік статистика органдары Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі құпиялылығына кепілдік береді төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ Конфиденциальность гарантируется органами бұйрығына государственной статистики 5-қосымша

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 53, 61 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 53, 61.

2. Зерттеулер мен жасауларға шығындар Затраты на исследования и разработки

5. Қаржылық ресурстармен қамтамасыз етілу: Обеспеченность финансовыми ресурсами:

15

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

(Жалғасы 16-бетте).

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение


16

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 14-15-беттерде).

Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздағы қаржы – шаруашылық қызметіндегі ағымдағы жəне күтілетін өзгерістерге баға қоюыңызды сұраймыз.

3. Материалдық - техникалық база Материально-техническая база Аса жеткілікті Более чем достаточно

Жанар-жағар материалдары Горюче-смазочные материалы Ауыл шаруашылығы техникалары Сельскохозяйственная техника

Жеткілікті Достаточно

Жеткіліксіз Недостаточно

1. Өзіңізде бар ма Имеете ли Жергілікті көтерме (ұсақ көтерме) азық-түлік нарығына кепілді шығу Гарантированный выход на местный оптовый (мелкооптовый) продовольственный рынок Меншікті дүкен, дүкеншік, палатка Собственные магазины, ларьки, палатки Ауыл шаруашылығы жəне басқа өнімдерді өткізетін шетел фирмалары жəне серіктестер Договоры с иностранными фирмами и партнерами на сбыт сельскохозяйственной и другой продукции Өнім берушілердің материалдық-техникалық ресурстар жəне қызметтерді таңдау мүмкіндігі Возможность выбора поставщиков материально-технических ресурсов и услуг

2. Тікелей байланысыңыз бар ма Поддерживаете ли прямые связи Өңдейтін кəсіпорындармен Перерабатывающими предприятиями Соның ішінде алыс-беріс жағдайында В том числе на давальческих условиях Бөлшек сауда кəсіпорындарымен Предприятиями розничной торговли

1. Шектеу жоқ Ограничений нет 2. Сатып алушының төлем қабілетсіздігі Неплатежеспособность покупателя 3. Ақша қаражаттарының жетіспеушілігі Недостаток денежных средств 4. Кредит бойынша пайыздық мөлшерлеменің жоғары болуы Высокие процентные ставки по кредитам

8. Азык-түлікті сатып алудың төмен бағалары Низкие закупочные цены на продукцию 9. Айналым қаражатының жетіспеушілігі Недостаток оборотных средств 10. Материалдық-техникалық базаның тозуы Изношенность материально-технической базы 11. Шаруашылықтың табиғи ресурстарының (топырақ, өсімдіктердің, малдың геноқоры) тозғаны Истощенность природных ресурсов хозяйства (почвы, генофонда растений, животных) 12. Сұраныс жеткіліксіз Недостаточный спрос

5. Ішкі нарықтағы импортты азық-түлік үлесінің өсуі Увеличение доли импортного продовольствия на внутреннем рынке 6. Жоғары салықтар Высокие налоги 7. Салық жəне құқықтық саяcаттың тұрақсыздығы Нестабильность налоговой и правовой политики

30-дан аспайды не более 30

31-40

41-50

51-60

61-70

81-90

90-нан жоғары свыше 90

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим

1. Кəсіпорындағы жұмыс істейтіндер саны Численность занятых на предприятии

өсуі увеличение

өзгеріс-сіз кемуі без изме- уменьнений шение

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

4. Қорлар: Запасы:

1. Мемлекеттің мұқтаждығы үшін ауыл шаруашылығы өнімдері үшін есептесуді аванстық нысанында қамтамасыз ету Обеспечение авансовых форм расчетов за сельхозпродукцию для государственных нужд 2. Өткізілген өнімге 1) өсімдік шаруашылығы демеуқаржы алу растениеводство Получение дотаций на реализованную продукцию 2) мал шаруашылығы животноводство

Жүзеге асырылып жатқан жоқ Не осуществляется

Жоспарлануда Планируется

4.2 аяқталмаған өндіріс незавершенного производства

5. 5.1 негізгі капиталға Инвестициялар: в основной капитал Инвестиции 5.2 жабдықтарға из них: в оборудование 6. Кəсіпорынның өнімдеріне жалпы сұраныс Общий спрос на продукцию предприятия 7. Мерзімі өткен 7.1 дебиторлық берешек дебиторская Просроченная задолженность 7.2 міндеттемелер бойынша по обязательствам 8.Таза табыс Чистая прибыль 9.Экспорт Экспорт

Жоғарылауы, қарқынмен: Повышение, темпами:

5. Лизинг жағдайында материалды-техникалық ресурстарды ұсыну Предоставление материально-технических ресурсов на условиях лизинга 6. Сақтандыру резерві есебінен (республикалық жəне жергілікті) астық шықпай қалу жəне дүлей зілзалалардан залалды өтеу Компенсация ущерба от неурожаев и стихийных бедствий за счет страховых резервов (республиканских и местных)

бұрынғы прежними

7. Сіз өз кəсіпорыныңыздағы экономикалық жағдайды қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете экономическую ситуацию на Вашем предприятии? Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим қанағатқанағатбанкроттанарлық танартық шегінде удовлет-во- лықсыз на грани ритель-\но неудовлетво- банкротства рительно

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим қанағатқанағатбанкроттанарлық танарлықсыз тық шегінде удовлет-во- неудовлетвори- на грани рительно тельно банкротства

2. Мал шаруашылығы Животноводство

8. Сіз өз кəсіпорыныңыздың қаржылық көрсеткіштерінің өзгеруін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения финансовых показателей Вашего предприятия? Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

аз меньшими

Өзгеріссіз Без изменений

Төмендеу Снижение

өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда 1. Шикізат пен в текущем квартале материалдарға по сравнению с предыдущим На сырье ағымдағы тоқсанмен салыстыру и материалы бойынша алдағы тоқсанда в следующем квартале по сравнению с текущим өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда в текущем квартале 2. Өткізілген по сравнению с предыдущим өнімдерге На реализуемую ағымдағы тоқсанмен салыстыру продукцию бойынша алдағы тоқсанда в следующем квартале по сравнению с текущим

3. Салық жəне құқықтық саяcаттың тұрақсыздығы Нестабильность налоговой и правовой политики 4. Тұтынушының төлем қабілетсіздігі Неплатежеспособность потребителей 5. Жабдықтардың тозуы Изношенность оборудования 6. Инвестициялардың тапшылығы Дефицит инвестиций

10. Қызметкерлердің жетіспеушілігі Недостаток работников 11. Шикізат пен материалдардың жетіспеушілігі Недостаток сырья и материалов 12. Басқалар Другие

Жеткілікті Достаточно

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________ Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________ Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

Телефон _____________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

М.О. М.П.

4. Коммерциялық кредиттің жоғары пайызы Высокий процент коммерческого кредита

2. Қаржыландыру көздерінің жетіспеушілігі Недостаток источников финанси-рования

5. Жалпы экономикалық жəне саясы тұрақсыздық Общая экономическая и политическая нестабильность

2.4 кредит алудың қиындығы трудности в получении кредита 3. Орталықтандырылған инвестициялық ресурстардың шектеулілігі Ограниченность централизованных инвестиционных ресурсов

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының міндетін атқарушының 2012 жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 10-қосымша «Ауыл шаруашылығы кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1492102, индексі АШК-001, кезеңділігі тоқсандық) 1. Осы «Ауыл шаруашылығы кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1492102, индексі АШК-001, кезеңділігі тоқсандық) (бұдан əрі – Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12 бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Ауыл шаруашылығы кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1492102, индексі АШК-001, кезеңділігі тоқсандық) толтыруын нақтылайды. 2. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып, жауап «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі. Шаруашылық тəсіліндегі құрылыс – мердігерлік ұйымдарды тартпастан құрылысшылардың өздерімен жүзеге асырылатын, құрылыстың ұйымдастырушылық нысаны болып табылады. Мемлекеттік статистика органдары Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі құпиялылығына кепілдік береді төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ Конфиденциальность гарантируется органами бұйрығына 11-қосымша государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 11 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан байқаудың статистикалық нысаны Статистическая форма общегосударственного по статистике статистического наблюдения от ____________ 20___ года № __ Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған органу уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1502102 Код статистической формы 1502102 ӨК-002 КП-002

Анкета исследования тенденции развития хозяйственной деятельности промышленных предприятий

Тоқсандық Квартальная

тоқсан квартал

Өнеркəсіп кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы

жыл год

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 05-36 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 05-36. Тапсыру мерзімі - ағымдағы тоқсанның соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего квартала.

Зерттеу кезінде На момент обследования

жақсы хорошая

қанағаттанарлық удовлетворительная

нашар плохая

1. Кəсіпорындағы жұмыс істейтіндер саны Численность занятых на предприятии

3. Қаржы ресурстармен қамтылуы Обеспеченность финансовыми ресурсами 4. Инвестициялар Инвестиции

6. Мерзімі өткен берешек Просроченная задолженность

7.Таза пайда Чистая прибыль

Өзгеріссіз Без үлкен аз больши- меньши- изменений ми ми

Төмендеуі Снижение

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим

8. Басқалар Другие

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим

3. Сіздің кəсіпорыныңыздың қызметі көлемінің өсуін қандай факторлар шектейді? Какие факторы ограничивают увеличение объемов услуг Вашего предприятия? 1. Шектеу жоқ Ограничений нет

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим

7. Қажетті жабдықтардың жетіспеушілігі Недостаток необходимого оборудования

2. Нарықтық бəсеке кəсіпорындар тарапы-нан: Рыночная конкуренция со стороны предприятий:

нашарлау ухудшение

2.1 отандық отечественных 2.2 шетелдік зарубежных

3. Салық жəне құқықтық саяcаттың тұрақсыздығы Нестабильность налоговой и правовой политики 4. Тұтынушының төлем қабілетсіздігі Неплатежеспособность потребителей

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увеличение без изменений уменьшение

5. Негізгі құралдардың тозуы Изношенность основных средств 6. Инвестициялардың тапшылығы Дефицит инвестиций

Молынан жеткілікті Более чем достаточно

8. Ақша қаражаттарының жетіспеушілігі: Недостаток денежных средств:

1. Осы «Компьютерлік қызметтер жəне соған байланысты қызметтер көрсететін кəсіпорындардың шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1512102, индексі КҚК-001, кезеңділігі тоқсандық) (бұдан əрі - Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12 бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне, «Компьютерлік қызметтер жəне соған байланысты қызметтер көрсететін кəсіпорындардың шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1512102, индексі КҚК-001, кезеңділігі тоқсандық) толтыруын нақтылайды. 2. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып, жауап «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Мемлекеттік статистика органдары төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ құпиялылығына кепілдік береді бұйрығына Конфиденциальность гарантируется органами 15-қосымша государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 15 к приказу Председателя Агентства Республики Казахстан байқаудың статистикалық нысаны по статистике Статистическая форма общегосударственного от ____________ 20___ года № __ статистического наблюдения Аумақтық органға тапсырылады Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған Представляется территориальному уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) органу Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 Статистикалық нысанды www.stat. дейiн артық gov.kz сайтынан алуға болады до 1 часа более 40 часов Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

Тізімдік санынан пайызбен В % от списочной численности 5%-дан көп емес 6-10% не более 5% 6-10%

11-30% 11-30%

8.1 меншікті собственных

Жеткілікті Достаточно

Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздағы қаржы-шаруашылық қызметіндегі ағымдағы жəне күтілетін өзгерістерге баға қоюыңызды сұраймыз. Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить Вашу оценку текущих и ожидаемых изменений финансово-хозяйственной деятельности Вашего предприятия. Өз жауабыңызды тиісті торда «√» белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке знаком «√» 1. Сіз өз кəсіпорыныңыздың келесі қызмет көрсеткіштерінің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения следующих показателей деятельности Вашего предприятия? Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі увеличение

1.2 Көпшілігінде өз күшімен Преимущественно собственными силами 1.3 Сыртқы кеңес берушілерді тарту негізінде В основном с привлечением внешних консультантов 2.1 Тек қана өз күшімен Исключительно собственными силами 2.2 Көпшілігінде өз күшімен Преимущественно собственными силами

5. Жаңа қызмет түрлерін енгізу үшін инвестициялар Инвестиции во внедрение новых видов услуг 6. Материалдық-техникалық қамтамасыз ету рационализациясына инвестициялар Инвестиции в рационализацию материально-технического обеспечения 7. Басқалар Другие

4. Инвестициялық жоба құнының жоғарлығы Высокая стоимость инвестиционного проекта 5. Білікті персоналдың төмен деңгейі Низкий уровень квалифицированного персонала 6. Жалпы экономикалық жəне саяси тұрақсыздық Общая экономическая и политическая нестабильность 7. Техникалық факторлар Технические факторы

________________________ 1 мұнда жəне əрі қарай құбылыс болмаған жағдайда толтырылмайды здесь и далее в случае отсутствия явления – не заполняется 2 мұнда жəне əрі қарай зерттеу кезіндегі жағдай көрсетіледі здесь и далее указывается ситуация на момент обследования

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________

1. Қазақстандық кəсіпорындар арасында Среди казахстанских предприятий 2. Жақын шетел кəсіпорындары арасында Среди предприятий ближнего зарубежья 3. Алыс шетел кəсіпорындары арасында Среди предприятий дальнего зарубежья

Жоғары Высокий

1. Шектеу қою жоқ Ограничений нет 2. Меншікті қаржы ресурстарының жетіспеушілігі Недостаточность собственных финансовых ресурсов 3. Басқа туристік ұйымдармен есептесудің уақтылы жүргізілмеуі Несвоевременность расчетов с другими туристскими организациями 4. Арнайы орналастыру орындарының жеткіліксіздігі (санаторийлер, емдеуі бар медреселер, санаторийлер-профилакториялар, үйлер мен демалу базалары) Недостаток специализированных средств размещения (санатории, пансионаты с лечением, санатории-профилактории, дома и базы отдыха) 5. Салық жəне құқықтық саяcаттың тұрақсыздығы Нестабильность налоговой и правовой политики

8. Басқалар Другие

Орташа Умерен-ный

Нашар Слабый

Ешқандай Бағалау қиын Никакой Трудно оценить

8. Сіздің сала нарықтарында кəсіпорыныңыз көрсететін қызметтердің бəсекесін қандай факторлар күшейтеді? Какие факторы усиливают конкуренцию услуг Вашего предприятия на рынках отрасли? 1. Ішкі сұраныстың төлем қабілетінің қысқаруы Сокращение внутреннего платежеспособного спроса

Телефон _____________

2. Бəсекелік кəсіпорындардың өз қызметтерін еркін жарнамалау мүмкіндігі Возможность предприятий-конкурентов свободно рекламировать свои услуги 3. Қазақстандық бəсекелестердің бағасын ұстауы Сдерживание цен казахстанскими конкурентами

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

4. Өткізу нарықтарына жаңа кəсіпорындардың кіруі Проникновение на рынки сбыта новых предприятий 5. Жаңа технологиялардың пайда болуы салдарынан қызметтің өзіндік құнының төмендеуі Снижение себестоимости услуг вследствие появления новых технологий 6. Басқалар Другие

_________________ мұнда жəне əрі қарай құбылыс болмаған жағдайда толтырылмайды здесь и далее в случае отсутствия явления – не заполняется

1

өзгеріссіз кемуі без уменьизменешение ний

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

2. Сіздің кəсіпорыныңыздың қалыпты жұмыс істеуіне қандай факторлар кедергі жасайды? Какие факторы препятствуют нормальной работе Вашего предприятия?

7. Сіз өз сала нарығыңызда кəсіпорыныңыз, көрсететін қызметтердің бəсеке деңгейін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете уровень конкуренции услуг своего предприятия на рынках своей отрасли?

3. Жүргізілмейді Не проводятся

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________

2.1 пайданың жеткіліксіздігі недостаточность прибыли 2.2 кредит алудағы қиындықтар трудности в получении кредита

2.3 коммерциялық кредиттің жоғары пайызы высокий процент коммерческого кредита 3. Инвестициялық жобаны жүзеге асыру мерзімінің ұзақтығы Длительные сроки осуществления инвестиционного проекта

2.3 Сыртқы кеңес берушілерді тарту негізінде В основном с привлечением внешних консультантов

1. Көрсетілген қызметтер көлемі Объем оказанных услуг 2. Жолдамалардың құны Стоимость путевок 3. Ұйымдағы жұмыс істейтіндер саны Численность занятых в организации 4. Ұйым қызметтеріне сұраныс Спрос на услуги организации 5. Көрсетілетін қызметтер тізімі Перечень предоставляемых услуг 6. Туристер саны 1) кіретін туризм Количество туристов въездной туризм 1.1. ТМД1 мемлекеттерінен из стран СНГ 1.2. əлемнің басқа мемлекеттерінен из других стран мира 2) шығатын туризм выездной туризм 2.1.ТМД мемлекеттеріне в страны СНГ 2.2. əлемнің басқа мемлекеттеріне в другие страны мира 3) ішкі туризм внутренний туризм 7. Таза пайда Чистая прибыль

Жеткіліксіз Недостаточно

6. Сіздің инвестицияларды жүзеге асыру мүмкіндігіңізді, қандай факторлар шектейді? Какие факторы, при этом, ограничивают Ваши возможности осуществлять инвестиции? 1. Шектеу жоқОграничений нет

жыл год

БСН коды код БИН

11. Басқалар Другие

3. Персоналдың бiлiктiлiгiн жоғарылатудағы инвестициялар Инвестиции в повышение квалификации персонала 4. Бар қызметтерді рационалдаудағы инвестициялар Инвестиции в рационализацию существующих услуг

1.1 Тек қана өз күшімен Исключительно собственными силами

тоқсан квартал

Тапсыру мерзімі - ағымдағы тоқсанның соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего квартала.

10. Білікті жұмысшылардың жетіспеушілігі Недостаток квалифицированных работников

2. Жаңа технологияларды енгізу үшін инвестициялар Инвестиции во внедрение новых технологий

2. Қаржы-ландыру көздерінің жетіспеушілігі Недостаток источников финансирования

Анкета исследования тенденции развития хозяйственной деятельности туристских организаций

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 79.11-79.12 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 79.1179.12.

5. Сіз келесі тоқсанда инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлайсыз ба? Егер жасайтын болсаңыз, онда қандай инвестицияларды жүзеге асыруды жоспарлайсыз? Собираетесь ли Вы осуществлять инвестиции в следующем квартале? Если да, то какие инвестиции собираетесь осуществить?

30%-дан жоғары свыше 30%

Туристік ұйымдардың шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы

Тоқсандық Квартальная

8.2 кредиттер жəне қарыздар кредитных и заемных 9. Қызмет көрсету нарығының жетіспеушілігі Недостаток рынка предоставляемых услуг

1. Ескі жабдықтарды ауыстыру Замена старого оборудования

Телефон _____________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

«Компьютерлік қызметтер жəне соған байланысты қызметтер көрсететін кəсіпорындардың шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1512102, индексі КҚК-001, кезеңділігі тоқсандық)

4. Сіз өз кəсіпорыныңыздың бар ресурстар көлемін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете существующие ресурсы на Вашем предприятии?

Өнімнің өзіндік кұнының төмендеуі, соның ішінде, ненің есебінен: Уменьшение себестоимости продукции, в том числе за счет: энергия ресурсын шикізат пен енбек шығындарын үнемдеуден материалдарды үнемдеуден қысқартудан экономии энергоресурсов экономии сырья и сокращения затрат труда материалов

Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________

Статистикалық нысан коды 1522102 Код статистической формы 1522102 ТКК-001 КТУ-001

6.2 міндеттемелер бойынша по обязательствам

бұрыңғы прежними

11. Сіздің кəсіпорыныңызда маркетингтік зерттеулер жүргізіледі ме? Егер жүргізілсе, онда қалай? Проводятся ли на Вашем предприятии маркетинговые исследования? И если проводятся, то как?

М.О. М.П.

6.1 дебиторлық дебиторская

7. Инвестициялық жоба құнының жоғарлығы Высокая стоимость инвестиционного проекта

жақсару өзгеріссіз улучшение без изменений

мұнда жəне одан əрі зерттеу кезіндегі жағдай көрсетіледі здесь и далее указывается ситуация на момент обследования

1

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

2. Сіз өз кəсіпорыныңыздың негізгі қызмет түрі құнының өзгеруін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменение стоимости основного вида услуг Вашего предприятия?

10. Егер кəсіпорында ағымдағы тоқсанда жұмыстан босатылғандар болса, онда ол қызметкерлердің үлесі қандай? Если на предприятии было высвобождение в текущем квартале, то какова доля высвобожденных работников?

2. Ауық-ауық Эпизодически

3.2 кредиттер жəне қарыздар1 кредитными и заемными 4.1 негізгі капиталға в основной капитал

4.2 жабдықтарға в оборудование 4.3 адам ресурстарына в человеческие ресурсы 5. Компьютерлік қызметке жалпы сұраныс Общий спрос на компьютерные услуги

9. Технологияларды жаңарту Обновление технологий

1. Жүйелі түрде Систематически

3.1 меншікті собственными

Жоғарылауы, қарқынмен: Повышение, темпами:

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі өзгеріссіз кемуі увеличение без изменений уменьшение

Өзгеріс жоқ Нет явления

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгекемуі увелиріссіз уменьчение без изме- шение нений

2. Орындалған қызметтер (жұмыс) көлемі Объем выполненных услуг (работ)

8. Сіз кəсіпорыныңыздың іскерлік белсенділігін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете деловую активность Вашего предприятия?

Жаңа технологиялар Новые технологии Технологияларды жетілдіру Усовершенствованные технологии

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі өзгекемуі увелиріссіз уменьчение без изме- шение нений

6. Инвестициялық жобаны жүзеге асыру мерзімінің ұзақтығы Длительные сроки осуществления инвестиционного проекта

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без ухудшение изменений

________________

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 14-қосымша

1. Сіз өз кəсіпорыныңыздың келесі қызмет көрсеткіштерінің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения следующих показателей деятельности Вашего предприятия?

7. Сіз кəсіпорыныңыздағы экономикалық жағдайды қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете экономическую ситуацию на Вашем предприятии? 2

3. Жүргізілмейді Не проводятся

1.1 Тек қана өз күшімен Исключительно собственными силами 1.2 Көпшілігінде өз күшімен Преимущественно собственными силами 1.3 Сыртқы кеңес берушілерді тарту негізінде В основном с привлечением внешних консультантов 2.1 Тек қана өз күшімен Исключительно собственными силами 2.2 Көпшілігінде өз күшімен Преимущественно собственными силами 2.3 Сыртқы кеңес берушілерді тарту негізінде В основном с привлечением внешних консультантов

жыл год

Өз жауабыңызды тиісті торда көрсетуіңізді өтінеміз (√) Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке (√)

6. Зерттеу кезінде, Сіздің инвестицияларды жүзеге асыру мүмкіндігіңізді қандай факторлар шектейді? Какие факторы, на момент обследования, ограничивают Ваши возможности осуществлять инвестиции?

2.1 өнімге сұраныстың жеткіліксіздігі недостаточность спроса на продукцию 2.2 салық салымының жоғарғы деңгейі высокий уровень налогообложения 2.3 пайданың жеткіліксіздігі недостаточность прибыли

тоқсан квартал

Тапсыру мерзімі - ағымдағы тоқсанның соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего квартала.

Жеткіліксіз Недостаточно

1. Шектеу жоқ Ограничений нет

2. Ауық-ауық Эпизодически

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 62-63 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 62-63.

5. Сіз таяу 6 айдағы кəсіпорын өнімдеріне күтілетін сұранысқа байланысты зерттеу кезіндегі өндірістік қуатты қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете существующие производственные мощности на момент обследования относительно ожидаемого спроса на продукцию предприятия в ближайшие 6 месяцев? Молынан жеткілікті Более чем достаточно

1. Жүйелі түрде Систематически

М.О. М.П.

7. Қажетті жабдықтардың жетіспеушілігі Недостаток необходимого оборудования

4) тозу төлемдері амортизационные отчисления 2. Мерзімі өткен 1) дебиторлық берешек дебиторская Просроченная задолженность 2) міндеттемелер бойынша по обязательствам 3. Жұмысшылардың жалақысы бойынша берешек Задолженность по оплате труда работников

11. Сіздің кəсіпорыныңызда маркетингтік зерттеулер жүргізіледі ме? Егер жүргізілсе, онда қалай? Проводятся ли на Вашем предприятии маркетинговые исследования? И если проводятся, то как?

Анкета исследования тенденции развития хозяйственной деятельности предприятий, оказывающих компьютерные услуги и связанные с ними услуги

8. Қаржы қаражаттарының 8.1 меншікті жеткіліксіздігі: собственных Недостаток денежных средств: 8.2 бюджеттік бюджетных 8.3 кредиттер жəне қарыздар кредитных и заемных 9. Өткізу нарықтарының жетіспеушілігі Недостаток рынков сбыта

нашар плохая

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без изменений ухудшение

Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить Вашу оценку текущих и ожидаемых изменений финансово-хозяйственной деятельности Вашего предприятия.

2.2 шетелдік зарубежных

жақсы қанағатхорошая танарлық удовлетворительная

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без изменений ухудшение

Компьютерлік қызметтер жəне оған байланысты қызметтер көрсететін кəсіпорындардың шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы

Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздағы қаржы-шаруашылық қызметіндегі ағымдағы жəне күтілетін өзгерістерге баға қоюыңызды сұраймыз.

2.1 отандық отечественных

Зерттеу кезінде2 На момент обследования

Статистикалық нысан коды 1512102 Код статистической формы 1512102 КҚК-001 ККУ-001

4. Сіздің кəсіпорыныңыздың өндірістік қызметі мен кəсіпкерлік белсенділігін қандай факторлар шектейді? Какие факторы ограничивают производственную деятельность и предпринимательскую активность Вашего предприятия?

2. Нарықтық бəсеке кəсіпорындар тарапынан: Рыночная конкуренция со стороны предприятий:

10. Сіз өз кəсіпорыныңыздағы экономикалық жағдайды қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете экономическую ситуацию на Вашем предприятии?

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________

БСН коды код БИН

1. Шектеу жоқ Ограничений нет

3. Жалпы шаруашылығы Хозяйство в целом

үлкен большими

5. Қызметтердің сапасын жоғарылату Повышение качества услуг 6. Жаңа қызмет түрлерін ойлап табу Создание новых видов услуг

Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

Тоқсандық Квартальная

3.Бағалардың өзгеруін Сіз қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменение цен?

3. Сатып алу бағасының кепілденген ең аз деңгейі Гарантирование минимального уровня закупочных цен 4. Жеңіл кредит алу Получение льготных кредитов

1. Осы «Өнеркəсіп кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1502102, индексі ӨК-002, кезеңділігі тоқсандық) (бұдан əрі – Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленіп жəне «Өнеркəсіп кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1502102, индексі ӨК-002, кезеңділігі тоқсандық) толтыруын нақтылайды. 2. Келесі анықтама осы статистикалық нысанды толтыру үшін қолданылады: қызметкерлердің тізімдік саны – шартты жасасу мерзіміне байланыссыз еңбек шарты бойынша қабылданған адамдар саны. 3. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып, жауап «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі.

7. Персоналдың біліктілігін арттыру Повышение квалификации персонала 8. Жабдықтарды жаңарту Модернизация оборудования 9. Менеджментті жақсарту Улучшение менеджмента 10. Қосымша қызмет түрлеріне мемлекеттік лицензия алу Получение государственной лицензии на дополнительные виды деятельности 11. Жаңа технологияларды енгізу Внедрение новых технологий 12. Басқалар Другие

1. Тұтынушылардың сұраныстарын зерттеу Изучение запросов потребителей 2. Шығындарды азайту Снижение издержек 3. Жарнамалық компания Рекламная компания 4. Бəсекелестерді зерттеу Изучение конкурентов

«Өнеркəсіп кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1502102, индексі ӨК-002, кезеңділігі тоқсандық)

Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 13 к приказу Председателя Агентства байқаудың статистикалық нысаны Республики Казахстан Статистическая форма общегосударственного по статистике статистического наблюдения от ____________ 20___ года № __ Аумақтық органға тапсырылады Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған Представляется территориальному уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) органу Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 Статистикалық нысанды www.stat. дейiн артық gov.kz сайтынан алуға болады до 1 часа более 40 часов Статистическую форму можно получить на сайте www.stat.gov.kz

4.1 шикізаттар мен материалдар сырья и материалов

9. Сіз бəсеке қабілеттілігін арттыруға қандай шаралар қолданасыз? Какие меры Вы предпринимаете для повышения конкурентоспособности?

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 12-қосымша

Мемлекеттік статистика органдары Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі құпиялылығына кепілдік береді төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ Конфиденциальность гарантируется органами бұйрығына государственной статистики 13-қосымша

2. Заттай түріндегі өнімнің негізгі түрлерін шығару Выпуск основного вида продукции в натуральном выражении 3. Қаржы 3.1 меншікті ресурстарымен собственными қамтамасыз етілуі: 3.2 бюджеттік1 Обеспеченность бюджетными финансовыми ресурсами: 3.3 кредиттер жəне қарыздар кредитными и заемными

4.3 дайын өнімдер готовой продукции

Жүзеге асырылды Осуществляется

1) пайда (дотациясыз жəне өтемақысыз) прибыль (без дотаций и компенсаций) 2) бюджеттен дотациялар мен өтемақылар дотации и компенсации из бюджета 3) банк кредиттері кредиты банков

71-80

2. Сіз өз кəсіпорыныңыздың келесі қызмет көрсеткіштерінің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения следующих показателей деятельности Вашего предприятия?

13. Басқалар Другие

6. Қандай шаралар Сіздің кəсіпорыныңызға өндірісті экономикалық сауықтыруға себепші? Какие мероприятия способствуют экономическому оздоровлению производства Вашего предприятия?

БСН коды код БИН

1. Сіз өз кəсіпорыныңыздағы өндірістік қуаттың толық жүктелу деңгейін қалай бағалайсыз, %? Как Вы оцениваете уровень загрузки производственных мощностей Вашего предприятия, %?

Агросервис кəсіпорындарымен Предприятиями агросервиса

5. Сіздің кəсіпорыныңыздың өндірістік қызметі мен кəсіпкерлік белсенділігін қандай факторлар шектейді? Какие факторы ограничивают производственную деятельность и предпринимательскую активность Вашего предприятия?

1. Қаржы қаражаттары Финансовые средства

Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить Вашу оценку текущих и ожидаемых изменений финансово-хозяйственной деятельности Вашего предприятия. Өз жауабыңызды тиісті торда «√» белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке знаком «√»

4. Сіздің кəсіпорыныңыздың сауда-делдалдық байланысы? Торгово-посреднические связи Вашего предприятия?

1. Өсімдік шаруашылығы Растениеводство

10 тамыз 2013 жыл

6. Визаны рəсімдеу кезіндегі жоғары баждар Высокие пошлины при оформлении виз 7. Ішкі нарықтағы бəсекенің жоғарылауы Возросшая конкуренция на внутреннем рынке 8. Сатып алушы сұранысының төмендеуі Снижение покупательского спроса 9. Басқалар Другие

_________________ ТМД – Тəуелсіз мемлекеттер достастығы СНГ – Содружество независимых государств

1

3. Туристер туризмнің қай түріне артықшылық береді жəне неге? Какому виду туризма туристы отдают предпочтение и почему? Туризм түрі бойынша По виду туризма 1. Келетін Въездной 1) ТМД мемлекеттерінен из стран СНГ

Себептер бойынша По причине анағұрлым дамыған туристік инфрақұрылым более развитой туристской инфраструктуры туристерге қызмет көрсетудің жоғары сапасы лучшего качества обслуживания туристов

(Жалғасы 17-бетте).


(Жалғасы. Басы 14-16-беттерде). 2) əлемнің басқа мемлекеттерінен из других стран мира 2. Кететін Выездной 1) ТМД мемлекеттеріне в страны СНГ

жолдамалардың анағұрлым тиімді құны более выгодной стоимости путевок арнайы орналастыру орындары түрінің көптігі большого выбора специализированных средств размещения көліктің барлық түрлеріне жолаушыларды тасымалдау бағалары мен тарифтерінің өзгеруі изменения цен и тарифов пассажирских перевозок на все виды транспорта басқалар другие

2) əлемнің басқа мемлекеттеріне в другие страны мира 3. Ішкі туризм Внутренний туризм

4. Сіз өз сала нарығыңызда кəсіпорыныңыз, көрсететін қызметтердің бəсеке деңгейін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете уровень конкуренции услуг своего предприятия на рынках своей отрасли? Қазақстандық кəсіпорындар арасында Среди казахстанских предприятий

Жоғары Высокий

Орташа Умеренный

Нашар Слабый

Ешқан-дай Бағалау қиын Никакой Трудно оценить

5. Сіз өз сала нарығыңызда кəсіпорыныңыз көрсететін қызметтердің бəсекесін қандай факторлар күшейтеді? Какие факторы усиливают конкуренцию услуг Вашего предприятия на рынках своей отрасли? 1. Төлемге қабілетті сұраныстың қысқаруы Сокращение платежеспособного спроса

4. Қызметтер нарығына жаңа туристік ұйымдардың кіруі Проникновение на рынки услуг новых туристских организаций 5. Басқалар Другие

2. Бəсекелес кəсіпорындардың өз қызметтерін еркін жарнамалау мүмкіндігі Возможность предприятий-конкурентов свободно рекламировать свои услуги 3. Қазақстандық бəсекелестердің бағаны ұстауы Сдерживание цен казахстанскими конкурентами

1. Тұтынушылардың сұраныстарын зерттеу Изучение запросов потребителей 2. Шығындарды азайту Снижение издержек 3. Жарнамалық компания Рекламная компания 4. Бəсекелестерді зерттеу Изучение конкурентов

6. Туристік қызметтер саласын кеңейту Расширение сферы туристских услуг 7. Қызметкерлердің біліктілігін арттыру Повышение квалификации персонала 8. Менеджментті жақсарту Улучшение менеджмента 9. Қосымша қызмет түрлеріне мемлекеттік лицензия алу Получение государственной лицензии на дополнительные виды деятельности 10. Басқалар Другие

5. Қызметтердің сапасын жоғарлату Повышение качества услуг

7. Сіз өз кəсіпорыныңыздағы экономикалық жағдайды қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете экономическую ситуацию на Вашем предприятии?

жақсы хорошая

қанағаттанарлық удовлетворительная

нашар плохая

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без изменений ухудшение

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без ухудшение изменений

8. Сіздің кəсіпорыныңызда маркетингтік зерттеулер жүргізіледі ме? Егер жүргізілсе, онда қалай? Проводятся ли на Вашем предприятии маркетинговые исследования? И если проводятся, то как? 1. Жүйелі түрде Систематически

2. Ауық-ауық Эпизодически

3. Жүргізілмейді Не проводятся

1.1 Тек қана өз күшімен Исключительно собственными силами 1.2 Көпшілігінде өз күшімен Преимущественно собственными силами 1.3 Сыртқы кеңес берушілерді қатыстыру негізінде В основном с привлечением внешних консультантов 2.1 Тек қана өз күшімен Исключительно собственными силами 2.2 Көпшілігінде өз күшімен Преимущественно собственными силами 2.3 Сыртқы кеңес берушілерді тарту негізінде В основном с привлечением внешних консультантов

Жоғарылауы, қарқынмен: Повышение, темпами: бұрыңғы прежними Жүк тасымалдауларға На перевозки грузов

Жолаушы тасымалдауларға На перевозки пассажиров

Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

Телефон _____________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 16-қосымша «Туристік кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1522102, индексі ТКК-001, кезеңділігі тоқсандық) 1. Осы «Туристік кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1522102, индексі ТКК-001, кезеңділігі тоқсандық) (бұдан əрі – Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Туристік кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1522102, индексі ТКК-001, кезеңділігі тоқсандық) толтыруын нақтылайды. 2. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып, жауап «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі. Мемлекеттік статистика органдары Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ құпиялылығына кепілдік береді бұйрығына Конфиденциальность гарантируется органами 17-қосымша государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 17 к приказу Председателя Агентства байқаудың статистикалық нысаны Республики Казахстан по статистике Статистическая форма общегосударственного от ____________ 20___ года № __ статистического наблюдения Аумақтық органға тапсырылады Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған Представляется территориальному уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) органу Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях».

Тоқсандық Квартальная

Көлік кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы Анкета исследования тенденции развития хозяйственной деятельности предприятий транспорта тоқсан квартал

жыл год

Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуішінің 49 - 51 – кодтарына сəйкес негізгі қызмет түрі бар заңды тұлғалар жəне (немесе) олардың құрылымдық бөлімшелері ұсынады. Представляют юридические лица и (или) их структурные подразделения с основным видом деятельности согласно кодам Общего классификатора видов экономической деятельности – 49 - 51 Тапсыру мерзімі - ағымдағы тоқсанның соңғы айының 25-ші күні. Срок представления - 25 число последнего месяца текущего квартала. БСН коды код БИН Құрметті басшы! Сауалнамаға Сізден өз кəсіпорыныңыздағы қаржы – шаруашылық қызметіндегі ағымдағы жəне күтілетін өзгерістерге баға қоюыңызды сұраймыз. Уважаемый руководитель! В анкете просим проставить Вашу оценку текущих и ожидаемых изменений финансово-хозяйственной деятельности Вашего предприятия. Өз жауабыңызды тиісті торда «√» белгісімен көрсетуіңізді өтінеміз Пожалуйста, укажите Ваш ответ в соответствующей клетке знаком «√» 1. Сіз өз кəсіпорыныңыздың келесі қызмет көрсеткіштерінің өзгерісін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменения следующих показателей деятельности Вашего предприятия?

1. Кəсіпорындағы жұмыс істейтіндер саны Численность занятых на предприятии 2. Барлық бағыт түрлері бойынша жүк тасымалдау көлемі1 Объем перевозок грузов по всем видам сообщений 3. Барлық бағыт түрлері бойынша жолаушы тасымалдау көлемі Объем перевозок пассажиров по всем видам сообщений 4. Жүк айналымы көлемі Объем грузооборота 5. Жолаушы айналымы көлемі Объем пассажирооборота 1) меншікті собственными 2) кредиттер жəне қарыздар кредитными и заемными 1) негізгі капиталға в основной капитал

оның ішінен: 2) жабдықтарға в том числе: в оборудование 8. Кəсіпорынның өнімдеріне жалпы сұраныс Общий спрос на продукцию предприятия 9. Мерзімі өткен берешек 1) дебиторлық Просроченная дебиторская задолженность 2) міндеттемелер бойынша по обязательствам

аз меньшими

Өзгеріссіз Без изменений

ашу;

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увелибез уменьчение изменений шение

Жеткілікті Достаточно

Жеткіліксіз Недостаточно

6. Көлік құралдарының жетіспеушілігі Недостаток транспортных средств

2. Нарықтық бəсеке кəсіпорындар тарапынан: Рыночная конкуренция со стороны предприятий:

1) осы көлік түрінің данного вида транспорта

7. Көмекші құралдардың, бөліктердің жетіспеушілігі Недостаток вспомогательного оборудования, запчастей

2) басқа көлік түрінің другого вида транспорта

8. Ақша қаражаттарының жетіспеушілігі: Недостаток денежных средств:

3. Салық жəне құқықтық саяcаттың тұрақсыздығы Нестабильность налоговой и правовой политики 4. Тапсырыс берушілердің төлем қабілетсіздігі Неплатежеспособность заказчиков 5. Материалдық-техникалық базаның тозуы Изношенность материально-технической базы

1) меншікті собственных

2) кредиттер жəне қарыздар кредитных и заемных 9. Білікті жұмысшылардың жетіспеушілігі Недостаток квалифицированных работников 10. Басқалар Другие

5. Зерттеу кезінде, Сіздің инвестицияларды жүзеге асыру мүмкіндігіңізді қандай факторлар шектейді? Какие факторы, на момент обследования, ограничивают Ваши возможности осуществлять инвестиции?

1) пайда мен меншік қаражаттарының жеткіліксіздігі недостаток прибыли и собственных средств 2) кредит алудағы қиындықтар трудности в получении кредита

5. Жалпы экономикалық жəне саяси тұрақсыздық Общая экономическая и политическая нестабильность 6. Инвестициялық жобаны іске асыру мерзімінің ұзақтығы Длительные сроки осуществления инвестиционного проекта 7. Инвестициялық жоба құнының жоғарлығы Высокая стоимость инвестиционного проекта 8. Басқалар Другие

4. Коммерциялық несиенің жоғары пайызы Высокий процент коммерческого кредита

6. Егер кəсіпорында ағымдағы тоқсанда жұмыстан босатылғандар болса, онда босатылған қызметкерлердің үлесі қандай? Если на предприятии было высвобождение в текущем квартале, то какова доля высвобожденных работников? Өзгеріс жоқ Нет явления

Тізімдік санынан пайызбен В % от списочной численности 5%-дан көп емес 6-10% не более 5% 6-10%

11-30% 11-30%

30%-дан жоғары свыше 30%

7. Сіз өз cала нарығыңызда кəсіпорыныңыздың, көрсететін қызметтерінің бəсеке деңгейін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете уровень конкуренции услуг своего предприятия на рынках своей отрасли? Жоғары Высокий 1. Көліктің осы түрі бойынша кəсіпорындар тарапынан Со стороны предприятий данного вида транспорта 2. Көліктің басқа түрі бойынша кəсіпорындар тарапынан Со стороны предприятий других видов транспорта

Орташа Умеренный

Нашар Слабый

Ешқан-дай Бағалау қиын Никакой Трудно оценить

8. Сала нарықтарында Сіздің кəсіпорыныңыз көрсететін қызметтердің бəсекесін қандай факторлар күшейтеді? Какие факторы усиливают конкуренцию услуг Вашего предприятия на рынках отрасли? 1. Ішкі төлемге қабілетті сұраныстың қысқаруы Сокращение внутреннего платежеспособного спроса 2. Бəсекелес ұйымдардың өз қызметтерін еркін жарнамалау мүмкіндігі Возможность предприятий-конкурентов свободно рекламировать свои услуги 3. Өткізу нарықтарына жаңа кəсіпорындардың кіруі Проникновение на рынки сбыта новых предприятий

4. Бəсекелестікті қорғау агенттігінің жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің қызметі Деятельность Агентства по защите конкуренции и Правительства Республики Казахстан 5. Сауда-делдалдық кəсіпорындардың қызметі Деятельность торгово-посреднических организаций 6. Басқалар Другие

9. Сіз өз кəсіпорыныңыздағы экономикалық жағдайды қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете экономическую ситуацию на Вашем предприятии? Зерттеу кезінде18 На момент обследования жақсы хорошая

қанағат-танар- нашар лық плохая удовлетворительная

Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без ухудшение изменений

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим жақсару өзгеріссіз нашарлау улучшение без ухудшение изменений

10. Сіз өз кəсіпорыныңыздың іскерлік белсенділігін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете деловую активность Вашего предприятия? Өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда В текущем квартале по сравнению с предыдущим өсуі өзгеріссіз кемуі увеличение без изменений уменьшение

Ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда В следующем квартале по сравнению с текущим өсуі өзгеріссіз кемуі увеличение без изменений уменьшение

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________ Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________ Басшы Руководитель ______________________ Бас бухгалтер Главный бухгалтер ______________________

Телефон _____________

(Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________ (Т.А.Ə., қолы) (Ф.И.О., подпись) ______________________

М.О. М.П. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2012 жылғы 10 тамыздағы №213 бұйрығына 18-қосымша «Көлік кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1532102, индексі ККК-1, кезеңділігі тоқсандық) 1. Осы «Көлік кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1532102, индексі ККК-1, кезеңділігі тоқсандық) (бұдан əрі – Нұсқаулық) «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Занының 12-бабы 7) тармақшасына сəйкес əзірленді жəне «Көлік кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы» жалпымемлекеттік статистикалық байқауының статистикалық нысанын (коды 1532102, индексі ККК1, кезеңділігі тоқсандық) толтыруын нақтылайды. 2. Келесі анықтама осы статистикалық нысанды толтыру үшін қолданылады: қызметкерлердің тізімдік саны – шартты жасасу мерзіміне байланыссыз еңбек шарты бойынша қабылданған адамдар саны. 3. Кəсіпорындардың (ұйымдардың) қаржы-шаруашылық қызметін байқау қоғамдық пікірдің зерттеуінде негізделеді. Жиналған ақпарат барлық сипаты жағынан сапалы болып табылады жəне нақты қалыптасқан жағдайды, сондай-ақ жақын арадағы болашақтың болжамын көрсетеді. Осы статистикалық нысан бойынша есепті жауаптар деректердің дəлдігіне негізделмей, өте қысқа мерзімде берілетін болғандықтан кəсіпорындардың (ұйымдардың) басшылары беріп отырады. Респонденттер «ұлғаю-азаю», «жақсару-нашарлау», «өзгеріссіз» баламалар шеңберінде шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштерінің нақты жəне күтілетін өзгерістерін бағалайды (шығару көлемі жəне өнімдерді сату, өндірістік ресурстар, қызметтің қаржылық нəтижелері). Сұраққа жауап бере отырып, жауап «√» белгісімен сəйкес торда көрсетіледі. Əрбір сұраққа жауап беріледі. Мемлекеттік статистика органдары Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі құпиялылығына кепілдік береді төрағасының 20__ жылғы ______________ № ___ Конфиденциальность гарантируется органами бұйрығына 17-қосымша государственной статистики Жалпымемлекеттік статистикалық Приложение 17 к приказу Председателя Агентства байқаудың статистикалық нысаны Республики Казахстан Статистическая форма общегосударственного по статистике от ____________ 20___ года № __ статистического наблюдения Аумақтық органға тапсырылады Представляется территориальному Статистикалық нысанды толтыруға жұмсалған органу уақыт, сағат (қажеттiсiн қоршаңыз) Время, затраченное на заполнение статистической формы, час (нужное обвести) Статистикалық нысанды www.stat. 1 сағатқа 40 сағаттан 1-2 2-4 4-8 8-40 gov.kz сайтынан алуға болады дейiн артық Статистическую форму можно получить до 1 часа более 40 часов на сайте www.stat.gov.kz Мемлекеттік статистиканың тиісті органдарына алғашқы статистикалық деректерді тапсырмау, уақтылы тапсырмау жəне дəйексіз деректерді беру «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 381-бабында көзделген əкімшілік құқық бұзушылық болып табылады. Непредставление, несвоевременное представление и предоставление недостоверных первичных статистических данных в соответствующие органы государственной статистики является административным правонарушением, предусмотренным статьей 381 Кодекса Республики Казахстан «Об административных правонарушениях». Статистикалық нысан коды 1542102 Код статистической формы 1542102 СК-002 КТ-002

9. Басу сызбанегіздерінде электррадиоэлементтерді дайындау жəне дəнекерлеу автоматы тармағының операторы Параграф 1. Басу сызбанегіздерінде электррадиоэлементтерді дайындау жəне дəнекерлеу автоматы тармағының операторы, 2-разряд

Төмендеуі Снижение

4. Сіздің кəсіпорыныңыздың қызметі көлемінің өсуін қандай факторлар шектейді? Какие факторы ограничивают увеличение объемов услуг Вашего предприятия?

2. Қаржылан-дыру көздерінің жетіспеушілігі: Недостаток источников финансиро-вания:

М.О. М.П.

Статистикалық нысан коды 1532102 Код статистической формы 1532102 ККК-1 КТР-1

үлкен большими

Аса жеткілікті Более чем достаточно

1. Шектеу жоқ Ограничений нет

Сауда кəсіпорындарының шаруашылық қызметінің даму үрдісін зерттеу сауалнамасы Анкета исследования тенденции развития хозяйственной деятельности торговых предприятий

(Жалғасы бар).

Астана қаласы

(Жалғасы. Басы өткен 184-нөмірде).

өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда в текущем квартале по сравнению с предыдущим ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда в следующем квартале по сравнению с текущим өткен тоқсанмен салыстыру бойынша ағымдағы тоқсанда в текущем квартале по сравнению с предыдущим ағымдағы тоқсанмен салыстыру бойынша алдағы тоқсанда в следующем квартале по сравнению с текущим

Көліктік құралдар Транспортные средства Көмекші құрал-жабдықтар Вспомогательное оборудование Жанар-жағар материалдары Горюче-смазочные материалы

№ 413-ө-м

Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтікбіліктілік анықтамалығын (21-шығарылым) бекіту туралы

2. Сіз өз кəсіпорыныңыздың негізгі қызмет құнының өзгеруін қалай бағалайсыз? Как Вы оцениваете изменение стоимости основного вида услуг Вашего предприятия?

3. Мемлекеттік инвестициялардың шектелуі Ограниченность государственных инвестиций

Орындаушының аты-жөні жəне телефоны Фамилия и телефон исполнителя ______________________

7. Инвестициялар Инвестиции

2012 жылғы 29 қазан

_________________ 1 мұнда жəне əрі қарай құбылыс болмаған жағдайда толтырылмайды здесь и далее в случае отсутствия явления – не заполняется

1. Шектеу жоқ Ограничений нет

Атауы Мекенжайы Наименование________________ Адрес ___________________________________ ________________ Телефон ________________________________ Электрондық мекенжайы Электронный адрес______________________________________________________

6. Қаржы ресурстарымен қамтамасыз етілуі Обеспеченность финансовыми реурсами

Қазақстан Республикасының Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің бұйрығы

10. Қызметкерлердiң еңбекақысы бойынша қарызы Задолженность по оплате труда работников 11. Таза пайда Чистая прибыль

3. Материалдық-техникалық база Материально-техническая база

6. Бəсекені арттыруға Сіз қандай шаралар қолданасыз? Какие меры Вы предпринимаете для повышения конкурентоспособности?

Зерттеу кезінде2 На момент обследования

17

www.egemen.kz

10 тамыз 2013 жыл

93. Жұмыс сипаттамасы: ЭРЭ автоматтарда, жартылай автоматтарда жəне қолмен ыдыстан жəне екінші ыдыстан орауын

құндақтарда ЭРЭ (ЭРЭ əдеттегі ыдыспен түскен жағдайда) кілтін бағдарлаумен электррадиоэлементтерді технологиялық ыдысқа (құндаққа) салу; автоматтарды, жартылай автоматтарды жəне қондырғыларды пайдалану нұсқаулығына сəйкес дайындау; флюстар мен дəнекерлемелерді ауыстыру; жабдықтың жұмысын қадағалау; жұмыс барысында қолданылатын жабдықты жөндеп жіберу; дəнекерлеменің толқынымен дəнекерлеу қондырғыларында дəнекерлеу процесін жүргізу (АП-4, ГГ-1621 жəне басқ.); қолмен шой балғалардың орауын ашу жəне иілгіш өндірістік модульді (бұдан əрі - ИӨМ) түзету; басқару жəне жұмыс бағдарламаларын енгізу; пайдалану нұсқаулығы бойынша ИӨМ жұмысқа дайындау; басу сызбанегіздерін көзбен шолып бақылау; шой балғаларды ауыстыру; шой балғалардың таңбалануын электронды техника бұйымдарымен (бұдан əрі - ЭТБ) салыстырып тексеру; ИӨМ маңдайшаларының тарту торабын түзету. 94. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін автоматтарды, жартылай автоматтарды жəне қондырғыларды жұмысқа дайындау тəсілдерін жəне құрылысын жəне оларды пайдалану бойынша нұсқаулықтарды; ИӨМ пайдалану бойынша құсқаулықтарды жəне ЭТБ автоматты құрастырудың технологиялық процесін; ИӨМ айлабұйымдарды орнату қағидасын; қызмет көрсететін ИӨМ тəсілдері мен құрылысын; ЭРЭ пайдалану қағидаларын жəне кілттің бағдарлауымен қолмен технологиялық құрсауларға оларды салу тəсілдерін; ЭРЭ шықпаларына қызмет көрсету жəне қалыпқа келтірудің технологиялық процестің талаптарын, дəнекерлемелердің, флюстардың құрамы мен белгіленуін жəне оларды пайдалануды, сызуларды оқу жəне оларды пайдалануды; ЭРЭ статикалық электр тоғынан қорғау тəсілдерін, электронды техника бұйымдарын түсті таңбалау қағидаларын жəне таңбалауды (баспа торабын) оқуын; ИӨМ автоматты құрастыруда олардың жарамдылығын айқындауды, электр жəне радиотехника негіздерін. Параграф 2. Басу сызбанегіздерінде электррадиоэлементтерді дайындау жəне дəнекерлеу автоматы тармағының операторы, 3-разряд 95. Жұмыс сипаттамасы: ГГ-2631 жартылай автоматында электррадиоэлементтердің шығаруларына түтікті дəнекерлемені нығыздап келтіру; АРПМ, ГГ-2633 жартылай автоматтарында басу сызбанегіздерін автоматы дəнекерлеу; технологиялық процесте көрсетілген биіктікке дейін флюспен жəне дəнекерлемемен кішкене ванналарды көтеруді реттеу; флюстерді, желімдерді, дəнекерлерді ауыстыру; дəнекер толқыны, инфрақызыл дəнекерлеу, термоимпульсті дəнекерлеу жəне тағы басқа процесін енгізу; дəнекерлеменің дозалары катушкаларын қайта зарядтау; бағдарламаларды, перфокарталарды жəне координаталар шаблонын қайта зарядтау; жабдықта кейіннен бекітумен шағын сызбаларды орнатудың орындарына шеткі төрт орнына микроскоптың көмегімен осьті туралау үстелінде баспа нызбанегіздерінің осін туралау; кодтық жұқа тақтайшаларды құрастыру жəне оларды құрсауларға орнату, перфокарталардың кодын жұқа тақтайшаның кодымен тексеру; əрбір құралда дəнекерлегіштердің температура шегін айқындау; жұмыс барысында қызмет көрсетілетін автоматтарды жəне жартылай автоматтарды жөндеу; ЭТБ шой балғаларының атаулы мəнге сəйкестігін тексеру; баспа торабы ЭТБ жинағының жұмыс бағдарламасына сəйкестігін тексеру; перфоленттерді бақылау; электронды техника бұйымдарының құю тораптарын жөндеу; ЭЕМ жұмысқа дайындау; ЭЕМ жұмыс істеген кезде қателерды сыныптау. 96. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін автоматтарды жəне жартылай автоматтарды жəне ЭТБ жөндеу тəсілдері мен құрылысын; қызмет көрсетілетін жабдықты жұмысқа дайындау жəне пайдалану бойынша нұсқаулықтарды; орындалатын жұмыс шегінде ЭТБ механикасын, автоматикасын, пневматикасын, ЭРЭ дəнекерлеудің жəне ИӨМ автоматты құрастырудың технологиялық процесін; дəнекерлемелердің, флюстардың құрамын жəне оларды пайдалануды; ванналарда дəнекерлемені ауыстыруқағидасын; электр- жəне радиотехника негіздерін. Параграф 3. Басу сызбанегіздерінде электррадиоэлементтерді дайындау жəне дəнекерлеу автоматы тармағының операторы, 4-разряд 97. Жұмыс сипаттамасы: ГГ-2628, ГГ-2629, ГГ-2630, ГГ-2633, АРПМ автоматтардың жəне жартылай автоматтардың кешенінде басу сызбанегіздеріне электррадиоэлементтердің түйіншегін шешу, қалыпқа келтіру, қалайылау, нығыздау жəне дəнекерлеу процесін жүргізу; кешенді баптау жəне АРПМ жанастыру. ИӨМ құю жəне ПУ орнын ауыстыруды талап ететін көп өткелді түрлі басу тораптарын басқару пультімен автоматты құрастыру жəне оларды бағдарламалық басқарумен иілгіш өндіріс модульдеріне бекіту; есептегіш басқару құрылғыларымен жұмыс; қызмет көрсететін ЭТБ жөндеу; технологиялық процестің талаптарын ескерумен кешен жұмысының режимін бақылау жəне өлшеу; перфоленаларда қателерді бақылау жəне табу; бағдарламаларды əзірлеуге қатысу. 98. Білуге тиіс: басу сызбанегіздерінде электррадиоэлементтерді дəнекерлеудің автоматы тармағының құрылысы жəне жұмыс істеу принципін; автоматтарды, жартылай автоматтарды жəне бүкіл кешенді пайдалану бойынша нұсқаулықтарды, электррадиоэлементтерді дайындау жəне дəнекерлеу бойынша технологиялық процестің талаптарын; ЭТБ жөндеу əдістерін, ЭТБ құралдарды орнату тəсілдерін, ЭТБ қарапайым ақауларын анықтау қағидаларын, пайдаланылатын жабдықты жөндеу қағидасын; АРПМ жəне ГГ-2633 үшін бағдарламаларды жобалау негіздерін, электро- жəне радиотехника негіздерін. 10. Электракустикалық өлшемдердің операторы Параграф 1. Электракустикалық өлшемдердің операторы, 3-разряд 99. Жұмыс сипаттамасы: үні өшірілген камерада сыналатын дауыс зорайтқышты жəне өлшеу микрофонын орнату; сыналатын дауыс зорайтқыштың жəне өлшеу микрофонының жиілікті сипаттамасын жазу; сыналатын дауыс зорайтқыштың дыбыс катушкасына берілетін кернеуді есептеу; электракустикалық аппаратураны жəне аспаптарды жұмысқа дайындау. 100. Білуге тиіс: электракустикалық өлшемдер кезінде қолданылатын аппаратураның, құралдар мен басқа қондығылардың құрылысы мен жұмыс істеу принципін; олардың белгіленуін жəне оларды пайдалану қағидасын; əр түрлі аппаратура мен аспаптарды пайдаланумен электракустикалық өлшемдердің тəсілдерін; дыбыс жиілікті генераторы, лампалық вольтметр, қуатты күшейткіш, дауыс зорайтқыштарды жəне микрофондарды жазудың блок- сызбасын, дауыс зорайтқышының дыбыстық катушкасына электр қуатын берудің жиілік сипаттамасын жазу блок-сызбасын; дыбыс қабылдағышты зерттеуші ретінде дауыс зорайтқышы жəне микрофон туралы жалпы түсінікті. Параграф 2. Электракустикалық өлшемдердің операторы, 4-разряд 101. Жұмыс сипаттамасы: гармоникалардың талдағышында дауыс зорайтқыштың гарминикалары коэффициентін өлшеу, ТЕБӨ-де (тармақтық емес бұрмалаулар өлшеуішінде) гармоникалар коэффициентін өлшеу; микрофондар мен дауыс зорайтқыштардың толық электрлік кедергісі модулының жиіліктік сипаттамаларын жəне микрофондар мен дауыс зорайтқыштардың бағыттылық сипаттамаларын жазу; дауыс зорайтқыштардың механикалық резонанс жиілігін жəне дауыс зорайтқыштардың толық электрлік кедергісі модулін өлшеу; дискретті жиіліктер бойынша микрофонның жиілікті сипаттамаларын анықтау; дауыс зорайтқыштың дыбыстық қысымдарын жəне микрофонның, дауыс зорайтқыштың жиілікті сипаттамаларының əркелкілігін есептеу, үлгілік микрофонмен салыстыру əдісімен жазу қисықтары бойынша микрофондардың сезімталдылығының жиілікті сипаттамаларын есептеу. 102. Білуге тиіс: электракустикалық өлшемдер кезінде қолданылатын аппаратураның, құралдар мен басқа қондығылардың құрылысын; электрлік сызбасын, белгіленуін; жөндеу жəне пайдалануқағидасын, мыналардың блок- сызбасын: а) микрофонның жəне дауыс зорайтқыштың толық электрлік кедергісі модулының жиіліктік сипаттамаларын жазу, б) дауыс зорайтқыштың толық электрлік кедергісінің модулін өлшеу, в) дауыс зорайтқыштың механикалық резонанс жиілігін өлшеу, г) дауыс зорайтқыштың гармоникалар коэффициентін өлшеу, д) микрофондар мен дауыс зорайтқыштардың бағыттылығының сипаттамаларын жазу, е) дискретті жиіліктер бойынша микрофондардың жиілікті сипаттамаларын анықтау, ж) орташа стандартты дыбыстық қысымды анықтау, электр жəне радиотехника негіздерін. 103. Жұмыс үлгілері: 1) дауыс зорайтқыштар - орташа стандартты дыбыстық қысымды жəне жиілікті сипаттаманы əркелкілігін есептеу; 2) дауыс зорайтқыштар, дыбыс бағаналары – электрлік кедергіні, тармақтық бұрмалу коэффициентін есептеу, магнитті индукцияны өлшемдер; 3) динамикалық микрофондар – толық электрлік кедергі модулінің жиілікті сипаттамасын жəне бағыттылықтың жиілікті сипаттамасын жазу Параграф 3. Электракустикалық өлшемдердің операторы, 5-разряд 104. Жұмыс сипаттамасы: дауыс зорайтқыш пен шу жолағы бар микрофонның жиілікті сипаттамаларын өлшеу; микрофонның орташа сезімталдылығын жəне дауыс зорайтқыштың орта дыбыстық қысымын анықтау; микрофондар мен дауыс зорайтқыштардың бағыттылығының сипаттамаларымен шу жолақтарымен жазу; дауыс зорайтқыштардың толық электрлік кедергісінің модулінің орташа мəнін шу жолақтарымен анықтау; қабылдағыштардың сынақтарын жүргізу: АМ жəне ЧМ төмен жиілікті трактінің жиілікті сипаттамаларын жазу; АМ жəне ЧМ төмен жиілікті трактінің гармоникалар коэффициентін анықтау; орта стандартты дыбыстық қысымға кез келген қуат кезінде жəне кез келген қашықтықта сыналған дауыс зорайтқыштың орташа дыбыстық қысымының мөлшерін есептеу; дауыс зорайтқыштың номиналды қуатына сəйкес келетін орташа дыбыстық қысымға дауыс зорайтқыштың орташа стандартты дыбыстық қысымның мөлшерін есептеу; тармақтық емес бұрмалаулар коэффициентін өлшеген кезде дауыс зорайтқыштың дыбыстық катушкасында ұсталынатын кернеуді есептеу. 105. Білуге тиіс: электракустикалық аппаратура мен аспаптарды дəлдікке тексеру тəсілдері мен электрлік сызбаларын, мыналардың блок- сызбасын: а) микрофонның жəне дауыс зорайтқыштың жиіліктік сипаттамаларын шу жолақтарымен алу, б) микрофондардың орташа сезімталдылығын шу жолақтарын анықтау, г) микрофонның жəне дауыс зорайтқыштың шу жолақтарымен түзетілгендік сипаттамаларын жазу, д) дауыс зорайтқыштың толық электрлік кедергісін шу жолақтарымен модульдің орташа мəнін анықтау, е) АМ, ЧМ жəне НЧ трактілерінің гармоникаларының коэффициентін анықтау жəне жиілікті сипаттамаларын жазулар; электр жəне радиотехниканегіздерін. 106. Жұмыс үлгілері: 1) дауыс зорайтқыштар – орташа дыбстық қысымның мөлшерін орташа стандартты немесе орташа номиналды дыбыстық қысымға қайта есептеу. Параграф 4. Электракустикалық өлшемдердің операторы, 6- разряд 107. Жұмыс сипаттамасы: ИЧ қуатымен дыбыс генераторымен берілетін жиіліктерді, беру біркелкілігін (дауыс зорайтқышқа жиілікті сипаттамамен жазу) жəне дыбысты жиіліктің генератордың тармақтық емес бұрмалау коэффициенттерін өлшеу жəне тексеру; бланкіде көрсетілген жиіліктермен генератор жиіліктерінің үйлесуі; қуатты күшейткіштің тармақтық емес бұрмалау коэффициентін өлшеу жəне тесеру жəне дауыс зорайтқышқа тиеу кезінде жиілікті сипаттаманы жазу; аппаратураның ГОСТ талаптарына сəйкестігін тексеру; өлшеу (микрофондық) күшейткіштің күшею коэффициентін барлық номиналды жиіліктер диапазонында тексеру жəне жиілікті сипаттаманың əркелкілігін анықтау; камерада дыбыстық аймақтың құрылымын өлшеу жəне анықтау; микрофондарға, дауыс зорайтқыштарға, ГОСТ-қа сəйкес қарапайым жəне күрделі қабылдағышқа сынаулар жүргізу; сынақ деректері бойынша параметрлерді есептеу жəне сынақтар хаттамаларын құрастыру. 108. Білуге тиіс:

электракустикалық өлшемдер кезінде қолданылатын əр түрлі аппаратура мен аспаптардың құрылымын; тексеру тəсілдері мен қағидаларын, сынақтар сипаты бойынша ерекше күрделілерді салыстыруды; ерекше күрделі өлшемдерді жəне сынақ жұмыстарын орындаумен байланысты есептеулерді; арнайы орта білім қажет. 109. Орта кəсіптік білім талап етіледі. 110. Жұмыс үлгілері: 1) дыбысты жиілікті, қуатты күшейткіштің жəне өлшеуді күшейткіштің геренаторлары- тексеру; 2) дауыс зорайтқыштар - толық сынау, параметрлерді есептеу жəне анықтау; 3) микрофондар - толық сынау жəне параметрлерді анықтау; 4) 1-ші жəне жоғары класты қабылдағыштар – толық сынау жəне параметрлерді есептеу. 11. Катушкаларды қиыстырып келтіруші Параграф 1. Катушкаларды қиыстырып келтіруші, 2-разряд 111. Жұмыс сипаттамасы: катушкаларды қысқа тұйықталған орамдарға тексеру; сызуларда көрсетілген рұқсаттар бойынша жəне техникалық шарттарға сəйкес индуктивтілік пен кедергілерді айдау; сызба бойынша мүмкіндік шектерін есептеу; контурлық катушкалардың, дроссельдердің катушкаларын, потенциометрлерді жəне басқа; электрлік параметрлерін тексеру жəне өлшеу, сондай-ақ электр өлшеу аспаптарын қолданумен оларды берілген мөлшерге дейін қиыстырып келтіру; магнитті өзекшенің қасиеттерін жəне қуат кабельдерінің қосылыс сызбаларын тексеру. 112. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін радиоаппаратураның,аспаптардың жұмыс істеу принципі, бақылау- өлшеу аспаптарының жəне неғұрлым кеңінен таралған арнайы жабдықтардың белгіленуін; пайдалану шарттары мен қағидаларын, контурлық катушкалардың, дроссельдеркатушкалардың, трансформаторлардың, потенциометрлердің жəне басқалардың; электрлік шамаларын өлшеу жəне тексеру қағидаларын, оларды берілген мөлшерге дейін айдау тəсілдерін; бақылау- өлшеу аспаптарын қосу қағидаларын, катушкаларды ораудың тəсілдерін; электр жəне радиотехника негіздерін. 113. Жұмыс үлгілері: 1) катушкалар ±/- 10% дейін дəлдікпен индуктивтілікті айдау; 2) телефондық реле катушкалары ±/- (1 - 2)% кедергі бойынша; 3) индуктивтілікті өлшеу аспаптары ±/- 10% дəлдікпен, кедергі көпірінде +/- 10% рұқсатпен кедергіні тексерумен индуктивтілікті айдау. Параграф 2. Катушкаларды қиыстырып келтіруші, 3-разряд 114. Жұмыс сипаттамасы: техникалық шарттармен жəне сызулармен қарастырылған берілген рұқсаттар бойынша дəл индуктивтілікті, кедергілерді жəне трансформация коэффициентін айдау, индуктивтіліктің резонанстық жəне əмбебап көпірлрінде, трансформация коэффициентін өлшеуге арналған аспаптарда индуктивтілікті өлшеу. 115. Білуге тиіс: катушкаларды айдау кезінде қолданылатын əр түрлі катушкалардың жəне аспаптардың құрылысын, белгіленуі жəне айдау тəсілдерін; индуктивтілікті жəне кедергілерді өлшеуге арналған жұмыс орындарының сызбаларын; орау түрлері жəне олардың сипаттамаларын, түйіндерді орауға техникалық шарттарды; түйіндерді қабылдау қағидасын жəне оларды сынауды, электр жəне радиотехника негіздерін. 116. Жұмыс үлгілері: 1) тороидалды өзекшелерге оралған катушкалар ±/- 0,75% дейінгі дəлдікпен индуктивтілікті айдау; 2) альсиферде, карбонилді темірден жəне темірлерден жасалған өзекшелерімен катушкалар ±/1% дейінгі дəлдікпен айдау. 12. Радиоэлектронды аппаратура мен аспаптардың реттеушісі Параграф 1. Радиоэлектронды аппаратура мен аспаптардың реттеушісі, 3-разряд 117. Жұмыс сипаттамасы: қарапайым жəне орта күрделі электр механикалық, радиотехникалық, электрондық- есептеу, гироскопиялық, гидроакустикалық механизмдер мен аспаптардың, бақылау- өлшеу аспаптарының, радио- жəне электрөлшеу аппаратурасының құрастыру бірліктері мен элементтерін техникалық шарттар мен арнайы нұсқаулықтар бойынша электрлік жəне механикалық реттеу жəне тексеру, сынау; аспаптардың қозғалмалы жүйесін баланстау; негізгі қуат көздерін реттеу; бақылау- өлшеу аспаптарын жəне құралдарды қолданумен электрлік сызбалар бойынша радиоэлектрондық аппаратураның құрастыру бірліктері мен элементтерін электрлік тексеру; тиісті жабдықтарды жəне айлабұйымдарды қолданумен реттелетін аппаратураны климаттық жəне басқа сынаулар; құрастыру бірліктері мен блоктардың нақты емес жəне дұрыс емес жұмыс ітеуінің себептерін анықтау, жарамсыз түйіндері мен бөлшектерін ауыстырумен механикалық жəне электрлік ақауларын анықтау жəне жою; қарапайым жəне орта күрделі реттелетін аппаратураны сынау жəне жатықтыру, қабылдаушыға тапсыру; техникалық шарттарға сəйкес тиісті параметрлерге аз қаныққан жинақтаумен блоктарды баптау жəне реттеу. 118. Білуге тиіс: электрмеханикалық жəне радиотехникалық аспаптар мен жүйелерді, ЭЕМ аппаратурасын жəне сымды байланыс аппаратурасын, бақылау- өлшеу аспаптарын; орта күрделілікті электр жəне радио өлшеу аппаратурасының құрылысын, механикалық жəне электрлік реттеу əдістері мен тəсілдерін, тексеру; сынаулар жəне жаттықтыруларды, радиоэлектрондық аппаратураның жиілігін тұрақтандыру тəсілдері жəне тұрақтандыратын құрылғылардың жұмыс істеуприципін; бақылау- өлшеу аспаптарының құрылысы мен белгіленуін, оларды пайдалану жəне реттелетін аппаратураға қосу ережесін; радиоэлектрондық аппаратураның өндірісі кезінде қолданылатын электроқшаулау материалдарының диэлектрлік қасиеттерін, жиіліктің температуралық коэфициентін жəне оның электромеханикалық сүзу жұмысына əсерін өлшеу жəне есептеу тəсілдерін; электромеханикалық сүзу элементтерін өлшеу жəне реттеу тəсілдерін, реттелетін аппаратураның ақаулықтарының негізгі түрлерін жəне оларды жою тəсілдерін, электр жəне радиотехниканың негіздерін. 119. Жұмыс үлгілері: 1) дозиметрикалық аппаратура – реттеу; 2) электромеханикалық 2 класты телефон аппараты – электронды-механикалық реттеу, техникалық жəне бақылау сыналастыруына дайындау; 3) толқын өлшегіш блоктары – кесте құру жəне шығынды айқындау; 4) бергіш жəне конденсаторлардың блогы – электрлі реттеу; 5) өлшеу блоктары – электрлік беріктікті жəне оқшаулау кедергісін тексеру; 6) тұрмыстық радиоаппаратураның қуаттандыру блоктары – реттеу; 7) теледидар блоктары: мəліметтер, қуат алулар, коллекторлар, СВП операция бойынша реттеу; 8) толқын ағызғылары – ауытқымалы толқын коэффициенті (бұдан əрі – АТК) жəне орнықты толқын коэффициенті (бұдан əрі – ОТК) электрлік параметрлері бойынша тексеру жəне реттеу; 9) сандық əмбебап вольтметрлер – баптау; 10) дыбыстық генераторлар –операция бойынша электрлік тексеру жəне реттеу; 11) тірек генераторлары -өлшемдері бойынша ЭРЭ іріктеу жəне жиілік бойынша баптау; 12) коммутатор ұялары жəне кілттер – реттеу; 13) магнитті бастиектер- индуктивтілікке жəне оқшаулау кедергісіне ойнатудың жиілікті сипаттамаларының арнайы стенділерінде тексеру; 14) динамикалар – элертрлі тексеру; 15) радиокедергілерді өлшемдер - операция бойынша реттеу; 16) қадамдық əр түрлі жүйелердің іздегіштері - операция бойынша реттеу; 17) тұрақты жəне жедел жадының құндағы – электрлі жəне электромагнитті өлшемдерге тексеру; 18) кинескоптар, радиолампалар, транзисторлар - режимдерді тексеру; 19) нобайлар – қажетті өлшемдер бойынша ЭРЭ іріктеумен тапсырылған жиілікке баптау; 20) магнитофондар – электрлік реттеу жəне баптау (сериялық өндіріс жағдайларында); 21) тұрақты магниттер – тапсырылған өлшемдер бойынша жапсыру жəне алу; 22) əмбебап осциллографтар – операция бойынша реттеу; 23) пакеттік ауыстырып қосқыштар – климаттық жəне басқа сынақтар; 24) жанастыра салынған конденсаторлармен ауыстырып қосқыштар, қуатты қайта құрушылар – реттеу; 25) телефон станцияларының автоматты жинақтары релесімен сызбанегіздер – реттеу; 26) сызбанегіздер, модульдер, құндақтар –реттеу, баптау; 27) М-4200, Э-378 түрлі электр өлшейтін қалқандық аспаптар - реттеу; 28) транзисторлық қабылдағыштар – тұрақты тоқ бойынша режимдерін анықтау жəне төмен жиілікті күшейткішті жөндеу; 29) радиоөлшейтін стандартты емес пульттар – реттеу жəне тексеру; 30) радиоблоктар – қосу, тұрақты тоқ бойынша режимдерді тексеру, кедергілер мен кернеулер карталарын алу; 31) кең тарататын радиоқабылдағыштар – түйіндері мен блоктарын баптау жəне реттеу; 32) электромеханикалық сүзгілердің əр түріне арналған резонаторлар –сыналастыру жəне резонансты жиілігін өлшеу; 33) кернеу тұрақтандырғышы – тексеру жəне электрлі реттеу; 34) теледидарлар – айналдыруды, синхрондауды баптау, жиілікті сипаттамаларын тексеру, бұрауларды шылдырлату жəне сауытта соңғы реттеу; 35) түрлі-түсті жəне ақ-қара бейнелейтін теледидарлар - өлшемдер бойынша ЭРЭ іріктеу жəне аралық жиілік сүзгілерінің жиілігі бойынша баптау, П2К түріндегі тораптарды реттеу; 36) теледидарлар, радиоқабылдағыштар, арнайы аппаратураның блоктары баптау, электрлік жүктемемен вибросілкілеу жəне электржаттықтыру; 37) динамикалық, стереофондық телефондар – электрлік реттеу; 38) термостаттар, термореттеуіштер – сызбаларды баптау, температураны реттеу, толық реттеу; 39) көпарналы телефондаудың аппаратура түйіндері - механикалық жəне электрлік реттеу, күшейткіштердің, модуляторлар мен демомодуляторлардың жиілікті жəне амплитудалық сипаттамаларын өлшеу; 40) 2 жəне 3 класты теледидарларда төмен жиілікті дауысты күшейткіштер – баптау; 41) тоқ жəне кернеуді күшейткіштер – реттеу; 42) антенна құрылғылары – жоғарыжиілікті жолдарды тексеру; 43) есте сақтайтын, интегралды сызбаларда (қарапайым) цифрлы құрылғылар – ТШ сəйкес тексеру, қабылдаушыға тапсыру; 44) қашық байланысты 1 - жəне 2- буындық аппараттардың сүзгілері - өшу сипаттамаларын өлшеу; 45) есептеу техникасының элементтері (трансформаторлар, логикалық кілттер, модуль ұяшықтары) - электрлік реттеу, ауыспалы тоқ бойынша режимдерді алу, механикалық жəне климаттық сынаулар жүргізу. Параграф 2. Радиоэлектронды аппаратура мен аспаптардың реттеушісі, 4-разряд

120. Жұмыс сипаттамасы: өндірістің барлық түрлерінде жəне күрделі ірі сериялы жəне жаппай өндірісте орта күрделі қабылдау- тарататын, теледидарлық жəне дыбыс жазатын радиоқұрылғыларды, радиоэлектрондық аппаратураны, ЭЕМ аппаратурасын, гироскопиялық, гидроакустикалық аспаптар мен түйіндерді электрлік жəне механикалық реттеу; орта күрделі жəне күрделі бақылау- өлшеу аспаптарын, радио жəне электр өлшеу аппаратурасын реттеу, сынау жəне электрлік тексеру; ТШ жəне арнайы нұсқаулықтарға сəйкес реттелетін аппаратураның жəне құрылғылардың жұмысқа қабілеттілігін толық тексеру, баптау, сынау жəне жаттықтыру; реттелетін аппаратураның жəне аспаптардың механикалық жəне электрлік дəлсіздіктерін анықтау жəне оларды жою; бөлшектері мен түйіндерін қиыстырып келтірумен жəне ауыстырумен орта күрделі аспаптардың əр түрлі көздерін реттеу; электрлік өлшемдері мен жұмыс режимдерін тексерумен реттелетін аспаптардың, аппаратураның жəне жүйелердің қосылыс сызбаларын құрастыру. 121. Білуге тиіс: реттелетін радиоэлектрондық аппаратураның құрылысы мен белгіленуін, блоктардың, құрастыру бірліктері мен элементтердің өзара əрекеттесуін, сондай-ақ олардың жұмыс режимдерін; радиотехникалық, электрмеханикалық жəне басқа аспаптардың жəне орта күрделі жүйелердің құрылысын жəне қызмет ету принципін; электрлік жəне механикалық реттеу əдістері мен тəсілдерін, электрлік тексеру жəне жаттықтыру тəсілдерін; күрделі бақылау- өлшеу аспаптарын жəне махнизмдердің құрылысын, белгіленуі жəне пайдалану шарттарын, қажетті өлшемдер жүргізу; реттелетін аппаратураға кестелер құру жəне осциллограммалар алу тəсілдерін, радиотолқындарды қабылдауды генерациялау; күшейту жəне орта күрделі станциялар мен күрделі аспаптарды баптау принципін; реттелетін аппаратураға техникалық шарттарды жəне реттейтін бұйымдарды тапсыруқағидасын; электр жəне радиотехника негіздерін. 122. Жұмыс үлгілері: 1) кварцты, клистрондық автогенераторлар - электрлік реттеу; 2) амперметрлер, вольтметрлер, тестерлер - реттеу жəне тексеру; 3) телеграфты аппараттар - механикалық жəне электрлік реттеу; 4) телеграфты электрондық аппараттар - электрондық субблоктарды баптау; 5) қашық байланыстың аппаратура блоктары – реттеу; 6) толқынөлшеуіш блоктары - генераторларда стандарты сигналдарды тексеру, градустау, қателігін анықтау жəне кесте құру; 7) есептеу техникасының блоктары (ақпарат жинақтағыштары, тұрақтандырғыштар, генераторлар) - электрлік реттеу, климаттық сынаулар өткізу; 8) түрлі- түсті бейнелі теледидарлардың біріңғайландырылған блоктары жəне түйіндері – баптау; 9) толқынағызғылар, толқын ағызғылық жəне коаксиалды тармақтандырғыштар КСВ ТУ бойынша тексеру жəне реттеу; 10) кварцты стационарлық, импульстық, стандартты сигналдардың генераторлары, осциллографтар – реттеу; 11) магнитті бастиектер - кедергілерді жазу мен деңгейінің жиілікті сипаттамаларын тексеру; 12) индикаторлар – қуаттандыратын құрылғымен индикаторды қосу сызбаларын құрастыру, реттеу, климаттық сынаулар; 13) əр түрлі жүйелердің қадамдық іздеуіштері – толық реттеу; 14) тұрақтандырылған қуат алу көздері - реттеу;

(Соңы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 17-бетте). 15) автоматты станциялардың диспетчерлік коммутаторлары- ақауларды жоюмен жəне төмен жиілікті күшейткіштерден сипаттамаларды алумен толық реттеу; 16) тұрақты жəне операциялық жады кубтары – құрылғы құрамында жұмыс істеуге реттеу; 17) магнитофондар – реттек жəне баптау (ұсақ сериялы жəне жеке өндірісте); 18) көбейтетін, уақыттық, бағдарламалық, арретациялаушы механизмдер – реттеу, сынаулар, ТУ бойынша тапсыру; 19) шағын сызбаларды қолданумен модульдер – реттеу; 20) орташа күрделілікті оптика-электронды аспаптар – реттеу, осьті туралау, сипаттамаларын тексеру, сынақ өткізу (сериялы өндірісте); 21) кварцты тұрақтандырғыштарымен, қысқа толқындық 2 –диапазондық таратқыштар – электрлік тексеру, реттеу, қабылдаушыға тапсыру; 22) басу сызбанегіздері – жұмыс істеуге тексеру; 23) электрондық сағаттардың сызбанегіздері – істемеудің, жөндеу мен реттеудің себептерін анықтау; 24) қалааралық телефон станцияларының релелік жинақтарын тексеруге арналған аспаптар – электрлік тексеру; 25) есептеу- шешуші аспаптар – түйіндерді реттеу; 26) автоматты баптаумен көпкаскадты қабылдағыштар реттеу; 27) радиоөлшейтін, стандарты емес күрделі пульттар механикалық жəне электрлік реттеу, тексеру; 28) трансляциялық радиотүйіндер - электрлік реттеу; 29) күрделі релелер – реттеу; 30) бақылаушы жүйелер – күшейткішті баптау; 31) телеграфты автоматты станциялар - электрлік жəне механикалық реттеу; 32) автоматты баптаумен көпкаскадты теледидарлар реттеу; 33) түрлі- түсті теледидарлар – конвейерде алдын ала жəне соңғы реттеу; 34) көпқабатты басу платаларында логикалық жəне арнайы ТЭЗ-дер - ТШ сəйкес электрлік реттеу; 35) магнитті күшейткіштер - тексеру жəне қабылдаушыға тапсыру; 36) интегралды сызбаларда ұқсас-сандық құрылғылар баптау, ТУ сəйкес қабылдаушыға тапсыру; 37) 3-, 4- жəне 5-буындық алыс байланыс аппаратурасы сүзгіші - өшу сипаттамаларын жəне кіретін кедергіні өлшеу, радиоэлементтерді іріктеу, жиілік бойынша баптау, механикалық жəне электрлік тексеру. Параграф 3. Радиоэлектронды аппаратура мен аспаптардың реттеушісі, 5-разряд 123. Жұмыс сипаттамасы; техникалық шарттарға сəйкес күрделі қабылдау- тарататын, теледидарлық жəне дыбыс жазатын радиоқұрылғыларды, арнайы аппаратураны, электрондық есептеу, электрмеханикалық, гироскопиялық, гидроакустикалық түйіндерді, аспаптар мен жүйелерді электрлік жəне механикалық реттеу; ерекше күрделі бақылау- өлшеу аспаптарын жəне радио жəне электр өлшеу аппаратурасын реттеу, электрлік тексеру жəне сынау; əр түрлі бақылау- өлшеу аспаптарын қолдаумен реттелетін станциялардың, құрылғылар мен аппаратураның жинақтау дұрыстығын, электрлік параметрлері мен жұмысқаблеттілігін тексеру; анықталған ақаулар мен ақаулықтарды жою; күрделі механизмдерді, аспаптар мен жүйелерді реттеу мен сынау үшін қосылыстардың макеттік сызбаларын құрастыру; күрделі радиоқұрылғыларды жəне басқа аппаратураны электрмеханикалық баптау жəне жоғары жиілікті трактілерді баптау; сызбалар мен олардың жеке түйіндерінің жұмыстарын көрсетумен реттейтін бұйымдар мен жүйелерге сериялық жəне таңдамалы сынаулар жүргізу; аппаратураны жəне аспаптарды қабылдаушыға тапсыру. 124. Білуге тиіс: əр түрлі тағайындаудағы аппараттарды, модельдер мен аспаптарды дəлдікке тексеру мен реттеу тəсілдерін; құрылысын, қызтет ету принципін; жөндеу сызбаларын, күрделі құрылғыларды электрлік, механикалық жəне кешенді реттеу əдістері мен тəсілдерін, көбейтетін, синустық механизмдерді құру принципін; ұтымды əдістер жəне оларды реттеу жүйелілігін, станциялардың, жекелеген құрылғылардың, аспаптар мен блоктардың режимдерін орнатупринципін, күрделі радиоқұрылғылардың жекелеген каскадтарын экрандау қағидасын; бұйымдарды толық сынау жəне қабылдаушыға тапсыру қағидасын; ерекше күрделі құрылғыларды сынаулар кезінде қателік пайызын анықтау əдістері мен тəсілдерін; əр түрлі кешендердің жалпы сызбасында жекелеген құрылғылардың белгіленуін, жұмыс істеу жəне өзара əркеттесупринципін; электр жəне радиотехника негіздерін. 125. Жұмыс үлгілері: 1) антенналар, антенна құрылғылары - таратқышпен жұмыстрды келістіру; диаграммаларды, кернеу сипаттамаларын алу, толқын ағызатын трактілермен келістіру, «жүгіретін толқын» коэффициентін анықтау; 2) көпарналық телефондық станцияларының аппаратурасы - механикалық жəне электрлік реттеу: 3) арнайы, өлшейтін аппаратура, ЭЕМ жəне кернеумен стаионарлық механикалық сынаулар, блоктар мен түйіндерді реттеу; толық электрлік реттеу; 4) көпарналық дыбыс жазатын аппаратура - механикалық жəне электрлік реттеу; 5) телеграфтық электрондық – механикалық аппаратура – толық реттеу жəне баптау; 6) фототелеграфты аппаратура – реттеу; 7) электрмагнитті, эксцентрикті жəне сағаттық механизмдермен блоктар – реттеу; 8) бұйрықтарды автоматты шифрлаумен жəне қайта шифрлаумен басқару блоктары – реттеу; 9) ЭЕМ блоктары жəне жартылай сымды аспаптар мен интегралды шағын сызбалармен оларға құрылғылар- ТУ сəйкес электрлік параметрлерді реттеу; 10) ВЧ аспаптар – бөлшектерді механикалық жеткізу тəсімімен жəне жанастыру құрылғылармен реттеу; 11) бейне импульстарының генераторлары – баптау; 12) ВЧ бастиектері – реттеу; 13) жиілік бөлгіштері - реттеу; 14) индуктивтілік өлшеуіштер, көпірлік ыдыстар - реттеу, тексеру; 15) телефондық қалааралық станциялардың, диспетчерлік жəне өрт сөндіру станцияларының коммутаторлары - толық реттеу жəне жаттықтыру; 16) 1 жəне жоғары класты магнитофондар - электрлік реттеу; 17) гироскоп маятниктері – ауытқулар амплитудасын реттеу; 18) синхрондық жəне бақылау- қадағалау құрылғыларымен механизмдер- реттеу; 19) электрондық сағаттардың платалары – жиілік инверторы мен бөлгішінің шығатын жəне кіретін сигналдарын алу арқылы істемеулердің себептерін анықтау; 20) жартылай автоматты потенциометрлер (электрөлшеу аспаптарын тексеру үшін) – реттеу; 21) түзететін жəне бағдарламалық аспаптар реттеу; 22) қабылдағыштар, теледидарлар, арнайы аппаратура – толық климаттық сынаулар өткізу; 23) шағын қуатты радиостанциялар – КВ бақылауының автоматты жүйесін реттеу; 24) күрделі жəне ерекше күрделі герметикалық реле - реттеу; 25) импульстардың синхрогенераторлары – баптау; 26) есептеу- шешуші аспаптардың жүйелері – реттеу; 27) күрделі оптико- электронды аспаптар жəне жүйелер – реттеу, осьті туралау, сипаттамасын тексеру, сынақ жүргізу (тəжірибелі жəне сериялы өндірісте); 28) радиорелелік станциялар – баптау жəне тексеру; 29) логикалық сызбанегіздермен стенділер - бірлік үлгілерін реттеу; 30) телефондық қалааралық станциялардың уақыт есептеуіштері – реттеу; 31) түрлі- түсті теледидарлар - электрлік реттеу (тəжірибелі өндірісте); 32) арнайы ерекше күрделі ТЭЗ-дер - ТШ сəйкес параметрлерді электрлік реттеу; 33) əр түрлі, көпкаскадты күшейткіштер (УКВ, ЖЖТС) – баптау, реттеу; 34) бақылау- өлшеу теледидар қондырғысы баптау; 35) жоғары жиілікті қондырғылар (қосатын жартылай сымды аспаптар жəне интегралды сызбалар) - тексеру, ТШ сəйкес қабылдаушыға тапсыру; 36) есте сақтайтын құрылғылар (күрделі) – ТУ сəйкес тексеру, қабылдаушыға тапсыру; 37) интегралдық сызбаларға сандық (күрделі) құрылғылар ТУ сəйкес тексеру; 38) 5 буыннан жоғары аралық, жолақтық жəне режекторлық сүзгілер - өшу сипаттамаларын, кіретін кедергіні жəне ассиметрияны өлшеу; 39) 1 жəне жоғары кластың электрофондары, шағын габаритті магнитолалар - электрлік реттеу. Параграф 4. Радиоэлектронды аппаратура мен аспаптардың реттеушісі, 6-разряд

126. Жұмыс сипаттамасы: техникалық шарттар, бағдарламалар мен арнайы нұсқаулықтарға сəйкес ерекше күрделі электрмеханикалық, радиотехникалық, электрондық- есептеу, гироскопиялық, гидроакустикалық жəне электракустикалық құрылғыларды, механизмдерді, аспаптар мен жүйелерді электрлік, электракустикалық жəне механикалық реттеу, толық тексеру, сынау жəне қабылдаушыға тапсыру; ерекше күрделі субблоктарды, блоктарды жəне кешенді миниатюрлеу принциптерінің жəне микроэлектрондық базаның негізінде жобаланған құрылғыларды баптау, реттеу, сынау; кез келген күрделілікті бақылау- өлшеу аспаптарын, радио- жəне электр өлшеу аппаратурасын, сондай-ақ сынақ аспаптары мен тəжірибелі үлгілерді электрлік жəне механикалық реттеу, толық тексеру жəне қабылдаушыға тапсыру; кез келген күрделілікті аппаратураның, механизмдердің, аспаптар мен жүйелердің қайта əзірленетін технологиялық жəне тəжірибелі үлгілерін реттеу мен сынау үшін сызбалар құрастыру; аппаратура мен станциялардың сызбаларын реттеу жəне жаттықтыру əдістерін əзірлеуге қатысу; реттелетін бұйымдардың негізгі электрлік параметрлерін есептеу; аппаратураның тəжірибелі дайындамаларын тексеру; аспаптардың сипаттамаларын алумен сызбаларды өңдеу жəне жүйенің жұмысын тұтастай көрсетумен қабылдаушыға тапсыру. 127. Білуге тиіс: реттелетін аппаратураның құрылымын, белгіленуін, əр түрлі тағайындаудағы радидоэлектрондық аппаратура бұйымдарының тəжірибелі үлгілері мен ерекше күрделі құрылғыларын электрлік, механикалық жəне кешенді реттеу əдістері мен тəсілдерін; тұтастай құрылғылар мен станциялардың режимдерін белгілеупринциптерін, сондай-ақ реттелетін аппаратурадағы ақаулықтарды анықтау əдістері мен оларды жою тəсілдерін; кедергілерді жою тəсілдерін, реттелетін құрылғылардың ерекше күрделі сызбалары мен элементтерін есептеу əдістерін; реттелетін аппаратураның, аспаптардың жəне станциялардың зауыттық жəне далалық жағдайларда əр түрлі сынау қағидаларын, тағы басқа. 128. Орта кəсіптік білім талап етіледі. 129. Жұмыс үлгілері: 1) кедергіні, индуктивтілікті, сыйымдылықты автоматты сандық өлшеуіштер - тексеру, реттеу; 2) дозиметрлік аппаратура ерекше күрделі, радиоактивті сəуле тарату спектрлерінің анализаторлары - тəжірибе үлгілерін реттеу; 3) дыбыс жазатын, көпарналы, ерекше күрделі аппаратура - электрлік жəне механикалық реттеу (тəжірибелі өндірісте); 4) арнайы аппаратура (тəжірибе үлгілері) – сызбаларды өңдеумен тексеру, кернеумен вакуумдық сынаулар; 5) телеграфты, фототелеграфты (ерекше күрделі) аппараттар механикалық жəне электрлік реттеу, баптау жəне сынаулар; 6) ЭЕМ аппаратурасы- тəжірибе үлгілерін реттеу; 7) кез келген күрделілікті телефондау ВП аппараттары- толық электрлік тексеру, қабылдаушыға тапсыру; 8) телеграфты электрондық, фототелеграфты аппаратура электрлік реттеу, баптау жəне сынаулар; 9) толқын ағарлар блоктары – антенналардың бағыттылық диаграммаларын алу; 10) видеомагнитофондар, студиялық магнитофондар - тəжірибе үлгілерін реттеу; 11) ерекше күрделі жоғары жəне төмен жиілікті генераторлар баптау, электрлік реттеу; 12) ЭЕМ кешені - баптау, сынаулар; 13) сынау- өлшеу телефондық қалааралық станциялардың коммутаторлары- электрлік реттеу; 14) студиялық магнитофондар (тəжірибелі) - электрлік жəне механикалық реттеу; 15) есептеу машиналары – функционалдық түйіндерді реттеу жəне баптау; 16) таратқыштар жəне қабылдағыштар супергетеродиндік барлық толқындық (тəжірибелі) электрлік реттеу; 17) арнайы аспаптар (тəжірибелі үлгілер) – сызбаны өңдеумен тексеру; 18) радиостанциялар (ерекше күрделі) – жұмысқаблеттілігін тексеру, істейтін антенналармен тарататын бөлігін кешенді реттеу жəне өңдеу; 19) қадағалайтын жүйелер – электрондық, магнитті жəне жартылай сымды күшейткіштерді қолданумен тəжірибе үлгілерін реттеу; 20) автоматика жəне жетек жүйелері (ерекше күрделі) – сынаулар өткізумен толық реттеу; 21) əрбір түрлер мен жүйелердің тез əрекет ететін телефон аппаратурасының станциялары механикалық жəне электрлік реттеу жəне жаттықтыру; 22) гидроакустикалық станциялар - толық реттеу; 23) эталондық - өлшейтін стенділер - баптау жəне жөндеу; 24) КА-204 түрлі теледидарлық кешендер - кешенді баптау жəне реттеу; 25) түрлі- түсті теледидарлар - баптау, тəжірибе үлгілерін реттеу; 26) жоғары жиілікті құрылғылар - ТШ сəйкес баптау жəне реттеу; 27) есте сақтайтын құрылғылар (ерекше күрделі ) - ТШ сəйкес баптау жəне реттеу; 28) күшейтетін – релелік құрылғылар (ерекше күрделі тəжірибелі үлгілер) – реттеу; 29) инегралдық сызбаларда сандық жəне ұқсас- сандық құрылғылар (ерекше күрделі ) - ТШ сəйкес баптау жəне реттеу; 30) көпарналы электркардиографтар- баптау, реттеу, сипаттамаларын алу, сынау станциясына тапсыру; 31) тоналдық сигналдың кодтық- қабылдау таратқышының электрондық пластиналары тəжірибе үлгілерін реттеу; 32) жоғары класты стереофондық электрофондар (тəжірибе үлгілері) - реттеу, баптау. 13. Радиоэлектронды аппаратура бойынша слесарь-механик Параграф 1. Радиоэлектронды аппаратура бойынша слесарь-механик, 2-разряд 130. Жұмыс сипаттамасы: блоктар мен түйіндерді құрастыру жəне механикалық реттеу; радиоэлектрондық аппаратураның қарапайым бөлшектерін 12 - 14 квалитеттер бойынша слесарлық жəне мехникалық өңдеу; құрастыруға түсетін бөлшектердің сапасын тексерумен аспаптардың қарапайым түйіндерін құрастыру; панельдер мен сызбанегіздерді құрастыру; қарапайым бөлшектерді дəнекерлеу; кесетін құралды қайрау. 131. Білуге тиіс:

10 тамыз 2013 жыл

қызмет көрсетілетін жабдықтың аса маңызды бөліктерінің құрылысы, атауы жəне белгіленуі туралы негізгі мəліметтерді жəне оларды басқару тəсілдерін; неғұрлым кеңінен таралған əмбебап жəне арнайы жабдықтардың, жұмыс жəне бақылау- өлшеу аспаптары мен құралдарының белгіленуін жəне пайдалану шарттарын, өңдеу өлшемдері туралы негізгі мəліметтерді; электр жəне радиотехника негіздерін. 132. Жұмыс үлгілері: 1) дециметрлік антенналар – құрастыру; 2) блоктар, механизмдер – құрастыру; 3) түзететін блоктар - шасси, лампалық панельдер, трансформаторлар, дроссельдер жəне клеммелік сызбанегіздер орнату; 4) қарапайым механизмдер орнатуды қамтитын лампалық блоктар – құрастыру, механикалық реттеу; 5) ауыспалы ыдыс конденсаторлары – құрастыру жəне сверньермен айдау; 6) лампалық панельдер, диодтармен сызбанегіздер – құрастыру; 7) иигналды патрондар –жəне лампаұстағыштар - құрастыру. Параграф 2. Радиоэлектронды аппаратура бойынша слесарь-механик, 3-разряд

133. Жұмыс сипаттамасы: орта күрделіліктегі аппаратураларды, құралдарды жəне механизмдерді 11-12 квалитеттер бойынша үйлестірумен жəне дəлдеумен құрастыру жəне механикалық реттеу; кейіннен дəлдеумен бөлшектерді шынықтыру жəне босату; орта күрделілікті тораптарды дəнекерлеу; дайындалған құралдарды сынау, механикалық ақауларды жөндеу; орта күрделіліктегі бөлшектерді өңдеу жүйелілігін белгілеу; қарапайым тетіктерді жəне кескіш құрал-саймандарды (кондукторлар, қырнауыштар жəне тағы басқа) дайындау. 134. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтардың, арнаулы жəне əмбебап тетіктердің, бақылау-өлшеу жəне кескіш құрал-саймандар мен орта күрделіліктегі құралдардың құрылысын жəне реттеу тəсілдерін; радиоэлектронды аппаратуралардың əрекет ету принциптерін, орта күрделіліктегі дəл механизмдерді құрастыру мен реттеуді; кескіш құрал-саймандардың құрылымы жəне оларды қайрау қағидасын, кесудің тиімді режимдерін анықтауды; өңдеу өлшемдері туралы негізгі мəліметтерді; электр жəне радиотехника негіздерін. 135. Жұмыс үлгілері: 1) импульстерді қалыптастыруды күшейткіштің қоректендіру блоктары – құрастыру; 2) карданды білікшелері - сақиналар мен білікше бүркеншіктерінде саңылау бұрғылаумен құрастыру; 3) кварцты мөлшерлегіш – бөлшектерді толық дайындау, құрастыру жəне электрлік тексеру; 4) моторларымен тіреуіштер – қозғалысты беретін бұрандықтың белдігімен мотордың белдігінің орталықтандырылған жағдайын қамтамасыз ететін, моторды қатқыл орнатумен құрастыру; 5) бірнеше кинематикалық жұптармен қарапайым құрылымдағы механизмдер – құрастыру жəне механикалық реттеу; 6) ауыстырып – қосқыштар – барлық жиналатын бөлшектерді үйлестірумен жəне реттеумен толық құрастыру; 7) серіппелі түйіспе (қола жəне болат) – термиялық өңдеусіз толық дайындау; 8) ілеспе жүйе – құрастыру; 9) төрткілдешті жəне құбырлы қосылыстар – домалату; 10) есептегіштер – құрастыру; 11) цилиндрлік жəне конустық тістегеріштер – домалату; 12) электрлі стопорлар – құрастыру. Параграф 3. Радиоэлектронды аппаратура бойынша слесарь-механик, 4-разряд 136. Жұмыс сипаттамасы: сызбалар мен үлгілер бойынша 7-10 квалитеттер бойынша (дəлдіктің 2-3 сыныптары) күрделі аппаратураларды, құралдар мен тораптарды дайындаумен, үйлестірумен жəне дəлдеумен құрастыру жəне механикалық реттеу; əртүрлі түрдегі механикалық жəне слесарьлық өңдеуді қолдануды талап ететін ұштасатын мөлшерлердегі айтарлықтай сандағы күрделі бөлшектерді толық өңдеу; кейіннен дəлдеумен күрделі бөлшектерді шынықтыру жəне босату; дайындалған құралдардағы механикалық ақауларды анықтау жəне сынау процесінде оларды жөндеу; күрделі тораптар мен құралдарды құрастыру жүйелілігін белгілеу. Əртүрлі түрдегі дəнекерлеуді орындау; орта күрделіліктегі тетіктерді, кескіш құрал-саймандарды дайындау; орта күрделіліктегі құралдарды күрделі жөндеу. 137. Білуге тиіс: қызмет көрсететін жабдықтардың, аппаратуралардың құрылысын, кинематикалық, электрлі сызбаларды жəне қолданылатын жабдықты баптау қағидасын, күрделі жəне дəлді бақылау-өлшеу құралсаймандарының жəне аспаптарының; оның ішінде электр өлшеу аспаптарының құрылысын, белгілеуді жəне оларды қолдану қағидасын, сондай-ақ бұрыштарды өлшейтін аспап бойынша эксцентриктерді жəне өзге де қисықтарды тексеру принципін; күрделі бөлшектерді механикалық слесарьлық өңдеу əдістерін, қалыпты жəне арнаулы кескіш құрал-саймандарды термоөңдеу мен дəлдеу қағидасын, күрделі аппаратураларды; тиісті өндірісте дайындалатын аспаптар мен тораптарды құрастыру, механикалық реттеу; күрделі бөлшектерді механикалық жəне слесарьлық өңдеу тəсілдерін; өңдеу өлшемдері туралы негізгі мəліметтерді; электр жəне радиотехника негіздерін. 138. Жұмыс үлгілері: 1) амперметрлер, вольтметрлер – күрделі жөндеу; 2) антенналар, қоректендіру блоктары, редуктормен жəне бұрамдық берілістермен механизмдер – құрастыру; 3) ЖЖТС аппаратурасы – құрастыру жəне механикалық реттеу; 4) гидромоторлар блоктары – құрастыру, теңгеру; 5) жартылай өткізгіштегі блоктар – икемдеу; 6) түрлі-түсті теледидарға қоректендіру блоктары – механикалық жəне электрлі ақауларды анықтау мен жөндеу; 7) жоғары жиіліктегі бүркеншіктер – құрастыру; 8) импульстер бергіштері, көрсеткіштер, курсографтар – құрастыру; 9) конустық дифференциал – құрастыру, «өлі» жүріс пен жетекші белдік сəтін дəлдеумен тісті дөңгелекті домалату; 10) цилиндрлі дифференциал (қыздырылған жəне шикі) – сызба мен техникалық шарттар талаптары шеңберінде «өлі» жүріс пен статистикалық сəттер өлшемін қамтамасыз ететін бөлшектерді үйлестірумен жəне тістегерішті домалатумен құрастыру; 11) бұрамдық берілісімен шарлы мойынтіректегі ауыспалы сыйымдылықтағы конденсаторлар – бөлшектерді толық дайындау, құрастыру; 12) уақыт механизмдері – құрастыру жəне реттеу; 13) көбейткіш механизмдер – құрастыру; 14) бағдарламалық жəне эрретирлеуші механизмдер – құрастыру жəне механикалық реттеу; 15)керамикалық, текстолиттік жəне пластмассалық негіздемелерде бірнеше жағдайдағы ауыстырып – қосқыштар – бөлшектерді толық дайындау, құрастыру жəне реттеу; 16) аяқпен қосылатын жəне бұрамдық ілгегі бар ұшқын сөндіргіш қылшақты ауыстырып – қосқыштар – бөлшектерді толық дайындау, құрастыру жəне реттеу; 17) электр жетекті редукторлар – құрастыру жəне реттеу. Параграф 4. Радиоэлектронды аппаратура бойынша слесарь-механик, 5-разряд

139. Жұмыс сипаттамасы: бөлшектерді дайындаумен, үйлестірумен жəне жетілдірумен ерекше күрделі аппаратураларды, құралдар мен тораптарды құрастыру, механикалық реттеу. 7 квалитет бойынша ұштасатын мөлшердегі көп санды бөлшектерді механикалық жəне слесарьлық өңдеу; ерекше күрделі сызбалар бойынша құралдарды құрастыру жүйелілігі мен технологиялық процесін белгілеу; жауапты бөлшектерді термиялық өңдеу; дайындалатын құралдарды сынау, механикалық жəне электрлік ақауларды анықтау жəне оларды жөндеу; күрделі тетіктерді, қалыпты кескіш құрал-саймандарды дайындау жəне оларды қайрау; дəнекер түрлерін таңдау жəне олармен əртүрлі тораптарды дəнекерлеу; күрделі құралдарды күрделі жөндеу. 140. Білуге тиіс: жабдықтардың, ерекше күрделі жəне дəлді құралдар мен механизмдердің құрылысын, қызмет ету принципін; құрылымдық ерекшеліктерін жəне тексеру тəсілдерін, осы өндірісте дайындалатын ерекше күрделі аппаратураларды, құралдарды, механизмдер мен тораптарды құрастыру; механикалық өңдеу қағидасын, ерекше күрделі бөлшектерді бекіту жəне салыстыру тəсілдері, өңдеу өлшемдері туралы негізгі мəліметтерді; элекр жəне радиотехника негіздерін. 141. Жұмыс үлгілері: 1) құрама іліну жүйесі бар ауыспалы сыйымдылық конденсаторлардың агрегаттары (конустық, бұрамдық, қисық тісті) – дайындау; 2) дəлділік сыныбы 0,1 – 0,2 амперметрлер, вольтметрлер – күрделі жөндеу; 3) дөңгелек жəне жалпақ ірі аумақты антенналар – тораптарды құрастыру жəне жалпы құрастыру; 4) ерекше күрделі аппаратуралар мен бақылау-өлшеу құралдары – механикалық реттеу; 5) тіркеуші жəне əріп басушы аппаратуралар – құрастыру жəне реттеу. 6) беруші генераторлар – құрастыру; 7) бөлгіштердің бастиектері – дайындау жəне құрастыру; 8) магнитті бастиектер – толық дайындау жəне құрастыру; 9) бұрышты өлшейтін құралдар – реттеу кезінде анықталған барлық ақауларды бөлшектерді бөлшектеумен, ауыстырумен жəне кейіннен құрастырумен жəне реттеумен түзету; 10) жұдырықшалы жүйесі бар антенналық ауыстырып – қосқыштардың бөлшектері – дайындау, құрастыру жəне реттеу; 11) бейнемагнитофондар үшін таспа тарту механизмдері – бөлшектерді үйлестірумен құрастыру жəне реттеу; 12) əртүрлі ілгіштермен механизмдер – шағын аумақты жіңішке қабырғалы корпуста құрастыру; 13) синхронды жəне бақылау – қадағалау құрылғылы механизмдер – құрастыру; 14) эксцентрикті механизмдер – құрастыру; 15) тұрғызушылар, есептеу – шешу механизмдері – бөлшектерді құрастыру жəне үйлестіру, күймешелер жүрісінің жатықтығын реттеу. «Өлі» жүрістер мен сəттерді тексеру; 16) қабаттасқан, электромагнитті, эксцентрикті жəне сағатты механизмдері бар дəлді құралдар – үйлестірумен құрастыру, механикалық жəне электрлік реттеу; 17) фрикциялық жəне электромагнитті механизмдері, цилиндрлік жəне дифференциалды ілгіштері бар орталықты жəне шеткерлі құралдар – ілгіш бөлшектерін ысқылаумен жəне үйлестірумен құрастыру жəне реттеу; 18) үш – төрт бұрамдық – тістегеріштерді ауысулар бар сельсиндер – дəл салыстырумен құрастыру жəне реттеу; 19) қуатты күшейткіштер – құрастыру; 20) потенциометрі, бергіші, редукторы, моторы бар антенналық құрылғылар – құрастыру (аз сериялы өндіріс жағдайында); 21) гироскопиялық құрылғылар – бөлшектерді, тораптарды жəне құралдарды құрастыру, статистикалық жəне динамикалық теңгеру, механикалық реттеу, сынау жəне тапсыру; 22) бейнемагнитофондар үшін үнтаспа құрылғылары – құрастыру жəне реттеу; 23) баспа құрылғылары (реперфораторлар, трансмистерлер, клавиатуралар) – бөлшектерді үйлестірмен құрастыру, бейімдеу. Параграф 5. Радиоэлектронды аппаратура бойынша слесарь-механик, 6-разряд

142. Жұмыс сипаттамасы: тəжірибелік үлгідегі ерекше күрделі аппаратураларды, құралдарды жəне механизмдерді бөлшектерді үйлестірумен жəне дəлдеумен құрастыру, механикалық реттеу жəне 5-6 квалитеттер бойынша əртүрлі механикалық жəне слесарьлық өңдеумен ұштасқан мөлшердегі көп санды кез келген күрделіліктегі бөлшектерді дайындау; кез келген күрделіліктегі дайындалған аппаратуралардың электрлік жəне механикалық бөліктерін сынау; бөлшектердегі, тораптардағы жəне дайындалған құралдардағы құрылымдық кемшіліктерді анықтау; талап етілетін дəлдікті алуға кепілдік беретін базистік бетті таңдаумен механикалық өңдеудің үнемді жүйелілігін белгілеу; əмбебап тетіктер мен арнаулы кескіш құрал-саймандарды дайындау; ерекше күрделі құралдарды күрделі жөндеу. 143. Білуге тиіс: əртүрлі түрдегі аппаратуралар мен жабдықтардың құрылымын, дəлдікке тексерудің тəсілдері менқағидасын, ерекше күрделі бөлшектер мен тораптарды орнату, бекіту жəне салыстыра тексеру, кез келген күрделіліктегі механизмдерінің əртүрлі жүйелерінің қызмет ету принципін; кез келген күрделіліктегі аппаратураларды, құралдар мен механизмдерді құрастыру жəне механикалық реттеу тəсілдерін; əртүрлі тісті жəне басқа да ілгіштерді есептеу принципін; ерекше күрделі жəне арнайы бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарын, арнайы тағайындаудағы электр өлшеу аспаптарын белгілеу мен пайдалану тəсілдерін; ерекше күрделі айлабұйымдарын, қалыпты жəне арнаулы жұмыс кескіш құрал-саймандарының құрылымы жəне қолдану тəсілдерін; ерекше күрделі жəне жауапты жұмыстарды орындауға байланысты есептеулер принципін. 144. Орта кəсіптік білім талап етіледі. 145. Жұмыс үлгілері: 1) дециметрлік антенналар – құрастыру; 2) ерекше күрделі тіркеуші, əріп басушы аппаратуралар – механикалық бөлігін реттеу, электрлік жəне механикалық параметрлерді өлшеу; 3) 5- жəне 7- элементтік кодты телеграфтық аппараттар – жөндеу, механикалық бөлігін реттеу; 4) бейнемагнитофондар – тəжірибелік нұсқасын құрастыру жəне реттеу; 5) гетероидты толқынды өлшегіш, верньерлі құрылғылар мен ауыспалы сыйымдылықтағы конденсаторларға бөлшектер – номиналдан +/- 0,01 жиілік бойынша электрлік люфтіні жеткізумен дайындау, құрастыру жəне реттеу; 6) декадалы – қадамдық іздегіштер – кіретін күрделі бөлшектерді дайындаумен тəжірибелік нұсқаларды құрастыру (əртүрлі жауапты ілгіштерді оларды есептеумен дəл үйлестіру жəне дəлдеу, аспапта үйлестірумен тораптарды құрастыру жəне құралдарды түпкілікті механикалық реттеу);

7) теледидарлық беруші камералар – тəжірибелік нұсқаларды құрастыру; 8) тісті жəне бұрамдық ілгіштермен жəне электромагнитті механизмдермен өзара əрекетте болатын жұдырықша жүйесінен басты қозғалысы бар электромеханикалық құралдардың макеттері – жауапты бөлшектерін толық дайындау, құрастыру жəне реттеу; 9) жоғары жиілікті осциллографтар – күрделі жөндеу жəне баптау; 10) көп каскадты жəне көп диапазонды бергіштер – тəжірибелік нұсқаларын құрастыру; 11) тұрғызушылар - техникалық шарттар мен тексеру таблицаларына сəйкес «өлі» қадамды жəне айналма сəттерді реттеумен алдыңғы жəне артқы цилиндрлерді, күймешелер мен тісті төрткілдештерді қоюмен жəне берілген рұқсаттар шеңберінде бөлшектерді үйлестірумен құрастыру, сондай-ақ межелікті қою; 12) өзара əрекет жағдайында болатын жəне өздерінің арасында күрделі иінтіректі, жұдырықшаны, тісті жəне бұрамдықты бірілістермен байланысқан бірнеше механизмдерден, электромагнитті механизмдерден тұратын жəне жалпы негізде құрастырылған құралдар – бөлшектерді үйлестірумен құрастыру жəне реттеу; 13) Қабаттасқан электромагнитті, сағаттың механизмдері жəне дифференциалды ілгіштері бар кез келген күрделіліктегі құралдар – жауапты бөлшектерін үйлестірумен құрастыру, механикалық реттеу, бұрыштарды өлшейтін аспап бойынша эксцентриктер мен қисықтарды салыстыра тексеру; 14) Бұрыш өлшейтін құралдардың бір-біріне қатысы бойынша айналудың 0,1°-тен артық емес қателігімен, тісті, арқанды, бұрамдықты жəне басқа да берілістегі айналулармен бұрыш өлшейтін құралдар жүйелері – бөлшектердің тəжірибелік нұсқаларын дайындаумен құрастыру. 14. Радиоэлектронды аппаратуралар мен құралдардың слесарь-құрастырушысы Параграф 1. Радиоэлектронды аппаратуралар мен құралдардың слесарь-құрастырушысы, 2-разряд 146. Жұмыс сипаттамасы: өзінен біліктілігі жоғары слесарь – құрастырушының басшылығымен құрастыруға жататын бөлшектерді слесарьлық үйлестірумен қарапайым құралдарды, тораптар мен радиоэлектронды аппаратуралар блоктарын жəне сымды байланыс аппаратураларын құрастыру; дайындаманы кесу, құрастыруға бөлшектерді жинақтау жəне дайындау. 12-14 квалитеттер бойынша бөлшектердің жазықтығын өңдеу; белгі салу, бұрғылау, бұранданы ою, ию, тойтарып шегелеу, дəнекерлеу, желімдеу жəне басқа да қарапайым механикалық құрастыру жұмыстары; ұштасатын бөлшектер мен тораптарды өңдеу жəне үйлестіру кезінде əртүрлі қарапайым слесарьлық операцияларды орындау. 147. Білуге тиіс: жұмыста қолданылатын жабдықтардың құрылысы жəне əрекет принциптері туралы негізгі мағлұматтарды жəне оларды басқару қағидасын; қарапайым слесарьлық – құрастыру жұмыстарын орындау қағидасы мен тəсілдерін; барынша кең тараған тетіктердің, бақылау-өлшеу құрал-саймандардың жəне құралдардың, қалыпты жəне арнаулы кескіш құрал-саймандардың тағайындалуын жəне қолдану шарттарын, өңделетін жəне құрастыру кезінде қолданылатын материалдардың негізгі механикалық жəне радиотехникалық қасиеттерін, өңдеу өлшемдері туралы мəліметтерді; қарапайым кесу құралын қайрау қағидасын, электр жəне радиотехниканегіздерін. 148. Жұмыс үлгілері: 1) қарапайым толқын өткізгіш блоктар, арнаулы құрылғылар, сəулелік жинақтамалар жəне басқа да бұйымдар –сызбанегіздерді орнату жəне бекіту, жалпы құрастыру; 2) антенналық кірістемелер – құрастыруда (конвейерде) орнату жəне бекіту; 3) ашалық айырлар, ағытпалар мен фишкалар – құрастыру; 4) күрделі емес толқын өткізгіштер – ию жəне слесарьлық өңдеу; 5) сомындар, бұрамалар, бұрандалы жақтаулар - орнату жəне бекіту, лакпен жабу; 6) оқшаулағыш панельдеріндегі ашалық ұясы – ұштықтар мен жалғастырғыштар орнатумен құрастыру; 7) магнитті бастиектер - өзегін құрастыру; 8) трансформаторлардың шарғы қаңқалары – құрастыру; 9) шағын аумақты магнитофондарға үнтаспалар – құрастыру; 10) кинескоптар, динамиктер – орнату жəне бекіту; 11) ФРМ, ФШМ түрлеріндегі бұйымдардың қалпақшалары; ПРМ, ПШМ түрлеріндегі бұйымдардың корпустары; ФМТ, СА, ВД түрлеріндегі бұйымдар - құрастыру; 12) əртүрлі түрдегі түйіспелер – қол жəне механикалық баспақта жəне автоматта түйіспе серіппесін баспақтау; 13) телефондық бөлгіш қорапшалар – құрастыру; 14) магнитофондар – ПГК ауыстырып – қосқыштарды құрастыру; 15) дозиметрдің объективі – құрастыру жəне автоматта жаншу; 16) панельдер, сызбанегіздер, гетинаксты, текстолитті, əйнекті текстолитті жəне тағы басқа қалыптар – алдын ала тесік бұрғылаумен станокта бос денелі тойтарып шегелеуді жаншумен түйіспе нүктелерді орнату; 17) сызбанегіздер, панельдер – пистондарды, төлкелерді, қалақшаларды тойтарып шегелеуді, қадалық істікті қолмен жəне баспақта жаншу; 18) көп қабатты баспа сызбанегіздері – дайындаманы кесу, қимаүлгі бойынша сұлбасын тегістеу, құрастыру, арматуралау; 19) резеңкеден жəне басқа да материалдардан төсемдер - кертпелер, тесіктер салу; 20) қарапайым реле – құрастыру; 21) теледидарлар, радиоқабылдағыштар – конвейерде пооперациялық құрастыру; 22) бұрыштамалар, тоғындар, планкалар, ұстағыштар – төлкелерді, тойтарып шегелеуді орнату жəне жаншу; 23) реле үшін тораптар – құрастыру; 24) ЭЕМ тораптары мен блоктары (қарапайым) – ағымды жəне операциялар құрастыру; 25) алыс байланыстың кварцтық аппаратурасының сүзгіштері – конвейерде құрастыру; 26) радио өлшегіш құралдардың шассилері – құрастыру; 27) шкафтар – бұранда салумен қаптаманы орнату, бірліктік үлгідегі қарапайым бөлшектерді үйлестіру; 28) коммутациялық тізбе үшін кірістірме қалқаншалары – құрастыру; 29) электрорадиоэлементтер – дайындау, қолмен қалыптау. Параграф 2. Радиоэлектронды аппаратуралар мен құралдардың слесарь-құрастырушысы, 3-разряд 149. Жұмыс сипаттамасы: бөлшектерді слесарьлық өңдеумен, 11-12 квалитеттер шегінде үйлестірумен жəне дəлдеумен орта күрделіліктегі радиоэлектронды аппаратураның тораптары мен блоктарын, құралдарды, сымды байланыстың механизмдері мен аппаратураларын құрастыру жəне механикалық реттеу; сызбаның талаптарын сақтай отырып бөлшектерді тойтарып шегелеумен, бұрамамен (тесікті белгілеумен жəне бұрғылаумен) жəне дəнекерлеумен біріктіру; техникалық шарттарға сəйкес вибростендтерге жəне саңылаусыздыққа аппаратура блоктарын сынау; техникалық шарттарға сəйкес жиналған тораптарды, механизмдер мен аппараттарды тексеру жəне анықталған ақауларды жөндеу. 150. Білуге тиіс: жұмыста қолданылатын орта күрделіліктегі жəне дəлдіктегі жабдықтардың, əмбебап жəне арнаулы тетіктердің; бақылау-өлшеу құрал-саймандары мен құралдардың құрылысын, белгілеуді жəне қызмет ету принципін; жиналатын тораптардың, блоктардың, аппараттардың, құралдардың тағайындалуы мен жұмыс принципін; арнаулы кескіш құрал-саймандарды қайрауқағидасын, орта күрделіліктегі слесарьлық – құрастыру, белгі салу жəне басқа да механикалық – құрастыру жұмыстарын орындаудың негізгі қағидасы мен орындау тəсілдерін; өңдеу өлшемдері туралы негізгі мəліметтерді, материалдарды құрастыру кезінде өңделетін жəне қолданылатын материалдардың негізгі қасиеттері мен таңбалауды; электр жəне радиотехника негіздерін. 151. Жұмыс үлгілері: 1) блоктар, тораптар – құрастыру, қаңқаға орнату, орны, қимаүлгі жəне ұқсатқыш бойынша үйлестіру; 2) ауыспалы сыйымдылық конденсаторының блоктары, ауыспалы сыйымдылық конденсаторлары – статор пластинасын құрастыру жəне қиюластыру, ротор жүрісін реттеумен жəне аралық статорлық секторларда ротор секторының дəл орналасуымен бөлшектерді дайындау жəне құрастыру; 3) бір жақты желдеткіштер – құрастыру, реттеу; 4) толқын есептегіштер – дайындау; 5) түйісу топтары – қысым саңылауларын жаттықтырумен жəне реттеумен құрастыру; 6) коммунациялық имектер мен экрандалған сызбанегіздер – құрастыру; 7) ФРМ, ПРМ, ШС-2, МГК1-1, КН 28 түріндегі бұйымдар, тарамдаушылар, айырғыштар, розеткалар – құрастыру; 8) түрлі-түсті бейнедегі теледидарлардың кинескоптары – орнату, алдыңғы панельге қатысты үйлестірумен бекіту; 9) алыс байланыс аппаратурасының бақылаушылары – құрастыру; 10) ДП, ФРМ, ФШМ түріндегі бұйымдардың шанақтары – құрастыру; 11) ротордың, статордың жəне магнитті сымдардың пакеттері – конвейерде құрастыру; 12) қабылдағыштардың, теледидарлардың жəне басқа да аппаратуралардың алдыңғы панельдері – құрастыру, орнату жəне орны бойынша үйлестірумен бекіту; 13) жоғары жиіліктегі баспа сызбанегіздері – кертпелерді белгілеу, түйістіру тесігін жəне фреза кіру үшін тесікті бұрғылау, фигуралы кертпелер мен қисаюлар сұлбасы бойынша егеу; 14) алыс байланыс аппаратурасының үндес жинау қабылдағышының сызбанегіздері – құрастыру; 15) қоректендіру блоктарының радиаторлары – транзисторларды, диодтар мен басқа да электрорадиоэлементтерді орнату; 16) жылжымалы радиостанциялар мен радиоқондырғылар – шанақтағы радиоқондырғыларды (қаптамадағы терезелер мен ойықтарды кесу) орнату (орны бойынша үйлестірумен), тіреуішті, раманы, қаңқаны бекіту; күш антенна шығыстарын құрастыру жəне орнату, кабельдер мен сымдарды салу жəне бекіту; 17) орта күрделіліктегі реле - бөлшектерді үйлестірумен жəне дəлдеумен құрастыру; 18) ауытқушы жүйелер – кинескопқа орнату, бекіту; 19) теледидарлар, теледидар блоктары, радиоқабылдағыштар – конвейерде құрастыру (кем дегенде 50% операцияларды орындау); 20) теледидарлар, қабылдағыштар – корпусқа құрастыру; 21) динамикалық стереофоникалық телефондар – құрастыру; 22) барлық түрдегі трансформаторлар – темірмен құрсаулау, магнитті сымды орнату жəне бүрлі шегемелермен, құрсамамен, бұрыштамамен, тартумен пакетті бекіту, панельге орнату жəне бекіту; 23) шасси – алдын ала жəне түпкілікті құрастыру; 24) қоректендіру шиналары – резисторларды қоюмен құрастыру. Параграф 3. Радиоэлектронды аппаратуралар мен құралдардың слесарь-құрастырушысы, 4-разряд 152. Жұмыс сипаттамасы: күрделі құралдарды, сымды байланыс механизмдері мен аппаратураларын, радиоэлектронды аппаратураның тораптары мен блоктарын, радиоқұрылымдарды механикалық реттеумен құрастыру; құрылымдардың базалық беттерін жəне бағыттаушы элементтерін ысқылау, əртүрлі тектегі тісті жəне бұрамдық ілгіштерді қосымша істеу, күрделі бөлшектерді 7-10 квалитеттер шегінде үйлестіру жəне дəлдеу; техникалық шарттарға сəйкес жиналатын бұйымдардың қатты бекітілуі мен дұрыс əрекеттерін қамтамасыз етумен плиталарға, негіздемелерге оларға механизмдер, блоктар мен тораптар орнатуға белгі салу; жиналған механизмдерді, блоктар мен аппаратура құрылғыларды жəне құралдарды сынау жəне сынақ кезінде анықталған жұмыстағы сəйкессіздікті жөндеу; бақылау-өлшеу құрал-саймандар мен тетіктерді пайдаланумен жиналған бұйымдардың механикалық бөліктерін тексеру; құрастырма тетіктерді дайындау. 153. Білуге тиіс: жұмыста қолданылатын жабдықтардың құрылысы, қызмет ету принципін жəне оны жөндеу тəсілдерін; жиналатын аппаратураны тағайындауды, құрылысы мен қызмет ету принципін; қалыпты жəне арнаулы кескіш тетіктерді термоөңдеуқағидасын, жиналатын аппаратураларды механикалық реттеу тəсілдері мен əдістерін; өңдеу өлшемдері туралы негізгі мəліметтерді; электр жəне радиотехника негіздерін. 154. Жұмыс үлгілері: 1) автотоқтатқыштар, консолдар, электромагниттер – құрастыру жəне механикалық реттеу; 2) телескопиялық антенналар – үйлестірумен құрастыру; 3) жартылай өткізгіштердегі аппаратуралар – күрделі тораптарды құрастыру; 4) фототелеграфтық аппараттар – құрастыру, дəлдеу жəне реттеу; 5) алыс байланыстың жоғары жиілікті телефондау аппаратурасының блоктары мен субблоктары – құрастыру; 6) өлшеу блоктары – құрастыру; 7) кіретін тораптар мен электрорадиоэлементтердің үлкен қанығуымен қоректендіру блоктары – құрастыру; 8) жоғары вольтты түзеткіштер, күшейткіштер, бөлгіштер, модульдаушылар, ферровалиометрлер – құрастыру; 9) генераторлар, осциллографтар – бөлшектерді салыстыра тексерумен жəне үйлестірумен құрастыру; 10) бірнеше түйісу пластиналарынан тұратын түйісулер топтары – қысыммен мəжбүрлі сынау мен құрастыру; 11) кодтық дискілер – құйғаннан кейін тегістеу; 12) «Бейнетехника» үшін бұйымдар – құрастыру; 13) декадалық – қадамдық іздегіштер – толық құрастыру, үйлестіру жəне тексеру; 14) жартылай өткізгіштерде тұрақтандырылған қоректендіру көздері – күрделі тораптарды құрастыру; 15) жалпақ кабельдер – ЭЕМ бағаны мен рамасында қосылыстарды салу, қосу, тексеру; 16) кабиналар – бұранда салумен жəне бөлшектерді үйлестірумен тесіктерді белгілеумен, бұрғылаумен құрастыру; 17) командалық қоңырау түймелері – бүркеншікті құрастыру жəне реттеу; 18) магнитті сымдар – тəжірибелік нұсқаларды калибрлеу, тегістеу; 19) тіркелім механизмдері – құрастыру; 20) қалпақтар, əйнекті матадан қаптамалар – баспақтау жəне босату, саңылаусыздыққа тексеру; 21) пластмассалық негізде ауыстырып – қосудың берілген жылдамдығындағы арнаулы радиоэлектронды аппаратура үшін барлық климаттық орындаудағы микроауыстырып – қосқыштар; арнаулы электронды аппаратура үшін барлық климаттық орындаудағы «Тумблер» түріндегі ауыстырып – қосқыштар – электрлік өлшемдерді тексерумен толық құрастыру жəне реттеу; 22) əр түрлі іліністегі белдірендер – құрастыру жəне реттеу; 23) қабылдап – берушілер – құрастыру;

24) пластмасса негізінде арнаулы радиоэлектронды аппаратура үшін жарықтық дабыл бергішімен баспа монтажына барлық климаттық орындаудағы қоңырау түймені ауыстырып – қосқыштар – электрлік өлшемдерді тексерумен құрастыру; 25) ПКБ түріндегі ауыстырып – қосқыштар – шунттар мен сақиналарды орнату; 26) кернеуді өзгерткіштер – құрастыру; 27) радиоқабылдағыштар – күрделі блоктар мен механизмдерді құрастыру жəне бір білікке орнату (антенна мен редукторлы межелікті қалпына келтіру); 28) радиостанциялар – блоктар мен тораптарды кешенді құрастыру; 29) орта күрделіліктегі редукторлар – құрастыру, реттеу; 30) саңылаусызданған реле (күрделі жəне ерекше күрделі) – бөлшектерді үйлестірумен жəне дəлдеумен құрастыру; 31) толқын өткізгіш секциялар (күрделі) – дайындау; 32) желдету, антенналық жүйелер, кондиционерлер, ауа өткізгіштер, жарықтандыру – құрастыру жəне шанаққа орнату; 33) арнаулы аппаратуралар – жинақтаушыны орнатумен құрастыру; 34) стендтер – бөлшектерді, тораптарды үйлестірумен тəжірибелік нұсқаларды құрастыру; 35) операторлар столдары – алдын ала жəне түпкілікті құрастыру; 36) теледидарлар – жекелеген тораптар мен бөлшектерді ауыстырумен құрастырудың механикалық ақауларын кетіру; 37) трансформаторлар: жоғары вольтты, жоғары əлеуетті, барлық климаттық орындаудағы – құрастыру; 38) трансформаторлар: күштік, шығыстық, торалдалды, кадрлық, дыбыстық – шағын сериялық өндіріс жағдайында құрастыру; 39) трансформаторлар жəне будандық – таспалық сызба үшін импульстық трансформаторлардың блоктары; баспа монтажының сызбасы үшін жоғары жиілікті трансформаторлар; импульстық микротрансформаторлар; ерекше тұрақты трансформаторлар мен кедергіштер – құрастыру; 40) тістегеріштер, төлкелерорнатқыш сақиналар – алдын-ала бұраумен жəне тесіктерін қаріптердің астына өрістете конусты қаріптермен білікшеге қаріптеу. Параграф 4. Радиоэлектронды аппаратуралар мен құралдардың слесарь-құрастырушысы, 5-разряд 155. Жұмыс сипаттамасы: бөлшектерді 7 квалитет шегінде үйлестірумен жəне дəлдеумен жалпы кинематикалық жəне электрлік сұлбамен өзара əрекетте болатын ерекше күрделі тораптарды, құралдарды, радиоэлектронды аппаратураны жəне сымды байланыс аппаратурасын механикалық реттеумен құрастыру; эксцентрирлік механизмдерімен, электромагниттерімен күрделі кинематикалық сұлба бойынша құрылғыны құрастыру; аппаратураның тəжірибелік жəне эксперименттік үлгілерін механикалық реттеумен үйлестірумен жəне дəлдеумен құрастыру; конустық, цилиндрлік, бұрамдық жəне тісті дөңгелектермен ерекше күрделі ілгіштерді құрастыру, бейімдеу жəне реттеу; сатылы дəнекерлеу əдісімен құрастыру операцияларын орындау (жиналатын бөлшектерді əртүрлі маркалы дəнекерлермен біріктіру); радиоэлектронды аппаратуралар мен құралдарды құрастыру бойынша слесарьлық – құрастыру жұмыстарына байланысты қажетті есептеулерді орындау. 156. Білуге тиіс: жұмыста пайдаланылатын жабдықтардың құрылысын, қызмет ету принципін, құралдардың, станциялар мен аппаратуралардың əртүрлі модельдерінің, механизмдерінің дəлдігін тексеру тəсілдерін; ерекше күрделі жəне жауапты бөлшектерді механикалық жəне слесарьлық өңдеудің, құралдар мен қондырғыларды құрастырудың озық əдістерін; ерекше күрделі механизмдерді, құралдарды жəне құралдар кешендерін механикалық реттеу тəсілдерін; ерекше күрделі жəне жауапты жұмыстарды орындауға байланысты жүйелілік пен өңдеуді анықтау тəсілдерін; ерекше күрделі жəне жоғары дəлдікті бақылау-өлшеу құрал-саймандары мен құралдарының құрылысын, жұмыс істеу принципін; тағайындауды, оларды пайдалану қағидасын, өңдеу өлшемдері туралы негізгі мəліметтерді, жұмыста қолданылатын əртүрлі материалдар мен қоспалардың технологиялық қасиеттерін; электр жəне радиотехника негіздерін. 157. Жұмыс үлгілері: 1) автотрансформаторлар – қылшақтың білік люфтінің түйісу қысымын реттеумен толық құрастыру; 2) тіркеуші жəне əріп басушы аппаратура – құрастыру, қалыпқа келтіру, реттеу; 3) телеграфтық аппаратура (ерекше күрделі) – толық құрастыру; 4) барабандар мен магниттік бастиектер – құрастыру; 5) ерекше күрделі толқын өткізгіш блоктар – құрастыру, бақылау-өлшеу құралдарын қолданумен механикалық параметрлер бойынша тексеру; 6) вакуумдық тораптары бар ерекше күрделі блоктар – құрастыру (шағын сериялы өндіріс жағдайында); 7) дəл бұрыштық бергіштер – бөлшектер мен тораптарды үйлестірумен толық құрастыру, оқшаулағыштың кедергісін тексеру; 8) кварцтік дыбыс сымдары – құрастыру кезінде базистік мөлшерлерді тəжірибелік орнату, механикалық реттеу; 9) түрлі-түсті жəне қара-ақ бейнедегі теледидарлық камералар – құрастыру; 10) кідірту желілері – базалық беттерді тегістеу, май ваннасында саңылаусыздықты кейіннен тексерумен жəне қалдық қысымды тексерумен саңылаусыздандыру; 11) есептеу механизмдері, кодтық ауыстырып – қосқыштар, резонаторлар – құрастыру, реттеу; 12) ерекше күрделі құрылғының арнаулы тағайындаудағы пульттері, блоктары, тағандары құрастыру; 13) басқару пульттері (ерекше күрделі) – басқару пульттерін орнатумен жəне тораптарды реттеумен құрастыру; 14) арнаулы радиоаппаратуралар – бөлшектерді үйлестірумен, реттеумен жəне сынаумен тəжірибелік үлгілерін құрастыру; 15) көлбеу редукторлары (азимуттық) – құрастыру жəне механикалық параметрлер бойынша тексеру; 16) механикалық жəне электрлік ауыстырып – қосқыштармен уақыт релелері - құрастыру жəне реттеу; 17) көп серіппелі, аз ауқымды телефондық релелер – тəжірибелік үлгілерін құрастыру; 18) өзектер – микроскоп астында желімдеу жəне дəлдеу; 19) арнаулы аппаратуралар – аз сериялы өндіріс жағдайында реттелетін ойықтарды орнатумен клавиатураны механикалық құрастыру; 20) кез келген күрделіліктегі алыс байланыс аппаратурасының бағандары - құрастыру; 21) жоғары жəне төмен жиіліктегі күшейткіштер (көп каскадты) – құрастыру, қалыпқа келтіру, үйлестіру, реттеу жəне амплитудалық жиілік сипаттамасын сызу; 22) климаттық сынаулар өткізу үшін қондырғылар – құрастыру; 23) арнаулы бұйымдар шкафтары жəне ірі ауқымды ерекше күрделі ЭЕМ аппаратуралары – калибрлер бойынша блоктарды, түйісу ағытпаларын жəне бағыттаушыларды орнатумен құрастыру; есіктерді, басқару панельдерін орнату. Параграф 5. Радиоэлектронды аппаратуралар мен құралдардың слесарь-құрастырушысы, 6-разряд 158. Жұмыс сипаттамасы: радиоэлектронды аппаратура құрылғысының тəжірибелік жəне эксперименттік үлгілерін кейіннен оның механикалық бөлігін реттеумен, икемдеумен жəне сынаумен құрастыру; бөлшектерді үйлестірумен кез келген күрделіліктегі ілгіштерді құрастыру, реттеу жəне сынау. 5-6 квалитеттер шегінде барынша күрделі слесарьлық операцияларды орындау; техникалық шарттар талаптарын есепке ала отырып, тəжірибелік жəне эксперименттік бұйымдарды құрастырудың дұрыстығын тексеру. 159. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін ерекше күрделі жабдықтардың құрылымын, жиналатын аппаратуралар мен құралдардың құрылысын; қызмет ету принципін; ерекше күрделі жəне жоғары дəлдікті бақылау-өлшеу құрал-саймандары мен құралдарының құрылысын, тағайындалуын жəне қолдану шартын; эксперименттік жəне тəжірибелік жұмыстарды орындаумен байланысты есептеулердің əдістерін. 160. Орта кəсіптік білім талап етіледі. 161. Жұмыс үлгілері: 1) əртүрлі тағайындаудағы, ерекше күрделі радиоэлектронды аппаратуралар – реттеумен, радиорелелі жүйелермен келісумен, сынақ өткізумен жəне сынақ хаттамаларын ресімдеумен құрастыру; 2) құрылғылардың тəжірибелік үлгілерінің блоктары–бөлшектерді үйлестірумен жəне дəлдеумен құрастыру, механикалық реттеу; 3) қо