Page 1

Бїгінгі нґмірде: Əкем əжесі Тиынды пір тўтушы еді

№25 (28503) 7 АҚПАН СЕНБІ 2015 ЖЫЛ

5-бет ЖОО-лардаєы жолсыздыќтарды жґнге салайыќ 6-бет Табиєи таза, ќуаты мол, саулыєымызєа себеп 7-бет

ЫРЫС АЛДЫ – ЫНТЫМАЌ Кеше Астанада, еліміздіѕ ґзге де ґѕірлерінде, Ќазаќстан халќы Ассамблеясы жылыныѕ ашылуына арналєан салтанатты рəсім болып ґтті Ќазаќстан Президенті – Ќазаќстан халќы Ассамблеясыныѕ Тґраєасы Н.Ə.Назарбаевтыѕ Ќазаќстан халќы Ассамблеясы жылыныѕ ресми басталуына арналєан ќўттыќтау сґзі Қымбатты отандастар, құрметті қазақстандықтар! Бүгін елімізде менің Жарлығыммен жарияланған Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы ресми ашылып, басталады. Жыл ең басты ортақ құндылықтарымыз – Тəуелсіздігімізді, егемендігімізді, бірлігімізді, Қазақстан халқының бейбітшілігі мен келісімін сақтауға арналады. Осыдан 20 жыл бұрын, 1995 жылдың 1 наурызында біздің қоғамдағы бейбітшілік пен келісімді сақтауға арналған бірегей институт – Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойдым. Осы уақыт аралығында Ассамблея шынайы түрде жалпыхалықтық, азаматтық, саяси мүдделерден жоғары тұрған ұйым ретінде танылды, конституциялық мəртебеге ие болды. Бүгінгі таңда Қазақстан халқы Ассамблеясы еліміздегі барлық ұлт пен ұлысты бір шаңырақ астына топтастыратын маңызды құрылымға айналды. Сондықтан Ассамблея жылы – 17 миллион қазақстандықтардың ортақ мерекесі. Еліміздің əрбір азаматы атамекеніміздегі бейбітшілік пен келісімді сақтауға жауапты екенін айқын сезінуі керек. Бұл – Қазақстан болашағының негізі. Ассамблея жылы «Қазақстан-2050» Стратегиясының мақсаттарына жетудің нақты істері мен жаңа жетістіктері жылы болады. Біз «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» деп аталатын Жаңа Экономикалық Саясаттың негізгі міндеттерін іске асыруға кірістік. Ассамблея жылы Конституцияның 20 жылдығы, Қазақ хандығының 550 жылдығы жəне Ұлы Жеңістің 70 жылдығы сияқты маңызды оқиғаларға толы. Бұл жыл – ортақ тарих пен тағдыр мəңгілікке біріктірген халқымыздың бірлігін паш ететін жыл. Қазақстан – бұл біртұтас жер, біртұтас халық, ортақ болашақ! Сондықтан, Ассамблея жылының басты идеясы – «Менің Елім – Мəңгілік Ел!». Мен барлық қазақстандықтарды Ассамблея жылының басталуымен құттықтаймын! Егемендік, бірлік жəне келісім рухы болашаққа деген сенімімізді арттырып, күш-қуатымызды еселесін! Біз – тағдыры ортақ, бірлігі жарасқан біртұтас елміз! Біздің қазақстандық жол – бейбітшілік, келісім жəне даму жолы!

Кїн тəртібі наќтыланды

Биыл – Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы. Себебі, өткен жылы Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен 2015 жыл – Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы деп жарияланған еді. Сондықтан, халықтық сипатқа ие бұл шара жыл бойы еліміздің жер-жерінде айрықша мəнде аталып өтпек. Кеше ҚХА жылының ашылуына арналған салтанатты рəсім Бейбітшілік жəне келісім сарайында ұйымдастырылды. Оған Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықова, ҚХА Төрағасының орынбасары – Хатшылық меңгерушісі Ералы Тоғжанов, Астана қаласының əкімі Əділбек Жақсыбеков, Ақмола облысының əкімі Сергей Кулагин, Парламент депутаттары, Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшелері, танымал қоғам қайраткерлері, зиялы қауым, этномəдени бірлестіктер мен үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, танымал спортшылар мен жастар қатысты. Салтанатты шара басталмас бұрын Бейбітшілік жəне келісім сарайының алдында «Жастар қоғамдық келісімді қолдайды»

Кеше Мəскеуде Еуразиялық Үкіметаралық кеңестің мəжілісі өтіп, оған Қазақстан Үкіметінің басшысы К.Мəсімов, Ресей Үкіметінің төрағасы Д.Медведев, Беларусь Премьер-министрі А.Кобяков, Армения Үкіметінің басшысы О.Абраамян жəне Қырғызстан Премьер-министрі Д.Оторбаев қатысты, деп хабарлады Қазақстан Премьер-Министрінің баспасөз қызметі.

Мəскеудегі Їкіметаралыќ кеѕестіѕ мəжілісі

Палата Спикері Қабиболла Жақыповтың төрағалығымен Мəжіліс бюросы өтіп, онда алдағы жалпы отырыстың күн тəртібі нақты ланды, деп хабарлады Мəжі лістің баспасөз қызметі. Халық қалаулылары назарына бағалау қызметі туралы заң жобасын ілеспелі түзетулермен бірінші оқылымда талқылау ұсынылды. Палата, сондай-ақ, Еуразиялық экономикалық комиссияның бəсекелестіктің бірыңғай қағида ларының сақталуын бақылау жөніндегі өкілеттіктерді жүзеге асыруы кезінде құпия ақпаратты қорғау тəртібі жəне оны жария ет кені үшін жауаптылық туралы келісімді ратификациялауды қарайды. Сонымен қатар, бірқатар жаңа заң жобалары жұмысқа қабылданады. Олардың қатарында Қазақстан мен Мажарстан арасын дағы сот талған адамдарды беру, сон дай-ақ, ұстап беру туралы шарттарды ратификациялау бар.

Еуразиялық экономикалық одақ органдарының бірі болып табылатын Еуразиялық Үкіметаралық кеңес алғаш рет өткізілді. 2014 жылдың мамырында Қазақстан Президенті Н.Назарбаев, Ресей Президенті В.Пу тин жəне Беларусь Президенті А.Лукашенко Астанада ЕАЭО құру туралы шартқа қол қойған еді. Осылайша 1994 жылдың наурызында ММУ-де оқыған лекциясы кезінде біртұтас еуразиялық кеңістік туралы айтқан Нұрсұлтан Назарбаевтың идеясы практикалық тұрғыдан жүзеге асты. 2015 жылдың 1 қаңтарынан Шарт күшіне еніп, қазіргі кезде ЕАЭО-ға Қазақстан, Ресей, Белаурсь, Армения мүше болып табылады жəне мамыр айында Одаққа Қырғызстан қосылады деп күтілуде. Бүгінде Еуразиялық Үкіметаралық кеңес мəжілісі шеңберінде, Қырғызстанның ЕАЭО-ға енуі

аспектілерін қоса алғанда, Одақ елдерінің интеграциялық өзара іс-қимылын одан əрі кеңейту бойынша мəселелердің кең ауқымы қаралды. Үкімет басшылары ЕАЭО-дағы негізгі əріптестерімен, сол қатарда Қытай Халық Республикасымен сау да-экономикалық ынтымақтастықтың басым бағыттарын қарастырды. Еуразиялық Үкіметаралық кеңес мəжілісінің қорытындылары бойынша бірқатар құжаттарға қол қойылды. Олар Кеден одағы мен Біртұтас эконо микалық кеңістік елдері аумақтарында маркировкалар енгізу бойынша қанатқақты жобаны қаржыландыруға, сондай-ақ, Станок жасау жөніндегі Еуразиялық инжинирингтік орталық құру бойынша тұжырымдама жасауға қатысты мəселелерді қамтиды. Еуразиялық Үкіметаралық кеңестің кезекті мəжілісі үстіміздегі жылдың мамырында Қазақстанның Бурабай кентінде өтеді.

Оќырман назарына! Заман талабына орай жаңарған «Егемен Қазақстан» газетінің сайтын енді əлеуметтік желілер арқылы оқу үшін, мына көрсетілген сілтемелерді теру арқылы тікелей біздің сайтымызға өте аласыз. Сонымен қатар, аталмыш желілер арқылы «Егемен Қазақстан» газетінің бай сурет қорымен танысуға да тікелей мүмкіндік алатындықтарыңызды естеріңізге сала кетпекпіз.

тақырыбында флеш-моб, ал флешмоб аяқталғаннан кейін Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының Туын көтеру рəсімі өтті. Туды

алаңға Олимпиада чемпиондары Ольга Шишигина мен Ермахан Ыбырайымов, екі дүркін əлем чемпионы жəне екі дүркін Азия

чемпионы Юрий Мельниченко, былғары қолғап шебері Ілияс Сүлейменов, қазақ күресінен əлемнің үш дүркін чемпионы, 2013 жылдың «Қазақстан барысы» Айбек Нұғымаров алып шығып, оны Ассамблея ардагерлері – Оралбай Əбдікəрімов пен Олег Дымовқа табыс етті. Ал Ассамблея ар дагерлері ҚХА жылының Туын көтеру рəсімін орындаған соң, қатысушылар назарына этномəдени бірлестіктердің қолөнер шеберлерінің дүниелері қойылған «Халық мұрасы»

Əділ сот инвестиция тартады

Кеше Жоғарғы Сот Төрағасы Қайрат Мəмидің төрағалығымен «Əділ сот жүйесі жəне тұрақты заңнама – жағымды инвестициялық ахуалдың негізі» тақырыбында атты дөңгелек үстел өтті. Аталған іс-шараны еліміздің Жоғарғы Соты мұнайгаз саласының қазақстандық заңгерлер қауымдастығымен жəне KAZBAR коммерциялық заңгерлер алқасымен бірлесіп ұйымдастырды. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Жиынға Президент жа нындағы шетелдік инвесторлар кеңесінің құрамына кіретін компаниялардың өкілдері қатысты. Дөңгелек үстелдің ашылу рəсімінде сөз алған Жоғарғы Сот Төрағасы Қайрат Мəми аталған басқосудың бағыттарын атап өтті. Сондай-ақ, ол: «Халықаралық сауда-эконо ми калық байланыстардың

дамуы, əлемдік экономикадағы интеграциялық үдерістер жаңа көзқарастар мен жаңа тəсілдерді талап етеді. Сот төрелігін тиімді жүргізу мəселелеріне қатысты да жаңа тəсілдер жетілдірілуде», дей келе, қазақстандық сот жүйесі осы жалпы əлемдік үдерістен тыс қала алмайтындығын баса жеткізді. Жоғарғы Сот Төрағасының айтуынша, аталған дөңгелек үстелді өткізу идеясы – инвестицияларды қорғау тұрғысында заңнаманы жəне сот жүйесін жетілдіру

АҚПАРАТТАР аєыны ● «Нұрлы Жол» бағдарламасы биыл 17 инфрақұрылымдық жобаны қамтиды. Бұл туралы Мəжілістің экономикалық реформа жəне өңірлік даму комитетінің отырысында Инвестициялар жəне даму министрінің бірінші орынбасары Жеңіс Қасымбек мəлім етті. Бұлардың 12-сі автожол саласында, қалған 5-і теміржол инфрақұрылымы жəне теңіз порттары, Астана əуежайы бойынша іске асырылады. ● Индустрияландыру бағ дар ламасы Алматы өнеркə сібінің дамуына айтарлықтай ықпал етті. Бағдарлама қолға алынған алғашқы бес жылда облыста 230 жаңа өнер кəсіп нысаны ашылып, жұмыс істеп тұрған 125 кəсіпорында шығарылатын өнім көлемі артқан, 9 мыңға тарта адам жұмыспен қамтылған. ● Үстіміздегі жылы Қара ған дыда 4 жаңа зауыт бой көте реді. Өткен жылы 1 жобаның құрылысы басталып кеткен, бүгінде аяқталу үстінде. Ал инвестицияның

мəселелеріне байланысты туындаған. Келесі кезекте сөз алған Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев жиналғандарға алғыс айта келе, ПремьерМинистр Кəрім Мəсімовтің: «Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан судьяларының VI съезінде сөйлеген сөзінде: «ХХI ғасырдағы ұлттың дамуының маңызды өлшемі – мінсіз жəне тиімді ұлттық сот төрелігі жүйесі. Тəуелсіз жəне əділетті сот – құқықтық мемлекеттің негізі. Онсыз əлемнің бірде-бір елінде, тіпті, ең дамыған мемлекеттерде қолайлы инвестициялық ахуалдың да, азаматтар əлауқатының жоғары деңгейінің де, қоғамның табысты дамуының да болуы мүмкін емес», деген

құны 38 млрд. теңгені құрайды. «Сарыарқа» арнайы экономикалық аймағында 2 зауыт металлургиялық жəне əскери оқ-дəрі шығаратын зауыт орналасады. Тағы 2 зауыт шетелдік инвесторлардың көмегімен салынады. ● Оралда жергілікті үлес ті ұлғайту жөніндегі мемо ран думдарға қол қойылды. Соның арқасында 47 млрд. теңгенің көлеміндегі жұмыстар атқарылады. Осыған арналған жиында Инвес тициялар жəне даму министрі Əсет Исекешев атап өткендей, Елбасы тапсырмасына сəйкес осындай шаралар барлық өңірде ұйым дастырылып жатыр. «Аймақтарда қазірдің өзінде 12 форум өтіп, 200 меморандумға қол қойылды. Қазақстан əлемдік эконо миканың бір бөлігі болғандықтан, жаһан дық өзгерістерден тыс қала алмайды», – деді ол. ● Канадалық инвесторлар Қазақстанда ауруханалар мен емханалар салуды жоспарлап отыр. Атап айтқанда, «InterHealth Canada» компания сы еліміздің оңтүстік

көрме-жəрмеңкесі ұсынылды. Бұдан кейін салттанатты рəсім Бейбітшілік жəне келісім сарайының Опера залында жалғасты. Алғашқы болып сөз алған Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықова биылғы жыл Қазақстан тарихында айрықша мəні мен маңызға ие мерейтойлар жылы болып қалатынын жəне бұл жыл Қазақ елінің бірлігі мен ынтымағын айқындайтын белесті кезең екенін атап өтті. (Соңы 4-бетте).

болатын. Осыған орай əділ де тəуелсіз сот инвестициялауға қолайлы орта жасауда негіз бола алады. Бүгінгі таңда мемлекетте сот жүйесін қалыптастыру барысында көптеген оң істер атқарылуда», деген сөздерін жеткізді. Дөңгелек үстел отырысына қатысушылар инвесторлардың құқықтарын қорғау, ин вестициялық дауларды шешу, инвесторларға арналған салық артықшылықтары, инвестициялар жəне төрелік туралы заңнаманы жетілдірудің өзекті мəселелерін талқыға салды. Сол сияқты еліміздің Азаматтық процестік кодексінің жаңа редакциясындағы инвесторлардың қатысуымен дауларды қарастыру жəне шешу бөлігіндегі новеллалары бойынша сындарлы пікір алмасулар болды. Осылайша, дөңгелек үстел жұмысының қорытындысы бойынша тиісті ұсынымдар əзірленді.

өңірінде емханалар мен ауруханалар салуға дайын тұр. Шетелдік менеджерлер білімдері мен тəжірибелерімен бөлісіп, медициналық қызметтердің сапасын арттыруды жоспарлап отыр. ● Астанада тұратын 50 зей неткер шаңғы жарысына қатысты. Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығына арналған мəні мен сипаты өзгеше додада əйелдер арасында Людмила Старых, ерлер арасында Леонид Антонов пен Василий Кучин топ бастады. Жеңімпаздар мен жүлдегерлерге арнайы медальдар мен бағалы сыйлықтар табыс етілді. ● Алматы жолдарындағы 10 экологиялық бекет жаңа «Көлік инспекторы» кешенімен жабдықталады. Əзірге мұндай кешен тəжірибелік мақсатта тек бір бекетке орнатылды. Жаңа кешен бүкіл көліктер легі бойынша əртүрлі ақпараттарды тіркейді. Хабарлар «ҚазАқпарат», BNews.kz жəне Nur.kz деректері бойынша дайындалды.


2

www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

 Біз – қазақстандықтармыз!

 Алматы

БІЗДІҢ ОТАНЫМЫЗ –  Ақтөбе

 Көкшетау

Тїсіністік – бар табыстыѕ бастауы Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Тўраќтылыќ тўєырындамыз Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Алматы қаласындағы Қазақстан халқы Ассамблеясының «Достық үйінде» «Қазақстан халқы Ассамблеясы жылын бастау» синхронды-акциясына арналған мерекелік шара болып өтті. Оған Жетісу жерін мекен еткен түрлі ұлт өкілдері, қалада орналасқан этномəдени бірлестіктердің белсенді мүшелері мен өнерпаздары, жоғары оқу орындарының студенттері мен қаладағы түрлі мемлекеттік емес ұйымдардың өкілдері қатысты. Қазақстан халқы Ассамблеясының туын көтеру салтанатты рəсімінде қала əкімі Ахметжан Есімов жиылған көпшілік алдында сөз сөйлеп, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Жетісу жұртына, мерекелік жиынға қатысып отырған көпшілік қауымға арнаған құттықтау сөзін оқып берді. – Құрметті қала тұрғындары мен қонақтары. Сіздерді халқымыздың бірлігі мен ынтымағын паш ететін мерейлі

мерекенің басталуымен құттықтаймын. Біздің қаламызда орналасқан 34 этномəдени бірлестіктің мүшелері Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев насихат етіп келе жатқан бейбітшілік пен ұлттар достығы, мемлекетіміздегі тұрақтылық пен берекелі өмірге зор үлесін қосып отырғандығын айтқым келеді. Біз, барша қазақстандықтар «Бір ел – бір халық» деген ұлы ұранмен бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып, тату-тəтті өмір сүретінімізге сенімдіміз, – деді қала басшысы. Ынтымақ пен бірліктің, татулық пен тұрақтылықтың туы көтерілген сəтте аспанға бейбітшіліктің символы ретінде көгершіндер ұшырылып, түрлі ұлт өкілдерінен құралған өнерпаздар мерекелік концертті бастап жіберді. Бұл күні «Достық үйінде» əр ұлттың салтдəстүрі мен əдет-ғұрпын баяндайтын көрмелер мен ел бірлігін насихаттайтын стенділер қойылды. ––––––––––

Облыс орталығындағы «Достық үйінің» алдындағы алаңға қала тұрғындары мол жиналды. Бұрыннан да үлкен мерекелік шаралардың ортасы болып табы латын бұл үй сəн-салтанатымен ерекшеленеді. Шара өтіп жатқан алаңда еліміздің Көк байрағы желбіреп, ұлтаралық келісімнің ізгі ниетіндей болған жалаулар мен жалаушалар қала тұрғында ры ның көңілдерінде көрікті ойды өрбітіп, біртұтас мемлекетіміздің бірлігі мен тату лығын тағы да паш еткендей. Олардың арасында сан ұлттардың өкілдері бар. Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының басталуына байланысты бұл үлкен шарада ақтөбеліктер тағы да береке-бірліктің, татулық пен тұрақтылықтың айқын нышанын аңғартты. Облысты мекендеген тоқсанға жуық этностың өкілдері ұлттар достығының берік бекемдігін көрсетті. Бұл өңір қашанда ұлтаралық келісім мен халық достығының мекені болып келеді.

Облыс əкімі Архимед Мұхамбетов Қазақстан Президенті, Ассамблея Төрағасы Н.Назарбаевтың алдағы жылды Қазақстан халқы Ассамблеясы жылы деп жариялағанын жұртшылыққа жеткізе келіп, Елбасының құттықтауын оқып берді. Өңір басшысы мен Қазақстан халқы Ассамблеясының ардагері, «Қазақстан корейлері қауымдастығы» республикалық қоғамдық бірлестігі Ақтөбе филиалының төрағасы Константин Цхай Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының туын көтерді.Ту көтеру салтанатында театрландырылған көріністер қойылып, флеш-моб ұйымдастырылды жəне ҚХА эмблемалары бар шарлар ұшырылды. Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының бастау алуына орай облыстық «Достық үйінде» үлкен мерекелік концерт болды. Мерекелік концертте Ғазиза Жұбанова атындағы облыстық филормонияның, қалалық оқушылар сарайының жəне Құдайберген Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік мемлекеттік университетінің көркемөнерпаздары жұртшылыққа өз өнерлерін көрсетті.

«Егемен Қазақстан».

Келісім – еѕ ќымбат ќазына Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Кезінде іргетасын білек пен тілек қабыстыра жүріп əр ұлттың өкілдері қалаған, əрі «достық теңізі» деп аталатын Каспийдің жағасын жайлаған Ақтау қаласы бүгінде достық пен пейіл жарастығын биік ұстаған сан ұлт перзенттеріне мекен болып келеді. Республикамызда басталған Ассамблея жылы мерекесінің шымылдығын Маңғыстау облысы да сəн-салтанатпен ашты. Академик Ш.Есенов атындағы Каспий мемлекеттік технологиялар жəне инжиниринг университеті алдына мемлекеттік органдар өкілдері, əскери бөлімдер сарбаздары мен жастар, Ассамблея мүшелері, қала тұрғындары көп жиылды. Əр ұлттың ұлттық киімдерін киген жастар əдеби-музыкалық композиция аясында патриоттық бағыттағы би үлгілерін көрсетті. Қолдарына Ассамблея жалауы мен белгісін ұстаған шараға қатысушылар еліміздің Əнұранын қосыла шырқады. Ассамблея жылының басталуымен аймақ басшысы А.Айдарбаев құттықтап,

ынтымаққа ұйып, бірлігі жарасқан сан ұлтты мемлекетіміздің тəуелсіздігі баянды болып, береке-бірлігі нығая беруіне тілектестігін білдірді. Ал Ассамблея жалауын көтеру құрметі дүйім жұрттың мақтанышына айналған қос спортшы – бірі Олимпиада шыңын бағындырса, екіншісі кезекті Олимпиаданың алғашқы жолдамасын қанжығасына байлаған Ə.Ниязымбетов пен Б.Əбдірахмановқа бұйырды. Маңғыстау өнерпаздарының дулы концертіне ұласқан шарада əншілер мен күйшілер рухты көтерер патриоттық бағыттағы шығармаларды ұсынды. Биылғы жылы елімізде Қазақ хандығының 550 жылдығы мен Ұлы Жеңістің 70 жылдығы тойланатындығынан болуы керек, осы мерекелердің лебі бүгіннен басталып, Ассамблея жылы мерекесімен астасып кетті. Ауқымды экраннан тақырыптық бейнебаяндар көрсетіліп, орындалған шығармалармен үндестік тауып жатты, жастар қолынан ұшырылған көк, сары, ақ түсті жүздеген шарлар көкке көтерілді. Тұтас бір күнге созылған мереке облыстың барлық аудан, қалаларында жалғасын тапты.

Көкшетауда маңызды саяси оқиғалардың барлығы дерлік Тəуелсіздік алаңынан басталып, «Менің Қазақстаным» сəулет-композициялық кешенін де кеңінен жалғасын табатын дəстүр қалыптасқан. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен жарияланған Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының шымылдығы да осында түріліп, мемлекеттік органдардың, еңбек ұжымдарының, этномəдени жəне қоғамдық бірлестіктердің, ардагерлер мен жастар ұйымдарының өкілдерінен құрылған мерекелік шеру Абай көшесін шаттыққа толтырып, «Менің Қазақстаныма» мерейленіп жетті. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рəміздерімен безендірілген кешеннің тутұғырында Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының жалауы көтеріліп, жиналған 500 адам бір ауызбен еліміздің Əнұранын орындады. Патриоттық əнкүйлер жігер тасытып, жастардың «Достық» флеш-мобы көңіл тербеді. Жанжағымыз ел тарихы белестерін елестететін туларға, мемлекетіміздің асыл мақсаттарын асқақтатқан Қазақстан халқы Ассамблеясының логотиптеріне толды да кетті. Жұртшылық қосылып əн салып, құшақтасып амандасып жатыр. Бұл бүкіл

Айқын НЕСІПБАЙ,

 Атырау

«Егемен Қазақстан».

«Егемен Қазақстан».

əлемге аты танылған Қазақ елі бейбітшілік пен бақ-берекенің бесігі, ұлттарды ұйыстырған алдыңғы қатарлы жай машуақ мемлекет екендігінің белгісі еді. Облыс əкімінің орынбасары Нұрлан Нұркенов жұртшылықты құттықтау сөзін Елбасы, Қазақстан халқы Ассамблеясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Ассамблея жылына арналған үндеуін оқып берумен бастады. – Бүгінде біздің бірлігіміз – «2050» Стратегиясын жүзеге асырудың шешуші факторы. Стратегияда көпэтносты халқымыздың даналығы көрініс тапқан. Ол біздің бітімнің, рухани келісімнің айрықша мəдениетінің жоғары қағидаттарынан арқау алады. Елбасының татулық пен қоғамдық келісім идеяларын кеңінен көрсетуге бағытталған бүгінгі үлкен шара – мемлекетіміз үшін маңызды оқиға. Біз, ақмолалықтар «Қазақстан халқы Ассамблеясы – 20 игі іс» эстафетасын бірінші болып қабылдап отырмыз. Бұл біз үшін үлкен абырой жəне жоғары жауапкершілік жүктейді. Айтулы оқиғаға орайластырылған ғылыми-танымдық, бұқаралық шаралар Көкшетаудағы «Достық үйінде», білім ошақтарындағы «Қоғамдық келісім» ұйымдарында, кітапханалар мен музейлерде, сондай-ақ облыстың барлық елді мекендерінде өткізілді.

Маќсат айќын, міндет белгілі

 Ақтау

Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ,

Бақберген АМАЛБЕК,

 Қарағанды

Суретті түсірген Айтжан МЫРЗАНОВ.

Мереке лебі ескен кїн

Баќ-берекеніѕ бесігі

Мұнайлы өңірде де түрлі этностың өкілдері бір ел – бір тағдыр ұстанымымен еліміздің қуатты өркендеуіне лайықты үлесін қосып келеді. Қазір Атырауда əр ұлттың тарихы мен мəдениетін, тілі мен салт-дəстүрін кеңінен насихаттайтын 17 этномəдени бірлестік құрылған. Олардың жетекшілері тек өз бірлестіктерінің ғана емес, сонымен бірге, басқа этностардың да өткізген шараларына белсене араласады. Ал кеше сол бірлестіктердің жетекшілері мен мүшелері Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының басталуына арналған шарада тағы да бас қосты. Бұл шара Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің «Жайық» спорт кешенінде өтті. Шара барысында алдымен облыс əкімі Бақтықожа Ізмұхамбетов сөз алып, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының басталуына орай қазақстандықтарға арнаған құттықтауын оқып берді. Ал өзге ұлт өкілдері арасынан «Вайнах» чешенингуш этномəдени бірлестігінің ардагері, қазақ қызымен отау құрып, қазақ жерін қасиетті мекеніне балайтын Сейтамин Акаев, «Татулык» татар-башқұрт

этномəдени бірлестігінің жетекшісі Гүлсина Байкенова, Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің студенті Вероника Ли құттықтады. – Қазақстан халқы Ассамблеясы құрылғаннан бергі 20 жылдың ішінде біз татулық пен достықтың, бірлік пен келісімнің ең қымбат қазына екенін ұғындық. Осы кезеңде кең-байтақ қазақ жерін мекендеген түрлі этнос өкілдерінің бір-бірімен қарым-қатынасы жақсарып, достығы мен бірлігі нығайды, –деді газет тілшісіне «Иверия» грузин этномəдени бірлестігінің жетекшісі Зураб Бобохидзе. –Мен Қазақстандай экономикасы қарқынды дамыған, тұрақтылығы мықты, татулығы жарасқан қуатты елде тұратынымды əр уақыт мақтан тұтамын. Балаларымның тек өз ұлтының ғана емес, Қазақстанда тұратын өзге де этностардың құндылығына құрметпен қарауын ұдайы қадағалап отырамын. Бұл күні түрлі этностың өкілдері өз тілдерінде де, өзге этнос тілдерінде де əндер шырқады. Жалпы, жыл аяғына дейін ұлтаралық достық пен татулықты бекіте түсуге ықпал ететін түрлі шаралар ұйымдастырылатыны көзделіп отыр. –––––––––– Суретті түсірген Рахым ҚОЙЛЫБАЕВ.

Кеше Қарағанды қаласында татулығымыздың тұғырын бекіткен түрлі этнос өкілдерінің қатысуымен Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының сөреден шығуына байланысты салтанатты шаралар болып өтті. Оған облыс əкімі Нұрмұхамбет Əбдібеков қатысып, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының ашылуына орай жолдаған құттықтауын оқып берді. Мұның алдында Қарағандының орталық алаңында Ассамблея туын көтеру рəсімі өтті. Тудың облысқа танымал адамдардың қатысуымен көтерілгенін атап өткен жөн. Ал бұл шарадан соң əр ұлттың ұлттық киімдерін киген жастар əдеби-музыкалық композиция шеңберінде патриоттық бағыттағы театрландырылған көріністер көрсетті. Қолдарына Ассамблея жалаушасын ұстаған жұртшылық өкілдері Қазақстан Республиканың Əнұранын қосыла шырқады. Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының басталуына орай бұл үлкен

шара барысында қарағандылықтар тағы да ынтымақ пен бірліктің, татулық пен достықтың елімізде салтанат құрып отырғанын өздерінің көңіл-күйлерімен паш етті. Бұл өңір ежелден ұлтаралық келісім мен халық достығының ошағына айналған. Ал Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының бастау алуына орай облыс орталығында үлкен мерекелік концерт ұйымдастырылғанын да айта кетейік. Кезінде іргесін білек сыбана, тілек қоса жүріп əр ұлттың өкілдері бекіте түскен кеншілер қаласы қазіргі таңда достығы мен бірлігі жарасқан сан ұлттың перзенттері тату-тəтті өмір сүріп жатқан өндірісті қала саналады. Отанымыздың орталығында ту тіккен шаһар қазіргі таңда өзінде тұратын барлық этностар бірлігінің нағыз нышанына айналған. Достық пен түсіністіктің арқасында Қарағанды қаласында ғана емес, жалпы өңір елді мекендерінде бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығара ынтымақпен еңбек еткен халықты көресің. Кешке салым қала орталығындағы алаңда Ассамблея жылына арналған шаралар одан əрі жалғасын тапты.

 Қостанай

Достыќ пен бірлік баяны Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының қадамы Қостанайда «Жастар қоғамдық келісімді қалайды» атты жастар флеш-мобынан басталды. Қолдарына алуан түсті гүл, лента, шар ұстаған жастардың «Қазақстан халқы Ассамблеясына – 20 жыл!», «17 миллион қазақстандықтың қалауы – достық, бірлік!», «Жастар қоғамдық келісімді қолдайды!» деген дауысы жарқын естіледі. Қазақстанды құт мекен еткен əртүрлі ұлттардың əуені қалықтады. Достық пен бірлік, адамдар арасындағы шынайы сыйластық жəне жастар жалыны барда, қыс ауасының қытымырлығы да ығысатындай. Флешмобтың салтанатын келтіріп тұрған жастардың алаулаған жүзін аяз өбеді. Жастар жиынында Ассамблея жылының туы салтанатты көтерілді. Оны көтеру құрметі облысқа, республикаға белгілі спортшы жастар Тоқтар Жиентаев, Иван Гербер, Елизавета Яковлева, Марс Ақбалинов, Жадыра Қалиева жəне Ұлы Отан соғысының ардагері Михаил

Подоляков пен бүгінгі күннің батыры, бірнеше адамның өмірін өрттен қорғап қалған аға сержант Ерлан Дүзеновке берілді. Ту салтанатты көтерілгеннен кейін жастар аспанға достықтың, бейбіт өмірдің белгісіндей түрлі-түсті шарлар ұшырды. Мұнан кейін Қазақстан халқы Ассамблеясының ашылу салтанаты І.Омаров атындағы облыстық қазақ драма театрында жалғасты. Онда облыс əкімі Нұралы Сəдуақасов қостанайлықтарды Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының ашылуымен құттықтады. – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен құрылған Қазақстан халқы Ассамблеясы 20 жыл бойы қоғамдық келісімнің қазақстандық үлгісінің басында тұрды, – деді Нұралы Мұстафаұлы. – 2015 жыл Елбасы Жарлығымен Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы болып жарияланды. Осылай деген əкім Қазақстан халқы Ассамблеясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қазақстандықтарға құттықтау сөзін оқып берді. Салтанатты жиындағы Қазақстанның өткен тарихи жолы түрлі ұлт өкілдерінің əн-жырымен, биімен бейнеленді.


3

www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

 Біз – қазақстандықтармыз!

БІРЛІКТІҢ БЕРЕКЕЛІ БЕСІГІ  Қызылорда

 Павлодар

 Талдықорған

Жарасымды жалєаєан жыл

Ырыс ўйыєан ел Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Сырдың бойында Ассамблея жылының ашылуы сəн-салтанатымен басталды. Тұрақтылық пен толеранттылықтың, ырыс пен ынтымақтың ұйытқысындай болған ұйымның мерейін асырып, мейманасын тасытатын шаралар күн ұясынан көтеріле туын тіктеді. «Мұз айдынында» эстафеталық жарыс өтті алдымен. Халық мерекенің берекесіне ауылшаруашылық жəрмеңкесінде куə болды. Онан соң «Сыр Ана» монументінен бастау алған автошеру бүкіл қаланы аралап, Орталық алаңға келіп тоқтады. Бұл сəтте Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының туы ресми түрде көтеріліп, «Жастар қоғамдық келісімді қолдайды» атты флеш-моб өтіп жатқан. Онан кейінгі салтанатты жиын Нартай Бекежанов атындағы драма театрдың сахнасында жалғасты. Түрлі ұлт пен ұлыстың өкілдері өздерінің ұлттық киімін киіп, бір-бірімен

айқара құшақтасып амандасып, мерейлі мерекемен құттықтасып, абыр-сабыр күй кешті. Театрдың кіре берісіне əр халықтың өмірінен сыр шертетін бұйымдар қойылып, көрме ұйымдастырылыпты. Ассамблея жылының ашылу салтанатына қатысқан облыс əкімі Қырымбек Көшербаев Елбасының хатын оқып беріп, құттықтау сөз сөйледі. Аймақ басшысы өз баяндамасында аталған ұйымның мəні мен маңызына тоқталып, қоғамдағы ерекше рөлін атап өтіп, бірлік пен ынтымақ болған жерге береке орнайтынын айтты. Салтанатты шараның соңы «Менің елім – Мəңгілік Ел» атты театрландырылған қойылымға ұласты. Əрбір ұлттың əні орындалып, биі биленіп, сахна жайнап сала берді. Расында, Қазақстан халқы Ассамблеясы секілді қоғамдық институт əлемнің ешбір елінде жоқ. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тікелей бастамасымен құрылған ұйым еліміздегі тұрақтылық пен дамудың өзегіндей дүние екені анық.

 Орал

Туыстыќ туы ќашанда жоєары Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Кеше Жəңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің алдындағы алаңға батысқазақстандық жұртшылық өкілдері өте көп жиналды. Олар мұнда Ассамблея жылының ашылуына орай өткізілген шараларға қатысты. Ассамблея жылының ашылу рəсімі аясында Мəңгілік Ел көшіне беттеп бара жатқан Қазақ елінің кешегісі мен бүгінгісіне қатысты оқиғаларды қамтитын театрландырылған көріністер терең əсер қалдырды. Бұдан соң Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының эмблемасы белгіленген Жер шарының бейнесі мен Ассамблея жылының туы көкке көтеріле берді. Бұл та маша қайталанбас сəт «Жастар қоғамдық келісімді қорғайды» атты 400ге тарта студент пен жастар қатысқан флеш-мобтың түйініне айналды. Келесі кезекте аталған аймақтық жоғары оқу орнының мəжіліс залында ұлттық-мəдени бірлестіктер өкілдерінің бастамасымен «Ассамблеяның 20 жылдығына – 20 жақсы іс» атты эстафетаның беташары өткізілді. Бұл күні шоқтығы биік шараларға жиналған жұртшылық өкілдері алдында Батыс Қазақстан облысының əкімі Нұрлан Ноғаев батысқазақстандықтарға арналған Елбасының құттықтауын оқып берді.

Бұдан əрі облыс басшысы Қазақстан халқы Ассамблеясының бұған дейінгі тарихы бірлік пен келісім, достық пен туысқандық барша қазақстандықтың басты құңдылығы екенін дəлелдеп бергендігі жөнінде ой қорытты. Ассамблея жылын мерекелеу рухани келісім мен татулыққа негізделген біздің осындай терең мазмұнды байланыстарымыз бен қарым-қатынасымызды одан əрі тереңдетуге қызмет жасай алады, деді одан əрі ол. Бір сөзбен айтқанда, еліміздің батыстағы қақпасы – Оралда өткізілген Ассамблея жылының ашылу сəті жарқын мерекеге айналды. Орал өңірін мекендейтін тілегі бір, мақсат-мүдделері ортақ əртүрлі этнос өкілдері де газет тілшісіне өз ой-пікірлерін жеткізді. Солардың бірі Орал – Жайық казачествосы басқармасының төрағасы Анатолий Авилов бізге былайша үн қатты: – Қазақстан халқы Ассамблеясы жылы – Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың баршамызға ортақ қазақстандық қоғамдық келісімді орнықтыру мен қалыптастырудағы баға жетпес қызметін өсірмей, дабыраламай, əсірелемей айтатын уақыт. Бізде бүкіл əлемге үлгі бола алатындай этносаралық жарасымдылық пен үйлесімділіктің қайталанбас моделі жасалды. Біздің күшіміз – бірлікте. Біз Ассамблея рөлі бұдан əрі де көтерілетініне, оның атқаратын қызметі одан əрі нығая беретініне сенеміз.

 Өскемен

Ынтымаќтыѕ алтын арќауы Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Елімізде Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының ашылуына орай өткен жалпыхалықтық синхрон-акцияға шығысқазақстандықтар да айрықша үн қосты. Ертеңгілік ерке Ертістің сол жағасындағы Комсомол аралына халық толассыз ағылды. Облыс басшыларымен бірге өңірдегі ҚХА мүшелері, этномəдени бірлестіктердің өкілдері, жоғары оқу орындарының студенттері жəне қала тұрғындары мен қонақтары қатысқан акцияға барлығы 7 мыңнан астам адам жиналды. Аталған шара Қазақстан халқы Ассамблеясының мерекелік туын зеңгір көкке салтанатты түрде көтеруден басталды. Туды Ұлы Отан соғысының ардагерлері Əбілмəжін Байжұманов, Дмитрий Москальцов, Олимпиада чемпионы Ольга Рыпакова жəне өңірдегі түрлі этномəдени бірлестіктердің жастары көтерді. Мемлекет басшысы, Қазақстан халқы Ассамблеясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың акцияның қатысушыларына жолдаған құттықтау лебізін облыс əкімі Даниал Ахметов оқып беріп, биыл елімізде бірқатар айшықты мерейтойлар өтетінін, оның ішінде Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының ашылып отырғанын жеткізді.

– Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың кемел саясатымен құрылған Қазақстан халқы Ассамблеясы бірлік пен татулықтың бірегей үлгісіне айналды. Достыққа дəнекер ұлағатты істердің ұйытқысы болды. Биыл еліміздегі бейбітшілік пен ынтымақтың алтын арқауына айналған Ассамблеяға 20 жыл толады, – деді өңір басшысы Даниал Ахметов. Шара соңы мерекелік концертпен жал ғасып, Достық үйлері мен этномəдени бір лестіктердің құрамындағы шығармашылық ұжымдар өз өнерлерін паш етті. Сондай-ақ, шаңғыдан жарыс ұйымдастырылды. Акцияға қатысушылар барлық ұлт пен ұлыс өкілдерінің ұлттық тағам мəзірінен дайындалған «Достық дастарқанынан» дəм татты. Мұз айдынында «Біз достығымызбен қуаттымыз!» атты жастардың флэш-моб акциясы да жұрт назарын аударды. Аталған синхрон-акцияның негізгі тіні – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қоғамдық келісім жəне бейбітшілік идеялары ұстанымын паш етуге, «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жолдауындағы міндеттер мен тапсырмаларын жүзеге асыруға, «Мəңгілік Ел» идеясының төңірегіне топтасуға жəне Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының аясында береке-бірлігіміз бен достығымызды нығайтуға бағытталған.

Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Таѕдауымыз – татулыќ Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Облыстағы Ассамблея мүшелері, этномəдени бірлестіктердің жетекшілері, Ассамблеяның жастар қанаты, Ұлттық жаңғыру мектебінің ұстаздары, соғыс жəне еңбек ардагерлері, студенттер, мəдениет, білім, спорт саласының қызметкерлері облыс орталығына кіреберістегі «Бірлік жəне келісім монументі» жанынан Астанадан келген Ассамблея жылының туын күтіп алды. – Бұл күн бəріміз үшін ерекше есте қалады, елімізге тағы бір мереке келіп қосылғандай, – деді этнобірлестіктер жастар кеңесінің төрайымы Элина Паули. Иə, Елбасы Жарлығымен 2015 жыл Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы болып жарияланды. Ту көтерген эстафета мүшелері облыстық Жүсіпбек Аймауытов атындағы музыкалықдрама театрын, Мемлекеттік рəміздер алаңын, Ш.Уəлиханов пен Г.Потанин ескерткіштерін, Саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу ескерткішін, «Даңқ» обелискісін айналып өтіп, ескерткіштерге гүл шоқтарын қойды. Содан соң, Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының туы облыс орталығындағы «Достық үйінің» алаңына келіп жетті. Алаңға Ассамблея туын салтанатты түрде ақын Арман Қани, конькиші Людмила Прокашева, студент Анжелика Креймер, чешен-ингуш этномəдени бірлестігінің төрағасы

Мумади Абдурашид, күйші Олжабай Темірлан, татар-башқұрт өкілі Ринат Абдулкаюмов алып шықты. Ту көтерудің салтанатты рəсімін облыс əкімі, облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясының төрағасы Қанат Бозымбаев, «Ватан» əзербайжан қоғамының төрағасы Джафар Махмудов, этномəдени бірлестіктердің төрайымы Элина Паули жасады. Облыс əкімі Қ.Бозымбаев Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың құттықтау сөзін оқып берді. Сонымен бірге, «Достық үйінің» алаңында «Халық достығы» атты флеш-моб ұйымдастырылды. Облыстық ҚХА жастар бірлестіктерінің көшбасшылары «Менің таңдауым – бірлік» деген жазуы бар шарлар ұшырды. Орталық алаңда əртүрлі ұлттардың əуендерінде əн айтылып, би биленді. «Достық үйінде» əртүрлі ұлт өкілдерінің халық қолөнерінің көрмесі ашылды. Облыстық этномəдени бірлестіктердің басшыларымен түрлі кездесулер өткізілді. Апта бойы Ассамблея жылына арналған түрлі шаралар облыстағы аудан, қала, ауылдарда да аталып өтеді. Мектептерде Қазақстан халқы Ассамблеясы тарихының құрылуы, қазіргі жұмысы, болашағы тақырыбында лекция сабақтары жүреді. Сонымен қатар, облыстағы кітапханаларда кітап көрмелері, кездесулер жəне тағы басқа шаралар ұйымдастырылады. –––––––––– Суретті түсірген Владимир БУГАЕВ.

 Петропавл

Талдықорғандағы «Жастар» спорт сарайында Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының ашылуына орай салтанатты жиын өтті. «Ғасырлар үндестігі» атты Қазақ хандығының 550 жылдығынан сыр тартқан театрландырылған көрініс Шоқан, Сүйінбай, Абай туындыларын паш ете Көк байрақты желбірете ел болып Əнұранды орындаумен ұласты. Елбасының Ассамблея жылы аясындағы халыққа арнаған құттықтауын Алматы облысының əкімі Амандық Баталов оқып берді. Ассамблея жылының туы көтеріліп, əр этнос өкілдері ұлттық билерін билеп, мерекелік əн шашумен көңілдерге қуаныш нұрын себе білді. Белгіленген кестеге сəйкес, «Қазақстан халқы Ассамблеясы – 20 ізгі іс» атты ауыспалы эстафетасының символы Ақсу ауданының өкілдеріне тапсырылды. Жыл соңына дейін бұл

тайқазан Алматы облысының аудандары мен қалаларын аралата өткізіліп, Астанаға жеткізілетіні де хабарланды. Сондай-ақ, республикалық, облыстық деңгейлерде түрлі салалар бойынша байқаулар өткізілетінін де сала өкілдері жариялады. Беларусь майданына қатысқан ардагерлерге «Беларусь мемлекетінің неміс басқыншыларынан азат етілгеніне – 70 жыл» медалін облыс əкімі осы күні табыс етті. Айтулы шараның тағы бір артықшылығы сахна төріне көтеріліп, ізгі ниеттерін білдірген түрлі этнос өкілдерінің барлығы таза қазақ тілінде еш мүдіріссіз сөйлеп, жамиғаттың қошеметіне бөленді. Осынау ізгілікті «Тіл-парасат» республикалық байқауының жеңімпазы Татьяна Бедарева «мемлекеттік тілге деген құрметіміз» деп түйіндеді. Жетісу жерінде тұратын 103 этнос өкілі бас қосқан жиын «Қазақстан – Нұрсұлтан!» ұранымен əрленіп, бауырсақ мерекесімен шадыман шаттыққа бөледі.

 Тараз

Шаѕыраєы биік шаттыќ мекені Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

«Ел бірлігі – ең асыл қасиет» деп Елбасымыз айтқандай, Қазақстан көптеген ұлттардың басын бір шаңырақ астына біріктіріп отырған тұғырлы мекен. Иə, осынау уақыт аралығында жас барыстай қуатты мемлекетіміз əлемге өзін танытып, дамудың қарышты қадамдарын жасаған серпінді ел ретінде мойындалып үлгерді. Ең бастысы, сүттей ұйыған ұлттар татулығының жарқын үлгісіне айналды. Кеше Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының Жамбыл жерінде басталған салтанатты сəттерін əулиеаталықтар береке, бірлігімен қарсы алды. Қасиетті Əулиеата өңірі – ежелден достықтың киелі мекені. Жалпы, Жамбыл облысында сексеннен астам ұлттың өкілдері тұрады.

26 облыстық, 47 аудандық этномəдени бірлестік жұмыс істейді. Бұл күні Тұңғыш Президент саябағынан басталған марафон, «Баласағұн» ОКЗ а л дын да ғ ы Қ а з а қ с т а н х а л қ ы Ассамблеясы жылының туын салтанатты көтеру рəсімімен жалғасты. Жастар жеткізген Достық туын мұнан соң Лондон Олимпиадасының қола жүлдегері Ақжүрек Таңатаров, қоғам қайраткері Александр Савченко жəне Жамбыл облысының əкімі Кəрім Көкірекбаев тұғырға бекітіп, салтанатты жағдайда биікке көтерді. Сондай-ақ, «Жастар қоғамдық келісімді қолдайды» жастар флеш-мобы, «Шебер» халықтық-қолданбалы өнер шеберлерінің көрме-жəрмеңкесі, «Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының бастау алуы» синхрон-акциясының салтанатты ашылуы көпшілікке көтеріңкі көңіл-күй сыйлады.

 Шымкент

Жаса, самєа, Ќазаќстан! Бақтияр ТАЙЖАН, «Егемен Қазақстан».

Таєаттылыќ тамыры тереѕде Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Еліміздің өзге аймақтары сияқты Қ ы зы лж ар өң і рі н д е д е Қа з а қ с т а н халқы Ассамблеясы жылы салтанатты түрде ашылып, халықтық мерекеге ұласты. Елбасы Н.Назарбаевтың арнайы Жарлығымен жарияланған ресми шара облыс əкімі Ерік Сұлтановтың қатысуымен М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінде «Жастар қоғамдық келісімді қолдайды!» атты флеш-мобпен өтіп, ең басты құндылықтарымыз – Тəуелсіздігіміз, бірлігіміз бен ынтымағымыз кеңінен жырланды. Соғыс, еңбек ардагерлерінен, жастардан, қоғамдық ұйымдар мен ұлттық-мəдени бірлестіктер өкілдерінен құралған мыңдаған адам осында жиналып, бірегей институт – Қазақстан халқы Ассамблеясының еліміздегі барлық ұлт пен ұлысты бір шаңырақ астына топтастыра білген табанды да жігерлі жұмыстарына қолдау көрсетті. Иə, Мемлекет басшысының салиқалы да байыпты саясаты арқасында Қазақстанның татулық мекеніне, достықтың бекем ордасына айналғанына ешкім шəк келтіре алмасы анық. Ерік Хамзаұлы солтүстікқазақстандықтарды еліміздің барлық жерлерінде бір мезгілде алауы тұтанған салтанатты мерекенің мəре алуымен құттықтап, Елбасының Қазақстан халқы Ассамблеясының ашылуына арналған құттықтауын оқып берді. Еңбек

ардагері Григорий Кухарь, №17 Ұлттық жаңғырту мектебі тарих пəнінің мұғалімі Ирина Тухватулина өз сөздерінде бақбереке, ырыс еселенген, əсем əн мен күй тербелген еліміз қоғамдық бірлікті ту етіп ұстау арқылы дамыған, болашағы жарқын мемлекетке айналғанын, кез келген ғаламат жоспарларды іске асыруға қабілетті екенін толғана жеткізді. Облысқа танымал бір топ соғыс, еңбек ардагерлері мен спорт майталмандары Ассамблея туын көтеру құрметіне ие болды. Акция одан əрі еңселі білім ордасының акт залында жалғасып, Ассамблеяның Қазақстан азаматтарын отансүйгіштік рухта тəрбиелеудегі, олардың арасындағы достық пен ынтымақты нығайтудағы өлшеусіз ісі паш етілді. Соның нақты көрінісі ретінде жүзден астам этностардың басын біріктіріп отырған өңірдің берекелі де мерекелі келбеті əр жүрекке нұр болып құйылып жатты. Мерекелік концерт «Қазақстан – ортақ үйіміз» атты вокальдіхореографиялық композициямен ашылып, сахнаға кезекпе-кезек көтерілген «Арай», «Қарлығаш», «Дружные ребята», «Экспромт», «Алуа», «Қуанамын» би ансамбльдері əр халықтың билерін нақышына келтіре орындап берді. Түрлі тілдерде шырқалған əндерді көрермендер өте жылы қабылдап, үлкен ықыласпен тыңдады. –––––––––– Суретті түсірген Талғат ТƏНІБАЕВ.

Жаңа əкімшілік-іскерлік орталығындағы алаңда Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының ашылуы салтанатты жағдайда өтті. Оңтүстік Қазақстан облысында жүзден аса əртүрлі этнос өкілдері, жиырма мəдени-ұлттық бірлестік жұмыс жасайды. Қазақстан халқы Ассамблеясы жылы – бейбітшілік пен келісім, татулық, «Мəңгілік Ел» идеясын іске асыру, «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол», яғни жаңару жылымен астасып жатқан құтты жыл. Сөз алған этнос өкілдері ойларын еліміз үшін басты құндылықтар болып саналатын осы жайттардан алып жатты. Ассамблея туын салтанатты түрде алып шыққан спортшыларды уақытында Қазақстан бокс құрамасының капитаны болған, еңбек сіңірген спорт шебері, КСРО-ның төрт дүркін, Еуропаның екі дүркін, Азия мен Азия ойындарының екі дүркін чемпионы Нұржан Сманов бастап шықты. Ал 15 метрлік туды көтергендер – даңқты

балуан Бисолт Дециев, ауыр атлетші Андрей Макаров, боксшы, Олимпиаданың қола жүлдегері Еркебұлан Шыналиев. Бұл салтанатты шарадан кейін «Жастар қоғамдық келісімді қолдайды» атты флэш-моб оңтүстік өрендерінің орындауында көпшілік назарына ұсынылды. Ал Оңтүстіктен бақытын тапқан этнос өкілдерінің салтанатты шеруінен кейін облыстық мəслихаттың депутаты, «Ел бірлігі» депутаттар тобының жетекшісі Əбілқасым Досболов құттықтау сөз сөйледі. «Түркістан» сарайында жалғасқан мерекеде облыс əкімінің орынбасары Сапарбек Тұяқбаев Қазақстан Республикасының Президенті – Қазақстан халқы Ассамблеясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының ашылуына арналған құттықтау сөзін оқыды. Салтанатты кеш концерттік бағдарламаға ұласты. –––––––––– Суретті түсірген Қайсар ШЕРІМ.


4

www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

● Біз – қазақстандықтармыз!

ЫРЫС АЛДЫ – ЫНТЫМАЌ (Соңы. Басы 1-бетте). Өткен жылы Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен «2015 жыл – Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы» деп жарияланған еді. Осыған орай, арнайы ұлттық жоспар қабылданды. Қазіргі кезде еліміздің барлық өңірінде, елордамыз Астанада осы жылға байланысты, ұлттар арасындағы достықты, бірлікті, болашаққа деген сенімді паш ететін үлкен іс-шаралар басталып кетті, деді Мемлекеттік хатшы. Осылай дей келе, Гүлшара Наушақызы Ассамблея жылының ашылуына байланысты Қазақстан Президенті, Қазақстан халқы Ассамблеясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың құттықтау сөзін оқып берді. Мемлекеттік хатшының сөзінен кейін «ҚХА – 20 ізгі іс» атты эстафетаның символы – Тайқазанды Астана қаласының əкіміне тапсыру рəсімі өтті. Қасиетті Тайқазанның көшірмесі 1 ақпан күні Түркістандағы Қожа-Ахмет Ясауи кесенесінен жеткізілген еді. Елордаға əкелінген бұл символ алдағы уақытта еліміздің барлық өңірлеріне жіберіліп, Қазақстан халқы Ассамблеясының XXII сессиясының ашылуы қарсаңында қайтадан Астанаға оралатын болады. Осынау рəсімнен кейін сөз алған ҚХА Төрағасының

орын басары Ералы Тоғжанов пен Астана қаласының əкімі Əділбек Жақсыбеков Ассамблея жылының қоғам өмірінде алатын орнына тоқталып өтті. Мəселен, Ералы Тоғжанов: «Елбасы 2015 жылды Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы» деп бекер жариялаған жоқ. Себебі, ҚХА – бірліктің, елдіктің, тұрақтылықтың белгі сі. Сондықтан, əрбір Қазақстан азаматының тікелей атсалысуының арқасында ғана біздің бірлігіміз одан əрі нығая түседі. Сіздердің алдарыңызға қасиетті Тайқазан келді. Оны біздің бір топ делегация өкілдері Түркістан қаласынан осыдан 4 күн бұрын алып келген еді. Тайқазан – қиын-қыстау кезеңде елдің басын біріктіруге сеп болған қасиетті мұра», дей келе, ҚХА жылының ашылуымен барша қазақстандықты құттықтады. Ал Астана қаласының əкімі Əділбек Жақсыбеков те Мемлекет басшысының Жарлығы негізінде құрылған Ассамблея бүгінде қоғам үшін маңызды жұмыстарды атқарып келе жатқанын тілге тиек етті. Халқымызда «Ынтымақты елдің ырысы мол» деген дана сөз бар. Бүгінде біз келісім мен бірліктің, татулық пен ынтымақтың арқасында əлем мойындайтын елге айналдық. Демек, бұл біз үшін ерекше

мерейтой. Біз «ҚХА – 20 ізгі іс» эстафетасын бастап отырмыз. Бұл эстафетаның символы – Тайқазан. Алдағы уақытта біз осы эстафетаның аясында жəне Ассамблеяға қолдау көрсету мақсатында 20 маңызды іс-шараны атқаратын боламыз. Бүгін біз келісім мен бірліктің мекені – Астанадан басталған эстафетаны Ақмола облысына, оның əкімі Сергей Кулагинге тапсырамыз, деді Ə. Жақсыбеков. Астана қаласының əкімінен эстафетаны қабылдап алған Ақмола облысының əкімі Сергей Кулагин: «Бұл – біз үшін ерекше күн. Қазақстан – посткеңестік кеңістіктегі этностардың бірлігі мен татулығын паш еткен бірденбір ел. Ал қазіргі таңда айналамызда елдердің көбісінде жағдай күрделі болып тұр. Сондықтан, мұндай қоғамдық институттың рөлі қашанда маңызды. Елбасы конституциялық мəртебеге ие осындай институтты этносаралық татулықты қамтамасыз ету мақсатында құрды. Бұл – бəріміз мақтан етуге тиіс құрылым. Сондықтан, ҚХА жылының 20 жылдығы біз үшін ерекше мерейтой. Біздің мемлекетіміз өзі айқындаған жолдан адаспай, елдің татулығы мен бірлігі жолында одан əрі дами береді деп сенеміз», деді. Бейбітшілік жəне келісім сарайының Опера залында өткен мерейтойлық шара кезінде, сондай-ақ, Қазақстан халқы Ассамблеясы жылы аясында ұйымдастырылатын 9 түрлі республикалық байқаулардың басталғаны жарияланды. Олар: «Тарихтан – тағылым, өткенге – тағзым», «Мың бала», «Армандаған мамандық», «Жүректен жүрекке», «Мейірімділіктен бірлікке», «Ұлт рухы», «Шаңырақ» секілді тақырыптар аясында өтпек. Бұл конкурстардың қорытындысы осы жылдың желтоқсан айында ұйымдастырылатын Қазақстан халқы Ассамблеясының форумында шығарылатын болады. Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ, Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан».

● Оқиғаға орайлас ой

Ассамблея елдік мїддеге ќызмет етуде Камал БҰРХАНОВ, Парламент Мəжілісінің депутаты. Қазақстан халқы Ассамблеясы – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың туындысы. Сонау 1995 жылы құрылған бұл ұйымның мойнында үлкен жауапкершілік бар. Ол өз қызметін бастағалы бері ел игілігі жолында көптеген шараларды жүзеге асырды. Бəрінен де, Қазақстандағы өзге ұлт өкілдерінің басты кісілеріне елдік мүддеге қызмет етуге мүмкіндік берді, сондай-ақ, оларды бір мақсатқа жұмылдыра білді. Ынтымақ-бірлігі жарасқан еліміздің өркендеуіне Ассамблеяның қосып отырған үлесі зор. Соның айғағы ретінде мемлекетімізде ұлтаралық келісім мен тыныштықтың сақталып отырғанын айтар едім. Ассамблеяның басшысы, Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың арқасында, сондай-ақ, осы институттың сауатты іс-əрекеттерінің ықпалымен қоғамымызда қалыптасқан татулықты Қазақстанның ең басты құндылықтарының бірі деп санаймын. Оны біз көзіміздің қарашығындай сақтай білуіміз керек. Қазіргі əлемде түрлі қақтығыстар мен келеңсіз оқиғалар орын алуда. Олардың атын атап, түсін түстемей-ақ қояйын. Міне, сондай жағдайлар бізден аулақ тұр. Бұған тоқмейілсімей, бірлігімізді одан əрі нығайта бергеніміз жөн. Ынтымағы жоқ елде береке болмайтынын айтып жатудың өзі артық. Сондықтан, мемлекетіміздің ішкі бірлігі үшін атқарылып жатқан əрбір шара біз үшін маңызды.

Ќазаќстан – бірлігі жарасќан ел Мухаммад Фарук БАРАКИ, Ауғанстан Ислам Республикасының Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі. Менің бұл елге деген көзқарасым өте жақсы. Мемлекеттің ішкі татулығы талайға үлгі. Қазақстанда жарасымды істер өте көп. Мұның барлығы Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен, ұйымдастыруымен жүзеге асырылып жатқанын білемін. Жалпы, ынтымағын бəрінен жоғары қойған мемлекет ешқашан ұтылмайды. Жеңіс те, жеміс те сол елден кетпейді. Қазақстандықтар мұны жақсы түсінеді деп ойлаймын. Ел Президенті осыдан 20 жыл бұрын құрған Қазақстан халқы Ассамблеясы бүгінде үлкен қошеметке ие болып отыр. Бұдан біз жақсылықтың нышанын көреміз. Қазақстан халқы Ассамблеясы жылының ашылу салтанаты жоғары деңгейде өтті. Маған қатты ұнады. Ел ағаларының бірлікке шақырған сөздері құлағыма жылы тиді. Əсіресе, шара барысында халықтың аталған құрылымға деген ықыласына тəнті болдым. Бұл Ассамблеяның Қазақстан үшін берері əлі алда. Мен соны ұқтым. Өйткені, татулықты ту еткен ұйым қашанда өміршең келеді.

Ынтымаќты елдіѕ ырысы ортаймайды Хасан ШАРИПОВ, Астана қалалық Қазақстан халқы Ассамблеясы өзбек этномəдени бірлестігі төрағасының орынбасары. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен құрылған Қа зақстан халқы Ассамблеясының нəтижелі

Маќсат – жўмыс орындарын саќтау Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Оралда жергілікті қамтуды дамыту жəне жұмыс орындарын сақтау мəселелеріне арналған кеңес өткізілді. Оған арнайы келген Инвестициялар жəне даму министрі Əсет Исекешев əлемдік экономиканың бір бөлшегі болып табылатын Қазақстанға əлем елдеріндегі экономикалық қаржы дағдарысы мен Ресей рублі құнсыздануының жанама əсері тиіп отырғанын айтты. Осындай кезде кəсіпорындарды жұмыспен қамтамасыз ету, олардың өндірістік қуатын қажетті деңгейде ұстау, жұмыс орындарын сақтау аса маңызды деді ол. Бұл үшін мемлекеттік органдар ұлттық компаниялармен бірге отандық тауарлардың бəсін көтеру мəселелерімен айналысулары қажет. Министрдің айтуынша, қазіргі күні мұнай-газ компаниялары бюджеттері кемуі салдарынан олардан тапсырыстар алатын орта жəне шағын бизнеске қатысты түйткілді мəселелер туындап отыр. Сондай-ақ, қазіргі кезде жер гілікті

өндірісшіні қолдап, қажетті тауарлар алудың мүмкіндіктерін іздес тіру ісінің де маңызы зор. Мұндағы мақсат – өндіріс орындарындағы тұрақтылықты сақтауға бағытталған. Мемлекет бас шы сының тапсырмасы бойын ша республикада өндіріс үдерістерін тұрақтандыру жəне жұ мыс керлердің еңбек құқықтары мен кепілдіктерін қамтамасыз ету жөнінде облыс əкімдіктері мен ірі кəсіпорындар арасында өзара ынтымақтастық туралы меморандумдар жасау бойынша кең ауқымды істер басталды. Еліміздің барлық аймағында осындай шаралар өткізілуде. Қазірдің өзінде осындай 12 кеңес өткізіліп, барлығы 200 меморандумға қол қойылған. Бұдан əрі Энергетика министрі Владимир Школьник Үкімет Елбасы Жолдауына сəйкес орта мерзімде экономиканы дамытудың басты құралы бола алатын 2020 жылға дейінгі мерзімге арналған «Нұрлы Жол» атты инфрақұрылымды дамыту бойынша кең ауқымды мемлекеттік бағдарлама əзірлен генін алға тартты. Мұнда қазақ стандық қамтуды дамыту

мен отандық бизнесті қолдаудың өзекті мəселелері қамтылған. Ал Батыс Қазақстан облысының əкімі Нұрлан Ноғаев күн тəртібіне қойылып отырған мəсе лелер бойынша облыста 303,3 миллиард теңгенің 38 жобасы қолға алынғанын жеткізді. Сонымен бірге, алдағы уақытта өңірде 2100 жаңа жұмыс орны ашылмақ. Инвесторлар жобаларын жүзеге асыру барысында қуат үнемдейтін жəне өнімнің өзіндік құнын азайтуға бағытталған жаңа технологиялар қолданыла бастады. Осы арқылы облыс кəсіпорындарында бəсекеге қабілеттілік деңгейін көтеру көзделген. Форум аясында атқарушы билік ұлттық компания басшылары, кəсіподақ ұйымының жетекшілері облыстың іргелі кəсіпорындарымен жұмыс орнын сақтау мəселелері 8 жəне ұлттық компаниялар мен жер қойнауын пайдаланушылар арасында 20 меморандумға қол қойылды. Оның жалпы құны 47 миллиард теңге құрайды. Батыс Қазақстан облысы.

жұмыстарына куə болып келеміз. Осы құрылымның қоғамымызда татулық пен бірліктің берік орнауына сүбелі үлес қосып отырғанын ешкім жоққа шығара алмайды. Бұл – Президенттің жүргізіп келе жатқан сарабдал саясатының жарқын көрінісі. Мұның барлығы түптеп келгенде, ел бірлігін нығайтып, ертеңгі күнге сеніммен қадам басу мақсатындағы ауқымды істер. Биыл Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылғанына 20 жыл толады. Осының кұрметіне орай тұтастай бір жыл Қазақстан халқы Ассамблеясына арналып отыр. Түсінген жанға бұл тек аталған институтқа ғана емес, бүкіл елімізге, оның ынтымағы мен бірлігі жарасқан халқына деген шынайы құрмет. Мұны əрбір қазақстандық азамат терең ұғынуы керек. Елордадағы Өзбек этномəдени бірлестігі еліміздегі ұлтаралық келісімнің нығая түсуіне бар мүмкіндігінше қолдау білдіре береді. Бұл – біз үшін абыройлы міндет. Қазақстан халқы Ассамблеясының жылы құтты болсын, ағайын!

Еѕ бастысы – ўлтаралыќ келісім Атсалим ИДИГОВ, чешен ұлтының өкілі, Алматы облыстық «Огни Алатау» қоғамдық-саяси газетінің бас редакторы. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі бас болып құрған Қазақстан халқы Ассамблеясының атақ-даңқы қазіргі таңда еліміздің аумағынан асып, əлемге танылды. Бұл – біз үшін үлкен мақтаныш. Аталған қоғамдық институттың бағыт-бағдарына, алға қойып отырған мақсатына талайлар қызығып қарайды. Əлем елдері арасында заман талабына орай өз қызметін ұқыпты атқарып келе жатқан біздің Ассамблеядан үлгі алғысы келетіндер жеткілікті. Бұдан біз Президентіміздің ұстанған саясатының дұрыстығын анық аңғарамыз. Ортақ шаңырағымыз – Қазақстанда өмір сүру қолайлы. Бұған көптеген мысалдар келтіруге болады. Əсіресе, елімізде жасап жатқан түрлі этностардың тілін, ділін, мəдениетін, салт-дəстүрін құрметтеп қана қоймай, оларды дамытуға бағытталған жұмыстар көңіл толқытады. Ел мен жердің иесі – қазақтың ата-бабалары кездескен қиындықтардың барлығын жеңе отырып, кейінгіге көптеген игіліктерді мұраға қалдырды. Енді біз кешегілер аманатқа қалдырған осы құндылықтарды келер ұрпақтың қолына шашпай-төкпей тапсыруымыз керек. Осынау қасиетті парызды орындауымыз үшін бізде ең бастысы ауызбіршіліктің болғаны жөн. Онсыз ешқандай нəтижеге жете алмаймыз.

Елбасына алєысымыз мол Тамара ШИРМЕР, Астана қаласындағы «Оберег» украин этномəдени бірлестігінің жетекшісі. Қазақстан халқы Ассамблеясының жұмысын қалай айтсаң да жарасады. Оның аясында «Оберег» украин этномəдени бірлестігі де көптеген игі істердің ұйытқысы болып жүр. Біз түрлі мəдени-рухани, қайырымдылық шараларын өткізуде ешкімнен кенде қалған емеспіз. Мұның бəрі Қазақстанның дамуына, алға жылжуына аз да болса өз үлесімізді қоссақ деген ыстық ықыластан туындайтынын айтқым келеді. Біз бірлігі мығым, халқының тұрмысы жақсы, бейбітшілікті ту еткен Отанымыз – Қазақстанда өмір сүріп жатқанымызды мақтан етеміз. Президент Нұрсұлтан Назарбаевқа, қазақ халқына алғысымыз шексіз. Осындай

мемлекеттің азаматы болу – біз үшін тағдырдың сыйы. Қазақстан халқы Ассамблеясының əлеуеті арта берсін. Ынтымақ үшін, бірлік үшін жасалған əрбір қадамымыз жемісті болғай! Қысқасы, бірлік, татулық – қасиетті ұғымдар. Оны қастерлей білуіміз керек. Қазақ «Бірлік, бірлік түбі – тірлік» деп тегіннен-тегін айтпаған. Мұны ұққан – ірілік.

Біз – тура жолдамыз Иван САУЭР, «Родина» ЖШС агрофирмасының бас директоры. Еліміздің бүгінгі тыныс-тіршілігіне қарап отырып, Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың көрсетуімен тура жолда келе жатқанымызды білеміз. Мұны бəрі де мойындайды. Бұл біздің мақтаныш сезімімізді тудырады. Отанымызда қолға алынған, жүзеге асқан ірі жобалар мол. Солардың арасында мен үшін Қазақстан халқы Ассамблеясының орны бөлек. Осы құрылымның ел өміріндегі орны халық тарапынан оң бағасын алуда. Бұған қоса айтарым, 2015 жыл Ассамблея жылы деп жарияланды. Меніңше, бұл жыл ел тарихында алтын əріппен жазылып қалады. Бұған қосарым, Ассамблея біздің қоғамымызда жоғары маңызға ие. Өйткені, ол ел бірлігін нығайту мақсатында құрылған. Аталған институттың қандай жұмыс атқарып отырғанын халық біледі. Сондықтан да ол қоғамымызда жоғары бағалануда. Қазақстандағы татулық пен бірлікке қызыға қарайтындар көп. Бұл, əрине, біздің үлкен жетістігіміз. Əлемде болып жатқан түрлі оқиғаларға қарап, еліміздегі мамыражай тіршілікке разы боласың. Осы орайда Президент Нұрсұлтан Назарбаевқа алғыстан басқа айтарымыз жоқ.

Бірлігіміз – болашаєымыздыѕ кепілі Елена МАЩИНСКАЯ, Ақмола облыстық мəслихатының депутаты, чуваш этномəдени бірлестігінің төрайымы. Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдың ішінде атқарған шаруасын бірер сөзге сыйдырып айту мүмкін емес. Ұйымның барлық күші, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың айтуы бойынша, ел ынтымағын сақтауға жұмылдырылды. Нəтижесін қазір көріп отырмыз. Біздің Қазақстан – өз жолын дұрыс таңдаған ел. Осы бағыттан айнымасақ, əлі талай белестерден өтеміз. Мемлекетімізде орныққан ұлтаралық келісімді одан əрі нығайта түсуге ықпал ететін тетіктер көп. Олардың барлығы да жоғары мəнге ие. Солардың арасында Ассамблеяның жөні басқа. Бұл институттың негізін қалаған Елбасы екені даусыз. Мен Президенттің бұл сауатты бастамасын жоғары бағалаймын. Өз елінің келешегі үшін жаны ауыратын адам ғана осындай ізгі ниетті, ауқымды істерді жолға қояды. Еліміз жасай берсін! Қолымыздағы барымызды бағалап, ынтымағымыздың қадірін біліп жүрейік. Бірлігіміз – жарқын болашағымыздың кепілі. Ассамблея жылымен барша қазақстандықтарды құттықтаймын. Барша қазақстандықты Ассамблея жылын табысты өткізу үшін үлес қосуға шақырамын.

–––––––––––––––––––

Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ, «Егемен Қазақстан».

Меморандумєа ќол ќойылды Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Соңғы бес жылда Атырауда индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы аясындағы ин дустрияландыру картасымен 35 инвес тициялық жоба іске асырылды. Облыс əкімінің бірінші орынбасары Ғұмар Дүйсембаевтың айтуынша, бұл жобаларға салынған инвестиция көлемі 76 миллиард теңгені құрап, 2,5 мыңнан астам жұмыс орны ашылды. Осы кезеңде индустрияландыру картасы шеңберінде кəсіпорындар 33 миллиард теңгенің отандық өнімін өндіріп, қызметін көрсетіпті. Алайда, іске қосылған кəсіпорындардың арасынан екеуі ғана жобалық қуатына жете қоймаған. Əрине, мұның себептері алға тартылады. Ал биыл 14 кəсіпорынның жобалық қуатына жетуіне байланысты индустрияландыру картасынан шы ғарылатындығы күтіліп отыр.

Сонымен бірге, ағымдағы жылы 11 инвестициялық жобаны іске қосу жобаланыпты. Бұларға салын ған инвестициялық қаржы – 226 миллиард теңге. Осы жобалар іске қосылғанда жаңадан 1300-ден аса жұмыс орнын құрудың мүмкіндігі де қарастырылуда. Бұған қоса, 210 гектарлық индустриялық аймақ құру жоспары бар. Мұнда экономиканы əртараптандыруға байланысты, əсіресе, мұнай-химия өнеркəсібін өркендетуге қолайлы жағдай жасалмақ. Дегенмен, шағын өндіріс орнын ірі кəсіпорынға айналдырған кəсіпкерлер мемлекеттің қолдауына жүгінуден əлі бас тартпайды. Мемлекет оларға қандай қолдау көрсете алады? Инвестициялар жəне даму министрі Əсет Исекешев пен Энергетика министрі Владимир Школьниктің Атырау облысына сапары барысында нақ осы мəселеге екпін түсірілді. Өйткені, Атыраудағы ірі кəсіпорын жетекшілерінің айтуынша, өңірдегі кəсіпорындарда тендер

өткізудің ашықтығы əлі көңілге қона қоймайды. Ал «Қолжетімді тұрғын үй» бағ дар ламасымен тұрғын үй құрылысын жүргізетін кəсіпорындар үшін тұрғын үй шаршы метрінің бағасына өзгеріс енгізілгенін қалайды. Өңірдегі отандық кəсіпорындар тынысымен кеңірек танысып, олардың басшыларымен жүздескен министрлер мемлекет тарапынан отандық кəсіпорындарға ұдайы қолдау көрсетіліп келе жатқанына тоқталды. «Жұмыс берушілердің басты мақсаты – жұмыс орындарының қысқаруына жол бермеу, сонымен бірге, жергілікті тауар өндірушілерді қолдау», деген ұйғарым жасады министрлер. Осыған өңірдегі 82 жұмыс берушімен арада меморандумға қол қойылды. Дəл қазіргі уақытта бұларда 38 мыңнан астам адам жұмыс жасайды. Мақсат – жұмыс орындарын қысқартпау жəне отандық тауар өндірушілерді қолдау. Атырау облысы.


www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

 Көкейкесті

 Өнеге өрнектері – Бауыржан Момышұлының баласы... Бақытжан аға айтып отыратын: «Қайда барсам алдымнан əкем, əке рухы шығады» деп. Қазақтың ғажайып ақыны Мұқағали Мақатаевтың баласы – сіз осы «атақты əке синдромын» бастан кештіңіз бе? – Алпысыншы жылдары Əбділда Тəжібаев атамыз Алматыға алып келіп əкемнің атағы шығып, əсіресе, жастар арасында танымал бола бастағанда, мен ол кезде Қарасазда əлі ес тоқтата қоймаған, ойын баласымын. Əкеміздің қадірін ақыл тоқтатқасын білдік қой. Əрқашан да алдымда асқар таудай əкем тұратын болды. Əкенің қадамымен өлшейсің. Ол кісі бақилық болып кетсе де, əркез төбеңнен қарап, ойлы көздерін қадап бақылап тұрған сияқты болып көрінеді. Бір жағынан əрқашан естияр болып жүру əке алдындағы парыз сияқты. «Мен не істедім, мынау қалай өзі, бұл жағдайда əкем не деп ойлаушы еді?» дейтін сауал-сұрақтар еш қаперімнен шыққан емес. Менің бүкіл тағдырымды əкем өзі анықтап берді. Сол кісінің айтуымен мамандық таңдап, заң саласында істеп кеттім. Осыған

Мақатаевтың 80 жасқа толатын күні қарсаңында Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы Сөгеті ауылында тұратын саятшы Мұхамед Исабеков деген бауырымыз Итөлген сайы аталатын жерден Асы жайлауына асатын тұстан табиғаттың өзі таудың толағай тастарынан қашап жасаған əкемнен аумайтын алып табиғи мүсінді көріпті. Көрген сəтте əлгі табиғат сыйлаған алып тас мүсіннің ақын Мұқағали Мақатаевтан аумайтынын ауылдастарына, одан соң Алматыдағы қаламгерлерге хабарлаған. Құдайдың құдіретін қараңызшы!? Алып тас мүсін – биікте тұрған алып Мұқағали ақыннан аумайды. Елмен бірге мен де бардым ол жерге. Табиғаттың мына тосын сыйына таң қалдым. Сөйттім де əкеме нұрын жаудырған Аллаға шүкіршілік айттым. – Бұл алып тас туралы «Егеменде» мақала суретімен жарияланды. Мұқаңды соңғы сапарға Жазушылар одағының алдынан шығарып салғанда мен де болып едім. Сол араға келген жүк мəшинесінің үстінде өзім құралыптас бір жас жігіт тұрды. Сол сіз бе едіңіз?

соңғы жолдардың мəніне бойламаппыз сонда, жай сырттай қызықтап мəз болыппыз. Мұқаң сол жолы «Сиясы кеппеген, ешқайда жарияланбаған 96 жаңа өлең жазылған блокнот дəптерімді жоғалттым» деп қатты қапылып, қапаланып отырды. Осы жайдан не білетініңіз бар, Жұлдыз? – Сол кезде қолына ұстап жүрген қара портфелін расында да жоғалтып алыпты. 96 өлеңін мəшіңкеге басқызып алып бара жат қан ғой. Тазалай көшірген блокнот та соның ішінде. Өзінде басқадай жазылған ешбір нұсқа-

енді басқа баланы жылатпайық» деді. Майгүл əпкем əкемнің аузынан түскендей аппақ, ақылды қыз болатын. Мен Майгүлге тете едім. Кейін Алмагүл деген қарындасым, Айбар деген інім өмірге келді. Айбар да біраз өлеңдеріне арқау болды. Өзін сондай жақсы көретін. «Айбармен əңгіме» деп осы кенже ұлына жүрегі болжап сезгендей, ескерткішін өз қолымен тұрғызып кетті ме деп ойлаймын. Жұқа, аурушаң еді. Өмірдің тəтті-тұщысын тата алмай кеткеніне мен де налимын бауырымның. Ал Алмагүл мен

Əкем əжесі Тиынды пір тўтушы еді – дейді Жўлдыз Мўќаєалиўлы əкемнің үлкен əсері болды. Сонда əр кезде, əр жерде алдымнан əкем, əке бейнесі, əке сөзі шығады. Əкемнің асқар атағы мен тау тұлғасы асу бермес белдей мұнартып тұрады. «А, Мұқағалидың баласы ма? Баласы мынандай екен ғой» дейтін сөз мені шынықтырды. Менің ес тоқтатқан кезімде, 23 жасымда қайтыс боп кетті. Сондықтан, əрқашанда істеген ісімді, жүрістұрысымды əке өресімен өлшеуге дағдыландым. – Жұлдыз, дегенмен де, əуелі балалық шаққа бір саяхат жасасақ қайтеді? Ақын ұлының алғашқы əсер-танымдары қандай болды екен? – Алпысыншы жылдардың басында əкем қалада болатын. Кейін білдім, «Мəдениет жəне тұрмыс» журналында қызмет істепті. Там үйдің төбесіне шығып алып, əкемнің ауылға келуін зарыға күтіп отыратынмын. Қазақ радиосында диктор болып та қызмет атқарды. Даусын радиодан естігенде мəз болатынбыз. Ол ауылға келгенде шағын денелі, жүзі сұсты бір мұртты кісіні ерте келетін. Кейін білдім, бұл адам қазақтың танымал ақыны Тоқаш Бердияров екен. Өмірінің соңғы кезіне дейін Тоқаш аға мен əкемнің байланыстары үзілген жоқ. Əкем мен Тоқаш ақынның там үйдің алдында белдеріне дейін жалаңаштанып тастап, тастай суық тау суына жуынып жататын бейнелері əлі көз алдымда. – Əкеңіздің шығармашылық шабытты шақтарына да талай куə болған шығарсыз? – Əкемнің жазу үстелінде Абай атамыздың шағын мүсіні тұратын. Қазір мұражайда. Өлең жазуға отырған сайын өз еңбегінің өнімділігін сол мүсінге қарап таразылайтын. «Шалдың қабағы бүгін маған ашық-жарқын, шамасы, еңбегім нəтижелі болатын шығар», дейтін. Ал кейде «Шалдың қабағы түсіп кетіпті ғой, əй қайдам, бүгін жазуға шабытым келмейтін шығар», деп налитын. – Мұқағали ақын кімді пір тұтты екен? – Əкемнің көзінің тірісінде мына адам менің ұстазым, сол мені поэзияға баулыған, содан үйрендім, соған еліктедім дегенін өз басым естімеппін. Керісінше, ол: «Не сотвори себе кумира», «Өз болмысыңа жат нəрсеге еліктеме» деп айтудан жалықпайтын. Сонда да көзі тірісінде ол дəріптейтін бір тұлға болды. Ол – біздің Тиын деген үлкен əжеміз еді. Оның əжесіне деген немерелік махаббаты бөлекше екенін əкемнің өз аузынан жігіт болып қалған шағымда да талай естідім. Əр қазақтың ауылында ел сыйлайтын, адамгершілігі мол, ерекше тұлғалар болады емес пе? Біздің Тиын əжеміз де бүкіл ауылды аузына қаратқан сондай сыйлы аналардың бірі екен. Əкеміз өлеөлгенше сол əжесін ардақтап өтті. – «Алла – ақиқат. Аллаға сеніп өтем, Адалдық пен ақиқат серік екен» деп жырлаған Мұқағали ақынның Жаратушыға сенгендігі жайында не дер едіңіз? – Мен осының растығын айқындайтын бір əңгіме айтайын. Иə, əкем дүниеде бір ұлы күштің барына сенетін... 2011 жылдың 9 ақ паны, тура ақын Мұқағали

5

– Иə, мен едім, мені мəшиненің бортына шығарып қойды. Есіңде шығар, ұзақ сонар бір ақ жауын басталды. 1976 жылғы наурыздың соңғы күндері ғой. Құдды табиғаттың өзі қимас ұлын халықпен бірге көз жасы сорғалап соңғы сапарға шығарып салғандай көрінді. Қайтыс болуының өзі бір қайғылы тарих. Əлі есімде, табыт салынған сол автокөлікте менімен бірге əкемнің бала күнгі жолдастары – Мəжит Құрманов, Сыдық Ахметов, Əбдіке Асанов ағалар түрегеп тұрды. Əкемнің сөзімен айтқанда, бұлар – «əкелері майданда өліп, жесір шешелерінің күлшелерін дорбаларына салып, Алматыға жылу іздеп келген төрт жетім». Өзін де қосып айтып тұр ғой. Сонда мен де жетімдер қатарына қосылғандай күй кешіп едім. Арыстай əкеңнен айрылу оңай ма? Жүрегім астанкестен. Қапалымын. Осындай қиын сəттерде қам көңілімді демдеген бір сөзді ақын Кеңшілік аға Мырзабеков айтты. Əкемді жерлеп, азалы күймен Кеңсайдан қайтып келе жатқандағы оның: «Жұлдыз, сен жаси берме, мынау жалған дүниеге сыймай кеткен əкеңді шаршыдай ғана көр жасырады дегенге мен ешқашан сенбеймін. Оның құдіреті оны қабірге ешқашан сыйдырмайды», деген жұбатуын еш ұмытпаймын. Сөйтіп, əкемнің бағасын қас-қағым сəтте бір ауыз сөзбен беріп тастады. Сол айтқаны айдай келді де тұрды. – Жұлдыз, осы арада мен сізге мына бір жайды айтқым келеді. Мұқаң қайтыс болардан үш-төрт ай бұрын, 1975 жылғы желтоқсанның 10-11-лері шамасында ма екен, Алматыда жас ақын-жазушылардың республикалық кеңесі болды. Бүкіл Қазақстаннан жиналды. Содан Жазушылар одағының залында үлкен жиын өтіп, жас ақындардың өлеңдері оқылып, поэзия мерекесі болып жатқан кезде Мұқағали аға екпіндеп кіріп келді. Төрдегі үлкен ағалар кішкене секем алып қалса да, зал толы жастар: «Мұқағали өлең оқысын, өлең оқысын» деп шулап қоя бердік. Ақынның да тілегі сол еді. «Мұқағали, айналайын, бір-екі-ақ өлең оқи қойшы» деді төр басындағы Қалижан Бекхожин. Құрметті төрде Бауыржан Момышұлы, Əбділда Тəжібаев, Қуандық Шаңғыт баев, т.б. үлкендер отыр. Мұқаң мінберге шығып екі-үш өлең оқып, төрдегілерге қарады. Зал төпелеп қол соғуда. «Тағы оқысын, оқысын өлең!» дейміз. Мұқаң бір өлең оқыды да, залдан тез шығып кетті. Жаны тыныштық таппай мазаланып жүргендей. Сол күннің кешінде Одақтың қасындағы «Есік» қонақүйінің астындағы «шахта» деп аталып кеткен дəмханада Мұқағали ақынмен дастарқандас болудың бақытын еншіледім. Мұнда да жас ақындар лықа толы мейрамдап отырған. Мен ақынға өзінің атақты «Жамылып сағыныштың сал шекпенін» өлеңін оқып бердім. Мұқаң жадырай күлімсіреп, «Мынау бір жақсы өлең екен!» деді. «Мен өтермін, өтермін, өтермін мен, Мəңгілік сен қаласың сағынышым» деген

лары сақталмаған. Сөйтіп, бара жатып не болғанын, қалай болғанын білмейміз, портфельден айырылып қалған. Сиясы кеппеген өлеңдер. Əкеміз осы жайға аһ ұра қатты өкінді. – Өкінішті, бірақ Мұқағали мұрасы бұдан кеміп қалмас. Бізге жетпісінші жылдардың басында «Əдебиет теориясы» пəнінен Зейнолла Қабдолов сабақ берді. Сонда Зекең ұстазымыз: «Мамасы, босат, еркімен өссін тал шыбық! Ауа мен күнге, Ай менен нұрға малшынып. Бұлқынып жатыр, ұмтылып жатыр, қарашы, Кішкентай жүрек көрсетіп жатыр қарсылық», – деп Мұқағали өлеңін жатқа оқып бізге поэзия сырын ұқтыруда үлгі етуші еді. Бұл, сіздердің сəби кездеріңіздің суреті ғой. Бəлкім, осы өлеңді сізге арнады ма екен? Əкеңіздің балаға деген мейірімін айтыңызшы? – Əкеміз өте балажан еді. Қалай дегенмен бізде де, балалық шақ болды, талай балалық бақытты бастан да кештік қой əке-шешеміздің арқасында. Ал ол кісілердің өздерінде балалық шақ, бал дəурен шаттығы болмады. Анау сұм соғыстың сұрғылт жылдары... – Иə, «Сонау бір жазда, жайлау да, Соғыстың кезі, қой баққам» деп тегін айтпаған ғой... – «Соқаның артына жегілген ұрпақпыз» дейтін өзі. Шешеміз де солай. Ол кісілер əке алақанының мейір-жылуын көрмей кетті ғой. Сол мейірді, құдайға шүкір, біз көріп өстік. Көшеде танымайтын кішкентай бір бала кетіп бара жатса да, міндетті түрде соның басынан сипап, «көкетайым» деп еркелетіп, асты-үстіне түсіп қалатын. – Біреу өзінің басынан сипағанды аңсап өткен ұрпақ қой. – Иə. Ол кісінің ыстық алақанын сезініп, көріп өстім. Мен басқа бауырларыма қарағанда кішкене естияр болдым. Ақылын айтып отыра тын. Заң саласында істеп жүргенімді меңзеп: «Өте сақ бол, əр қадамыңа, əр сөзіңе абай бол» дейтін. Балалардың ішінде ең үлкеніміз Майгүл. 1951 жылғы. Оның алдында Лəззат деген қыз шетінеп кеткен екен. Алматыға көшіп келгесін мотоцикл қағып кетіп қайтыс болды. Осы сүйікті қызының қазасы ол кісіні біраз есеңгіретіп кетті. Өлеңдері арқылы да жалпақ жұртқа белгілі жай. – «Майгүлге» деген өлеңінде «Қалақтай едің, басыңда қазір қалақ тұр, Туғаныңды, өлгеніңді санап құр. Сенің аңқау құлағыңдай қалқиып, Қыр басынан қала жаққа қарап тұр» демейтін бе еді? – Иə. Майгүлді ерекше жақсы көруші еді. Екеуміз тете өстік. Мотоцикл соққаннан кейін түнге қарай ауруханаға алып кетті. Ол кезде «7-линия» деген көшеде пəтерде тұрамыз. Түн ішінде шешем мен əкем аңырап жылап, бірінбірі сүйемелдеп демеп үйге келді. Қаққан мотоцикл иесі еңгезердей дəу орыс жігіті екен, əйелімен екеуі əкемнің алдына жүгініп келді. Қасына кішкентай балаларын да ертіп алыпты. Аяғына жығылды əке-шешемнің. Мейірімді кісі ғой. Кек сақтамады. Кешірді. «Əдейі істеген жоқ қой, болар іс болды,

Шолпан қарындастарым бақуатты жүріп жатыр. – Əкеңізге деген өзіңіздің перзенттік сезіміңізді қалай сипаттар едіңіз? Жалғыз сіздің əкеңіз емес, Мұқаң қазақтың ұлы ақынына, халық құрметтеген үлкен тұлғасына айналды емес пе?! – Əкемнің алдағыны болжайтын көрегендігі бар еді дей аламын. Осыған қатысты бір-екі мысалмен түйіндейін. Əр жылы мені «Елге барып қайт» деп ауылға жіберіп тұратын. Бойымызға қазақи қасиет сіңсін дегені болар. Онда Тоқтарбай ағам бар. Ол кезде ауданаралық автобекет бұрынғы Ташкент көшесіндегі Райымбек ата бейітінің жанында. Сол жерге өзі алып барады, сол жерден өзі автобусқа салады. Əлі есімде, сол маңайдағы бір көктастың қасына алып келді де: «Міне, сенің бабаңның жатқан жері осы!» деп көрсетті. «Райымбек Хангелдіұлы» деген жазуы бар екен. Кішкентай ғана тас. «Түбі осы жерде үлкен ескерткіш орнайды», дейді. Көп жыл өткеннен кейін сол айтқаны дəл келді. – Нағыз ақын əулие деген осы-ау!.. – Уақыт өткен сайын бір ой мазалайды мені. Көп күйзелісті бастан өткерді. Дінмұхамед Қонаевқа хат жазған ғой. Сонда хатына жауап та келе қоймады ма, əлде, жағымсыз жауап келді ме? Əйтеуір сондай бір көңіліне дық салған, ауыр алған жағдайлар болды. Соның бəрі жанына батты, жалғызсырады. Бірақ тəңірдің көзі түскен шын ақын ретінде өзінің поэзиясына деген сенімін жоғалтпады. Ол кісі былай деп айтып отыратын: «Мен талай адамдардың шалыс қадамын, қателігін, жасаған қиянатын да кешіремін. Бірақ менің поэзияма тиіскен адамдарды ешқашан кешірмеймін». – Демек, шын мəнінде, ары да, бары да поэзия болған ғой Мұқағали ағамыздың... – Солай. «Түбі мені жалғанның жарығына поэзиям алып шығады», дейтін. Соған имандай сенетін. Ол кісіні құрдымға құлатпай алып шыққан да, биікке көтерген де осы сенімі ғой. Өлеңінің өмірлі болатынына, поэзиясының қуатқұдіретіне сенді. Айтқаны келді. Жалпы, адамға, кімге болсын сондай айнымас адал сенім керек деп есептеймін. Əке өнегесі мені осыған үйретті. – Елдің ақын Мұқағалиға деген қазіргі ілтипат-құрметіне көңіліңіз тола ма, ырзасыз ба? – Өзі де екі өлеңінің бірінде елім, жұртым, халқым деп кетті ғой. Айтатыны тек қазағым, қазағым. Сол қазағы перзентім деп, ақыным деп төбесіне көтеріп алды. Мұны да көзіміз көріп, жүрегіміз жылы сезіп отыр. Бəріне ризамын. Уақыт-таразы – орын-орнына қойды. Халқы таныды, ардақтады, ардақтап жатыр, ардақтай бермек. Қазақта Мұқағали десе, білмейтін адам жоқ. Осыдан басқа не керек. Əкемнің адамдық та, ақындық та бақыты осы емес пе!? Əңгімелескен Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

АЛМАТЫ.

Даудыѕ аяєы бітімге келу болмаќ Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Елімізде азаматтардың құқын қорғау амалдары қаншалықты жетілді дегенімізбен, нақты жағдай барысында оны жүзеге асыру тетіктерінің ойсырап жатқаны анық байқала бастайды. Биылдан бастап өмірімізге енген төрт Кодекстің басты қамы – адамдардың құқын өркениетті талапқа сай қорғау екендігі белгілі. Адамдардың конституциялық құқы қорғалуы арқылы тұрмыс саласындағы əлеуметтік, экономикалық, мəдени, саяси жағдайлардың бəрі жақсаруы тиіс. Өмірдің ағымына сай жазылған заң осы мəселелерді тұтас жаңа талап т ұ р ғ ысы н ан р ет т ей ал ады. Алайда бəрі біз ойлағандай бола бермейді. Мəселен, өткенде Бас прокуратурада Азаматтық процестік кодекс кеңінен талқыланды. Сонда баяндама жасаған Бас Прокурордың орынбасары Жақып Асанов біраз маңызды жайттардың басын ашып берді. Оның айтқандарының ел үшін, қоғам үшін мəні мен маңызы зор екендігін көзі қарақты оқырман бірден байқайды. Ол сөзін мысал келтіруден бастады. Мəселен, өмірден бір мысал, дейді ол. Былтыр Қарағандыда екі көлік соғысып, иелері соттасады. Сот процесінде талапкер ашуға басып, шыбын өлтіретін мухобой камен судьяны сабаған. Содан төбелес басталып, сот залы шайқас алаңына айналып кеткен. Нəтижесінде бұзақы 3 жылға сотталды. Бұл оқиғаны БАҚ арқылы бүкіл ел білді. Алматыда бір адам əкімдіктің ғимаратын жарамын деп, бүкіл қаланы шулатты. Кейін берген түсінігінде ол бір дау бойынша соттың шешіміне наразы болып, осындай қадамға баруға мəжбүр болғанын айтты. Үшінші мысал. Теміртауда Зорин өзіне ерлі-зайыпты Морозовтар 2 млн. қарыз деп, сотқа жүгінеді. Ал Морозовтар «дəлелің жалған» деп, қарызды мойындамайды. Бұл тартыс аудандық соттан Жоғарғы Сотқа дейін жетіп, үш жылға созылады. Əрбір сот, əрбір процесс сайын дау ушыға түседі. Бұрын туысқандай болып жүрген адамдар қас жауға айналып, сот залында бет тырнасып, жаға жыртысады. Осындай бір отырыстан кейін Морозовтың зайыбы Зориннің бетіне кислота шашып жіберген. Құдай сақтап, ол бетіне емес, бас киіміне тиеді. Аяғында дау Зориннің пайдасына шешілген. Морозовтардың негізгі табыс көзі – туристік автобусын сот орындаушысы қарызды өтеу үшін алып қояды. Бұл олардың ызасын қоздыра түседі. Түбінде не болды? Морозов мылтық сатып алып, көшеде Зоринді атып өлтіреді. Оғы жеткенде, мүмкін, оның əйелін де өлтіруге барар еді. Бұл мысалдарды неге келтіріп отырмыз? Өйткені, дау көп. Шеті мен шегі көрінбейді. Сағат сайын, тіпті минут сайын жаңа даулар қосылып жатыр. Неліктен? Бұл қоғам қайда бара жатыр? Ертеңгі күні не болады? Ешкім білмейді. Елімізде қазір адамдардың дені кəсіпкер. Сол кəсіпкерлерден «жағдайың қалай?» деп сұрай қалсаң, «біреумен соттасып жатырмын» деген жауапты ғана естисің. Біреу меншігін даулайды, екіншісі қарызын талап етеді, үшіншісі еңбекақысын өндіргісі келеді. Отбасындағы проблемаларын сотта шешемін деушілер де көп – ағасы інісімен, əкесі баласымен соттасып жатқан жағдайлар, өкінішке орай, астасып кеткен. Күмəніңіз болса, нақты сандарға жүгінейік. Мəселен, 2014 жылы соттарға 750 мың талап-арыздар түскен екен. Əр іс бойынша кемінде 2 тарап қатысады деп есептесек, сотқа дауымен, шамамен 1,5 млн. адам тартылып жүр. Сонда қалай, таби ғатынан сабырлы, қоңыр мінезді, жанжалды жақтырмайтын халқымыз дауға құмар болып бара жатқаны ма? Бұл туралы біз бұрын да жазғанбыз, алайда «баяғы жартас бір жартас» дегендей де емес, тіпті адамдар бір-біріне одан əрі өршелене түскендей көрінеді. Олар, əрине, бала-шаға,

қалшылдаған қарт емес, көбісі бизнес жасап, жұмыс орындарын ашып, қоғамға пайда келтіріп жүрген атқамінер ересектер. Кəсібін ысырып қойып, алтын уақыттарын соттасуға жұмсауда. Д аул асып жат қан дарғ а судьяларды, сот қызметкерлерін, прокурорларды, адвокаттарды, заңгерлерді, сарапшыларды, сот орындаушыларды, «жанкүйерлерді» қосыңыз. Оның үсті не істер əртүрлі сатыларда бірнеше реттен қаралады. Астана қаласында бір судья күніне 10 шақты азаматтық іс қарайды екен. Соттарды «адам тағдырының конвейеріне» айналдырсақ, олардан қандай сапалы шешімдер күтуге болады? Ал сот екі жақты бірдей қанағаттандыра алмайды. Алғашқыда бір жағы риза болса, екінші жағы өкпелі. Кейін соттың шешімі орындалмаса, дауда жеңгендер де ренжіп жатады. Қазақтың ғұлама ғалымы Шоқан Уəлиханов өзінің атақты еңбегі «Сот реформасы туралы жазбаларында» билер сотының басты міндеті – «жеңу не болмаса жеңілу емес, жеңілдету» деген екен. Міне, осыған орай дауды шешу жүйесі мемлекет үшін үлкен салмақ болып отыр. Мұндай жағдайдың негізгі себебі – қолданыстағы Азаматтық процестік кодекстің кемшілігі. Ол 99-шы жылы қабылданған. Негізінен кеңестік кодекстің көшірмесі деуге болады. Ол кезде заман мүлдем басқа. Нарықтық экономика енді ғана бас көтерген кез. 15 жылда АПК-ға 50 рет түзетулер енгізілген екен. Бірақ, бұл өзгертулер жыртыққа жамау болып, кодекстің тұжырымдамасын заман талабына сай келтіре алмай отыр. Неліктен? Біріншіден, даулар кез келген қоғамда бар. Бірақ, олардың барлығын сот арқылы шешу мүмкін емес. Сондықтан дамыған мемлекеттерде осындай тар тыс тарды шешетін балама институттар көп. Оның үстіне олардың соттары барын салып, екі жақты келістіруге ұмтылады. Əрине, тараптар өз еркімен келісіп, бір ымыраға келіп жатса, онда дау сол жерде бітіп, жоғары сатыларға кетпес еді. Кейбір адамдар алғашқыда ашуға беріліп, сотқа жүгініп, кейіннен ақылға жеңдіріп: «Мен осы қатты кеткен жоқпын ба? Алдыма келсе шешу жолын іздер едік қой», деп айтып жатады. Ал қолданыстағы АПК бойынша процеске дейін екі жақты жүздестіруге, оларды бітімге шақыруға, келісімнің артықшылықтарын түсіндіруге сот міндетті емес. Соттың мақсаты – қалай да істі тез қарап, тез шешім шығару. Яғни, тікелей айтсақ, дауларды ушықтырып жүрген қазіргі АПК-ның өзі. Дауласушыларды келісімге шақыр май, оларға сот процесінің болашағын айтпай, екі тарапты ортақ əңгімеге тартпай, дереу шар шы алаңға шай қасқа шығарып жібереді. Бұдан дауласушылардың саны ешуақытта азаймайды. Басқа амал қажет. Мəселен, АҚШ-та осындай тартыстардың 97 пайы зы соттан тыс шешіледі екен. Яғни, сотқа 3-ақ пайыз даулаушы келеді. Қытайда сотта даулардың 30 пайызы, Словенияда – 40, Батыс Еуропада тіпті 90 пайызы бітімгершілікпен аяқталып жатады. Міне, жаңа жоба осы проблеманы шешеді деген сенім бар, дейді Жақып Асанов. Заң қабылданса, тараптардың бітімге келуіне жəрдемдесу сот үшін басты міндет болмақ. Ол үшін медиациядан бөлек бірнеше жаңа мүмкіндіктер пайда болады: адвокат көмегі, тараптарды бітімге келтіру үшін арнайы судья бөлінбек немесе тараптар қаласа, онда істі қарайтын судья медиаторға айналмақ. Бұл орайда тараптардың дауын бітімгершілікпен шеше білген судьяның мүмкіндігі шексіз деген сөздің жаны бар. Өйткені, бітімгершілік қазақ халқына жат емес. Билер сотының түпкі мақсаты – дауласушы жақтарды бітістіру, татуластыру, табыстыру болған ғой. Ендеше «Дау мұраты – біту» деген нақыл сөз содан қалған. Қазақ əдет-ғұрпын зерттеген Левшин, Баллюзек, Козлов «Қазақ билер соты – ол бітім мен келісім соты» деп, таң қалып жазған. Ғалым

Күлтелеев «Уголовное обычное право казахов» деген кітабында 120 мың Ресей шаруаларының өз дауларын шешу үшін қазақ билеріне жүгінгенін айтады. Олар өздерінің сот бюрократиясынан қашқандарын атап көрсеткен. Демек, жаңа Кодекстің ең басты жетістігі –дауласып жүрген тараптардың бітімге келуіне барлық жағдайдың жасалуы. Екі жақтың өз еріктерімен, ұрыс-керіссіз, бір-бірін тыңдап, дау-дамайды таразылап, бір мəмілеге келулеріне ықпал етуі. Сондықтан халқымыздан қалған бай тəжірибе, жүздеген жылдар бойы дұрыстығын дəлелдеген идеялар заңнамаға енгізіліп отыр. Ал жаңа жобаның екінші жетістігі – қажетсіз құжаттарды, шиеленісті азайтады. Мысалы, кейбір істер бойынша сот отырысын өткізу қажет емес. Өйткені, құжаттармен барлығы дəлелденіп тұр. Бірақ, қолданыстағы АПК көп жағдайда ондай отырысты талап ететінін көпшілік біледі. Үшіншіден, бүгінгі күні кез келген дау бойынша біреу сотқа жүгінсе, сот оны қарауға міндетті. Ал жаңа жобада кейбір даулар, ең алдымен, соттан тыс жерлерде қаралуы тиіс. Ондай қадам жасалмаса, тараптардың арызын сот қабылдамайды. Төртіншіден, тараптар барлық дəлелдерін сот процесіне дейін ұсынып, көрсетуі қажет. Егер ұсынбаса, оны дəлел ретінде кейін сот қабылдамауы мүмкін. Бұл да маңызды норма. Көп жағдайда тараптар дəлелдерін басында көрсетпей, жоғарғы сатыларда қоныштан суырып жатады. Көптеген төменгі соттардың шешімдерінің бұзылуы содан. Мұндай норма болса, екі жақ сот алаңына дейін өз ұстанымдарын бағалап, одан əрі соттасудан бас тартуы да мүмкін. Екі жақ бітімге келіп жатса, онда адво кат жалдауға, сараптама жүргізуге, жол шығындарына шашылмай, қаржысын қарызды жабуға жұмсайды. Оның үстіне татуласқан жағдайда мемлекеттік салық төлемі кері қайтарылады. Ал осындай азаматтық істер бойынша прокурордың рөлі қандай болмақ дейміз? Алдын ала айтайық, мұндай процесте тараптар тең. Əр тарап өз мүддесін өзі қорғауы тиіс. Егер тараптар жеке мүдделерін қорғап жатса, ондай процеске прокурордың ешқандай қажеттілігі жоқ. Мəселен, былтырғы статистика бойынша істердің 70 пайызы прокурорлардың қатысуын талап етпеген. Бірақ дауда мемлекеттің мүддесі қозғалып жатса, сот процесіне баруға міндетті. Жеке компаниялар мемлекет қарыз деп, бюджеттен қыруар қаржыны талап етіп жатқан істер аз емес. Көбінесе, олар мемлекеттік сатып алу, салық, кеден даулары. Мұндай істерге қатысу – прокурорлардың конституциялық міндеті. Сот тек төрелік жасап, қай жақтың дəлелдері басым, соның пайдасына шешіп отырады. Егер прокурор процесте мемлекеттің мүддесін сауатты жəне белсенді қорғай білсе, онда бюджетке заңсыз қол сұғушылар азаяды. Өткен жылы прокурорлар наразылық келтіру арқылы 42 млрд. теңге мемлекет қаржысын сақтап қалды. Бұған қоса өздерінің құқығын өз бетінше қорғауға қабілеті жоқ азаматтар мүддесін қорғауда прокурорлар қажет. Осылайша баяндамасын қорытындылай келген Жақып Асанов: «Айта кететін жайт, Жоғарғы Сот қысқа мерзімде қиын да күрделі, əрі қоғам үшін маңызы зор Кодекстің жобасын əзірлеп, баршаның назарына ұсынып отыр. Тиісті құрылымдар бұл жұмысқа белсенді қатысты. Біздің біраз ұсыныстарымыз қолдау тапты. Жобада көзделген мақсаттарға жетсек, онда қоғамымызда даулар біршама азайып, Елбасымыздың ұстанымындағы толеранттылық, төзімділік идеясы жүзеге асады деген сенім бар», деді. Иə, біз де бұған толықтай қосыламыз. Өйткені, егер АПКмыз бүгінгі жобадай болғанда, кім біледі, жоғарыда келтірген мысалдардың даулары келісіммен бітіп, қайғылы жағдайлар болмас па еді. Ендігі сенім жаңа Кодекс пен судьялардың ісінде. Сонда даудың бəрі бітумен аяқталатыны сөзсіз.


6

www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

ПАРЛАМЕНТ ПАРЛАМЕНТ

 Сауал салмағы

ЖОО-лардаєы жолсыздыќтарды жґнге салайыќ

Парламент Сенатының соңғы өткен жалпы отырысында Мұрат Баяқтиярұлы бастаған бір топ депутат Премьер-Министр Кəрім Мəсімовке сауал жолдаған еді. Онда былай делінеді: «Осы депутаттық сауалдың жолдануына еліміздегі жоғары білім беретін көптеген оқу орындарындағы келеңсіздіктер мен білім сапасының төмендігі себеп болды. Өйткені, əрбір елдің өркендеп дамуы ондағы кадрлардың біліктілігіне тікелей байланысты екені белгілі. Елбасымыздың білім сапасын көтеру туралы талабы бүкіл білім жүйесіне əсер ететін жоғары оқу орындарында қалай жүзеге асуда? Салыстырмалы түрде қарайтын болсақ, 1991 жылы 17 миллион халқы бар Қазақстанда небары 55 жоғары оқу орны, соның ішінде екі-ақ университет жұмыс істеп, ел экономикасының барлық саласын жоғары білікті мамандармен қамтамасыз етіп отырған еді. Ал қазір елімізде 127 ЖОО (оның 72-і жекеменшік) болса, 63 миллион халқы бар Англияда небəрі 89 жоғары оқу орны бар екен. Дамыған Еуропа, Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде 320 мың адамға бір жоғары оқу орнынан келсе, бізде 133 мың адамға бір жоғары оқу орнынан келеді. Қазір Қазақстанда жарты миллионға жуық студенттің 130 мыңы мемлекеттік грантпен, қалған 340 мыңы ақылы негізде оқиды. Демек, біз жоғары білім беру жөнінен дүниежүзі бойынша алдыңғы орынға шыққанымызбен,

сол беріліп жатқан білімнің сапасы сын көтермейді. Біздің ойымызша, Қазақстанда білім сапасын төмендетіп отырған бірнеше себептер бар: біріншіден, коммерциялық жоғары оқу орындарының көпшілігі сапалы білім бере алмайды. Жоғары білім алудың коммерциялық негізі пайда болғалы, білім деңгейі төмен, ешқандай дайындығы жоқтардың өздері оқу ақысын төлейді де, ешбір қиналмастан өздері қалаған ЖООда оқитын болды. Мысалы, Ұлттық бірыңғай тестілеуден 50 баллдан төмен алған мыңдаған талапкер ақылы ЖОО-ның творчестволық (дизайн, денешынықтыру жəне т.б.) мамандықтарына жаппай қабылданып жатады. Коммерциялық жоғары оқу орындарында төмен баллмен оқуға қабылданғандар бір семестрден кейін өзге мамандықтар бойынша өздері қалаған факультеттерге жаппай ауысу үрдісі кеңінен белең алған. Жуырда Батыс Қазақстан облыстық прокуратурасы Батыс Қазақ стан инженерлік-гуманитарлық университетінің қызметін тексеру барысында мына бір келеңсіздіктерді анықтаған. Осы жоғары оқу орны 2013-2014 оқу жылында «Дизайн» мамандығына ҰБТ-дан өте алмаған 1488 талапкерді қабылдаған, ал екінші курста осы мамандықта олардың 26-сы ғана қалып, қалған 1462-сі басқа мамандықтар бойынша білім алуға ауысып кеткен. Биылғы оқу жылында осы мамандыққа 2741

 Сізді не толғандырады?

Тыл ардагерлеріне де ќўќыќтыќ мəртебе керек

Азат ПЕРУАШЕВ,

Мəжіліс депутаты.

Биылғы жылы бүкіл адамзат екінші дүниежүзілік соғыста фашизмнен құтқарған Ұлы Жеңістің 70 жылдығын атап өтеді. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тапсырмасы бойынша жасалған бұл датаны атап өту жөніндегі іс-шаралар жоспары бүгінде белгілі. Əрине, тікелей соғыс қимылдары Сталинград шайқасы кезінде бомбалауға душар болған Батыс Қазақстан облысындағы Жəнібек пен Сайхын теміржол стансаларын қоспағанда, біздің еліміздің аумағын айналып өтті. Бірақ, қазақстандықтардың Ұлы Жеңіске адам саны бойынша қосқан үлесі 1 млн. 200 мыңнан астам адамды құрайды. Ал солардың жартысы майдан даласынан оралған жоқ. Боздақтарға мың тағзым. Ал көзі тірі Жеңіс жауынгерлеріне қалқадерімізше құрмет көрсетіп жатырмыз. Осы орайда, тыл еңбеккерлеріне де ризашылығымыз бен құрмет көрсету аса маңызды деп санаймыз. Олар 460-тан астам зауыт пен фабрика салды, миллиондаған тонна астық өсіріп, жинап, майданға жөнелтті. Жүздеген мың тонна ет жəне басқа да азық-түлік өнімдерін, 2,5 млн.дана жылы киім, 1600 вагон нан астам сəлемдемелер жіберді. Əр кеңестік танкте, ұшақ, корабль, снарядта, Қазақстан кеніштерінде шығарылған мыс, қорғасын, вольфрам, молибден болды. Фашистік басқыншыларға қарсы атылған əрбір он оқтың тоғызының қазақстандық қорғасыннан жасалғанын айтсақ та жеткілікті ғой деп ойлаймыз Қазақстандықтар қорғаныс қорына 4 млрд.700 млн. рубльден астам ерікті жарналар салған. Бұл ақшаға көптеген танктер

мен ұшақтар жасап шығарылған. «Бəрі де майдан үшін, бəрі де жеңіс үшін!» деген ұран сол кезде көптеген жерлестеріміздің өмірлік мəніне айналды. Бұған қоса, Қазақстан жарты миллионнан астам көшіп келгендерді қабылдады, оларды жергілікті отбасылар үйлеріне алып, барларымен бөлісті. Ең кереметі, тыл дағы еңбектің барлығы сол кезеңдегі майданға кеткен ерлерді алмастырған, халық шаруашылығы еңбеккерлерінің 80%-ын құраған əйелдер, қариялар жəне балалар күшімен жасалды. Жасыратыны жоқ, тыл еңбеккерлерінің Жеңіске қосқан үлестері мемлекет тарапынан лайықты бағаланды. Алайда, бүгінде немере мен шөбере тəрбиелеп отырғандардың ішінде тылда мектеп жасында жұмыс істеп, Жеңіске өз үлестерін қосқандар да аз емес. Бүгін олардың ең жасы 80-ге келіп қалды. Өкінішке қарай, ардагерлердің бұл санаты еңбегіне сай лайықты бағаланбай келеді. Бұл жерде əңгіменің оларды танып, құрметтеуге де жəне əлеуметтік қолдауға да қатысы бар. Мысалы, заңнама бойынша, тыл ардагерлері Ұлы Отан соғысының қатысушысына да, не қатысушыларға теңестірілген тұлғаларға да жатқызылмаған. Бірақ олардың еңбектегі ерлігі бұдан төмендеп қалған жоқ қой. Күні кеше, 2015 жылдың 19 қаңтарында Президент Н.Назарбаевтың Жеңістің 70 жыл дығының құрметіне арналған бірыңғай мерекелік медаль тура лы Жарлыққа қол қойғаны кездейсоқтық емес, онымен майдангерлер де, сонымен қатар, соғыс кезінде халық шаруашылығында 6 айдан кем емес жұмыс істеген тыл еңбеккерлері де марапатталады. Сонымен, Мемлекет басшысы ардагерлердің еңбектегі ерліктерінің маңызын атап өтті. Осыған байланысты «Ақ жол» партиясы Үкіметтен Ұлы Жеңістің 70 жылдығы шеңберінде майдангерлерге құрмет көрсетумен қатар, Президенттің тыл ардагерлерінің еңбегіне берген жоғары бағасына орай, оларды əлеуметтік, материалдық жəне медициналық қолдау мүмкіндігін, сондай-ақ, құқықтық мəртебесін бекітуді қарастыруды сұрайды.

талапкер қабылданып, оның 2617сі басқа мамандыққа ауысуға арыздарын жазып қойған. Мұндай заң бұзушылықтар еліміздегі көптеген ЖОО-ларда жаппай сипат алып бара жатыр. Алдағы уақытта аталған мəселеге қатысты Қазақстанның прокуратура органдары кең көлемде тексерістер жүргізіп, бұл заңсыздыққа тыйым салғаны жөн. Сонымен бірге, көптеген оқу орындарында сырттай білім беру бөлімдеріндегі студенттер саны олардың жалпы санының 50%ынан асып кеткен. «Ақшаңды төле де, оқи бер» қағидатымен жаппай жоғары білім беру етек алғалы, жастарымыздың басым көпшілігінің қаржы шығындап, төрт-бес жыл уақыттарын жұмсап алған дипломдары қажет те болмай қалатындығын көріп те, біліп те отырмыз. Екіншіден, аймақтардың жəне республиканың сұранысы есепке алынбай кадр дайындау күшейіп барады. Қазір елімізде жоғары білімі бар, бірақ өз мамандығы бойынша жұмыс таба алмайтын жастардың саны жыл сайын көбейе түсуде. Мысалы, 2000-2014 жылдар арасында елдегі жоғары оқу орындарын 1 млн. 800 мың жас бітірген. Бұл əр жыл сайын 128 мың адам жоғары білім алғандығын айғақтайды. Яғни, біз жыл сайын мемлекет жəне атааналардың қаражаттары есебінен қазіргі нарыққа қажет емес он мыңдаған жоғары білімі бар мамандарды даярлап, жұмыссыздар санын қолдан көбейтудеміз. Осыдан төрт жыл бұрын араб елдерінде болған

азаматтық қақтығыстардың басты себептерінің бірі жүз мыңдаған жастың жоғары білімі бар, бірақ жұмыс жоқтығы еді. Демек, бұл мəселені мемлекеттік тұрғыда реттемесек, келешекте ұлттық қауіпсіздігімізге қауіп төндіруі мүмкін. Қазір Қазақстанның жоғары оқу орындарында жастарымыздың 63%-ы оқып жатса, техникалық жəне кəсіптік білім беру ұйымдарында білім алып жатқан жастардың үлесі небəрі 17%, ал 20% жастарымыздың ешқандай мамандықтары жоқ екен. Демек, еліміздегі ЖОО-лар өздерінің өңірлеріне қажетті мамандар дайындауды мүлдем назарға алмайды деуге болады. Қазір бакалавр деңгейіндегі мамандықтардың 61%ы бір-бірін қайталайды. Əлемнің барлық елдерінде жоғары білімді мамандардың қажеттілігін болжап, анықтап, есептеп отыратын тиісті орталықтар жұмыс жасайды. Сондықтан да, Қазақстанның да Білім жəне ғылым министрлігі Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігімен бірлесе отырып, болашақта əртүрлі сала бойынша жоғары білімді қанша маман керек екендігін алдын ала болжап, есептеп біліп отыруға тиісті деп санаймыз. Жоғары оқу орындарына студенттер қабылдау мөлшері де осы сұранысқа сəйкес реттелуі керек. Біз осылай ғана ЖОО-лардағы қайталанатын мамандықтарды барынша қысқарта аламыз. Үшіншіден, Елбасымыздың сапасыз білім беретін ЖОО-лардың санын қысқарту туралы берген

 Парламентші пайымы тапсырмасына Білім жəне ғылым министрлігі құлықсыздық танытып отырған сияқты. Өйткені, көптеген сапасыз білім беретін жекеменшік ЖОО-лардың иелері мемлекеттік жоғары оқу орындарының ректорлары, не Астанада отырған жоғары лауазым иелері болып келетіндігі жасырын емес. Бір таңғаларлығы, сол лауазым иелері өздерінің ұлқыздарын өздері құрған, өздері мақтап жүрген оқу орындарында оқытпайды, балаларының шетелдік оқу орындарында білім алғанын қалайды, солай жасап та отыр. Мемлекеттік мүдде жекелеген лауазым иелерінің мүддесінен жоғары тұруы тиіс емес пе?! Сонымен бірге, сапасыз жоғары оқу орындарын қысқарту үшін саны аз мамандықтардың лицензияларын министрлік кері шақырып алу жүйесін енгізуі қажет. Төртіншіден, еліміз бойынша жоғары білім алудың қолжетімділік қағидатын сақтай отырып, оларға қойылатын талаптарды барынша күшейтіп, оқу орындарын тек өңірлердің қажеттілігіне қарай мамандар дайындауды қолға алуымыз керек. Қазіргі уақытта еліміздегі ЖОО-лардың 82-і университет мəртебесіне ие екен. Сол университеттердің басым көпшілігінде 2-7 мың аралығында ғана студенттер оқиды. Классикалық формадағы университеттерде студенттер саны 10 мыңнан кем болмауға тиісті. Сондықтан да, 10 мыңнан төмен студенттері бар ЖОО-ларды университет мəртебесінен айырып, профильдік бағыттағы институт не академия мəртебесіне түсіру тетіктерін заңдастыру қажет деп есептейміз. Бұл шараның алдағы уақытта Қазақстандағы жоғары білім беру дің сапалық деңгейін арттыруға барынша қажеті бар деп санаймыз.

 Фотокүнделік

Тендер уаќтылы ґткізілуімен ўтымды Мұхтар ТІНІКЕЕВ, Мəжіліс депутаты.

Президенттің «Нұрлы Жол» Жолдауындағы перспективалық жоспарға сəйкес, Қазақстанның көлік-логистикалық инфрақұрылымын дамыту ел экономикасын дамытудағы басым бағыттардың бірі болып табылады. Осыған орай, жеті автожолдың жобасын іске асыру жоспарлануда. Осы жобаларды іске асыру үшін қаржы республикамыздың Ұлттық қорынан бөлінді. Бұл ретте 200-ден астам жұмыс орнын ашу көзделіп отыр. Алайда, осы арада əлі əзірленбеген жобалар мəселесі туындайды. Мысалы, Астана – Ақтөбе – Атырау автожолын жобалауға тендер 2014 жылғы 24 желтоқсанда жарияланды. Жобалау мерзімі 2016 жылғы наурызға дейін белгіленді, ал бұл салынатын жолдың тек бір ғана бөлігі. Тиісінше бірінші учаскелердің құрылысына тендер 2015 жылдың қыс мезгіліне тұспа-тұс келеді. Яғни, жұмыс 2016 жылдың көктемінде басталады. 2015 жылы жəне 2016 жылдың жартысында жаңа жұмыс орындары ашылмайды, ал дағдарыс пен жобаны қаржыландырудың жоқтығы салдарынан жол-құрылыс саласының əлеуетін жоғалту қаупі төніп тұр. Дəл осы жағдай «Нұрлы Жол» бағдарламасына кіретін басқа да өңірлердегі инфрақұрылымдық жобаларға қатысты. Мысалға, Қызылорда – Жезқазған – Қарағанды, Үшарал – Достық жолдарын алуға болады. Ал «Орталық – Батыс»

авто жолының бағыты тіпті анықталмаған. Парламент Мəжілісінде өт кен«Нұр Отан» партиясы фрак циясының отырысында жəне ағымдағы жылдың 26 қаңтарындағы Үкімет сағатында министр В.С.Школьник 600 000 тоннадай қара мұнай өнімдерінің (битум) іркіліп қалу қаупі туындап тұрғанын айтты. Жоғарыда айтылғандардың негізінде мына мəселелерді жүзеге асырған жөн деп білеміз. Біріншіден, тікелей жол құрылысына жəне инфрақұрылымдық жобаларға тендерге дайындықты тез арада жүргізу керек. Екіншіден, жобаның құрылыс бөлігінде мердігер анықталғаннан кейін уəкілетті органды жобалаудың орындалған көлемін кезеңкезеңімен тапсыруға міндеттесек те тек ұтысқа шығамыз. Осылайша, мердігерлер материалдарды дайындауды, карьердің аршылымын жəне оны қазуды жүргізуді, «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы бойынша қажетті мамандарды дайындауды (грейдерші, жүргізуші жəне т.б.) бастай алады. Бұл ретте, құрылыс бөлігін қаржыландыруды дайындалған материалдардың нысаны бойынша бастау керек, ал осындай көлемнің орындалуына қатысты тексеруді толықтай қамтамасыз ету түк қиындық туғызбайды. Осы шаралар, біздің пайым ы мызша, ел экономикасын жандандыруға, биылғы жылдың өзінде-ақ жаңа жұмыс орындарын ашуға, құрылыс мерзімін қысқартуға жəне бюджетке салықтың уақтылы түсімін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

 Тұрақты комитеттер тынысы

Атом энергиясын пайдалану жайы ќаралды

Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Мəжілістің Экология мəселелері жəне табиғат пайдалану комитетінің хатшысы Шавхат Өтемісов жетекшілік ететін жұмыс тобының отырысында «Атом энергиясын пайдалану туралы» заң жобасы талқыға салынды, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі. Жұмыс тобының отырысы- орналастыру, салу, пайдалану на қатысқан Мəжіліс депутат- жəне пайдаланудан шығару кезінтары Төлеген Ибраев, Серікбай де қауіпсіздіктің қағидаттары Нұрғисаев, Құралай Қаракен, мен негізгі талаптарын айқын Жанат Жарасов, Виктор Киян- белгілеуге бағытталған. Заң жоский, Глеб Щегельский салыс- басында қауіпсіздік талаптарынтырма кестеге енгізілген түзе- ың аражігін ажырату үшін қонтулерді жеке-жеке қарады. Жаңа дырғылар мен иондаушы сəуле заң жобасына салалық комитет- көздерінің радиациялық қауіптер мен депутаттардан барлығы тілік санаты белгіленген. 162 түзету келіп түскен. «Заң жобасының маңызды Энергетика министрлігі екені анық. Өйткені, еліміз – атом Атом мен энергетикалық қада- энергиясын бейбіт мақсатта пайғалау жəне бақылау комитеті далану қажет екендігі жөнінде төрағасының орынбасары Ти- бастама көтерген елдердің бірі. мур Жантикин заң жобасына Депутаттар да осы заң жобасын ұсынылған түзетулер бойынша талқылауға қатысуға қызығудепутаттардың сұрақтарына жа- шылық танытып отыр. Əріптесуап беріп отырды. теріміз əлі де түзетулері мен Айта кету керек, жаңа редак- ұсыныстарын беріп жатыр», деді циядағы заң жобасы ядролық, Ш.Өтемісов. радиациялық жə не электрЖұмыс тобының келесі отыфи зикалық қон дыр ғыларды рысы алдағы аптада өтеді.

 Депутат дабылы

Бўлай жўмыс істеуге болмайды Мəжілістің кезекті жалпы отырысында Қазақстан мен Халықаралық Қайта құру жəне Даму банкі арасында «Қазақстандағы энергия тиімділігін арттыру» жобасы бойынша грант бөлу туралы келісімді ратификациялау туралы заң жобасы талқыланып, мақұлданды. Халықаралық банк грант бөліп тұрса, ол туралы келісімді Парламент қуана-қуана ратификациялауы керек еді ғой. Алайда, осы заң жобасы төңірегінде депутаттар қызу талқылаулар жасады. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Баяндама жасаған Инвестициялар жəне даму вице-министрі Альберт Рауға сұрақ бер ген депу таттардың арасында Тұрсынбек Өмірзақов та болды. Ол вице-министрге: «Энергияны пайдаланудың тиімділігін арттыру арқылы оған кететін шығынды жылына 30-40 пайызға дейін үнемдеуге болатынын халықаралық тəжірибелер көрсетіп отыр. Осыған байланысты аталған жобада нақты қандай мақсатты қорытындылар көзделеді?» – деген сұрақ берді. Сонымен бірге, ол жобаны іске

асыруға жеті аймақтан 19 объектінің таңдап алынғаны айтылғанын еске сала келіп, олар қандай критерийлер бойынша таңдалғанын сұрады. Оған А.Рау жалпы еліміздің барлық аймағынан шамамен 70 объект қарастырылғанын айтты. Оларға энергоаудит жүргізіліп, соның нəтижесі бойынша қатысатындар таңдап алынғанын жеткізді. «Таңдалғандар ең кем дегенде 20 пайызға дейін электр қуатын үнемдеуге қол жеткізе алатындар», деді вице-министр. Ал депутат Рауан Шаекин Семей қаласында жаңадан ашылған аурухананың айына 60-70 млн. теңгеге электр қуатымен

жылытылатынын айта келіп, осы жобаға қосылатын объектілер қатарында оның бар-жоғын сұрады. Оған А.Рау бұл аурухананың жобаға енгізілмегенін жеткізді. Бұл жауапқа қанағаттанбаған депутат: олай болса, бұл жоба тереңнен зерттелмей, үстірт жасалған, деп айтып салды. Депутат Владислав Косарев талқылауда сөйлеген сөзінде электр қуатын үнемдеу мəселесі неге тек сырттан келетін гранттар кезінде қолға алынатынына кейістік білдірді. «Біздің министрліктер өздері де бұл істі үнемі назардан шығармауы керек еді ғой. Қазір кейбір мектептер өздерін күн қуатымен жылытып отыр. Тіпті, қыстың қақаған аязында да мектептің ішін ғана емес, ауласындағы жылыжайды да осы қуатпен жылытады. Осыны қолға алып, электр қуатын үнемдеп отырған – орта жастағы мектеп директоры болып істейтін əйел адам. Ал осы мектептің тəжірибесін үш жыл өтсе де Үкімет тарапынан бірде-бір адам келіп үйренуге

талпыныс қылмапты. Қарағандыда экономикалық тиімділігі жоғары қазандықтар шығаратын кəсіпорын бар. Өзімен бірдей жылу беретін қазандықтармен салыстырғанда, ол көмірді 30 пайызға дейін үнемдей алады. Экологиялық жағынан да таза. Теміртауда да автоматты режімде жұмыс істеп, шикізат үнемдей алатын қазандықтар шыға рылады. Олардың тиімділігі де орасан. Алайда, Үкімет тарапынан осындай қазандықтарды жаппай шығаруға қолдау білдірілмей отыр. Неге? Біз біреудің берген грантына мəз болғанша өзіміздің қол астымыздағы ресурстарды іске қосып, неге үнем жасамаймыз? Үкімет тек басқа жақтан келетін көмекке ғана алаңдап отырады. Бұлай жұмыс істеуге болмайды», деді депутат. Сонымен бірге, ол 100 мың теңгеге көмір алып, қыс бойы жаққан қожайын 150 мың теңге экологиялық салық төлейтінін де айтып, мұның ақылға қонымсыз екенін жеткізді. Депутат Нұртай Сабильянов та

қызық деректер келтірді. Ол Шығыс Қазақстан облысын аралағанда кейбір мектептердің соңғы 4-5 жылда Ресейде жасалатын теплофондармен жылытылатынын көргенін айтты. Ол электр қуатын үнемдемейді, керісінше, барынша көп тұтынады екен. Оның үстіне, электр қуаты өшіп қалса, қақаған қыста мектеп бірден суып сала беретін көрінеді. «Ал сапасыз теплофондар мұндайда тез істен шығады. Осы жерде тиімсіз теплофондарды алу қайдан шыққан деген сұрақ туады. Бұл сұрақтың да еш қиындығы жоқ. Мұндай жылыту құрылғылары мектеп жүйесі немесе əкімдіктегі басшылардың бірінің немесе бірнешесінің мүддесі үшін алынады. Сөйтіп, шенеуніктер бюджет қаражаты арқылы өздерінің бизнесін жүргізіп жатады. Ал бұл, сайып келгенде, бюджетке артық салмақ салып, қаражатты тиімсіз жұмсауға соқтырады. Осындайды тиісті министрліктер қадағалап, мемлекет қаражатының орынды жұмсалуын жəне үнемделуін неге тексеріп отырмайды?», деді ол. Осындай қызу талқылаулардан кейін ғана заң жобасы тұтасымен мақұлданды.


www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

7

 Сайт сөзі Соңғы төрт күннен бері газетіміздің интернет желісіндегі оқырмандары арасында бір кісінің аты-жөні өте-мөте жиі айтылып тұр. Ол – Қазақ тағамтану академиясының президенті, академик Төрегелді Шарманов. Ал оған жұртшылықтың назарын осы тұста бірден өзіне жалт қаратуға себеп болған газетіміздің 3 ақпан күнгі нөмірінде жарияланған «Отандық өнімнің орны бөлек, отандастарым!» деп аталатын сұхбат. Əңгімені газет қызметкері Гүлзейнеп Сəдірқызы жүргізеді де, академик қойылған сұрақтарға нақты жауап бере отырып, басты тақырып етіп алынған мəселе жөнінде өзінің кең ауқымды ойлары мен тұжырымдарын білдіреді.

Бүкіл саналы ғұмырын тамақтану мəселесіне арнап келе жатқан танымал ғалым əңгіме иірімінде көкейкесті жайтты барынша сенімді тілмен шегіне жеткізе баяндап береді. Сондығынан болар, ол оқырманның да назарын бірден өзіне аударыпты. Мұны материал соңына келіп тіркеліп жатқан комменттердің өзі анық байқатады. Академиктің алғаусыз көңілден айтқан алқалы ойларына алғашқы лекте пікір білдіргендер қатарында Атырау, Солтүстік Қазақстан, Жамбыл, Қостанай, Ақтөбе жəне Батыс Қазақстан облыстарында тұратын оқырмандарымыз көп. Сондықтан алғашқы шолудың айдынын сол пікір қосушыларға ұсындық.

Табиєи таза, ќуаты мол, саулыєымызєа себеп отандыќ ґнім Ќазаќстан жўртын бар ќиындыќтан алып шыєады Ерболат Өмірбаев (Атырау облысы): – Иə, отандық өнімнің орны бөлек. Академик Төрегелді Шарманов ағамыз өте орынды мəселені көтеріп отыр. Шетелден əкелінетін сүт жəне сүт өнімдері ұзақ сақталғанына қуанып, соны алушы едік. Ал шын мəнінде өзге елден əкелінген сүт өнімдерінің құрамында сүттің табиғи қасиеті жойылып кетеді екен. Соны бүгін білдік. Əдетте йогурт, айран, қаймақ секілді сүт, шұжық, паштет сияқты ет өнімдерін таңдағанда, əуелі олардың сақталу мерзімінің ұзақтығына қарайсың ғой. Себебі, ұзақ сақталатын өнімнің сапасы жақсы деген түсінік қалыптасқан. Енді сол түсінікті түп-тамырымен бұзуымыз керек. Керісінше, оның залалы жеткілікті екен. Ендеше, шетел өнімінің орнына өзіміздің отандық өнімнің сапасын кеңінен насихаттап, халықтың көбірек тұтынуына ұйытқы болуға əрқайсымыз атсалысайық. Төрегелді ағамыз айтқандай, отандық өнімнің сапасы ұдайы бақылауда, өзімізде жасалған өнімнің дəмі де өзгеше болады Қанат (Атырау қаласы): – «Егеменнің» белді журна лисінің атақты ғалым ағамызбен сұхбатында дұрыс тамақтанудың қыр-сыры егжейтегжейлі тал данған екен. Шынында да, Батысқа еліктей берудің еш қажеті жоқ. Қазақи тамақтанудың ықылым заманнан қалыптасқан дəстүрі бар. Жалғыз академикті шырылдата бергенше, жергілікті жерлерде бөлімшелерін құрып, адамдарды тамақтану мəдениетіне үйреткен абзал болар еді. Боранбай Ғалиев (Атырау қаласы): – «Егемен» елді елеңдететін көптеген сауалдарға ағамыздан сұхбат алу арқылы дөп жауап берген екен. Өте салмақты, дəлелді жəне шұрайлы тілмен жазылыпты. Демалмастан оқып шықтым. Ағашқа дер кезінде су құймасаң, машинаңның уақтылы майын алмастырып, күтім жасамасаң, ағаш суалып, техника пайдаға аспайтын қоқыс темірге айналады. Адам да сол сияқты, уақытында, табиғи тағамдармен тамақтанбасаң, күндердің күнінде денсаулығың сыр береді.Дұрыс жазылған, отандық өнім өндірушілерді қолдау керек! Сөзімнің соңында осы бағыттан таймай, пайдалы мақала, сұхбаттарды жиі беріп тұрсаңыз екен. Біртуар, дарабоз ағамыз аман жүрсін! Гүлзейнеп қарындасыма шығармашылық шабыт тілеймін. Мүтəллап (Петропавл қаласы): – Атамыз қазақ «ауру – астан» деп бекерге айтпаған. Үнемі ағарған ішіп, жылқы етін жеп, денсаулығын күтіп қараған. Студент жастарды қатты аяймын. Жартылай дайындалған табиғи емес неше түрлі пицца-миццаларды жеп, күнелтеді. Шеттерінен əлжуаз. Əскерге алмайды. Бұлардан Отан қорғамақ түгілі, жібі түзу азамат та шықпайды. Осындай танымдық мақалалардың жиі берілгені жөн. Ескендір (Солтүстік Қазақстан облысы): – Төкеңді ертеден білемін, дəмдес болғанбыз. Еліміздің қадірменді ақсақалы өзекті тақырыпты кеңінен қозғаған екен. Жылқы еті, қымыз дегеннен шығады, осы сала өңірлерде дами алмай келеді. Бізде Нағашыбай Барлыбаев деген азамат бар. Жүз бие ұстап, шипалы сусын дайындайды. Өз тірлігімен қазақтың ұлттық дəстүрін өркендетіп келеді. Осындай кəсіпкерлерге жан-жақты қолдау жасау керек. Жамбыл Тасеменов, грек-рим күресінен КСРО спорт шебері, Одақтың қола жүлдегері (Петропавл қаласы): – Қаламы жүйрік қарындасымыз Гүлзейнептің академик ағамызбен «Отандық өнімнің орны бөлек, отандастар!» атты сұхбатын сайттан оқып, жастық шағым, əкеміздің тəрбиесі есіме түсті. Маған ол үнемі «күшті, шымыр боласың» деп, жылқының қазысын, қойдың құйрығын жұтқызатын. Одан жаман болып өскен жоқпыз. Əсіресе, күреспен айналысып жүргенде, жылқы еті мен қымыздың талай «рахатын» көрдім. Кейін жас балуандарды жаттықтырғанда осы дəстүрді ұстандым. Жұртқа үлкен ой салатын жарияланым екен! Жолдыбай: – Қазақ Шармановтай ақсақал дың ақылын тыңдауы керек. Ринат: – Осындай ақыл-кеңес беретін ағалар бір заманда ұлт үшін туады. Есбол: – Мақала жақсы шыққан екен. Мұрат Көптілеуов (Атырау облысы): – Баяғының данагөй қариялары бүгінгідей қалбырға құйылған,

пастерленген сүт ішкен емес, керісінше, түйенің шұбатын, биенің қымызын қолдан ашытып, табиғи сүт ішіп, қазы-қарта, жалжая жеп өткен. Табиғи құнары мол айран ішті, қаймаққа нан батырып, талқан шылап жеді. Сол қариялардың ешқайсысы ауырған жоқ, керісінше, 100 жасқа дейін өмір сүрді. Ал қазір ше? Бұрын: «Қаланың тұрғындары қаңылтыр қалбырдағы сүтті ішіп, жылтыр қағазға оралған шұжық жейді», деп таңданушы едік, енді солардың ішкен тағамының бəрі ауылдарға да жетіп жатыр. Шетелдік тағамдардың сыртындағы жазуына қарасаң, Құдайау, бір жыл бойына шыдайды екен. «Бұл неғылған батпанқұйрық» деуші едім, Төрегелді ағамыздың Гүлзейнеп Сəдірқызына айтқанындай, шетел тағамдарының құрамында табиғи қасиеті жоқ екен! Мұндай тағамды іштің не, ішпедің не, асқазанға жақпайтын, ағзаға құнары сіңбейтін болған соң, бəрібір-ау. Елдің көзқарасын отандық сапалы өнімді пайдалануға бұру үшін шеттен келетін импорттық азық-түліктің кей түрлеріне шектеу жасау қажет шығар. Өйткені, біз алдымен мемлекеттің басты байлығы – адамның саулығын ойлауымыз, екіншіден, елдің азық-түлік қауіпсіздігін сақтау арқылы отандық өнімнің жаппай сатылымға шығуына қолдау білдіруіміз керек. Мұны, əрине, Үкімет мүшелері ойлап-ақ отырған шығар. Дегенмен, мұны «Егемен Қазақстан» газетінің мемлекеттік мəселе ретінде көтер геніне тиісті министрліктер, Үкімет басшылары көңіл аударуы қажет-ақ. Оның үстіне Төрегелді Шар мановтай білгір академик ағамыз азық-түлік қауіпсіздігі тек отандық өнім арқылы қорғалады, адамның саулығын сақтау үшін шетел дікінен гөрі сақталу мер зімі аздау отандық өн дірісте шығарылған өз тағамдары мызды тұ тыну қажет, деп бекерден бекер шырылдамайды ғой. Бəрі де елдің келешегі, халқы-

көп. Оны білетін адам жасамаса, кез келгеннің қолынан келе бермейді. Киікотын тұтатып, күбіні соған төңкере салғаннан сапалы қымыз шықпайды. Білген адамға бұл да бір ғылым. Содан кейін ғой, қазіргілердің қымыз өндіруге деген кежегесі кейін тартып тұрады. Əйтпесе, қымыз ең сапалы, пайдалы сусын. Созақбай: – Белгілі жазушы Асқар Сүлейменов: «Осы басқа халық қайдан жаралсын, мейлі, маймылдан болсын, шатағым жоқ. Дəл біз дің қа зақ жыл қыдан, тұлпардан туған», деп айтқан екен.

мыздың саулығы үшін айтылып отыр. Айнагүл (Атырау қаласы): – Қазақтың даналары қымыз бен шұбаттың, қазы мен қар таның, жал мен жаяның қадірін білген. Төрегелді ағамыз да бие сүтінің пайдасы туралы жақсы айтыпты. Өзімдікі деген өгіз күшке салып, отандық тағаммен тамақтанайық. Сіздің қазақстандық тағамды қолдағаныңыз – тəуелсіз Қазақстанды қолдағаныңыз! Болатбек: – Шынында шетелдің өнім дерінің қуаты жоқ. Сырты əдемі болғанымен, ішіндегісінің маңызы аз. Қазақтың қолдан жасалған тағамдарына ештеңе жетпейді. Айран, сүті, құрт, ірімшігі қандай тəтті қазақтың. Осы мəселе жақсы əрі дəлелді айтылыпты. Бұл мəселені кез келген адам айтуы мүмкін. бірақ, белгілі ғалым, осы саланың білгір маманы айтқаны сенімді шыққан. Жұмасейіт: – Төрт аяқтыда текті мал, судың тұнығын ішіп, шөптің асылын теріп жейтінін ескерсек, шетел ғалымдарының қымызды аттай қалап алуында үлкен мəн жатыр. Содан болар, біз аузымыз ашылып, екі-үш кесе қымыз ішкенімізді қанағат тұтып жүргенде шетелдіктер қымыз өндірісін тереңірек зерттеп, пайдасын əлемге танытуға біржолата бел шешіп кірісіп те кетті. Берік Нұрбай: – Шынында, Төрегелді ағамыз айтпақшы, қымыз қайнатылмайды. Оның ерекшелігі осында. Дəру мендері бойында қалады. Бірақ, қымыз өндірудің қияметі көп қой. Білегіне шелек асып, бие сауып жүрген жұрт мұны жақсы біледі. Күніне бес-алты мəрте бие сауудан бөлек, киікотымен күбіні ыстап, қымызды бабына келтірудің де жұмысы

Жазушы сөзінің жаны бар. Қазақ – жылқы мінезді, рухы биік, ер халық. Төрегелді Шармановтай жылқының, қымыз дың қадірін білсек қой, шіркін. Амангелді (Тараз қаласы): – Біздің қазақ тамаққа көп мəн бермейді ғой. Тойып тамақ жесе, болды. Ауру – астан деген. Соңында ыңқылдап ауы рып қалғанын да білмей қалады. Меніңше, осы мақаланы əр қазақ оқып, қорытынды шығарып, ой түюі қажет деп ойлаймын. Осындай пайдалы мақалалар көбейе берсін. Мəди (Жамбыл облысы, Шу қаласы): – Мен ойлаймын, əр ұлт асқазанының өз ерекшелігі бар. Ол сол ұлттың ұлттық тағамдарына да байланысты. Яғни, қазақтың асқазаны бөлек. Басқа-басқа, осы мақалада жазылғандай, тамақтану мəселесіне өте қатаң қарауымыз керек. Шетелде андай екен, мындай екен деп жүргенде, қазақ байғұс асқазанын бұзып алады. Арыстанбек (Атырау облысы, Құлсары қаласы): – Қазақтың жылқы мінезділігі рас қой, сол секілді тағамды да талғап жейді. Өзгелер секілді ананы, мынаны бұйырған ас деп жей бермейді. Қымызды да бірнеше түрге бөліп дайындап, оның табиғи дəрумен екенін баяғыда болжаған. Жылқының қымызы мен қазықартасын жеп өскен қазақтың денсаулығы мықты болыпты, қазір ғой, əсіресе, қала қазақтарының полуфабрикат тағамдарды тұтына бастағаны. Енді денсаулықты ойлайтын, құнарлы, табиғи дəруменге толы тағамдарды тұтынуға баланы жастан тəрбиелеу қажет. Төрегелді ағамыздың жанайқайынан осыны ұғынып отырмын.

Сағын Бірманов (Ақтөбе қаласы): – Академик Төрегелді Шар манов ағамыз елдіктің мəселесін көтеріп отыр. Мақала өте жақсы. Қазақтың ұлттық тағамдарының жұғымдылығы, дəмділігі ата-бабамыздан бері қарай белгілі ғой. Біз отандық өнімдерімізді əлі де бағалай алмай жүрміз. Жылқы етінің, тарының дəрумендігін біле тұра, əлі де тұтынуымыз сирек. Осындай халықтың көзін ашатын материалдар жариялау арқылы ұлттық тағамдарымыздың бəсін арттырып, насихаттау керек. Бұл бағытта Төре гелді Шарманов ағамыздың берген сұхбаты əрқайсымызға алтын арқау болады деп ойлаймын. Ұлттық тағамдарымызға талайлар тамсанып

облыс орталығына шауып, шетелдерден келетін сондай тағамдарды алатындар көп-ақ. Өйткені, «қонақ шақырып жатырмыз» дейді. Сөйтіп, шетелден алған сүт өнімдерінен жасалған немесе солардан келген пирог, тортты тасиды. Осыған тіпті ренжимін. Өзімізден мүмкіндік болмаса екен-ау, сүттен, ұннан неше алуан тамақты өз үйімде дайындауға болмай ма? Өзімізде ет деген жетеді, ал неше айдан бері қатып тұрған тауықтың бұттары неменеге керек? Бұл мəселе өз алдына, шетелдің арзандарының зияны жетіп жатыр. Мұны Төкең тайға таңба басқандай əңгімелеп берді. Ойланайық, ағайын! Раушан Тұяқова (Орал қаласы):– Өте жақсы жəне орынды мəсе ле! Рахмет, Төрегелді аға, осындай мақалаңыз үшін. Өзіміздің отандық табиғи өнімімізге не жетсін. Мысалы, отандық табиғи шипалы да пайдалы қымыз, шұбат өнімдерін неге жарнамаламасқа теледидар жəне басқа да ақпарат көздерінен? Себебі, өсіп келе жатқан ұрпақ тек шетелдерден келген сусындарды көреді жəне ол дұрыс деп ойлайды. Бұл – мемлекеттік мəселе, сондықтан мемлекетіміз отандық табиғи өнімге қолдау көрсетуі қажет деп ойлаймын. Мырзатай (Қостанай облысы): – Төрегелді ағаның əңгімесін оқып шығып, мұның өте дұрыстығына тəнті болдым. Есіме өзімнің анам түсті. Менің анам 107-ге келіп қайтыс болды, онда да тұмау тигізіп алып, содан бір айдың ішінде кетіп қалды. Əйтпесе, өте бақуатты еді. Сол кісі қайтқанда, артында өзінің қайнатқан он қалта құрты жəне бес-алты қалта ірімшігі қалды. Қа рап отырмайтын, жарықтық, құрт қайната беруші еді. Менің анамның құртын барлық балалары, күйеу балалары, ауылдастарымыз келіп жеуші еді. Дəмі ауыздан айырғысыз болатын. Мен бұл жерде анамның табиғи таза тамақтың арқасында, таза ауаның арқасында осынша жас жасағанын айтқым келеді. Торғай даласында мен 20 жылдай қой бақтым, бұлақтың суы, таза ауа, таза ет қандай

жүргенін естен шығармай, оны насихаттау мен дəріптеуге əркімнің де атсалысқаны жөн. Нұрбаян (Атырау облысы): – Бұл мəселе қазір өткір тұр. Бұл қазақстандықтарды ғана емес, барша əлемді толғандырып отырғаны байқалады. Бірақ əлем халқының бəрі бірдей қазақ секілді қымыз бен шұбаттың қадіріне жеткен емес. Соңғы кезде біздің елімізден Германияға көшіп барған немістер ғана қымыздың құнарлылығын неміс жұртына насихаттай бас тады. Демек, əлем қымыздың қадірін білетін болады. Төрегелді Шарманов ағамыздың тағамтану ісіне қосқан үлесі айрықша, дұрыс тамақтану қажеттігін ұдайы көтеріп келеді. Бұл жолы да құнарлы тағамдардың тек Қазақстанда ғана өндірілетінін айтып отыр. Яғни, бұл мəселе əлі орнықты шешімін таппады деген сөз. Енді академик ағамыздың осынау құнды пікірлерін əр облыстың, əр ауданның, қала берді елімізде шығатын барша қазақ газеттері, орысшаға аударылып, орыстілді газеттері көшіріп басса, нұр үстіне нұр болар еді. Сонда еліміздің барша азаматтары – үлкені де, кішісі де тегіс құлақтанады. Нəсіпқали Қайырқомов (Ба тыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданы): – Мен Ақжайық ауданы Алғабас ауылдық округіндегі «Нұр тілек» шаруа қожалығының жетек шісі болып істеймін. Жасым 75-те. Есімі шартарапқа белгілі Төкең – Төрегелді Шарманов «Егеменнің» бетінде кезекті рет үлкен мəселені қазақтың қаперіне салды. Онымен сұхбатты отбасымды жинап, өзім де дауыстап оқыдым, ұл-келініме де қайталап оқыттым. Мені мына жайт қинайды: ауласындағы малынан сүті бола тұра, үйінде отандық астығы бола тұра,

еді. Өмір бойы жыл қының етін жеп, қымызын іштік. Лəззат (Қостанай қаласы): – Академик Шармановпен сұх бат өте уақытында жазылған екен. Менің мамандығым фельдшер, мектепте қызмет істеймін. Мектептің асханасының ас мəзірін күнде жасап отырамын. Асхананы азық-түлікпен жалгерлер қамтамасыз етеді. Олар мұны тендер арқылы ұтып алады. Сосын олар қандай азық-түлік арзан, соны алып келеді. Ол өзі жемейтін болған соң, арзан азық-түлік тұрғанда қымбатына жоламайды. Ал отандық, экологиялық біршама таза деген азық-түліктің бағасы да қымбат. Мысалы, сосиска, түйілген ет, тауық еті дегендер мысықтың тамағынан да арзан. Тауықтың еті қуырып жатқанда езіліп жатады. Сонда оның құрамы қандай деп ойлайсыздар? Былтыр Қостанай облысында 4 рет уланудан шулы жағдай болды. Оның екеуі мектептерде орын алды. Солардың барлығы аспаздардың салақтығынан, кінəсінен болған жоқ. Шын мəнісінде олар тағамның құрамының күдіктілігінен болған деп ойлаймын. Сондықтан, шетелден келген етті де, басқасын да алмау керек. Мектепте экологиялық таза тамақ қашан болар екен? Тендер дегенді құрту керек, жас ұрпақты дұрыс тамақтандыру үшін мемлекеттік қамқорлық болса жарар еді. Айта түс, Төрегелді аға, дауысың бірде болмаса, бірде жетер тиісті құлақтарға. Айжан (Қостанай қаласы): – Сұхбатты оқып шығып, авторға риза болдым. Өрелі сұхбат құра білген. Бірақ көп жерлерде қымыз басқаша болып шығады. Кейбіреулері, тіпті, қымыздың не екенін білмейді. Бір жолы Алматыдағы Нарынқол ауданына барғанымда, қымыз деп бергенін ішіп, көже ішкендей

күйде болғанмын. Таулы жердің шөбі сулы болғандықтан ба, жылқының қымызы – көже, ал еті жасық болып келеді екен. Сондықтан да нағыз қымыз Торғай жерінде жақсы дайындалады. Қымыздың бабы пісу мен сапыруға байланысты. Жиіжиі піскен қымыздың дəмі кіре береді. Ал пісуі жетпеген қымыз ірімтіктеніп, суы бір бөлек, тұнбасы бір бөлек болып, бұзылып, сапасын жояды. Көбірек пісілсе, тіпті күшті деген қымыздың өзі жұмсап, ішуге сүйкімді бола береді. Бал татыған барқыт қымыз осындай баппен дəмді. Сондықтан да осындай бал татыған қымызды өзіміз өндіріп, ұлт саулығын қолға алғанымыз жақсы ғой. Қазіргі таңда «Cocа-cola» əперіп балалардың денсаулығын улағанша, қымызды жай ғана насихаттаумен қатар, оны еліміз ұлттық сусын етіп шығарса жақсы болар еді. Алтынай Досмағамбетова (Орал қаласы): – Академик Шармановтың отандық өнімді республика тұрғындарына мерзімді баспасөзде насихаттап келе жатқанына біраз жылдар өтті. Əсіресе, бас газетіміз – «Егеменде» осы тақырыптың үздіксіз жарияланып жүргені жалпақ жұртқа белгілі. Расында да, əркім ағзаның тұтынуы бойынша тамақтанады. Əрине, үнемі шектен тыс ішіп-жеу мешкейлікке, семіздікке соқтырады. Негізі адам қай жерде өмір сүрсе жəне сол елдегі ғасырлар бойы қалыптасқан өзінің ұлттық мəзіріндегі азық-түлікті пайдаланғаны орынды да қалыпты. Өйткені, ағза соған орай қалыптасқан жəне атадан балаға берілетін табиғи дағды сондай. Маржан (Тараз қаласы):– Мен мына танымдық сұхбатты қазақ қоғамына өте қажетті материал деп білемін. Тамақтану тəртібін аса меңгере қоймағанымыз рас. Соның салдарынан болатын аурулармен күнделікті кездесіп жатамыз. Əсіресе, жас балаларды дұрыс тамақтандыру мəселесін үнемі назардан тыс қалдырмау керек. Өйткені, оларды осы бастан дұрыс бағыттап, дұрыс тамақтануға дағдыландырғанымыз абзал! Төлен Рамазанұлы (Қостанай қаласы): – Мақалада көтерілген мəселе өзекті. Сұхбат алған Гүлзейнеп Сəдірқызына көп рахмет! Халық денсаулығын, ұлттың қамы, еліміздің тəуелсіздігінің мəселесі деп айтсам, артық болмас. Себебі, ауру адамнан Отан қорғаушы шықпайды. Табиғи азықтүлікке еш нəрсе жетпейді. Бұл тұрғыдан Қазақ тағамтану академиясының президенті, академик Төрегелді Шармановтың сөзін толық қолдаймын. Жасұлан (Тараз қаласы):– Дəл қазір əлем халқын соғыс, кек алу, өзгеге есесін жібермеу, əлсіздерге күштілігін көрсетуден гөрі, дұрыс тамақтану мəселесі көп толғандырғаны жөн. Өйткені, Жер тұрғындары қазір не жеп жүргендерін, немен қоректеніп жүргендерін қаперіне де алмайды. Аштықтың, қала берді, дұрыс тамақтанбаудың салдарынан қаншама адам зардап шегіп жүр. Соғыссыз-ақ қырылып жатыр. Төрегелді атамыз Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының керемет мəліметтерін келтіріпті. Мəселен, қан айналымы жүйесінің аурулары жəне қант диабетінің зардабы мемлекеттің ішкі жалпы өнімін 7 пайызға дейін азайтады екен. Ал, осы аталған қауіп-қатері мол, жүрек-қан тамырлары жүйесінің ауруларынан болатын өлімді интервенциялық кардиохирургиялық əдістер тек 7 пайыз кемітсе, адамзат аса мəн бермей жүрген дұрыс тамақтану тəсілдерін қолдану 24 пайыз азайтады екен. «Ауырып ем іздегенше ауырмаудың жолын тап» деген бабаларымыздың өсиеті осы жерде өміршеңдігін дəлелдеп тұр. Гүлфайруз Түлетаева (Жамбыл облысы, Аса ауылы): – Төрегелді ағаның барлық мақала, жазбаларын түрлі басылымдардан көрсем, жібермей оқитын едім. Мына «Егеменде» жарияланған сұхбаттан тамақтану туралы толыққанды хабардар болып отырмын. Өте жақсы екен. Нұрлыгүл С. (Орал қаласы): – Сұхбат көптің ойында жүрген мəселеге қозғау салып отыр. «Ас –адамның арқауы» деген дана халқымыз ұрпағының сау-саламат өсуінің басты кепілі адам ағзасына пайдалы, құнары мол табиғи өнімдерде екенін жақсы түсінген. Ата-бабаларымыздан қалған ұлттық тағамдарымызды күнделікті дастарқанымыздың көркіне айналдыру əрбір қазақ отбасының өзіне байланысты.Ұрпағымыздың саулығын ойласақ, ғасырлар бойы сыннан өткен төрт түлігіміздің өнімін өндіріп, ұлттық мақтанышымызға айналдыру керек. Шынар (Тараз қаласы): – Бүгінгі қоғамдағы ең өзекті тақырып дұрыс тамақтану десек, қателеспейміз. Себебі, күнделікті қарбалас тіршілікте фастфуд өнімдерін көбірек қолданып кеттік. Елімізде ет, сүт өнімдері қолжетімді болса да оны көп қолданбай, шетелдің сырты жылтырақ қағазбен қапталған, іші күмəнді өнімдеріне қызығып, соны тұтынғанға мəз боламыз. Сұхбатта өте орынды жəне дəлелді нəрселер көтерілген. Мұны əр қазақ білуі тиіс! Дұрыс тамақтанайық жəне өз табиғатымызда жасалған отандық табиғи өнімдерді тұтынайық. Деніміздің сау болуы үшін, ұрпағымыздың сау болуы үшін. Дайындаған Серік ПІРНАЗАР, «Егемен Қазақстан».


8

www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының қаулысы

кестенің жалғасы

Алматы

Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне өзгерістер енгізу туралы (Соңы. Басы №18, 23 нөмірлерде) қызмет ету ұзақтығы) тәуелділігін сипаттайтын өзге де факторлар. 2) Жеке тұлғаларға мүлікті (жылжымалы, жылжымайтын) сатып алуға, кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес қызметтерге ақы төлеуге берілген қарыздар бойынша негізгі борыштың қалдығы (жиынтығында емес) тәуекелдерді бағалау күніне банктерге арналған пруденциялық нормативтерді есептеу әдістемесі бойынша уәкілетті органның талаптарына сәйкес есептелген банктің меншікті капиталының 0,02 пайызынан аспаса, мақсатқа пайдалануын растау талап етілмейді. 3) Мақсатсыз пайдаланған активтің үлесі әрбір банктік қарыз шарты, оның ішінде бір кредит желісі шеңберінде жасалған шарт бойынша жеке есептеледі. 12. Біртекті қарыздар портфеліне енгізілген қарыздардың, банктің заңды тұлғаның акцияларына (жарғылық капиталға қатысу үлестеріне) инвестицияларының (салымдарының) және банктің портфеліндегі бағалы қағаздарының жіктеу санаты халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптары бойынша қалыптастырылған резервтерге (провизияларға) қарай 3-кестеге сәйкес айқындалады. Егер біртекті қарыздар портфеліне кіретін қарыз бойынша негізгі борыштың қалдығы тәуекелді бағалау күніне 100 000 000 (бір жүз миллион) теңгеден немесе осы соманың шетел валютасындағы баламасына артық болса, онда осы қарыздың жіктеу санаты қосымша осы Түсіндірмелердің 11-тармағына сәйкес жеке негізде айқындалады және 4-жолда көрсетіледі. 3-кесте. Активтің жіктеу санатын анықтау Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптары бойынша қалыптастырылған резервтер (провизиялар) деңгейі, %-бен 0% 0,01 % - 5 % 5,01 % - 10 % 10,01 % - 20 % 20,01 % - 25 % 25,01 % - 50 % 50,01 % - 100 %

Жіктеу санаты Стандартты 1-санаттағы күмәнді 2-санаттағы күмәнді 3-санаттағы күмәнді 3-санаттағы күмәнді 5-санаттағы күмәнді Үмітсіз

Қазақстан Республикасының өзгерістер енгізілетін нормативтік құқықтық актілерінің тізбесіне 7-қосымша «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 23 қыркүйектегі № 249 қаулысына 10-қосымша Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысан Қарыздар, оның ішінде жан-жақты көрсетілген негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша мерзімі өткен берешегі бар, сондай-ақ халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мөлшері туралы есеп

3.1.1.2.1 3.1.1.2.2 3.1.1.2.3 3.1.1.2.4 3.1.1.2.5 3.2 3.2.1.1 3.2.1.2 3.2.1.2.1 3.2.1.2.2 3.2.1.2.3 3.2.1.2.4 3.2.1.2.5 4 4.1 4.1.1.1 4.1.1.2 4.1.1.2.1 4.1.1.2.2 4.1.1.2.3 4.1.1.2.4 4.1.1.2.5 4.1.2 4.1.2.1 4.1.2.2 4.1.2.2.1 4.1.2.2.2 4.1.2.2.3 4.1.2.2.4 4.1.2.2.5 4.2 4.2.1.1 4.2.1.2 4.2.1.2.1 4.2.1.2.2 4.2.1.2.3 4.2.1.2.4 4.2.1.2.5 4.3 4.3.1.1 4.3.1.2 4.3.1.2.1 4.3.1.2.2 4.3.1.2.3 4.3.1.2.4 4.3.1.2.5 5 5.1 5.1.1.1 5.1.1.2 5.1.1.2.1 5.1.1.2.2 5.1.1.2.3 5.1.1.2.4 5.1.1.2.5 5.2 5.2.1.1 5.2.1.2 5.2.1.2.1 5.2.1.2.2 5.2.1.2.3 5.2.1.2.4 5.2.1.2.5 6 7 8 9 10 11 12 13

Оң/теріс Түзету

Келешектегі ақша ағынының дисконтталған құны

Барлығы

Есептелген сыйақы

6

оның ішінде резервтерді (провизияларды) есептеген кезде қосылатын қамтамасыз ету құны Резервтер (провизиялар)

Негізгі борыш

5

7

10

11

12

14

50

51

52

53

54

55

56

кестенің жалғасы Барлығы Негізгі Дисконт, ЕсепОң/ Болашақ ақша Анықтама үшін: қамтамасыз ету құны Резервтер босыйлық- телген теріс ағынының Бар- оның ішінде резервтерді (провизия- (провизирыш ақы сыйақы түзету дисконтталған лығы ларды) есептеген кезде қосылатын ялар) құны қамтамасыз ету құны 57 58 59 60 61 62 63 64 Бiрiншi басшы (ол болмаған кезеңде – оның орнындағы адам) _______________________________ _____________ (тегі, аты, бар болса – әкесінің аты) (қолы) Бас бухгалтер _______________________________ ________ (тегі, аты, бар болса – әкесінің аты) (қолы) Орындаушы: _______________________________ _________ ________________ (лауазымы, тегі және аты) (қолы) (телефон нөмірі) Есепке қол қойылған күн 20_____ жылғы «_____» _____________. мөр орны

Әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанды толтыру бойынша түсіндірме

Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптары бойынша қалыптастырылған резервтердің (провизиялардың) деңгейі, %-бен 0% 0,01 % - 5 % 5,01 % - 10 % 10,01 % - 20 % 20,01 % - 25 % 25,01 % - 50 % 50,01 % - 100 %

Жіктелген санат Стандартты 1 санаттағы күмәнді 2 санаттағы күмәнді 3 санаттағы күмәнді 4 санаттағы күмәнді 5 санаттағы күмәнді Үмітсіз

7. 3-жолда шағын және орта кәсіпкерлік субъекттері - заңды тұлғаларға берілген қарыздар көрсетіледі. 8. 5-жолда жеке кәсіпкерлерге берілген қарыздар көрсетіледі. 9. 3 және 5-бағандар сомасы Активтердің және шартты міндеттемелердің, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес қалыптастырылған резервтердің (провизиялардың) құрылымы жөніндегі мәліметтер туралы есептің 2.4-жолының жиынтық сомасына сәйкес келеді. 10. Нысанда қарыздар «кері «РЕПО» операциясын есепке алмай ескеріледі, «кері «РЕПО» операциясының сомасы 6-жолда көрсетіледі. 11. 5, 13, 21, 29, 37, 45, 53 және 61-бағандарда болашақ ақша ағындарының дисконтталған құны көрсетіледі. Болашақ ақша ағындарының дисконтталған құны мына формула бойынша анықталады:

PV – болашақ ақша ағындарының келтірілген құны; CF – болжамды ақша ағыны; r – дара активтер үшін пайыздың бастапқы тиімді мөлшерлемесі және бір текті активтер үшін пайыздың бастапқы тиімді мөлшерлемесін жуық бағасын білдіретін мөлшерлеме. 12. 6, 14, 22, 30, 38, 46, 54 және 62-бағандарда қамтамасыз етудің нарықтық құны көрсетіледі. 13. 7, 15, 23, 31, 39, 47, 55 және 63-бағандарда провизия мөлшерін есептеу кезінде пайдаланатын келтірілген қамтамасыз ету құны, яғни жүзеге асыру мерзімін ескере отырып статистиканың негізінде есептелген дисконттарды қолданғандағы құны көрсетіледі. 14. Резервтердің (провизиялардың) сомасы абсолюттік мәнде және қосу белгісімен көрсетіледі. 15. Мәліметтер болмаған жағдайда Нысан нөлдік қалдықтармен ұсынылады.». Қазақстан Республикасының өзгерістер енгізілетін нормативтік құқықтық актілерінің тізбесіне 8-қосымша «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 23 қыркүйектегі № 249 қаулысына 12-қосымша Әкімшілік деректер жинауға арналған нысан Салалар бойынша қарыздар туралы есеп Есепті кезең: 20__ жылғы «___» «_________________» жағдай бойынша Индекс: ФС_ПЗО Кезеңділігі: ай сайын Ұсынатындар: Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банкі Нысан қайда ұсынылады: Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Ұсыну мерзімі – ай сайын, есепті айдан кейінгі айдың жетінші жұмыс күнінен кешіктірмей _____________________________ (банктің атауы)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

Қарыздар

1

Нысан (мың теңге)

оның ішінде:

2

3

4

5

6

7

8

9

Ауыл, орман және балық шаруашылығы Тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу Өңдеу өнеркәсібі Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауамен кондиционерлеу Сумен жабдықтау; кәріз жүйесі, қалдықтардың жиналуын және таратылуын бақылау Құрылыс Көтерме және бөлшек сауда; автомобильдерді және мотоциклдерді жөндеу Көлік және қоймаға жинақтау Тұру және тамақтану бойынша қызметтер Ақпарат және байланыс Қаржы және сақтандыру қызметі Жылжымайтын мүлікпен жасалатын операциялар Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет Әкімшілік және қосалқы қызмет көрсету саласындағы қызмет Мемлекеттік басқару және қорғаныс; міндетті әлеуметтік қамтамасыз ету Білім беру Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер Өнер, ойын-сауық және демалыс Өзге де қызметтер түрлерін ұсыну Жеке тұтыну үшін үй қызметкерлерін жалдайтын және тауарлар мен қызметтерді өндіретін үй шаруашылықтарының қызметі Аумақтан тыс ұйымдардың және органдардың қызметі

Бірінші басшы (ол болмаған кезеңге – оның орнындағы адам) ____________________________________________ (тегі, аты, бар болса - әкесінің аты) (қолы) Бас бухгалтер ______________________________________ (тегі, аты, бар болса - әкесінің аты) (қолы) Орындаушы: ___________________________ _________ ________________ (лауазымы, аты-жөні) (қолы) (телефон нөмірі) Есепке қол қойылған күн 20_____ жылғы «_____» __________ мөр орны «Салалар бойынша қарыздар туралы есеп» әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанға қосымша

Болашақ Анықтама үшін: қамтамасыз ету құны Резервтер ақша ағы(провизияБар- оның ішінде резервтерді (провизиянының лар) дисконттал- лығы ларды) есептеген кезде қосылатын қамтамасыз ету құны ған құны 13

49

Қарыздар, оның ішінде жан-жақты көрсетілген негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша мерзімі өткен берешегі бар, сондай-ақ халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мөлшері туралы есеп 1. Жалпы ережелер 1. Осы түсіндірмелер (бұдан әрі – Түсіндірмелер) «Қарыздар, оның ішінде жан-жақты көрсетілген негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша мерзімі өткен берешегі бар, сондай-ақ халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мөлшері туралы есеп» нысанын толтыру бойынша бірыңғай талаптарды айқындайды. 2. Нысан «Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттiк реттеу, бақылау және қадағалау туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабы 1-тармағының 6) тармақшасына сәйкес әзірленді. 3. Нысанды Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктері ай сайын жасайды және есепті кезеңнің аяғындағы жағдай бойынша толтырады. Нысандағы деректер теңгемен толтырылады. 4. Нысанға бірінші басшы (ол болмаған кезеңде – оның орнындағы адам), бас бухгалтер және орындаушы қол қояды. 2. Нысанды толтыру бойынша түсіндірме 5. Нысанда қарыздар оның ішінде негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша мерзімі өткен берешегі бар және жоқ қарыздар туралы мәліметтер көрсетіледі. нысандағы деректер есепті күнгі қарыздың жіктеу санатына сәйкес кредит беру мақсаты бойынша және қамтамасыз ету түрі бойынша негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша мерзімі өткен күндер бойынша бөліп келтіріледі. 6. Активтің жіктеу санаты халықаралық қаржылық есептіліктің стандарттарына сәйкес нақты қалыптастырылған резервтерге (провизияларға) байланысты Түсіндірменің 1- кестесіне сәйкес айқындалады. 1-кесте. Активтің, шартты міндеттеменің жіктеу санатын анықтау

1-санаттағы күмәндi (5%-ға дейінгі мөлшерде резервтер (провизиялар) есептелген жағдайда)

9

Үмiтсiздер (50 пайыздан (%) 100 пайызға (%) дейінгі мөлшерде резервтер (провизиялар) есептелген жағдайда) Негізгі Дисконт, ЕсепОң/ Болашақ ақша Анықтама үшін: қамтамасыз ету құны Резервтер борыш сыйлық- телген теріс ағынының Бар- оның ішінде резервтерді (провизия- (провизиақы сыйақы түзету дисконтталған лығы ларды) есептеген кезде қосылатын ялар) құны қамтамасыз ету құны

«Қарыздар оның ішінде жан-жақты көрсетілген негізгі борыш және (немесе) есептелген сыйақы бойынша мерзімі өткен берешегі бар, сондай-ақ халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мөлшері туралы есеп» әкімшілік деректерді жинауға арналған нысанынақосымша

кестенің жалғасы Негізгі Дисконт, Есеп- Оң/теріс босыйлық- телген түзету рыш ақы сыйақы

48

кестенің жалғасы

8

Басқа банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарға берілген қарыздар, оның iшiнде: мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам Заңды тұлғаларға берiлген қарыздар, оның iшiнде: жылжымайтын мүлікті сатып алуға және салуға мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам басқа мақсаттарға, оның ішінде: мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам Шағын және орта кәсiпкерлiк субъектiлерiне берiлген қарыздар, оның iшiнде: жылжымайтын мүлікті сатып алуға және салуға мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам басқа мақсаттарға, оның ішінде: мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам Жеке тұлғаларға берiлген қарыздар, оның iшiнде: баспана салуға, сатып алуға және (немесе) жөндеуге, оның iшiнде: мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам Анықтама үшiн: жылжымайтын мүлiк ипотекасымен қамтамасыз етiлгендер (ипотекалық тұрғын үй қарыздары): мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және (немесе) есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам тұтынушылық мақсаттарға, оның ішінде: мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам басқа мақсаттарға, оның ішінде: мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам Жеке кәсіпкерлерге берілген қарыздар, оның ішінде:: жылжымайтын мүлікті сатып алуға және салуға мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам басқа мақсаттарға, оның ішінде: мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi бар қарыздар, оның iшiнде: 1 күннен 15 күнге дейiн 16 күннен 30 күнге дейiн 31 күннен 60 күнге дейiн 61 күннен 90 күнге дейiн 90 күннен астам «Кері “РЕПО” операциялары Несие портфелінің жиынтығы Негiзгi борыш бойынша және/немесе есептелген сыйақы бойынша мерзiмi өткен берешегi жоқ қарыздар Мерзiмi өткен берешегі 1 күннен 15 күнге дейiн болатын қарыздар сомасы Мерзiмi өткен берешегі 16 күннен 30 күнге дейiн болатын қарыздар сомасы Мерзiмi өткен берешегі 31 күннен 60 күнге дейiн болатын қарыздар сомасы Мерзiмi өткен берешегі 61 күннен 90 күнге дейiн болатын қарыздар сомасы Мерзiмi өткен берешегі 90 күннен астам болатын қарыздар сомасы

47

Үмітсіз

3.1 3.1.1.1 3.1.1.2

4

46

Барлығы

2.2.1.2.1 2.2.1.2.2 2.2.1.2.3 2.2.1.2.4 2.2.1.2.5 3

3

45

5-санаттағы күмәнді

2.1.1.2.1 2.1.1.2.2 2.1.1.2.3 2.1.1.2.4 2.1.1.2.5 2.2 2.2.1.1 2.2.1.2

2

44

4-санаттағы күмәнді

2.1 2.1.1.1 2.1.1.2

1

Анықтама үшін: қамтамасыз ету құны

43

3-санаттағы күмәнді

1.1.2.1 1.1.2.2 1.1.2.3 1.1.2.4 1.1.2.5 2

Стандартты

42

2-санаттағы күмәнді

1.1.1 1.1.2

41

Күмәнді

1

5-санаттағы күмәндi (25 пайыздан (%) 50 пайызға (%) дейінгі мөлшерде резервтер (провизиялар) есептелген жағдайда) Негізгі Дисконт, ЕсепОң/ Болашақ ақша Анықтама үшін: қамтамасыз ету құны Резервтер босыйлық- телген теріс ағынының Бар- оның ішінде резервтерді (провизия- (провизирыш ақы сыйақы түзету дисконтталған лығы ларды) есептеген кезде қосылатын ялар) құны қамтамасыз ету құны

(мың теңге)

Дисконт, сыйлықақы

Атауы

кестенің жалғасы 4-санаттағы күмәндi (20 пайыздан (%) 25 пайызға (%) дейінгі мөлшерде резервтер (провизиялар) есептелген жағдайда) Негізгі Дисконт, ЕсепОң/ Болашақ ақша Анықтама үшін: қамтамасыз ету құны Резервтер борыш сыйлық- телген теріс ағынының (провизиБар- оның ішінде резервтерді (провизияақы сыйақы түзету дисконтталған ялар) лығы ларды) есептеген кезде қосылатын құны қамтамасыз ету құны 33 34 35 36 37 38 39 40

Нысан

_____________________________ (банк атауы) №

кестенің жалғасы 3-санаттағы күмәндi (10 пайыздан (%) 20 пайызға (%) дейінгі мөлшерде резервтер (провизиялар) есептелген жағдайда) Негізгі Дисконт, ЕсепОң/ Болашақ ақша Анықтама үшін: қамтамасыз ету құны Резервтер борыш сыйлық- телген теріс ағынының (провизиақы сыйақы түзету дисконтталған Бар- оның ішінде резервтерді (провизияялар) лығы ларды) есептеген кезде қосылатын құны қамтамасыз ету құны 25 26 27 28 29 30 31 32

кестенің жалғасы

13. Мәліметтер болмаған жағдайда Нысан нөлдік қалдықтармен ұсынылады.».

Есепті кезең: 20__жылғы «____» __________ жағдай бойынша Индекс: ФС_ЗПД_МФСО Кезеңділігі: ай сайын Ұсынатындар: Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банкі Нысан қайда ұсынылады: Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Ұсыну мерзімі – ай сайын, есепті айдан кейінгі айдың жетінші жұмыс күнінен кешіктірмей

2-санаттағы күмәндi (5 пайыздан (%) 10 пайызға (%) дейінгі мөлшерде резервтер (провизиялар) есептелген жағдайда) Негізгі Дисконт, ЕсепОң/ Болашақ ақша Анықтама үшін: қамтамасыз ету құны Резервтер босыйлық- телген теріс ағынының Бар- оның ішінде резервтерді (провизия- (провизиярыш ақы сыйақы түзету дисконтталған лығы ларды) есептеген кезде қосылатын лар) құны қамтамасыз ету құны 17 18 19 20 21 22 23 24

1-санаттағы күмәнді

№ 170

Стандартты

2014 жылғы 27 тамыз

15

16

Әкімшілік деректер жинауға арналған нысанды толтыру бойынша түсіндірме Салалар бойынша қарыздар туралы есеп 1. Жалпы ережелер 1. Осы түсіндірме (бұдан әрі - Түсіндірме) «Салалар бойынша қарыздар туралы есеп» нысанын (бұдан әрі – Нысан) толтыру бойынша бірыңғай талаптарды айқындайды. 2. Нысан «Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу, бақылау және қадағалау туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабы 1-тармағының 6) тармақшасына сәйкес әзірленді. 3. Нысанды Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктері ай сайын жасайды және есепті кезеңнің аяғындағы жағдай бойынша толтырады. Нысандағы деректер теңгемен толтырылады. 4. Нысанға бірінші басшы (ол болмаған кезеңде – оның орнындағы адам), бас бухгалтер және орындаушы қол қояды. 2. Нысанды толтыру бойынша түсіндірме 5. Нысанда заңды тұлғаларға (банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға берілген қарыздарды қосқанда), Қазақстан Республикасының резиденті шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне (дара кәсіпкерлерге берілген қарыздарды қосқанда) берілген қарыздар көрсетіледі. Жеке тұлғаларға берілген қарыздар Нысанда көрсетілмейді. 6. Банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға, заңды тұлғаларға берілген қарыздардың жіктеу санаты Стандартты және жіктелген активтер мен шартты міндеттемелер туралы есепті толтыру бойынша Түсіндірмеде көрсетілген талаптарға сәйкес айқындалады. 7. Нысанда мерзімі өткен берешектің шотына шығарылған қарыздарды қоса отырып несие берешектің қалдығы көрсетіледі (есептелген сыйақы бойынша мерзімі өткен берешекті қоспағанда). 8. Экономиканың белгіленген саласына тиесілігі заңды тұлға мен дара кәсіпкер қызметінің негізгі түріне байланысты айқындалады. 9. Экономика салалары Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасына (5 таңбалы ЭҚЖК) сәйкес экономикалық қызмет түрлеріне байланысты топталады. Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасы (5 таңбалы ЭҚЖК) 03-2007 «Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктегіші (ЭҚЖК)» Қазақстан Республикасының мемлекеттік жіктегішінің кеңейтілген нұсқасы болып табылады. 10. Мәліметтер болмаған жағдайда Нысан нөлдік қалдықтармен ұсынылады.». Қаулы Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2014 жылғы 15 желтоқсанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №9979 болып енгізілді.

Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 24 ақпанда сағат 10.00-ден сағат 17.00ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі объектілерді сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестеңдіреді. Аукцион сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша өткізіледі: 1-лот. ГАЗ-3102 автомашинасы, мем. нөмірі В 966 CS, 1996 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Алғашқы баға – 214 535 теңге. Бастапқы баға – 1 072 675 теңге. Ең төменгі баға – 33 149 теңге. Кепілді жарна – 32 181 теңге. 2-лот. ГАЗ-310290 автомашинасы, мем. нөмірі В 799 ВU, 1992 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Алғашқы баға – 103 950 теңге. Бастапқы баға – 519 750 теңге. Ең төменгі баға – 16 062 теңге. Кепілді жарна – 15 593 теңге. 3-лот. ВАЗ-21093 автомашинасы, мем. нөмірі В 630 АS, 2001 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Алғашқы баға – 168 021 теңге. Бастапқы баға – 840 105 теңге. Ең төменгі баға – 48 852 теңге. Кепілді жарна – 25 204 теңге. 4-лот. ГАЗ-31105-100 автомашинасы, мем. нөмірі В 432 DН, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров к-сі, 113А. Алғашқы баға – 288 016 теңге. Бастапқы баға – 1 440 080 теңге. Ең төменгі баға – 44 503 теңге. Кепілді жарна – 43 203 теңге. 5-лот. ГАЗ-31105-100 автомашинасы, мем. нөмірі В 025 BV, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Желтоқсан к-сі, 205. Алғашқы баға – 292 469 теңге. Бастапқы баға – 1 462 345 теңге. Ең төменгі баға – 45 191 теңге. Кепілді жарна – 43 871 теңге. 6-лот. Chevralet Niva-2123 автомашинасы, мем. нөмірі В 600 BT, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров к-сі, 113А. Алғашқы баға – 271 000 теңге. Бастапқы баға – 1 355 000 теңге. Ең төменгі баға – 78 793 теңге. Кепілді жарна – 40 650 теңге. 7-лот. Skoda Superb автомашинасы, мем. нөмірі 032 CS05, 2008 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Ескелді би к-сі, 1. Алғашқы баға – 873 000 теңге. Бастапқы баға – 4 365 000 теңге. Ең төменгі баға – 253 824 теңге. Кепілді жарна – 130 950 теңге. 8-лот. ВАЗ-21214 автомашинасы, мем. нөмірі 027 CS05, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Ескелді би к-сі, 1. Алғашқы баға – 457 000 теңге. Бастапқы баға – 2 285 000 теңге. Ең төменгі баға – 132 872 теңге. Кепілді жарна – 68 550 теңге. 9-лот. Lada-210994 автомашинасы, мем. нөмірі 046 CS05, 2008 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Ескелді би к-сі, 1. Алғашқы баға – 500 000 теңге. Бастапқы баға – 2 500 000 теңге. Ең төменгі баға – 145 374 теңге. Кепілді жарна – 75 000 теңге. 10-лот. FORD FOCUS автомашинасы, мем. нөмірі А 395 DХ, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Ескелді би к-сі, 1. Алғашқы баға – 909 000 теңге. Бастапқы баға – 4 545 000 теңге. Ең төменгі баға – 264 291 теңге. Кепілді жарна – 136 350 теңге. 11-лот. FORD FOCUS автомашинасы, мем. нөмірі А 001 DM, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Ескелді би к-сі, 1. Алғашқы баға – 908 000 теңге. Бастапқы баға – 4 540 000 теңге. Ең төменгі баға – 264 000 теңге. Кепілді жарна – 136 200 теңге. 12-лот. FORD FOCUS автомашинасы, мем. нөмірі А 004 VP, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Ескелді би к-сі, 1. Алғашқы баға – 909 000 теңге. Бастапқы баға – 4 545 000 теңге. Ең төменгі баға – 264 291 теңге. Кепілді жарна – 136 350 теңге. 13-лот. Hyundai Elantra автомашинасы, мем. нөмірі B 105 CO, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Ескелді би к-сі, 1. Алғашқы баға – 272 000 теңге. Бастапқы баға – 1 360 000 теңге. Ең төменгі баға – 79 084 теңге. Кепілді жарна – 40 800 теңге. 14-лот. ВАЗ-21074 автомашинасы, мем. нөмірі В 839 AF, 2002 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров к-сі, 67/70. Алғашқы баға – 198 000 теңге. Бастапқы баға – 990 000 теңге. Ең төменгі баға – 57 568 теңге. Кепілді жарна – 29 700 теңге. 15-лот. ВАЗ-21102 автомашинасы, мем. нөмірі В 840 AF, 2002 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров к-сі, 67/70. Алғашқы баға – 300 000 теңге. Бастапқы баға – 1 500 000 теңге. Ең төменгі баға – 87 225 теңге. Кепілді жарна – 45 000 теңге. 16-лот. Chevrolet Niva-2123 автомашинасы, мем. нөмірі 043 РК05, 2008 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Гайдар к-сі, 17. Алғашқы баға – 417 810 теңге. Бастапқы баға – 2 089 050 теңге. Ең төменгі баға – 228 582 теңге. Кепілді жарна – 62 672 теңге. 17-лот. ВАЗ-21060 автомашинасы, мем. нөмірі В 964 КР, 2003 жылы шығарылған, Қаратал ауданы, Үштөбе стансасы, Момышұлы к-сі, 180. Алғашқы баға – 23 625 теңге. Бастапқы баға – 118 125 теңге. Ең төменгі баға – 12 925 теңге.

Кепілді жарна – 3 544 теңге. 18-лот. ВАЗ-21060 автомашинасы, мем. нөмірі В 988 CW, 2003 жылы шығарылған, Қаратал ауданы, Үштөбе стансасы, Момышұлы к-сі, 180. Алғашқы баға – 169 294 теңге. Бастапқы баға – 846 470 теңге. Ең төменгі баға – 92 620 теңге. Кепілді жарна – 25 395 теңге. 19-лот. УАЗ-31514 автомашинасы, мем. нөмірі В 513 CВ, 2003 жылы шығарылған, Алакөл ауданы, Достық стансасы, Əлібаев к-сі, 14. Алғашқы баға – 330 992 теңге. Бастапқы баға – 1 654 960 теңге. Ең төменгі баға – 181 084 теңге. Кепілді жарна – 49 649 теңге. 20-лот. ВАЗ-21099 автомашинасы, мем. нөмірі В 965 КР, 2003 жылы шығарылған, Алакөл ауданы, Достық стансасы, Əлібаев к-сі, 14. Алғашқы баға – 257 197 теңге. Бастапқы баға – 1 285 985 теңге. Ең төменгі баға – 140 711 теңге. Кепілді жарна – 38 580 теңге. 21-лот. Shevrolet Blaizer автомашинасы, мем. нөмірі 78-87 ТЖ, 1983 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Уəлиханов к-сі, 179. Алғашқы баға – 91 520 теңге. Бастапқы баға – 457 600 теңге. Ең төменгі баға – 50 070 теңге. Кепілді жарна – 13 728 теңге. 22-лот. ВАЗ-21213 автомашинасы, мем. нөмірі В 628 BU, 2004 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Алдабергенов к-сі, 86А. Алғашқы баға – 273 475 теңге. Бастапқы баға – 1 367 375 теңге. Ең төменгі баға – 149 617 теңге. Кепілді жарна – 41 022 теңге. 23-лот. ГАЗ-3110-101 автомашинасы, мем. нөмірі В 196 DH, 2001 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Уəлиханов к-сі, 179. Алғашқы баға – 195 340 теңге. Бастапқы баға – 976 700 теңге. Ең төменгі баға – 106 870 теңге. Кепілді жарна – 29 301 теңге. 24-лот. ВАЗ-2106 автомашинасы, мем. нөмірі В 518 AS, 1999 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Алдабергенов к-сі, 86А. Алғашқы баға – 111 235 теңге. Бастапқы баға – 556 175 теңге. Ең төменгі баға – 60 856 теңге. Кепілді жарна – 16 686 теңге. 25-лот. ВАЗ-21213 автомашинасы, мем. нөмірі В 435 AF, 2002 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Алдабергенов к-сі, 86А. Алғашқы баға – 286 498 теңге. Бастапқы баға – 1 432 490 теңге. Ең төменгі баға – 156 742 теңге. Кепілді жарна – 42 975 теңге. 26-лот. ВАЗ-21213 автомашинасы, мем. нөмірі В 032 KS, 2001 ж.ш., Талдықорған қаласы, Алдабергенов к-сі, 86А. Алғашқы баға – 238 748 теңге. Бастапқы баға – 1 193 740 теңге. Ең төменгі баға – 130 618 теңге. Кепілді жарна – 35 813 теңге. 27-лот. ГАЗ-270534 автомашинасы, мем. нөмірі В 476 ВР, 2003 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров к-сі, 187А. Алғашқы баға – 225 907 теңге. Бастапқы баға – 1 129 535 теңге. Ең төменгі баға – 123 593 теңге. Кепілді жарна – 33 887 теңге. 28-лот. ВАЗ-2115 автомашинасы, мем. нөмірі В 351 ВР, 2002 ж.ш., Талдықорған қ., Жансүгіров к-сі, 68/70. Алғашқы баға – 214 331 теңге. Бастапқы баға – 1 071 655 теңге. Ең төменгі баға – 117 259 теңге. Кепілді жарна – 32 150 теңге. 29-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем. нөмірі B 676 CU, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 76. Алғашқы баға – 406 958 теңге. Бастапқы баға – 2 034 790 теңге. Ең төменгі баға – 222 645 теңге. Кепілді жарна – 61 044 теңге. 30-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем. нөмірі B 131 CU, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 76. Алғашқы баға – 339 131 теңге. Бастапқы баға – 1 695 655 теңге. Ең төменгі баға – 185 537 теңге. Кепілді жарна – 50 870 теңге. 31-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем. нөмірі B 147 CV, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 76. Алғашқы баға – 290 296 теңге. Бастапқы баға – 1 451 480 теңге. Ең төменгі баға – 158 819 теңге. Кепілді жарна – 43 545 теңге. 32-лот. Hyundai Elantra автомашинасы, мем. нөмірі B 603 ВВ, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 76. Алғашқы баға – 672 294 теңге. Бастапқы баға – 3 361 470 теңге. Ең төменгі баға – 367 809 теңге. Кепілді жарна – 100 845 теңге. 33-лот. Құрылыс бөлігі, жалпы аланы 87,7 ш.м., құрылыс бөлігі 68,4 ш.м., құрылыс бөлігі 8 ш.м. Кербұлақ ауданы, Басши ауылы, Асқарбек к-сі, 294. Алғашқы баға – 1 578 416 теңге. Бастапқы баға – 7 892 080 теңге. Ең төменгі баға – 863 543 теңге. Кепілді жарна – 236 763 теңге. Назар аударыңыз! Сатып алушы заңда белгіленген тəртіппен жер телімін сатып алады жəне бөлек ресімдейді. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Сауда-саттыққа қатысу үшін кепілді жарна

Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есеп-шотына төленеді: KZ790705012170167006, Астана қаласындағы ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетіне, БИН 120340000064, БИК KKMFKZ2A, бенефициар коды – 11, КНП 171, мекеме коды – 2170167 (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Назар аударыңыз! Қатысушының талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына саудасаттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін ( пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркеу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің вебпорталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркеу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді объект бойынша Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысушылар аукционға бір сағат қалғанда аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион хабарламада көрсетілген уақытта басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы осы Қағиданың тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісін сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру объектісін сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру объектісінің бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, саудасаттық өткізілген күні Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукцион өткізетілетін жер: Алматы облысы, Талдықорған қаласы, Тəуелсіздік көшесі, 75, 211-бөлме. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты 8 (7282) 27-07-12, 24-24-91 телефоны жəне www. gosreestr. kz сайты арқылы білуге болады.

САУДА-САТТЫҚ ӨТКІЗУ ТУРАЛЫ АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 27 ақпанда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі объектілерді сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі объектілерді сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына объектілер қойылады: 1. 3 боксты гараждар, алаңы 94,9 ш.м., баланс ұстаушы – «Павлодар облысы бойынша салық департаменті» ММ, Қашыр а., Тургенев к-сі, 168А. Бастапқы баға – 572 000 теңге, алғашқы баға – 2 860 000 теңге, ең төменгі баға – 46 970 теңге, кепілді жарна – 85 800 теңге. 2. Əкімшілік ғимарат, алаңы 275,2 ш.м., гараж, алаңы 153,3 ш.м., гараж, алаңы 397,6 ш.м., (екі тамбурмен, салыну алаңы 9 ш.м-ден.), жертөле, алаңы 54,7 ш.м., от жағатын орын, алаңы 148,4 ш.м., жөндеу жұмыстарын жүргізетін шеберхана, алаңы 802,9 ш.м., баланс ұстаушы – «Қазақавтожол» РМК, Ақтоғай а., Мүткенов к-сі, 6. Бастапқы баға – 28 788 143 теңге, алғашқы баға – 143 940 715 теңге, ең төменгі баға – 2 038 182 теңге, кепілді жарна – 4 318 222 теңге. 3. Асхана, алаңы 124,1 ш.м., (екі тамбурмен, салыну алаңы 11,4 ш.м., жəне 46,8 ш.м.), гараж, алаңы 274,7 ш.м., битум сақтайтын орын, баланс ұстаушы – «Қазақавтожол» РМК, Ақтоғай а., Мүткенов к-сі, 1/1. Бастапқы баға – 5 045 695 теңге, алғашқы баға – 25 228 475 теңге, ең төменгі баға – 414 332 теңге, кепілді жарна – 756 855 теңге. 4. Mersedes-Benz Е200 маркалы автокөлік, м/н S 915 MA, 1998 жылы шығарылған, баланс ұстаушы – Павлодар облысы бойынша сот актілерін орындау департаменті, Павлодар қ., Естай к-сі, 54/1. Бастапқы баға – 596 000 теңге, алғашқы баға – 2 980 000 теңге, ең төменгі баға – 92 091 теңге, кепілді жарна – 89 400 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға жиырма төрт сағат қалғанда 2014 жылғы 26 ақпанда сағат 10.00-де аяқталады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің мына депозиттік шотына төленеді: KZ640705012170176006, БСК KKMFKZ2A, БСН 120340001459 «ҚР ҚМ Қазынашылық комитеті» ММ банкіне, КБЕ-11, КНП-171. Аукционға немесе коммерциялық тендерге қатысу үшін мыналарды көрсете отырып

Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – ЖСН), тегі, аты, əкесінің атын (бар болса); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – БСН), толық атауы, бірінші басшының тегі, аты, əкесінің аты (бар болса); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп айырысу шотының деректемелері; 4) байланыс деректері (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail). Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің вебпорталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қосымшалармен қатысушының қол қойылған ЭЦҚ, пішін бойынша электрондық аукционға қатысуға электрондық өтінімді Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер электрондық аукцион басталған сəт тен бастап бес минут ішінде қатысу шылар дың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру объектісін сатып алу ние тін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы бекітілген тəртіпке сəйкес бір қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісін сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру объектісін сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша электрондық аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру объектісінің бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру

объектісін сатып алу ниетін растамаса, онда электрондық аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, сауда-саттық өткiзiлген күнi Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру объектісінің сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Павлодар қаласы, Академик Сəтбаев көшесі, 136 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде келесі көрсетілген құжаттардың көшірмелерін, көрсетілген құжаттардың түпнұсқаларын не нотариалды куəландырылған көшірмелерін салыстыру үшін міндетті түрде көрсете отырып сатушыға ұсынады: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжатттар; 2) заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігі немесе заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтамасы; заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттар. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі. Назар аударыңыз! Сатушының есеп шотына кепілді жарнаның аукцион басталу уақытына дейін жетпіс екі сағат ішінде түспеген, сондайақ, тіркеу бойынша талаптарды қатысушылар орындамаған жағдайда өтінімдер қабылдау Тізілімнің веб-порталының бас тарту негізі болып табылады. Сатып алушыға жер телімінің құқы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес өтеді. Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жер телімінің кадастрлық (бағалау) құнын сатып алушы бөлек төлейді. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7182) 32-5094 телефоны арқылы алуға болады.


АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Астана қаласының мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 24 ақпанда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі объектілерді сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі объектілерді сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылығы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объек тілерін сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Cауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына объектілер қойылады: 1. «Газ-3110 411» маркалы автокөлік, м/н 965 АВ 01, 2002 жылы шығарылған, шанақ №31100020518824, баланс ұстаушы – «Республикалық ветеринариялық зертхана» ШЖҚ РМК, мекенжай: Астана қ., Дулатов к-сі, 187/3. Бастапқы бағасы – 2 038 585 теңге, ең төменгі бағасы – 62 999 теңге, кепілді жарна – 61 158 теңге. 2. «ВАЗ-21099» маркалы автокөлік, м/н Z 766 RC, 2003 жылы шығарылған, шанақ №XTA21099043575737, баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі «Автокөліктік қызмет көрсету мекемесі» ММ, мекенжай: Астана қ., Тəуелсіздік даңғылы, 1. Бастапқы бағасы – 2 510 910 теңге, ең төменгі бағасы – 77 595 теңге, кепілді жарна – 75 328 теңге. 3. «Ваз-21099» маркалы автокөлік, м/н Z 795 RC, 2003 жылы шығарылған, шанақ № XTA21099033528882, баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі «Автокөліктік қызмет көрсету мекемесі» ММ, мекенжай: Астана қ., Тəуелсіздік даңғылы, 1. Бастапқы бағасы – 2 569 580 теңге, ең төменгі бағасы – 79 408 теңге, кепілді жарна – 77 088 теңге. 4. «Nissan Maxima 3.0» марк а л ы а в т о к ө л ік , м/ н 4 3 1 A N 0 1 , 2000 жылы шығарылған, шанақ №JN1CCUA33Z0150073, баланс ұстаушы – «Алмас» РМҚК, мекенжай: Астана қ., Сейфуллин көшесі, 56/2-ІО. Бастапқы бағасы – 3 908 490 теңге, ең төменгі бағасы –120 785 теңге, кепілді жарна – 117 255 теңге. 5. «Газ-322130» маркалы автокөлік, м/н Z 133 AL, 1999 жылы шығарылған, шанақ №270500X0024942, баланс ұстаушы – «Дарын» республикалық ғылымипрактикалық орталығы, мекенжай: Астана қ., Жеңіс көшесі, 16/1. Бастапқы бағасы – 1 866 580 теңге, ең төменгі бағасы – 57 683 теңге, кепілді жарна – 55 998 теңге. 6. «Газ-32213» маркалы автокөлік, м/н Z 369 AF, 1998 жылы шығарылған, шанақ № ХТН322130W0068080, баланс ұстаушы – «Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті» РМК, мекенжай: Астана қ., Янушкевич көшесі, 5. Бастапқы бағасы – 2 121 605 теңге, ең төменгі бағасы – 65 564 теңге, кепілді жарна – 63 649 теңге. 7. «ВАЗ-21093» маркалы автокөлік, м/н Z 313 NS, 2000 жылы шығарылған, шанақ №XTA21093012860570, баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Астана қаласы бойынша департаменті, мекенжай: Астана қ., Бигелдинов көшесі, 74. Бастапқы бағасы – 1 180 205 теңге, ең төменгі бағасы – 36 472 теңге, кепілді жарна – 35 407 теңге. 8. «Skoda Superb» маркалы автокөлік, м/н Z 282 DE, 2007 жылы шығарылған, қорап № TMBDL23U069121229, баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы

Сотының аппараты) Астана қалалық сотының кеңсесі» ММ, мекенжай: Астана қ., Шыңтас к-сі, 8. Бастапқы бағасы – 4 867 905 теңге, ең төменгі бағасы – 283 067 теңге, кепілді жарна – 146 038 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2015 жылғы 23 ақпанда сағат 10.00-де аяқталады. Кепілді жарна «Астана қаласының мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің мына депозиттік шотына төленеді: KZ880705012170181006, БСК KKMFKZ2A, БСН 120340010824, «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті» ММ банкіне, СТН 620300352948, КБЕ11, КНП-171. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің вебпорталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді Қағидадағы қосымшаға сəйкес объект бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату объектісі бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім вебпорталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім вебпорталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электронды мекенжайына өтінімді қабылдау туралы электронды хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға қатысушылар аукцион

басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру объектілерінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектілерінің бастапқы бағасы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы саудасаттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру объектісінің бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпазбен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Астана қаласы, Əуезов көшесі, 14 мекенжайында жеңімпазбен сатып алусату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7172) 32-13-33, 32-44-82 телефондары арқылы алуға болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2015 жылғы 24 ақпанда сағат 11.00де мемлекеттік республикалық мүлік объектілерін мүліктік жалға беру жөнінде мына мекенжайда тендер өткізу туралы хабарлайды Мекенжайы: Ақтөбе қаласы, Шəмші Қалдаяқов көшесі, 33-үй. Тендерге «Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ теңгеріміндегі мына объектілер шығарылады: № 1 лот – Ақтөбе облысы, Темір ауданы, Шұб арқұдық кенті, Желтоқсан көшесі, 4 мекенжайында орналасқан Темір ауданы бойынша мемлекеттік кіріс басқармасының ғимаратындағы жалпы алаңы – 146,3 ш.м. үй-жайлар. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 81 554 теңге. Кепілді жарна – 32 622 теңге. Мүліктік жалға беру шартын жасау мерзімі – 1 жыл. № 2 лот – Ақтөбе облысы, Əйтеке би ауданы, Комсомол ауылы, Алтынсарин көшесі, 3 мекенжайында орналасқан Əйтеке би аудандық қазынашылық басқармасының ғимаратындағы жалпы алаңы – 109,1 ш.м. үй-жайлар. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 48 655 теңге. Кепілді жарна – 19 462 теңге. Мүліктік жалға беру шартын жасау мерзімі – 2 ай. Банктік операцияларды жүзеге асыру үшін (банктердің есептеу-кассалық бөлімшелері, «Қазпошта» АҚ) нысандарды пайдалануға. № 3 лот – Ақтөбе қаласы, Некрасов көшесі, 73 мекенжайында орналасқан Ақтөбе облысы бойынша мемлекеттік кіріс департаментінің ғимаратындағы жалпы алаңы – 103,3 ш.м. асхана үйжайы. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 23 035 теңге. Кепілді жарна – 36 854 теңге. Мүліктік жалға беру шартын жасау мерзімі – 1 жыл ұзарту құқығымен. Қызметкерлердің тамақтануын ұйымдастыру үшін пайдалануға. Тендерге Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің «Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік мемлекеттік универ ситеті» ШЖҚ РМК теңгеріміндегі мына объект шығарылады: № 4 лот – Ақтөбе қаласы, Тургенев көшесі, 100 а мекенжайында орналасқан № 2 оқу корпусының ғимаратындағы жалпы алаңы – 192,5 ш.м. асхана үй-жайы. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 42 923 теңге. Кепілді жарна – 68 677 теңге. Мүліктік жалға беру шартын жасау мерзімі – 3 жыл ұзарту құқығымен. Студенттер жəне оқытушылар құрамын тамақтануын ұйымдастыру үшін пайдалануға. Мүліктік жалдау (жалға алу) ақысына коммуналдық қызметтер үшін төлемдер, ағымдағы жəне күрделі жөндеуге аударымдар, объектіге қызмет көрсеткені үшін төлемдер қосылмайды. Бұл төлемдерді жалға алушы тікелей ведомстволық күзетке, пайдалану, коммуналдық, жəне басқа да қызметтерге төлейді.

9

www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

Тендер талаптары: Объект үшін жалдау ақысының ең жоғарғы сомасын ұсыну. Санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды қатаң сақтау. Тендер жеңімпазын таңдау өлшемдері: Объект үшін жалдау төлемінің ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сай келетін тендерге қатысушы тендер жеңімпазы деп танылады. Қатысушылар ұсынған жалдау төлемінің сомалары сəйкес келген (тең болған) жағдайда, тендер комиссиясының шешімі бойынша тендерге қатысуға өтінімі бұрын тіркеген тендерге қатысушы тендер жеңімпазы болып табылады. Тендер өткізу ережелері: Тендер өтетін күні отырыста тендер комиссиясы тендерге қатысушылардың бар ішкі конверттерді ашады жəне олардың ұсыныстарын жариялайды. Конверттерді ашу алдында комиссия олардың бүтіндігін тексереді, бұл ішкі конверттерді ашу хаттамасында тіркеледі. Конверттерді ашу жəне ұсыныстарды жариялау кезінде тендерге қатысушылар немесе олардың уəкілетті өкілдері қатыса алады. Тендерге қатысушы ретінде тіркеу үшін мыналарды тапсыру қажет: Тендерге қатысуға өтінім, онда тендерге қатысуға үміткердің келісімі жəне тендер шартын орындау бойынша оның міндеттемесі жəне қосарланған конвертерде сəйкесетін шарттың қорытындысы қамтылуы тиіс. Сыртқы конвертте мына құжаттар қамтылуы қажет: 1) үміткердің тендерге қатысуға келісімін жəне оның тендер шарттарын орындау мен шарт жасасу жөніндегі міндеттемелерін қамтитын тендерге қатысуға өтінімді; 2) желімделген конвертте тендердің шарттары бойынша ұсыныстарды; 3) заңды тұлғалар үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтаманың немесе куəліктің, құрылтай құжаттарының (құрылтай шарты мен жарғы) көшірмелерін немесе көрсетілген құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін; жеке кəсіпкер үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, азаматтардың тіркеу кітабының (мекенжай анықтамасының) көшірмелерін немесе көрсетілген құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін;

жеке тұлғалар үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, дара тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, азаматтардың тіркеу кітабының (мекенжай анықтамасының) көшірмелерін немесе көрсетілген құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін; 4) акционерлік қоғамдар үшін – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімінен үзінді-көшірмені; жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін – серіктестікке қатысушылар тізілімінен үзінді-көшірмені (серіктестікке қатысушылардың тізілімі жүргізілген жағдайда); 5) шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдерінде нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарын; 6) кепілді жарнаның аударылғандығын растайтын төлем тапсырмасының көшірмесін; 7) салық органының қатысушының салықтық берешегі жоқ екендігі туралы өтінім берілген кезге дейінгі бір айдан кешіктірілмей берілген анықтамасын; 8) екінші деңгейдегі банкте ағымдағы шоттың бар екендігін растайтын анықтаманы ұсынуы қажет. Ішкі конвертте қатысушының жапсырылған конверттегі тендер шарты бойынша ұсынысы қамтылуы тиіс. Ішкі конверт өтінімдер беру сəтінде жабық болуы жəне қатысушының оны мөрлеуі қажет. Өтінім қабылдау жалға берушінің атына тігілген түрде, парақтарына нөмір қойылған жəне соңғы бетіне қол қойып, мөр басылған құжаттарды (жеке тұлға үшін, егер мұндай мөр бар болса) ұсынылған кезде жүргізіледі. Өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2015 жылғы 23 ақпанда сағат 11.00-де аяқталады. Кепілді жарна Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің – БСК KZ160705012170166006, БЖК KKMFKZ2A, БСН 120340000827, ҚР ҚМ Қазынашылық комитетінің банкі, ТБЖ171, КБЕ-11, ММ коды 2170166 есептік шотына енгізіледі. Төлемнің мақсаты – тендерге қатысу үшін кепілді жарна. Құжаттарды қабылдау жəне тендерге қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап мына мекенжайда: Ақтөбе қаласы, Шəмші Қалдаяқов көшесі, 33-үй, 4-қабат, 403-бөлмеде жүргізіледі жəне тендер өткізуге дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Тендер өткізу жөнінде қосымша ақпаратты: 8 (7132) 54-44-54 телефоны арқылы немесе www.gosreestr.кz сайтынан алуға болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ 2015 жылғы 24 ақпанда сағат 10.00-ден бастап www.gosreestr. kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі объектілерді сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі объектілерді сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жеке шелендіру объектілерін сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады (өзгерістер мен толықтыруларды есепке ала отырып) (бұдан əрі – Ереже). Сауда-саттықтың ағылшын əдісі мен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына объектілер қойылады: 1. Мүліктік кешен: «ҚР ЭМ «Қазгидромет» ШЖҚ РМК теңгеріміндегі жалпы алаңы 245,2 ш.м. қосымша құрылысымен əкімшілік ғимарат жəне жалпы алаңы 159,0 ш.м. жөндеу тұрақ бокс (гараж). Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қаласы, Ш. Уəлиханов к-сі, 17. Бастапқы (алғашқы) баға – 9 825 700 теңге. Кепілді жарна – 1 473 855 теңге. 2. «ҚР АШМ АӨКМИК Солтүстік Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ теңгеріміндегі м/н Т 986 ВО, 2006 ж.ш., ВАЗ 21213 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Аққайың ауданы, Смирнов ауылы, Жұмабаев к-сі, 3. Бастапқы (алғашқы) баға – 159 500 теңге. Кепілді жарна – 23 925 теңге. 3. «ҚР АШМ АӨКМИК Солтүстік Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ теңгеріміндегі м/н Т 982 ВО, 2006 ж.ш., ВАЗ 21213 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Жамбыл ауданы, Пресновка ауылы, Интернационал к-сі, 35. Бастапқы (алғашқы) баға – 141 300 теңге. Кепілді жарна – 21 195 теңге. 4. «ҚР АШМ АӨКМИК Солтүстік Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ теңгеріміндегі м/н Т 123 ВА, 2003 ж.ш., ВАЗ 21213 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Тайынша ауданы, Тайынша қаласы, Совет к-сі, 191. Бастапқы (алғашқы) баға – 152 800 теңге. Кепілді жарна – 22 920 теңге. 5. «ҚР ІІМ ҚАЖ комитетінің СҚО бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н 658КР15, 2005 ж.ш., ГАЗ 31105 411 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қаласы, Тоқсан би көшесі, 39. Бастапқы (алғашқы) баға – 268 000 теңге. Кепілді жарна – 40 200 теңге. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, онда осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілмеді деп танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растайтын болса, онда бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру объектісінің ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, онда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады. Жекешелендіру объектісі бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аук цион қатысушылардың біреуі ұсын ған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы бағаны арттырудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру объектісі бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілді деп танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына объектілер қойылады: 1. «ҚР АШМ АӨКМИК Солтүстік Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ теңгеріміндегі жалпы алаңы 20,7 ш.м., 1969 жылы салынған гараждың бір бөлігі. Орналасқан жері: СҚО, Қызылжар ауданы, Бескөл а., Новая к-сі, 20. Алғашқы баға – 148 100 теңге. Бастапқы баға – 740 500 теңге. Ең төменгі баға – 15 000 теңге. Кепілді жарна – 22 215 теңге. 2. «ҚР АШМ АӨКМИК Солтүстік

Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ теңгеріміндегі жалпы алаңы 88 ш.м., гараж. Орналасқан жері: СҚО, Ақжар ауданы, Талшық а., Ветеринарная к-сі, 1 А. Алғашқы баға – 709 600 теңге. Бастапқы баға – 3 548 000 теңге. Ең төменгі баға – 60 000 теңге. Кепілді жарна – 106 440 теңге. 3. «ҚР АШМ АӨКМИК Солтүстік Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ теңгеріміндегі жалпы алаңы 204,7 ш.м., 1971 жылы салынған, өндірістік ғимарат. Орналасқан жері: СҚО, Тимирязев ауданы, Тимирязев а., Целинная к-сі, 13. Алғашқы баға – 2 405 000 теңге. Бастапқы баға – 12 025 000 теңге. Ең төменгі баға – 200 000 теңге. Кепілді жарна – 360 750 теңге. 4. «ҚР ЖС жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (ҚР ЖСС аппаратының) Солтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ теңгеріміндегі м/н Т 039 SS, 2003 ж.ш., Иж-Москвич 2717220 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 3. Алғашқы баға – 135 700 теңге. Бастапқы баға – 678 500 теңге. Ең төменгі баға – 100 000 теңге. Кепілді жарна – 20 355 теңге. 5. «ҚР ЖС жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (ҚР ЖСС аппаратының) Солтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ теңгеріміндегі м/н 029CS15, 2 006 ж.ш., ВАЗ-21070 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 3. Алғашқы баға – 160 600 теңге. Бастапқы баға – 803 000 теңге. Ең төменгі баға – 90 000 теңге. Кепілді жарна – 24 090 теңге. 6. «ҚР ЖС жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (ҚР ЖСС аппаратының) Солтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі» ММ теңгеріміндегі м/н 032CS15, 2005 ж.ш., ВАЗ-21070 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 3. Алғашқы баға – 141 100 теңге. Бастапқы баға – 705 500 теңге. Ең төменгі баға – 80 000 теңге. Кепілді жарна – 21 165 теңге. 7. «ҚР ЖС жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (ҚР ЖСС аппаратының) Солтүстік Қазақстан облыстық сотының ке ңсесі» ММ теңгеріміндегі м/н 049CS15, 2008 ж.ш., ВАЗ-21214-109 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 3. Алғашқы баға – 397 600 теңге. Бастапқы баға – 1 988 000 теңге. Ең төменгі баға – 200 000 теңге. Кепілді жарна – 59 640 теңге. 8. «ҚР ҚМ МК комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н Т 637 ВО, 1997 ж.ш., Mercedes-Benz Е280 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., К.Сүтішев к-сі, 56. Алғашқы баға – 706 100 теңге. Бастапқы баға – 3 530 500 теңге. Ең төменгі баға – 500 000 теңге. Кепілді жарна – 105 915 теңге. 9. «ҚР ҚМ МК комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н Т 623 ВО, 2000 ж.ш., Mercedes-Benz С200 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Уəлиханов ауданы., Кішкенекөл а., Гагарин к-сі, 72. Алғашқы баға – 733 200 теңге. Бастапқы баға – 3 666 000 теңге. Ең төменгі баға – 500 000 теңге. Кепілді жарна – 109 980 теңге. 10. «ҚР ҚМ МК комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н 126АЕ15, 2004 ж.ш., м ГАЗ-31105 120 а/к. Ор наласқан жері: СҚО, Есіл ауданы, Явленка а., Ыбыраев к-сі, 11. Алғашқы баға – 213 100 теңге. Бастапқы баға – 1 065 500 теңге. Ең төменгі баға – 110 000 теңге. Кепілді жарна – 31 965 теңге. 11. «ҚР Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н Т 075 ВА, 2003 ж.ш., ВАЗ-21213 Нива а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Интернационал к-сі, 60. Алғашқы баға – 308 600 теңге. Бастапқы баға – 1 543 000 теңге. Ең төменгі баға – 160 000 теңге. Кепілді жарна – 46 290 теңге. 12. «ҚР Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша

департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н Т 001 АК, 2001 ж.ш., ГАЗ-3110-411 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Интернационал к-сі, 60. Алғашқы баға – 209 100 теңге. Бастапқы баға – 1 045 500 теңге. Ең төменгі баға – 110 000 теңге. Кепілді жарна – 31 365 теңге. 13. «ҚР Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н Т 909 ВА, 2001 ж.ш., ВАЗ-21074 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Интернационал к-сі, 60. Алғашқы баға – 119 000 теңге. Бастапқы баға – 595 000 теңге. Ең төменгі баға – 60 000 теңге. Кепілді жарна – 17 850 теңге. 14. «ҚР Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н Т 589 АO, 2000 ж.ш., Daiwoo Leganza а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Интернационал к-сі, 60. Алғашқы баға – 332 100 теңге. Бастапқы баға – 1 660 500 теңге. Ең төменгі баға – 250 000 теңге. Кепілді жарна – 49 815 теңге. 15. «ҚР Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н Т 905 ВА, 2000 ж.ш., ВАЗ-21061 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Интернационал к-сі, 60. Алғашқы баға – 91 300 теңге. Бастапқы баға – 456 500 теңге. Ең төменгі баға – 50 000 теңге. Кепілді жарна – 13 695 теңге. 16. «ҚР ІІМ ҚАЖ комитетінің СҚО бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаменті» РММ теңгеріміндегі м/н 664КР15, 2004 ж.ш., ВАЗ21103 а/к. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қаласы, Тоқсан би көшесі, 39. Алғашқы баға – 223 600 теңге. Бастапқы баға – 1 118 000 теңге. Ең төменгі баға – 120 000 теңге. Кепілді жарна – 33 540 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің бастапқы бағасы осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру объектісінің соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңім пазы болып танылады жəне осы жекешелендіру объектісі бойынша аукцион өткізілді деп танылады; 3) егер жекешелендіру объектісінің бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірдебіреуі жекешелендіру объектісін сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеді деп танылады. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарна (бенефициар) «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің (бенефициардың банкі) «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Солтүстік Қазақстан облысы бойынша қазынашылық департаменті» ММ-нің КZ300705012170177006 депозиттік шотына енгізіледі, БСК ККМ ҒКZ2А, БСН 120240018658, КБЕ 11, белгіленген төлем коды 171. Департаменттің депозиттік шотына кепілді жарнаның уақтылы түсу мақсатында қабылдау аяқталуға дейін үш күн кешіктірмей төлеуге кеңес береміз. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН),

толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату объектісі бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының осы Қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінім қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім вебпорталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəти желері бойынша Тізілім вебпорталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электронды мекенжайына өтінімді қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру объектісінің бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен саудасаттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Əрбір сатылған жекешелендіру объектісі бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру объектісін сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Петропавл қаласы, Совет көшесі, 34, 1-қабат, № 11 бөлме мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукцион өткізу жөніндегі қосымша ақпаратты 8 (7152) 46-05-84, 46-20-38 телефондары жəне www. gosreestr.kz арқылы білуге болады.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru. «ҚазАгроИнновация» акционерлік қоғамының ұжымы Ұлы Отан соғысының ардагері, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген агрономы, ғалым, дербес зейнеткер Қамал Боранғазиұлы БОРАНҒАЗИЕВТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Еуразиялық Топ» ЖШС басқармасының төрағасы Алдияр Асланұлы Қазтаевқа, оның туған-туысқандары мен жақындарына орны толмас ауыр қазаға душар болуларына – аталары, Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы майданға қатысушы, еңбек ардагері, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мəдениет қызметкері Əлихан ҚАЗТАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтамыз.

Қазақ экономика, қаржы жəне халықаралық сауда университетінің ұжымы информатика жəне қолданбалы экономика кафедрасының профессоры Савет Сағынтайұлы Сағынтаевқа зайыбы Үрия АЙДАРХАНҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ экономика, қаржы жəне халықаралық сауда университетінің ұжымы проректор, экономика ғылымдарының докторы, профессор Сəуле Саветқызы Сағынтаеваға анасы Үрия АЙДАРХАНҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Александр Машкевич, Патох Шодиев, Алиджан Ибрагимов.

«AMF Group» АҚ ұжымы инвестициялық саясат жəне даму департаментінің директоры Гүлсім Ғабитқызы Егізбаеваға əкесі Ғабит Аманғалиұлы ЕГІЗБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Еуразиялық Топтың (ERG) басшылығы мен ұжымы «Еуразиялық Топ» ЖШС басқармасының төрағасы Алдияр Асланұлы Қазтаевқа, оның туған-туысқандары мен жақындарына – аталары, Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы майданға қатысушы, еңбек ардагері, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мəдениет қызметкері Əлихан ҚАЗТАЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты ауыр қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтады.

«Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ұжымы қазақтың арыс ақыны Мұқағали Мақатаевтың туған құдасы, ғасырға жуық жасаған қария, Ұлы Отан соғысының ардагері, Алматы қаласы Алатау аудандық ардагерлер кеңесі төрағасының орынбасары Қыдырбай АЙДАРҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен артта қалған ұрпағына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


10

www.egemen.kz

7 ақпан 2015 жыл

 Саламаттылық салты

Алатаудың баурайында ен байлық пен игілік жатыр. Ебін тапса, табиғаттың талай сыйын ел игілігіне қызмет еткізуге болады. Соның бірі – «Сұңқар» халықаралық шаңғы трамплиндері кешенінің аумағы болатын. Мұнан былайғы жерде осынау спорттық инфрақұрылым халыққа қызмет ететін болады. Енді шаһардағы аталмыш шаңғы жолы алматылықтардың игілігі үшін жұмыс істейді. Бұл туралы Алматы əкімінің кеңесшісі Павел Новиков жаңа нысанның тұсаукесер брифингінде

Шаѕєы жолы жастарєа тегін жаттыєуєа берілді

Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

оның əлеуметтік бағытқа ие екендігін атап өтті. Спорттың шаңғы түрлерін өскелең

 Бəрекелді!

ұрпақ арасында кеңінен насихаттауға жете мəн берілуде. Мысалы, жаңа нысанды кəсіби спортшылармен қатар балалар да тегін пайдалана алады. Алматы əкімі Ахметжан Есімовтің тікелей бас тамасы əрі тапсырмасы бойынша

жоғары оқу орындары студенттерінің денешынықтыру жəне спорт жөніндегі жоспарлы сабақтары шаңғы трассасының базасында өтетін болады. Техникалық жағынан күрделі бұл спорттық нысанның басты ерекшелігі

– қаланың тура орталығында орналасқандығында əрі инфрақұрылымы жайлы, қолжетімді. Шаңғы трассасының трамплин жанына салынуының өзі оның салмағын асырып отыр. Жоғарыда аталған факторларға орай халықаралық сарапшылар қоғамдастығы оған əлемдік рейтингте үш үздіктің бірі деген əділ бағасын берді. Атап өтерлік жайт, кезінде бос жатқан жерге (қоқыс тасталатын алаңқай) қазіргі заманғы құрылыс материалдарын пайдалана отырып, жаңа нысан салу мегаполис бюджетіне арзанға түсті. Ауқымды

құрылыс 2014 жылдың көктемінде басталды. Кешенде 60 модульді орын, стандартты стадион, 600 көрермендік трибуна, қазылар кабиналары бар. Шаңғы жолының жалпы ұзындығы – 7,5 шақырым, солтүстік бөлігі – 5 шақырым, оңтүстігі – 2,5 шақырым. Құрылыс 2015 жылы толық аяқталады, абаттандыру, жарықтандыру жұмыстары қолға алынады. АЛМАТЫ. Суреттерді түсірген Дəурен ИСАЕВ.

 Айбын

Ќазаќстанныѕ Əскери-əуе кїштері жаѕа Су-30 СМ жоєары маневрлі жойєыш ўшаќтарымен толыќты Қазақстан Қарулы Күштерді Əуе қорғанысы күштерінің (ƏҚК) бас қолбасшысы, авиация генерал-майоры Нұрлан Орманбетов жоспарлы жұмыс сапарымен Иркутск қаласына барды.

Сапары барысында Н.Орманбетов Иркутск авиация зауытында болды. Зауытта ол Иркутск авиақұрылысшыларының түрлі үлгідегі ұшақтарының өндірісімен танысып, бірқатар пайдалы кездесулер өткізді. ҰҚШҰ жəне ƏШҚҚ БРС шеңберінде Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы əскери-техникалық ынтымақтастық тақырыбы талқыланды. Иркутск авиациялық кəсіпорнына жаңа авиациялық техниканы теория жүзінде меңгеру мақсатында ҚР ҚК ƏƏК авиация бөлімдерінің ұшқыштары мен инженерлік-техникалық құрамы келді. Олар бір ай бойы ресейлік əріптестерден жаңа техниканың қырсырын үйренетін болады. «Су-30 СМ ұшағы – бірегей, жоғары маневрлі

Жаѕа антология жарыќ кґрді

Алматы қаласындағы Ұлттық кітапхананың көрмелер залында «Жыр маржаны» атты 10 томдық қазақ поэзиясы антологиясының тұсаукесер рəсімі өтті. Ұлт руханиятының игі шарасына əдебиет қайраткерлері мен зиялы қауым өкілдері қатысты. Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Атырау облысы əкімдігінің тапсырысымен жəне қолдауымен жарық көрген көлемді еңбекті қалың оқырман қауымға «Мереке» баспасы сыйға тартып отыр. Қазақтың кітап басу тарихында тұңғыш рет 1977 жылы екі томдық қазақ кеңестік поэзиясының антологиясы жəне белгілі əдебиеттанушы Сауытбек Абдрахманов құрастырып 2007 жылы «Раритет» баспасынан шығарған екі томдық авторлық антологиядан басқа бұрын-соңды қазақ халқының арғы тарихындағы белгілі жырау бабаларымыздан бастап бүгінгі жас таланттарға дейінгі аралықты мейлінше толық қамтыған көлемді еңбек оқырман қолына тимеген еді. 10 томдықтың алғашқы томы ұлы бабамыз тасқа қашап жазып кеткен данышпандық жырлар мен Түрік қағанатын құрған Құтлығ қағанның ұлы Күлтегін қағанның ел шежіресінен басталады. Шығарманың еркін əдеби нұсқасын белгілі ақын Темірхан Медетбек жасаған. Қазақ поэзиясында өзіндік із, қайталанбас қолтаңба қалдырған 678 ақынның шығармаларын топтастырып, 3000 дана таралыммен жарық көрген осынау жыр жəдігерінің əр томы көркем безендіріліп, əрбір ақынның бейнесі суретші Алтай Айтжановтың қылқаламымен шебер салынған. Антологияны қазақтың белгілі қаламгерлері Мереке Құлкенов пен Гүлсім Мұқышева құрастырып, алғысөзін ақын Темірхан Медетбек жазған. – Бұл он томдықты ұлт руханиятындағы зор жаңалық деп білеміз. Қазақтың мəдени өміріндегі айтулы құбылыс. Антологияның көркемделуі де көз жауын алған əсем, алтынмен аптап, күміспен күптелген. Қағазы

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

да ерекше, көз қарықтырмайды. Облыс əкімі Бақтықожа Ізмұхамбетов бауырымыздың антологияның ойдағыдай шығуына қосқан үлесін тек азаматтық деп қана емес, үлкен ерлік деп бағалап отырмыз. Парақтап көз жүгірткен адамға бұл – үлкен жұмыс, зор шаруа, бір институт жасайтын ауқымды еңбек. Айтары жоқ, құрастырушылар мен баспа қызметкерлері ауыз толтырып айтуға да, мақтануға да тұрарлық іс тындырған, – деп аталмыш еңбекке баға берді Ұлттық кітапхана басшысы, белгілі жазушы Əлібек Асқаров. – Қазақ ақындарының басын құрап, он томдық жинақ шығару жөнінде Бақтықожа Ізмұхамбетов бастама жасаған болатын. Содан кейін ақындардың шығармаларын жинау, іріктеу, баспаға дайындау жөнінде көптеген жұмыстар жасалды. Соның нəтижесінде тұңғыш рет осындай он томдық жарыққа шығып отыр. Онда қазақ тарихындағы жыраулардан бастап қазіргі ақындардың басым бөлігі қамтылды. Бұл көлемді жинақ өмірден өтіп кеткен жыр жампоздарына көрсетілген ерекше құрмет деп есептейміз. Сондай-ақ, бүгінгі таңда əр өңірде жүрген ақындарға да жасалған үлкен қолдау болады деп ойлаймын, – деді белгілі қаламгер Мереке Құлкенов. Қазақ əдебиетінің деңгейін жаңа сапалық белеске көтерген туындының бір бөлігі авторларға тегін таратылды, қалған бөлігі еліміздің кітап дүкендеріне саудаға түспек. Антологиялық бұл еңбек қазақ поэзиясын зерттеуші ғалымдар мен сыншылар үшін де, ұлттық мəдениетіміздің кесек шығармаларын тұшынып оқитын бұқара қауым үшін де үлкен рухани байлық болмақ.

жойғыш ұшақ. Оның қозғалтқышында басқарылатын тарту векторы бар. Авиация мамандары Қазақстан Əскери-əуе күштерінің ұшқыштары мен инженерліктехникалық құрамын қысқа мерзім ішінде даярлықтан өткізеді», – деді Иркутск авиация зауытының бас директоры Алексей Вепрев. «Еліміздің Президенті – Қарулы Күштеріміздің

 Көрме

«Егемен Қазақстан».

Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының ұйытқы болуымен Жамбыл о блыстық көрме залында Қазақ хандығының 550 жыл дығына орай «Өнер – ата-дəс түр мұрасы» атты көрме ұйым дастырылды. «Кəрі тарихтың қойнауына үңілер болсақ, ат тың жалында, түйенің қомында

күн кешкен қилы-қилы замандарда қаншама ел мен жұрт түрлі алапаттардың жойқынына төтеп бере алмай, жұтылып кете барды. Тіпті, жер бетінен жоғалып кеткендері де жетерлік. Аллаға шүкіршілік, ұлан-байтақ жеріміз, төрткүл дүние мойындаған егемен мемлекетіміз бар. «Өткенін ұмытқан – өшкендіктің белгісі, өткенін еске алған – өскендіктің белгісі» деген, бұл іс-шараның

«Егемен ақпарат».

 Спорт

Ґткенін еске алєан – ґскендіктіѕ белгісі Оралхан ДƏУІТ,

Жоғарғы Бас қолбасшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың саясатының арқасында бүгінгі таңда жауынгерлік авиацияны қару-жарақ пен əскери техниканың заманауи түрлерімен қайта жарақтандыру мүмкіндігі бар. Аталған көп функциялы ұшақ Əуе қорғанысы күштерінің жауынгерлік мүмкіндігін айтарлықтай арттыратыны анық. Сонымен қатар, ұшақтың техникалық ерекшеліктері ұшқыштардың жауынгерлік даярлығының жоғары деңгейін қамтамасыз етеді», – деді Н. Орманбетов. Естеріңізге сала кетсек, жақын арада еліміздің Əскери-əуе күштерінің қатары 4++ буынына жататын жаңа жоғары маневрлі Су-30 СМ жойғыш ұшақтарымен толықты. Бұл – Қазақстанның əуе шекарасы күзетінің сенімділігін арттыра түседі. Қазақстан армиясы жылдан жылға нығайып, əскерлерге қару-жарақ пен əскери техниканың жаңа үлгілері келіп түсуде, əскери кадрлардың кəсіби біліктілігі артып келеді.

Универсиадада таєы 2 алтын медальєа ќол жетті

жас ұрпаққа берер тəлімі зор», дейді оқу орнының ректоры, профессор Дария Қожамжарова. Көрмеге аталмыш оқу орнының Шығармашылық мамандықтар факультетінің оқытушылары мен студенттерінің 60-тан астам қолданбалы өнер жəне кескіндеме жанрындағы туындылары қойылды. Атап айтқанда, Қ.Нұрбайқызының «Айша бибі», А.Аманжолдың «Шебер қолы», А.Нейфелбдтің «Бесік», А.Жанқожаеваның «Караван» атты картиналары тарихтың терең қойнауынан сыр шертеді. Ал, Ж.Тұрмаханованың «Бəйтерек тарихы», Ш.Жұмалиеваның «Астана жолы», Г.Нұрпаштың «Ертегі əлемі», Ж.Қилыбаеваның «Көктем көңілі», А.Фиешканың «Нежность» тақырыбындағы өнер туындыларында егемен елі міздің жеткен жетістіктері мен толайым табыстары көркем бейнеленген. Сонымен қатар, ұлттық музыкалық аспаптар мен киімдер, күнделікті тұрмыс-тіршілікте қолданылған заттар қала тұрғындары мен қонақтарының назарын аударды.

Қазақстан студент спортшылары қазіргі күндері Испанияның Гранада қаласында өтіп жатқан Қысқы Универсиадада бұрнағы күні тағы 2 алтын, 1 күміс медальға қол жеткізді. Оларды фристайлдың могул түрі бойынша Юлия Галышева (суретте) мен Павел Колмаков түсірді. Ал күміс медальды қоржынға Дмитрий Рейхерд салды. Юлия Галышева бірінші орынды 66,00 ұпаймен жеңіп алды. Екінші орынға 59,90 балмен ресейлік Марика Пертахия орналасса, үшінші орын 51,86 ұпай жинаған кореялық Со Чжи Вонға тиесілі болды. Қазақстанға бұл күні екінші алтын медальды алып берген фристайлшы Павел Колмаков 72,45 балмен топ жарды. Екінші орынға оның командаласы Дмитрий Рейхерд 68,73 ұпаймен жайғасты. Ал үшінші тұғыр ресейлік Сергей Шимбуевке (62,11) бұйырды. Бұл жолғы Қысқы Универсиаданың екіге бөлініп өтіп жатқаны белгілі. Оның алғашқы бөлімі Словакияның Осрблье қаласында ойналса, соңғы кезеңі ақпан айының басынан бастап испан жеріне ауысты. Осы кезге дейін Қазақстан құрамасы екі жақтан 10 медаль алып үлгерді. Оларды 5 алтын жəне 5 күміс медальдар құрайды. Осыншалықты медаль қорымен біздің спортшылар командалық есепте Ресей студенттерінен кейінгі екінші орында келеді. Дамир ҚОЖАМҚҰЛ.

Жамбыл облысы.

АЛМАТЫ.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 5 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №496 ek

Profile for Egemen

07022015  

0702201507022015

07022015  

0702201507022015

Profile for daulet
Advertisement