Page 1

СІЗ не дейсіз? Ўќсата білгенге табыс кґл-кґсір Шалғай ауданнан хабарласқан оқырманымыз агроөнеркəсіп кешені саласын дамытуға арналған мемлекеттік бағдарламалар жайы қызықтыратынын, мүмкіндік болса, қатысу ниеті барын жасырмады. Ауылдың еңсесін көтеріп, тұрғындардың тұрмысын жақсартуды діттей тін осындай қолжетімді жобалар жөнінде мағлұматымыз аз, деді тілшілер қосынына телефон шалған азамат. «Егемен Қазақстан» газетінің Солтүстік Қазақстан облысындағы меншікті тілшісі Өмір Есқали «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ СҚО филиалының директоры Зейнеп Рахымбековаға: – Сіз бұған не дейсіз? – Мұндай сауалдар бізге жиі қойылып жатады. Шынында да, ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері мен ниет еткен жеке адамдарды мемлекеттің демеуі жыл өткен сайын артып келе жатқандықтан, қаржы көзін таңдау жəне шағын несие алу мүмкіндіктері əлдеқайда кеңіді. «ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдинг құрамына кіретін біздің құрылымның бірқатар бағдарламалары ауылдықтарға арналған. Былтыр 264 займшыға 180 миллион теңгенің шағын несиесі берілді. Сөз арасында оның мөлшері 65 мың теңгеден 400 мың теңгеге дейін артқанын айта кеткен жөн. Осылайша, шағын несиелеу бағдарламасы аясында шаруасын дөңгелетіп, қосымша жұмыс орындарын ашушылар қатарының көбейіп келе жатқаны қуантады. Елімізде етті бағыттағы мал табындарын молайтуды мақсат ететін «Сыбаға» бағ дарламасы бойынша да бір қатар артықшылықтар қарас тырылған. Ол бойынша 1 миллион теңгеден 18 миллион теңгеге дейін несие рəсімдеуге болады. Оның 15 пайызына дейінгі қаражатты негізгі құрал-жабдықтар сатып алуға, жөндеу жұмыстарына жұмсауға мүмкіндік бар. Жоба іске асырылғалы өңірге 4,5 мыңға жуық сиыр мен 200ге тарта еркек мал əкелінді. Негізгі қарызды жабу кезеңкезеңмен атқарылады. Жылдық сыйақы 6 пайыз төңірегінде. «Егінжай» бағдарламасы қолға алынғалы 260 миллион теңгедей несие берілді. Бұрын жылдық сыйақы 12 пайыз болса, енді 9,5 пайызға төмендеді. Екінші деңгейлі банктер кепілдігімен 1 миллион теңгеден 6 миллион теңгеге дейін несие алуға болады. Биыл Ислам Даму банкі арқылы қаржылық жұмыс жүргізу жүйесін енгіздік. Ол үшін исламдық қаржыландырудың негізгі қағидаттарын қатаң сақтай отырып, ауыл кəсіпкерлеріне бірінші кезекте басымдық беріледі. Мəселен, «Сəтті» деп аталатын бағдарлама шеңберінде бір займшыға 25 мың АҚШ долларына дейін қа ра жат алу мүмкіндігі көзделген. Əрине, мол қаражат ұзақ мерзімге əрі жеңілдікпен берілетіндіктен, қайтару механизмдері де мұқият ой ластырылған. Солтүстік Қазақстан облысы.

№81 (28020) 6 НАУРЫЗ СƏРСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Өңір өмірі

Аяулы меніѕ ауылым

Елбасы ќабылдады

Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының мүшесі Нұрлан Алдабергеновті қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Кездесу барысында Мемлекет басшысы қазіргі уақытта Біртұтас экономикалық кеңістіктің тиімді жұмыс жасауына байланысты бірқатар мəселелерді шешу қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар, Нұрсұлтан Назарбаев тауар өндіру, тарату жəне біркелкі жағдай мен тең бəсекелестік ортада қызмет көрсетуге байланысты Кеден одағының тауарлы рыноктарына жүйелі талдау жүргізу қажет екеніне тоқталды. Н.Алдабергенов өткен жылғы жұмыс қорытындылары жəне мо нополияға қарсы қызметті

реттеу, атап айтқанда, Кеден одағы елдерінің тауарлы рыноктарын бақылау саласындағы алдағы кезеңге арналған жоспарлары туралы баяндады. Сондай-ақ, кездесуде электр энергетикасы, авиация жəне темір жол салаларындағы бəсекелестік пен монополияға қарсы реттеу мəселелері қаралды. Кездесу қорытындысы бойынша Мемлекет басшысы тауарлы рыноктарға, атап айтқанда, шекаралас аумақтарға жан-жақты талдау жасау жөнінде бірқатар тапсырмалар берді.

Тілшіге тығыз тапсырма

ЖЕР мен ТЕР

Кґктемгі егіске дайын Күн санап көркейіп, ажарлана өзгерген, өзінің сұлу табиғатымен еріксіз адамды бауырына баурап алатын Шымкент – Самара тасжолындағы айналасы терекке толы, түтіні тіке шыққан Махамбет ауылына сыртынан қызықтап күніне мыңдаған жолаушы өтеді. 16 ұлт өкілі мен 2500 халқы, төрт елді мекені бар ауылдың тыныс-тіршілігі өзінше қайнап жатыр. Махамбет атындағы жалпы білім беретін аралас орта мектепте 300 оқушы білім алса, оларға 59 ұстаз дəріс береді. Мектеп өткен жылы республика қаражаты есебінен 112 млн. теңгеге күрделі жөндеуден өтті. Жоғары санаттағы қазақ тілі мен əдебиеті пəнінің мұғалімі Матуза Абдулова «Намыс» үйірмесін жүргізеді. Мектеп директоры Тілеген Абдрахманов мектеп жанынан оқушылар күшімен мұражай ашқандарын, бұл мұражай ауыл балаларының бос уақытын қызықты өткізіп, ауылдың өткенін жинақтап, рухани азық алатын орынға айналғанын мақтанышпен əңгімелейді. Мектеп жанындағы 3 пен 5 жас аралығындағы балаларға арналған шағын орталықта 42 бүлдіршін бар екен. Оларға 4 тəрбиеші əн үйретіп, жазу жазғызады.

Ауылда орталық қоғамдық монша, ауыл клубы, шаштараз, нан пісіретін наубайхана, шұжық цехы, бірнеше дүкен тұрғындарға қызмет көрсетеді. Ауылдағы ағайынды Еркін мен Төлеп Насыровтар «Алтын-Болашақ» атты шаруа қожалығын құрып, 30 гектар жерге баубақша салып, 10 гектар жерге 2500 түп алма ағашын отырғызды. 2009 жылы облыс бюджеті қаражаты есебінен 2000 шаршы метрлік жерге жылыжай салды. Жылыжайда күзде қызанақ, көктемде қияр отырғызады, əрқайсысынан 20-30 тонна өнім алып сатуда. Қосымша өз қаражаттары есебінен тағы да 1600 шаршы метрлік жылыжай салуда. Ұлыстың ұлы күні əз Наурызда ауыл тұрғындарының дастарқанынан Еркін мен Төлептің жаңа піскен қиярлары табылады. Махамбет ауылының əкімі Сəбит Сатқанов ауыл тұрғындарына жеке кəсіпкерлікті дамытуға «Сыбаға» бағдарламасы бойынша қожалық ашуға көптеген жеңілдіктер қаралғанын, ауыл көгілдір отынмен толық қамтылғанын айтады. Ал «Шонайбеков» шаруа қожалығы сыбаға бағдарламасы бойынша 47 млн. теңге несие алып, 270 бас ірі қара малын сатып алды. Қазіргі

Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

таңда бұл шаруашылықта 1600 ірі қара, 800 бас қой бар. Аудан əкімі Марат Оңғарбеков дала дауылпазы, батыр ақын Махамбет атымен аталатын ауылдың ауданымыздың барлық елді мекендеріне үлгі екендігін айтты. Басқа елді мекендерді де осындай дəрежеге көтерсек, нұр үстіне нұр болар еді. Лайым солай болсын. Рафхат ХАЛЕЛОВ. Батыс Қазақстан облысы, Зеленов ауданы, Махамбет ауылы.

Тўєырнамадаєы тапсырмалар тиянаќты орындалуы тиіс Кеше Премьер-Министр Серік Ахметовтің төрағалығымен өткен селекторлық режімдегі Үкімет отырысында «Нұр Отан» ХДП-ның «Қазақстан. 2017 мақсаттары. Ұлттық іс-қимыл жоспары» сайлауалды тұғырнамасының орындалу барысы талқыланды. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Аталмыш саяси құжат 2011 жылы қабылданған болатын. Онда еліміздің алдағы жылдарға негізделген маңызды мақсаттары мен бағыттары көрсетілген. Яғни, бұл тұғырнамада Үкімет алдына бірқатар өзекті экономикалық жəне əлеуметтік міндеттер қойылды. Өз кезегінде бұл іс-қимыл жоспардың орындалу барысы «Нұр Отан» партиясының саяси кеңесі мен ел Үкіметінің бірлескен жұмысының нəтижесі болып табылады. Соған орай кешегі отырыста бірқатар орталық жəне жергілікті атқарушы органдардың басшылары сөз сөйлеп, міндетті мақсаттардың бүгінгі межелі деңгейін баяндады.

АҚПАРАТТАР аєыны

«Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы шеңберінде 8 мыңнан аса ауыл азаматы шағын несие алды. Жалпы, бағдарламаның бірінші бағыты бойынша 2 жылдың ішінде 59 мыңнан астам адам оқу орнын аяқтап, 38 мың адам жұмысқа орналасқан. Атырау облысында биыл үдемелі индустриялық-инновациялық бағдарлама негізінде екі зауыт бой көтереді. Оның бірі натрий гипохлоридін өндіру зауыты болса, екіншісі – құбыр өткізу арматурасы зауыты. Оңтүстік Қазақстан облысы Шаян ауылында биыл «SB Capital» компаниясы қуаты 100,5 мвт болатын жел электр стансасын салады. Осы арқылы өңірдің энергиясын үнемдеуге негіз қаланбақ. Қазір жоба бойынша атқарылатын істер пысықталу үстінде. Жамбыл облысындағы 373 елді

Қазіргі күні көптің көңілін күпті етіп отырған мəселе – жаһандық экономиканың ахуалы. Ал əлемді əбігерге салған дағдарысқа біз сияқты жас мемлекеттің қарсы тұруының қайсыбір амалы экономикамыздың тұрақтылығын сақтап қалу болса керек-ті. Сол себепті тұғырнаманың басты бағыты да осы экономиканың өсімін қамтамасыз етуге негізделіп жасалған болатын. Кеше жиында осы мəселеге арналған басты баяндаманы еліміздің Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев жасады. Иə, «Нұр Отан» халықтықде мократиялық партиясы сайлауалды тұғырнамасында ұлттық экономиканың макро экономикалық тұрақтылығын

мекеннің 197-сі ғана орталықтандырылған жүйеден ауыз су алады. Ал қалғандары ұңғымалар мен құдықтардың суын пайдаланады. Биыл осы күрделі түйінді шешу үшін республикалық бюджеттен 17,3 млрд. теңге қарастырылды. Осыған орай Тараз, Жаңатас жəне Қаратау қалаларының су құбырлары қайта жөндеуден өтеді. Оралда кеше халықаралық əйелдер күніне арналған «Ғасырлар бейнесі» атты көрме ашылды. Көрмеге XIX ғасыр жəне XX ғасыр басында қыз-келіншектер киген көйлектер мен 1870-1880 жылдары тігілген тоқыма көйлектер қойылған. Авиакомпанияларға тұрақты ішкі коммерциялық əуе тасымалдарын орындауға рұқсат берудің жаңа ережесі бекітілді. Бұл талап жолаушылар тасымалын уақтылы қамтамасыз ету үшін енгізіліп отыр. Сонымен қатар, авиакомпания лар халықаралық əуе көлігі қауымдастығы қауіпсіздік аудитінің

қамтамасыз ету шеңберінде 2012 жылы ішкі жалпы өнімнің нақты өсімін орташа 6-8 пайыз деңгейінде қамтамасыз ету көзделген болатын. Алайда алпауыт елдерді де ауыздыққа алған дағдарыстың салдары біздің бұл болжамға да бұғау болғандай. Бірақ тым қалыс емеспіз, əрине. Алдын ала болжамдар бойынша, өткен жылғы экономика өсімі 5 пайызды құрады. Бұл іс-шаралар жоспарында көрсетілген деңгейден 1 пайызға төмен. Мұның себебін Е.Досаев əлемдік экономиканың өсу қарқынының төмендеуіне, тау-кен жəне металлургия өндірісінің өнімдеріне деген сыртқы сұраныстың қысқаруына байланысты болды деп түсіндірді. «Өзге себептердің ішінен өсімдік шаруашылығының жалпы өнімінің 27,7 %-ға төмендеуі мен 81 млн. тоннаға жоспарланған мұнай өндірудің 79,2 млн. тоннаға дейін төмендеуін атап өтуге болады», деді министр. (Соңы 2-бетте).

өндірістік сертификатын алатын болады. Солтүстік Қазақстан облысында бір аптада 700-ден аса адам қар құрсауынан құтқарылған. Қар тазалау жұмыстарына сала еңбеккерлері жұмылдырылды. Қазір мұндағы барлық өңір қатаң бақылауға алынған. Биыл Қызылорда қаласында төрт жолақты айналма жол құрылысы басталады. Бұл жол «Батыс Еуропа –Батыс Қытай» халықаралық көлік дəлізімен шектеседі. Павлодар облысы кедендік бақылау департаментінің қызметкерлері контрабандалық жолмен жеткізілген құны 15 млн. теңге тұратын Қытай тауарын тəркіледі. Еліміз азаматы жалған құжат толтыру арқылы заңсыз тауарды Украинаға əкетпекші болған. Қазір осы оқиғаға байланысты қылмыстық іс қозғалды. ҚазАқпарат,CA-NEWS (kz), Benws.kz агенттіктерінің хабарлары бойынша дайындалды.

Кеше Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Марат Тəжин Румынияның Қазақстан Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Николае Урекені қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Елшімен əѕгіме

Кездесуде екі ел арасындағы ынтымақтастықты одан əрі нығайту мəселелері талқыланды. Тараптар Румыния Премьерминистрінің Қазақстанға биылғы екінші жартыжылдыққа жоспарланған сапарының маңыздылығына тоқталды. Алдағы келіссөздердің инвестициялық жобалар бойынша өзара ісқимылды əлдеқайда са палы деңгейге көтеруге, шарттыққұқықтық базаны кеңей туге мүмкіндік беретіні атап өтілді. Сонымен қатар, Мемлекеттік хатшы ЭКСПО-2017 көрмесін өткізуге Астананың кандидатурасына Румынияның көрсеткен қолдауы үшін алғысын білдірді.

Көктемгі дала жұ мы стары Жетісу жерінде зор жауапкерші лікпен басталып, тиянақты əрі қалыптасқан жақсы үрдістен таймай атқарылуда. Бүгінгі күнге соқа, тырма, тұқым сепкіш 100 пайызға дайын болса, механизаторлар қауымы тракторларын 90 пайызға дайындап үлгерді. Көктемнің бір күні жылға азық болатынын əсте естерінен шығармайтын диқандар дала төсіндегі тынымсыз тірлігін бастап қана қоймай құбылып тұратын ауарайына қарай əрекет етуде. «Биылғы көктемде барлығы 455 мың 458 гектар жерге себілетін 54 мың тонна дəнді дақыл тұқымының 53 мың тоннасы талапқа сай тексеруден өтті. Таратып айтсақ, оның 23 мың

тоннасы – 1 класты, 28 мың тоннасы – 2 класты, 1200 тоннасы 3 класты болып бөлініп себіледі. Дала жұмыстарын дер кезінде белгіленген талапқа сай жүргізуге қажетті 47 мың тонна солярканың бүгінгі күнге дейін 30 пайызы қолымызға тиді», деді Алматы облысы əкімінің орынбасары Тынышбай Досымбеков. Рас, биыл Жетісу жерінде қар суы мол болып, жауын-шашын да көбейіп тұр. Төтенше жағдай қаупі төнген аймақтар өз алдына. Соның бəрін ескере отырып жетісулықтардың аршындап алға басуы – осыған дейін аграрлы облыста дала жұмыстарының қалыпты ырғаққа түсіп, жылмажыл тұқым себілетін жер көлемін кəсіби тұрғыда біртіндеп өсіре білгендігінің жемісі. Алматы облысы.

(Аталған мəселеге орай тілшілеріміз дайындаған материалдар топтамасын 3-беттен оқи аласыздар).

Мəселенің мəнісі

Əділетсіз əрекеттіѕ аќ-ќарасы аныќталуда Семей қаласының жолаушы тасымалдаушы мекемелері биылғы жылдың басында қоғамдық көліктегі жолақыны 50 теңгеден 60 теңгеге бірден көтерген болатын. Оның алдында жолаушыларға қызмет көрсетушілер жергілікті билікке жолақыны өсіргілері ке летіндігі жөнінде ұсыныс та жасаған. Жергілікті əкімдік оларға: «Сіздердің бұл əрекеттеріңіз қисынға келмейді, алдымен қызмет ақысын көтеруге түрткі болған негізгі себепті дəлелдеңіздер, содан соң барып, бұл жағдайды комиссия алқасына ұсынайық», деп жауап қайтарған. Алайда, жолаушы тасымалдаушылар өз дегендерін жасаған болатын. Жаңа жылдың алғашқы күнінен 60 теңге төлеуге мəжбүр болған халық наразылығы қызмет көрсетушілерді райынан қайтара алмады. Атқарушы биліктің: «Қызмет ақысын өсіруге негіз боларлық есептік көрсеткіштеріңізді көрсетіңіздер», деген талабы да толық орындалмады. Ақырында бұл мəселенің дұрыс-бұрыстығын анықтау сот алқасына ұсынылып, жағдайды жете тексеруге прокуратура қызметкерлерінің араласуына тура келген. Семей қалалық прокуратурасы тексеру қорытындысында жолаушы тасымалдаушылардың

қоғамдық көліктегі жолақыны қымбаттатуларын заңсыз деп тапты. Прокуратура тексеруі кезінде жолаушы тасымалдаушылардың жолақыны өз бетінше көте рулерімен бірге, басқа да бірнеше заңсыздықтарға жол бергені анықталған. Олардың мұндай қадамға баруға «жанар-жағар май, коммуналдық қызмет, азықтүлікке қосылған бағалар əсер етті» деген сылтаулары да негізсіз болып қалды. «ҚазМұнайГаз» АҚ пен «Гелиос» ЖШС келісімде көрсетілгендей АИ-80 жанар майын 89 теңгеден, дизельді 94 теңгеден үздіксіз беріп отырған. Сонымен бірге, жолау шы тасымалдаушылардың «Ав томобиль көліктері туралы» Заңның 19-бабының, 2-тармағында көрсетілгендей жергілікті атқарушы биліктің келісімінсіз өз бетінше бастама енгізуге болмайды деген талапты бұзып отырғандығы мəлімделіп, 2 наурыздан бастап жолақы бұрынғыдай 50 теңге болды. Қазіргі кезде қаладағы қоғамдық көлік иелерінің əрекетіне қатысты мəселе сот қаралымында. Алдағы уақытта заңсыздыққа орын берген адамдар тиісті жауапкершілікке тартылмақ. Қайрат ЗЕКЕНҰЛЫ. СЕМЕЙ.

Таєайындау

Оймақтай ой Адалдық дегеніміз – жүректің тазалығы. Франсуа де ЛАРОШФУКО.

Мемлекет басшысының Жарлықтарымен: Мұхтар Ақатұлы Аюбаев Қазақстан Республикасы республикалық Ұланының қолбасшысы қызметіне тағайындалды, ол Қазақстан Республикасы Президентінің Күзет қызметінің бастығы қызметінен босатылды; Əнуар Төлеуханұлы Садықұлов Қазақстан Республикасы Президентінің Күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды.

Хроника

Мемлекет басшысының Жарлығымен Амангелді Смағұлұлы Шабдарбаев Қазақстан Республикасы республикалық Ұланының қолбасшысы қызметінен босатылды жəне əскери қызметте болудың шекті жасына толуына байланысты əскери қызметтен шығарылды.


2

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

Тўєырнамадаєы тапсырмалар тиянаќты орындалуы тиіс (Соңы. Басы 1-бетте).

Атымызєа лайыќ болайыќ, аќсаќалдар! 1997 жылы мен бір шаруашылықтың төрағасы едім. Адам түсініп болмайтын аласапыран кезең. Кеңсеге күніне 20-30 əйел келеді. «Баламның киімі жоқ, үйімізде ұн жоқ, қалаға баратын тиынымыз жоқ», деп егіледі. Тіпті, кейде дауыс салып жылайтындары да болады. Қабырғаң қайысады, көмектесер дəрмен жоқ. Банктер жабылған, мал азайған, шаруашылық тарап жатыр. Жарылқасын ƏЗІРЕТБЕРГЕНҰЛЫ, еңбек ардагері.

Қаланың əйелдері аладорба арқалап, ел кезіп сауда жасап, нəпақа тауып жатты. Ауылда аладорба арқалап, сауда жасайтын да ақша болмады. Бүйтіп бастық болғаны құрысын деп, салым суға, ойым он саққа кетіп жүргенде Президенттің «Қазақстан-2030» Стратегиялық бағдарламасы жарияланды. Бірнеше қайтара оқып шықтым. Бұл Жолдау емес, тəтті қиял секілді көрінді. Барлық нəрсе құрып жатқанда, елу елдің қатарына қосыламыз дегенге қалай сенерсің. Ол кездегі аласапыранды Құдай басқа салмасын. Жұрт тентіреп, есеңгіреп қалған кез еді ғой. Елбасының сол Жолдауда айтқаны айналдырған он жылдың ішінде анық келіп, экономикамыз орнығып, тұрмысымыз түзелді. АҚШ-тың экс-президенті Джордж Буштың өзінің өмірбаяндық кітабында көп елдің көшбасшысына баға бере келіп, Қазақстан Президенті Назарбаевты ертеңгі күнді болжай алатын ерекше қасиеті бар адам деп бағалауы тегін емес. Жолдауда: «Біз қайда бара жатырмыз. Қазақстан 2050 жылға қарай əлемнің ең дамыған отыз елінің қатарында болуға тиіс», деп айтылды. Мұны қазір қиял демеймін. «Мен жергілікті басқаруды дамыту тұжырымдамасын бекіттім. Сондықтан мəслихат арқылы ауыл əкімдерінің сайланбалылығын енгізу туралы шешім қабылдадым», деп айтылды. Жолдауда əрине, дүние жүзі мойындаған ел басқарудың жолы барлық билікті халықтың өзі сайлап алуында екеніне дау жоқ. Бірақ, əр нəрсенің пісіп-жетілетін кезеңі, мерзімі болады. Бала ерте туса шала, қауын ерте жұлса ащы болады. Ол үшін адамдар рухани жағынан пісіп-жетілуі қажет секілді... «Мемлекет жəне халық ұлттық патриотизмді сезініп, бірлесіп жұмыс істеуге тиіс. Əрбір адам өз бойында жəне балаларымыздың бойында жаңа қазақстандық патриотизмді тəрбиелеуіміз керек. Бұл – мемлекеттің алға дамуының негізгі шарты», деп айтылды. Жолдауда Əл-Фараби «Тəрбиесіз берілген білім адамзатқа қауіпті» дегенін бəріміз білеміз. Осы сөзді қазіргі заманға лайықтап айтсақ, «Ешқандай демократия да, шіріген байлық та, дамыған экономика да ұрпақтары ата салтын сақтамаса, ұлттық салт-дəстүрін бойына сіңіре алмаса, ұлттық тəрбиемен сусындамаса, ешқандай мемлекет жойылып кету қаупінен құтыла алмайды. Бұл – аксиома. Біз бала тəрбиесін айтқанда, алдымен мектеп, директор, ұстаздарды сөз етіп, барлық кінəні тек солардан іздейміз. Мұнда шындық та, қателесу де бар. Жақында бір ғалымның осы мəселе төңірегінде көлемді зерттеу мақаласын оқыдым. Соғыстан кейінгі жылдары бала тəрбиесіне кері əсер ететін 7-8 нəрсе ғана болған екен. 1970-1980 жылдары ол 15-20-ға жетіпті. Ол кезде мектептің балаға əсер етуге толық мүмкіншілігі бар екен. Ал қазіргі кезеңде бала тəрбиесіне кері əсер ететіндер саны 100-ден асып кетіпті. Бұл жағдайда ұрпақ тəрбиесіне ұстаз да, ата-ана да, БАҚ-та, билік те, кəсіпкер де, ақсақалдар мен қариялар да түгел

атсалыспаса, қиын болуы мүмкін. Мектепті, ұстазды сынай бергенше, ел болып ұрпақ тəрбиесіне жаппай көмектесейік. Бұл қиындықтан бізді таза ұлттық тəрбие, бабаларымыздан қалған дəстүр жəне таза ханафи мазхабындағы мұсылманшылық алып шығады. Жолдауда: «Біз болашаққа көз тігіп, тəуелсіз елімізді «Мəңгілік ел» етуді мұрат қылдық. Үдеудің сыры бірлікте. Жүдеудің сыры алауыздықта. Сондықтан барлық буын өкілдеріне үн қатамын. Алдымен, алдыңғы толқын аға буын! Сіздердің көргендеріңіз бен өмірлік тəжірибелеріңіз кейінгі буынның ақиқат жолынан адаспай алға басуына септігін тигізеді, аға буыннан күтеріміз көп», деді. «Қазақты еш уақытта сырттан жау алған емес. Қазақ əлсіресе алауыздықтан əлсіреген, күшейсе бірлікпен күшейген. Қазақтың ішкі тұтастығын бұзғысы келетін рушылдық, жершілдік əңгімемен ел бірлігін бүлдіргісі келетін күштердің пайда болуы Елбасы ретінде мені алаңдатпай қоймайды», деген аталы сөз айтты. Сонымен бірге, бəрімізді қатты ойландыратын «Орталық Азияда ұлттық қауіпсіздікке төнген қатерлер пайда болды», дегенді де көлденең тартты. Жолдаудағы жоғарыда айтылған сөздер əрбір адамды толғандыруы тиіс деп ойлаймын. Менің ойымша, қазақты ішінен ірітетін рушылдық, жершілдік ауруы асқынып бара жатпаса да, əжептəуір белең алып, əр жерден қылтиып бой көрсете бастады. Əрбір қазақтың төрінде Абай тұрмаса да, сол рудың шежіресі тұратын болды. Əр рудың тарихта бар да, жоқ та батырларының есімі көшеге беріліп, басқа да үлкенді-кішілі іс-шаралар қаптап кетті. Жас балаға кішкентайынан сен мына рудың баласысың, сенің атаң пəленше деген батыр болған деп үйретсек, əрине, ол өскенде сол рудың сөзін сөйлейтін, нағыз өрескел, өз айтқанынан басқаға көнбейтін эгоист болып шыға келеді. Барлық үйде Абай тұрып, ұрпағымыз оның қарасөздерін оқып, өлеңдерін жаттап өссе, көшелерге сөз атасы Майқы бидің ескерткіші қойылып, оған өзінің: «Барлық қазақ бір туған, Көп бəлеге жолығар, бөліп алып сөз қуған», деген өсиетін жазып қойса, тəрбие де, сөз де, іс те оңалар еді. Елбасы алдыңғы толқын аға ұрпаққа да аталы сөз айтып, аға буынға сенетінін білдірді. Біз, алдыңғы толқын ағалар, ақсақалдар мен қариялар «Біз өзі қалаймыз?» деп оңаша ойланып, өзімізге баға беретін кез келді. Оңтүстікте ақсақалдардың сөзі өтімді, пікірлерімен кім-кім де санасады. Елдің сөзін сөйлеп, бірлікті ұран етіп жүрген, Құдайға шүкір, қарияларымыз баршылық. Бірақ, өкінішке қарай, азды-көпті беделін бетперде етіп жоқ жерден дау шығарып, ұрандатып, «атың шықпаса жер өртенің» керін келтіріп, шатасып жүргендері де жоқ емес. Бұл, елге басу айтатын ақсақалдарымыз үшін жараспайтын-ақ қылық. «Алды, артын ойламайтын, есіріктеген шал жаман» дегендей-ақ, қариялар, алды-артымызды ойлай жүрейік. Дүние жүзі сыйлаған Елбасымыз бар елміз. Сондай азаматты бағалай білейік. Соңынан еріп, Қазақстан туын желбірете берейік. Оңтүстік Қазақстан облысы.

Министр, сонымен қатар, алдағы кезеңдегі болжам жайында да айтып өтті. Мəселен, 2013-2017 жылдары экономиканың нақты өсуі жылына 6-7,6%-ға артады деп күтілуде. Бұл 2018 жылы ішкі жалпы өнімнің адам басына шаққанда 20 мыңнан астам АҚШ долларға өсуін қамтамасыз етпек. Сондай-ақ, Қашаған кен орнын пайдалануға байланысты, болжам бойынша мұнай өндіру көлемі 2013 жылы 82,0 млн. тоннадан 2017 жылы 102,0 млн. тоннаға дейін артпақ. Жалпы алғанда, базалық сценарий бойынша экономиканың жоспарланған өсу қарқынына жету Мемлекет басшысының орта мерзімді кезеңде 7% жылдық орташа өсу қарқынын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, деді министр. Сондай-ақ, тұғырнамада инфляцияның өсуіне жол бермеу жəне оны жоспарланған 6-8 пайыз деңгейде ұстау белгіленген болатын. Үкіметтің жəне Ұлттық банктің инфляцияға қарсы саясаты инфляция деңгейінің жоспарланған деңгейде сақталуына мүм кіндік беріпті. Нəтижесінде, жылдық мəндегі инфляция 2012 жылы 6,0% құрады. Ал 2013 жылы инфляция деңгейінің дəлізі 6-8% деңгейінде сақталатындығы айтылды. Іс-қимыл жоспарында ішкі жалпы өнімнің болжамды мəнінің 20%

мөлшерінде Ұлттық қордағы азайтылмайтын қалдықты ескере отырып, қаражатты Ұлттық қорда жинақтау саясатын жалғастыру көзделген болатын. 2013 жылы республикалық бюджетке Ұлттық қордан кепiлдендiрiлген трансферт мөлшері 1 380 млрд. теңге, 2014-2015 жылдарға 1 188 млрд. теңге мөлшерінде белгіленді. Е.Досаев өткен жылы елімізде қолайлы іскерлік жəне инвестициялық ахуалды құру мақсатында да қыруар жұмыстар атқарылғанын айтып, іске асы рылған шараларға жеке-жеке тоқталды. Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрінен соң Білім жəне ғылым министрі Бақытжан Жұмағұлов, Мəдениет жəне ақпарат министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед, Ауыл шаруашылығы министрі Асылжан Мамытбеков, Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау вице-министрі Тамара Дүйсенова жəне бірнеше облыс əкімдері қосымша баяндама жасады. Ал қорытынды сөз «Нұр Отан» ХДП Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбекке берілді. Б.Байбек құжатта көрсетілген басты көрсеткіштерге жету үшін қазіргі уақытта партия қызметі басты жеті бағытқа шоғырланғанын атап өтті. Бірінші, нақты іс-шаралар арқылы «Қазақстан-2050» Стратегиясын насихаттау жұмысын күшейту. Екінші, жалпы мемлекеттік өңірлік саясаттың

жетілдірілуі шеңберінде партияның аймақтағы қызметін нығайту. Үшінші, ғаламтордағы жұмыс жүйелі түрде күшейтіледі. Төртінші, партия үкіметтік емес ұйымдармен өзара байланысын барынша күшейтетін болады. Бесінші, партия өз қызметінің тиімділігін барынша арттырады. Алтыншы, қоғамдық ұйымдар мен азаматтардың мемлекет өміріне, əлеуметтік маңызы бар мəселелерді талқылауға кеңінен қатысуын қамта масыз етеді. Жетінші, партия Төрағасы тапсырғандай, атқарушы билік органдарына бақылау жүйелі түрде күшейтілетін болады. Отырысты қорытындылаған Үкімет басшысы «Нұр Отан» ХДП тұғырнамасын іске асыру аса күрделі де маңызды міндет екенін атап өтті. Соған орай тиісті органдарға бірқатар тапсырмалар жүктеді. Мəселен, Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігіне мүдделі мемлекеттік органдармен қоса бір ай мерзімінде «Нұр Отан» партиясы хатшылығына сайлауалды тұ ғырнамасын жүзеге асыру жос парын түзету жəне толықтыру бойын ша ұсыныс енгізуді, Өңірлік даму министрлігімен қоса бір аптада партияның сайлауалды тұғырнамасын жүзеге асыру барысы жөніндегі мониторингін жетілдіру мəселесі бойынша Мемлекет басшысына хат жобасын Үкіметке өткізуді тапсырды.

Венада Қазақстан Республикасы делегациясының Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (МАГАТЭ) бас директоры Ю.Аманомен кездесуі болды. Кездесу Қазақстан мен МАГАТЭ арасындағы Төмен байытылған уран банкін (ТБУБ) Қазақстан аумағында орналастыру туралы келісім мəтінін үйлестіру бойынша келіссөздердің кезекті кезеңі шеңберінде өтті, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі.

Агенттіктіѕ бас директорымен кездесті Агенттіктің бас директоры Ю.Амано Қазақстан басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың таратпау режімін нығайтуға қосқан айтарлықтай үлесі мен бастамаларын жоғары бағалады. Ол Қазақстанның МАГАТЭ-мен өсе түсіп отырған көпқырлы ынтымақтастық деңгейін ерекше атап көрсетті. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевқа Алматыны Иранның ядролық проблемасы бойынша осы ел мен халықаралық «алтылық» бітімгершілері арасындағы ке ліссөздер үшін кездесу алаңы ретінде ұсынғанына ризашылық білдірілді. Ю.Амано Алматыдағы келіссөздер осы мəселені шешуге белгілі бір деңгейде оң ықпал етеді деген үміт бар екенін мəлімдеді. МАГАТЭ-нің бас директоры осы халықаралық ұйым тарихындағы тамаша жоба – төмен байытылған уран банкін құру туралы келіссөздер үдерісінің табыстылығын қанағат сезімімен атап өтті. Ал аталған банкті Қазақстандағы Үлбі металлургия зауытында орналастыру жоспарланып отыр. Келіссөздер шеңберінде қазақстандық делегация сондайақ, Үлбі металлургия зауытындағы ТБУБ-ті ықтимал орналастыру орнының тұсаукесерін өткізіп, ТБУБ жобасына қатысушы елдер мен донорларына (АҚШ, Норвегия, Біріккен Араб Əмірліктері, ЕО, Кувейт, «Ядролық қатерді қысқарту жөніндегі бастама» қоры) оны іс жүзіне асырудың перспективаларымен таныстырды.

Жаңа Жібек жолы

Ќара жолдыѕ ќўрылысы ќарќынды Кəріқұлақтар айтып отырады, Қызылордаңызды ұзыннан қиып өтіп жатқан Мəскеу – Бейжің күрежолы 50-жылдардың соңында салына бастаған екен. Қарап отырсаңыз, одан бері жарты ғасырға жуық уақыт өткен. «Елу жылда ел жаңа» дейтін қазақы тəмсілге салсақ, онда жолдың да тозығы жетіп, жаңаратын уақыты келгенін байқаймыз. Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Сөз жоқ, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тікелей бастамасымен басталған «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» көлік дəлізі – халық игілігі үшін басталған ғасыр жобасы. Трансқұрлықтық автожол Қазақстанның 5 облысының аумағынан өтеді. Жалпы ұзындығы 2787 шақырымды құрайды. Ал Ақмешіт атырабындағы аумағы – 812 шақырым. Бүгінде Қытайдан Батыс Еуропаға теңіз арқылы жүк жеткізуге тура 40 күн уақыт кетеді екен. Осы жоба іске асқаннан кейін Еуропа мемлекеттеріне жүкті қаражолмен жеткізуге бар-жоғы 10 күн ғана шығындалатын болады. Осыдан-ақ біраз дүниенің сырын түсіне беріңіз. Болжам бойынша, 2020 жылға қарай жүк айналымы көлемі 2,5 есе көбеймек. Тағы бір мəлімет. Əлем кəсіпкерлері теңіз арқылы тауар тасымалы үшін жылына 700 миллиард АҚШ долларынан астам шығын шығарады. Егер осы жүк керуенінің белгілі бір бөлігі автокөлік арқылы Қазақстанның үстімен тасымалданатын болса, онда біздің ел зор байлыққа кенелетіні сөзсіз. Енді Қызылорда облысында жасалып жатқан жолдың жай-күйін баян етелік. Оның бəрі сірескен цифрдан тұрады. Бірақ сандардың өзі сөйлеп тұр. Күрежолдың Қызылорда облысынан 812 шақырымы өтетінін айттық. Оның ішінде 246 шақырымы І техникалық, 566 шақырымы ІІ техникалық санатқа жатады. Жолды қайта жаңарту барысында 48 көпір, 336 құбыр, 74 мал өтетін орындар, 14 жол айрығы, 2 темір жол өткелдері салынады. Көлік құралдарының жолда жүру жылдамдық көрсеткіші 120 шақырымсағатқа өсуіне орай автомобиль жолы 8 ірі елді мекендерді айналып өтетін болады. Олар: Арал қаласы ( 9,3 шақырым), Əйтеке би кенті (1,9 шақырым), Жосалы кенті (12,8 шақырым), Ақжарма ауылы (7,5 шақырым), Шаған ауылы (8,3 шақырым), Қызылорда қаласы (18,1 шақырым), Шиелі кенті (22 шақырым), Жаңақорған кенті (23,1 шақырым). Сонымен қатар, Арал, Қармақшы аудандарында жəне Қызылорда қаласында жаңа жол-пайдалану учаскелері салынатын болады. Шиелі ауданында осыған дейін пайдаланылып келген жолпайдалану пунктінің ғимараты қайта жаңартылып, арнайы учаске ретінде жұмыс істемек. Мұның сыртында Арал, Қазалы, Жаңақорған аудандарында жаңадан жолпайдалану пункттері салынады. Жоба құрылысын 5 бас мердігер компаниялар атқарып жатыр. Сондай-ақ, қазақстандық 24 қосалқы мердігерлер жұмыс істеуде. Ал жобаның жалпы құны 163,525 миллиард теңгені құрайды. Атап айтар болсақ, «Салини» АҚ – 60,474 миллиард теңге, «Аккорд Окан» БК – 23,515 миллиард теңге, «Импреза» АҚ – 13,918 миллиард теңге, «Тодини» АҚ – 56,896 миллиард теңге, «Азеркорпу» АҚ – 8,722 миллиард теңге. 812 шақырым жол 15 учаскеге бөлінді. Ондағы жұмыстар жоспар бойынша атқарылып жатыр. Мəселен, итальяндық «Салини» компаниясы – 410 шақырым, Əзербайжан мен Түркияның бірлескен кəсіпорны «Аккорд/Окан» – 107 шақырым, тағы бір итальяндық мекеме «Импреза» – 50 шақырым, таза əзербайжандық компания «Азеркорпу» – 28 шақырым, «Тодини»

(Италия) 217 шақырым жолды өзара бөліп алған. Осы арада құрылыс жұмыстарына тікелей бақылау жасайтын консультант компанияларды атап өткен жөн секілді. Бұлар: «Исан» (Корея), «Роугтон/ДБЮК» (Ұлыбритания), «Донгсунг» (Корея), «Қазжолжобалау» ЖШС (Қазақстан). Сондай-ақ, жобаны басқаруды жүзеге асырушы консультант канадалық «СНК-Лавалин» компаниясы. Бүгінге дейін не жасалды? Қандай тірлік атқарылды? Соны айтайық. 2012 жылдың 25 қазанына дейін бір бағытта төселген жер төсемі – 4650 мың текше метр; жолдың жайғасу қабаты – 234 шақырым; негізгі қабат (ЩПС) – 286 шақырым; төменгі қабат – 301 шақырым; орта қабат – 296 шақырым; жоғарғы қабат (ЩМА) 304 шақырымды құраған. Ал мердігер мекемелер 2467 мың текше метр қиыршық тас; 1540 мың текше метр қиыршықты құм тас; 17,8 мың текше метр темір-бетон бұйымдары секілді жолқұрылыс материалдарын дайындаған. Қайта жаңарту жұмыстарына 2956 жол-құрылыс техникалары жұмылдырылған. Жұмысты жүргізуге 16 627 адам қамтылса, оның ішінде 9 621 адам жергілікті жерден, 6 658 адам Қазақстанның басқа өңірлерінен келген. Сонымен қатар, 348 адам шетел азаматтары болып табылады.

Құрылыстың басталуы аймақ экономикасының дамуына да жағымды əсерін тигізді. Жаңақорған, Шиелі аудандарында тас зауыттары, Қызылорда қаласында битум зауыты салынып, пайдалануға берілді. Жұмыстың қарқынды жүргізілуіне жергілікті «УАД» жəне «Дорстрой» мекемелерінің қосып отырған үлесі ерекше. «Дорстрой» мекемесі жанынан «Техмаман» оқу орталығын ашып, жол саласына қажетті мамандарды оқытуда. Облыс бойынша мердігерлер жергілікті тағам өнімдерін пайдаланып, тұрғылықты тауар өндірушілерден жанар-жағармай, қосалқы бөлшектер жəне т.б. өнімдер са тып алады. Бұл – орта жəне шағын кəсіп керлікпен айналысатындар санының көбеюіне, жаңадан жұмыс көздерін ашып, бюджетке түсетін салық көлемінің артуына оң ықпалы тиіп жатыр деген сөз. Жоба құрылысы біткеннен кейін жолдың бойында жаңадан жол жүргіншілеріне халықарылық талаптарға сай келетін қонақүйлер мен кемпингтер, автокө ліктерге техникалық қызмет көрсету жəне тамақтандыру орындары салынып пайдалануға беріледі. Облыс аумағында туризмді дамытуға жол ашылып, облыстың тарихи орындарына алыс жəне жақын шетелдерден келушілер санының артуына ықпал жасайды. Осы орайда күрежолды салуда барынша тəжірибе жинап, өздеріне берілген учаскелердегі құрылысты уақытында аяқтап отырған «Дорстрой» мекемесінің

басшысы Мұратбек Тілеулиевті сөзге тартқан едік. – «Дорстрой» ЖШС 1996 жылы іргетасын қалады. Жоғары оқу орнын аяқтағаннан кейін жол құрылысы саласында жұмыс істедім. Қарапайым жұмысшыдан инженерге дейін көтерілдім. Дегенмен, 90-жылдардың басындағы тоқырау кезінде біз істеген мекеме жабылып қалды. Сөйтіп, жұмыссыз қалдық. Содан жігіттер бірігіп өз ісімізді қолға алуды жоспарладық. Соның негізінде осы «Дорстрой» компаниясы өмірге келген еді. Алғашында жұмыстың ірі-ұсағына қарамай істей бердік. Аула, ауыл жолдарын жөндедік. Өйткені, тəжірибе жинау керек еді. Сонымен қатар, өзіміздің біліктілігімізді де дəлелдеу алдымызда тұрды. Кейіннен мұнай компанияларынан ұсыныстар түсе бастады. Соның негізінде Қызылорда – Жезқазған автожолының құрылысын қолға алдық. Солайша, жыл өткен сайын жұмыс ауқымы да арта түсті. Бүгінде біздің ұжымда 600-ге жуық адам жұмыс істейді. 2008 жылы «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автожолының құрылысы басталады деген шақта біз нарықтағы өз орнымызды тауып, тəжірибелі мекемелердің біріне айналған едік. Дегенмен, мамандардың жетіспеушілігі байқалды. Ойлана келе, мекеменің жанынан «Техмаман» қайта даярлау мектебін ашуды көздедік. Сол бойынша жол-құрылысының мамандарын дайындадық. Осы күнге дейін «Техмаман» 800 адамды қайта оқытып шықты. Олардың барлығы жол құрылысы саласында еңбек етіп жатыр. «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» күрежолына қатысты тендерлік жұмыстар 2009 жылы өтті. Əрине, жол құрылысын салуды шетелдік компаниялар жеңіп алды. Содан былтыр жұмыс басталғанда олар жергілікті жердегі мекемелерді өздеріне қосалқы мердігерлікке шақыра бастады. Біз италиялық «Салини» АҚ-пен келісімшартқа отырып, жұмысты бастап кеттік. Қазіргі кезде Қармақшы ауданы мен Байқоңыр қаласының арасындағы 70 шақырым жолды жасап жатырмыз. Осы уақытқа дейін біз жұмыстың 65 пайызын аяқтап қойдық. Келер жылы өзімізге жүктелген міндетті толығымен бітіреміз деп отырмыз. Бұл жоба несімен құнды? Ең алдымен, біз халықаралық дəрежеде тəжірибе жинаймыз. Онан кейін өзіміздің кадрларымызды дайындаймыз. Мысалы, жол құрылысына біз жоғары оқу орындарын енді бітірген мамандарды тарттық. Олар осы бір жылдың ішінде 3 жылдық тəжірибе жинады десек, артық айтқандық емес. Техникалық базамызды да халықаралық стандарттарға сəйкестендіріп жасақтадық. Осы арқылы біз халықаралық автожол құрылысына тікелей қатысуға мүмкіндік аламыз. Алдағы уақытта шетелдік компаниялармен иық тіресетіндей жағдайға жетеміз деп ойлаймын. Бұл ел экономикасы үшін де, жекелеген компаниялар үшін де үлкен пайда болмақ, – дейді ол. Бүгіннің өзінде Қызылорда облысындағы күрежолдың көп бөлігі толықтай болмаса да пайдалануға берілді. Соның өзі қала мен аудан, ауыл орталықтары арасын дағы қатынасқа оң сипатын əкеліп отыр. Мамандар «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» күрежолының Қызылорда облысындағы бөлігі келер жылдың сəуір айында толықтай аяқталады деп отыр. Бүгінгі құрылыстың қарқынына қарап, оның уақытында аяқталатынына сенесің. Өйткені, құрылысшылар күн-түн демей жұмыс істеп жатыр. Қызылорда облысы.


3

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

Алматы облысының Талдықорған қаласында, Текелі жəне Ескелді аудандарында, Маңғыстау облысының Бейнеу ауданында «Елімнің тағдыры – менің тағдырым!» аймақтық форумдары өтті.

Идигов, оқушы Ердəулет Мұхаметқажиев өз өмірлеріндегі жетістіктерге тоқталып өтті. Соңынан айтылған сөз жастардың қызу қолдауына ие болды. «Əрбір қазақстандық, əрбір азамат Отанымыздың гүлденуі үшін еңбек етуі керек. Бүгінгі форум «Елімнің тағдыры – менің тағдырым!» деп аталады. Жастардың болашағы – өз қолдарында. Қазақстанның болашағы қандай болатыны жастарға, біздерге байланысты», – деп мəлімдеді Е.Мұхаметқажиев. Форумның спикерлерін Ескелді ауданы да зор қошеметпен қарсы алды. Бұл ауданның қаһармандарының қатарында Ескелді аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Бимұрат Боранбаев, Қазақстан Республикасының «Мəде ниет қайраткері», аудандық «Жетісу шұғыласы» газетінің редакторы Сəбит Биболов, Шестаков атындағы орта мектептің мұға-

орталық ауруханада дəрігер болып қызмет атқарудамын...», – деп алғашқы еңбек жолын еске алды Э.Бейсембаева. Жас дəрігер əр адамның өз өміріне сенуге, алға қойған мақсатына ұмтылуға деген тілегін жолдады. Дəл осы уақытта Маңғыстау облысындағы «Елімнің тағдыры – менің тағдырым!» аймақтық форумы Бейнеу ауданында басталып жатты. Жиналғандарға қысқа мерзімде жас мемлекетті айтарлықтай жетістікке көреген саясатымен жеткізген Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев туралы деректі фильм көрсетілді. Осы жəне басқа да көптеген жетістіктер туралы «Нұр Отан» ХДП аудандық филиалының төрағасы Нұржігіт Хайруллаев, «Құрмет» орденінің иегері, Бейнеу политехникалық колледжінің директоры Мұхамеди Насухаев,

Ел табысы ерен еѕбекпен еселенеді Жыл сайынғы «Елімнің тағдыры – менің тағ дырым!» республикалық форумының аясында өткізілген іс-шаралардың басты мақсаты өз ауданының жəне тұтастай тəуелсіз Қазақстанның қалыптасуы мен жүйелі дамуына қомақты үлес қосқан аудан тұрғындары жетістіктерінің тарихын айқындау мен көрсету болды. Текелі қаласындағы форум Д.Қонаев көшесінің бойына шырша мен қарағай отырғызудан басталып, мемлекеттік ту ұстаған мотоциклшілермен бірге қатысушылар жергілікті Мəдениет үйіне келді. Фойеде қонақтарды «Менің қалам – менің бақытым!» көрмесі қарсы алды. Шараның ресми бөлігін Текелі қаласының əкімі Қаныбек Айтжанов ашып, жиналғандарды осынау маңызды оқиғамен құттықтады. Жерлестеріне өз өмірі туралы Моңғолия Халық Респуб ликасының «Ұстаз даңқы» атағының жəне «Еңбек құрметі» орде нінің иегері, жеке кəсіпкер Бүркіт бай Файзуллаұлы, Орталық Азия университеті орталық əкімшілігінің Қазақстан Үкіметімен жəне қоғаммен байланыс өкілі Райхан Сисекенова, Текелі қалалық мəслихатының депутаты Константин Нестеров, Текелі кенді қайта өңдеу кешенінің кадрлар жөніндегі менеджері Майра Жұмаділова айтып берді. «Аз да болса тындырған істеріміз еліміздің жетістіктеріне, атақабыройына жарап жатса, келешек ұрпақ игілігіне себі тиіп жатса, маған одан артық бақыт жоқ деп ойлаймын, – деген пікірімен бөлісті Бүркітбай Файзуллаұлы. – Сүйікті қалам Текелі – менің бақытым, байлығым, оның дами

беруіне əрқашан тілектеспін. Қазыналы Қазақ елінің тəуелсіздігі мəңгілік болып, халқымыздың маңдайдағы бағы еселене берсін!» Талдықорғандықтарға сөзін арнаған Алматы облысы ішкі саясат басқармасының бастығы Гүлжан Сүлейменова мен Талдықорған қаласының əкімі Ермек Алпысов іс-шараның мəні мен маңызына тоқталды. Талдықорған қаласының жəне Кербұлақ, Көксу аудандарының құрметті азаматы, қалалық ақсақалдар кеңесінің төрағасы, «Құрмет» орденінің иегері Мұрат Халық, «Мəдениет қайраткері», Талдықорған қаласының Құрметті азаматы Дина Нұрғалиева, №8 «Күншуақ» балалар бақшасының меңгерушісі Перизат Қадырова, «Огни Алатау» газеті бас редакторының орынбасары Атсалим

лімі Татьяна Криворучко, Алдабергенов ауылдық округінің əкімі Төлеген Мүсəпіров, жеке кəсіпкер Герман Нам, Ескелді аудандық орталық аурухананың учаскелік терапеві Эльмира Бейсембаева, «Тельман» шаруа қожалығының бастығы Əбен Тайжанов, Шестаков атындағы орта мектебінің мұғалімі Бақыт Түсіпова болды. «Мен қарапайым ғана отбасында дүниеге келдім. Ауылда тудым, ауылда өстім, ауылдық орта мектептен білім алдым. «Арман адамды алдамайды» деген қағида бар. Кеше ғана менің арманым дəрігерлік оқуға түсіп, оны абыроймен бітіріп, халқыма қызмет ету болатын... Арманым орындалып, Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетін ойдағыдай аяқтап, бүгінгі таңда Ескелді аудандық

Бейнеу ауданының құрметті азаматы Дариға Секербаева, Білім беру ісінің үздігі Бақыт Алдоңғаров, Ден саулық сақтау саласының үздігі Рахима Жұмалиева, аудандық мəслихаттың депутаты, Ауған соғысы ардагерлері кеңесінің төрағасы Шайхы Азанов, Бейнеу гуманитарлық-экономикалық колледжінің оқытушысы Ақтолқын Себепова, спорт шебері Ас хат Юсу пов жəне жас ақын Ардақ Əзімхан мінберге көтеріліп, кеңінен айтып берді. Іс-шараның соңы алғыс хаттар жəне ескерткіш сыйлықтар берумен, сондай-ақ «Атамекен» патриоттық əнін бірігіп шырқаумен аяқталды. Еске сала кетсек, бірінші республикалық «Елімнің тағдыры – менің тағдырым!» форумы 2012 жылдың шілдесінде, елорда күні қарсаңында Астанада өткізілген болатын. Іс-шараның бастамашысы жəне ұйымдастырушысы көпфункциялы ғылыми-талдамалық жəне гуманитарлық-ағартушылық «Назарбаев орталығы» мемлекеттік мекемесі болды. Форум қоғамда кеңінен резонанс туғызып, оны ендігі кезекте жыл сайын елдің барлық аймақтарында өткізу туралы шешім қабылданды. Бұған дейін де хабарланғанындай, аймақтық форум екі кезеңде өткізіледі: біріншісі – аудандық деңгейде; екіншісі – облыстық, Астана жəне Алматы қа ла лары деңгейінде. Елорда күні қар саңында Астанада өткізілетін «Елімнің тағдыры – менің тағдырым!» екінші республикалық форумына қатысуға лайықты дегендері жолдама алады.

Іс-шара аясында «АТОМ» жобасының тұсаукесері өткізілді. Тұсаукесерде сөз алған «Назарбаев орталығы» директорының орынбасары Роман Василенко форумның қатысушылары мен қонақтарын бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың зардабын жою бойынша əлемдік қоғамдастық пен Қазақстан Республикасының жұмсаған күш-жігері туралы хабардар етті, сондай-ақ осы саладағы жұмыстарды жалғастырудың маңыздылығын атап өтті. Өз сөзінде Роман Василенко: «Тəуелсіздіктің алғашқы күнінен-ақ Президент Нұрсұлтан Назарбаев үшін бірінші орындағы басымдық жаһандық қауіпсіздікті, атап айтқанда, жаппай қырып-жоятын қаруды таратпау мен ядролық қарусыздануды қамтамасыз ету болды», деді. – «АТОМ» жобасы аясындағы оның білім берушілік, ағартушылық күші жəне ядролық қаруға сынақ жүргізуге қарсы петиция шеңберінде қол жинайтын халықаралық науқан арқылы іске қосылатын қоғамдық қолдауы қаншалықты күшті болса, белсенділер мен үкімет, парламентарийлердің, үкіметтік емес ұйымдардың жаһандық ядролық қарусыздануға маңызды шешімді қадамды бастау үшін қосымша қолдау күшін тартуға соншалықты мүмкіндігі үлкен болатынына кəміл сенеміз, – деді Р.Василенко сөзін сабақтай келіп. – Нəтижесінде бұл ядролық қарудан азат əлемге қол жеткізу мақсатындағы жетекші елдердің көшбасшыларына ықпал етуге көмектеседі. Біз тұсаукесерге қатысушылар мен қонақтарды жəне əлемдегі барлық ерікті адамдарды «АТОМ» жобасын қолдауға, ядролық қарудан азат əлем құруды біздің ең маңызды

мақсатымызға айналдыруға шақырамыз. – Біздің əлем де, өзіміз де əлі толық бағасын беріп үлгермеген жұмысты жасадық деп айтуға толық қақымыз бар. Алып державалардың қолынан келмеген нəрсені – жалпыға ортақ ядролық қарусыздануға тұңғыш нақты қадамды кең таныла қоймаған халық жасады, Кеңес Одағындағы сынақты тоқтатты», – деді тұсау кесердің қонақтарына арнаған сөзінде Кəріпбек Күйіков. 1991 жылы Қазақ КСР Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен 450-ден астам ядролық сынақ өткізілген Семейдегі кеңестік ядролық сынақ полигоны жабылды. Сол жылдарға дейінгі жəне кейінгі уақыттарда радиация салдарынан аймақтағы 1,5 миллион адам зардап шекті, аса ауқымды жер көлемі радиоактивті ластануға ұшырады. Жиналғандардың алдында сөйлеген сөзінде К.Күйіков ядролық қарудан азат əлем құру ісіндегі «АТОМ» жобасының маңыздылығына тоқталды. «Бүгін біз антиядролық «АТОМ» жобасы халықаралық қауымдастықтың ядролық қатерге қарсы күрестің қажеттілігі жайлы түсінігін, біздің Жер шарының тұрғындарының тағдырының ортақтығы жайлы түсінігін кеңейте түсуге өз үлесін қосатынын айтуға тиіспіз, – деді ол. – Қазіргі сəтте біз ядролық қаруға тыйым салу үшін халықаралық қоғамдық пікірді бұрынғыдан да гөрі барынша кеңейтуге жұмылдыруымыз керек». Бұдан ертерек, 2012 жылы «АТОМ» жоба сының тап осындай тұсаукесері Гаа га қала сында (Нидерланды), БҰҰ-ның Женевадағы еуропалық бөлімінің штаб-пəтерінде (Швейцария) жəне Вашингтонда (АҚШ) өткен болатын. Ал осы жолғы форум

Ылєал мол тїсті, біраќ тўќым тапшылыєы ойлантады Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Биыл Қостанай облысында барлығы 4 миллион 183 мың гектар алқапқа дəн себіледі. Оның 3 миллион 790 мың гектары бидайға тиесілі. Нарықтың сұранымымен есептескен диқандар жыл сайын майлы дақылдар алқабын ұлғайтып келеді. Биыл оның көлемін 256 мың гектарға жеткізбек. Бұл былтырғымен салыстырғанда 60 мың гектарға артық. – Өткен жылғы қуаңшылық тақырға отырғызған диқандар қыста қардың мол түскеніне қуанды. Топырақта ылғалдың жеткілікті боларына сенеді. Дегенмен, көктемгі дала жұмыстарының уақыты жақындаған сайын олардың көңілі орнында болмай отыр. Өйткені, тұқым жеткіліксіз. Облыс бойынша барлығы 580 мың тонна тұқым керек болса, қазір соның 53 мың тоннасы кем. Ал «көктемнің бір күні – жылға азық» деген, уақыт күтпейді. Республика бойынша 80 мың тонна тұқым жетпейді, соның жартысынан көбі Қостанай облысына қажет. Сондықтан диқандардың күпті көңілін сейілту үшін жергілікті жерде бұл мəселе өткір қойылды.

Қазір жергілікті бюджеттен осы мақсатқа 250 миллион теңге қаражат бөлініп, тұқым дайындайтын шаруашылықтардан 12 мың тонна тұқым сатып алынатын болды. – Өткен жылы қуаңшылық тың салдарынан облыстың бірқатар, əсіресе, оңтүстік аудандарында диқандардың кеусеніне түйір дəн ілінген жоқ. Астық шықпаған соң, тұқым қайдан болсын, – дейді облыстық ауылшаруашылығы басқармасы Егін шаруашылығы бөлімінің бас маманы Аманжол Қалиев.

аясында ядролық қарусыздану тақырыбымен айналысатын ғалымдар мен үкіметтік емес ұйымдардың өкілдерімен кездесу өтті. «Акроним» қарусыздану дипломатиясы институтының (Лондон) атқарушы директоры Ребекка Джонсон Қазақстанға ядролық қарусыздану ісіндегі жүйелі күш-жігері үшін зор алғысын білдірді. «Қазақстанда атқарылған жəне атқарылып жатқан осы бағыттағы жұмыстар үшін де сіздерге рахмет. Бұл өте маңызды, өйткені, басқа елдерге ядролық қару сызданудың шынайы үлгісін көрсетеді», деді ол. Bike for Peace (Осло) халықаралық ұйымының негізін қалаушы жəне президенті Торе Нарландпен өткен мəнді кездесуде Қа зақстандағы сияқты өзге де елдерде, атап айтқанда, Ресей мен АҚШ-та бірлескен акциялар өткізу жоспары туралы мəлімделді. 2011 жылы тамызда Семей-Алматы-Астана веложарысын ұйымдастырып өткізген, сондай-ақ 1970 жылдан бастап түрлі құрлықтарда көптеген веложарыстар жасаған Т.Нарланд Қазақстан мен əлемнің барлық азаматтық белсенділерінің күшін біріктіру олардың болашақтағы табысының кепілі болмақ деген пікірде. «Қазақстанға ядросыз əлем құруға қосқан үлесі үшін, қонақжайлылығы үшін рахмет! Қазақстанға тағы да келсем деймін. Біз бірге əрекет етуіміз керек, барынша белсенді түрде прогреске жетуіміз керек. Келесі веложарысты қазақстандықтармен бірге жасауымыз керек», – деді Т.Нарланд. Сөз ретінде «АТОМ» жобасын «Назарбаев орталығы» мемлекеттік мекемесі жүзеге асыратынын айта кетейік. «Назарбаев орталығы» 2012 жылдың 23 қаңтарында Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен көп функциялы, ғылыми-талдамалық, ағартушылық-гуманитарлық мемлекеттік мекемесі болып құрылған еді. Ал бұл жоба – Семейдегі ядролық сынақтарды бастан өткерген адамдардың трагедиялық тарихын көрсететін ядролық қаруды сынауға қарсы жаһандық қоғамдық пікірлерді біріктіруге бағытталған халықаралық жоба. «Егемен-ақпарат».

Облыста техникалардың 90 па йызы дайын. Облыс диқандарының көктемгі дала жұмыстарына аттаныс алдындағы дəстүрлі басқосуы наурыз айының ортасына таман болады. Онда облыс əкімі Нұралы Сəдуақасов жəне мамандар науқанға дайындық пен өзекті мəселелерді ортаға салатын болады. Содан кейін көп ұзамай-ақ, сəуірдің тəуір күндері туысымен, айдың 5-10 жұлдызы аралығында өңірде жаппай ылғал жабу жұмыстары басталады. ҚОСТАНАЙ.

Наєыз науќан əлі алда

Сəулебек КӨКШЕҰЛЫ.

Бірге əрекет ету – прогреске жол Құрамында «АТОМ» жобасының Құрметті елшісі Кəріпбек Күйіков бар қазақстандық делегация Норвегияның астанасы – Осло қаласындағы ICAN (Ядролық қаруды жою жөніндегі халықаралық науқан) үкіметтік емес ұйымы ұйымдастырған халықаралық Азаматтық Қоғам Форумына қатысты. Осы іс-шараға əлемнің 100-ден аса елінен 400-ден астам түрлі халықаралық ҮЕҰ өкілдері келді.

ЖЕР мен ТЕР

Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Басқа-басқа Оңтүстікте дала дүбірі ертерек естіледі ғой. Оңтүстік Қазақстан об лыс тық

ауылшаруашылығы бас қармасының бастығы Қанатбек Оспанбековтің айтуына қарағанда, биыл егістік көлемі былтырғы жылмен салыстырғанда 44 мың гектарға көбейгелі отыр. Сонда

жалпы облыс бойынша 785 мың гектарға егін егу жоспарланса, соның ішінде 139 мың гектар жерге күздік себіліп қойылыпты. «Көктемнің əр күні жылға азық» екенін жақсы түсінетін оңтүс тікқазақстандық диқандар күннің көзі жылт еткелі бері 9 100 гектар жерге жоңышқа, жаздық бидай, көкөніс егіп үлгеріпті. Жер жырту, егін егу жұмыстары енді-енді басталып жатқанын ескерсек, бұл əрине, аз көрсеткіш емес. Бүгінгі күні тауар өндірушілер тарапынан жеңілдетілген бағамен босатылатын 33,9 мың тонна тыңайтқышқа тапсырыс беріліпті. Оның қазірге нақты алынғаны 5 мың тонна. Бұл тарапта жұмыстар əлі жалғасып жатыр. Əзірге 139 мың гектар күздіктің 25 мыңы қоректендірілді. Жер жырту жұмыстары 496 мың гектарға межеленген, соның 352 мың гектары жыртылды. Өткен аптада облысқа белгіленген бағамен 32 мың тонна жанармай бөлінді. Бұл облыста егін шаруашылығымен айналысатын шаруалардың 87-89 пайызын қамтамасыз етуге жетеді. Еліміздің Мұнай жəне газ министрлігі белгілеген баға бойынша жанармайдың бір тоннасы 93 975 теңгеден берілуде. Ал, ауылшаруашылығы техникаларының 88-91 пайызы көктемгі егіске дайын. Нағыз науқан əлі алда. Оңтүстіктің кең даласында еңбек көрігі енді-енді қызып келеді. Оңтүстік Қазақстан облысы.

Əзірлік ќоѕыр кїзден жалєасуда Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Қардың мол түсуін солтүстікқазақстандық диқандар жақсы ырымға балап отыр. Алайда, табиғаттың жарылқауына иек артып, жағаны жайлауға салудан əсте аулақ. Керісінше, жылдағы əдет бойынша көктемгі егіске жанжақты əзірлік жұмыстары қоңыр күзден бері тыңғылықты жалғасып келеді. Ауыл шаруашылық техникаларының 73 пайызы дайындық сапына қойылып, кең алымды егіс кешендерімен толықтыруға баса мəн берілген. Бүгінде ондай жоғары өнімді техника бірліктерінің саны бір мыңнан асады. Былтыр лизинг арқылы 8,5 миллиард теңгеге 400-ге жуық жаңа техника сатып алынып, машина-трактор паркінің материалдық-техникалық базасы айтарлықтай нығайтылды. Облыстық ауыл шаруа шылығы басқармасының деректері бойынша биыл 3,6 миллион гектер алқапқа дəнді дақыл сіңіру жоспарланған; оның 3 миллион гектары – бидай, 368 мың гектары

– майлы дақылдар. Қамбаларға құйылып алынған 546,2 мың тонна тұқымның 95 пайызы бірінші, екінші сұрыпқа жатады. Көктемгі дала жұмыстарын толық атқарып шығуға 70 мың тоннадан астам жанар-жағармай қажет болса, бүгінгі күнге дейін төрттен бірімен қамтамасыз етілген. Нарыққа қарағанда бағасы 10-15 пайызға арзан қолжетімді дизель отынын тасымалдаумен арнайы операторлар айналысады. Агроқұрылым

басшылары биылдан бастап шетелден алынатын гербицидтер мен тыңайтқыштарға да демеуқаржы көрсетілетін жаңалықты естіп, қатты қуанулы. Қызылжар өңірінің астық өндірушілері көктемгі егін себу жұмыстарына əзірлікті осы қарқын мен жалғастырса, қолдағы 5500-дей тұқым себу кешендерін жауапты науқанға толық жұмылдыра алары анық. Солтүстік Қазақстан облысы.


4

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Теледидар терезесі

Кґрме кґкжиегі Астанада ЭКСПО – 2017 Бүкілəлемдік əмбебап көрмесін өткізу елорданың, жалпы, бүкіл Қазақстанның экономикалық жəне инфроқұрылымдық дамуына жаңа серпін беретіндігі сөзсіз. Бас қаламызда қазірдің өзінде көрмені өткізгенге дейінгі атқарылатын ауқымды жобалар кешені бой түзе бастады. Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Сəні мен салтанаты жарасқан Астананың сұңғыла сəулеті осы бес жыл ауқымында бой кө те ретін архитектураның жаңа озық туындыларымен толы ғатын болады. Қала əкімі Иманғали Тасмағамбетов биыл ғы астаналықтар алдында есеп беру шарасы аясында атап көрсеткеніндей, алдағы уақытта Тұңғыш Президент кітапханасы мен қорының, Опера жəне балет театрының, Ұлттық музейдің, Ғарыш зерттеу орталығының, Ұлттық қорғаныс университетінің ғимараттары, «Абу-Даби плаза» кешені, «Хилтон», «Марриот», «Ритц-Карлтон» жəне «Фор Сизонс» қонақ үйлері, 5 мың орындық Жеке сайыскерлер сарайы, 10 мың орындық Мұз айдыны сарайы пайдалануға беріліп, «Жабық қала» жобасы жүзеге асырылып, Астана ажарын айшықтандыра түсетін болады. Сонымен бірге, қазірдің өзінде, «Мыңжылдық аллеясының» бойында Бейбітшілік жəне келісім сарайынан төрт шақырым қашықтықта жаңа темір жол вокзалының құрылысы салына бастады. Екіншіден, 2017 жылға дейін «Мыңжылдық аллеясы» мен «Жабық қала» ауданы игерілетін болады. Осы инвестициялық жобалар бойынша, 8,5 миллион шаршы метрге жуық тұрғын үй құрылысы пайдалануға берілмек. Оның үстінде, «Қолжетімді баспана-2020» бағдарламасы аясында 2017 жылға дейін елордада 1,3 миллион шаршы метр тұрғын үй құрылысы салынады. Кезінде тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаев «Астана – ел экономикасының локомотиві болады», деп көрегендікпен атап көрсеткен болатын. Оған өткен жылы қаланың жалпы ішкі өнімінің 2 трлн. 400 млрд. теңгені құрағаны дəлел болмақ. Осы жылдар ішінде елорданың əлеуметтік саласын дамытуға да басымдық беріліп келе жатқандығы ақиқат. Осы игілікті үрдіс Бүкілəлемдік əмбебап көрме өтетін 2017 жылға дейін қарқынды жалғасын табатын болады. Атап айтқанда, 2017 жылға дейін қаламызда 12 мың бүлдіршінге арналған 50 балабақша ғимараты, 36 мың оқушыны қамтитын 30 мектеп салынып, пайдалануға беріледі. Өскелең заман талабына сай 15 ірі медицина орталығы бой көтеретін болады. Ерке Есілдің егіз жағалауында қос қанатын еркін керген алып ақиықтай көсілген ару Астананың айшықты сəулеті мен əлеуетті əлеуметтік келбетіне күнненкүнге өрістеген өндірістік қуаты да үйлесім тапқан. Өткен бір жыл ішінде шығарылған өнеркəсіп

өнімінің көлемі 196 миллиард теңгені құрады. Алдағы уақытта елордамыз ірі саяси-əлеуметтік ірі орталық болумен бірге, еліміздің дамыған индустриялықинновациялық орталығы атанбақ. Елбасының тікелей бастамасымен елімізде қарқынды жүзеге асырыла бастаған ҮИИД бағдарламасы шеңберінде бұған дейін Астанада бірқатар ірі өндіріс ошақтарының бой көтергенін білеміз. Осы игілікті үрдіс 2017 жылға дейін лайықты жалғасын тауып, Бүкілəлемдік əмбебап көрме ашылғанға дейін қаламызда тағы да 12 ірі өндіріс орталығы ашылатын болады. Егемен елі міздің бас қаласында алдағы уақытта биоэквивалентті дəрілер шығаратын фармацевтік фабрика, аффинажды зауыт, электрондықоптикалық жабдықтар жасайтын зауыт, жылдам əзірленетін азықтүлік өнімдерінің комбинаты жəне басқа заманауи технологияларға негізделген өндіріс орындары жұмыс істейтін болады. Елорданың күннен-күнге артып келе жатқан экономикалық əлеуеті, алдағы уақытта іс жүзіне асырылатын ауқымды жоспарлар қаланың энергетикалық əлеуетін барынша арттыруды талап ететіндігі анық. Осыған байланысты бас қаламызды əлеуметтікэкономикалық дамыту жоспарлары энергетикалық əлеуетті арттыру мүмкіндіктерімен тікелей байланысты. Сондықтан, Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасымен 2008 жылы елорданың энергетикалық кешенінің қуатын арттырып, саланы одан əрі жаңғырту шаралары белгіленген болатын. Бұл реттегі ірі жобалардың бірі – №3 ЖЭО-ның құрылысын салу болатын. Ол 2011 жылы басталды. Қазіргі таңда ірі энергетикалық орталықтың бірінші кезегін 2015 жылы іске қосу үшін қарқынды жұмыс жүргізілуде. №3 ЖЭО-ны толық қуатында іске қосу жұмысы 2018 жылы жүзеге асырылады деп белгіленген. Сонымен бірге, №1 ЖЭО-ны қайта жарақтандыру жобасы да жүзеге асырылуда. Бұл жоба 2008 жылдың қазан айында басталған, 2016 жылдың бірінші тоқсанында аяқталмақ. Осы жоба аясында 2012 жылы №1 ЖЭО-да №3 бу қазанын монтаждау жұмысы толығымен аяқталды. Елорданың энергетикалық əлеуетін арттыру жөніндегі кешенді жоба ауқымында 2009 жылы №2 ЖЭОны кеңейту жəне қайта құру жұмыстары басталған болатын. Осы жобаның бірінші кезегін пайдалануға беру жоспары барысында биылғы қыс маусымында қуаты 480 Гкал/сағат болатын су ысыту агрегатының құрылысы салынып, іске қосылды. Осының нəтижесінде үстіміздегі жылдың

қысында астаналықтар жылудан тарлық көрмей, көп қабатты үйлерге қажетті жылу мөлшері артығымен беріліп отырды. №2 ЖЭО-ның екінші кезегін іске қосу жұмыстары жоспарлы түрде жүзеге асырылуда. Осы жос пар бойынша, 2017 жылға дейін кезең-кезеңмен 4 су ысытатын қазандық жəне 2 турбоагрегаты пайдалануға берілмек. Бұл шаралар 2016 жылға дейін қосымша 240 МВт электр қуатын жəне 560 Гкал/сағат жылу өндіруді қамтамасыз ететін болады. Сонымен бірге, №2 ЖЭО-нан ЭКСПО-2017 қалашығы орналасатын аймаққа дейін ұзындығы 26 шақырымды құрайтын жаңа 4-ші жылу магистралі тартылатын болады. Қаламызды жылумен жабдықтау сенімділігін одан əрі арттыру мақсатында қолданыстағы жылу магистралдарын қайта жарақтандыру жұмыстары жүргізіледі. Энергетикалық əлеуетті арттыру жобасы аясында ВЛ-220 сақинасын қосу жұмысы қолға алынды. Осы жобаның екінші кезегіне белгіленген шаралар аясында үстіміздегі жылы қуаты 220 кВ болатын «Шығыс» қосалқы стансасының құрылысы жəне 220 кВ болатын əуе жүйесі салынатын болады. Жобаның үшінші кезегі шеңберінде қуаты 110 жəне 220 кВ болатын əуе жүйелері жəне «Достық», «Аэропорт-новая», «Олимп» атты үш қосалқы станса құрылысы салынып, пайдалануға беріледі. Жалпы алғанда, бұл ауқымды жоба шеңберінде тағы 10 жаңа қосалқы станса құрылысы салынады. Қорыта айтқанда, 2017 жылға дейін елордада іске қосылатын жаңа қуат көздері – электр энергиясы саласында 240 МВт болса, жылу энергиясы саласында 1080 Г/кал болмақ. Бұл ретте ерекше атап көрсететін бір мəселе, 2015 жылға таман елордамыз үшін энергетикалық қуат көзінің жаңа қайнары – газ болмақ. Елбасының тапсырмасы бойынша, «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы 2014 жылдың соңына таман Астанаға дейін магистральдық газ құбырын тарту жұмысын аяқтайды. Сонымен бірге, компания қуаты 210 мың текше метр/сағатты құрайтын екі автоматты газ тарату стансасының құрылысын салады. Қаланың сұранысы үшін 1,2 миллиард текше метр газ керек. Бұл негізінен елорданың жекеменшік үйлер секторының жəне индустриялдық парк сұранысын қанағаттандыруға толығымен жетеді. Көлік қозғалысының инфрақұрылымын дамыту кез келген мегаполистің стратегиялық басым дықтарының бірінен саналады. Соңғы кезде қаламыздың көлік жолдары мен көшелерін жаңғырту жұмыстары елорданың 2030 жылдарға дейінгі Бас жоспарында белгіленген жобалар бойынша дамытылып келеді. Астана қаласы ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесін өткізу құрметін жеңіп алғаннан бергі уақытта бұл мəселеге бірінші кезектегі

басымдық берілді. Ол заңды да. Себебі, ЭКСПО-2017 көрмесі өтетін қалашықта енді бүкіл қоғамдық көлік қатынастарының бағыты түйісетін болады. Жалпы, Бүкілəлемдік көрменің жалауы желбірегенге дейін елордада 400 шақырымнан астам қа ла жолдары салынып, қайта жаңғыртылатын болады. Мəселен, ЭКСПО қалашығы орналасатын аймақта, №23 – Қабанбай батыр – Тəуелсіздік – №31 көшелері шекарасында жаңадан 45 шақырым ұзындықтағы жол салынады. Сонымен бірге, 51 шақырым магистралдық жол құрылысы пайдалануға берілетін болады. Бүгінде қарқынды құры лыс жұмыстары жүріп жатқан бес аумақты одан əрі дамыту мақсатында алдағы уақытта «Мыңжылдық аллеясы» аймағында 58 шақырым, Тұран даңғылының батыс аумағында 54 шақырым, Мирзоян – Ақыртас – Тəуелсіздік – Қошқарбаев даңғылы көшелерінің қиылысқан аумағында 4,5 шақырым жаңа жол құрылысы іске қосылады. Елордаға соңғы уақытта қосылған аймақтардың инфрақұрылымын дамыту мақсатында жалпы ұзындығы 100 шақырымнан асатын инженерлік желілер мен жол құрылысы салынып, пайдалануға берілмек. Төрткүл дүние назары Астанаға ауып, Бүкілəлемдік көрме ашылатын кезеңге дейін елорданың қоғамдық көлік жүйесін жетілдіру мақсатында кешенді шаралар ісжүзіне асырылады. Атап айтқанда, халықаралық əуежайдан бастап көрме қалашығына дейін, одан əрі жаңа темір жол вокзалына дейін жалпы ұзындығы 21 шақырымды құрайтын жеңіл рельсті трамвай (ЖРТ) қозғалысы іске қосылады. ЖРТ қозғалысының қала тұрғындары мен қонақтарына барынша тиімді болуы үшін қаладағы ірі əлеуметтік, мəдени жəне танымдық орталықтарға арнайы соғатын бағыттар ұйымдастырылады. ЖРТ жүйесімен бірге қоғамдық көлік қызметінің сапасы мен тиімділігін одан əрі жақсарту мақсатында магистральдық жолдарда арнайы белгіленген жолақтармен жүретін жүрдек автобустар бағыты ашылатын болады. Мұндай жүрдек автобустар бағытының ұзындығы 48 шақырымды құрайды. Халықаралық айтулы шараның Астана қаласында өтуіне байланысты Көлік жəне коммуникация министрлігі «Астана» халықаралық əуежайы» АҚ-мен бірлесе отырып, қаламызға келетін шетелдік қонақтарға сапалы қызмет көрсету мақсатында жаңа əуе бағыттарын ашудың кешенді жобаларын белгілеуде. 2011 жылы «Астана» Халықаралық əуежайынан» 15 325 бағытта ұшақтар ұшырылып, 2,3 миллион жолаушыға қызмет көрсетілген. Осы үрдіс одан əрі лайықты жалғасын тауып 2017 жылға таман Астана əуежайынан ұшатын ұшақтар санын 20 мың бірлікке жеткізіп, жылына 5 миллион жолаушыға қызмет көрсету жоспарланып отыр. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ЭКСПО-2017 Халықаралық көрмесін Астанада өткізу туралы шешім қабылдануына байланысты Қазақстан халқына арнаған Үндеуінде «ЭКСПО-2017ні өткізу – бұл, сонымен бір мезгілде, Қазақстанның бүкіл əлем алдындағы орасан зор жауапкершілігі. Біз небəрі 5 жылда Көр ме орталығын тұрғызып, жаңа қонақүйлер, жолдар салып, көлікті дамытып, қонақтарды қарсы алуға даярлықты қамтамасыз етіп, үлкен дайындық жұмыс тарын жүргізуіміз керек», деп атап көрсеткен бола тын. Ендеше, елордада осы бір əлем алдындағы орасан зор жауапкершілік үрдісінен шығу жолындағы кешенді міндеттер қазірден бастап қолға алынды. Көрме көзайымының көкжиегі көрікті болуы жолындағы осы бір бүкілхалықтық қозғалысқа табыс пен сəттілік тілейміз!

«ТЕК ЌАЗАЄЫМНЫЅ КИНОСЫН КҐРГІМ КЕЛЕДІ!» деген кґрерменге жауап

Б

үгінде не көп – телеарналар көп. Ғарыштық байланысқа қосыл да, көңілің қолай көрген қызық-шыжықтың небір көкесін тамашалай бер. Əйткенмен, қазіргідей бəсекелестік заманда қайтсек көрерменді көбірек тартамыз, қайтсек басқалардан асып түсеміз деген жанталаспен көптеген арналардың келеңсіздікке ұрынып жататыны жұртқа жасырын емес. Шектен шыққан анайылық, қанқұйлы қатыгездік, жат діндер мен моральдің жымысқы насихаты көгілдір экранды емін-еркін жайлап алған. Соларды шет жағалап кейде көзің шалып қалғанда, бетіңнен отың шығады, жаның хасам болады. Демократияның ұлан-асыр еркіндігінде қалпағы қисайып шалқып жүрген жас ұрпақтың осындай сорақылықты көре-көре не болатыны жайлы ойланып жатқан қайсымыз бармыз? Мен бұл жерде төрімізде қонжиған көксандыққа баса-көктеп кіріп алған шетелдік насихат турасында айтып отырмын. Құдайға шүкір, бұл қауіптің төл арналарымызға қатысы жоқ, əсіресе, «Хабар»,

тағылымды болып келеді. Əлемдік киноиндустрияның шалқыған айдынынан шабақ сүзгендей, өзін кереметпін деп жарнамалаған мыңсан туындыдан шын үздігін таңдау да, əрине, қиямет жұмыс. Алайда, өзін сыйлайтын арна талғампаз көрерменнің үдесінен шығуға тырысатыны анық. Бұл орайда аталмыш үш арнаның атқарып отырған қызметі басқаларға үлгі болса керек. Көбіне-көп тəрбиелік мəні бар, көрерменге ой салатын тұшымды туындыларды іріктеп ұсынады. Сондықтан бұл арналардағы көрсетілген сериалдардың дені көрермендердің зор ықыласына бөленіп келеді. Мəселен, Қытай шығарған «Шыңғыс хан» сериалын кезінде жұрттың жапатармағай тамашалағаны есімізде. Əуелі фильмді «Қазақстан» арнасы көрсетті. Картинаның сүйегі мықты болғанмен, Шығыс Түркістан қазақтары аударған бұл нұсқаның біраз əттеген-айы да бар еді. Біріншіден, жер-су аттары, лауазымдық атаулар түгелдей қытайша күйінде алынғандықтан ұғынуға қиындық туғызды.

куə болдық. Таяуда сериалдарға қатысты хабарда бір жігіттің: «Осы «Сүлейман» деген бір пəле болды, есіміз шығып соны қараймыз деп отырғанда қорадағы сиырымызды біреу ұрлап кетіпті!» деп реніш білдіргені бар. Қынжылыспен айтса да, кино үшін осыдан артық мадақ бола ма. Өкінішке орай, экрандарымыздан «Сүлейман сұлтан», «Жанан», «Келін»... сияқты көз сүйсінтіп, көңіл тұшындыратын фильмдер жүріп жатқан кезде кейбір баспасөздерде «Түрік, корей сериалдары қаптап кетті, тоқтату керек!..» деген үзілді-кесілді пікірлер төбе көрсетіп қалды. Бір кезде Мексика, Бразилияның шыр айналып төсектің төңірегінен шықпайтын өресіз, мылжың, көбік операларынан көз жауыр болғанда, лəммим деп жақ ашпаған жазарман ағайынның бұл аттаны қай айғай? Түсінбедік. «Біз» бағдарламасының «Сүлейман сұлтан» сериалына арналған ток-шоуында өзін əншімін деп таныстырған, біз аты-жөнін естімеген бір жігіт: «Менің түрік, корей сериалдарын көргім келмейді. Қолымнан келсе, оларды экранға жо-

«Қазақстан», «Еларна» сынды отандық салиқалы телеарналар ондай сырқаттан əзірге ада. Əлбетте, олардағы бағдарламалардың тақырыптық аясына, көркемдік өресіне, жекелеген журналистердің қарым-қабілетіне қатысты түрлі уəж айтуға болатын шығар, тұтастай алғанда, арналардың қай-қайсының да моральдық-этикалық ұстанымы орнықты, қоғамдық-əлеуметтік құбылыстарға деген көзқарасы байсалды. Рухымызға үйлесімді ізгілікті діттейтін, құнарлы дүниелерді екшеп беруге тырысатыны қуантады. Мен он екі жыл мектепте қазақ əдебиетінен сабақ берген ұстазбын, яғни ана тіліміздің дəм-татуын бір қазақтай білемін дегенім ғой. Денсаулыққа байланысты, соңғы кезде үйде отырып қалған жағдайым бар. Ермегім – ертелі-кеш телевизор қарау. Əңгіме-дүкен құратын қатарың жоқ, дөңбекшіп үйге сыймай отырғанда сырлас-мұңдасыңды көгілдір экраннан тапқандай боласың. Қазақша жылт еткен жақсы нəрсені қалт жібермеуге тырысамын. Көбінесе, шыны керек, кино қараймын. Осы күні кино көп қой, қай арнаны ашып қалсаң да, құлаш-құлаш сериал, қайсысын қарарыңды білмей көзің шұбартады кейде. Біраз коммерциялық жеке каналдардағы фильмдердің қазақшасын көргенде ішіп отырған тамағыңнан қылшық шыққандай қынжылысты күйге түсесің. Сөз оралымы сауатсыз, мəселен: «Абай болуымыз керек» деген сөзді «Абай болуға керекпіз» т.б. деп жіктеусептеудің өзінен сүрініп жатады. Оны аз десең, керең болғыр құлағың «Жаурайсың, шұлғауыңды мойныңа орап ал...» дегенді естігенде қаның басыңа шабады... Актерлік дыбысталуы да құлаққа тосаң, сөзді бойына сіңірмей бергі жағынан айтып тұрғандай жасандылық байқалады. Осы шала-пұла қазақшасының өзін көпсіне ме, ел қарамайтын ыңғайсыз уақытта көрсетуі өз алдына, соңғы жылдары қазақ тілінің елу пайыздық үлес-салмағын толтыру үшін құр көз алдап, бұларға осы да жарайды дегендей, мəтінді актерге оқытпай, субтитрмен беруге дағдыланып алды. Сөзі аз, атыс- шабыс фильм болса бір сəрі, бүкіл драматургиясы сөзге құрылған фильмдердегі тышқанның ізіндей жыпырлаған құлаш-құлаш жазуды кім оқып отырады, көзі əлсіз қариялар, кириллицаны шала ежіктейтін оралмандар ондай субтитрлардан не барқадар таппақ? Ондай каналды, бір-екі рет көңілің қалғаннан кейін, жылы жауып қоя саласың. Өз басым «Еларна», «Хабар», «Қазақстан» арналарындағы сериалдардың көпшілігін қызыға қараймын. Сөзі мен дыбысталуы үйлесіп, құлаққа жағымды естіледі. Ең бастысы – фильмдердің сүйегі асыл, оқиғасы тартымды,

Екіншіден, қытай қазақтарына ғана сіңісті сөз саптау үлгісі, қытайшадан сөзбе-сөз аударылған сөйлем құру тəсілдері, актерлердің дикциясы құлақ тырнағандай əсер еткені рас. Кейіннен осы олқылықтарды ескеріп, «Хабар» агенттігі бұл туындыны қайта аударып көрсеткені мəлім. Екі нұсқаның əсері жер мен көктей. «Хабардың» «Шынғыс ханы» мүлдем басқаша, қазақша сөйлеп құлпырып шыға келген. Диалогтарды жазушы Қалихан Ысқақ тəржімалаған екен. Кісі есімдері мен географиялық атаулардың қазақша баламасын айқындауға белгілі тарихшы Зарлыхан Ғинаятұлы кеңесшілік етіпті. Арна қызметкерлерінің ыждаһатты еңбегі осы мысалдан-ақ көрініп тұрған жоқ па! Одан кейінгі «Көкжалдар мекені» де көрермендер көзайым болған фильмдердің бірі. Қазіргі əлемнің ділгер мəселелерін кеңінен қозғаған шым-шытырық оқиғалы саяси триллерді бəріміз де сүйсіне тамашалап, келесі сериясын асыға күттік. Мəтінін түрік тілінен тікелей қазақшалаған белгілі əдебиетші Баян Нұғман екен. Тілдік құнарымыздан ұтымды баламалар тауып, түпнұсқаның əсер-бояуын оралымды жүрдек тілмен өте жатық жеткізе білген. Ал дүние жүзінің көптеген елінде көрсетіліп, орасан табысқа жеткен түріктің əйгілі «Сүлейман сұлтан» сериалын «Хабар» агенттігінің өз көрермендеріне ұсынуы елеулі мəдени оқиға болды. Сериалдың алғашқы екі топтамасын «Еларна» мен «Хабар» қазақ, орыс тілдерінде көрсетті. Ойы мен ойыны, сөзі мен сəні үйлескен тамаша туындыны зор жауапкершілікпен өз дəрежесінде өте сəтті аударыпты. Қанша қарасаң да, жалықтырмас бұл фильмнің орысшасын да, қазақшасын да көріп шықтым. Россияның дубляждағаны бар деген соң шыдай алмай интернеттен оны да көрдім. Бірақ біздікіне бəрібір жетпейді екен. Бүкіл əйелдер мен балаларды жалғыз өзі дыбыстаған Əйгерім Байбергенова мен орысшасын жасаған Мариана Покровскаяның ойыны қандай əсерлі, актерлік шеберліктеріне қалай тəнті болмассың? Кейде екі нұсқаның бірінен іздегеніңді екіншісінен тапқандайсың. Мəселен, орысшасында «Валиде Султан» деген сөзді Сүлейманның шешесінің аты шығар деп ойлайсың. Бірақ құл да, күң де, бала-шаға да, Валиде сұлтан деп атағанда, ерсі көрініп, еріксіз: «Бұл қалай?» деп қаласың. Көңілдегі осы түйткілдің түйінін қазақшасынан таптық. Бұл сөзді «Сұлтан ана» деп ұғынықты етіп ұтымды аударыпты. «Сүлейман сұлтан» шын мəнінде халықтық фильм болды. Үлкен демей, кіші демей жапырыла көріп, жұрттың отыра қалған жерінде соны əңгіме қылып айтқанына талай

латпас ем. Тек қазағымның киносын көргім келеді!..» деді қыңырайып, диванда қисайып жатқан күйі. «Пəлі, дұрыс-ақ» дедік ішімізден. Бірақ патриот болудың да орны бар ғой. Қазақтың ілікке жарайтын бесалты фильмі қай жыртығымызға жамау болмақ? Өзгенің озығын көріп өсіп-өркендегеннен не зиян шегеміз? Телевидениенің бүгінгі таңда аса қуатты идеологиялық құрал екені даусыз, ұрпағымыздың рухани болмысының қалыптасуы, ертеңгі ұлт тағдыры көгілдір экранға тікелей байланысты. Сондықтан телеарналарымыз шетелдік фильмдерді аудару барысында біздің моральдік ұстанымымызға қайшы келмейтін, рухы жақын озық туындыларға баса мəн бергені абзал. Аударма фильмдер ана тіліміздің мерейін өсіріп, өрісін кеңейте түспек. Экрандағы сан-қабат көрініспен əдемі үйлескен тіліміздің əуез-ырғағы, сырлы иірімі миллиондардың жүрегін жаулап алатынына талас жоқ. Бір ойды бір ой қозғайды демекші, осы орайда еліміздегі бас канал – «Хабар» агенттігінің базасында республикалық киноаударма орталығын ашсақ құба-құп болар еді-ау деген де ой келеді. Əр арна өзі қалаған фильмдерге тапсырыс беріп орталыққа аудартса, иі қанып, бір қолдан шыққан өнімнің сапасы əлдеқайда артатыны белгілі. Сонда əлдекімдердің нан табар кəсібіне айналған шала сауат, дүмше аудармалардан арылар едік. Бұл пікірді біреу қолдар, біреу қолдамас, біздікі – құзырлы орындағы азаматтар құлаққа қонса, ойланар деген уəж ғой. Əрине, ең абзалы – отандық телеөнімдердің санын көбейтіп, сапасын жақсарту. Өзіңе етене жақын тақырыпқа арналған, өзіңнің халқыңның арғы-бергідегі өмірін, бүгінгі тыныс-тіршілігін көрсететін, жан-жүрегіңді сонысымен де тебірентіп тұратын фильмдердің көп болғанына не жетсін! Оған сөз жоқ. Бірақ, қазірше олай еместігін біле тұра, отандық өнімдердің тіпті, көлемі жағынан да төл арналарымызды толтыра алмайтынын көре тұра, өзге жұрттардың тəуір дүниелерінен өзгенікі болғаны үшін ғана ат-тонымызды ала қашу жөнсіз екендігі тағы талассыз. Өз сериалдары аузы-мұрнынан шығып жатқан Ресейдегі телеарналардың да аударма сериалдардан атымен бас тартпай отырғаны тегін емес қой. Сондықтан, өз көрерменіміздің көңілін көншіту жөніндегі жұмыс екі бағытта да қатар жүре бергені жарасымды. Жақсыда жаттық жоқ. Төрехан ХАСЕНОВ. Алматы облысы, Талғар ауданы, Бесағаш ауылы.


www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

5

 Тарих толқынында

Ї

Ш ЖҮЗ миллион гектарлық ұлы кеңістікті алып жатқан ұланғайыр қазақ жерінің ұрпақтарға ұлағат етер тəлімді тарихы да ұшан-теңіз! Ұлы дариялар мұзарт таулардан басталатыны сияқты, осынау кең айдынды жолымыздан қалың ел – қазағымызды қаншама замандар асуынан аман алып өткен, елдігіміз бен біртұтас бірлігіміздің негізін салып берген кемеңгер ұлы бабаларымыздың алып тұлғасын көреміз. Еркінбек ТҰРЫСОВ,

жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, халықаралық «Алаш» сыйлығының лауреаты.

Сонау бір ықылым заманда алты Алаштың басын біріктіріп жер жаһанда теңдессіз биліктің туын көтерген ұлы қаһарман бабаларымыз Қараша хан, Шыңғыс хан, Жошы хандар болғанда, одан бергі барша өмір-тіршілігіміздің баяны – ел тұтқасын ұстаған, азаттық жолында жорық-жосынды күн кешкен сол сынды кемеңгер бабаларымыздың елмен бірге жасайтын есімімен байланысты. Хан жайлаған Қаратау, Əулиенің кені еді. Керегесін кең жайып, Жайлауына ел қонып, Ат шаптырып ас берген, Атадан қалған жер еді, – деп ақынжанды қазағымыз өлең-жырға қосқандай, барша ғұмыры аттың жалы, түйенің қомында өткен көшпенді ел, ата-бабалар сөзімен зерделі зерттеулер арқылы бүгінгі күндерге жеткен деректі тарихымыздың төрінен өшпейтін орын алған көрнекті хандар қатарында есімі ерекше орындағы Керей мен Жəнібек деп қараймыз. Бұлар Алтын Ордадан іргесі бөлінген Ақ Орда билеушілері арасында тақ тартысы асқынып тұрған кезеңде, қазақтың дербес мемлекеттік (ұлыстық) жүйесін орнату мəселесі күн тəртібіне қойылған тұста қалың елдің көшін бастап, қасиетті Қаратауға тартқан шын мəніндегі халықтың ұлы қайраткерлері еді. Қай заман, қай кезеңде де ел көшін оң сапар, келешектің кең өрісіне бастаған, халқына қорған болған кемеңгер ұлдарын ел-жұрты ақ киізге шығарып, төбесіне көтерген. Халқының осындай сый-құрметіне бөленіп, ел тарихында мəңгілік орын алған бір шоғыр ірі қайраткерлері – Қасым хан мен Есім хан, Салқам Жəңгір мен Əз Тəуке, хан Абылай қатарында Қасым ханның əкеден қалған «қасқа жолын» ұстанып тұтас бір дəуір – жарты ғасырдай еліне ұстын, халқына қалқан болған Хақназар (Ақназар) ханның ел өмірінде алатын орны ерекше. Ақназар ханның ел билігін қолға алуы алдында əкесі Қасым ханның көреген саясаты арқасында Қазақ хандығының іргесі барынша кеңейіп, күнгей өлкесі Хиуа мен Бұхар хандығымен шектесіп, батыс тарапта Ноғай ордасы, теріскейде Сібір, күншығыста Моғолстан хандығымен астасып, төменгі Сыр бойынан Арқаның Ұлытауына, Жетісудан Ақжайыққа дейінгі ұлан өлкені қамтып жатқан-ды. Əйтсе де барды байыптап, ұстап тұрудан барыңды жоғалтуың оңай. Қасымнан кейін мирасқорлық жолмен аз жыл хан тағына отырып, аз жыл ел билеген Тоғым хан, Ахмет пен Тайыр сұлтан тұсында жетесіз басшылық, егесіздік көрген ел аңдыған аларман жаудың оңай олжасына айналған кер заманның кезі еді. Енді жасы отызға толған жігерлі жас мирасқор алдында əкеден қалған ұлан-ғайыр өлкені, көшпенді ру, тайпалардан құрылған ұлыстардың біртұтас бірлігін ұстап тұрудың аса күрделі міндеті тұрды. Анықтап айтқанда, қазақ жұртының алдыға өркен жайып еңселі ел етудің əуелгі жол-жосығын (Қасым ханның қасқа жолын) берік ұстанып, тұтас бір жарты ғасырға жуық (1538-1580) ұласқан ұлы жолын кешіп етуге тиісті болды. Заманның сол ауыр да ардақты жүгін қайыспай көтерді. Кемеңгер əке жолын ұстанған халықтың ханы Ақназар өз заманында Ұлы Жібек жолында жатқан Қаратау өлкесінің қалың елі, көшпенді жұртын батыс-шығыстың кең құлашты кеуделі жұртынан кем етпей, көсегесі көгеріп, өркендеп өсуіне Құдайдың өзі берген құдіретті жігерқуатын жұмсады. Қалың қазағымен армандас ұзақ жол өтті. Бауыр басқан қалың елі – қазағы: ақ жол кешкен Ақназарымыз, Алланың берген Хақназарымыз – десіп Алатаудай арқа тұтқан көшбасшы-көсемінің, елім, жерім деп ізгіліктің ақ жолды сапарымен бармаған жер, баспаған тауы жоқ. Жақсылық пен жамандық, ізгілік пен жауыздық тайталасқан сол бір қилы заманның шерлі шежіресін жасаған арғы-бергі дүниенің Исфахани Рузвихан, Плано Карпини, Рубрук, Хафиз, Жубейни, Мұхаммед Хайдар Дулати сынды ғұламаларынан қалған тарихнама, сапарнама, өсиетнама жазба деректеріне қарағанда, аспан-жер аралығын тұтастай алып жатқан əлемнің алып құрлығы – Азияның қалың ортасында «Қазақ хандығы» атанған іргелі ел, қабырғалы халықтың бар екенін, ол өзі ізетті де қуатты жаужүректі ел екенін ат аяғы, құс қанаты жеткен кең дүниеге танытты. Ақназар ханның тұсында хан ордасы жүргізілген тиімді ішкі, сыртқы саясаты арқасында Қазақ хандығының, оның көшпенді қазақ жұртының алыс-жақын елдерімен – бірінші кезекте іргелес Бұхар, Хиуа, Сібір, Қазан хандығы мен Моғолстан елдерімен, сол тараптағы Баласағұн, Асфара, Тараз, Самарқан мен Бұхар, Өргеніш, іргедегі Сығанақ, Сауран, Баршынкент пен Исфиджаб, Яссы, Маданкент сияқты көптеген кент, шаһарлармен саудасаттық, мəдени байланысы орнықты. Шығыстан келер қалың жау – ойрат, шүршіт, қалмақтарға, күнгей жақтан қаптайтын қызылбасқа қарсы жосынды-жорықтар тынған тылсымды-тыныш, бейпіл-бейбіт жылдарда Арқа мен Шу бойы, Жетісу, Талас Қаратаудан базар-ошарлатып қалың малын айдаған қазақтың күнгейдің көк күмбезді, зəулім қақпалы қала, шаһарларынан тай-тай пұл, қант-шайы мен жиһаз-тауарларын артқан түйелі керуендері кең

шілдің қиындай шашылып əр тарапқа бөлініп, бей-берекет өмір кешкен қалың қазақтың бір кезеңдегі Керей хан мен Жəнібек, кешегі өткен Қасым хан салған «қасқа жол» үрдісінде қайта біріктірудің ұлан-ғайыр міндеті тұрды. Атадан қалған қара шаңырақ – қасиетті Қазақ Ордасы көк байрағын қайта көтеріп, ер Қасымның жас қайраткер оғланы Ақназардың билік басына келуі осындай бір соны жаңалықты аңсаған, көптен күткен қалың қазақты дүр сілкіндірді. Қысқы орда Созақтан хан жайлауы – төменгі Шудың айдынды Сарысуға тоғысар

берген шекер-балын да, у мен заһарын да көп таттық. Ағайын-достықтың, сатқындық-қастықтың қан-қасіретін көп көрдік. Жеке жортып көрінген жауға жем болдық. Атадан қалған қасиетті жеріміз бен барымыздан айырылдық. Жат жұрттың табанына түсіп ұлдарымыз құл, қыздарымыз күң болды. Ет-жүрегі езілген ата-аналарымыздың көзден аққан қанды жасы көл болды. Өткеннен алған сабақ, шыдам, бастан кешкен қорлықтың да шегі бар. Ес жиып, етек жабар, баржоғымызды түгендеп, ертеңімізді ойлайтұғын күн туды. Алдымызда бір ғана айқын, адастырмас

Аќназар ханныѕ аќ жолы

даланың шартарабына қаздай тізіліп кетіп жатты. Еруліге қарулы сол бір өткен алмағайып заманда ежелгі Жібек жолының ескі сүрнегімен ел мен елді жалғап толассыз ағындап жатқан сауда керуендерінің жолы жортуылшы аларман жау, барымташы шапқыншы, ел тонауды кəсіп еткен ұры-қарыдан ада емес еді. Соңында күлге айналған қаңыраған қара жерді қалдыратын өрт дауылы бір ғана ұшқыннан басталатыны сияқты, жер-жаһанды жайлап өтер сұрапылды соғыс, жосынды жорықтар көбіне-көп ел арасында болып жатқан осындай майда қақтығыстан өріс алып жатты. Қасымнан қалған «Қасқа жолды» мықымдап ұлан өлке – қазақ жерінде аз-кемі жоқ 42 жыл билік құрған Ақназар хан бастан өткерген бұндай қанды жол, аттаныстар «қазақтың Есім ханы болған кезде, жау жорық жапан түзде толған кезде» деп дауылпаз-дастангер ақын Иса Байзақов жырға қосқандай, қазақ-қалмақтың сан ғасырға ұласқан қан-қасіретті ара қатысы сол кезеңде де барынша ушығып тұрды. Қазақтың көп замандар өліспей-беріспеген ата жауы ойрат-қалмақтары болғанда, қайран, қазағымыздың (қайсыбір жұрттың болмасын) қанына біткен «бақ пен тақтың» маңынан туындайтын ішкі қайшылығын қалт жібермей, аңысын-аңдып отыратын көршілес, күндес ағайын жұрттың қарап жатпайтыны белгілі жай. Сондай бақталас, күншілдіктің бітпеген бітеу жарасы асқынып, өз заманында қазағының елі мен жерінің тұтастығы үшін жанын салған 1726-1729 жылдардағы Жоңғарға қарсы ұлы жорықтың қолбасшысы Əбілқайыр ханның Орынбордың айлакер генерал-губернаторы И.И.Неплюевтің айдап салуымен өз қандасының қолынан ажал табуы бұдан былайғы барша жұртымызға ащы сабақ болса керек еді. Арғы-бергі өткен тарихымызға көз жіберіп қарасақ, аңдысып баққан ішкі қаскөйлік ақ ниетті Ақназар ханға дейін де, одан кейін де қарап жатпапты. Қасым хан дүниеден өткен соңғы аз жылда тұс-тұсынан билікке таласқан мұрагер ханзадасұлтандар арасында басталған алауыздық салдары бұрынғы ұлы кеңістікте бір орталықтан – Созақтағы хан ордасынан басқарылған біртұтас қазақ жұрты бірнеше бөлшектерге бөлініп, тоз-тозы шықты. Өзара бақталас, жер-талас қырқысудан береке-бірлігі кетіп ру-тайпалық шағын ұлыстарға бөлшектенген ел мен жер тұстұстан анталаған аларман шапқыншылы жауға жем болды. Оның қайсыбірі – Жəнібек ханның немересі Тайыр сұлтан елді тастап қырғызға қашты. Туған жерден жырақта, бір қиырда ажалын тапты. Ендігі кезекте ұлы хандықтың күнгей тарабын бөліп алып Сыр бойында тар шеңберлі билік құрған Тоғым хан мен Ахмет сұлтан да алдыңғының жолын құшты. Қан майданда емес, ішкі талас-тартыс, қаскөйліктен қапылыста мерт болды. Қазақ елінің басына екіталай күн туған осындай қиын-қыстау кезеңде 28 жасына енді толып ел билігін қолға алған Ақназар ханның алдында

тарабына көшіп орнаған ордасынан ежелгі Бесқұлан, хан жолымен Арқаның Қарқаралы, Ұлытау, Шыңғыстауы, шығыста Қаратау сырты, өргі Таластан арғы шеті Алтын, Еміл, Жетісудың өлкесі, күнгей батыста төменгі Сыр мен Көк теңіздің (Арал) арғы-бергі атырабын жайлаған қалың алшын мен жетірудың еліне айтылған «Ұлы Құрылтайдың» хабары ел есінен кетпейтін 1538 жылқы жылының көкмайсалы көктемінде құс қанатты арғымақтар жалынан ескен желмен жетіп жатты. – О, Тəңірі, кешегі өткен кемеңгер Керей, Əз Жəнібек заманынан, Қасымнан қалған «қасқа жол» өшпеген екен. Атадан қалған жөн-жосық өлмеген екен! – дескен қалың қазақ бетке ұстар бектері мен сөз сөйлер шешендерін, көш бастар көсемдерін, қол бастар батыр ұлдарын қайтадан атқа мінгізді. Оң сапардың жолымен аттанған жалпақ елдің жайсаңдары қасиетті Қаратау сырты – Қос өзеннің қосылған сағасын беттеп сан тараптан ағылып кетіп жатты. Сан ғасырлар ағымында кең жазираның сусынын қандырып, Ақжайқынның майдам жазығын басып сұлу Сырға барып қосылатын қос өзеннің Қоңырдың қоңыр-бұйрат құмдарына қараған теріскей беті сол заманда бетегелі бел, баурайы көкорайлы көлге ұласып жатқан көк майсалы саз еді. Арқаның майда қоңыр жібек желімен кең тыныстап жатқан ұлан өлкенің өр төсі сол күндері айнала ат шаптырым кеңістікке айқұлақтана тігілген ақбоз үйлерге толған. Хан жайлаудың қалың ортасынан өрге қараған биікте айналаға өзгеше сəулет беріп алыстан айдай айқын көрініп Ақназар ханның ақ ордасы тұрды. «Əулиеге ат айтып, Құдай жолына құрбандықтар шалынып, келелі кеңес құрған хан ордасының алдағы құрылтайдың құзырына беретін бір ғана сөз байламы бар еді. Ол: «Ақарыс», «Жанарыс», «Бекарыс» деп үш Арысты – қанаттас өмір кешкен қалың қазақтың біртұтас ұлы бірлігін жалғанның жарығына шығару. Бауырлас, ұрандас, мызғымас ұлы бірліктің өмірбақилық өшпейтін тамға-белгісін мына сырттағы Арқаның алып даласына қараған қара ордадай қарауытып, алыстан шалынатын қара дөңнің нақ төсіне бір құдіреттің өзі орнатқан биік жартастың айқара бетіне қашап, айдай ғып айқындап беру еді. Ескен жел, ұшқан құстың қанатымен хабар жеткен ел жайсаңдары ағылған Ақназар ханның жайлауын ұлы құрылтайының дүбірі əлденеше апталар, айлар бойы кернеп тұрды. Сонда төрт көзі түгел қазақтың бас-аяғы жиылған телегейтеңіздей толқыған қалың жиыны алдына алтын тұрманды ақбоз арғымағымен шыққан қазақтың Ақназар ханы толғана тұрып жалынды сөз сөйлепті. – Қалың елім, қайран жұртым! – депті сонда Ақназар. – Ұлы жосықтың жолын жасап берген ұлы қаһарман Шыңғыс хан, одан бергі кешегі Керей хан мен Жəнібек бабаларымыздан бергі өткен қилы-қилы заманда өмір, тағдырдың бізге

жолымыз бар. Ол халқымыздың қанына біткен ар-ожданымыз бен жан күйдірер намыстың жолы. Барша жұртымызды ата-бабаларымыздың атамекен қасиетті жері үшін жан пида жорықтарға бастайтын əділеттің ақ жолы! Осы жолда жүректегі қанымыз, шығардағы жанымыз бірге болсын! дейтін атадан ұл боп туған ер-азамат қайдасың?! Бармысың, намысы қанға боялған қазағымның ер-ұлы?! Осы сəт айнала анталай ұмтылып, ат үстінен тұнжырай тұнып тұрған қалың нөпір үстінен жасынның оғындай жаңғырыққан хан сөзі «Уа, бармыз, бармыз! Қасиетіңнен айналайын хан ие»! деп қынаптарынан наркескен қылыштарын жарқ-жұрқ суырып биікке көтерген қолбасыбатырларға қосылған мың сан қолмен бірге күндей күркіреген ұлы думанға ұласты. – Уа, бармыз! Азаттық деп атқа мінген Алаштың ұлы, бір өзіңмен біргеміз. Баста бізді ұлы хан! Ақназар артқы жағынан иін тірескен ру басы, бекзада уəзірлері қауымы ортасынан шаршы топқа көз жіберіп еді. Алдыңғы қатарда қара ормандай қайысқан қалыңнан омырауы есіктей арғымағын алшаң бастырып, биік көтерген жалаң қылышы мен болат дулығасы жарқылдап, қос қапталға өзіндей қос батырды қатарға алып, алға шыққан апайтөс қас батырдың зор тұлғасы көрінді. Бұл бүгінгі ұлы құрылтайда қазақтың үш тарап ел, үш ұлы бірлестігі – Байшора, Жаншора, Қарашора бабалары атынан хан алдында ант сөзін айтуға өкілдік алған ұлы арыстың батыры Ер Тұрпанның ер боп туған жалғыз ұлы Тайбағар еді. Бұл кешегі өткен Қасым ханның тұсында жоңғарға қарсы соңғы жорықта қалмақтың бас батыры Ботхишардың қазандай басын зілбатпан шойын шоқпарымен қақ айырып, өз қанына бөктірген хас батыры жайында ел-жұрттың: Тұрпаннан жалғыз Тайбағар, Жалғыз да болса, айдаһар. Ол ысқырса көп қалмақ, Қайда жоқ та қайда бар, – деп аңыз қылатын Тайбағары осы. – Уа, ұлы жамағат! Біз өздеріңмен біргеміз. – Баста бізді ақ жолыңа ұлы хан! – деп күндей күркіреді Тайбағар. – Уа, қасиетті хан ие! Біз өзіңмен біргеміз, – деп қалың арғыннан келген ақ сауытты Аткелтір батырдың айбарлы дауысы кең далада жаңғырықты. – Уа, қасиетіңнен айналайын қалың ел, қасиетті хан ие, халқымыз үшін жан пида! Өздеріңмен біргеміз! – деп арғымағын тебініп, көк сауытқа құрсанған төртқара Оразгелдінің ұлы Орманбет батыры алға шықты. – Уа, қасиетті ұлы хан! Кеудеде жанымыз, жүректе қанымыз барда біз өзіңмен біргеміз! Біргеміз! – деп қалың нөпір аттылы көптің үстінен көтерілген толқынды дауыс кең даланың төсінен көкке самғады. Осылай кең өлкенің төсінде көлдей шалқып, теңіздей толқып, Ақназар ханның ақ жолымен басталған шығыс пен батыс, орталық – үш тарап, үш арыстан ағылған қалың қазақтың алғашқы ұлы құрылтайы күндерден күнге ұласты. Қарсаңда хан ордасында өткен үш арысты ел өкілдері көрегенді көсем би, елдіктің жүгін көтерген батагөй аталары қауымында өткен келелі кеңесте шешім еткендей құрылтайдың ең биік қастерлі ісі – келешекке берешек аманаты: үш тарапты алып жатқан ағайынды үш арыс елдің мəңгілік мызғымайтын бірлік одағын айқындайтын «Тас тамғасын» белгілеп бермек. Құрылтай соңы ат шаптырып, ас берген ұлы думанның əлденеше күндер үш арыс ел өкілдері алдын ала əзірлеген құрылтай қауымына үш тараптан келген есебі жүзге толған ру, тайпалардың «тас тамғасын» алдағы ұлы жорықтар туын үлестіреді. Енді ұлы жиынның ақ батасы жасалып,

Ө

Ақназар ханның ақ туын көтерген ұлы нөпір кең даланың төсінде қара-дөң биігінде туған өлкенің атар таңын жапан түзде жападан жалғыз күзеткен қасиетті жартасқа қарай ағылды. Осында ақбоз атан құрбандыққа шалынып, Құдай жолына бағышталып құран оқылды. Атадан қалған исі қазақтың байтақ жері мен ел тұтастығын қорғаудың ақ жолына аттанар азаттық жорықтарының желкілдетер ақ туы үш арысты ел жайсаңдары үстінде биікке көтерілді. Бауырластық пен біртұтас бірлігіміздің рухы мына қасиетті қара тастай мызғымас берік болсын, – деп қашалған «тас тамғалары» таратылды. Қайырласып-қоштасудың салтанатты сəті жетті. Барша ел ат үстінде. Хан Жəнібек тұсында хан ордасының көгілдір туын көтеріп жорықтың жолын бастаған тоқсан жасап ат үстінен түспеген албанның əйгілі батыры қоңырбөрік Қалқаман ақбоз арғымағы үстінен жалпақ дүниеге жар сала, Ақназар хан бастаған азаттықтың жолына ақ батасын берді. Аттаныс дабылы қағылды. Керней, сырнайлатып қозғалған жер қайыстырған қалың қол күннің шығысы мен батысы, теріскейі – Арқаның ұлы даласына бет түзеп жосыта тартып бара жатты. * * * Қазақтың ұлы байтақ жеріне ұқсас тереңде жатқан тарихының да шегі жоқ. Бір парасы əр кезеңде жасап өткен жиһанкез ғұламалар хатында қалса, көбіне-көп атадан-балаға, ұрпақтанұрпаққа аманатқа айтылар аңыз-əңгіме мен қазақтың шерлі шежіресінен көрінетін көне тарихымыздың бізге жеткен сыр-сипаты, көркемдеп айтар көрініс осындай. Өзге емес өз ортамызда, туған жер, өскен өлкеміз Қаратаудың баурайы, қайран қазақтың қаны мен көз жасына тұнған хан ордасы – Созағымыздың жерінде өткен Ақназар сынды хан бабамыздың хандық дəуіріне биылғы көктемде 475 жыл толады екен. Арғы-бергі өткенімізге көз жіберіп қарасақ, қазақ елінің толайым тағдыры таласқа түскен сол бір қилы-қилы замандардан бері елім деп, туып-өскен жерім – деп қан-қасіретті жол кешкен қазақ жұртының басынан не өтпеді? Қан кешулі, жан кешулі жорықтар: «Ақтабан шұбырынды», «Ақсирақ жұт», аш-жалаңаш ақиретін көрген «мың өліп, мың тірілген» жұрттың өмірдің өшпейтін оты, сөнбейтін шамшырағының қуат-құдіреті неде? Осыған тереңірек зер салып, сыр-сипатын санамыздан өткеріп, жүрекпен ұғып білдік пе? Иə, көбіне-көп айтарымыз: қазағымыз – қаһарман халық. Бəріне көнбіс – төзімді халық. Ата жолын, туған елін ардақтаған арлы халық – ақылды халық. Қалай десек те бір қазағымызға жарасып-ақ жатқандай. Əйтсе де, осы бір көп мақтан, көпіршіген көбіктің арғы жағында жанартаудың тұнбасындай тұнып жатқан қалың қазақтың қаны мен жанына бір тəңірі – табиғаттың өзі берген құдіреттің бар екенін көргіміз де, білгіміз де келмейтініне қайран қалмасқа лəжің жоқ. Ол қалың қазақтың басына ажал төнген жау-жорықты заманда тоз-тозы шығып кетпей, қияметтің қыл көпірінен аман өткізіп, жарық күніне аман жеткізген ата-балалар өсиетімен бекінген тас-түйін бірлігінің, ер қаруын алғызып, ерулі атқа мінгізген ұрандас, іргелес руластарының арқасы. Сол қазағымыз қабырғалас, қанаттас руластық-ағайындық жолымен бірлесе көшіпқонбаса «бір өлі, бір тіріде» бір төбенің басынан табылмаса, əлдеқашан тұқымы тұздай жойылып кетпес пе еді. «Білгенге маржан, білмегенге арзан» сол бір тəлім алар тарихымыз не күйде? Енді ғой, міне, жаңа заманда жаңаша сөйлеп жатырмыз: «жүзге бөлінгеннің жүзі күйсін», «руын атағанның аузы күйсін» дейміз. Дəл бір «жүз» боп жиылып, «ру» боп ұрандасып төбе басына ту тігіп жатқандаймыз. «Жүзшілдік, рушылдық жайлады» деп ала қағаздың бетінен бұлбұл құсша сайраймыз кеп. Бізге дейін сан ғасырлар ата үрдісін ардақтап, жүзімізді де, руымызды да құрметтеп, ағайынтуыстықпен жылдар қалыптасқан бауырлас қанқасиетімізді көзге ілмей айтылып жатқан бос байбалам мен миға қонбас, қолдан келмес іске арамтер болу кімге керек. Өмірдің өз шындығына, өткен жолымызға көз жібермек біздің қазақ: «Бас жарылса бөрік ішінде, қол сынса жең ішінде» десіп ағайын арасында болып жататын барымта-сырымта дейтін майда қақтығысын айтпағанда «рушылдық», «жүзшілдіктің» желімен қолына қару алмапты. Оқ мылтығын атпапты. «Қарға тамырлы» жөнімен, адамгершілік-туысқандықпен ізгіліктің ақ жолымен өмір сүріп келіпті. Ендеше, бүгіндері «жүзшіл», «рушыл» деп (аты-жөндері айтылмайтын) дабыл қағып жүргеніміз кімдер өзі?! Ойлап көрсек мəселенің мəнісі өзгеде емес, қаншама замандардан көздің құрты, бақастықтың дерті боп келе жатқан аз күнгі өте шығар бақ пен тақтың маңында екен. Ол, «біреуі таққа мінсе, қырқы атқа мінедінің» жан-дүниені жауыр етер қызылкөз қызғаныштың жайы ғой, баяғы. Ендеше, əр нəрсені өз атымен атағанымыз жөн болар. «Таққа» да, «атқа» мінген ағайын қайдағы бір өткен руымыздың ту ұстары емес, жақыны мен дос-жаранын ғана жарылқайтын: «өзімдікі дегенде өгіз қара күші бар» «өзімшіл» боп шығады. Олай болса ата-бабаларымыздан қалған, ғасырларға ұласқан халқымыздың қастерлі жосығына тəлімді тарихымыздың билігінен қарағанымыз жөн болар.

ШКЕНІ жанып, өткені қайта оралып, тағдырлы тарихын қолына алған қалың қазақ еліміз азаттықтың кең өрісті алтын дəуірі тұсында өткен аз жылдарда ғасырларға тұрарлық жасампаздық жол басты. Бұл күндері қаншама замандарда қайран елдің қаны мен көл болған көз жасына жуылған қашанғы хан Ордасы қасиетті Созақтың Қаратауға қараған майдам жазығында аспанкөкке бой көтерген ақшаңқан күмбез алыстан көрінеді. Ол өзге емес, сонау бір өткен дүбірлі, ұлы заманда кең байтақ қазақ жерінде елдік пен бірліктің, азаттықтың ақ туын көтерген, тұтас бір дəуір əділеттің ақ жолын кешіп өткен ел қорғаны Ақназар ханның туған өлке төсіне өркенді жұрты, ұлағатты ұрпақтары орнатқан келісті кесене – мазар-мавзолейі. Ел барда ерлердің аты, қалдырған ізі өшпейді дейтініміз осы болса керек-ті. ШЫМКЕНТ.


6

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

 Дүние жəне дағдарыс қуатты мемлекеттердің жаңа позициясы түзілуіне апарып жеткізетінін мəлімдейді. – Секвестр фактісінің өзі ендігі жерде АҚШ-тың бір полярлы əлемдегі бірден-бір ең басты держава болып қала алмайтынын дəлелдеп берді. Бүгінгі секвестр Вашингтонның кіріс пен шығыс арасындағы алшақтықты қысқарту үшін қолдануға мəжбүр болған бірқатар қадамдарының тек біріншісі ғана болып табылады, – деген тұжырымға келеді Ресей Ғылым академиясы АҚШ жəне Канада институтының директоры Сергей Рогов. Маман сонымен бірге, бұл қысқартулардың əлеуметтік шығындарға ешқандай да қатысы жоқ екенін атап өтеді. Өйткені, билік тұрғындардың кедей тұратын бөлігі арасында əлеуметтік толқулар туып кетуіне жол бермеу керектігін жақсы түсінеді. Сол себепті ауырлықтың негізгі жүгі орта таптың арқасына таңылғалы тұр. Осы орайда Stratfor талдамалы орталығының дирек-

бұрынғысынша оқшау өмір сүреді. Олар өз кəсіпорындарын ашады. Онда тек өздерінің отандастарын жұмысқа алады. Испан тілді газеттер пайда болады. Іс жүзінде испан тілі кейбір штаттардағы екінші ресми тілге айналады, – деп санайды Юрий Рогулев. Əлемдегі экономикасы бірінші саналып келген елде туындап жатқан қиындықтар бара-бара тіпті мұнда сепаратистік көңіл-күйлердің көрініс берулеріне де алып барады. Оның алғы шарттары қазірдің өзінде бар. Мəселен, 2012 жылы негізінен оңтүстіктен келгендер тұратын бірнеше штатта одақтан шығу үшін қол жиналған. Оларда тəуелсіздікті жақтаған əлденеше жүздеген адамдар бой көрсетті. Рас, бүгінде 315 млн. халқы бар мемлекеттің биігінен алып қарағанда, жоғарыдағы цифрдың статистикалық жағынан түкке тұрғысыз болып көрінуі де мүмкін. Солай дей тұрғанмен, американист Юрий Рогулевтің пікірінше, федералдық бюджеттің қысқаруы Америка аймақтарының орталыққа

АЌШ: секвестрден соѕєы сергелдеѕ Өткен сенбі күннің талықсыған таңында əлем жұртшылығының назары тағы да мұхиттың арғы бетіне қарай ауды. Осы күні Америкаға бюджеттің шығыс бөлігін еріксіз қысқартуға, яғни секвестрге жүгінуге тура келді. Өздерінің қандай бағдарламалардан бас тартатындарын ашып айта алмаған Сенаттағы республикашылар мен Ақ үйдегі демократтардың өзара келісімге келе білмеулері себебінен Құрама Штаттардың қазынасы биыл 85 млрд. долларға азаятын болды. Бұл өз кезегінде елдің ішкі жалпы өнімін 0,6 пайызға төмендетіп жібергелі тұр. Көктемнің бірінші күні секвестр жөніндегі жарлыққа қол қойған президент Барак Обама мұның АҚШ экономикасына берілген «сұрапыл соққы» болып табылатынын атап өтті. Серік ПІРНАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Бұл жердегі əңгіме өткен жұмадан сенбіге қараған түні мемлекеттік шығындардың күрт қысқарғаны жайлы болып отыр. Жалпы, 2011 жылы Вашингтондағылар мемлекеттік қарыздарды қысқарту жөнінде келісімге келе алмаса, онда алдағы 10 жылдың беделінде мемлекеттік шығындарды 1,2 трлн. долларға қысқартудың қолға алынатыны туралы шешім қабылданған болатын. Мұндағы негізгі идея астамсыған саясаткерлерді тəубелеріне келтіріп, олардың ақыр соңында шығындарды азайту бағытында нақтылы қадамдарға баруына түрткі болу еді. Олай болмаған күнде, шырмауықтай шырмалған шығынның шырғалаңы «секвестрді жалпасынан түсірер» еді.

келтіруге шамасы жетпейтінін күні бұрын айтып та қойып еді. Сол айтқандары айнымай келді де, мұның ақырында қысқартудың жалаң қылышы жарқылдап шыға келді. Мұның алдында Ақ үйдегілер мен олардың көптеген жақтастары АҚШ үшін нағыз армагеддон заманының келе жатқанын айтып, дабыл көтеріп еді. Бұл сыңайдағы рекордты өкілдер палатасының қаржы комитетіндегі солшыл демократ Максин Уотерс қойғанға ұқсайды. Ол қыза келе, секвестр Американы 170 млн. жұмыс орнынан айырады, деп соғып та жіберді. Ал күллі АҚШ-тағы барлық жұмыс орнының саны 135 млн. ғана екенін ескерсек, бұл болжамның ешбір ақылға сыймайтынын пайымдау қиын емес. Бір тəуірі, Уотерс

қабілеті кəдімгідей зардап шегетінін ескертті. Сол аралықта президент əкімшілігі мұның тағы бір дəлелі ретінде Парсы шығанағы ауданына баруға тиісті авианосецті тоқтатып қойды. Секвестрдің қарсаңында өзіне ақша үнемдеу саясатының маңыздырақ екенін алға тартқан иммиграциялық ведомство елге жасырын келгендері үшін қамауға алынған екі мыңнан астам шетел азаматын осы желеумен бостандыққа шығарып жіберді. Енді жаңа өлшем бойынша, əскери шығын 44 млрд., ал денсаулық сақтау жүйесінің қаржысы 11 млрд. долларға кемуі тиіс. Алайда, жағдайдың тап осылай бола қалатынына сенбестік білдіріп отырған скептиктер де бар. Олар шын мəнінде Вашингтон бухгалте-

Өзекке түскен құрт Секвестрдің америкалық нұсқасының бұрқ ете қалуын əлемде ешкім де жақсылыққа жорып отырған жоқ. Бұл орайда жаһан сарапшылары бір ауыздан Америка экономикасының ақыры ауырлай түсетінін ауызға алады. Мұнда бюджеттің тапшылығы уақытша ғана қысқара тұрады. Бірақ сонымен бір мезгілде онсыз да əрең көтеріліп келе жатқан экономиканың қарқыны күрт құлдырап кетеді. Ең бастысы, алдағы уақыттарда əлеуметтік шығындардың өсе түсетіндігінен мемлекеттің орасан зор мөлшердегі қарызынан біржола құтылуының ешбір орайы келмейді. Сондықтан танымал экономистер түгелдей Америка секвестрін ойсыз да аяусыз əсіре шара ретінде бағалап отыр. Расында да ол елге ешқандай жақсылық əкелмейді. Қазірдің өзінде мамандар енді күн ұзаған сайын бюджет тапшылығының да, мемлекеттік қарыздың да қарқындап арта беретінін алға тартады. Бұл тұрғыдағы пəленің шеңбері мұнымен де шектелмейді. Олай болатыны, Америка бір жағынан əлем рыногының «ең қалаулы да сүйікті клиенті» іспеттес. Орыс экономисі Михаил Хазин атап өткендей, «АҚШ – Жер бетіндегі басты тұтынушы». «Мен қазір олардың қаншалықты пайызды еншілеп отырғанын дөп басып айтып бере алмаймын. Бірақ осыдан 3-4 жыл ғана бұрын бұл мөлшер 30-40 пайыздың айналасынан өрбуші еді», – дейді ол тағы. Ресейдің Қазіргі заманғы даму институтының директоры, саясаткер жəне экономист Никита Масленников АҚШ экономикасының əлемдегі ең ірі сала болып табылатынын айтады. Демек, елдің бюджет шығындарын күрт қысқартуы бірінше кезекте оның Еуропадағы, Латын Америкасы мен Қытайдағы сауда жөніндегі əріптестеріне қатты соққы болып тиеді. Сондықтан АҚШ секвестрін осы елдің өзі үшін де, оның жанжақтағы əріптестері үшін де өзекке түскен құрт ретінде бағалауға болады. Осы екі аралықта Құрама Штаттардың сыртқы қарыздары 16,5 трлн. доллардың үстіне шығып кеткен көрінеді. Бұдан бірқатар уақыт бұрын Конгресте тек осы қарыз мəселесімен айналысатын арнайы комитет те құрылды. Алайда, көріпкелдер оның текетірес жағдайындағы екі жақты ымыраға

ханым өзінің жаңсақ кеткенін тез аңғарып, əңгіменің 75 мың турасында болып отырғанын қайтара айтып үлгерді. Алайда, жер жүзінің ірі экономистері бұл орайдағы басқалай нақты цифрларға қазық байлап отыр. Олардың ұғымынша, бюджеттік шығындардың азаюы АҚШ-та 780 мыңға жуық жұмыс орны жоғалуына апарып соқтырмақшы. Осының салдарынан өте көп мөлшердегі мемлекеттік қызметкерлер ақысыз демалыстарға шығуға мəжбүр болады. Бұл елдің ішкі тұтыным сұранысын күрт төмендетеді. Демек, осы елмен тығыз жұмыс жасасып келген Еуропа мен Азияның көптеген ірі компаниялары өздеріне жаңа рыноктар іздеп, босып кеткелі тұр. Соңғы уақыттары президент Барак Обама елдің ішінде біраз жұмыс сапарларына шығып, алуан түрлі жиындарда жұрт алдында сөз сөйледі. Соның арасында өрт сөндірушілер мен полисмендерге жолыққанында, ол секвестрдің нəтижесінде бұл салаларда айтарлықтай қысқартулар жүргізіліп, көптеген қызметкерлердің жұмыссыз қалғалы тұрғандарын ашып айтты. Ал Пентагонның бұрынғы басшысы Леон Панетта бұдан елдің қорғаныс

риясы биыл бар-жоғы 42-44 млрд. доллар аумағында ғана қысқаруды жүзеге асырады, деп есептейді. Бұл жерде республикашылардың пікірінше, Ақ үйдің мақсаты олардың қатарына іріткі тудырып, салықты көбейту жөніндегі кезекті толғамды жүзеге асыру болып табылады. Бұлай болмаған жағдайда, барлық бəленің бастаушысы оппозиция деп көрсетіп, оларға қоғамдық пікірді қарсы қоюға əрекет етеді. Мұның біріншісін жасау Обаманың қолынан келе қоймады, ал екіншісі қазірден-ақ орындалып жатыр.

Беделге келген нұқсан Сарапшылар экономикалық проблемаларына байланысты АҚШ-тың əлемдік аренадағы ұстанымының біртіндеп əлсірей бастайтынын айтады. Республикашылар мен де мократтардың экономикалық проб лемаларды бірлесе шешуге қабілетсіз болып шығулары мемлекеттік бюджеттің секвестріне амалсыз апарды. Осы орайда американистер, яғни осы елді зерттеуші ғалымдар Құрама Штаттардың эко номикада айқын аңғарылып отыр ған қиындықтары əлемдегі

торы Джордж Фридман өзінің «Орта таптың дағдарысы жəне Американың күші» деп аталатын мақаласында америкалықтардың негізгі бөлігі тұрмыс деңгейінің түсіп кетуін АҚШ-тың геосаяси саладағы беделін жоғалта бастауымен тікелей байланыстырады. Қазір демократтар елдің экономикасына орта тап пен тұрғындардың ауқатты бөлігіне салынатын салықтың көлемін ұлғайту арқылы ғана дем беру керектігін айтады. Бұған қарсы көзқарас ұстанған республикашылар, əсіресе, партияның сол қанатындағылар сонымен бір мезгілде шығынды қысқартуды салық ставкаларын көтермей-ақ жасауға болады деп есептейді. – Қазір президент Барак Обаманың екі қолы да байлаулы. Елдегі қаржыға қатысты мəселелердің бəрі республикашылар қолында тұр. Қысқарту жөніндегі шаралар мəжбүрліктен болып отыр. АҚШтағы ішкі проблемаларға байланысты туып отырған экономикалық өсімнің баяулай түсуі Штаттардың əлемдік деңгейдегі беделіне орасан зор нұқсан келтіреді, – дегенді өте бір сеніммен айтады Ресей ҒА Жалпы тарих институтының жетекші ғылыми қызметкері Александр Петров. Сарапшы сонымен бірге, жақын аралықта бұл елдегі бүкіл мемлекеттік сектор қызметкерлерін, тіпті полицияны да жалақы қысқаруы күтіп тұрғанын алға тартады. Сол сияқты күш құрылымдарында қызметкерлердің бір бөлігін жұмыстан шығаруға да тура келеді. Өз кезегінде мұның қауіпсіздік саласында келеңсіз оқиғалардың кең етек алып кетуіне апарып соқтыруы мүмкін. Бұған дəлел де жоқ емес. Айталық, Иллинойс университетінде дайындалған арнайы баяндама деректеріне қарағанда, штаттық бірліктері қысқарып кеткеннен кейін Чикаго полициясында жемқорлық көбейіп, оның есептерінде қосып жазу деректері өсіп кеткен. Секвестрдің қыспағына АҚШтың білім жүйесі де түсіп отыр. Жалпы, Америкада оқу бағасы өте қымбат тұрады. Сондықтан студенттердің көпшілігі білім кредитімен оқуға мəжбүр. Ал мемлекет тарапынан берілетін көмек онсыз да көп емес еді, енді тіпті бұрынғыдан да азаятын түрі бар. – Гранттар мен стипендиялар қысқарады. Студенттердің аз ғана бөлігі көмек алатын болады. Сол көмектің көлемі де кеми түседі, – деп атап өтті Франклин Рузвельт атындағы АҚШ-ты зерттеу қорының директоры Юрий Рогулев. Ал өткен жылы ғана АҚШ халықаралық қатынастары жө нін дегі кеңес баяндама жариялап, онда аналитиктер елдегі жо ға ры білімге қол жеткізудің қиындығы мен мектептердегі білім деңгейінің төмендігі Американың кең ауқымды экономикалық жəне саяси көшбасшылығы рөліне үлкен қауіп төндіретіні жөнінде тұжырым жасаған екен. Ерте ме, кеш пе, АҚШ билігінің əйтеуір бір жауап беруіне тура келетін тағы бір мəселе – елдегі иммигранттар санының біртіндеп ұлғайып бара жатқаны мен тұрғындардың ұлттық құрамының елеулі өзгеріске түсе бастауы. Америкалық демографтардың болжамы бойынша, XXI ғасырдың ортасына қарай ақ нəсілділер АҚШ-тың барлық тұрғындарының жартысынан сəл ғана асады. Ал афроамерикалықтар – 14, азиялықтар 8 пайызды құраса, Латын Америкасынан шыққандар 25 пайызға дейін өседі. – Экономикалық проблемалардың əсерінен иммиграция толқыны бəсеңдей қоймайды. АҚШ-та «қайналымы бір қазан» да болмайды. Айталық, латынамерикалықтар

қарсылығының жаңа толқынын туғызатынына да күмəн келтіруге болмайды.

Əлемге төнген қауіп Қазір АҚШ секвестрінің салқыны жер жүзіндегі барлық қуатты дамыған елдердің бəрінің үрейін алуда. Ол əлдеқандай құрдымға бастап алып баратын шынжырдың жұмыр басы сияқты. Осы ретте Columbia Business Shool профессоры Фредерик Мишкин АҚШ-тың қарыз дағдарысының сценарийін сызып шығып, жұрттың құтын одан бетер қашыра түсті. Оның пайымдауынша, егер саясатшыларға бюджет тапшылығын төмендетудің орайы келмейтін болса, онда 2018 жылы бұл дағдарыстың диірменіне Грекия түскен жолмен барып, топ етіп түсе қалмақшы. Сол кезде Федералды резерв жүйесіне «жабық дефолтты» жоғары инфляцияның көмегімен өткізу үшін долларды құрбандыққа шалуға тура келеді. Мамандар шынында да қазір қарызға белшеден батқан АҚШ пен Жапония мемлекеттерінен басқа Еуропаның тағы бірқатар елдерінің қауіптің құрсауында тұрғанын ашық айтып отыр. Америка экономистерінің жаңа теорияларына сəйкес, ендігі жерде олар қарыз бен бюджет дағдарысынан ешқашан құтыла алмайды. Ал тəуекелшілдер тобына мемлекеттік қарыздары ішкі жалпы өнімінің 80 пайызынан асып кететін жəне ағымдағы есепшотында ұдайы тапшылық болып тұратын елдер кіреді. Бұл категорияға, мысалы, АҚШ, Германия, Франция секілді басқа да жоғары дамыған елдерді жатқызуға болады. Аталмыш секвестрдің бір елдерді қуандырып, тағы бір елдерді қынжылтатын тағы бір мынадай жақтары бар. Айталық, АҚШ-тың мемлекеттік шығынының қысқаруы елдің Таяу Шығыстағы елдерге агрессиясының екпінін басқалы отыр. Себебі, АҚШ-тың əлемдегі экономикалық, саяси жəне əскери гегемониясын ұзақ жылдар бойы қамтамасыз етіп келген Пентагон да қысқартудың салқынын тартпақшы. Енді əскерилер техникаға беретін тапсырыстары көлемін амалсыз азайтады, жаңа қару жасап шығаруды тежеуілдей тұрады. Сөйткенмен, тағы бір сарапшылар АҚШ-тың өз əскери қуатын əлсіретіп алуға бара қоймайтынына бастарындағы бөріктеріндей сенеді. Олардың айтуларынша, Вашингтонның қорғанысқа бөліп келген шығындарының орасан зор болғаны соншалықты, ендігі секвестр елдің əскери қуатына пəлендей əсер де бермесе керек. – АҚШ-тың əскер шығындары əлемдегі барлық елдердің, соның ішінде Ресей мен Қытайдың жиынтықты əскери бюджетінен асып түседі. Осының салдарынан олардың қазіргі қысқартуларының өзі мұндағы жағдайды теңселтіп кететіндей көрініске жеткізбейді. Америка əскери қаруларды жасап шығаруда да əзірге алдына ешкімді салып көрген емес. Ол бұл жағынан да жер шарының бар лық елдерін қосып есептегенде де алда тұр, – деген ойды тарқатады Ресейдің «Национальная оборона» журналының бас редакторы Игорь Коротченко. Сонымен, күллі əлем Америкадағы оқиғалардың əсерінен əрісəрі күйде тұр. Шамасы, жаһанның көптеген жұрты үшін секвестрден соңғы сергелдеңнің кезеңі енді басталатын сияқты. Бұл ретте сарапшылар оған қарсы қандай амал жасауға болатынын да болжауға кірісті. Əйткенмен, оның жалпыға ортақ рецепті тағы жоқ. «Жұрттың бəрі үшін қолдануға ұсынылатын жалғыз ғана рецепт бар, ол – үнемдеуге үйрену», дейді экономист Михаил Хазин.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Денсаулыєы нашар екенін растады Венесуэланың байланыс жəне ақпарат министрі Эрнесто Вильегас ел президенті Уго Чавестің денсаулық жағдайы нашарлағанын растады. Ақпарат агенттіктерінің хабарлауынша, президенттің тыныс алуында проблема бар, бұл жаңа жұқпалы аурудың салдары болып табылады.

Министрдің мəлімдеуінше, президент өзінің денсаулығы нашар екенін біледі. Ол сондай-ақ Венесуэлаға қарсы «психологиялық соғыс» өршіп тұрғанын, оған жол беруге болмайтынын атап өткен. Уго Чавес өткен жылдың желтоқсанында төртінші рет операция үстеліне жатқан еді. Содан бері президент не теледидар экранынан, не халық арасынан көрінген емес. Бұл түрлі ақпараттардың таралуына себеп болуда. 58 жастағы Уго Чавес 1999 жылдан бері Венесуэланы басқарып келеді.

Бїкілќытайлыќ сессия басталды Кеше Бейжіңде Бүкілқытайлық халық өкілдері жиналысының сессиясы жұмысын бастады. Жиналыс екі аптаға созылады. Бұл жөнінде «Синхьуа» агенттігі хабарлады.

Жиында делегаттар ҚХР-дың жаңа төрағасының жəне оның орынбасарларының, сондай-ақ премьер-министрдің, вицепремьердің кандидатураларын жəне министрлер кабинетінің құрамын бекітеді. Бұлардан бөлек делегаттар əкімшілік реформасының жоспарын талқылайды. Сессия соңында ҚХР төрағасы Си Цзиньпин қызметіне ресми түрде кіріседі деп күтілуде. Ал елдің премьер-министрі Ли Кэцян болатын сияқты. Сессияның ашылуында қазіргі премьер-министр Вэн Цзябао сөз сөйлеп, үкіметтің өткен жылғы жұмысы жөнінде есеп берді.

Əлемдегі еѕ ќарт əйел кім? Əлемдегі ең қарт əйел Мисао Окава есімді кейуана 115 жасқа толды. Жапондық кейуана өзінің туған күнін қарттар үйінде атап өткен. «Франс-пресс» агенттігінің жазуынша, ол осыншама ұзақ жасаймын деп мүлде ойламаған.

Осы жылдың ақпанында М.Окава əлемдегі ең қарт əйел ретінде Гиннестің рекордтар кітабына тіркелген еді. Мұндай құрмет оған 116 жыл 100 күн өмір сүрген америкалық Бесси Купер қайтыс болғаннан кейін көрсетіліп отыр. Осы уақытқа дейін əлемде 114 жасқа келген 100 адам өмір сүріпті. Ал 29 адам 115 жыл, 8 адам 116 жасқа дейін өмір сүрген екен.

Қысқа қайырып айтқанда:

Грузия президенті Михаил Саакашвили Аджарияда орналасқан резиденциясынан бас тартты. Жергілікті БАҚ-тардың жазуынша, ол резиденцияны үкіметке қайтаруға дайын. Қырғызстанның «Манас» халықаралық əуежайының маңындағы АҚШ-тың авиабазасынан өткен үш ай ішінде 40 мың доллар болатын азық-түлік қолды болған. Антонио Страдиваридің 2010 жылы Лондонда ұрланған скрипкасы Болгариядан табылды. Ол 1,8 миллион АҚШ долларына бағаланады екен. Ресей президенті жанындағы казактар істері жөніндегі кеңес жалпыресейлік казактар қоғамы қауымдастығын құру туралы шешім қабылдады. Бұл жөнінде ресейлік БАҚ-тар хабарлады.

Егемендікке шабуыл деп айыптады Ирактың Анбар провинциясында Сирияның – 48, Ирактың 9 əскериі қаза тапты. Ирак қорғаныс министрлігінің хабарлауынша, шекараға жақын маңда сириялық «терроршы топ» күтпеген жерден шабуыл жасаған. Олар сириялық əскерлер мен айдауылдарға қарсы автоматтан оқ жаудырған.

Министрліктің мəліметтеріне қарағанда, қаза тапқан сириялық əскерилер бұдан біраз уақыт бұрын медициналық көмек алу үшін Ирак шекарасына қашып өткен сияқты. «ƏлАрабия» телеарнасының хабарлауынша, сириялық əскерилердің саны 65 адам екен. Оқиға оларды Сирияның ресми тұлғаларына табыс етуі үшін алып бара жатқанда болған. Ал Ирак тарапы орын алған бұл оқиғаны «елдің егемендігіне жасалған шабуыл» деп айыптауда.

36 жолаушы ќаза тапты Конго Демократиялық Республикасында «САА» авиакомпаниясына қарасты «Fokker 50» жолаушылар ұшағы апатқа ұшырады. «Ассошейтед пресс» агенттігінің хабарлауынша, апат салдарынан 36 адам опат болды.

Ұшақ елдің орталық бөлігіндегі Гома қаласының үстінде орталық сайлау комиссиясы орналасқан ғимаратқа жақын жерде құлаған. Абырой болғанда, қала тұрғындарының ешқайсысы зардап шекпеген. Ұшқыш ұшақты ғимаратқа соқтығысудан алып өтіпті. Ал ұшақ бортында 40 жолаушы жəне экипаж мүшелері болған екен. Апатқа нөсер жауын себеп болған деген болжам жасалып отыр. Бұл елде авиаапат жиі орын алады. Өткен жылдың желтоқсанындағы апат салдарынан 32 жолаушы қаза тапқан еді.

Кїдікті ќамауєа алынды Мəскеу қаласының полициясы Үлкен театрдың көркемдік жетекшісі Сергей Филинге қастандық жасаған күдіктіні ұстады. Ішкі істер органдарының таратқан мəліметтері бойынша күдіктіден жауап алынып жатыр.

Аты-жөні аталмаған күдікті кеше ертеңгісін Мəскеу қаласының жанындағы Ступино елді мекенінде қамауға алынған. Екіншісінің кім екені əлі анықталған жоқ. Кеше сондайақ, ұсталған күдікті болған бірнеше мекенжайға тінту жүргізілді. Үлкен театрдың баспасөз хатшысы Е.Новикованың айтуынша, театрға тінту жүргізілмеді. Сергей Филинге осы жылдың 17 қаңтарында кешкісін қастандық жасалған еді. Соның кесірінен оған бірнеше рет операция жасалған болатын. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


Қазақстан Республикасының Италиядағы елшісі жəне Мальта Республикасында елшілік қызметін қоса атқарушы Андриан Елемесов Мальта Республикасының Президенті Джордж Абелаға Сенім грамотасын тапсырды.

Сенім грамотасын тапсырды Сенім грамотасын қабылдай отырып, Мальта Президенті Қазақстан елшісін жылы құттықтады жəне оның тағайындалуы екіжақты қарым-қатынасқа жаңа серпін қосатынына сенім білдірді. Тапсыру рəсімінен кейін болған əңгіме кезінде Қазақстан Республикасы мен Мальта Республикасы арасындағы екіжақты ынтымақтастықтың қазіргі жағдайы мен перспективалары талқыланды. Сондай-ақ, сауда-экономикалық, мəдени-гуманитарлық салалардағы қарымқатынас жайы сөз болды. Екі елдің байланысын өзара тиімді

7

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

негізде тереңдетіп, кеңейтуге үлкен əлеует бар екені атап көрсетілді. А.Елемесов Мальта басшысына Қазақстанның əлеуметтікэкономикалық жетістіктері, еліміздің халықаралық аренадағы табыстары, Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясы Жолдауындағы мемлекеттің жаңа саяси бағыттары туралы жан-жақты əңгімелеп берді. Тараптар өзара тиімді салалар туризмді дамыту, көлік-коммуникация саласындағы байланыстарды нығайту, Мальтаның ақпараттық

технологиялар саласындағы тəжірибесін пайдалану болатынымен келісті. Қазақстандық дипломаттың Мальта Парламентінің спикері Майкл Френдомен де кездесуі болды. Елшінің Мальтаға сапарының негізгі бөлігі Қазақстан елшілігі ұйымдастырған бизнес-форум болды. А.Елемесов шараға қатысушыларды Қазақстан экономикасының ағымдағы жағдайымен жəне даму перспективаларымен таныстырды. Дамып келе жатқан ұлттық инновациялық əлеует туралы əңгімеледі. Инвестициялар үшін оңтайлы ахуал бар екендігі, оның мөлдірлігі туралы ақпарат берді. ЭКСПО-2017 халықаралық мамандандырылған көрмесіне дайындық аясында ауқымды жобалар үшін үлкен бизнес көкжиегі ашылатынын атап көрсетті. Елші Мальта бизнесінің өкілдерін аталған форумды дайындауға белсенді қатысуға шақырды. «Егемен-ақпарат».

Міндеттер орындалуда Фарида БЫҚАЙ,

Егемен Қазақстан».

Еліміздің Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев бір күндік сапармен облысқа келіп, Елбасы Жолдауының негізгі басымдықтары талқыланған актив жиынына қатысты. Сонымен қатар, министр облыс орталығындағы «Қазақстан электролиз зауыты» АҚ-ның жұмыскерлерімен «Қазақстан 2050» Стратегиясының» негізгі бағыттарын орындау жөніндегі басқосуда болды. Жиналысқа облыс əкімі Ерлан Арын, зауыт басшылығы қатысты. «Елбасы 2050 жылға қарай əлемнің дамыған 30 елінің қатарына қосылу міндетін қойды. Бұл мақсатқа же тер жолда əлемдік нарықта сұранысқа ие өнім шығаратын

«Қазақстан электролиз зауыты» АҚ сияқты алып кəсіпорындар үлес қосуда», – деп атап өтті Ерболат Досаев өз сөзінде. Биылғы жылы кəсіпорында анод зауытын іске қосу жоспарланып отырғаны белгілі. Қуаттылығы жылына 136 тонна болатын күйдірілген анодтардың бірінші өндірісі Индустрияландыру картасы мен ENRC инвестициялық бағдарламасына енді. Жаңа кəсіпорын зауытты алюминий шығаруда қажетті анодтармен қамтамасыз етіп, сыртқы жеткізушілерден тəуелділіктен арылтып, қазақстандық қамту көлемін арттырады. Жобаның жалпы құны 240 миллион долларды құрайды. Министр сондай-ақ «Каустик» АҚ жəне облыстық перзентханаға барып, аралап көрді.

ИДЕЯЛАРЄА ЌЎШТАРЛЫЌ

Автобуста ґтіп жатќан оќушылыќ єўмыр

Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

90-шы жылдары Маңғыстауға, оның ішінде Ақтау қаласына көшіп келушілердің көптігі аймақта халық санының артуына əсер етті. Республикадағы тұрғын үй құны қымбат қалалардың бірі саналатын Ақтаудан баспана сатып алудың қиындығы жағдай түзеліп, еңсе тіктелді дейтін қазірдің өзінде көп үшін тек арман күйінде. Ал, сол кезеңдердегі еліміздің əлеуметтік-экономикалық ахуалы өзге салалар секілді құрылысты да жаппай тұралатып тастаған. Аз-маз қаражаты барлар қарызданып-қауғаланып жүріп қала шетіндегі саяжайларға қоныстана бастады. Мұндай сəтте саяжайлардың да құны кім көрінгенге бұйдасын ұстата бермейтін күйде болатын. Кейін қымбатшылық пен қиыншылықтың араны қайтып, ел еркін тыныстағанда халық саяжайлар маңындағы ашық-алаңқай жерлерге үй тұрғызып алды. Енді қаптаған халықтың хал-ахуалын тыңдап, тұрмыстық-əлеуметтік талаптілегін орындау Ақтау қалалық əкімдігінің иығындағы жүк салмағын ауырлатып жіберді. Тəуелсіздік алған соң Елбасы Н.Назарбаевтың Жарлығымен Мұнайлы ауданының құрылуы – тығырықтан шығар бірден-бір жол болды. Бүгінде 6 селолық округтен тұратын жас аудан қалыпты дамып келеді. Өткен жылдың 3 тоқсаны қорытындысы бойынша облыстағы ауданқалалардың əлеуметтік-экономикалық даму қарқыны рейтингінде екінші орыннан көрінді. Бұл – айтуға тұрарлық жетістік. Жаңа əкімшілік ғимараты, халыққа қызмет көрсету орталығы секілді бірнеше нысандар ашылған ауданда жаңа ауылдар бой көтерді. Соның бірі – ауданның жаңа орталығы ретінде іргетасы қаланған Батыр ауылы. Жаңаөзенге барар жолда тың жерден шаңырақ тіктеген жаңа ауыл бүгінде атамекенге ат басын бұрған ағайынның көшін тоқтатып, қосын тігер қонысы. Бірақ, оқушыларды тасымалдау үрдісінің үздіксіз жалғасып келе жатқандығы көңілге кірбің ұялатады. Бүгінгі таңда аудандағы жалпы білім беретін 8 мектепте 13710 бала оқиды. Мұндағы мектептердің барлығы өзіне шектелген орыннан артық жүктемеде бала қабылдап отыр деуге болады. Мысалы, Маңғыстау селолық округіндегі 740 орындық мектепте 1300-ге

тарта, 1200 орындық №5 мектепте 3500-ге жуық бала білім алып жүр. Дəулет, Баянды ауылдарындағы жағдай да осындай. Атамекенде 640 орындық мектепте 1800ден астам бала оқып жатыр. Қызылтөбеде лицейді қоспағанда, екі мектеп те осындай күйді бастан кешіруде. Баяндылық балалар үш ауысыммен оқиды. Міне, осылай бала санының көптігі мен мектептердің жетіспеушілігі тасымалдау қажеттігін туындатты. Бірақ, мектеп осынша қат та қажет ауданда мектеп құрылысы мардымсыз. 2011 жылы аудан бойынша Атамекен селосында бір ғана мектеп пайдалануға берілсе, 2012 жыл бірде-бір мектеп қатарға қосылған жоқ. – Биыл жаңадан төрт мектеп пайдалануға беріледі деп күтіп отырмыз. Баянды селосында, Маңғыстау-4, Маңғыстау-5, Басқұдық селолық округінде салынып жатқан əрқайсысы 960 орындық мектептер іске қосылғанда, үш ауысымдық оқыту жойылады, –дейді аудандық білім бөліміндегілер. Осы жерде қарапайым есептерге жүгінуге тура келеді. Басқұдықта салынып жатқан мектеп 960 орындық, ал ол ауылдан Ақтау қаласына тасымалданып жүрген бала саны – 2278. Сонда 1318 бала тағы үшінші ауысымға қала ма, əлде автобус беліндегі оқушылық ғұмырын жалғастыра бере ме? Сондай-ақ, қазірдің өзінде 640 орындық мектепке сыймаған 2597 бала Ақтауға тасымалданып жүрген Атамекенде 1200 орындық мектеп 2015 жылы оқушылар игілігіне ұсынылады делінеді. Ол мектеп берілген күннің өзінде мəселені түбегейлі шешпейтіні көрініп-ақ тұр. Ол тек Атамекендегі қазіргі мектептің артық балаларын алуға қауқарлы. Тасымалдау сол күйі қала ма деген күдік бар. Ал, керісінше жер алып қойғандар бар болғанмен, əзірге тұрғыны аз Батыр ауылынан небəрі 73 бала қалаға тасымалданады. Бірақ, бала саны аз бұл ауылда мектеп 2014 жылы, оқушылары сыймай үйме-жүйме болып жатқан Атамекенде 2015 жылы қолданысқа берілмек... Тасымалдау Мұнайлы ауданы мектептерінде 2008 жылы, Ақтау қаласында 2001 жылы басталды. Қазір ауданның ішіндегі жəне Ақтау қаласындағы мектептерге 7000-нан астам оқушы осылай қатынап жүр. Олар 30 елді мекеннен жиналады. Қыстың суығы мен көктемнің лайында таңсəріден ұзын жолдың

Біздің елімізде ілкімді идеяларды іздестіріп жəне оның өмірде салтанат құруына саналы ғұмырын арнаған ерекше адамдар жəне «SANA-L» Ұшқыр Ойлар мен Игі Істер Академиясы деп аталатын айрықша академия бар. Бұл академияның негізін қалаған əрі оның президенті Смадияр Үсенбаев – физика-математика ғылымдарының кандидаты, ол сондай-ақ Халықаралық Метабілім Қоғамдық Академиясының вице-президенті болып табылады.

ПАВЛОДАР.

 Толғандырар тақырып

Ақтау көшелерінен ішін оқушы балаларға сықай толтырып, алабажақ шамдарын ойнақшыта өтетін автобустарды екінің бірі көріп жүр. Ұзақ жылғы көрініс болғандықтан, көз үйреніп кеткен қалыпты жағдайға айналды. Бұлар қала іргесіндегі Мұнайлы ауданының мектеп жасындағы балалары екенін де айтқызбай біледі көпшілік.

 Замандас

Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

бойында автобус күтетін қаршадай ұл мен қыздың, оларды шығарып салыпкүтіп алып қарбаласып жүретін атаананың жағдайы айтпаса да түсінікті. Тіпті, қайғылы оқиғалардың орын алған кездері де жоқ емес. Осыдан бір неше жыл бұрын автобустан орын алуға ұмаржұмар ұмтылған кішкене балалардың бірі сүрініп құлап, тоқтап үлгермей шегінген автобустың астында қалып қайтыс болғаны, қала халқын бір дүрліктірген болатын. Сондай-ақ, мектеп автобустарынан түсіп, үйіне қайтарда көше бойында көлікке қағылу оқиғалары да болмай қалған жоқ. Бұл арнайы оқушылар аялдамасын ашуға қол жеткізді, бірақ тасымалдау тыйылмай күдік те тыйылмайтыны анық. – «Үш Тұра» ЖШС-ы оқушылар тасымалдаумен 2007 жылдан бері айналысып келеді. Ол кезде 4 000-нан астам бала қатынайтын. Қазіргі таңда қалада оқитындар үшін 35, Мұнайлы ауданының ішінде 17 автобус қатынауда. Таңғы сағат 7.30-да алғашқы, 8.30-да 1-сынып оқу шыларынан құралған екінші лекті, түсқайта оқитындарды өз алдына бөлек таситын автобустар сабақтан шыққан балаларды қалада кідіртпей жинап алып, үйлеріне таратады. Ауылдар қаладан айта қаларлықтай қашық емес, бірақ ауылдар арасындағы жол сапасы нашар. Қара жол. Аз уақыт ішінде көліктердің тігіс-тігісін сөгіп, сай-сүйегін салдырлатып береді. Балалар сабақтан қалмасын деп жанталасып жүрген жайымыз бар, – дейді аталмыш ЖШС директоры М.Қатарбаев. Автобустардың терезесінен «селедка» болып сіресіп, иін тіресе көрінген балаларды аяйсың. Оған қыңқ етіп жатқан басшы жоқ. «Ауылдардың қашықтығы 4-5 шақырымнан көп емес, отырып келу

келісімге отырған қала мектептерінің басшылығы осы жайға əбден еті үйреніп кеткен сыңайлы. Əдетте, балаларды тасымалдау кезінде жолбасшы боп ересек адамның жүруі міндетті. Қазір бұған бас ауыртып жатқан ешкім байқалмайды. Содан да кейбір оқушылар неше түрлі тəртіпсіздіктерге барады. Тасымалдаушы мекеме қызметкерлерінің айтуынша, автобус орындықтарын сындыру мен былапыт сөздерді жазу, керме темірге асылып автобус төбесін теуіп майыстыру əрекеттері тыйылатын түрі жоқ. Тіпті, колледж студенттері мен мектептерде жұмыс істейтін мұғалім, аспаз, еден жуушылар да осы тегін автобустарды пай даланып қалуға тырысатынына не дерсің. Ондай ұстаздардың саны жүзден асып кеткен. Бұл осынша баланы орнынан қағу деген сөз ғой. Бір жылдары көлікке отырғызбады деген желеумен саяжайлық студенттердің жүргізушілерге шабуыл жасап, автобустардың терезелерін сындырғаны, екі көлікті жарамсыз еткені есте. Содан бері оларға «əй» деп жатқан ешкім жоқ. – Мұнайлы ауданымен жұмыс жақсы жолға қойылған, Ақтау қаласымен арада түйткілдер болып тұр. Бір оқушы үшін күніне салық алымдарын қоса есептегенде 95 теңге төленеді. Ал егер оқушы сабақтан қалған болса, мектеп басшылығы ол күндердің ақысын ұстап қалады. Осы іс үшін тендерге ешкім түспейді, бұл жұмыстың ұтымсыздығын білдіреді. Мен азаматтардың өтінішін аяқ асты ете алмай тасымалдау ісін қолыма алған едім. Бірақ, Ақтау қалалық əкімдігі ұзақ жылдардан бері шешімін таппай келе жатқан талаптілегімізді тыңдаса екен, – дейді Мұхтар Қатарбаев. Талап-тілек – инфляция мен одан туындайтын қаржылық мəселеге қатысты.

үшін 14 шақырым болуы тиіс. Балалардың құқы тапталған жоқ» деп түсіндіреді ол. Балаларды жеке орындыққа отырғызып тасу үшін 197 автобус қажет екен. Ал қазір қажетті көліктің төрттен бір бөлігі ғана сапарға шығып жүр. Ар жағы түсінікті емес пе?! Шынына келсек, қалаға тасымалданатын балалардың санын нақты айту қиын. Қалай десек те 7000-нан аз емес. Мысалы, қалада тіркеуде тұрғанмен, саяжайлардан қатынап оқитындар бар. Сол сияқты, тасымалдаушылар Ақтаудың 11 мектебіне бала əкелуге міндеттелген, бірақ оларға қазір есепте жоқ тағы 4 мектептің оқушылары да мінеді. Опыр-топыр автобусқа ұмтылатын оқушыларды айырып-жіктеп отыруға мұрша жоқ. Ондайларды кездестірсең де көзін жəудіретіп аялдамаға тастап кете алмайсың. «Үш Тұра» ЖШС-мен

Деректерді сөйлетсек, білім беру саласы бойынша Мұнайлы ауданы облыста көш басында тұр. Өткен оқу жылының қорытындысында үш «Алтын белгі», бір «Үздік аттестат» иегері шығып, ҰБТ нəтижесімен белгіленетін үздік он мектептің қатарынан мұнайлылық 3 мектеп орын алса, ең төмен көрсеткіштегі 20 мектеп арасында бірде-бір Мұнайлы мектебі жоқ. Мемлекеттік жəне облыс əкімі гранты иегерлері саны артқан. Біз əрине, бұл жақсылыққа қуанамыз. Бірақ, тасымалданушы болып жүріп талай бала мектеп бітірді, əлі қаншасының оқушылық ғұмыры «автобус ішінде» өтпек? Маңғыстау облысы.

–––––––––––––––––––––––––––– Суреттерді түсірген Фархад ШАДКАМ.

Өзі қызыққан, өзіне керек, өзіне пайдалы дүниенің өзгелер де игілігін көру үшін делдал болу керек деп есептейтін Смадияр Рахымұлының мазмұнды əңгімелері математикалық пайымдармен өріліп отырады екен. Таптаурын соқпақтардан шығып, адамзат баласы мұнан да игі тұрмыс кешу үшін төте жолдар іздейтін, идеяға бай адамнан бір түйір игі ой сізге жұғысты болса, біздің мақаламыз мұратына жетті дей беріңіз.

Ақылды болсаң неге бай емессің? Кеңес өкіметі қирағанда кəсіпкерғалымның өмірі сол кездегі ғылыммен тағдырлас болуы табиғи заңдылық. Сондықтан, 90-шы жылдардың тауқыметін, оның салдары талай адамдардың өміріне күрт өзгерістер əкелгенін баяндап жату оқырманды қызықтыра қоймас. Смадияр Рақымұлы сол кезде іздегенін көктен емес, жерден тауып, кəсіпкерлікке бел шешіп кірісіп кетеді. Кəсіпкер болу тəуекелмен бірге жүретін тіршілік емес пе?! Смадияр ағамыз оның қиыншылығы мен қызығын да бір кісідей бастан өткеріп, жаңа заманға бейімделген кəсіби-бизнесинкубатор ретінде əлемдік кəсіби қауымдастыққа танымал болады. Ол құрған «SANA-L» корпорациясы əлемге əйгілі автоконцерндермен, «БАСФ» химиялық концернімен қоян-қолтық қызмет жасайды. Бұл бұрынғы «нан табу» мақсатынан емес, өзінің ғылыми новаторлық қызығушылығынан болса керек. Сонымен 1993 жылы құрылған Академияның жұмысын 1996 жылы Көз-микрохирургиясына арналған құрал-сайман мен жабдықтар қоюдан бастайды. Содан кейін Қазақстан медицина саласына шолу жасап, қан шығармайтын (кем инвазивтік) хирургия саласын таңдайды, ол бүгінгі эндоскопиялық хирургия, тағы бүкіл операция жасайтын блоктың саймандарын қою қарастырылады. Компанияның қызметі бүгінде əр-түрлілігімен дараланады. Оның ішінде инновациялық құрылыс, табиғи энергия көздерін пайдалану, электр энергиясын үнемдейтін қондырғылар мен жарық көздері, үйді автономды энергиямен, жылумен, таза ауыз-сумен қамтамасыз етудің технологиялары мен саймандары жəне қоршаған ортаны ластанудан сақтайтын жабдықтар жүйесі де табылады. Академия елге инновациялық технологияларды тартумен бірге, қоғамның орнықты дамуына бағытталған концепциялар құрумен де шұғылданып отырғанын айта кету керек. Бұл өршіл бастама 2012 жылы Астанада құрылған Ха лық аралық Метабілім қоғамдық Академиясымен бірлесіп жүргізілуде. Аталмыш ғалымдар бірлестігін бұрынғы Кеңес одағы ғылымының ойшыл оқымыстылары мен инновация кəсіпкерлері құрайды. Аталмыш ғалымдар мен кəсіпкерлер бірлестігі мемлекеттік жəне мемлекеттік емес қоғамдық ұйымдардың эксперттік тапсырыстарын уақытша еңбек келісімі бойынша орындауы мүмкін. Академия жұмысын қазірше мүшелік жарналар мен демеушілік салымдар арқылы жүргізеді. Келешекте эксперттік қызметімен жəне өз басылымдарын тарату, ақылы лекциялары арқылы қаражат табуды көздейді.

«Ой – арман (идея) – болмыс»

Сұхбат барысында Смадияр Үсенбаев өзінің шығармашылық

кəсібін «Ой – арман (идея) – болмыс» – логикалық үшбұрыш тізбегіне сүйенетінін түсіндірді. Бұл тізбектің маңызын сонау көне грек ғалымы – Пифагор, өзінің жай сандар теориясында түсіндіріп, оларды шығармашылық пен əлем гармониясымен байланыстырған. Бұл геометриядағы үшбұрыш «қатаңдығы» адамзат логикасының – анализ – синтез – тезис (антитезис) творчестволық даму процесінің анықтаушы қасиеті. Сондықтан Ұшқыр Ойлар мен Игі Істер Академиясының логотипі ретінде кеңістіктік үшбұрыш символы қабылданған екен. Кəсіпкер-ғалымның айтуынша, бүгінгі интеграция (синтез) үдерісі адамзаттың бар болмысында орын алып отыр, тап солай ғылыми көзқарастар да интеграциялануда, ол келешекте жалпы Ақиқаттану – философияға алып келмек. Бұдан бүгінгі ғылым дағдарысының себебі оның түпкі қағидасынан – Ақиқат принциптерінен алшақтап, пəндік ғылымдарға тым бөлініп кеткенінен бе деген ой туады. Қазіргі жағдайда, ғылымның əр саласы əртүрлі терминологиялық ұғымдар кіргізу салдарынан, əр пəнді айтпағанда, ғылымның бір пəніндегі салалар бірін бірі түсінісуден қалып барады. Болмаса əр ғылымның ішіндегі заңдылықтар мен принциптер өздерінің түпкі – Ақиқат принциптеріне үйлесімді болуы қажетті шарт. Бұл мəселені қазіргі жалпы ғылым тану мен тарихын зерттеп жатқан ғалымдар да жоққа шығармайды. Осы мəселе қазіргі ең бір өзекті, келешек ғылым даму жолын анықтайтын проблемаға айналып отыр.

«Тірі су» адам өмірін ұзартады Қызықты əңгімеміз мұнан кейін де жалғаса берді. Смадияр Рахымұлы өзін таза ауыз су мəселесі толғандырып жүргенін айтып, аса көкейкесті мəселені соңғы зерттеулерімен дəйектеді. – ДДҰ есептері бойынша адам ағзасының қартайып, ауруға шалдығуының 80 пайыздық себебі ішетін жəне жуынатын судың ластығы мен дəрменсіздігінде («өлі су») екені белгілі болды. Қазір тұрмыста қолданып жүрген су сүзгілерінің көпшілігі тазалау барысында ондағы адам ағзасына керекті минералдарды да ұстап қалып, ағзадағы керекті қоректі де шайып кетеді. Одан шыққан су таза, бірақ энер гиясыз «өлі су – Н2О», оның зияны болмаса, пайдалылығы шамалы. Əрине, қайнар бұлақтардың суы табиғи таза жəне энергиялы «тірі су», ол əлемдегі ауыз судың 2-ақ пайызын құрайды екен, сондықтан қазіргі урбанизация дəуірінде құбырмен келетін суды ішіп, пайдалануға тура келеді, ал оған қойылатын санитарлықгигиеналық тəртіп өте «жұмсақ». Осыған байланысты əлемдегі ауру көздері көбейіп отыр. Осы мəселені кейінгі 40 жыл ішінде зерттеген жапон ғалымдары өкімет алдында көтеріп, Жапония үкіметі 2006 жылы жаппай «тірі су» бағдарламасын қабылдады. Осыған орай Жапонияның инновациямен əлемде атақты «Аguakurin» компаниясы су активаторларын шығара бастады, ол керамо-минералды 56 түрлі табиғи шариктердің ұзын-инфрақызылтолқындарымен ішінен өтетін суды тазалап, энергиямен қамтамасыз етеді, жəне қала суын бұлақ суына барынша жақындатып «тірілтеді». Ендігі жоспар осы пайдалы су активаторларын Қазақстан халқының игілігіне ендіру болып отыр деген арманымен Смадияр Үсенбаев əңгімесін аяқтады. Сымбатты бойына сырлы ойы жарасқан азаматтың озық идеяларға құштарлығы бізді шындап тəнті етті. АЛМАТЫ.


8

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

 Əдебиеттің əңгімесі

 Жыр жаһаны

О

Шеге, шеге! Жұрт не десе – о десін Сөз жүйесін, өз иесін табады із, Өткен күннің суырып ап шегесін Келер күннің тақтасына қағамыз.

СЫДАН аттай бір ғасыр бұрын орыстың ұлы жазушысы Достоевский «Дүниені сұлулық құтқарып қалады» деп жазғантын. Біздіңше, сол сұлулық адам рухының биіктігін, жандүниесінің тазалығы мен əдемілігін əйгілейтін ұлы өнер болса керек. Өнердегі дара тұлғаның дүниеге ақын көзімен қарайтындығында бір үлкен заңдылық бар, əйтеуір. Ананың құрсағынан шығып, ТабиғатАнаның тал бесігінде тербетілетін Алланың рухани тірегінің туғанда дүние бесігін ашатын баянды серігі – Өлең. Ақын дүниеге жылап келгенімен қоса, періште сезімімен өзге жанның көңіл көктемінің көкжиегін керемет əсердің бесігіне бөлеп, адамның рухани əлемінде бұғып жатқан «көзге көрінбейтін дүниесін» (Ж.Ж.Руссо) іздеп, жанын қоярға жер таппай шарқ ұрады. Ақын пайғамбарлықты Құдайдан сұрап алмайды, ол қасиетті адамның бойына Тəңірдің өзі дарытары хақ.

* * * Қойдан құлап өлді ер жігіт, ал, қорқақ Жолбарыстың жонын қыстап жүр аман. * * * Кейбір елдің құдайы – аударма.

Жўмекенніѕ жўмбаќ жаны

Өлеңдерінде өзге ақындарға ұқсамайтын дара мінезі мен ойлау диалектикасы бар қамшының сабындай тым қысқа ғұмырында поэзияның рухын бір мысқалдай да төмендетпей, өнердегі арзандықпен күресіп өткен Жұмекен Нəжімеденовтің шығармаларын қайта бір оқып шыққан соң осындай бір ойдың тұңғиығына баттым. Жұмекеннің жыр əлеміндегі дара бітім-болмысы мен өзіндік қолтаңбасы төңірегінде əлі де пікір тиегі кең көлемде ағытыла қойған жоқ. Ақынның өлеңдеріндегі интеллектуалдық ой сарыны, əдебиеттің ыстығы мен суығына өз жанын аямай тосатын өр мінезі оқырманның көзіне көбіне-көп Достоевскийді елестетеді. Біз осы жерде Достоевский есімін қызыл сөзге қызыққандықтан ғана айтып отырған жоқпыз. Достоевский өз шығармасында «жартылай ғылымды» аямай сынайды. Достоевский романындағы басты кейіпкер Шатов «Жартылай ғылым – адамзат тарихындағы соғыстан да, аурудан да қатерлі ең ұлы нəубет» деп əрі-сəрі күйге түссе, Жұмекен өз шығармасында «жартылай ғылымды» былай əжуалайды. Тағы қандай бас бар еді Əсте көп. Бəрі бірақ заң-дəстүрге қас, демек, Жұрттың бəріне ұнау үшін Формасыз Пластилин бас керек! Ал, миы ше? Мəселе емес бұл шырақ, Кімге керек балшық сынды былжырақ?! Балшық орнын немен толтыр жөн бəрі «Басында түк жоқ!» – демесе болғаны. Орайы келгенде тағы бір шындықты алға тартпақшымыз. Жұмекеннің «Алдар көсе немесе диалогтарындай» формасы да күрделі, ойлау өлшемі де өзгеше поэма бұрын-соңды қазақ поэзиясында болған емес. Көлемі ықшам болғанымен, аталмыш туындының көтеріп тұрған жүгі өте ауыр. Жұмекеннің поэма-пародиясында Данте Алигьеридің «Құдіретті комедиясымен» керемет бір үндестік бар. Мəселен, Жұмекен де Данте сияқты о дүние жөнінде толғай отырып, осы өмірдегі əділетсіздіктің, тоғышарлықтың түп тамырының иіріміне терең бойлап, сол құбылыстың гармониясы мен дисгармониясын əдемі жеткізген. «Ақпын дейді. Ей, бейшара, сыңар жақ, – Сыңар тонауымен күлді бір аруақ – Тозақ оты болар еді далбаса Егер онда адал жандар жанбаса, Алаяқтар түспейді отқа. Көп ебі Жоқ сорлылар отқа үйірлеу келеді. немесе: Атақтыны сүймейді Алла себебі, («Атақ-даңқ бір Аллаға жарасқан, Мықты екенсің бар, бар, талас, талас та ал», Қызмет еткендерді ғана дірдектеп, Қосады ептеп нөкеріне, дүрмекке.

сондай-ақ: Атақтыны сыйлайды тек, сыйлайды, сыйлағаннан, Тамұғын да қимайды. Мəңкүр-Нəңкүр мысқылдайды кей сəтте, «Өлген кісі неғылады үй-жайды». Бір өкініштісі, осы поэма жөнінде баспасөз бетінде əлі де бір толымды пікір айтылмай келеді. Əділін айтсақ, Жұмекен поэзиясы – əдебиетке адал қызмет етудің үлгі-өнегесі. Сондықтан, Жұмекенге қайтып оралу, ұлы рухқа қайтып оралғанмен пара-пар. Жұмекен қазақ əдебиетіндегі баллада жанрының дамуына да зор үлес қосты. Шағын мақалада ақынның бұл саладағы еңбегін егжей-тегжейлі талдау жасау мүмкін еместіктен, біз оның балладасы туралы бір-екі пікір ғана айтып кеткенді жөн көрдік. Əдебиет тарихындағы мысалдарға жүгінсек, баллада жанры ХІV ғасырдан бастау алатыны белгілі. Сондықтан баллада жанрының шығу тарихы жекелеген нақты тұлғалардың есімімен байланысты десек артық айтқандыққа жата қоймас. Мəселенки, классикалық француз балладасының шығу тарихы К.Маро, Ф.Вийон («О женщинах былых времен»), П.Ронсара, ағылшындардікі Р.Бернс, С. Кольридж, Р.Соути, У.Блейк, Р.Стивенсон, немістердікі Ф.Шиллер, И.Гете («Орман патшасы»), А.Брентано, Л.Уланд, орыстардікі В.Жуковский, А.Пушкин, М.Лермонтов есімдерімен байланысты. Дей тұрсақ та, баллада жанры да, заманның құбылмалылығына, əдебиетке ірі тұлғалардың келуіне байланысты əр түрлі өзгерістерге ұшырап отырған. Алпысыншы жылдардан кейін қазақ əдебиетіндегі сюжеттік баллада жанрының дамуына сүбелі үлес қосқан Қайнекей мен Кеңшілік болса, лирикалық баллада жанрының қанаттануына еңбек сіңірген Ғафу мен Жұмекен дер едік. Жұмекеннің балладалары дүниедегі құбылысты тек сыртынан ғана бақыламайды, көбіне-көп ішкі жан əлемінің табиғатына бойлап, тереңіне сүңгітеді. Ақын балладаларындағы шынайылық, шебер қолмен өрілген қамшыдай эстетикалық концепция мен «ой түбінде жатқан сөздердегі» философиялық тереңдік, оқырманды табиғаттағы құбылыстың драмалық қайшылыққа толы құдіретіне еріксіз

үңілтеді. Ақын балладаларында АдамТабиғат-Өмір сияқты философиялық ұғымдарды біртұтас диалектикалық байланыста қарастырады. Соғыс. Боран. Өзге түгіл жылқы үсіп, Жел мен дала жатып алды жұлқысып. Бүрді ауылды, Бүрсең қағып бітуге Қасқыры мен қарақшысы бір түсіп... Ауыз үйде сондай қара бір түнде Сиыр тұрды қос бүйірі бүлкілдеп Төнді біреу терезеден түнеріп, Көрді біреу сыртқы есіктің кілтін кеп. Қос босаға бүйір құлап солқылдап, Ашты есікті бір жезтырнақ қол тырнап, Қара пиғыл қара жел боп кірді үйге, Қара боран ойнады үйге толқын боп. Қара, қара ... бəрі қара боп кетті... Қара кісі қара сиырды ап кетті... Лирикалық өлеңдердегі басты тұлға «лирикалық қаһарман», яғни басқа сөзбен айтқанда лирикалық «мен». Гегельдің айтуынша, «лирикалық өлеңнің нақ ортасында жырдың бүкіл бітімболмысын əйгілейтін нақты субъект ретінде ақындық «мен» жатуға тиіс. Сонымен қатар, кез келген лирикалық өлең (Өлең-сезім+ой+сюжет+композиция+ақиқат) негізінде құрылып, ақынның «көңіл жүрегінің сүзгісінен» (Гегель) таза да табиғи күйінде шыққанда ғана əрлене түседі. Поэзиядағы интеллектуалдық ойлаудың əдібін дұрыс таразылай алмаған кейбір ақындар лирикалық өлеңдеріндегі басты салмақты бұлыңғыр ойға салып, шалажансар ақиқаттың ауласынан ұзап кете алмай жүр. Соның кесірінен соңғы он шақты жылдың ішінде (Өлеңсезім+ой) негізінде ғана құрылған жерде тиянағы жоқ, абстракциялы, сырты жылтыр, іші бұлыңғыр, долбар аналогиядан тұратын, логикалық үйлесімдіктен ада, сезім қылын шерте алмайтын өлеңдер тасқынының қаптап кеткендігі соншама, тіпті, солардың бəрін жинап алып көрмеге қоярлықтай. Жұмекеннің лирикалық өлеңдеріндегі жырдың өне бойындағы ішкі қоңыр ырғақ, адамның жүрек түкпірінен үн тартып, сыршыл əлемінің тұңғиығына терең бойлатып, тау суындай таза да табиғи қасиетімен көңіліңді баурайды. Ақынның өлеңдерін оқып отырғанда «автордың айтпағы не?» деген сауал туындамайды. Сіздің алдыңызда бар сырын жасырмай ақын өзі сөз алады. Алдыңа қарап кері кет, Артыңа қарап өскенше...

Жұмекен өле-өлгенше əдебиетке адал қызмет етіп, өнердегі арзандықтың, жалған атақтың қарағайына қарсы біткен бұтақ. Осы өр мінез ақынның əдебиет əлемінің есігін аттауға куəлік алған тырнақалды туындыларында көзге ұрып тұр. Жалқы досым келсе мені шын ұққың, Менің дағы көп мінім бар, жаным бар. Көкірегімнен көре қалсаң бір ұшқын, Үрлеңдер де маздатыңдар, жағыңдар. Бұл күйбеңмен өтер екен жыл қанша, Ұшамын деп ойлаймын желіңе. Ал, егерде кеудем толы күл болса, Сол күлдей ғып өшіріңдер мені де. Мен өзімді байлай алам қатерге, Сол қатерді жеңемін де ендеше. Бар айтарым арзан атақ əперме, Өзің де арзан, досым, болғың келмесе. немесе: Жыңғылыңды көлеңкелеп көз ілдім, Көз ілдім мен төсегінде сезімнің. Саған тартқан өз ұлыңмын – өзіңмін, Тұла бойым тұтас құйған төзіммін. сондай-ақ: Бір бүйірді қызса деп ем өлеңім, Бір ұйқыны бұзса деп ем өлеңім. Ақылдыға қайғы алдырсам деп едім, Ақымақты ойландырсам деп едім, – деп өлеңнің биік те асқақ рухымен əрі ізгі жанның делебесін қоздыратын алпысыншы жылдардың басындаақ Жұмекеннің жүрегінен жыр болып төгілген лирикалық өлеңдер қазақ поэзиясындағы шын мəнісіндегі ренессанстық құбылыс болатын. Есенин өлеңдерінде сұлулықтың нышанын атып келе жатқан арайлы таңның сəулесінен іздеу басымырақ келсе, Жұмекен поэзиясында, керісінше, қоңырқай кештің мезгілін адамның өмірімен байланыстырып, көзді ашыпжұмғанша өте шығатын жалған тіршіліктің табиғатына үңілу жиірек ұшырысады: Қоңыр шешем қоңыр кешті жамылып, Көзін сулап қалып еді қамығып. Қоңыр жолға түсіп едім мен өстім – Қоңырқай ой маза берер емес түк. Қоңырайып жатыр алда жол əлі – Кеудем кейде қоңыр жырға толады. Қазақ қоңыр əнмен бесік тербетіп, Өргізіпті-ау, қоңыр-қоңыр баланы, Қоңыр күпі, қоңыр дала, қоңыр үн... Қоңыр күймен өтіп жатыр өмірім. Қоңыр күзде, қоңып шаруа – күйбеңмен, Қоңсы қонған қоңыр қызға үйленгем. Қоңыр-қоңыр күй тыңдап ем жасымда, Шешем қалды қоңыр төбе басында. Қоян жонға қоңыр ымырт түскенде, Қоңырайып отырамын үстелге... Ақын үшін қоңыр кеш өтіп бара жатқан адамның өмірі. Сол «беймаза тірлігіңді босқа өткізбей, əр ізгі жанның көкірегінде бір жарық сəуле қалдыруға тырыс» деп үндеу тастайды тұлғалы Ақын сөздері. Жұмекеннің ымыртта ымырт құсап қоңырайып, жанын қоярға жер таппай Абай ескерткішінің алдына келуі де сондықтан. Таппаған соң өлеңмен жүрек емін, Бір-ақ сілтеп қолымды жүрер едім. Туатұғын секілді бүгін-ертең, Мраморға жазылар бір өлеңім. Поэзия – мəңгі шешілмейтін Құдайдың жұмбағы. Əдебиетіміздегі өзіне тиесілі орнын да, бағасын да ала алмай жүрген Жұмекен поэзиясы да өзі өмір сүрген орта мен уақыттың ұлы жемісі ғана емес, қазақ мəдениетінің көгінде Темірқазық жұлдызындай жарқыраған рухани құбылысы болды. Амангелді КЕҢШІЛІКҰЛЫ. АСТАНА.

«Жамбыл – меніѕ жай атым, халыќ – меніѕ шын атым!» Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Жақында облыс орталығында «Жамбыл – менің жай атым, халық – менің шын атым!» атты республикалық суырыпсалма ақындар айтысы болып өтті. Оған еліміздің əр өңірінен келген жəне айтыс аламанының белгілі деген 16 дүлдүлі қатысты. Ең үздікті анықтайтын соңғы жұпта Астана қаласының атынан түскен талдықорғандық Жандарбек Бұлғақов пен Алматы қаласының атынан түскен семейлік Сара Тоқтамысова айтысып, Бас жүлде Жетісудың мерейін асқақтатқан жұлдызға бұйырды. Ал арқалы ақын

Жандарбек Бұлғақов бірінші орынды иеленді. Екінші орынды Батыс Қазақстан облысынан келген ақын Бауыржан Халиолла, ал үшінші орынды Қызылорда түлегі Мұхтар Ниязов қанағат тұтты. Өкінішке қарай, жыр алыбы Жамбыл ақынның атын иеленген облыстың шаршы топта қиналмай сөз бастап жүрген ақындары бұл жолы мыңнан – тұлпар, жүзден – жүйрік шығып, мерейі үстем болғандар арасынан көріне қоймады. Жамбыл облысы. -----------------------------

Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Жұма-Назар Сомжүрек 1940 жылы Торғай облысы, Аманкелді ауданына қарасты Қайыңды ұжымшарында туған. ҚазМУ-дің филология факультетін тəмамдаған. «Көктем тынысы», «Нұрлы нысана», «Сарыарқа» сияқты бірнеше жыр жинақтарының авторы.

Мезгіл əуендері Аќ сəулелі аќ орда Сарыарқа самал ескен далам қандай! Ақ арман, ақ көңілден жаралғандай. Ақ орда – Астанамның ақ жүрегі, Ақ күріш, ақ маржаннан қаланғандай. Ақ ордадан ақ сəуле – нұр тараған, Əн қалықтап, ақ қанат жыр тараған. Көз ала алмай тұрасың тұлғасынан, Сияқты сұлу таңдап, қыз қараған. Ерке сылқым Есілдің жағасында, Тең қарап Алаштың əр баласына, Ақ ордамның ақ сəуле – шапағаты, Шашырайды бар қазақ даласына. Ақ ордам – шырқап салар əнім де сен, Мақтанышым, салтанат-сəнім де сен. Сарыарқаның төрінде саңқылдаған, Ақынның жырындайсың жалынды əсем. Сымбатың жас сұлудай артық туған, Сəулеленер ақ мəрмəр балқып нұрдан. Күн сүйген көк күмбезің көкке бойлап, Ауада сияқтысың қалқып тұрған. Ақ сарай күмістелген, алтындаған, Өзіңнен сəн-салтанат артылмаған. Қонақтарды күлімдеп қарсы аласың, Жайдары ашық жүзбен жарқылдаған. Жарқын жаз – жаңа күнге сеніп келген, Айналдым ер мінезді ерікті елден. Ең асыл алтын-гауһар алқасы боп, Ақ орда Елордаға көрік берген. Ақ орда елдің мықты тірегі де, Жеткізген асыл мұрат тілегіне. Түссе де қанша салмақ қабырғаңа, Түспесін дақ көк күмбез – жүрегіңе. Ақ сарай сəулетің сай дара тұлғаң, Жаһанға жатсың ғажап таратып əн. Қазақтың сан ғасырлар түсіне еніп, Ақ орда ақ арманнан жаратылған. Ғажайып ғимараттар құрылысы, Астана – Елбасының тұғырлы ісі. Қазақстан айбынын айға асырған, Ақ орда – Тəуелсіздік туындысы!!!

Азаттыќ – баќыт Қазақстан – бағыстан мақтанымсың, Жүрегімнен жыр тасып ақтарылсын. Бодандықтың бұғауын бұзып шығып, Азаттықтың ақ таңы атқаны шын. Зоры осы жетістіктің, жеңістің де! Тағдырым тұрған еді-ау сең үстінде. Көршілерден басқасы білмей-тұғын, Қазақ деген ел барын жер үстінде. Ауыр салмақ түсіп ел иығына, Тағдырдың тірелдік сан тұйығына.

Ал бүгін Алла оңғарып тең мүшеміз, Біріккен Ұлттардың біз ұйымына. Өтпейді бізсіз БҰҰ-ның Кеңесі де, Мұхитта Қазақстан кемесі де. Қанатты көк туымыз көкте самғап, Тұр желбіреп сол үйдің төбесінде. Халқымыз қонағына шырай берген, Қалауын кетер алып сұрай келген. Қазақтың даладай кең пейіліне Азаттық – Бақыт нағыз Құдай берген. Танылып ұлтымыз бен ұлысымыз, Азаттықтан ашылды тынысымыз. Қосылу өркенді елдер қатарына – Бүгінгі ұлы міндет – ұлы ісіміз!

О, сїйікті, аќ патшам, таќсыр ґлеѕ! –1– О, сүйікті, ақ патшам, тақсыр өлең! Бас ұрып Жаратқандай жақсы көрем. Бар адамзат дəл мендей сүйіп сені, Жастығының астында жатсын өлең. Сүйікті,

ақ патшайым, тақсыр өлең! Тəттіңнен тамсанып əр татсын өрен. Тамырларға таралып нəрге айналып, Ағзада ақ бұлақтай ақсын өлең. Ақынның жаны екінші – сүйікті өлең! Мен сені сұлу қыздай сүйіп келем. Тізе бүгіп, өбіп ақ саусағыңнан, Құлдық ұрып басымды иіп келем. Өнердің

бас патшасы – сүйікті өлең! Мың-мың ойды түйнектеп түйіп келем. Мен саған қаншалықты құлдық ұрсам, Рух – еңсем соншалық биіктеген! –2– Сүйікті,

ақ патшайым, тақсыр өлең! Мен сені жүрегімдей жақсы көрем. Əр кеудеде ізгілік гүлі көктеп, Əр көңілден өз орнын тапсын өлең. Аққудай-ақ сырғыған көл бетімен, Айналдым көркем сұлу келбетіңнен! Жүректерді сен жаулап алған кезде, Жойылар жамандықтар жер бетінен. Сұлулық пен ізгілік – ақын əні, Тамсантып жыр балынан татырады. Поэзия патшалық құрған шақта, Жайқалар жақсылықтың жапырағы! Інжу-жыр мөлдірейтін тереңінде, Ақындардың шын жаны өлеңінде. Шіркін-ай, жыр салтанат құрсашы тез, Төрт мұхит, алты құрлық көлемінде!!! Жұма-Назар СОМЖҮРЕК, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ақын.


 Есімі елдің есінде

 Алыпқашпаның ақиқаты Жоғары дəрежедегі ұры Виктор Храпунов кезінде Төтенше жағдайлар министрі лауазымынан босағанда елден жинаған ақшасын тығарға жер таппапты. Содан əуелі Швейцарияға миллиондаған долларды бірден алып кетпекші болған көрінеді. Дегенмен, ақыр аяғында ол бірнеше миллиондаған доллардан да көп тұратын қып-қызыл ақшаны алып, тайып тұрғаны белгілі. Енді ол шетелде басқаша сайрап жүр.

Ґтіріктіѕ ќўйрыєы бір-аќ тўтам Ол Шығыста əкім болып тұрғанда қаладағы зауытты газдан та зартатын қондырғылармен жабдықтапты. Бірақ, оны қалай жүзеге асырды, зауыттың басшылығын өз икеміне қалай көндірді, ол туралы əңгімесінде ешқандай дерек келтірілмейді. Əйтеуір, «тисе терекке, тимесе бұтаққа» деген пиғылы анық байқалды. Ол өзінің сұхбатында Шығыс Қазақстан облысына əкім болып келгенше (2004 жылдың 8 желтоқсанына дейін) «Казцинк» газ қалдықтарынан жəне күкіртті ангидридтен тазарту мəселесімен мүлде айналыспағанын баса айтады. Храпунов келгенде жағдайды жедел жөнге келтіріпті. «Мен əкім болып жұмыс жасауға келісімен, «Казцинктің» басшыларымен қала жағдайына сараптама жасадым. Сосын кəсіпорын менің нұсқауыммен, əділдік

9

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

үшін айтып өтейін, «Казцинктен» шығатын төмен пайыздық деңгейдегі күкіртті газдың өзін ұстап қалатын құрылымды салып, іске қос ты. Бұдан кейін біз күнбекүн жеті цистерна байытылған күкірт қышқылын жинап отырғанбыз. Ал мұндай құрылым салынбағанға дейін осы зиянды қалдықтардың бəрі қаланың ауа қабатына таралып, əлсін-əлсін қышқылды жаңбыр ретінде жауып тұрған. Ауаны улап, табиғатты бүлдірген», деп əңгімелейді. Осы бағыттағы барлық атқарылған істі өз атына жазып алған В.Хра пунов сыпайылық үшін «Казцинктің» еңбегін де атап өтеді. «Ескертіп өтейін, біз 2005 жылы тапсырған қондырғы «Казцинк» шығарындыларының тек 50 пайызын ғана тазарта алды», – дейді ол. Телеарна журналисінің: «Бұл Өскемен қалалық

САУДА-САТТЫҚ ӨТКІЗУ ТУРАЛЫ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде сауда-саттық өткізеді Сауда-саттық əкімшілік ғимараттың мына мекен-жайында болады: Павлодар қ., Сəтбаев к-сі, 136, 7-қабат, акт залы. Аукцион – 2013 жылғы 26 наурызда сағат 10.00-де болады. Сауда-саттық əдісі – ағылшын. Кепілді жарна – 44 000 теңге. 1. Toyota Lexus автомəшинесі, м/н S 109 VW, 1997 жылы шығарылған. Павлодар қ., М.Есенəлиев к-сі, 24. Баланс ұстаушы - «Павлодар облысы бойынша жылжымайтын мүлік орталығы» РМҚК. Бастапқы баға – 400 000 теңге. 2. Toyota Land Cruiser 100 Gx автомəшинесі, м/н S 515 SE, 2004 жылы шығарылған. Шарбақты ауданы, Шалдай а., Ленин к-сі, 60. Баланс ұстаушы «Ертіс орманы» мемлекеттік орман табиғи резерваты. Бастапқы баға – 400 000 теңге. 3. ВАЗ 21043 автомəшинесі, м/н S 866 VX, 2000 жылы шығарылған, Павлодар қ., Ак.Сəтбаев к-сі, 25/1. Баланс ұстаушы - «Мемсараптама» РМК. Бастапқы баға – 80 000 теңге. Ағылшын əдісі бойынша аукцион өткізудің ережесі Аукционшы жекешелендірілетін нысанның бастапқы бағасын жəне бағаны ұлғайту қадамын жариялайды. Сауда-саттыққа қатысушылар нөмірлер көтерілгенде бастапқы бағаны арттырады, бірақ ол жарияланған қадамнан кем болмауы керек. Аукционшы сауда-саттыққа қатысатын нөмірлерді жариялайды, бағаны бекітеді жəне бағаны көтеруге ұсынады. Жекешелендірілетін нысан бойынша сауда-саттық барынша көп ұсынылған бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендірілетін нысан үшін ең жоғары баға ұсынған қатысушыны аукционшы жариялайды. Аукционшы жекешелендірілетін нысанның соңғы бағасын үш мəрте қайталайды жəне басқа нөмірлер болмаған жағдайда балға ұрумен жекешелендірілетін аталған нысанның сатылғандығы туралы хабарлайды. Жекешелендірілетін нысан бойынша сауда-саттық тек мынадай жағдайда өтті деп саналады, егер ең болмағанда екі қатысушы жекешелендірілетін нысанның бастапқы бағасын ең кемінде бағаны арттырудың екі қадамына ұлғайтса. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін мыналарды тапсыруы қажет: 1) сауда-саттыққа қатысуға өтінімді; 2) жеке тұлғалар үшін: төлқұжаттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактiсiн растайтын салық органы берген құжаттың көшiрмесi не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін жеке тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; заңды тұлғалар үшін: жарғының жəне заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куəлігінің нотариалды куəландырылған көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактiсiн растайтын салық органы берген құжаттың көшiрмесi не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін заңды тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; 3) кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшірмесін. Қатысушы сауда-саттықтан кейін жүгінген кезде төлем құжатының түпнұсқасы қайтарылады; 4) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондай-ақ салыстырғаннан кейін қайтарылып берілетін түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкілі төлқұжатының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін не заңды тұлғаның өкілі төлқұжатының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін ұсыну қажет. Акционерлік қоғамдар олардың акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тізілімінен (ақпараттық хабарлама жариялану сəтіндегі) үзінді-көшірменің түпнұсқасын ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасымен бірге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшірмелерін ұсынады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті «Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-ның мына есеп-шотына төленеді: код 2170176, БИН 120340001459, КБЕ 11, КНП 171, ИИК KZ640705012170176006, БИК KKMFKZ2A, «ҚР ҚМ Қазынашылық комитеті» ММ. Жоғарыда аталған сауда-саттыққа өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион өткізуге дейін бір сағат қалғанда мына мекен-жайда аяқталады: Павлодар қ., Сəтбаев к-сі, 136, 503-бөлме. Анықтама телефоны: 32-50-94.

əкімдігінің «Казцинкке» қойған талабымен жүзеге асқан шаруа емес пе?» деген сұрағына да Храпунов қысыла қоймайды, қарапайым жауап беруге тырысады. «Ондай жағдай болғаны да рас, бірақ жеті цистерна, 420 тонна күкіртті қышқыл күн сайын ауа қабатына шығарылып отырған. Содан соң біз «Казцинк» алдына күкіртті қышқылды 100 пайыз ұстап қалатын осындай тағы бір қондырғы орнату мəселесін көлденең тарттық. Алайда, мен Астанаға қызмет ауыстырғаннан кейін бұл шаруа аяғына дейін атқарылмай қалды. Төрт жыл министр болғанда «Казцинктің» қосымша қондырғы орнатқаны жөнінде естіген де, оқыған да жоқпын», деп əңгімесінің майын тамыза түседі ол. Айтатыны жоқ, оның «қарапайымдылығы» халық батыры болмаққа ұмтылған əрекетіне əр бере түсетін сияқты. Дегенмен, «халық батырының» шын келбетіне үңілетін уақыт енді келді. Əуелі ұсағынан бастайық. Храпунов былай дейді: «... Мен Астанада министр болған төрт жыл ішінде еш жерден көрген де, естіген де жоқпын...». Былайша айтқанда, ол ШҚО əкімдігінің креслосын тастап, сосын төрт жыл министр болған екен. Алайда, бұл олай емес. В.Храпунов министр орынтағында төрт жыл емес, бар болғаны 9 ай отырды. 2007 жылдың 11 қаңтарында ол Төтенше жағдайлар министрі лауазымына ұсынылған болатын. Содан соң 2007 жылдың 1 қарашасынан бұл қызметінен отставкаға кетті. Бұдан соң ол ешқандай орынтақ иеленген жоқ. Ал жарты жылдан соң оның Швейцарияға қашқан «тарихи» жылдары басталды. Əрине, ол ештеңе естіген де, көрген де жоқ, өйткені ол біраз уақыт қашуға

дайындалды. Асығыс мүліктерін сатты да, 2008 жылғы сəуір айынан Өскеменнен алыста жатқан Швейцарияға ұшып кетті. Егер Храпуновтың əңгімелерін əрі қарай фактімен талдайтын болсақ, мүлдем басқа жайларға тап боламыз. Ол ШҚО əкімі болған екі жыл ішінде экологиялық жағдайды сауықтырумен мүлдем айналыспаған. Əйтпесе, бір «Казцинкте» күкіртті газдарды пайдаға асыратын, газды шаңтозаңнан тазартатын, күшəланы зарарсыздандыратын, шламды өңдейтін, ағынды айналмалы сумен қамту, қайта өңдеу, өндіріс қалдықтарын өңдеу сияқты бірнеше үлкен экологиялық бағдарламасы бар екенін білер еді. Онсыз-ақ соңғы жылдары «Казцинк» өндірістік қауіпсіздік саласында көптеген табыстарға қол жеткізді. Дегенмен, басты əңгіме күкіртті газдарды тазарту қондырғысын орнату еді. Өскемен қаласындағы қорғасын кенінде күкірт бар. Оны күйдіріп, балқыту кезінде бұрын ауаға шығарылған күкіртті ангидрид түзіледі. 1997 жылы қалада күкіртті ангидрид бойынша концентраттың шекті мөлшері 4,7 пайыз болатын. Храпунов қалай десе де, «Казцинк» экологиялық мəселелерді шешуді сол құрылған уақытынан, яғни 1997 жылдан бастады. Сосын 1998 жылы-ақ күкіртті қышқылды гипске айналдыру жөніндегі өндіріс іске қосылды. Одан соң оны ескі шахталарға көмуге тасыды. Бұл уақытта Храпунов Алматы қаласы əкімінің орынтағын енді игеріп жатқан еді. Храпунов айтқандай, Өскеменнің ауа қабатына күніне 420 тонна күкіртті қышқыл бөлінетін болса, қала аумағында киімсіз жүру мүмкін болмас еді. Семейді қалың тұман басып, көз аштырмас еді. Сонда Храпунов мырза күні-түні химиялық қорғаныс киімдерін киіп жүрген бе? Қалған қала тұрғындары қалай жүрген деген ойға еріксіз беріледі екенсіз. Осыдан-ақ Храпунов айтқан əңгімелер қисынсыз өтіріктер екені өзінен өзі белгілі болып қалады. Қазақ атамыз: «Өтіріктің құйрығы бір-ақ тұтам», деп осы Храпунов сияқтыларға қаратып айтқан болуы керек. Алмас БОЛАТОВ.

Ақпараттық хабарлама Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2013 жылдың 27 наурызында сағат 11.00-де мемлекеттік республикалық мүлік нысандарын мүліктік жалға беру бойынша тендер өткізетіндігін хабарлайды Мекен-жайы: Астана қаласы, Əуезов к-сі, 14-үй. Тендерге шығарылатындар: № 1 лот - Астана қаласы, Жеңіс д-лы, 12-үй мекен-жайда орналасқан, жалпы көлемі 66,2 ш.м. буфет үй-жайы жəне қалдық құны 741010 теңге буфет құрал-жабдықтары, нысанға кіру рұқсаты шектеулі. № 2 лот - Астана қаласы, Ломоносов к-сі, 51-үй мекен-жайда орналасқан, жалпы көлемі 170,5 ш.м. асхана үй-жайы жəне қалдық құны 1211963 теңге асхана құрал-жабдықтары, нысанға кіру рұқсаты шектеулі. Бастапқы жалдау ақысы айына: № 1 лот – 41 222 теңге. № 2 лот – 91 656 теңге. Мүлікті жалдау (жалға алу) ақысына коммуналдық қызметтер үшін төлемдер, ағымдағы жəне күрделі жөндеуге есептеулер, нысанға қызмет көрсету үшін төлемдер енгізілмейді. Бұл төлемдерді жалдаушы тікелей ведомстволық күзетке, пайдалану, коммуналдық, санитарлық жəне басқа да қызметтерге төлейді, немесе теңгерім ұстаушымен келісім-шарт бойынша төлейді. Мүлікті жалға беру шартын жасау мерзімі теңгерім ұстаушының келісімі бойынша одан əрі ұзарту мүмкіндігімен 1 жыл. Тендердің талаптары: 1. Бастапқы жалдау ақысынан төмен емес төлемақы бойынша ұсыныстар. 2. Жалға берілетін нысанды тиісті техникалық пайдалану жағдайын бүтіндігін сақтауды қамтамасыз ету. 3. Нысанды ұйым қызметкерлерін тамақтандыруды ұйымдастыру үшін пайдалану. 4. Нысан режімді нысан аумағында орналасқандықтан оған кіру мекеменің ішкі тəртібі ережелеріне сəйкес рұқсат қағаз арқылы жүзеге асырылады. Тендер жеңімпазын таңдау өлшемі Тендер комиссиясының шешімі бойынша объект үшін жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сай келетін тендерге қатысушы тендер жеңімпазы деп танылады. Тендер өткізу ережесі Тендер өтетін күні отырыста тендер комиссиясы тендерге қатысушылардың ұсыныстары бар ішкі конверттерді ашады жəне олардың ұсыныстарын жариялайды. Конверттерді ашу алдында комиссия олардың бүтіндігін тексереді, бұл ішкі конверттерді ашу хаттамасында тіркеледі. Конверттерді ашу жəне ұсыныстарды жариялау кезінде тендерге қатысушылар немесе олардың уəкілетті өкілдері қатыса алады. Тендер комиссиясының шешімі бойынша нысан үшін жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сай келетін тендерге қатысушы тендер жеңімпазы деп танылады. Тендердің қатысушысы ретінде тіркелу үшін мына құжаттарды ұсыну қажет: 1) үмiткердiң тендерге қатысуға келiсiмiн

жəне оның тендер шартын орындау мен шарт жасасу жөнiндегi мiндеттемелерiн қамтитын тендерге қатысуға өтiнiштi; 2) желiмделген конвертте тендер шарты бойынша ұсыныстарды; 3) заңды тұлғалар үшiн – салыстыру үшiн мiндеттi түрде түпнұсқасын ұсына отырып, мемлекеттiк тiркеу (қайта тiркеу) туралы куəлiктiң, құрылтай құжаттардың (құрылтай шарты мен жарғы) жəне салық төлеушi куəлiгiнiң көшiрмелерiн не көрсетiлген құжаттардың жəне нотариалды куəландырылған көшiрмелерiн; жеке тұлғалар үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, салық төлеуші куəлігінің жəне үй кітапшасының көшірмелерін не құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін; 4) акционерлiк қоғамдар үшiн – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тiзiлiмiнен үзiндi-көшiрменi; жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктер үшiн – серiктестiкке қатысушылар тiзiлiмiнен үзiндi-көшiрменi (серiктестiкке қатысушылардың тiзiлiмi жүргiзiлген жағдайда); 5) шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдерінде нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарын; 6) кепiлдiк жарнаның аударылғанын растайтын төлем тапсырмасының көшiрмесiн; 7) өтiнiш беру сəтiне салықтық берешегi жоқ екенi туралы салық органының анықтамасын беруi қажет. Тендерге қатысуға тілек білдіргендерден өтініштерді қабылдау жəне оларды тіркеу, құжаттардың толық жинағы бар болған жағдайда ғана жүргізіледі. Өтінімдер ақпараттық хабарлама жарияланған күнінен бастап жүргізіледі жəне 2013 жылдың 26 наурызында сағат 11.00-де аяқталады. Кепілді жарналар Астана қала сы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің – БСК KZ880705012170181006, БЖК KKMFKZ2A, БСН 120340010824, ҚР ҚМ Қазынашылық комитет банкі, ТБЖ-171, ММ коды 2170181 есептік шотына енгізіледі. Кепілдік жарналардың мөлшері: № 1 лот бойынша – 67 005 теңге. № 2 лот бойынша – 158 061 теңге. Тендердің өткізілуі, тендерге қатысу үшін өтінімдер мен тендерлік құжаттамалардың топтамасын қабылдау мына мекен-жайда жүргізіледі: Астана қаласы, Əуезов к-сі, 14-үй, №2 бөлме. Құжаттарды қабылдау жəне тендерге қатысушыларды тіркеу тендер өткізу туралы хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне тендер өткізілгенге дейін бір жұмыс күні бұрын аяқталады. Тендердің өткізілуі жөнінде қосымша ақпаратты мына телефондар арқылы: 8 (7172) 32-73-23, 32-77-57 немесе www. gosreestr.kz сайтында алуға болады.

Ќасиет ќазыєындай ќария еді

Зеренді-Көкше өңірінің қыдырындай абыз тұлғасы Баян Жанғаловтың бақи сапарына аттанғанына да, міне, қырық күн болып қалды. Бойына халқымыздың қормал қасиеттерін түгел түгендеп тұтқан, бар қазаққа ортақ дерлік асылдың өзі, көненің көзі болатын. Алланың рахметіне бөленген армансыз адам болса, осы ардақты Баян ағамыз деп білдік. Жамбылдың жасын жасады. Үкілі Ыбырайдың көзін көріп, əнін тыңдады. Отызыншы жылдардың зобалаң қиыншылықтарын бастан кешірді. Ұлы Отан соғысында от кешіп келді. Одан соң жəне Қазақстанда тың игерілген кездерден бастап қырық жыл бойы ат үстінде болып, өңірдің бірнеше ірі аудандарын басқарды. Кейінгі ұрпаққа көрнекті ісін, өрнекті ізін қалдырды. Ұлтымыз əсіресе, сол түстік өңірде азшылыққа айналған сол бір алмағайып шақтарда қазақтың атпал азаматтарының иығына түскен ауыр міндет-миссияны, тың игеру тауқыметтерін қара нарша көтеріп ала білді. Бүкіл Көкшетау облысында бірді-екілі ғана қазақ аудан біріншісі болған зымиян заманда ұлт намысын қолдан бермеді. Елдің елдігін ұстаған ер болды. Ешқашан сөз атасын өлтірмеді, халқына кір келтірмеді. Өзге ұлт өкілдері қазақтың қандай қайсар да дана халық екенін осы Баян Жанғаловтай жайсаңдарға қарап ұғынды. Айта берсе, Баян ағаның ақылмандығын, сұңғылалығын, кең толғамды қарымын, санадағы сабырын, жүректегі жалынын паш етерлік əңгімелер де жетерлік. Қазір солар аңызға айналып барады. Алпысыншы жылдардың басында Алматыға үлкен бір жиынға келе жатқан жол үстінде алғаш кездескен жас Нұрсұлтан Назарбаевқа ақ бата беруі де тегін емес-ау. Қыдыр қасиеті, абыз көрегендігі дегеніміз осы шығар. Абыз қарияны Елбасы да ілтипатынан қалдырған емес. Тіпті, жергілікті əкім-қаралар көзге ілмей, ұмыт қалдыра жаздаған тұста Нұрсұлтан Əбішұлы арнайы ат басын бұрып, Баян ағаны мерейлі тоқсан жасымен құттықтағаны есімізде. Ал өткен жылы ғана Астанадағы алқалы жиында баяғының дана билеріндей ақ сақалы желбіреген аққу қасиетті абыз елімізге тілек тілеп, ел бастаған Ерімізге тағы беріп еді батасын. Елдігімізге, егемендігімізге қуанышын жалпақ жұртқа жария етіп еді. Бұл өмірде арманы жоғын айтып еді. Жақсыдан əрдайым шарапат. Біз білген Баян ағаның өрі мен ылдиы бірдей болатын. Əбдіжəміл Нүрпейісов, Тахауи Ахтанов, Əзілхан Нұршайықов, Еркеш Ибраһим, Сəкен Жүнісов, т.б. қаламгерлердің шығармаларымен сырласатын, өздерімен сыйласатын. Ақан сері, Біржан салдардың əндерін де реті келгенде: «Үйірі қысырақтың мақпал қара» деп шырқап салатын. Ақылды сөздің де, қазақы қалжыңның да қайнар кені-тін. Абылайды хан көтерушілердің бірі Қанай би бабаның 300 жылдық асын өткізуге тоқсанға жедеғабыл жасында мұрындық болды. Мен жасымнан Баян ағамыздың мейір-қамқорлығын

«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі» ММ Алматы қалалық филиалы атынан 2003 жылғы 8 қазанда берілген «Заңғар-Инвест» АҚ-тың акцияларының қорытындылары жөнінде есепті бекіту туралы жоғалған Хабарлама жарамсыз деп танылсын.

Утерянное Уведомление об утверждении отчета об итогах размещения акции АО «Зангар-Инвест», выданное 8 октября 2003 года ГУ «Национальный Банк Республики Казахстан» в лице Алматинского городского филиала, считать недействительным.

«Олжа» АҚ өзінің акционерлері мен кредиторларына «Альфа-Банк» АҚ ЕБмен ірі мəміле жасалатындығы туралы хабарлайды. Тел. 559396.

АО «Олжа» уведомляет своих акционеров и кредиторов о совершении крупной сделки с АО ДБ «Альфа-Банк». Тел. 559396. В связи с утерей учредительных документов устава, свидетельства о государственной регистрации ТОО «Техмонтажстрой-ТМ» считать недействительными.

көбірек көрдім. Ол кезде Зеренді аудандық газетінің тілшісімін. Аупарт комның бі рінші хатшысы өлеңдеріме, мақалаларыма назар аударыпты: «Бұл бала кім? Жазғандары тəуір екен» деп ұнамды пікір айтыпты редактор Баймұрат Азнабайұлына. Мұны естігенде төбеміз көкке жеткен. Сөйткен Баян аға облыстық газетке ауысып жатқанымда əдейілеп жолығып: «Сен туралы өзіміздің де бір жоспарымыз бар еді. Ал енді бет алып қойған екенсің, жолыңнан тоқтатпайық. Тек жүрген жеріңде көптің бірі болма, алды бол, абыройлы бол!» деп батасын беріп еді. Біраз жылдар өткенде Алматыдан «Зеренді қарағайлары» атты жыр кітабыммен барғанда аудандық Мəдениет үйіндегі жиында Баян аға бастап сөйлеп, «Мына «Зеренді қарағайларының» ішін асықпай, рахаттана араладым» дей келе, өнеге-ғибратқа толы ақ тілегін бабымен баяндап ақтарғаны есімнен əсте шықпайды. Тағы бір жолы Зерендіге жолым түскенде сəлем бере кірсем, жақында шыққан «Үш кезең» атты кітабына маған арнап, ертеден қамдап қолтаңба жазып қойыпты. Ол қолтаңба мынадай: «Қасиетті халқымның қадірлі азаматы Қанай шешен тегі Қорғанбек пен Рахиланың қасиетті қара шаңырағына арнадым. Ағалық ақ ниетпен» деп қолын қойып, айы-жылын (12.01.2006) көрсетіпті. Сол жолы Зерендінің шын мəніндегі дарағай қарағайларына, ел мен жердің қатпарлы тарихына зер салуым керектігі жөнінде айтқан тағылымын да ұмытпақ емеспін. Аға ақылы мені «Қанай-Абылай» дастанын жазуға қамшылап, ол туындым «Егеменнің» бетінде жарық көріп еді. Төмендегі өлең Баян ағаға, өз заманының заңғар Жанғаловына деген менің адами, азаматтық һəм інілік сағыныш хатым еді: Қасиетті зəузаты Қанай шалдың, Қанайы деп бүгіннің сені айтармын. Тоқпақ жалды тұлпарды, уа, дүния, Тоқсан бестің торына қамай салдың! Сендей асыл қамалмас торға бірақ, Сыр алдырмас сом тұяқ жолда жырақ. Ерте жетіп көмбеге елден ерек, Отырғандай көріндің сəл дамылдап. Зерендінің таңбалы жартасындай, Қорытылған құнардың тортасындай, Байыбысың өмірдің, Баян аға, Баяндының баяғы балқашындай. Сен десем де, сыйлығым, сіз десем де, Шиырлаған жолыңнан із кесем бе. Тасты жарған Зеренді қарағайын Табармын ба шам алып іздесем де. Қатпарланған шежіре қордасындай, Қазыналы ойлардың ордасындай, Қасиетін халқының құйып алған Қормалым-ай салмағы қорғасындай. Батырасың пайымды шым тереңге, Барған сайын жолығам шын кемелге. Дəуіріңде дəуренің жүрген аға, Үн терем бе ізіңнен, сыр терем бе? Бала кезден өзімді аялаған, Бағаласын жырымды Баян ағам. Бақытымды байқамай қалай жүргем, Бата берген Алашқа аян ағам? Қаракөктің болатын бабы сенде, Қанай құтпан қалыпты қаны сенде. Қалыбынан айнымас қара сабам, Қасиеттің қазығы əлі сенде!.. Бүгін де айтарым осы сөз, ақтарарым осы сағыныш. Алланың рахметіне бөленіп, пейіште нұрың шалқысын, Баян абыз, əз аға!..

АЛМАТЫ.

«Prime Real Estate» АҚ (бизнессəйкестендіру нөмірі-030340002100) «Prime Real Estate» АҚ акционерлерінің 2013 жылғы 27 ақпанда болған Жалпы жиналысы «Prime Real Estate» АҚ-ты акционерлік қоғамнан жауапкершілігі шектеулі серіктестік етіп қайта құру туралы шешім қабылдағаны жөнінде хабардар етеді. Сұрақтар бойынша хабарласу мекен-жайы: Қазақстан Республикасы, 050010, Алматы қ., Достық даңғылы, 50-үй, 87-тұрақжай.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

АО «Prime Real Estate» (бизнес-идентификационный номер-030340002100) уведомляет о том, что 27 февраля 2013 года Общим собранием акционеров АО «Prime Real Estate» принято решение о преобразовании АО «Prime Real Estate» из акционерного общества в товарищество с ограниченной ответственностью. С вопросами обращаться по адресу: Республика Казахстан, 050010, г.Алматы, проспект Достык, дом 50, помещение 87.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің «Дарын» республикалық ғылыми-практикалық орталығы «Сарыарқа дарыны» аймақтық орталығының директоры Гүлжан Рахымжанқызы Оразғұловаға бауыры МАВЛИТАЙДЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің ұжымы белгілі сатирик, ақын Көпен Əмірбекке анасы ЖҰЛҚЫННЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ұжымы редакцияның фототілшісі Орынбай Балмұратқа апасы Рахатай ТІЛЕУБАЕВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


10

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

 Астана айшықтары

с ы р а ше ж

к е р е і г е д л сі

Е  Толғауы тоқсан тіршілік

Талдықорғандағы авиациялық базада майдандық авиация ұшу құрамының жиыны аяқталды. Оған Əуе қорғанысы күштеріне қарасты Əскери əуе күштері əскери бөлімдерінің ұшу құрамы қатысты.

Қыс. Биыл ауа райы құбылып тұр. Жанайым үйіне жеткенше асығып келеді. Аялдамада кісі көп екен. Біреуі отырса, екіншісі түсіп, сапырылысып жатыр. Кешікпей мұның күткен көлігі де жетті. Жылы да жайлы автобустың жұмсақ орындығына жайғасқаннан кейін кəдімгідей буындары босап, маужырай бастады. Ол өзінің қатты шаршағанын енді ғана сезінді. Таңертеңнен тізе бүккен жоқ еді. Автобус əлі біраз жүреді. Бұл екі көзін тарс жұмып, ой құшағына ере берді. ...Осыдан тура үш жыл бұрын Жанайым мен жұбайы Нұржаннан бақытты жан жоқ еді. Енді сол сəттер көрген түстей, елес те бермейді. Ол кездері Жанайым əйел адам да жұмыс істеуге тиіс деп ойламайтын. Оның ойынша əйелдің басты міндеті – үйде отырып бала тəрбиелеу. Ойламаған жерден отбасының ойраны шықты. Ерлі-зайыптылар бірін-бірі көрместей болып, екі жаққа кете барды. Үш бала аналарына ерді. Қазір төртеуі осы қалада пəтер жалдап тұрып жатыр. Нұржан содан бері қарасын көрсеткен емес. Алимент төлетеді деп қауіптене ме екен, бұлардан жасырынып жүрген сияқты. Тірі жан емес пе, оған қарап, алақан жайғалы отырған Жанайым жоқ. Құдайға шүкір, жұмыс істейді, жас кезінде аспаздыққа оқып еді, кəдеге жарады. Тек, жүрегі құрғыр, соңғы кездері жиі мазалап жүр. Шаншып-шаншып кеткенде, шыбын жанын қоярға жер таппай қалатыны бар. Дəрігерлерге көрініп еді, алай қарап, былай қарап, комиссияға салды. Мүгедектік береміз, күтінуіңіз керек деді. Шошынды. Бірақ. Қайда барады?! Кондуктордың «Жастар кафесі» деген сөзі оның ойын бөліп жіберді. Автобус əлгіндей болған жоқ, ұзай берді. Ол демін алып алды да үйіне беттеді. Осындай да қолындағы дорбасының салмағы да сезіліп қалады. Екінші қабатқа көтерілді. Есікті қағуы мұң екен, ар жақтан кенжесі Заринаның «Бұл кім?» деген тəтті дауысы естілді. Бұдан кейін ананың бар шаршағаны басылып, бойын тіктеп алды. Табалдырықтан аттар-аттамаста тел өскен Əмина мен Зарина анасының қолындағы дорбаны алып, ас үйге қарай жүгірді. Ал, бəрін түсінетін Жазира болса анасының аяқ киімін шешіп, дайындап қойған жылы суды ыңғайлап, жуынып ал, шаршаған шығарсың деп бəйек болып жатыр. Бұл таң ата жұмысқа кетеді де осылай қас қарайғанда бір-ақ келеді. Балаларын күні бойы көрмейді. «Бүгін не бітірдіңдер?» деуі мұң екен үшеуі үш жақтан жамырай жөнелді. Өздері сабаққа зерек. «Бес алдық» дейді. «Өй, құлындарым-ау, қанаттарым-ау!». Ана еміреніп, үш құлыншағын бауырына басты. Дастарқанның бір күндік ырысы мен ырзығына ризашылықпен ас қайырған Жанайым орнынан тұрып, кенжелері Əмина мен Заринаның сабағын оқытуға кірісіп, қос қуанышының ертең сабаққа киер киімін əзірлей бергені сол еді, көзі аяқ киім салғышқа түсті. Жақындай келіп, кішкентайларының бəтіңкелерінің табаны тозып қалғанын аңғарды. Ол ауыр күрсінді. Қалың көрпенің астында Заринасын мейірлене иіскеп жатқан ананың ертеңін ойлап, көпке дейін көзі ілінбеді. «Көмір таусылып барады, судың, жарықтың ақшасын төлеу керек. Қыздарға жылы киім қажет. Шіркін, бір тұрақты жұмыс табылса ғой...». Жанайым көзін ашқанда қасында Жазирасы отыр екен. «Тағы жүрегің қысты ма, зəремізді алдың ғой», деді ол. Иə, жүрегінің шаншып кететіні бар. Содан бір түрлі қорқады. Таң атып қалған екен. Ол тез-тез орнынан тұрды да таңертеңгі тамақтың қамына кірісіп кетті. Түскі асты да бірыңғайлап кетпесе болмайды. Осы кеткеннен кешке бір-ақ оралады. Он екі жасар Жазира үй шаруашылығына тиянақты болғанымен, анасы оған əлі ерте деп ас дайындатпайды. Дастарқан басына бəрі жиналып, таңғы шайларын ішкеннен кейін анасы қыздарын сабаққа шығарып салды. Өзі де жұмысқа жинала бастады. Көзі тағы да Əминаның ескі бəтеңкесіне түсіп кетті... Ол аялдамада көп тұрған жоқ. Автобусқа отырғаны сол еді, жүрегі құрғыр тағы шаншып кетті. Дəрігерге көріну керек сияқты. «Жоқ. Қазір емес, балалар не болады?! Жұмысқа кіргені сол. Ауру адамды кім ұстайды. Шыдау керек. Қайткенде де шыдау керек...». Гүлназ БИСЕН. Ақтөбе облыстық мəдениет басқармасы «Егемен Қазақстан» газетінде 2013 жылдың 21 ақпанында (№72 (28011) жарияланған Əбілқайыр ханға ескерткіш белгі орнату туралы байқау материалындағы «1 мамыр» деген сөз «1 сəуір» болып оқылуын сұрайды.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Астананың Есіл өзені көптеген қызықты шаралар орнына айналғалы қашан. Бұл жерде жыл он екі ай астаналықтар мен қала қонақтары қызыға тамашалайтын жəне өздері де соған қатысатын түрлі спорттық жарыстар мен мерекелік шаралар өтіп тұрады. Жексенбі күні Есіл өзенінің қыс бойы қатып тұрған қалың мұз

 Айбын

Шаншу

Түзету

Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

Əскери ўшќыштар шеберліктерін шыѕдады Бір ай бойы ұшқыштар төртінші буынның Су-24 бомбалаушы-ұшағымен ұшып практикалық тұрғыда сынақтар мен емтихандар тапсырды. Ұшқыштар аспанда өздерінің ұшу шеберліктерін көрсетіп, күбі, жартылай күбі, Нестеров тұзағы сияқты ұшу əдістерін пысықтады. Оқу-жаттығу ұшулар күндізгі жəне түнгі уақыттарда жүзеге асырылды. Авиаторлар күрделі метереологиялық көзге көріну қашықтығы нөлдік жағдайда ұшудан жеке емтихан тапсырды. Жыл сайын өткізіліп тұратын Əскери əуе күштері ұшқыштар құрамы жиынының

мақсаты – əуе қырандарының кəсіби шеберліктерін шыңдау, сондай-ақ, Əскери əуе күштері офицерлеріне ұшу дəрежесіне сəйкес атақтар беру. Əуе қорғанысы күштері Бас қолбасшысының жауынгерлік əзірлік жөніндегі орынбасары, генерал-майор Нұрлан Орманбетов басқаратын Біліктілікті арттыру жөніндегі комиссияның шешіміне сəйкес ұшу құрамының өкілдеріне 1-ші жəне 2-ші дəрежелі ұшқыш атақтары беріледі. Ең жоғары «ұшқыш-мергенді» де нақ осы комиссия анықтайды, деп хабарлады Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі.

айдынының үстінде «Sport Racing Club» қоғамдық ұйымның ұйымдастыруымен автокөліктен жарыстар өтті. Ресми түрде «Самұрық-2013» раллиден Қазақстан чемпионатының бірінші кезеңі мен ел кубогы жолындағы жарыс деген атаумен өткен автобəйгеге астаналық əуесқой автокөлік жүргізушілер қатысып, бақ сынап көрді.

Тыѕ бастама

Назарбаев Университеті алғаш рет талапкерлерді сынаққа өткізу үшін штрих-код қойылған тіркеу нысандарын қолданбақ. Жаңа жоба жұмысты жеңілдетумен қатар, келіп түскен өтініштердің айқындығын нақтылайды. Тың бастама алғаш рет Астана қаласы талапкерлерінің 3 наурыздағы «Subject Entrance Test (SET)» пəндік емтиханында сынақтан өткізілді. Келесі жылы бұл тəжірибе еліміздің барлық өңірлеріне таратылуы мүмкін.

Назарбаев Университетінің Қабылдау департаменті берген мə лімет бойынша, талапкердің штрихкодын сканерлеу кезінде қабылдау комиссиясына талапкер жайындағы толық мағлұмат, оның ішінде студенттің бұрынғы тапсырған емтиханының нəтижесі көрініп тұрады. Бұл талапкерлерді емтихан тапсыру пунктіне жіберу үдерісін айтарлықтай тездетеді. Оның үстіне, биылғы жылы екінші емтихан турына жіберілген адам саны жылдағыға қарағанда едəуір өсіп отыр. «Жылдан-жылға талапкерлердің сынаққа даярлық деңгейінің өсіп келе жатқаны көңіл марқайтар жетістік», – дейді Қабылдау департаментінің директоры Динара Ашықбаева. – Осылайша, биылғы жылы Университет алдындағы сынаққа дайындық бағдарламасы бойынша тіркелген талапкерлердің 75 пайыздан астамы ағылшын тілінен бірінші емтиханды ойдағыдай тапсырып, таңдаған мамандықтары бойынша пəндерден екінші сынаққа жіберілді. Салыс тырар болсақ, 2012 жылы SET пəндік емтиханын тіркелген талапкерлердің тек 55 пайызы ғана тапсырған болатын.

2013 жылдың 3 наурызында SET пəндік емтиханы Астана жəне Алматы қалаларында өтті десек, оған 1500-ге жуық талапкер қатысты. Еліміздегі 11 қалада емтиханды тапсыру мерзімі – наурыздың 3-17 аралығы деп жос парлануда. Наурыздың ортасында Талдықорғанда (Алматы облысы) республикалық олимпиада өтетінін ескере отырып, Назарбаев Университеті талапкерлерге қолайлы болу үшін осы қалада SET пəндік емтиханын тапсырудың қосымша пунктін ұйымдастырды. Қазіргі уақытта Назарбаев Университеті оқуалды дайындық бағдарламасына, сондай-ақ, Жоғары бизнес мектебіне, Жоғары мемлекеттік саясат мектебіне жəне Жоғары білім беру мектебіне магистрлік бағдарламалар бойынша талапкерлер қабылдауда. Сондайақ, студенттерді тікелей бакалавриат бағдарламасына, басқа жоғары оқу орнынан Университетке ауысатын студенттерді қабылдау басталмақ. Бүгінгі таңда Назарбаев Университетінде 1500 студент білім алып жатыр. «Егемен-ақпарат».

 Спорт

Бас жїлде «Ќазаќстан барысына» бўйырды Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Қызылжар өңірінде ұлттық спорттың дамуына лайықты үлесін қосып келе жатқан азаматтардың бірі – Еслəмбек Бекмұрзин. Кезінде өзі де қазақ күресімен айналысып, додалы бəсекелерде талай олжа салса, бүгінде ұстаздық қызметін жемісті жалғастырып келеді. Оның халықаралық дəрежедегі спорт шебері атағын иеленген шəкірті Айбек Қырықбай əлем, Азия чемпионаттарының чемпионы болса, Мақсат Нүсіпов қазақ күресінен Еуропада топ жарды. Сəкен Қаражанов, Дəурен Нұрғожин, Исатай Макарамов, Дəурен Еслəмов секілді ізбасарлары еліміздің құрама командасына мүше. Есекең ұлт тық спорт түрлері бойынша ба лалар мен жасөспірімдер мек тебінің директоры, Қазақ күресі федерациясының вице-президенті, бас жаттықтырушы ретінде боз кілем шеберлерін дайындаумен қатар көкпардың, ат спортының

өркендеуіне де талмай атсалысып жүр. Жуырда облыста қазақ күресінің қазығын қағушылардың бірі ретінде спорт ардагеріне үл кен қошемет көрсетіліп, 60 жыл дық мерейтойы кеңінен атап өтілді. Салтанатты шараға «Дүниежүзілік қазақ күресі» федерациясының президенті Серік Төкеев, қазақ күресінен мемлекеттік жаттықтырушы Марат Жаһитов, «Қазақстан барысы» республикалық турнирінің биылғы жеңімпазы Бейбіт Ыстыбаев қатысты. Петропавл қаласының əкімі, облыстық күрес федерациясының президенті Болат Жұмабеков мерейтой иесіне аймақ басшысы Самат Ескендіровтің алғыс хатын тапсырды. Мəртебелі меймандар жылы лебіздерін арнап, «Дүниежүзілік қазақ күресі» федерациясы алқасының шешімімен «Қазақ күресін дамытуға қосқан үлесі үшін» медалін, Спорт жəне дене шынықтыру істері агенттігінің «Құрметті спорт қызметкері» төсбелгісін тапсырды.

Е.Бекмұрзиннің құрметіне қазақ күресінен ұйымдастырылған республикалық жарысқа Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Павлодар, Шығыс Қазақстан, Қызылорда, Жамбыл, Қарағанды облыстарынан, Астана, Көкшетау, Петропавл қалаларынан келген сайдың тасындай балуандар 5 салмақ бойынша күш сынасты. Қарсыластарын айқын ба сымдықпен жеңген Мақсат Нүсіпов (СҚО, 60 кг), Медет Жұмасиянов (Павлодар,70 кг), Дəурен Еслəмов (СҚО, 80 кг), Мұхит Тұрсынов (ШҚО, 90 кг) жəне Бейбіт Ыстыбаев (Тараз, 90 кг-дан жоғары) турнир жеңімпазы атанды. «Түйе балуан» белдесуінде «Қазақстан барысының» мерейі үстем болды. Ол бас бəйгеге тігілген су жаңа жеңіл көлікті алғашқы бапкері М. Жахинге байлап, мəрттік танытты. Солтүстік Қазақстан облысы. –––––––––––––

Суретті түсірген Талғат ТƏНІБАЕВ.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@host.kz

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Мистоль» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» КМК баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Сұңғат ƏЛІПБАЙ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 11 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №12 ek


11

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2012 жылғы 28 желтоқсан

№ 1730

14

Тиiстi бiлiмi (басшылар үшiн – жоғары техникалық немесе агрономиялық бiлiм, мамандар үшiн – жоғары немесе арнайы орта (техникалық немесе агрономиялық бiлiм), мамандығы бойынша практикалық жұмыс тəжiрибесi (басшылар үшiн – кемінде 2 жыл, мамандар үшiн – кемінде 1 жыл) бар техникалық басшылардың (кемінде 2 адам) жəне мамандардың (кемінде 2 адам) бiлiктi құрамы

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Аэротүсірілім жұмыстарын жүргізуге рұқсаттарды тіркеу, есепке алу жəне беру қағидаларын бекіту туралы» 2003 жылғы 4 маусымдағы № 530 жəне «Геодезиялық жəне картографиялық қызмет саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру ережесін, Қазақстан Республикасы Ұлттық картографиялықгеодезиялық қорының құжаттарын қалыптастыру, жинау, сақтау жəне пайдалану ережесін, Геодезиялық пункттерді қорғау туралы ережені бекіту туралы» 2003 жылғы 23 маусымдағы № 593 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Аэротүсірілім жұмыстарын жүргізуге рұқсаттарды тіркеу, есепке алу жəне беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 4 маусымдағы № 530 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2003 ж., № 25,235-құжат): Аэротүсірілім жұмыстарын жүргізуге рұқсаттарды тіркеу, есепке алу жəне беру қағидаларында: 3-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «3. Аэротүсірілім жұмыстарын жүргізуге арналған рұқсат (бұдан əрі - Рұқсат) алу үшін заңды жəне жеке тұлғалар (бұдан əрі – Өтінім берушілер) уəкілетті органға өтінім береді.»; 2) «Геодезиялық жəне картографиялық қызмет саласындағы мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру ережесін, Қазақстан Республикасы Ұлттық картографиялық-геодезиялық қорының құжаттарын қалыптастыру, жинау, сақтау жəне пайдалану ережесін, Геодезиялық пункттерді қорғау туралы ережені бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 23 маусымдағы № 593 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2003 ж., № 27, 256-құжат): тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы Ұлттық картографиялық-геодезиялық қорының құжаттарын қалыптастыру, жинау, сақтау жəне пайдалану ережесін, Геодезиялық пункттерді қорғау туралы ережені бекіту туралы»; 1-тармақтың 1) тармақшасы алынып тасталсын; көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық картографиялық-геодезиялық қорының құжаттарын қалыптастыру, жинау, сақтау жəне пайдалану ережесінде: 13-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «13. Геодезиялық жəне картографиялық қызмет субъектілерінің өтінімдері бойынша материалдар мен геодезиялық деректерін, оның ішінде «қызмет бабында пайдалану үшін» белгісі бар немесе олардың көшірмелерін Қазақстан Республикасының Ұлттық картографиялық-геодезиялық қоры береді.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Геодезиялық пункттерді қорғау туралы ережеде: 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Геодезиялық пункттерді есепке алу мен олардың сакталуының қамтамасыз етілуін бақылауды геодезия жəне картография саласындағы уəкілетті орган (бұдан əрі - уəкілетті орган) жүзеге асырады.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2012 жылғы 29 желтоқсан

№ 1754

Астана, Үкімет Үйі

Пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану жөнiндегi қызметті лицензиялаудың кейбір мəселелері туралы «Лицензиялау туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану жөнiндегi қызметті жүзеге асыру үшін қойылатын бiлiктiлiк талаптары жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесі бекітілсін. 2. Мыналар: 1) облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергілікті атқарушы органдары пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдануға байланысты қызметті жүзеге асыру бойынша лицензиар болып; 2) осы қаулыға 1-қосымшаға сəйкес Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына өтініш берушінің сəйкестігі бөлігінде пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдануға байланысты қызметті жүзеге асыруға лицензия беруді келісетін мемлекеттік органдар айқындалсын. 3. Осы қаулыға 2-қосымшаға сəйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп танылсын. 4. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 29 желтоқсандағы № 1754 қаулысымен бекітілген Пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану жөнiндегi қызметті жүзеге асыру үшін қойылатын бiлiктiлiк талаптары жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесі Р/с № 1 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Біліктілік талаптары мыналардың болуын қамтиды

Құжаттар

Ескертпе

2 3 4 Пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау) қызметтің кіші түрі үшін Меншік құқығындағы немесе өзге «Лицензиялау туралы» заңды негіздегі мыналардан Қазақстан Республикасы тұратын өндірістік-техникалық Заңының 42-бабына сəйкес база: құжаттар «электрондық үкімет» веб-порталы немесе Өндiрiстiк үй-жайлар жəне Құқық белгiлейтiн құжаттардың немесе халыққа қызмет көрсету пестицидтердi (улы химикаттарды) тиiстi құқықтарын растайтын өзге де орталығы сақтауға арналған қойма құжаттардың көшірмелері, салыстырып арқылы үй-жайлары тексеру үшiн түпнұсқалары ұсынылмаған берілген кезде құжаттар жағдайда нотариалды расталған электрондық нысанда беріледі. көшірмелері Пестицидтердi (улы Өтiнiш берушiнiң қолымен химикаттарды) өндiруге арналған расталған, өндiрушi зауыттардың жабдықтар жабдықтарға арналған пайдалану паспорттарының көшiрмелерi Өндiрiлетiн (формуляцияланатын) Техникалық реттеу жəне метрология пестицидтер (улы химикаттар) жөнiндегi мемлекеттiк орган берген сапасының техникалық аккредиттеу туралы куəлiктiң көшірмесі регламенттерге, стандарттар мен немесе акредиттелген зертханамен жасалған нормативтерге сəйкестiгiн шарттың жəне техникалық реттеу жəне бақылауды жүргiзу үшiн метрология жөнiндегi мемлекеттiк орган аккредиттелген зертхана немесе берген аккредиттеу туралы куəлiктің акредиттелген зертханамен шарт көшірмелері, салыстырып тексеру үшiн түпнұсқалары ұсынылмаған жағдайда нотариалды расталған көшірмелері Салыстырып тексеру үшiн түпнұсқалары Қазақстан Республикасының ұсынылмаған жағдайда Қазақстан аумағы арқылы қауiптi жүктi Республикасының аумағы арқылы қауiптi тасымалдауға арналған арнайы жүктi тасымалдауға арналған арнайы рұқсат немесе Қазақстан Республикасының аумағы арқылы рұқсаттың немесе Қазақстан Республикасының аумағы арқылы қауiптi қауiптi жүктi тасымалдауға жүктi тасымалдауға арналған тиісті арнайы арналған арнайы рұқсаттың иесі рұқсатты қоса бере отырып, қауіпті жүктерді болып табылатын жеке немесе тасымалдау жөніндегі көлік қызметтерін заңды тұлғамен қауіпті жүктерді көрсетуге жеке немесе заңды тұлғамен тасымалдау жөніндегі көлік жасалған шарттың нотариалды расталған қызметтерін көрсетуге жасалған көшiрмелерi шарт Техникалық реттеу саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өтініш берушi бекiткен əр пестицидтi (улы химикатты) өндiруге (формуляциялауға) арналған ұйым стандарты

Техникалық реттеу саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өтініш берушi бекiткен əр пестицидтi (улы химикатты) өндiруге (формуляциялауға) арналған ұйым стандартының көшірмесі, салыстырып тексеру үшiн түпнұсқасы ұсынылмаған жағдайда нотариалды расталған көшiрмесi

Ұйым стандартына сəйкес өтініш берушi бекiткен пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiруге (формуляциялауға) арналған технологиялық (өнеркəсiптiк) регламенттің көшірмесі, салыстырып тексеру үшiн түпнұсқасы ұсынылмаған жағдайда нотариалды расталған көшірмесі Тиiстi бiлiмi (басшылар үшiн – Штат кестесiнен үзiндi көшірме жəне өтініш жоғары техникалық немесе берушiнiң қолы қойылған жəне мөрiмен технологиялық бiлiм, мамандар бекiтiлген тегiн, атын, əкесiнiң атын, бiлiмi үшiн – жоғары немесе арнайы орта бойынша мамандығын, лауазымын, (химиялық немесе технологиялық), мамандығы бойынша жұмыс өтiлiн мамандығы бойынша практикалық қамтитын жиынтық кесте жұмыс тəжiрибесi (басшылар үшiн – кемінде 5 жыл, мамандар үшiн – кемінде 3 жыл) бар техникалық басшылардан (кемінде 2 адам) жəне мамандардың (кемінде 3 адам) бiлiктi құрамы Пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу жөнiндегi қызметтің кіші түрі үшін Меншiк құқығындағы немесе өзге Құқық белгiлейтiн құжаттардың немесе «Лицензиялау туралы» Қазақстан Республикасы заңды негiздегi пестицидтердi (улы тиiстi құқығын растайтын өзге де Заңының 42-бабына сəйкес химикаттарды) сақтауға арналған құжаттардың көшірмелері, салыстырып құжаттар «электрондық қойма үй-жайлары тексеру үшiн түпнұсқалары ұсынылмаған үкімет» веб-порталы немесе жағдайда нотариалды расталған халыққа қызмет көрсету көшiрмелерi орталығы Қазақстан Республикасының Салыстырып тексеру үшiн түпнұсқалары арқылы аумағы арқылы қауiптi жүктi ұсынылмаған жағдайда Қазақстан берілген кезде құжаттар Республикасының аумағы арқылы қауiптi тасымалдауға арналған арнайы электрондық нысанда беріледі. жүктi тасымалдауға арналған арнайы рұқсат немесе Қазақстан Республикасының аумағы арқылы рұқсаттың немесе Қазақстан Республикасының аумағы арқылы қауiптi қауiптi жүктi тасымалдауға жүктi тасымалдауға арналған тиісті арнайы арналған арнайы рұқсаттың иесі болып табылатын қауіпті жүктерді рұқсатты қоса бере отырып, қауіпті жүктерді тасымалдау жөніндегі көлік қызметтерін тасымалдау жөніндегі көлік қызметтерін көрсетуге жеке немесе көрсетуге жеке немесе заңды тұлғамен жасалған шарттың нотариалды расталған заңды тұлғамен жасалған шарт көшiрмелерi Тиiстi бiлiмi (басшы үшiн – жоғары Штат кестесiнен үзiндi көшірме жəне өтініш бiлiм, маман үшiн – жоғары немесе берушiнiң қолы қойылған жəне мөрiмен арнайы орта агрономиялық бiлiм), бекiтiлген тегiн, атын, əкесiнiң атын, бiлiмi мамандығы бойынша практикалық бойынша мамандығын, лауазымын, жұмыс тəжiрибесi (басшы үшiн – мамандығы бойынша жұмыс өтiлiн қамтитын жиынтық кесте кемінде 2 жыл, маман үшiн – кемінде 1 жыл) бар техникалық басшы жəне маманның бiлiктi құрамы Пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдық жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану жөнiндегi қызметтің кіші түрі үшін Пестицидтердi (улы химикаттарды) Өндiрушi зауыт берген арнайы техника мен «Лицензиялау туралы» Қазақстан Республикасы аэрозольдық жəне фумигациялық жабдық паспорттарының көшірмелері, Заңының 42-бабына сəйкес салыстырып тексеру үшiн түпнұсқалары тəсiлдермен қолдануға арналған құжаттар «электрондық меншiк құқығындағы немесе өзге ұсынылмаған жағдайда нотариалды үкімет» веб-порталы немесе расталған көшiрмелерi заңды негiздегi арнайы техника мен жабдық Аккредиттелген машина сынау станциялары халыққа қызмет көрсету орталығы берген қорытындылардың көшірмелері, арқылы салыстырып тексеру үшiн түпнұсқалары берілген кезде құжаттар ұсынылмаған жағдайда нотариалды электрондық нысанда беріледі. расталған көшiрмелерi Өтініш берушiнiң қолы қойылған жəне мөрiмен бекiтiлген арнайы техника мен жабдықтың тiзiмдемесi Қазақстан Республикасының Салыстырып тексеру үшiн түпнұсқалары аумағы арқылы қауiптi жүктi ұсынылмаған жағдайда Қазақстан тасымалдауға арналған арнайы Республикасының аумағы арқылы қауiптi рұқсат немесе Қазақстан жүктi тасымалдауға арналған арнайы Республикасының аумағы арқылы рұқсаттың немесе Қазақстан қауiптi жүктi тасымалдауға Республикасының аумағы арқылы қауiптi арналған арнайы рұқсаттың иесі жүктi тасымалдауға арналған тиісті арнайы болып табылатын қауіпті жүктерді рұқсатты қоса бере отырып, қауіпті жүктерді тасымалдау жөніндегі көлік тасымалдау жөніндегі көлік қызметтерін қызметтерін көрсетуге жеке немесе көрсетуге жеке немесе заңды тұлғамен заңды тұлғамен жасалған шарт жасалған шарттың нотариалды расталған көшiрмелерi Пестицидтердi (улы химикаттарды) Тиiстi уəкiлеттi мемлекеттiк органдар берген аэрозольдық жəне фумигациялық көлiк құралының тiркелгенi туралы тəсiлдермен қолдануға арналған куəлiктiң немесе трактордың техникалық арнайы техника мен жабдық үшiн паспорттарының көшірмелері, салыстырып пайдаланылатын меншiк тексеру үшiн түпнұсқалары ұсынылмаған құқығындағы немесе өзге заңды жағдайда нотариалды расталған негiздегi көлiк құралы немесе көшiрмелерi трактор Өтініш берушiнiң қолы қойылған жəне мөрiмен бекiтiлген негiзгi құралдардың тiзiмдемесi Құқық белгiлейтiн құжаттардың немесе тиiстi құқықтарын растайтын өзге құжаттардың көшірмелері, салыстырып тексеру үшiн түпнұсқалары ұсынылмаған жағдайда нотариалды расталған көшiрмелерi

Бюджеттік шығыстар көлемі

Тиімділік көрсеткіштері Бір байқауды жүргізудің орташа құны Бюджеттік шығыстар көлемі

Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына өтініш берушінің сəйкестігі бөлігінде пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану жөнiндегi қызметті жүзеге асыруға лицензия беруді келісетін мемлекеттік органдар Р/с №

Мемлекеттік орган

Лицензияланатын қызмет түрі

1

2

3

1

Қазақстан Респуликасының Денсаулық сақтау министрлігінің Мемлекеттік санитарлықэпидемиологиялық қадағалау комитетінің аумақтық бөлімшелері

Пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану жөнiндегi қызмет

Пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау)

Қазақстан Респуликасының Денсаулық сақтау министрлігінің Мемлекеттік санитарлықэпидемиологиялық қадағалау комитетінің аумақтық бөлімшелері

Пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану жөнiндегi қызмет

Пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу

2

3

Қазақстан Респуликасының Денсаулық сақтау министрлігінің Мемлекеттік санитарлық – эпидемиологиялық қадағалау комитетінің аумақтық бөлімшелері

Пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiру (формуляциялау), пестицидтердi (улы химикаттарды) өткiзу, пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану жөнiндегi қызмет

Лицензияланатын қызмет түрінің кіші түрі 4

Лицензиар 5

Пестицидтердi (улы химикаттарды) аэрозольдiк жəне фумигациялық тəсiлдермен қолдану

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы № 1745

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің 2011-2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы № 1498 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 10-11, 137-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің 2011-2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткіштері» деген 3-бөлімде: «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, мiндеттер, нысаналы индикаторлар, iс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткiштерi» деген 1-кіші бөлімде: «Ұсынылатын ақпараттың сапасын арттыру» деген 1-стратегиялық бағытта: «Экономиканың барлық аяларын, салаларын сапалы көрсеткiштермен қамтамасыз ету жəне статистикалық деректердi түзудi оңтайландыру» деген 1.1-мақсатта: «Статистикалық əдіснаманы жəне құралдарды жетілдіру» деген 1.1.1-міндетте: тікелей нəтижелердің көрсеткіштерінде: мына: « Статистикалық жарияланымдар

бірл.

11

3

5

3

2

3

3

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « Статистика салалары бойынша енгізілетін жаңа статистикалық байқаулар саны

Статистикалық жарияланымдар

бірл.

11

3

5

3

2

2

3

»;

Тікелей нəтижелердің көрсеткіштеріне қол жеткізуге арналған іс- шараларда: мына: « 3

Əдіснаманы жақсартуға арналған ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу

х

х

х

»

Əдіснаманы жақсартуға арналған ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу

х

х

х

»; «е-Статистика» интеграцияланған ақпараттық жүйесiн жасау жəне енгiзу арқылы деректердiң өңдеу жүйесiн дамыту» деген 1.2-мақсатта: «Ақпараттық жүйелердi əзiрлеу, енгiзу жəне дамыту» деген 1.2.1-мiндетте: тiкелей нəтижелердiң көрсеткiштерiнде: мына: « 3

4

Статистикалық нысандардың электрондық форматтағы саны

Басқа мемлекеттiк органдардың ақпараттық жүйелерiмен деректердi электрондық алмасу үшiн интеграциялау жəне өзара iс-қимылдар

Қазақстан Республикасы Статистика агенттiгiнiң қызметi туралы жылдық есеп Қазақстан Республикасы Статистика агенттiгi мен орталық мемлекеттiк органдар арасындағы бiрлескен бұйрықтар

Статис2011 тикалық 63 есептiң нысаны, бiрл.

2012 73

бірлік

2

12

2013 83

2014 93

1

2015 103

Статистикалық нысандардың электрондық форматтағы саны

4

Басқа мемлекеттiк органдардың ақпараттық жүйелерiмен деректердi электрондық алмасу үшiн интеграциялау жəне өзара iс-қимылдар

1

ДЭФ есебі

«Мемлекеттік органдар қабылдайтын шешімдердің ашықтығы» индикаторы бойынша БҒИ рейтингіндегі айқындамасы

Статис2011 тикалық 63 есептiң нысаны, бiрл.

2012 73

2013 140

2014

2015

бірлік

2

6

3

2

12

орын

ДЭФ есебі

75

»;

2

орын

75

65

31

45

44

бiрлiк

Интернет ресурс

(жылдар)

65

31

30

29

2

Экономикалық қызметтiң жалпы жiктеуiшi мен экономикалық қызмет түрлерi бойынша өнiмдер жiктемелерiнiң жаңа жүйесiне сəйкес 2009 - 1990 жылдардағы серпiндiлiк қатарларын қайта санау

2011 300 000 4 (2006 - 2009)

деген

2012 2013 2014 2015 400 000 500 000 600 000 700 000 4 (1998 - 2005)

4 (1998 - 2001)

8 (1990 - 1997)

»

Интернет ресурс

Интернет ресурс

бiрлiк

(жылдар)

2011

2012

2013

2014

2015

300 000

400 000

800 000

1200 000

1600 000

4 (2006 2009)

8 (1998 2005)

8 (1990 1997)

»; «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7-бөлімде: «Бюджеттік бағдарламалар» деген 1-кіші бөлімде: 001 «Статистикалық қызмет саласында жəне салааралық үйлестіруде мемлекеттік статистиканы реттеу жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: мына: « Тиімділік көрсеткіштері Штат санының бір бірлігін ұстауға орташа шығындар Бюджеттік шығыстар көлемі

мың теңге мың теңге

1 013 3 777 070

1 164 4 341 130

1 523 4 691 641

1 673

1 677

5 302 199 5 317 533

1 683 5 334 438

»

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: « Тиімділік көрсеткіштері Штат санының бір бірлігін ұстауға орташа шығындар

мың теңге

1 013

1 164

Тиімділік көрсеткіштері Бір байқау жүргізудің орташа құны Бюджеттік шығыстар көлемі

6 960

6 769

6 769

мың теңге

1 200 128

1 200 128

1 236 547

1 259 760

1 225 211 1 225 211

мың теңге

5 883

6 316

6 448

6 960

7 038

7 038

7 038

мың теңге

1 200 128

1 200 128

1 236 547

1 259 760

1 365 360

1 365 360

1 365 360

»

бірлік

7

8

6

1

4

3

3

бірлік

7

8

6

1

4

3

3

мың теңге 2 330

1 989

1 298

950

1 055

1 406

мың теңге 61 673

15 914

7 791

950

4 219

4 219

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк статистика саласында талдамалық жұмыстар жəне қолданбалы ғылыми зерттеулер өткiзу Түпкiлiктi нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк статистика саласында өткiзiлген талдамалық жұмыстар жəне қолданбалы ғылыми зерттеулердiң саны Тиімділік көрсеткіштері Бір тақырып бойынша талдамалық жұмыстар жəне қолданбалы ғылыми зерттеулер өткізудің орташа құны Бюджеттік шығыстар көлемі

бірлік 7

8

6

1

1

1

бірлік 7

8

6

1

1

1

мың теңге

2 330

1 989

1 298

950

3 771

3 424

мың теңге

61 673

15 914

7 791

950

3 771

3 424

»;

%

100

100

100

100

100

100

%

100

100

100

100

100

100

мың теңге

3 256 950 15 386

44 066

1 180

2 470

2 470

»

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: « Сапа көрсеткiштерi Қазақстан Республикасының халық санағы бойынша iс-шараларды орындау Тиімділік көрсеткіштері Қаражат игеру деңгейі Бюджеттік шығыстар көлемі

%

100

100

100

100

%

100

100

100

100

мың теңге

3 256 950

15 386

44 066

1 180

Тікелей нəтиже көрсеткіштері Аумақтық статистика органдарының ғимараттарына, үйжайлары мен құрылыстарына күрделі жөндеу жүргізу Түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Ғимараттарды, үйжайлар мен құрылыстарды жөндеумен қамтамасыз ету Тиімділік көрсеткіштері Қаражатты игеру деңгейі Бюджеттік шығыстар көлемі

бірлік

3

5

2

1

1

1

бірлік

3

5

2

1

1

1

%

100

100

100

100

100

мың теңге

56 894

213 115

637 153

206 961

206 961

»

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: « Тікелей нəтиже көрсеткіштері аумақтық статистика органдарының ғимараттарына, үй-жайлары мен құрылыстарына күрделі жөндеу жүргізу Түпкілікті нəтиже көрсеткіштері Ғимараттарды, үй-жайлар мен құрылыстарды жөндеуді қамтамасыз ету Тиімділік көрсеткіштері Қаражатты игеру деңгейі Бюджеттік шығыстар көлемі

бірлік

3

5

2

7

7

7

бірлік

3

5

2

7

7

7

%

100

100

100

100

100

100

мың теңге

56 894

213 115

637 153

267 118

285 816

305 823

009 «Статистикалық деректерді тарату жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: мына: « Тікелей нəтиже көрсеткіштері Статистика агенттiгiнiң интернет-ресурсында статистикалық ақпараттың пайдаланушылар-дың өтініштер санының артуы Тиімділік көрсеткіштері Қаражат игеру деңгейі Бюджеттік шығыстар көлемі

бiрлiк

140 000

250 000

300 000

400 000

500 000

600 000

%

100

100

100

100

100

100

мың теңге

114 055

92 872

89 651

77 818

90 146

90 867

Тікелей нəтиже көрсеткіштері Агенттiктiң интернет-ресурсына жəне ақпараттық-талдамалық жүйесіне статистикалық ақпаратты пайдаланушылардың кiру санын арттыру Тиімділік көрсеткіштері Қаражат игеру деңгейі Бюджеттік шығыстар көлемі

бiрлiк

140 000

»;

700 000

»

250 000

300 000

400 000

800 000

1200 000 1600 000

%

100

100

100

100

100

100

100

мың теңге

114 055

92 872

89 651

77 818

87 316

87 316

87 316

»; 011 «е-Статистика» интеграцияланған ақпарат жүйесін құру жəне дамыту» деген бюджеттік бағдарламада: мына: « Статистикалық нысандардың электрондық форматтағы саны

бірлік

Басқа мемлекеттiк органдардың АЖ-сымен деректердi электрондық алмасу үшiн интеграциялау жəне өзара iс-қимылдар

бірлік

2011 63 12

2012 73 2

2013 83 1

2014 93 1

2015 103

»

Статистикалық нысандардың электрондық форматтағы саны

бірл.

Басқа мемлекеттiк органдардың АЖ-сымен деректердi электрондық алмасу үшiн интеграциялау жəне өзара iс-қимылдар

бірл.

2011 63 12

2012 73 2

2013 140 6

2014

2015

3

2

Тиімділік көрсеткіштері Қаражат игеру деңгейі Бюджеттік шығыстар көлемі

100

% мың теңге

100

100

327 934 1 119 026 1 019 309

»;

%

100

100

100

100

мың теңге

327 934

1 119 026

1 019 309

473 671

өлш. бірл.

Бюджеттік шығыстардың БАРЛЫҒЫ Ағымдағы бюджеттік бағдарламалар 001 «Статистикалық қызмет саласында жəне салааралық үйлестіруде мемлекеттік статистиканы реттеу жөніндегі қызметтер» 002 «Статистикалық деректерді жинау жəне өңдеу жөніндегі қызметтер» 004 «Мемлекеттік статистика саласындағы қолданбалы ғылыми зерттеулер»

мың теңге мың теңге мың теңге

мың теңге

1 200 128

1 200 128

1 236 547

1 259 760 1 365 360

1 365 360

1 365 360

мың теңге

61 673

15 914

7 791

950

3 771

3 424

006 «Ұлттық санақ өткізу»

мың теңге

3 256 950

15 386

44 066

1 180

8 409 876

5 722 324

3 777 070

4 341 130

6 282 811 7 606 994 4 691 641 5 302 199

1 673

1 881

1 907

1 934

Аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурс өткізу қағидалары жəне аккредиттеу жөніндегі органға қойылатын біліктілік талаптары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурс өткізу қағидалары жəне аккредиттеу жөніндегі органға қойылатын біліктілік талаптары (бұдан əрі – Қағидалар) «Сəйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы» 2008 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан əрі – Заң) 5-бабының 2) тармақшасына сəйкес əзірленген жəне аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурс өткізу тəртібі мен аккредиттеу жөніндегі органға қойылатын біліктілік талаптарын айқындайды. 2. Осы Қағидаларда қолданылатын негізгі ұғымдар: 1) уəкілетті орган – техникалық реттеу жəне өлшемдердің бірыңғайлығын қамтамасыз ету саласында мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган; 2) қатысушы компания – белгіленген тəртіппен тіркелген, Қазақстан Республикасының резиденті болып табылатын, осы Қағидаларда көрсетілген талаптарға сəйкес конкурсқа қатысуға өтінімді ресімдеген жəне оны ақпараттық хабарламада белгіленген мерзімнен кешіктірмей ұсынған заңды тұлға. 3. Осы Қағидаларда пайдаланылатын ұғымдар мен терминдер Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес қолданылады. 2. Конкурсты өткізу тəртібі 4. Аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурсты уəкілетті орган өткізеді. 5. Уəкілетті орган аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурс өткізу туралы ақпараттық хабарламаны өзінің интернет-ресурсында, сондай-ақ республикалық мерзімді баспа басылымдарында, конкурс өткізгенге дейін кемінде күнтізбелік жиырма күн қалғанда жариялайды. Конкурсты өткізу туралы хабарламада мынадай мəліметтер қамтылуы тиic: 1) уəкілетті органның атауы жəне орналасқан жері; 2) толық ақпарат алуға болатын жері жəне тəсілі; 3) конкурстық ұсыныстар ұсынылатын жер жəне соңғы мерзімі, сондай-ақ конкурстық ұсыныстар салынған конверттер ашылатын жер, күні жəне уақыты. 6. Уəкілетті орган: 1) қатысушы компаниялардан конкурстық ұсыныстар салынған конверттерді қабылдайды; 2) келіп түскен конкурстық ұсыныстарды жəне конверттерді ашу рəсіміне қатысуға ниет білдірген қатысушы компаниялардың уəкілетті өкілдерін тіркеу журналын жүргізеді. Журналдарда қатысушы компанияның конкурстық ұсыныс салынған конвертті ұсыну уақыты мен күні, қатысушы компанияның уəкілетті өкілінің тегі, аты, əкесінің аты (конкурстық ұсыныс салынған конвертті ұсынған жəне конкурсқа қатысатын тұлға) көрсетіледі. 7. Конкурсқа қатысуға ниет білдірген қатысушы компания ұсынған конкурстық ұсынысында мыналар қамтылуы тиic: 1) осы Қағидаларға қосымшаға сəйкес конкурсқа қатысуға өтінім; 2) қатысушы компанияға қойылатын біліктілік талаптарға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесі: заңды тұлғаның мемлекеттік тіркеу куəлігінің жəне жарғысының көшірмесі; аккредиттеу жөніндегі халықаралық ұйымдарға мүшелікті растайтын құжаттар; бірінші басшының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолы, банктің (банктердің) мөрі қойылған банк (банктер) алдында конверттер ашылатын күннің алдындағы үш айда мерзімі өткен берешектің жоқтығы туралы банк (банктер) анықтамасының түпнұсқасы (егер қатысушы компания екінші деңгейдегі бірнеше банктің немесе филиалдардың, сондай-ақ шетелдік банктің клиенті болған жағдайда, аталған анықтама осындай банктердің əрқайсысынан ұсынылады); бірінші басшы немесе оны алмастырушы тұлғаның, сондай-ақ бас бухгалтердің (бухгалтердің) қолы қойылған соңғы қаржы жылындағы бухгалтерлік теңгерімінің мөрмен расталған түпнұсқасы; Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерімен міндетті аудит жүргізу белгіленген заңды тұлғалардың соңғы қаржы жылындағы аудиторлық есебінің түпнұсқасы немесе нотариалды куəландырылған көшiрмесi; растау құжаттарының көшірмесімен қоса білікті персоналдың (аккредиттеу жөніндегі сарапшы-аудиторлар) болуы туралы ақпарат; персоналда аккредиттеу жөніндегі жұмыстарды жүргізу бойынша жұмыс тəжірибесінің болуы туралы ақпарат. 8. Конкурстық ұсынысты қатысушы компания беттерін нөмірлеп жəне мөрмен растап, тігілген түрде ұсынады. 9. Конкурстық ұсыныстың жолдары арасына ендiрме, өшірулер немесе қосып жазулар енгізуге жол берілмейді. 10. Конкурстық ұсыныс салынған конверт конкурс өткізу туралы ақпараттық хабарламада көрсетілген мекенжай бойынша уəкілетті органға жіберіледі жəне онда «Аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурс» жəне «___________________________ дейін ашуға болмайды» деген (конверттерді ашу күні мен уақыты) сөздер жазылуға тиіс. 11. Қатысушы компания өзінің конкурстық ұсынысын қайтарып алуға құқылы. Қайтарып алу туралы хабараманы қатысушы компания жазбаша түзде, бірақ ресми ақпараттық хабарламада көрсетілген соңғы мерзімнен кешіктірмей жібереді. 12. Уəкілетті орган конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді конкурстық құжаттамада көрсетілген мерзімде, уақытта жəне жерде ашады. Уəкілетті орган конкурсқа қатысуға өтінім салынған конвертті ашқан кезде конкурсқа қатысуға арналған өтінімде қамтылған құжаттар мен материалдар тізбесі туралы ақпаратты жариялайды. Конкурсқа қатысуға өтінім берген қатысушы компания жəне (немесе) сенімхат ұсыну шартымен оның уəкілетті өкілі аудиожазба немесе бейнетүсірілім жүргізу құқығымен конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді ашуға қатыса алады. Конкурсқа қатысуға өтінімдері салынған конверттерді ашқан кезде қатысатын тұлғалардың уəкілетті орган жұмысына араласуға құқығы жоқ. 13. Уəкілетті орган конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді ашқан күннен кейін бір жұмыс күнінен кешіктірмей, тиicтi хаттама жасайды. Конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді ашу туралы хаттамаға уəкілетті орган қол қояды. 14. Уəкілетті орган конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттер ашылған күннен кейін екі жұмыс күнінен кешіктірмейтін мерзімде: 1) конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді ашу хаттамасының көшірмесін қатысушы компанияларға не ашу рəсіміне қатысқан олардың уəкілетті өкілдеріне жіберуге немесе ұсынуға; 2) уəкілетті органның интернет-ресурсында қол қойылған конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді ашу хаттамасының мəтінін жариялауға міндетті. Конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді ашу хаттамасында қамтылған жəне уəкілетті органның интернет-ресурсынада орналастырылған мəліметтер барлық мүдделі тұлғаларға танысу үшін ақысыз түрде қолжетімді болуы тиic. Конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді ашу рəсіміне қатыспаған қатысушы компанияларға конверттерді ашу туралы хаттаманың көшірмесі олардың жазбаша сұрауы не олардың уəкілетті өкілдерінің уəкілетті органға жазбаша сұрауы бойынша, сондай сұрау түскен күннен бастап екі жұмыс күнінен кешіктірмей ұсынылады. 15. Көрсетілген өзгерістерді конкурстық құжаттамаға енгізбей жəне республикалық мерзімді баспа басылымында жарияламай конкурсқа қатысуға өтінімдер салынған конверттерді ашудың күнін, уақытын жəне жерін өзгертуге жол берілмейді. 16. Мынадай: 1) қатысушы компания өзінің конкурстық ұсынысында күмəнді ақпарат беру фактісі белгіленген; 2) қатысушы компания осы Қағидалардың 24-тармағында көрсетілген біліктілік талаптарына сəйкес келмеген; 3) осы Қағидалардың 7-тармағында көрсетілген құжаттар болмаған жəне (немесе) олар белгіленген талаптар сақтамай ұсынылған; 4) конкурстық ұсыныстың жолдары арасында ендiрме, өшірулер немесе қосып жазулар болған жағдайларда уəкілетті орган қатысушы компаниялардың конкурстық ұсыныстарын қабылдамайды. 17. Ұсынылған конкурстық ұсыныстарды мұқият қарау, шынайы бағалау жəне салыстыру мақсатында уəкілетті орган ұсынылған конкурстық ұсыныстар бойынша түсініктемелер сұратады. Ұсынылған конкурс ұсыныстары бойынша түсініктемелерді қатысушы компания уəкілетті органға 3 (үш) жұмыс күні ішінде беттері нөмірленген жəне мөрмен расталған түрінде ұсынады. 18. Қатысушы компания біліктілік талаптарына сəйкес келетін жəне белгіленген талаптарға сай келетін қажетті құжаттарды қамтитын конкурстық ұсыныстарды ұсынған жағдайда уəкілетті орган жеңімпазды мынандай өлшемдерді ескере отырып айқындайды, бар болса ұпай беріледі: 1) штатында білікті персоналдың (аккредиттеу жөніндегі сарапшы-аудиторлар) болуы: бір бірліктен он бірлікті қоса алғанда – бір ұпай беріледі; он бір бірліктен жиырма бірлікті қоса алғанда– екі ұпай беріледі; жиырма бір бірліктен отыз бірлікті қоса алғанда – үш ұпай беріледі; отыз бір бірліктен жəне одан да жоғары – төрт ұпай беріледі; 2) персоналдың (аккредиттеу жөніндегі сарапшы-аудиторлар) аккредиттеу жөніндегі жұмыстарды жүргізу бойынша жұмыс тəжірибесінің болуы: бір жылдан екі жылға дейін – аккредиттеу жөніндегі əрбір бес сарапшы-аудитор үшін бір ұпай беріледі; екі жылдан астам жəне үш жылға дейін – аккредиттеу жөніндегі əрбір бес сарапшы-аудитор үшін екі ұпай беріледі; үш жылдан астам - аккредиттеу жөніндегі əрбір бес сарапшы-аудитор үшін үш ұпай беріледі. 19. Ең жоғары жиынтық ұпай жинаған қатысушы компания жеңімпаз деп танылады. 20. Екі жəне одан да көп қатысушы компанияның тең жиынтық ұпайы болған жағдайда персоналында аккредиттеу жөніндегі жұмыстарын жүргізу бойынша жұмыс тəжірибесінің болуына қатысты ең көп жиынтық ұпайы бар қатысушы компания жеңімпаз деп танылады. 21. Белгіленген мерзімде конкурсқа қатысу үшін бірде бір конкурстық ұсыныс ұсынылмаған жағдайда немесе оларды конкурстық комиссия кейін қайтарса, уəкілетті орган он жұмыс күні ішінде осы Қағидаларда белгіленген тəртіппен конкурсты қайта өткізу туралы хабарлайды. 22. Конкурсқа қатысу үшін бір ғана конкурстық ұсыныс келіп түскен жағдайда уəкілетті орган конкурсқа қатысуға өтінім берген жалғыз қатысушы компанияны, егер оның осы Қағидалардың 24-тармағында көзделген біліктілік талаптарына сəйкес келсе жəне осы Қағидалардың 7-тармағында көрсетілген барлық қажетті құжаттарды ұсынған жағдайда жеңімпаз деп таниды. 23. Уəкілетті орган конкурстық ұсыныстар салынған конверттерді ашқан күннен бастап, бес жұмыс күнінен аспайтын уақытта конкурс қорытындысын шығарады. Конкурстың қорытындысы туралы хаттамаға уəкілетті орган қол қояды. Конкурстың қорытындысы туралы хаттамаға өзгеріс енгізуге жол берілмейді. 3. Қатысушыға қойылатын біліктілік талаптары 24. Конкурсқа қатысу үшін қатысушы компания мынадай біліктілік талаптарына сəйкес келуі тиіс: 1) заңды тұлға, Қазақстан Республикасының резиденті мəртебесіне ие болу; 2) штатында аккредиттеу жөніндегі сарапшы-аудиторлардың болуы; 3) аккредиттеу жөніндегі халықаралық ұйымдарға мүше болуы; 4) банкротқа ұшырау немесе таратылу процесінде болмауы; 5) банктің (банктердің) алдынды салықтық жəне бюджетке төленетін өзге де міндетті төлемдер бойынша жəне жинақтау зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы жарналары бойынша үш айдан асатын берешегінің жоқ болуы; 6) аккредиттеу субъектілерімен үлестес тұлға болмауы. Аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурс өткізу қағидаларына жəне аккредиттеу жөніндегі органға қойылатын біліктілік талаптарына қосымша

Жобаланатын кезең 2013 9 361 983

2014 8 805 714

2015 8 365 458

8 802 848

8 805 714

8 365 458

5 964 028

6 044 142

6 129 864

Конкурсқа қатысуға өтінім ________________________________________________________________________ (қатысушы компанияның атауы) аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурсқа қатысу ұсынысын қарап, «Сəйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы» 2008 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес аккредиттеу жөніндегі органның функцияларын орындау үшін өзінің қызметтерін ұсынады. Осы конкурстық өтінім мыналардан тұрады: 1.__________________________________________________ 2.__________________________________________________ 3.__________________________________________________ 4.__________________________________________________ 5.__________________________________________________ 6.__________________________________________________ 7.__________________________________________________ 8.__________________________________________________ 9.__________________________________________________ 10._________________________________________________ ________________ _____________________ (қолы, күні) (лауазымы, Т.А.Ə.)

007 «Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің күрделі шығыстары»

мың теңге

009 «Статистикалық деректерді тарату жөніндегі қызметтер»

мың теңге

56 894

213 115

637 153

267 118

285 816

305 823

92 872

89 651

77 818

87 316

87 316

87 316

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 114 055

012 «Қазақстан мың Республикасының ұлттық статистика жүйесін нығайту» теңге Даму бюджеттік бағдарламалары

мың теңге

003 «Мемлекеттік статистика органдарының ақпараттық жүйесін құру»

мың теңге

011 «е-Статистика» интеграцияланған ақпарат жүйесін құру жəне дамыту»

мың теңге

М.О.

61 060

327 934

1 119 026

34 000

820 010

894 918

559 135

34 000

820 010

894 918

559135

1 019 309

2013 жылғы 4 наурыз

№205

Астана, Үкімет Үйі

Əскери міндеттілерді əскери оқу-жаттығу жиындарына шақыру туралы

473 671

«Əскери қызмет жəне əскери қызметшілердің мəртебесі туралы» 2012 жылғы 16 ақпандағы Қазақстан Республикасы Заңының 33-бабына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. 2013 жылы əскери оқу-жаттығу жиындарын өткеру үшін осы қаулыға қосымшаға сəйкес санда əскери міндеттілер заңнамада белгіленген тəртіппен шақырылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С. АХМЕТОВ.

61 060

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 4 наурыздағы №205 қаулысына қосымша 2013 жылы əскери оқу-жаттығу жиындарына шақырылатын əскери міндеттілердін саны ».

1 523

«Сəйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы» 2008 жылғы 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 2) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурс өткізу қағидалары жəне аккредиттеу жөніндегі органға қойылатын біліктілік талаптары бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Кімге____________________________ (уəкілетті органның атауы) Кімнен___________________________ (қатысушы компанияның атауы)

Көрсеткіштерінің атауы

2009 8 470 936

Ағымдағы Жоспарлы кезең жылдың жоспары 2010 2011 2012 5 756 324 7 102 821 8 501912

Астана, Үкімет Үйі

Аккредиттеу жөніндегі органды таңдау бойынша конкурс өткізу қағидаларын жəне аккредиттеу жөніндегі органға қойылатын біліктілік талаптарын бекіту туралы

»;

«Бюджеттік шығыстардың жиыны» деген 2-кіші бөлім мынадай редакцияда жазылсын: « Есепті кезең

№1770

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 29 желтоқсандағы №1770 қаулысымен бекітілген

»

006 «Ұлттық санақ өткізу» деген бюджеттік бағдарламада: мына: « Сапа көрсеткiштерi Қазақстан Республикасының халық санағы бойынша iс-шараларды орындау Тиімділік көрсеткіштері Қаражат игеру деңгейі Бюджеттік шығыстар көлемі

2012 жылғы 29 желтоқсан

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

»; 004 «Мемлекеттік статистика саласындағы қолданбалы ғылыми зерттеулер» деген бюджеттік бағдарламада: мына: «

28

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « Агенттiктiң интернет-ресурсына жəне ақпараттық-талдамалық жүйесіне статистикалық ақпаратты пайдаланушылардың кiру санын арттыру

6 448

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: «

Тиімділік көрсеткіштері Қаражат игеру деңгейі Бюджеттік шығыстар көлемі

43

қамтамасыз етілуін жақсарту»

Интернет ресурс

1

6 316

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: «

»

«Пайдаланушылардың статистикалық ақпаратпен 1.3.1-міндетте: тiкелей нəтижелердiң көрсеткiштерiнде: мына: « Статистика агенттiгiнiң интернет-ресурсында статистикалық ақпарат пайдаланушылардың келiп кету санын арттыру Экономикалық қызметтiң жалпы жiктеуiшi мен экономикалық қызмет түрлерi бойынша өнiмдер жiктемелерiнiң жаңа жүйесiне сəйкес 2009 - 1990 жылдардағы серпiндiлiк қатарларын қайта санау

5 883

»; 012 «Қазақстан Республикасының ұлттық статистика жүйесін нығайту» деген бюджеттік бағдарламада: мына: «

»;

1

мың теңге

Тікелей нəтиже көрсеткіштері

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 2

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы

6 129 864

»

Қазақстан Республикасы Статистика агенттiгiнiң қызметi туралы жылдық есеп Қазақстан Республикасы Статистика агенттiгi мен орталық мемлекеттiк органдар арасындағы бiрлескен бұйрықтар

«Мемлекеттік органдармен қабылданатын шешімдердің ашықтығы» индикаторы бойынша БҒИ рейтингіндегі айқындамасы

6 044 142

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: «

«Статистикалық ақпаратты тарату жүйесін дамыту» деген 1.3-мақсатта: нысаналы индикаторда: мына: « 2

5 964 028

Тікелей нəтиже көрсеткіштері

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 3

5 302 199

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: «

х

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 3

4 691 641

»; 007 «Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: мына: «

«Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің 2011 - 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы № 1498 қаулысына өзгерістер енгізу туралы

3 Статистика салалары бойынша енгізілетін жаңа статистикалық байқаулар саны

4 341 130

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: «

Қазақстан Республикасы Үкіметінің күші жойылған кейбір шешімдердің тізбесі 1. «Пестицидтерді (улы химикаттарды) өндіру (формуляциялау), пестицидтерді (улы химикаттарды) өткізу, пестицидтерді (улы химикаттарды) аэрозольдік жəне фумигациялық тəсілдермен қолдану жөніндегі қызметке қойылатын біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 29 тамыздағы № 757 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., № 32, 356-құжат); 2. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 29 тамыздағы №757 қаулысына толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 5 ақпандағы № 75 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 11-12, 119-құжат); 3. «Пестицидтерді (улы химикаттарды) өндіру (формуляциялау), өткізу жəне аэрозольдік жəне фумигациялық тəсілдермен қолдану жөніндегі қызмет түрлерін лицензиялау ережесін жəне оларға қойылатын біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 29 тамыздағы № 757 қаулысына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 30 желтоқсандағы № 1677 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 15, 249-құжат).

2012 жылғы 29 желтоқсан

3 777 070

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк статистика саласында талдамалық жұмыстар жəне қолданбалы ғылыми зерттеулер өткiзу Түпкiлiктi нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк статистика саласында өткiзiлген талдамалық жұмыстар жəне қолданбалы ғылыми зерттеулердiң саны Тиімділік көрсеткіштері Бір тақырып бойынша талдамалық жұмыстар жəне қолданбалы ғылыми зерттеулер өткізудің орташа құны Бюджеттік шығыстар көлемі

Облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергілікті атқарушы органдары Облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергілікті атқарушы органдары Облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергілікті атқарушы органдары

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 29 желтоқсандағы № 1754 қаулысына 2-қосымша

3

мың теңге

»; 002 «Статистикалық деректерді жинау жəне өңдеу жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: мына: «

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 29 желтоқсандағы № 1754 қаулысына 1-қосымша

Ұйым стандартына сəйкес өтініш берушi бекiткен пестицидтердi (улы химикаттарды) өндiруге (формуляциялауға) арналған технологиялық (өнеркəсiптiк) регламент

Меншiк құқығындағы немесе өзге заңды негiздегi пестицидтердi (улы химикаттарды) сақтауға арналған қойма үй-жайлары

Штат кестесiнен үзiндi көшірме жəне өтініш берушiнiң қолы қойылған жəне мөрiмен бекiтiлген тегiн, атын, əкесiнiң атын, бiлiмi бойынша мамандығын, лауазымын, мамандығы бойынша жұмыс өтiлiн қамтитын жиынтық кесте

2. Осы қаулы 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С. АХМЕТОВ.

Р/с № 1 2 Жиыны:

Атауы Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі

Əскери міндеттілсрдің саны 8000 15

Өткізу кезеңі наурыз - желтоқсан қыркүйек

8015

наурыз - желтоқсан


12

www.egemen.kz

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2012 жылғы 29 желтоқсан

№1756

57-2

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 8 ақпандағы № 98 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

2-2

2011 жылмен салыстырғанда стационарлық көздерден атмосфераға шығатын ластаушы заттар шығарындыларының азаю пайызы 2011 жылмен салыстырғанда ластаушы заттар төгінділерінің деңгейі

статистикалық деректер

%

ведомстволық деректер

%

1,3

1,3

1,7

1,7

1,7

59-1

1,7

2,3

Қазақстан тұрғындарының қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік қызмет көрсету сапасымен қанағаттану деңгейі

ведомстволық деректер

%

50

50

2,3

55

70

9-1

Стационарлық көздерден атмосфераға шығатын ластаушы заттардың шығарындылары** Ластаушы заттар төгінділерінің нақты мəндерінің көлемі**

статистикалық млн. 2,32 деректер тонна

2,3

2,34

2,31

2,31

2,3

2,3

ведомстволық деректер

1,435

1,75

1,72

1,72

1,71

1,71

млн 1,57 тонна

»; «Электронды форматта берілетін мемлекеттік қызметтің үлес салмағын арттыру» деген реттік нөмірі 12-жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «60» деген сандар «100» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «80» деген сандар алынып тасталсын; «2015 жыл» деген бағандағы «100» деген сандар алынып тасталсын; «Электронды форматта берілетін мемлекеттік қызметтің үлес салмағын арттыру» деген реттік нөмірі 12-жолдан кейін мынадай мазмұндағы «**» ескертпемен толықтырылсын: «Ескерту ** - жылдың қорытындысы бойынша жедел деректер, соңғысы – есепті жылдан кейінгі жылдың сəуірінде ұсынылады»; реттік нөмірі 14-жол мынадай редакцияда жазылсын: « 14

Өткен жылы аяқталған қоршаған ортаны қорғау саласындағы ғылыми-зерттеу нəтижелерін пайдалану

Х

Х

Х

Х

»; «Аумақтарды дамыту бағдарламаларының экологиялық бөлімдерін келісу» деген реттік нөмірі 17-жолда: «2013 жыл» жəне «2015 жыл» деген бағандар «Х» деген белгімен толықтырылсын; «Тарихи» ластануларды жою, табиғи ортаны қалпына келтіру» деген 1.1.2-міндет: мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 22-2-жолмен толықтырылсын: « 22-2

Республикалық бюджеттен қаржыландырылатын іске асырылатын ведомстволық жобалар бойынша аумақты «тарихи» ластанулардан тазарту деңгейі: деректер жерасты суларын № 3 тəжірибелік-өнеркəсіптік учаскеде алты валентті хроммен ластанудан тазарту

%

13,8

»;

реттік нөмірі 26-жол мынадай редакцияда жазылсын: « 26

Су жүйелерін қайта құру жəне қалпына келтіру, сондай-ақ жағалау аумақтарын тазарту бойынша жобаларды іске асыру

Х

Х

Х

Х

»;

мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 28-1-жолмен толықтырылсын: « 28-1 Құрамында ООЛ бар запастарды, пестицидтер мен ПХД-жабдықтарды жоюға арналған техникалық-экономикалық негіздеме əзірлеу

Х

»; «Халықаралық экологиялық конвенцияларды іске асыру шеңберінде ұлттық баяндамаларды əзірлеу» деген реттік нөмірі 31-жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «5» деген сан «4» деген санмен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген бағандағы «6» деген сан «4» деген санмен ауыстырылсын; мына: « 37

Ауаның алыс қашықтықтарға трансшекаралық ластануы туралы БҰҰ ЕЭК конвенциясының хаттамасына қосылу

Х

Х

Х

Х

Х

»

деген реттік нөмірі 37-жол алынып тасталсын; «Гидрометеорологиялық жəне экологиялық мониторингті жетілдіру» деген 1.2-мақсатта: «Осы мақсатқа жетуге бағытталған бюджеттік бағдарламалардың кодтары: 006, 008, 014, 021» деген жол «, 023, 025» деген сандармен толықтырылсын; «Халықты жəне мемлекеттік органдарды дəйекті режімді жəне болжамды гидрометеорологиялық ақпаратпен жəне қауіпті гидрометеорологиялық құбылыстардың туындауы туралы алдын алуды қамтамасыз етілу деңгейі» деген реттік нөмірі 45-жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «91» деген сандар «92» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «91» деген сандар «93» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген бағандағы «91» деген сандар «94» деген сандармен ауыстырылсын; реттік нөмірі 46-жол мынадай редакцияда жазылсын: « 46

Авиациялық пайдаланушыларға нақты метеорологиялық ақпараттың ұсынылу жеделдігін арттыру

ведомстволық деректер

сек.

120

120

120

15

15

15

15

»; «Қауіпті метеорологиялық құбылыстарды болжау сапасын арттыру (Қазақстан аумағын метеорологиялық радиолокациялық жүйемен жабуды ұлғайту жолымен)» деген реттік нөмірі 47-жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «13,6» деген сандар «65» деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 47-1-жолмен толықтырылсын: « 47-1

Аэродромнан 200 км дейін радиуста ауа райының қауіпті құбылыстары туралы радиолокациялық метеорологиялық ақпараттың алдын ала берілуін арттыру

ведомстволық мин. деректер

10

10

»; «Мемлекет пен тұрғындарды гидрометеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету сапасын арттыру» деген 1.2.1-міндетте: реттік нөмірі 51-жолдағы 1-баған мынадай редакцияда жазылсын: «Агрометеорологиялық болжамдар түрлерінің саны»; реттік нөмірі 53-жолдағы 1-баған мынадай редакцияда жазылсын: «Бақылау пункттерінің саны»; «автоматты метеорологиялық станциялар» деген реттік нөмірі 54-жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «29» деген сандар «85» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген баған «95» деген сандармен толықтырылсын; «2015 жыл» деген баған «95» деген сандармен толықтырылсын; «агрометеорологиялық бекеттер» деген реттік нөмірі 55-жолда: «2013 жыл» деген баған «87» деген сандармен толықтырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «6» деген сан «87» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «87» деген сандармен толықтырылсын; реттік нөмірі 56-жол мынадай редакцияда жазылсын: « 56

Қар өлшеу бағыттарының саны

ведомстволық деректер

бірлік

24

25

25

»;

мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 56-1-жолмен толықтырылсын: « 56-1

Радиолокациялық жүйелердің саны

ведомстволық деректер

бірлік

3

3

3

»;

мынадай мазмұндағы реттік нөмірлері 57-1, 57-2-жолдармен толықтырылсын: « 57-1

метеорологиялық мониторинг

ведомстволық деректер

ведомстволық деректер

ең төменгі қажетті метеостанциялардың санынан %

62

62

62

»;

Жаңа метеорологиялық бақылау пункттерін салуға техникалық құжаттаманы əзірлеу жəне құрылыс жұмыстарын жүргізу Гидрометеорологиялық жəне экологиялық мониторингтің мұрағат деректерін қалыптастыру

Х

Х

Х

Х

Х

Х

»; «Мемлекет пен тұрғындарды экологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету сапасын арттыру» деген 1.2.2-міндетте: «Республика аумағын атмосфералық ауаның ластауының жай-күйі туралы мониторингпен қамтамасыз ету» деген реттік нөмірі 64-жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «56» деген сандар «42» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «68» деген сандар «54» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген бағандағы «84» деген сандар «70» деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 68-1-жолмен толықтырылсын: « 68-1 Қызылорда қаласындағы химия талдау зертханасы үшiн өндiрiстiк үй-жай сатып алу

Х

»; «Азаматтық авиацияның əуе кемелерінің ұшуларын метеорологиялық қамтамасыз ету бөлігінде авиациялық қауіпсіздікті арттыру жəне авиациялық метеорологиялық өнімнің сапасын арттыру» деген 1.2.4-міндетте: «Авиация үшін қауіпті құбылыстардың өзін-өзі ақтауын жақсарту» деген реттік нөмірі 77-жолда: «2013 жыл» деген баған «95,4» деген сандармен толықтырылсын; «2014 жыл» деген баған «96» деген сандармен толықтырылсын; «2015 жыл» деген баған «97» деген сандармен толықтырылсын; «Əуежайларды метеорологиялық жабдықтармен қайта жабдықтау» деген реттік нөмірі 79-жолда: «2014 жыл» жəне «2015 жыл» деген бағандар «Х» деген белгімен толықтырылсын; мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 79-1-жолмен толықтырылсын: « 79-1

Білікті мамандарды тарту есебінен радиолокациялық желілерге қызмет көрсету сапасын арттыру

Х

Х

»; «Қазақстан Республикасының төмен көміртекті дамуға көшуі» деген 2-стратегиялық бағытта: «Парниктік газдар квоталарын сатуға арналған нарықтың жұмыс істеуіне жағдай жасау» деген 2.1-мақсатта: «1992 жылмен салыстырғанда парниктік газдар шығарындыларының көлемін жоғарылатпау*» деген реттік нөмірі 86-жолда: «2012 жыл» деген бағандағы «90» деген сандар алынып тасталсын; «2013 жыл» деген бағандағы «91» деген сандар алынып тасталсын; «2014 жыл» деген бағандағы «96» деген сандар алынып тасталсын; «2015 жыл» деген бағандағы «100» деген сандар алынып тасталсын; мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 86-1-жолмен толықтырылсын: « 86-1

1990 жылмен салыстырғанда парниктік газдар шығарындыларының көлемін жоғарылатпау *

ведомстволық % деректер

73

76

79

ведомстволық деректер

Аналитикалық анықтамалар, кездесу материалдары, тұсаукесерлер, БАҚ жариялымдары, дана

-

60

70

85

100

»; «Жасыл» технологияларды ендіру жəне ресурс үнемдеу жүйесін құру» деген 2.2.1-міндетте: «Қоршаған ортаны қорғау саласында үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ) арасында əлеуметтік жобаларды орналастыру саны» деген реттік нөмірі 100-жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «4» деген сан алынып тасталсын; «2015 жыл» деген бағандағы «6» деген сан алынып тасталсын; мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 100-1-жолмен толықтырылсын: « 100-1 Мемлекеттік экологиялық ақпараттар электрондық деректер қорындағы экологиялық ақпараттар көлемінің артуы (Орхус орталығының қызметі шеңберінде)

ведомстволық деректер

%

8

8

ең төменгі қажетті метеостанциялардың санынан %

67

70

70

«Функционалдық мүмкіндіктерді дамыту» деген 4-бөлімде: «Мемлекеттік органның стратегиялық бағытын, мақсаты мен міндетін іске асыру бойынша ісшаралар» деген бағанда: «3. Министрліктің қызметшілері арасынан басшы қызметшілер резервін даярлау жүйесін əзірлеу» деген 3-тармақ алынып тасталсын; «Тəуекелдерді басқару» деген 6-бөлімде: «Ішкі тəуекелдер» деген кіші бөлімде: «Тəуекелдерді басқару бойынша іс-шаралар» деген бағанда: «ҚОҚ БАЖ жұмысы бойынша қатысушыларға арналған регламенттерді əзірлеу, ҚОҚ БАЖ құжаттамаларды жылжыту функциялары мен рəсімдерін анықтау» деген жол «; мемлекеттік қызметтер көрсетуге мониторинг жүргізу» деген сөздермен толықтырылсын; мынадай мазмұндағы жолдармен толықтырылсын: « Ауа райының қауіпті құбылыстары туралы радиолокациялық метеорологиялық ақпараттардың алдын ала берілуін (2-4 сағатқа дейін) азайту Жаңа кəсіпорындарды іске қосу, қолданыстағы кəсіпорындардың өндірістік қуаттылығын арттыру есебінен қалдықтар көлемінің ұлғаюы

Авиация үшін авариялық жағдайдың пайда болуы Қоршаған орта (жер, су ресурстарының, атмосфералық ауаның) сапасының нашарлауы

Композиттік карта түрінде радиолокациялық метеорологиялық ақпараттардың берілуін қамтамасыз ету; жоспарлы-алдын алу жөндеу жұмыстарының орындалуын қамтамасыз ету. І жəне ІІ санатты табиғат пайдаланушылардың қалдықтарды басқару бағдарламасын əзірлеуі

»; «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7-бөлімде: «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7.1-кіші бөлімде: 001 «Қазақстан Республикасының орнықты дамуға көшуін қамтамасыз ету, қоршаған ортаның сапасын сақтау, қалпына келтіру жəне жақсарту жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; 100-кіші бағдарламада: тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Қоршаған ортаны қорғау жəне табиғат пайдалану саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз ететін орталық аппараттағы жəне аумақтық орган аппараттарындағы мемлекеттік қызметшілердің саны» деген жолда: «2015 жыл» деген баған «713» деген сандармен толықтырылсын; «Халықаралық экологиялық конвенцияларды іске асыру шеңберінде əзірленген ұлттық баяндамалар саны» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «5» деген сан «4» деген санмен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «4» деген санмен толықтырылсын; «Əлеуметтік тапсырыс шеңберінде іске асырылатын жобалар саны» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «4» деген сан алынып тасталсын; «Мемлекеттік əлеуметтік тапсырыс шеңберінде өткізілген қоғамдық тыңдаулар саны» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «3» деген сан «1» деген санмен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «3» деген сан алынып тасталсын; сонғы нəтиже көрсеткіштерде: «Əлеуметтік тапсырыс шеңберінде экологиялық тəрбие беру бойынша брошюралар шығару» деген жолда: «экологиялық тəрбие беру бойынша» деген сөздер алынып тасталсын; «2013 жыл» деген бағандағы «1» деген сан «3» деген санмен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «1» деген сан алынып тасталсын; «Қазақстандық кəсіпорындардың экологиялық-энергетикалық рейтингі бойынша жинақтарын шығару жəне жариялау» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «1» деген сан алынып тасталсын; «Əлеуметтік тапсырыс шеңберінде өткізілген дөңгелек үстелдер, семинарлардың саны» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «2» деген сан «1» деген санмен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «2» деген сан алынып тасталсын; сапа көрсеткіштерде: «Тəуекел дəрежесінің төмен жəне орташа деңгейіне жатқызылатын табиғат пайдаланушыларды тексеру ұзақтығы (күндер)» деген жолда: «2015 жыл» деген баған «28» деген сандармен толықтырылсын; «Экологиялық рұқсат алу үшін талап етілген құжаттардың санын жəне оларды қарастыру мерзімін қысқарту» деген жолда: «2013 жыл» жəне «2014 жыл» деген бағандардағы «10» деген сандар алынып тасталсын; «Əлеуметтік тапсырыс шеңберінде энергияүнемдегіш экологиялық таза технологиялардың басымдылығы жөнінде демонстрациялық алаң құру» деген жол алынып тасталсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Аталған бюджеттік бағдарламаның жалпы бюджеттік қаражат көлеміне қатысты шығындар бөлігі: экологиялық реттеу жəне бақылау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз етуге» деген жолда: «2013 жыл» жəне «2014 жыл» деген бағандардағы «69» деген сандар «70» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «70» деген сандармен толықтырылсын; «əлеуметтік тапсырысты іске асыру бойынша» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «1,2» деген сандар «1,12» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «1,1» деген сандар алынып тасталсын; 101-кіші бағдарламда: тікелей нəтиженің көрсеткіштерінде: «Парниктік газдарды есептеу бойынша əзірленген əдістемелік нұсқаулық көрсеткіштерінің саны» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «10» деген сандар «5» деген санмен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағанда: «Парниктік газдарды есептеу бойынша əзірленген əдістемелік нұсқаулық көрсеткіштерінің саны» деген жолдағы «10» деген сандар алынып тасталсын; «Орхус орталығы қызметінің шеңберінде электрондық дерекқордағы экологиялық ақпараттар көлемін көбейту» деген жолдағы «200» деген сандар алынып тасталсын; «Монреаль хаттамасымен реттелмейтін көздердің антропогендік шығарындыларының кадастры жəне парниктік газдарды (ПГ) сіңірушілер абсорбциясы туралы ұлттық баяндама*» деген жолдағы «1» деген сан алынып тасталсын; «Орхус орталығы қызметінің шеңберінде экологиялық ақпарат алу жөніндегі өтінімдердің қанағаттандырылғандарының саны» деген жолдағы «200» деген сандар алынып тасталсын; «Қазақстан Республикасының көміртегі нарығына əлеуетті қатысушылардың санын көбейту» деген жолдағы «190» деген сандар алынып тасталсын; «Қазақстан Республикасының көміртегі нарығына қатысушылардың жалпы санына парниктік газдар шығарындыларына квоталарды сатып алу-сату жөніндегі келісілген мəмілердің саны» деген жолдағы «2» деген сан алынып тасталсын; «Мемлекеттік экологиялық ақпарат қорының толықтыру пайызы» деген жолдағы «8» деген сан алынып тасталсын; соңғы нəтиже көрсеткіштерінде: «Қазақстан Республикасының көміртегі нарығына əлеуетті қатысушылардың санын көбейту» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «180» деген сандар «178» деген санмен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «1992 жылмен салыстырғанда парниктік газдар шығарындыларының көлемін жоғарлатпау *» деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « 1990 жылмен салыстырғанда парниктік газдар шығарындыларының % көлемін жоғарылатпау *

«Щучье-Бурабай курорттық аймағындағы су көздерін (Щучье, Бурабай, Қарасу көлдері) тазарту жəне санациялау» жобасы бойынша жаңа жобалау-сметалық құжаттама əзірлеу

дана

1

»;

соңғы нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

»; «Парниктік газдар шығарындыларын төмендетуге жəне климаттың өзгеруі адаптациясына байланысты жобаларды жүзеге асыру» деген реттік нөмірі 94-жолда: «2013 жыл», «2014 жыл» жəне «2015 жыл» деген жолдардағы «Х» деген белгі алынып тасталсын; «Жасыл» экономика қағидаттарын қалыптастыру үшін жағдай жасау» деген 2.2-мақсатта: реттік нөмірі 97-жол мынадай редакцияда жазылсын: « Мемлекеттік органдар мен тұрғындарды, бизнес-құрылымдарды «жасыл» технологиялар жəне «жасыл» экономика туралы ақпаратпен қамтамасыз ету

«бюджеттік шығыстар көлемі» деген жол «46920» деген сандармен толықтырылсын; 003 «Қоршаған ортаны қорғау саласындағы ғылыми зерттеулер» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Экологиялық проблемаларды шешу жөнінде жүргізілген ғылыми зерттеулердің саны» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «1» деген сан «14» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «5» деген сан алынып тасталсын; «ҒТП шеңберінде жоспарланған зерттеулер бағыттарының саны» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «5» деген сан «2» деген санмен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «1» деген санмен толықтырылсын; соңғы нəтиже көрсеткіштерінде: «Өткен жылы аяқталған ғылыми зерттеулердегі ұсыныстар мен ұсынымдарды қоршаған ортаны қорғау саласына ендіру» деген жолда: «ендіру» деген сөз «пайдалану» деген сөзбен ауыстырылсын; «2013 жыл» деген баған «70» деген сандармен толықтырылсын; «2014 жыл» деген баған «70» деген сандармен толықтырылсын; «2015 жыл» деген баған «70» деген сандармен толықтырылсын; «ҒТП шеңберінде жоспарланған зерттеулер бағыттарының уақытылы орындалуы» деген жолдың «2015 жыл» деген бағаны «1» деген санмен толықтырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Бір ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге арналған орташа шығындар» деген жолда: «2013 жыл» деген баған «13571» деген сандармен толықтырылсын; «Бір ҒТП жүргізуге арналған орташа шығындар» деген жолда: «2015 жыл» деген баған «224000» деген сандармен толықтырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолда: «113 300» деген сандар «303300» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «224000» деген сандармен толықтырылсын; 004 «Қоршаған ортаны қорғау объектілерін салу жəне реконструкциялау» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; «2013 жыл» деген бағанда: «Қоршаған ортаны қорғау объектілерін салу жəне реконструкциялау бойынша іске асырылатын инвестициялық жобалардың саны» деген жолдағы «1» деген сан алынып тасталсын; «Іске асырылатын жобалар бойынша алып тастауға жоспарланған тұнбаның жалпы көлемі: Қарасу көлі (310000 м3)» деген жолдағы «150350» деген сандар алынып тасталсын; «Бурабай көлі (410000 м3)» деген жолдағы «198850» деген сандар алынып тасталсын; «Щучье көлі (470000 м3)» деген жолдағы «227950» деген сандар алынып тасталсын; «Іске асырылатын жобалар бойынша көлдерді тұнбадан жалпы тұнба санынан тазарту деңгейі: Қарасу көлі» деген жолдағы «48,5» деген сандар алынып тасталсын; «Бурабай көлі» деген жолдағы «48,5» деген сандар алынып тасталсын; «Щучье көлі» деген жолдағы «48,5» деген сандар алынып тасталсын; «ҚНжЕ, ҚН жəне бекітілген құжаттарына сəйкес орындалған жұмыстардың сапасы» деген жолдағы «100» деген сандар алынып тасталсын; «Іске асырылатын жобалар бойынша тұнбаның бір текше метрінен көлдерді тазартуға арналған шығындар» деген жолдағы «7,1» деген сандар алынып тасталсын; тікелей нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

81

»;

»; «Негізгі су объектілері бойынша судың ластануының ең жоғары индексі* (СЛИ)» деген реттік нөмірі 6-жолдағы «ең жоғары» деген сөздер «орташа» деген сөзбен ауыстырылсын; «Қоршаған ортаға эмиссияларды тұрақтандыру» деген 1.1.1-міндет: мынадай мазмұндағы реттік нөмірлері 8-1 жəне 9-1-жолдармен толықтырылсын: « 8-1

59-2

97

»; «Дүниежүзілік экономикалық форумның (ДЭФ ЖБИ) Жаһандық бəсекеге қабілеттілік индексі рейтингіндегі Қазақстан Республикасының позициясын жақсарту» деген 4-жолда: «Қабылданатын шешімнің айқындығы» индикаторы бойынша бəсекеге қабілеттіліктің жаһандық «Қабылданатын шешімнің айқындығы» деген сөздер «Мемлекеттік органдар қабылдайтын шешімдердің айқындылығы» деген сөздермен ауыстырылсын; «2013 жыл» деген бағандағы «46» деген сандар «30» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «46» деген сандар «29» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген бағандағы «45» деген сандар «28» деген сандармен ауыстырылсын; реттік нөмірі 5-жол мынадай редакцияда жазылсын: « 5

гидрологиялық мониторинг

мынадай мазмұндағы реттік нөмірлері 59-1, 59-2-жолдармен толықтырылсын: «

Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 8 ақпандағы № 98 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 18, 215-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Ағымдағы ахуалды жəне қызметтің тиісті салаларының даму үрдісін талдау» деген 2-бөлімде: «Қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру жəне жақсарту» деген 1-стратегиялық бағыттағы: үшінші, төртінші жəне бесінші бөліктер мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстанның өнеркəсіптік кəсіпорындарының атмосфераға ластаушы заттардың шығарындылары жылына 3 миллион (бұдан əрі – млн.) тоннадан астам болды, олардың – 85 %-ы І санатты объектілері бар жəне қоршаған ортаны қорғау саласындағы уəкілетті органнан қоршаған ортаға эмиссияға рұқсат алатын ең ірі табиғат пайдаланушыларға тиесілі. 2009 жылы атмосфераға ластаушы заттар шығарындыларының көлемі 3,4 млн. тоннаны құрады. 2010 – 2011 жылдары азаю 2009 жылға қарағанда 1,5 % құрады. Ластаушы заттардың жыл сайынғы шығарындылары шамамен 2,8 млн. тоннаны құрайды. Осылайша, 2009 жылы бұл көлем 2,85 млн. тоннаны құрады жəне 2010 – 2011 жылдары азаю 1,7 % болды. Эмиссияның жоғарыда аталған көлемдері нормативтік-белгіленген болып табылады. Экологиялық нормалау экологиялық қауіпсіздікті кепілдендіретін, шаруашылық қызметті орнықты дамыту жағдайында табиғи ресурстардың ұтымды пайдаланылуын жəне қалпына келтірілуін қамтамасыз ететін рұқсат етілетін шекті əсер ету нормаларын белгілеу мақсатында жүргізіледі.»; мынадай мазмұндағы алтыншы, жетінші, сегізінші жəне тоғызыншы бөліктермен толықтырылсын: «2012 жылдың басынан бері экономика салаларының оң даму динамикасына байланысты табиғат пайдаланушылар мəлімдеген ластаушы заттардың қоршаған ортаға шығарындыларының арту үрдісі байқалды. 2010 жылы нақты ЖІӨ 2009 жылға қарағанда 7,3 % өсті. 2010 жылы өнеркəсіптік өнімді өндіру 10,0 % өсті, оның ішінде тау-кен өндірісінің жəне кеніштерді жетілдірудің есебінен 5,3 %, өңдеуші өнеркəсіптер есебінен - 18,4 % өсті. Қалыптасқан жағдай 2009 жылмен салыстырғанда нормаланған эмиссияларға қарағанда эмиссияларды төмендетуді қамтамасыз етуге мүмкіндік бермейді. Қоршаған орта ластануының нақты деңгейін көрсететін эмиссияның нақты көлемі реттеуге, құралдық бақылауға жəне қоршаған ортаға эмиссиялар үшін төлем өндіруге жатады. Ластаушы заттардың шығарындылары жəне төгінділері бойынша нақты көлемдер көрсеткіштеріне көшу республика бойынша шынайы экологиялық ахуалдың көрініс табуына жəне адам өмірі мен денсаулығы үшін қолайлы қоршаған ортаны қамтамасыз ету жəне жақсарту бойынша тиісті іс-шараларды қабылдауға мүмкіндік береді.»; мынадай мазмұндағы он бірінші жəне он екінші бөліктермен толықтырылсын: «Тарихи ластануларға» өнеркəсіптік кəсіпорындардың банкрот болуы нəтижесінде иесіз қалған, олардың қызметі нəтижесінде түзілген қалдықтар да жатады. Соттың 9 шешімінің негізінде Қарағанды, Қостанай жəне Ақтөбе облыстарының аумағында орналасқан 4,7 млн. тонна қауіпті қалдық мемлекеттік меншікке берілді. Соттың шешімімен республикалық меншікке берілген иесіз қауіпті қалдықтарды басқару рəсімі зертханалық зерттеу жолымен қалдықтардың қауіпті құрамын зерделеуді, қауіпті қалдықтар паспортын құру үшін, сондай-ақ оларды одан əрі басқару бойынша шешім қабылдау үшін олардың қауіптілік деңгейін анықтауды талап етеді.»; «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткіштері» деген 3-бөлімде: «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлары, іс-шаралары жəне нəтижелер көрсеткіштері» деген 3.1-кіші бөлімде: «Қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру жəне жақсарту» деген 1-стратегиялық бағытта: «Экожүйелерді сақтау жəне қалпына келтіру бойынша жағдай жасау» деген 1.1-мақсаттағы: «Осы мақсатқа жетуге бағытталған бюджеттік бағдарламалардың кодтары: 001, 002, 003, 004, 009, 010, 012, 015, 018, 020, 021» деген жол «, 022, 024» деген сандармен толықтырылсын; нысаналы индикаторларда: мынадай мазмұндағы реттік нөмірлері 1-1 жəне 2-2-жолдармен толықтырылсын: « 1-1

6 наурыз 2013 жыл

73

76

»;

104-кіші бағдарламада: тікелей нəтиженің көрсеткіштерінде: «Қоршаған орта саласындағы ақпараттық жүйелерді өнеркəсіптік пайдалануға беру» деген жолдағы «өнеркəсіптік» деген сөз «тəжирибелік» деген сөзбен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің ақпараттық жүйесін іске асыру бойынша шығындарының аталған бюджеттік бағдарламаның жалпы бюджеттік қаражаты көлеміне қатысты үлесі» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «2,7» деген сандар «3» деген санмен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «2135704» деген сандар «2088138» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «2178775» деген сандар «1950352» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «1950352» деген сандармен толықтырылсын; 002 «Сапалық жəне сандық көрсеткіштерді (экологиялық нормативтер мен талаптар) əзірлеу» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; «2015 жыл» деген бағанда: «Экологиялық кодекстің дамуына əзірленген нормативтік əдістемелік құжаттаманың саны» деген жол «51» деген сандармен толықтырылсын; «Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің Ғылыми-техникалық кеңесімен бекітуге ұсынылған, əзірленген нормативтік əдістемелік құжаттама» деген жол «100» деген сандармен толықтырылсын; «Қоршаған ортаны қорғау саласында əзірленген əдістемелік құжаттаманың Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарына сəйкестігі» деген жол «100» деген сандармен толықтырылсын; «Экологиялық кодекстің дамуына бағытталған бір нормативтік əдістемелік құжаттаманы əзірлеуге арналған шығындар» деген жол «920» деген сандармен толықтырылсын;

«Щучье-Бурабай курорттық аймағындағы су көздерін (Щучье, Бурабай, Қарасу көлдері) тазарту жəне санациялау» жобасы бойынша жаңа жобалау-сметалық құжаттамаға ведомстводан тыс сараптама қорытындысын алу

дана

1

»;

сапа көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « ҚНжҚ, ҚН сəйкес жобалау-сметалық құжаттаманың сапасы

%

100

»;

тиімділік көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Жобалау-сметалық құжаттама əзірлеуге арналған шығымндар

мың теңге

672 600

66 67 62

%

68 70 62

»;

21

43

65

87

» тиімділік көрсеткіштерінде: «ұстауға арналған шығындар: метеорологиялық станциялар;» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «4968» деген сандар «5350» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «5475» деген сандармен толықтырылсын; «метеорологиялық бекеттер» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «561» деген сандар «648» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «618» деген сандармен толықтырылсын; «Қар өлшеу бағыттары» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «1680» деген сандар «1729» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «1486» деген сандармен толықтырылсын; «агрометеорологиялық бекеттер» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «860» деген сандар «930» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «948» деген сандармен толықтырылсын; «аэрологиялық бекеттер» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «25958» деген сандар «32055» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «28609» деген сандармен толықтырылсын; «қар өлшегіш станциялар» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «6434» деген сандар «8237» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «7091» деген сандармен толықтырылсын; «гидрологиялық бекеттер» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «1067» деген сандар «1080» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «1099» деген сандармен толықтырылсын; «Гидрометеорология бойынша республикалық оқу орталығы» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «424304» деген сандар «477742» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «511184» деген сандармен толықтырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «3691350» деген сандар «4583049» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «3630375» деген сандар «3797048» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «3752362» деген сандармен толықтырылсын; 008 «Қоршаған ортаның жай-күйіне бақылау жүргізу» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Атмосфералық ауаның жай-күйіне бақылау жасайтын орындардың саны» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «139» деген сандар «104» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «136» деген сандармен толықтырылсын; «соның ішінде автоматты» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «83» деген сандар «48» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «80» деген сандармен толықтырылсын; «Мемлекет пен тұрғындарды Қазақстан Республикасы аумағындағы қоршаған ортаның жай-күйі жөніндегі ақпаратпен қамтамасыз ету» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «90» деген сандармен толықтырылсын; сапа көрсеткіштерінде: «Негізгі желі бойынша шығарылатын экологиялық өнім санын арттыру» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «22» деген сандармен толықтырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Негізгі желі бойынша бір экологиялық өнімді шығаруға арналған шығындар» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «102338» деген сандар «34064» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «104069» деген сандар «28132» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «29107» деген сандармен толықтырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «2251442» деген сандар «939680» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «2289522» деген сандар «2185972» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «2427289» деген сандармен толықтырылсын; 009 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне қоршаған ортаны қорғау объектілерін салуға жəне реконструкциялауға берілетін нысаналы даму трансферттер» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Атырау облысы шегіндегі Жайық өзенінің су көлемін көтеру жəне гидрологиялық режімін жақсарту үшін іске асырылатын жоба бойынша терендету жұмыстарының ұзындығы» деген жолдағы «2014 жыл» деген бағандағы «7200» деген сандар алынып тасталсын; мынадай мазмұндағы жолдармен толықтырылсын: « Сабындыкөл көлін тазарту көлемі Усолка өзенінің қайта құрылған арнасының ұзындығы

мың м3 км

226,7 986,9 2 10,35

»; соңғы нəтиже көрсеткіштерінде: «Қоршаған орта сапасын басқару жүйесін дамыту үшін қоршаған ортаны қорғау объектілерін қайта құру жəне қалпына келтіру бойынша қолданысқа енгізу» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «1» деген санмен толықтырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Су жүйелерін қайта құру жəне қалпына келтіру бойынша іске асырылатын жобалар шеңберінде жалпы жұмыс көлемінің бір текше метрдегі жұмыстарының құны» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «0,7» деген сандар алынып тасталсын; мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Іске асырылатын жобалар бойынша көлдерді 1 текше метр тұнбадан тазартудың шығындары

мың теңге/ м3

0,34

дана

1

»; «Материалдық емес активтерді сатып алу» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «895» деген сандар «911» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «895» деген сандар «909» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «909» деген сандармен толықтырылсын; «Министрліктің жəне оның аумақтық органдарының материалдық-техникалық базасының жайкүйін жақсарту» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «85» деген сандармен толықтырылсын; «Аумақтық экология департаменттерінің талдамалық бақылау зертханаларындағы жұмыс күйіндегі аспаптардың жалпы санына пайдаланылатын аспаптардың пайызы» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «93» деген сандармен толықтырылсын; сапа көрсеткіштерінде: «Аумақтық экология департаменттерінің аккредиттелген талдамалық бақылау зертханаларының ҚР МС ИСО/МЭК 17025-2007 стандарт талаптарына сəйкестігі» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «100» деген сандармен толықтырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Негізгі құралдарға жататын тауар бірлігін сатып алудың орташа шығындары» деген жолдағы «2013 жыл» деген баған «2315» деген сандармен толықтырылсын; «Материалдық емес активтерді сатып алудың орташа шығындары» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «10» деген сандар «79» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «10» деген сандар «41» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «41» деген сандармен толықтырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «8809» деген сандар «74545» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «8809» деген сандар «37191» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «37191» деген сандармен толықтырылсын; 012 «Тарихи» ластануларды жою» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; 014 «Гидрометеорологиялық қызметтi жаңғырту» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; 018 «Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлiгiнiң ведомстволық бағыныстағы мекемелерiнiң күрделi шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; 019 «Қазақстан Республикасының «жасыл дамуды» ілгерілету жəне Астаналық бастаманы іске асыру үшін өңіраралық ынтымақтастықты күшейтуге жəрдемдесуі» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; «2013 жыл» деген бағанда: «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «17 600» деген сандар «25 350» деген сандармен ауыстырылсын; «грант қаражаттары бойынша» деген жол «7 750» деген сандармен толықтырылсын; 020 «Қазақстанда құрамында ТОЛ (тұрақты органикалық ластағыштар) бар қалдықтарды жою» деген бюджеттік бағдарламада: бюджеттік бағдарламаның тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «020 «Қазақстанда құрамында орнықты органикалық ластағыштар бар қалдықтарды жою»; «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: мына: « Əзірленген ТОЛ жəне қауіпті қалдықтарды кəдеге жарату дана жөніндегі зауыт салудың ТЭН-і жəне ТОЛ-мен жəне қауіпті қалдықтармен ластанған учаскелерді қалпына келтіру бағдарламасының ТЭН-і ТОЛ жəне қауіпті қалдықтарды кəдеге жарату жөніндегі зауыт дана салудың ТЭН-іне жəне ТОЛ-мен жəне қауіпті қалдықтармен ластанған учаскелерді қалпына келтіру бағдарламасының ТЭН-іне алынған қорытындылар

Құрамында ООЛ бар запастарды, пестицидтер мен ПХД-жабдықтарды жоюға арналып əзірленген ТЭН Құрамында ООЛ бар запастарды, пестицидтер мен ПХД-жабдықтарды жоюға арналып, əзірленген ТЭН-ге алынған қорытындылар

8

»;

0,34

»; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «310770» деген сандар «710801» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «310770» деген сандар «1818146» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «156336» деген сандармен толықтырылсын; 010 «Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің күрделі шығыстары» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы

дана

1

дана

4

»;

соңғы нəтиже көрсеткіштерінде: « ТОЛ жəне қауіпті қалдықтарды кəдеге жарату жөніндегі зауыт салу дана ТЭН-і, ТОЛ-мен жəне қауіпті қалдықтармен ластанған учаскелерді қалпына келтіру бағдарламасының ТЭН-і ТЭН-ге сараптама қорытындылары дана

8

»;

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: « Құрамында ООЛ бар запастарды, пестицидтер мен ПХД-жабдықтарды жоюға арналып əзірленген ТЭН ТЭН-ге сараптамалар қорытындылары

дана

1

дана

4

»; сапа көрсеткіштерінде: «Бюджеттiк инвестициялық жобалардың (бағдарламалардың) техникалық-экономикалық негiздемесiн əзiрлеу талаптарына сəйкестiгi» деген жолдың «2013 жыл» деген бағаны «100» деген сандармен толықтырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Бiр ТЭН-дi əзiрлеу шығындары» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «9000» деген сандар «54 856» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «18 000» деген сандар «40 275» деген сандармен ауыстырылсын; «ЖЭҚ грантының қаражаты бойынша» деген жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «0» деген сан «22 275» деген сандармен ауыстырылсын; 021 «Авиациялық метеорологиялық станцияны жаңғырту жəне техникалық қайта жарақтандыру үшiн «Казаэросервис» АҚ-ның жарғылық капиталын ұлғайту» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; 022 «Табиғи ортаны техногендік ластанудан тазарту» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; тікелей нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Іске асырылатын жобалар бойынша «тарихи» ластанулардан тазартылған аумақтардың алаңы

68 70 62

сапа көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Өңірлік гидрометеорологиялық орталықтар % қызметкерлерінің жалпы санынан біліктілігін арттыру курсынан өткен гидрометеорология жəне экология желісі қызметкерлерінің үлесі

Аумақтық экология департаменттері үшін сатып алынатын негізгі құралдардың саны

деген жолдар мынадай редакцияда жазылсын: «

»; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «4073007» деген сандар «672 600» деген сандармен ауыстырылсын; 006 «Гидрометеорологиялық мониторинг жүргізу» деген бюджеттік бағдарламада: «Бюджеттiк бағдарламаның атауы, iс-шаралары жəне көрсеткiштерi» деген жолдағы «жоспарлы кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Гидрометеорологиялық мониторинг жүргізушілердің бақылау орындарының саны: Метеорологиялық станциялар» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «260» деген сандар «270» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «270» деген сандармен толықтырылсын; «соның ішінде автоматтандырылған» деген жолда: «2014 жыл» деген бағандағы «85» деген сандар «95» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «95» деген сандармен толықтырылсын; «Метеорологиялық бекеттер» деген жолда: «2013 жыл» жəне «2014 жыл» деген бағандардағы «12» деген сандар «13» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «13» деген сандармен толықтырылсын; «Қар өлшеу бағыттары» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «25» деген сандармен толықтырылсын; «Агрометеорологиялық бекеттер» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «71» деген сандар «87» деген сандармен ауыстырылсын; «2014 жыл» деген бағандағы «71» деген сандар «87» деген сандармен ауыстырылсын; «2015 жыл» деген баған «87» деген сандармен толықтырылсын; «Аэрологиялық бекеттер» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «9» деген санмен толықтырылсын; «Қар көшкіні станциялары» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «2» деген санмен толықтырылсын; «Гидрологиялық бекеттер» деген жолдағы «2015 жыл» деген баған «298» деген сандармен толықтырылсын; «Өңірлік гидрометеорологиялық орталықтар қызметкерлерінің жалпы санынан біліктілігін жетілдіру курсынан өткен гидрометеорология жəне экология желісі қызметкерлерінің үлесі» деген жол алынып тасталсын; «Ағымдағы жөндеумен қамтылған гидрометеорологиялық бақылау желісі үй-жайларының саны» деген жолда: «2013 жыл» деген бағандағы «73» деген сандар алынып тасталсын; «2014 жыл» деген бағандағы «73» деген сандар алынып тасталсын; соңғы нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Республиканың аумағын агрометеорологиялық мониторингпен, метеорологиялық мониторингпен, гидрометеорологиялық мониторингпен қамтамасыз ету

кезең» жəне «жобаланатын жылдар» деген бағандардың атаулары мынадай редакцияда жазылсын: «жоспарлы кезең»; тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: «

км2

0,8

»;

соңғы нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Іске асырылатын жобалар бойынша «тарихи» ластанулардан тазартылған аумақтардың пайызы

%

13,8

»; сапа көрсеткіштерінде: «Жобалық-сметалық құжаттамаларға сəйкес тəжiрибелік-сүзгілік жəне өңделетін жұмыстардың сапасы» деген жолдағы «2013 жыл» деген баған «100» деген сандармен толықтырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «2013 жыл» деген баған «275225» деген сандармен толықтырылсын; мынадай мазмұндағы 023, 024, 025 бюджеттік бағдарламалармен толықтырылсын: « Бюджеттік бағдарлама Сипаты

Бюджеттік бағдарламаның түрі

023 «Қазақстан Республикасының метеорологиялық автоматтандырылған радиолокациялық желісін құруға «Қазаэросервис» АҚ жарғылық капиталын ұлғайту» Қазақстан Республикасы аумағында орындалатын азаматтық авиацияның əуе кемелерінің ұшуларын, əуе кемелері ұшуларының сапалы метеорологиялық қамтамасыз етуін, қауіпсіздігі мен тұрақтылығының қамтамасыз етілуін, сондай-ақ меншіктің барлық нысанындағы заңды тұлғаларға алдын ала метеорологиялық ақпаратты ұсынуды ұйымдастыру мазмұнына байланысты бюджеттік инвестицияларды жүзеге асыру

іске асыру тəсіліне байланысты ағымдағы/даму өлшем Іс-шаралардың жəне бюджеттік бірлігі бағдарламалар көрсеткіштерінің атауы

1 тікелей нəтиже көрсеткіштері Сатып алынатын доплерлік радиолокациялық метеорологиялық локаторлардың саны соңғы нəтиже көрсеткіштері Қазақстан өңірлері бойынша радиолокациялық ақпаратпен қамтамасыз етілуі сапа көрсеткіштері Əуежай бойынша алдын ала болжамның уақытын көбейту Азаматтық авиация үшін ауа райының қауіпті құбылыстарын ескертуді алдын ала беру тиімділік көрсеткіштері бюджеттік шығыстар көлемі Бюджеттік бағдарлама Сипаты юджеттік бағдарламаның түрі

2

5

жоспарлы кезең 2012 2013 2014 жыл жыл жыл 6

7

% сағат сағат мың теңге

2015 жыл

8

9

7

7

65

100

30

30

2-4

2-4

3 560 716

3 560 716

024 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттеріне табиғатты қорғау iс-шараларын iске асыруға берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер» Бағдарлама табиғатты қорғау іс-шараларын іске асыру, қоршаған ортаның жай-күйін жақсарту, табиғи ресурстарды қалпына келтіру, сақтау жəне ұтымды пайдалану, қоршаған орта сапасын басқару жүйесін дамыту үшін тиімді тетіктер мен іс-шараларды құру бойынша шаралар кешенін жүргізеді. мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттік субсидиялар беру;

1 тікелей нəтиже көрсеткіштері Приозерск қаласының жағалау аумақтарының мұнай өнімдерімен ластану алаңдарын жою бойынша іске асырылатын жоба бойынша ору алаңы Приозерск қаласының жағалау аумақтарының мұнай өнімдерімен ластану алаңдарын жою бойынша қиылған мазут кирларының алаңы соңғы нəтиже көрсеткіштері Іске асырылатын жоба бойынша алаңдық ластануларды жою жəне қалпына келтіру деңгейі сапа көрсеткіштері ҚНжҚ, ҚН жəне бекітілген жобалық сметалық құжаттамаға сəйкес құрылыстың сапасы тиімділік көрсеткіштері Жағалау аумақтарының мұнай өнімдерімен ластану алаңдарын жою бойынша іске асырылатын жоба бойынша алаңы 1 м2 жағалау аумағын оруға арналған шығындар Приозерск қаласының жағалау аумақтарының мұнай өнімдерімен ластану алаңдарын жою бойынша мазут кирларын қиюға арналған шығындар бюджеттік шығыстар көлемі

Бюджеттік бағдарламаның түрі

2011 жыл

дана

іске асыру тəсіліне байланысты ағымдағы/даму өлшем Бюджеттік бағдарламаның атауы, бірлігі іс-шаралары жəне көрсеткіштері

Бюджеттік бағдарлама Сипаты

жеке даму есепті кезең 2009 2010 жыл жыл (ағымдағы (есеп) жоспары) 3 4

2

жеке ағымдағы есепті кезең 2009 2010 жыл жыл (ағымдағы (есеп) жоспары) 3 4

2011 жыл 5

жоспарлы кезең 2012 2013 2014 жыл жыл жыл 6

7

м

146 153

м2

21 783

%

100

%

100

мың теңге/ м2

0,17

мың теңге/ м2

1,16

мың теңге

25 202

2

8

2015 жыл 9

025 «Қазақстан аумағын климаттық ерекшеліктері бойынша аудандастыру» Қазақстан Республикасының құрылыс нормаларын жаңарту мақсаттары үшін климаттық параметрлерін бағалау жəне оларды карталандыру мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттік қызметтерді көрсету іске асыру тəсіліне байланысты жеке ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттік бағдарламаның атауы, іс-шаралары жəне көрсеткіштері 1 тікелей нəтиже көрсеткіштері: Республика аумағын климаттық аймақтар бойынша аудандастыру Климаттық жүктемелер бойынша карталарды құру əдістерін əзірлеу

өлшем бірлігі 2

есепті кезең 2009 2010 жыл жыл (ағымдағы (есеп) жоспары) 3 4

2011 жыл 5

жоспарлы кезең 2012 2013 2014 жыл жыл жыл 6

7

бірлік

1

бірлік

6

(Соңы 13-бетте).

8

2

2015 жыл 9


(Соңы. Басы 12-бетте). соңғы нəтиже көрсеткіштері: Климаттық жүктемелер бойынша республика аумағының карта пішімдерін алу Климаттық жүктемелер бойынша карта алу ҚНжҚ бойынша нормативтік-құқықтық базаны жаңарту сапа көрсеткіштері: 22 климаттық сипаттама бойынша ақпаратты өңдеу құрылыс нормалары мен ережелердің еуропалық стандарттарға сəйкес келуі тиімділік көрсеткіштері: бюджеттік шығыстар көлемі

Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

бірлік бірлік бірлік

8 1

%

100

%

1 Бюджеттік шығыстардың БАРЛЫҒЫ: ағымдағы бюджеттік бағдарламалар бюджеттік даму бағдарламалары

2 мың теңге мың теңге мың теңге

100

мың теңге

142 790 91 166

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

15 135

»;

есепті ағымдағы Жоспарлы кезең 2009 жыл 2010 жылдың 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жоспары жыл 3 4 5 6 7 8 6 477 088 11 392 763 21 492 353 14 891 507 9 927 875 13 548 411

2015 жыл 9 12 170 301

4 483 662

8 453 249

1 993 426

5 156 989 6 235 774

5 967 403

9 531 438

8 544 474

15 524 950 5 360 069

1 383 401

8 169 549 5 378 862

3 717 052

2. Осы қаулы 2013 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс.

».

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С. АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2012 жылғы 20 желтоқсан

№ 1643

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 19 ақпандағы № 158 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 19 ақпандағы № 158 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 20, 252-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, мiндеттер, нысаналы индикаторлар, iс-шаралар жəне нəтижелердiң көрсеткiштерi» деген 3-бөлiмде: «Агроөнеркəсiп кешен салаларын тұрақты дамыту» деген 1-стратегиялық бағытта: «Азық-түлiк қауiпсiздiгiн қамтамасыз ететін бəсекеге қабілетті елдің агроөнеркəсіп кешенін дамыту жəне өнiмдер экспортын ұлғайту» деген 1-мақсатта: «Мал шаруашылығы жəне тауарлы балық өсіру өнімдерінің өнімділігі мен сапасын арттыру» деген 1.2-міндетте: «Тауарлы балық өсiру өнiмдерiнiң өндiрiсi, оның iшiнде, субсидияланатын өнiмдер» деген 8-жолдың «2012 жыл» деген бағанындағы «1000» жəне «727,4» деген сандар алынып тасталсын; «Функционалдық мүмкіндіктерді дамыту» деген 4-бөлімінің «Əкімшілік кедергілерді төмендету» деген 4.4-мақсатында: «Мемлекеттiк бақылау субъектiлерiн жоспарлы тексерулер санын азайту (тексеру жүргiзудiң жыл сайынғы жоспарына сəйкес):» деген 1-жолда: «балық шаруашылығында» деген жолдағы «365», «340», «325», «325» деген сандар тиісінше «1499», «1494», «1489», «1484» деген сандармен ауыстырылсын; «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7-бөлім осы қаулының қосымшасына сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2.Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2012 жылғы 20 желтоқсанда № 1643 қаулысына қосымша 7-бөлiм. Бюджеттiк бағдарламалар Бюджеттiк бағдарламалар Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

001 «Агроөнеркəсiптiк кешен, су, орман, аңшылық, балық шаруашылығы жəне аграрлық ғылымды дамыту саласында мемлекеттiк саясатты қалыптастыру жəне iске асыру» Бекiтiлген штат санына сəйкес Ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң орталық аппараты мен аумақтық органдарын ұстау Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне бағдарламаның олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне байланысты жеке ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобаатауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Агроөнеркəсiптiк кешен, су, орман, адам 8 016 7 260 6 011 6 011 6 011 6 011 аңшылық, балық шаруашылығы жəне аграрлық ғылым саласында мемлекеттiк саясатты iске асыруды қамтамасыз ететiн орталық аппараттың жəне аумақтық органдар аппараттарының мемлекеттiк қызметшiлер саны Бiлiктiлiгiн арттыру курстарынан өткен адам 1 100 1 316 130 1 606 1 606 1 606 мемлекеттiк қызметшілердiң саны Ауыл шаруашылығы өндiрiсiнiң əлемдiк бiрлiк 1 1 даму үрдiсiн анықтау, Қазақстанда өндiрiлетiн ауыл шаруашылығы өнiмiн өткiзудiң əлеуеттi нарықтарын анықтау жəне аграрлық сектордың маңызды салаларын мемлекеттiк қолдау шараларын жетiлдiру бойынша талдамалық зерттеулер жүргiзу (1, 2-кезең ) бiрлiк 1 1 «Е-Agriculture» АӨК салаларын басқарудың бiрыңғай автоматтандырылған жүйесiнiң қауiпсiздiк талаптарына жəне Қазақстан Республикасы аумағында қабылданған стандарттарға сəйкестiгiне аттестаттау жəне тексеру жүргiзу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi ЕАСУ жобасының орындалу көлемi % 100 100 100 100 100 100 % 100 Қазақстанның ауыл шаруашылығы өнiмдерiнiң негiзгi түрлерiнiң тiзбесiн, ауыл шаруашылығы өнiмдерi өндiрiсiн мемлекеттiк реттеудiң негiзгi механизмдерiн əзiрлеу жəне сыртқы нарықтарға шығудың қолайлы шарттары ретiнде сипатталатын Қазақстан Республикасындағы ауыл шаруашылығы өнiмдерiнiң негiзгi түрлерiн дамыту бойынша өндiрiстiк мүмкiндiктердi бағалау ҚР АШМ орталық аппараты, комитеттерi % 100 мен аумақтық органдарының ақпараттық қауiпсiздiк талаптарына сəйкес ақпараттық жүйелердiң аттестатталған зерттеу жүргiзумен қамтылу үлесi Сапа көрсеткiштерi Министрлікке жүктелген функцияларды % 100 100 100 100 100 100 уақытылы орындау Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр мемлекеттiк қызметшінi ұстауға мың 1 041,1 1 267,4 1 662,6 1 870,9 1 844,9 1 844,9 арналған шығын теңге Бiр мемлекетiк қызметшінi оқытуға 39,4 45,4 52,1 40,4 40,4 40,4 арналған шығын мың теңге Бюджеттiк шығыстар көлемi 8 349 9 201 9 993 745 11 246 11 089 11 089 619,5 349,9 242 862 862 Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

002 «Жердiң мелиоративтiк жай-күйiн сақтау»

«Аймақтық гидрогеологиялық-мелиоративтiк орталығы» ММ, «Қызылорда гидрогеологиялықмелиоративтiк экспедициясы» ММ, «Оңтүстiк Қазақстан гидрогеологиялық-мелиоративтiк экспедициясы» ММ-мен суармалы жерлерге мелиоративтiк iс-шаралардың орындалуы бойынша мемлекеттiк бақылау жүргiзу, суармалы жерлердiң мелиоративтiк жай-күйiн сақтау жəне жақсарту жөнiнде ұсынымдар мен iс-шаралар əзiрлеу Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне бағдарламаның олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне байланысты жеке ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобаатауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Суармалы жерлердi агромелиоративтiк зерттеу Ирригациялық жəне дренаждық жүйелердi жетiлдiру мен су ресурстарын басқаруды жетiлдiру жəне жерлердi қалпына келтiру жобаларының объектiлерiнде агромелиоративтiк зерттеу Ыза сулардың деңгейлiк-тұздық режимiне стационарлық гидрогеологиялық бақылаулар Коллекторлық-дренаждық су ағымына гидрогеологиялық бақылау Ұңғымаларды ұстау Топырақтық-мелиоративтiк жұмыстар Жүргiзiлетiн зертханалық талдаулардың саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Жердi, суармалы суды тиiмдi жəне ұтымды пайдалану, тұзданудың, сортаңданудың, тұзданудың жəне ирригациялық эрозияның алдын алу жəне суармалы жерлерге керi əсерлердi жұмсартуға бағытталған ұсыныстар мен iс-шаралар əзiрлеу Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 гектар инженерлiк-дайындалған жердiң мелиоративтiк жай-күйiнiң өлшемдерiн негiздеу жəне бағалау бойынша шығындардың орташа өлшемдi құны Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Сипаттау

1 гектар ауыл шаруашылығы теңге дақылдары мен алқаптарына аса қауiптi зиянды организмдерге қарсы шаралар жүргiзуге жұмсалатын орташа шығындар Зиянды, аса қауiптi зиянды жəне теңге карантиндiк организмдердiң пайда болуына, дамуына жəне таралуына мониторинг жүргiзудiң 1 гектар жұмсалатын орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi мың теңге

8

«Бюджеттік шығындар жиынтығы» деген 7.2-кіші бөлім мынадай редакцияда жазылсын: « өлшем бірлігі

13

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

гектар гектар

1 625 600 71 687

1 625 600 71 597

1 625 600 71 687

1 611 460 71 597

1 601 460 71 597

1 591 460 71 597

өлшем

48 872

48 872

48 872

48 672

48 572

48 472

өлшем

3 018

3 018

3 018

2 958

2 958

2 948

дана гектар бiрлiк

788 28 500 15 600

788 28 500 15 600

788 28 500 15 600

758 28 300 15 407

758 28 200 15 307

748 28 100 15 207

есептер мен ұсынымдар

44

44

44

47

47

47

101,4

106,5

118,6

129,7

130,5

мың теңге

164 838,4

173 111,8

192 869

218 393 218 393 218 393

Аса қауiптi зиянды организмдер санын қауiпсiз деңгейге (экономикалық зияндылық шегiнен төмен ЭЗШ) дейiн төмендету үшiн химиялық өңдеулер жүргiзу, «Республикалық фитосанитариялық диагностика жəне болжамдар əдiстемелiк орталығы» ММ-мен зиянкестердiң, аурулардың жəне арамшөптердiң пайда болуы, дамуы мен таралуына жүйелi бақылау, карантиндiк, зиянды жəне аса қауiптi зиянды организмдердiң жаппай даму жəне таралуының ошақтарын барынша анықтау Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне бағдарламаның олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне байланысты жеке ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалаатауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Алаңдарды ауыл шаруашылығы мың гектар дақылдарының аса қауiптi зиянкестерi мен ауруларына қарсы химиялық өндеу Мониторингтiк iс-шаралар жүргiзу млн. гектар Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Аса қауiптi зиянды организмдер зиянкесбойынша анықталған алаңдармен тер % салыстырғанда алаңдарды химиялық астық өңдеулермен қамту ауруларының % Аса қауiптi зиянды организмдерге % қарсы химиялық өңдеулер жүргiзудiң уақытылы жəне жоғары сапалылығына қанағаттанған ауыл шаруашылығы тауарын өндiрушiлердiң үлесi Сапа көрсеткiштерi % Өткен жылы жасалған зиянды, аса қауiптi зиянды жəне карантиндiк организмдердiң даму жəне таралу болжамының нақты расталу пайызы

3 145,4 3 241,1 3 475,4

2 961,59

2 790,44

2 438,47

114,2

117,6

117,6

117,6

117,6

117,6

96,4 6,3

89,5 12,6

100 23,3

89,7 18,7

86,3 6,9

76,3 6,6

85

100

90

100

90

100

90

100

90

100

90

100

3 522 011,88

9,6

3 848 585,1

840

1 052,0 1 208,3 1 381,9

11,4

12

4 256 097

12

4 644 278

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

4 644 278

Бюджеттiк бағдарлама

мың 44,9 сараптама

58

60

60

60

4 628 343

60

өңдеу, мың гектар сорт үлгiлерi мың үлгi

147,3

146,8

182,4

161,6

145,4

136,8

104

100

100

100

100

100

6,5

2,0

2,0

2,0

2,0

2,0

мың сараптама Дана дана

3,7

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

400 4000

255 4000

260 4000

260 4000

265 4000

270 4000

дана

2

2

2

2

2

2

%

100

%

90

теңге

теңге

98,7

90

100

90

100

4 920,6 5 248,5 4 113,6

608,4

598,8

100

1 422,0

100

100

100

3 803,1 5 961,8 6 336,7

1 122,2 1 122,2 1 122,2

2 329

2 641

3 650

4 150,7 4 150,7 4 150,7

теңге

1 554

1 719

1 881

2 070,6 2 068,2 2 065,8

мың теңге 948 349,7

842 130,2

863 793

713 978 966 104 966 104

Сипаттау

Барлық отандық ауыл шаруашылығы тауарын өндiрушiлерi, мемлекеттiк сортсынау учаскелерi мен станциялары, мемлекеттiк тұқым ресурстары үшiн ауыл шаруашылығы өсiмдiктерiнiң тұқым сапасын сынау бойынша қызмет көрсету, олардың қолданыстағы мемлекеттiк стандарттарға сəйкестiгiн айқындау. Бүкiл алқапта тұқым сапасына тексерiлген тұқымдар себудi қамтамасыз ету. Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне бағдарламаның олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне байланысты жеке ағымдағы /даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең Жоблакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Тұқымның сапасына сараптама сарап317 000 330 280 325 910 330 438 330 438 330 438 (зерттеу) жүргiзу тама саны

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

99

%

99

90

теңге 743 мың теңге 235 529,9

99

99

99 90

90

90

90

90

777 256 627,9

831 270 831

884,4 884,4 884,4 292 241 292 241 292 241

АӨК жəне аграрлық ғылым салаларын бiлiктiлiгi жоғары кадрлармен қамтамасыз ету жəне халықаралық деңгейдегi бiлiктiлiгi жоғары мамандар даярлауға жағдай жасау: С.Сейфуллин атындағы ҚазАТУ техникалық факультетiнiң оқу ғимаратын салу

мазмұнына байланысты iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем көрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Құрылыс жұмыстарының көлемi: - оқу ғимаратының құрылысы бойынша Салынған объектi ауданының мөлшерi Факультетте оқитын студенттердiң саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Жалпы техникалық факультетi алаңын ұлғайту Iске қосылған нысандар саны Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Оқу ғимаратының 1 м2 салуға жұмсалатын орташа шығын Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру жеке даму есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 жыл жыл жыл жыл 3 4 5 6 7

%

47,5

30,8

м2 адам

8 210,1 570

%

191

нысандар саны

2014 жыл 8

Жобаланатын жыл 2015 жыл 9

217 759 204 229

23 719

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

008 «Орман шаруашылығы жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың инфрақұрылым объектiлерiн салу» Қазақстан Республикасының ерекше қорғалатын табиғи аумақтарының инфрақұрылым объектiлерiн салу Бюджеттiк Мазмұнына байланысты бюджеттiк инвестицияны жүзеге асыру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне байланысты жеке түрi Ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең Ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Қызметтiк кордондардың құрылысы бiрлiк 1 2 Автогараждар мен əкiмшiлiк үйлердiң 3 1 1 1 құрылысы Суару жүйесiнiң құрылысы 1 Объектiлердi қайта жаңарту 1 Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Əкiмшiлiк үйлермен орташа % 100 100 100 100 қамтамасыз етiлуi Кордондармен орташа қамтамасыз 45 45,1 етiлуi Көшет материалдарын өсiру үшiн 100 сумен қамтамасыз етiлуi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Көрсетiлген қызмет бiрлiгiне мың теңге жұмсалатын орташа шығын: - қызметтiк кордондар салу бойынша 19 818 20 609 - автогараждар, əкiмшiлiк үйлер салу 58 344 90 472 47 514 57 192 бойынша - суару жүйесiн салу бойынша 37 712 - объектiлердi қайта жаңарту бойынша 65 314 Бюджеттiк шығыстар көлемi мың теңге 175 032 90 472 85 226 142 324 41 218

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

009 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне эпизоотияға қарсы iс-шараларды жүргiзуге берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Бағдарлама ветеринариялық-санитариялық жəне диагностикалық iс-шараларды уақытылы жүргiзу арқылы Қазақстан азаматтарын жəне жануарлар əлемiн адамдар, жануарлар жəне құстар үшiн ортақ аурулардан қорғауға, республикада ауыл шаруашылығы жануарлары мен құстардың жұқпалы аурулары бойынша тұрақты эпизоотиялық жағдайды сақтауға бағытталған жəне мыналарды қамтиды: ветеринариялық препараттарды сақтау; ветеринариялық препараттарды белгiленген орнына дейiн жеткiзу; ветеринариялық препараттарды жергiлiктi жерлерде қолдану. мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру iске асыру тəсiлiне байланысты

ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарламаның көрсеткiштерiнiң атауы

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Серологиялық зерттеулер үшiн қанның сынамаларын алу жəне жеткiзу Ветеринарлық препараттарды сақтау жəне оны белгiленген орнына дейiн жеткiзу, ветеринарлық препараттарды жануарларға енгiзу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Эпизоотиялық саулықты қамтамасыз ету мақсатында жануарлар мен құстардың аса қауiптi ауруларына қарсы жоспарланған ветеринарлық шараларды (вакцинациялауды) жүргiзу Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Мыналарға жұмсалатын шығындар: - ветеринариялық препараттарды қолдану (1 дозаға) - серологиялық зерттеулер үшiн қан сынамасын алу жəне жеткiзу (1 сынамаға) - ветеринариялық препараттарды сақтау (тəулiкке) Бюджеттiк шығыстар көлемi

Бюджеттiк бағдарлама

өлшем бiрлiгi

2 млн. сынама млн. доза

%

теңге

мың теңге

жеке ағымдағы есептi кезең 2009 жыл 3

2010 жыл 4

ағымдағы жылдың жоспары 2011 жыл

жоспарлы кезең

5

2012 жыл 6

2013 жыл 7

2014 жыл 8

32,5

43,3

39,1

31,6

31,6

96,4

80-130

109,7

109,2

112,2

100

100

100

100

100

3-45

3-49

6,5-52,2 47-60

47-60

40-55

45-59

63

70.2

1 000-1 1 000-1 595 887 5 504 6 283 734 538

70.2

1 883,7 1 946

2 012

9 746 763

8 021 485

8 011 847

бiрлiк мың м3

010 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне ауыз сумен жабдықтаудың баламасыз көздерi болып табылатын аса маңызды топтық жəне оқшау сумен жабдықтау жүйелерiнен ауыз су беру жөнiндегi қызметтердiң құнын субсидиялауға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер»

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

жеке ағымдағы есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2011 жыл 2012 2013 жыл жыл 5 6 7

2009 жыл 3

2010 жыл 4

34 1 13 1 674 668 398

34 1 101 1 981 829 496

42 1 176 2 094 354

44 761,6

55 485

10-94

6-95

9,6554,2 2 176 334

14,2789,6 3 019 649

2014 жыл 8

45 1 227 2 036 556 740

45 1 227 2 036 556 740

62 965

64 353,37

64 353,37

9-100

7-100

7-100

611

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

5-853,1

3,1-855 3,1-855

3 693 082

4 210 035

4 210 035

Бюджеттiк бағдарлама

011 «Ветеринариялық зертханаларды, биосақтау орны мен ведомстволық бағыныстағы мекеменiң ғимаратын салу, реконструкциялау жəне жарақтандыру»

Сипаттау

Бағдарлама «Ветеринариядағы ұлттық референттiк орталық» ММ-сi үшiн биоқойма салу жəне ғимараты мен қосалқы ғимаратын қайта жаңарту, соңдай-ақ, ҚР АШМ «Республикалық ветеринариялық зертхана» РМК-ның жануарларға арналған виварийлерi бар ветеринариялық зертханаларының бiр типтi модульдiк облыстық жəне бiр типтi модульдiк аудандық ғимараттарын салу, оларды материалдық-техникалық жарақтандыру жəне бiлiктi мамандар даярлау арқылы ветеринариялық зертханалардың объектiлерiн, ғимараттарын жəне үй-жайларын халықаралық нормалардың, стандарттардың талаптарына жəне ДСҰ ұсынымдарына сəйкес келтiруге, олардың материалдық-техникалық жарақталуын жақсартуға бағытталған мазмұнына байланысты iске асыру тəсiлiне байланысты даму/ағымдағы

бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру жеке даму

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Жануарларға арналған виварийлерi бар ветеринариялық зертханалардың бiр типтi модульдiк облыстық ғимараттарын салу Жануарларға арналған виварийлерi бар ветеринариялық зертханалардың бiр типтi модульдiк аудандық ғимараттарын салу Iске қосылған (жылына) зертханалар жиынтығы Микроорганизмдердi сақтауға арналған биоқойма салу «Ветеринариядағы ұлттық референттiк орталық» ММ ғимараттар мен қосалқы үй-жайларды қайта жаңарту Жабдықталған зертханалар Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Салынған ветеринариялық зертханалардың халықаралық нормалар, стандарттар жəне ДСҰ ұсынымдары талаптарына сəйкестiгi Ветеринариялық зертханалардың халықаралық нормалар, стандарттар жəне ДСҰ ұсынымдары талаптарына сəйкестiгi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiрлiкке шаққандағы шығындардың орташа құны: - ветеринариялық зертхана құрылысы

2

2009 жыл 3

2010 жыл 4

бiрлiк

5

3

- биоқойманың құрылысы - ғимараттар мен қосалқы үй-жайларды қайта жаңарту Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

есептi кезең

бiрлiк

бiрлiк

2

ағымдағы жылдың жоспары 2011 жыл

жоспарлы кезең

5

2012 жыл 6

8

49

100

5

18

37

бiрлiк

1

1

бiрлiк

1

бiрлiк

5

%

100

100

100

100

%

7,1

11,1

25,4

50

58 286,2

38 689,8 7 362 211

мың теңге

142 838 110 239 мың теңге

1 556 069

927 343,7

3 158 702

2013 жыл 7

2014 жыл 8

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

3 876 550

«Ауыл шаруашылығы дақылдарының сортын сынау жөнiндегi мемлекеттiк комиссия» ММ ұстау. Республиканың ауыл шаруашылығы өндiрiсiне ауыл шаруашылығы өсiмдiктерiнiң отандық жəне шетелдiк селекцияның жаңа жоғары өнiмдi сорттарын енгiзу. Отандық ауыл шаруашылығы тауарын өндiрушiлерiнiң егуге Қазақстан Республикасында пайдалануға рұқсат етiлген Селекциялық жетiстiктердiң мемлекеттiк тiзiлiмiне енгiзiлген ауыл шаруашылығы өсiмдiктер сорттарының тұқымын пайдалануы. мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтер көрсету iске асыру тəсiлiне байланысты жеке ағымдағы/даму

ағымдағы өлшем бiрлiгi

есептi кезең

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Неғұрлым өнiмдi жəне құнды сорттарды анықтау бойынша сорттық тəжiрибелердiң саны Селекциялық жетiстiктердiң мемлекеттiк тiзiлiмiне енгiзу үшiн сорттардардың сапасы бойынша өнiмдiлiк пен құндылық жағынан сынаудан өтетiн бiр жылдағы сорттардың орташа саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Селекциялық жетiстiктердiң мемлекеттiк тiзiлiмiне енгiзiлген ауыл шаруашылығы дақылдары сорттарының саны Селекциялық жетiстiктердiң мемелекеттiк тiзiлiмiне енгiзiлген ауыл шаруашылығы дақылдарының сорттарын пайдаланудың үлестiк салмағы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы дақылдарының 1 тəжiрибелiк сортына жұмсалатын орташа шығын Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

2009 жыл 3

бiрлiк

Көрсетiлген бiр қызметтiң орташа шығыны: - жоба мониторингi жəне бағалау мың жөнiндегi халықаралық консультант теңге бойынша 1 адам/ай - халықаралық тəжiрибе мен жақсы əлемдiк практикаларды қолдана отырып өсiмдiк шаруашылығын сақтандыру жүйесiн қайта қарау бойынша - өсiмдiк шаруашылығында əр түрлi сақтандыру өнiмдерiн енгiзу тəжiрибесiмен алмасу үшiн шетелде оқыту - «Ауыл шаруашылығы тəуекелiн басқару» атты 2-компоненттi iске асыруды аяқтау қортындысы бойынша Қазақстандағы өсiмдiк шаруашалығындағы қолданылатын сақтандыру жүйесiндегi заңнаманы жетiлдiру үшiн ұсыныстар əзiрлеу бойынша - 2011 жылы «Ауыл шаруашылығы тəуекелiн басқару» атты 2-компонент бойынша сатып алынған агрометеожабдықтардың инсталляциялауының аяқталуын жəне iске қосылуын бақылау жəне оны Қазақстан Республикасының Қоршаған ортаны қорғау министрлiгiнiң «Қазгидромет» РМК балансына тапсыру бойынша - «Қаржы секторы мекемелерiнiң қызметтерiмен ауыл халқын қамтуды кеңейту» атты 3-компонент бойынша 2011 жылы екiншi деңгейдегi банктермен берiлген кiшi несиелерге мониторинг жүргiзу бойынша - Жобаны 2006-2011 жыл бойы iске асыру жөнiнде қорытынды есеп жасау бойынша 1 аграрлық метеостанцияны сатып алудың орташа шығыны Бюджеттiк шығыстар көлемi

4 275 18 725

21 000

1 007,7

1 007,7

1 007,7

1 007,7 7 812,5

мың теңге

101 489,2

24 337,5

256 179

4 031

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

017 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне сумен жабдықтау жүйесiн дамытуға берiлетiн нысаналы даму трансферттерi» Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне сумен жабдықтау жүйесiн дамытуға нысаналы даму трансферттерiн беру арқылы ауылдық елдi мекендердi жəне кiшi қалаларды сапасына кепiлдiк берiлген ауыз сумен қамтамасыз ету Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне байланысты жеке түрi ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобаатауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ауыз сумен жабдықтау объектiлерiн салу объектi- 174 254 257 жəне қайта жаңарту лер саны Ауылдық елдi мекендердi сумен объектi111 142 жабдықтау жөнiнде жобалық-cметалық лер саны құжаттамалар əзiрлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауыз сумен жабдықтау объектiлерiн объектi- 132 88 115 пайдалануға беру лер саны Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Көрсетiлген қызметтiң бiрлiгiне жұмсалатын орташа шығындар: мың - бiр ауыз сумен жабдықтау объектiсiн 132 95 111 333,2 теңге салу жəне қайта жаңарту бойынша 173,4 767,7 - бiр жобалық-cметалық құжаттамалар 5 324,7 6 915,5 əзiрлеу бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 22 998 25 145 29 594 теңге 170 003 623 Бюджеттiк бағдарлама

013 «Ауыл шаруашылық дақылдарының сорттарын сынақтан өткiзу жөнiндегi қызметтер»

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттамасы

80,7

мың теңге

адам

Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Қазақстан Республикасы облыстарының % халқы үшiн ауыз су беру жөнiндегi қызмет құнын төмендету Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 текше метр ауыз суға берiлетiн субсидия теңге көлемi Бюджеттiк шығыстар көлемi мың теңге

3,5

1

мың теңге

саны

2010 жыл 4

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2011 жыл 2012 2013 жыл жыл 5 6 7

2014 жыл 8

6 715

6 725

6 725

6 815

6 815

6 815

дана

1 392

890

890

890

890

890

сорт

116

50

70

70

70

70

%

85

85

85 дейiн

85 дейiн

85 дейiн

85 дейiн

теңге

21 274

28 080

36 765

40 767

40 767

40 767

мың теңге

142 856,6

193 383,5

247 247

277 830 277 830 277 830

99

007 «Ауыл шаруашылық саласындағы бiлiм беру объектiлерiн салу жəне реконструкциялау»

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

2

100

теңге

%

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Субсидия алатын сумен жабдықтау жүйелерi: - топтық су құбырлары - канал - оқшау су құбырлары Субсидияланған тариф бойынша сумен қамтамасыз етiлген тұрғындар саны Арзандатылған тариф бойынша ауыз сумен қамтамасыз етiлген ауылдық елдi мекендердiң саны Жеткiзiлетiн ауыз су көлемi

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

005 «Тұқымдық жəне көшет материалының сорттық жəне себу сапаларын анықтау»

Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Егiстi тұқым сапасына тексерiлген тұқымдармен қамтамасыз ету Сапа көрсеткiштерi Кондициялық тұқымның үлесi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр зерттеудiң орташа бағасы Бюджеттiк шығыстар көлемi

Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне ауыз сумен жабдықтаудың баламасыз көздерi болып табылатын аса маңызды топтық, оқшау сумен жабдықтау жүйелерiнен жəне каналдан су алатын сумен жабдықтау жүйелерiнен ауыз су беру жөнiндегi қызметтердiң құнын субсидиялауға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер бөлу мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру

iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем атауы бiрлiгi

12

004 «Өсiмдiктер карантинi»

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Карантинге жатқызылған өнiмдердiң үлгiлерiне зертханалық фитосанитариялық талдаулар жəне сараптамалар жүргiзу Карантиндiк зиянкестер, өсiмдiк аурулары мен арамшөптердiң ошақтарын оқшаулау жəне жою Егiстiк дақылдардың үлгiлерiн егудi жəне қадағалауды жүргiзу Дəндi дақылдардың үздiк үлгiлерiн қалыптастыру жəне республиканың ғылыми мекемелеріне беру Егiстiктердi энтомологиялық, фитопаталогиялық, бактериологиялық, гербиологиялық бағалау Мыналарды: - сорт үлгiлерiн - əртүрлi жемiс-жидек дақылдарының жəне басқада дақылдардың тiрi өсiмдiктерiн зерттеу Қазақстан Республикасының аумағында карантиндiк объектiлердiң таралуын болдырмау бойынша ұсынымдар əзiрлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Карантидiк зиянкестерге, өсiмдiк аурулары мен арамшөптерге қарсы тиiмдi мерзiмдерде жүргiзiлген химикалық өңдеулердiң үлесi Карантиндiк зиянкестерге, өсiмдiк аурулары мен арамшөптерге қарсы жүргiзiлген химиялық өңдеулердiң уақтылығы мен жоғары сапалылығына қанағаттанған ауыл шаруашылығы тауарын өндiрушiлердiң үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 гектар ауыл шаруашылығы дақылдары мен алқаптарына карантиндiк зиянкестерге, өсiмдiктер ауруларына жəне арамшөптерге қарсы шаралар жүргiзуге жұмсалатын орташа шығындар Карантинге жатқызылған өнiмдердiң үлгiлерiне зертханалық фитосанитариялық талдау жəне сараптама жүргiзуге жұмсалатын орташа шығындар Егiстiк дақылдарының өсiп-өнуi кезiңiнде карантинге жатқызылған материалдың бiр үлгiсiн тексеруге жұмсалатын орташа шығындар 1 сорт үлгiсiне жəне 1 дана əр түрлi жемiс-жидектер мен басқа дақылдардың өсiрiлген тiрi өсiмдiктерiне зерттеу жүргiзуге жұмсалатын орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi

131,3

003 «Өсiмдiктердi қорғау»

7,6

857,7

Карантиндiк зиянкестердiң, өсiмдiк ауруларының жəне арамшөптердiң таралу ошақтарын оқшаулау жəне жою бойынша химиялық өңдеулер жүргiзу. Өсiмдiктер карантинi бойынша үш мемлекеттiк мекеменi ұстау жəне олардың тарапынан зертханалық фитосанитариялық талдау, сараптамалар жəне карантиндiк объектiлермен (карантиндiк зиянды организмдермен) жасырын залалдануды анықтау жүргiзу. Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне бағдарламаның олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне байланысты жеке ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең Жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау теңге/ гектар

844

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

016 «Ауыл шаруашылығын жекешелендiруден кейiнгi қолдау»

Жоба Қазақстанның барлық облыстарына кредит желiсiн таратуға жəне ауылдық жердегi шағын қаржыландыру, құрылымдық қаржыландыру жəне ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдығының лизингi бағдарламасы сияқты қаржыландыру тетiктерiн енгiзуге бағытталған. Ауыл шаруашылығы тəуекелдерiн басқаруда əдiстемелiк көмек көрсету, агрометеостанцияларды қайта жаңғырту, консалтингтiк қызметтер. Бюджеттiк мазмұнына байланысты бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру бағдарламаланың iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты даму/ағымдағы даму Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобаатауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi «Ауылдық қаржылық кеңес қызметтерi» саны 162 компонентi шеңберiнде фермерлер үшiн бiр күндiк ақпараттық семинарлар өткiзу Қайта жаңғыртылған агрометеостанция- саны 24 лар саны Қазiргi уақытта қолданатын өсiмдiк қызмет 1 1 шаруашылығын сақтандыру жүйесiне талдау жасау жəне қайта қарау жөнiнде, жəне ықтимал балама өсiмдiктер сақтандыру өнiмдерiн анықтау жөнiнде қызмет көрсету Өсiмдiк шаруашылығында əртүрлi қызмет 1 сақтандыру өнiмдерiн енгiзу тəжiрибесiмен алмасу бойынша шетелде оқыту Ауыл шаруашылығындағы ұзақ мерзiмдi инвестициялар, лизинг жəне құрылымдық қаржыландыру бойынша оқыту жүргiзу: а) екiншi деңгейдегi банктердiң жəне адам 139 лизингтiк компаниялардың кредиттiк мамандары үшiн б) екiншi деңгейдегi банктердiң жəне адам 51 лизингтiк компаниялардың филиал басшылары үшiн «Институционалды даму» тақырыбы саны 47 бойынша оқытылған қатысушы шағын қаржы ұйымдар (ҚШҚҰ) саны «Ауылдық шағын қаржыландырудың саны 59 жаңа өнiмдерiн дамыту» жəне «Коммерциалық банктермен байланысты дамыту» тақырыптары бойынша оқытылған ҚШҚҰ саны Жоба мониторингi жəне бағалау адам/ай 2 жөнiндегi халықаралық консультанттың қызметтерi «Ауыл шаруашылығы тəуекелiн басқару» қызмет 1 атты 2-компоненттi iске асыруды аяқтау қорытындысы бойынша Қазақстандағы өсiмдiк шаруашалығындағы қолданылатын сақтандыру жүйесiндегi заңнаманы жетiлдiру үшiн ұсыныстар əзiрлеу 2011 жылы «Ауыл шаруашылығы қызмет 1 тəуекелiн басқару» атты 2-компонент бойынша сатып алынған агрометеожабдықтардың инсталляциялауының аяқталуын жəне iске қосылуын бақылау жəне оны Қазақстан Республикасының Қоршаған ортаны қорғау министрлiгiнiң «Қазгидромет» РМК балансына тапсыру «Қаржы секторы мекемелерiнiң қызмет 1 қызметтерiмен ауыл халқын қамтуды кеңейту» атты 3-компонент бойынша 2011 жылы екiншi деңгейдегi банктермен берiлген кiшi несиелерге мониторинг жүргiзу Жобаны 2006-2011 жылдар бойы iске қызмет 1 асыру жөнiнде қорытынды есеп жасау Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауылдық жерлерде кредиттеу жəне саны 11 800 бизнестi дамыту мəселелерi бойынша концультациялар алған фермерлер мен тауар өндiрушiлер саны материал 1 1 «Өсiмдiк шаруашылығындағы мiндеттi сақтандыру туралы» Заңды iске асыру жөнiндегi нормативтiк-құқықтық актiлерге өзгерiстер енгiзу бойынша талдау жəне ұсыныстар; Ауыл шаруашылығында сақтандыруды нығайту саласындағы құжаттар жиынтығы; Қазақстанның мемлекеттiк секторы мен шешушi мемлекеттiк институттарының рөлi туралы есеп. Пилоттық аудандарда аграрлық коэффи0,9-2,2 метеостанциялардың орналасу циент тығыздығын арттыру Коммерциялық табыс көздерінен қаражат бірлік 4 тарта алатын, тез дамушы микронесиелік ұйымдардың саны Сапа көрсеткiштерi Ауылдағы консультациялық аттеста- 660 қызметтердiң сапасын арттыру цияланған консультанттар саны Адамдардың білімділігі түріндегі % 100 «үлестің» пайдалану дəрежесі Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

018 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне тауарлы балық шаруашылығының өнiмдiлiгi мен сапасын арттыруды субсидиялауға арналған нысаналы ағымдағы трансферттерi» Сипаттау Тауарлы балық шаруашылығының өнiмдiлiгi мен сапасын арттыру үшiн балық өсiру кəсiпорындарына мемлекеттiк қолдау шараларын көрсету Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне байланысты жеке түрi ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалаатауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Сатып алынатын құрама жемнiң тонна 1 229,4 3 271,4 3 271,4 жоспарланып отырған көлемi Сатып алынатын балық өсiру млн. 690,2 36 36 материалдарының жоспарланып отырған дана 847,8 847,8 көлемi Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Өткiзiлетiн балықтың күтiлiп отырған тонна 272,6 727,4 727,4 субсидияланатын көлемi Арзандатылған тауарлы балық өнiмдерi % 7 72,7 72,7 көлемiнiң үлесi Алдыңғы кезеңмен салыстырғанда % 75 43 43 жасанды өсiрiлген тауарлы балықтың көлемiн ұлғайту Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 тонна сатылған тауарлы балыққа мың 574,4 363,1 363,1 берiлетiн субсидияның орташа мөлшерi теңге Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 156 596 264 158 264 158 теңге Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

019 «Су объектiлерiн қорғау саласындағы əдiснамалық қызметтер»

«Қазагромелиосушар» Республикалық əдiстемелiк орталығы» ММ-мен жүргiзiлетiн жұмыстар: жер мелиорациясы, су ресурстарын пайдалану жəне қорғау саласындағы бiрiңғай республикалық нормативтiк-əдiстемелiк құжаттаманы əзiрлеу жəне ғылыми негiздеу; су шаруашылығы жүйелерi мен құрылыстары жағдайларының мониторингi, ауыл шаруашылығындағы, шаруашылық-ауыз су жəне өндiрiстiк сумен қамтамасыздандыруда суды пайдалану нормативтерiнiң жəне үлес нормаларының су қорларын пайдалану жəне қорғау бойынша ұсыныстар əзiрлеу, гидромелиоративтiк жəне су шаруашылық маңызы бар жобалық-сметалық құжаттамаларға ведомствоаралық сараптама жүргiзу. Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне бағдарламаның олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтер көрсету түрi iске асыру тəсiлiне байланысты жеке ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобаатауы бiрлiгi жылдың лажоспары натын жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Су объектiлерiн пайдалану жəне қорғау дана 5 5 5 5 5 5 саласындағы нормативтiк-əдiстемелiк құжаттамаларды əзiрлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Су шаруашылығы кəсiпорындары мен су % 100 100 100 100 100 100 шаруашылығы саласындағы мемлекеттiк мекемелердi су объектiлерiн пайдалану жəне қорғау саласындағы нормативтiк-əдiстемелiк құжаттамалармен қамтамасыз ету Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Су объектiлерiн пайдалану жəне қорғау мың 3 410,3 6 160,8 5 556,2 6 278,4 6 278,4 6 278,4 теңге саласындағы нормативтiк-əдiстемелiк құжаттамаларды əзiрлеуге жұмсалатын шығындардың орташа өлшеу құны Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 17 30 27 781 31 392 31 392 31 392 теңге 051,3 803,9 Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау Бюджеттiк бағдарламаның түрi

020 «Ақмола облысының бюджетiне «Шортанды-Щучинск» учаскесiнде «Астана-Щучинск» автомобиль жолының бойында орман екпе ағаштарын отырғызуға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Ақмола облысында «Шортанды-Щучинск» учаскесiнде «Астана-Щучинск» автомобиль жолының бойында орман екпе ағаштарын отырғызу Мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру iске асыру тəсiлiне байланысты жеке

ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Жер учаскелерiн алып қойған үшiн жер пайдаланушыларға шығындарды өтеу Жерге орналастыру жобасын əзiрлеу Жер дайындау Орман отырғызу Екпелердi толықтыру Техникалар мен жабдықтарды сатып алу Отырғызу материалдарын сатып алу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Орман екпелерiнiң шығымдылығы Отырғызатын ағаштарды күту бойынша технологиялық операцияларды орындау қамтамасыз етiлген орман екпелерiнiң алаңы Сапа көрсеткiштерi Орман дақылдарының өмiршеңдiгi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Көрсетiлген қызметтiң бiрлiгiне жұмсалатын орташа шығындар: - техника мен жабдықты сатып алу бойынша (1 бiрлiк) - орман екпе ағаштарын отырғызу бойынша (1 га) - жер пайдаланушыларға шығындарды өтеу бойынша (1 га) Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

2

ағымдағы есептi кезең

2009 жыл 3

2010 жыл 4

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2011 жыл 2012 жыл 5 6

га

1 401,6 1 828,7

дана га га га дана млн. дана

1

1 637,1

2013 жыл 7

1 637,1

127

2014 жыл 8

1 637,1 1 637,1

4,5

га га

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

0,9

1 637,1 1 637,1 1 637,1 1 637,1

% мың теңге

65

70

178,2

78,1

2 734,6 45

388,5

32,8

мың теңге

56 072

481 034

580 070 291 669 127 860

021 «Ауыл шаруашылығы өндiрiсiн агрометеорологиялық жəне ғарыштық мониторингiлеу»

Топырақтағы ылғал қоры туралы, ауыл шаруашылығы дақылдарының жай-күйi туралы, олардың қолайсыз ауарайы құбылыстарынан (үсiк, аяз, аз қарлы қыс, құрғақшылық, зиянкестер мен аурулар) құру мүмкiндiгi туралы, жаздық дəндi дақылдарын себу, олардың пiсуi, өнiмдiлiгi жəне оларды жинау жағдайының, облыстар бөлiнiсiндегi республика аумағында қалыптасып отырған нақты агрометеорологиялық жағдайлар туралы анықтамалар мен консультациялар жасаудың мерзiмi туралы жəне т.б. агрометеорологиялық мониторинг жүргiзу, талдау жəне болжам жасау бойынша қызмет көрсету. Дəндi дақылдар егiсiнiң жай-күйiне ғарыштық мониторинг жүргiзу жəне ауыл шаруашылығы өндiрiсiнiң өнiмдiлiгiн бағалау. Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне бағдарламаның олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтер көрсету түрi iске асыру тəсiлiне байланысты жеке ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобаатауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы өндiрiсiн қамтамасыз ету үшiн агрометеорологиялық мониторинг бойынша ақпарат алу Ауыл шаруашылығы жерлерiнiң жəне өсiмдiк шаруашылығы өнiмi көлемiнiң ғарыштық мониторингi бойынша ақпарат алу Агрометеорологиялық болжамдармен қамтылған əкiмшiлiк аудандар саны

2

3

4

5

6

7

8

141 7

141 10

141 7

141 21

141 24

141 24

Ауыл шаруашылығы жерлерiнiң жəне өсiмдiк шаруашылығы өнiмi көлемiнiң ғарыштық мониторингiмен қамтылған облыстар көлемi Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Егiс алаңдары жəне егiстiң жай-күйi туралы дұрыс ақпаратпен қамтамасыз ету

бiрлiк

69

80

82

82

82

82

бiрлiк

4

4

4

4

4

4

%

95

85

97

97

97

97

%

80

82

82

82

82

82

бiрлiк бiрлiк

Сапа көрсеткiштерi Республика бойынша агрометеорологиялық болжамдардың орташа расталуы Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

(Жалғасы 14-бетте).

9


14

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 13-бетте). Көрсетiлген қызметтiң бiрлiгiне мың жұмсалатын орташа шығындар: теңге - ауыл шаруашылығы өндiрiсiн қамтамасыз етуге арналған агрометео-рологиялық мониторинг бойынша - ауыл шаруашылығы жерлерiнiң жəне өсiмдiк шаруашылығы өнiмi көлемiнiң ғарыштық мониторингi бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi мың теңге

159,2

159,2

170,3

2 242,0 3 256,6 3 484,6 38 139

45 241

48 408

170,3

170,3

170,3

1 123,3 1 016,4 1 016,4 47 606

48 408

48 408

Бюджеттiк бағдарлама

023 «Агроөнеркəсiптiк кешен субъектiлерiн қолдау жөнiндегi iс-шараларды жүргiзу үшiн «КазАгро» ұлттық басқарушы холдингi» АҚ кредит беру»

Сипаттау

Агроөнеркəсiптiк кешен субъектiлерiне кредит беру

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

мазмұнына байланысты

бюджеттiк кредиттер беру

iске асыру тəсiлiне байланысты

жеке

ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

ағымдағы өлшем бiрлiгi

1

2

есептi кезең

ағымдағы жылдың жоспары

жоспарлы кезең

жобаланатын жыл

2009 жыл

2010 жыл

2011 жыл

2012 жыл

2013 жыл

2014 жыл

2015 жыл

3

4

5

6

7

8

9

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Кредит берiлген агроөнеркəсiптiк кешен субъектiлерiнiң саны

бiрлiк

600

600

600

600

600

Бюджет қаражаты есебiнен кредит ресурстарымен қамтамасыз етiлген егiстiктiң күтiлетiн алаңы

млн. га

2

4,6 дейiн

2,7

2,7

2,7

Өсiмдiк шаруашылығында кредит ресурстарына қажеттiлiктi қанағаттандыру

%

23,4

15

14,3

14,2

Су құбырлары желiлерiнiң судың ысырап болуын анықтауға жəне су сапасын бақылауға арналған жабдықты қала су арнасы мен өңiрдiң бақылау-қадағалау қызметтерiнiң зертханалары үшiн сатып алу Мониторинг жəне жобалау қызметтерiнiң саны Қалдық су қоймасын салу жəне қайта жаңарту Түпкi нəтиже көрсеткiштерi «Жер асты суларының аса ластанған көздерiн оқшаулау» жəне «Жер асты суларының ластанған учаскелерiн тазалау» компоненттерi бойынша əзiрленген жобалық-сметалық құжаттамалардың (ЖСҚ) саны Жұмылдыру жəне дайындық жұмыстары Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Көрсетiлген қызметтiң бірлігіне орташа шығыны: - бiр жабдықты сатып алу бойынша - бiр ЖСҚ əзiрлеу бойынша - бiр қалдық су қоймасын салу бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Түпкi нəтиже көрсеткiштерi 14,1

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бюджеттiк шығыстар көлемi

мың теңге

80 000 000

78 000 000

80 000 000

80 000 000

80 000 000

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

025 «Жамбыл облысының бюджетiне Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк шекарасы бойында Шу өзенiнде жағалауды нығайту жұмыстарына берiлетiн нысаналы даму трансферттерi» Жамбыл облысы Қордай ауданының Сортөбе, Аухатты, Қарасу, Қордай жəне Сарыбұлақ ауылдық округтерінде Шу өзенiндегi авариялық-қалпына келтiру жəне жағалауды нығайту жұмыстары Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне байланысты жеке түрi даму/ағымдағы даму Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобаатауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Жағалауды нығайту жұмыстары км 23 14 8 жүргiзiлген өзеннiң ұзақтығы Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Елдi мекендердiң тұрғын үй % 51,1 82,2 100 құрылыстарын қирау қаупiнен сақтау Стратегиялық нысандардың қауiпсiз учаске8 5 1 жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету жəне лер саны төтенше жағдайлардың пайда болу қаупiн төмендету Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 шақырымға шығындар мың 173 913 107 64 теңге 142,9 431,7 Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 100 000 4 000 000 1 500 515 454 теңге 000 Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Бюджеттiк бағдарлама

029 «Сумен жабдықтау жүйесiн, гидротехникалық құрылыстарды салу жəне реконструкциялау»

Сипаттау

Тұрғындарды ауызсумен қамтамасыз етуге бағытталған сумен жабдықтау жүйелерiн, гидротехникалық құрылыстарды салу жəне қайта жаңарту; ауылдық елдi мекендер инфрақұрылымын жақсарту; сумен жабдықтау жүйелерiнде жəне гидротехникалық құрылыстарын жоспарлау, қалпына келтiру, реабилитациялау, техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлардың пайда болу қауiпiнiң алдын алу Бюджеттiк мазмұнына бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру бағдарламаның байланысты түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Жобалық-сметалық саны 16 59 28 құжаттама əзiрлеу Сумен жабдықтау саны жүйелерiн салу жəне қайта жаңарту: - топтық су құбырлары 23 20 22 19 17 13 - гидротехникалық 25 40 42 49 24 20 құрылыстар саны 51 1 «Ауылдық аймақтарды сумен жабдықтау жəне канализациялау» жобасы бойынша ауылдық елдi мекендерде сумен жабдықтау жүйелерiн салу (АДБ) «Қарағанды облысын саны 7 ауылдық сумен жабдықтау» жобасы бойынша ауылдық елдi мекендерде сумен жабдықтау жүйесiн салу (ИДБ) Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауыз сумен жабдықтау саны 10 4 13 8 3 13 объектiлерiн пайдалануға енгiзу:- Топтық су құбырлары - «Ауылдық аймақтарды 50 1 сумен жабдықтау жəне канализациялау» жобасы бойынша (АДБ) - «Қарағанды облысын 3 ауылдық сумен жабдықтау» жобасы бойынша (ИДБ) % 36 52,5 35,7 59.2 16,7 50 Тиiстi жылдағы жалпы саннан реконструкцияланған гидротехникалық құрылыстардың үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi мың 432 782,3 348 294 427 694 1 147 440 1 149 2 187 Көрсетiлген қызмет теңге 759,5 бiрлiгiне орташа шығындар: - бiр топтық су құбырын салу жəне қайта жаңарту бойынша - бiр гидротехникалық 413 357,8 523 273,8 383 374 486,5 1 213 құрылысты салу жəне қайта 692,3 жаңарту бойынша - бiр жобалық-сметалық 234 809,8 107 221,2 72 922,9 25 114 500 875,5 құжаттаманы əзiрлеу бойынша Бюджеттiк шығыстар мың 15 824 237 26 145 35 689 221 41 289 872 31 562 284 52 714 719 көлемi теңге 588,4 Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау Бюджеттiк бағдарламаның түрi

030 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне өсiмдiк шаруашылығы өнiмiнiң шығымдылығын арттыруды субсидиялауға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiн суармалы жерлердi мелиоративтiк жақсарту бойынша субсидиялау мазмұнына трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру байланысты iске асыру жеке тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

1

2

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Суармалы жерлердiң мелиоративтiк жағдайын жақсарту бойынша жұмыстар атқару Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Қолданыстағы суармалы жерлердiң жалпы көлемiмен салыстырғандағы суармалы жерлердiң мелиоративтiк жағдайын жақсарту бойынша ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiнiң шығындарын субсидиялау үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 гектарға жұмсалатын субсидия мөлшерi Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

га

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

77 936,5

%

5,6

теңге

6 300

мың теңге

491 000

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

мазмұнына байланысты iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/ даму Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру

1

2

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi

жеке даму өлшем бiрлiгi

есептi кезең

ағымда- жоспарлы кезең ғы жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

жоба-ланатын жыл 2015 жыл 9

80

47

бiрлiк

1

%

1

1

10

бiрлiк

4

%

1

мың теңге

912,6

мың теңге

267 220,1 516 419,2 210 142

35 000 19 765

75 000

197 052

79 876

033 «Атырау облысының бюджетiне «Жайық Балық» коммуналдық мемлекеттiк кəсiпорнының жарғылық капиталын ұлғайтуға берiлетiн нысаналы даму трансферттерi» Атырау облысына бекiре балық түрлерiн сатып алуды, олардың уылдырығын қайта өңдеудi жəне сатуды жүзеге асыратын балық шаруашылығы саласындағы мемлекеттiк монополия субъектiсiнiң қызметiн қамтамасыз етуге берiлетiн нысаналы трансферттер мазмұнына трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру байланысты iске асыру жеке тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму даму

1

2

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Кəсiпорындардың материалдық-техникалық базасын нығайту Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Кəсiпорынның материалдық-техникалық базасын жақсару дəрежесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Сатып алынатын жабдық бiрлiгiнiң орташа бағасы Бюджеттiк шығыстар көлемi

ағымда- жоспарлы кезең ғы жылдың жоспа-ры 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

бiрлiк

18

3 541

%

9,1

11,8

мың теңге мың теңге

85 870,3

564,8

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

034 «Су берумен байланысы жоқ трансшекаралық жəне республикалық су шаруашылығы объектiлерiн пайдалану» Республикалық меншiкте тұрған, су берiмен байланысты емес су қоймалары мен басқа гидротехникалық құрылыстардың жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету жолымен шектес мемлекеттермен бiрлесiп пайдаланылатын объектiлердi қоса алғанда, су берумен байланысты емес су шаруашылығы объектiлерiнiң тұрақты жұмысын қамтамасыз ету; трансшекаралық өзендерде орналасқан су шаруашылығы объектiлерiн бiрлесiп пайдалану

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

мазмұнына байланысты iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму

мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету жеке ағымдағы өлшем есептi кезең бiрлiгi

1

2

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Су шаруашылығы объектiлерiндегi пайдалану iс-шаралары: - республикалық меншiктегi - мемлекетаралық объектiлер Инженерлiк-техникалық жарақтау Ағымдағы жөндеу, су тасқынына қарсы жəне су қорғау iс-шаралары Су шаруашылығы объектiлерiнiң құқық белгiлеу құжаттарын ресiмдеу Қазiргi заманғы электрондық аспаптармен көпфакторлық зерделеу, метрологиялық қамтамасыз ету жəне су есебiн автоматтандыру Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Республикалық жəне мемлекетаралық су шаруашылығы объектiлерiнiң үздiксiз жəне авариясыз жұмысы үшiн олардың техникалық жай-күйiн жақсару дəрежесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Су шаруашылығы объектiлерiндегi пайдалануға беру шараларының орташа шығыны:- республикалық меншiктегi - мемлекетаралық объектiлер Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

объек- 139 тiлер саны 0

%

мың теңге

мың теңге

100

6 636

142

173

176

176

176

0 46

11 86 124

11 62 155

11

11

9

13

1

67

26

100

100

100

10 408

15 428,6

30 946,5

100

28 573

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

100

28 573

4,5

10,5

10,5

1 теңге бюджет субсидиясына қаржы институттарынан тартылған арзандатылған кредиттердiң сомасы Бюджеттiк шығыстар көлемi

16,5

16,4

11,1

14,0

14,7

14,7

мың теңге

мың теңге

13 307,9

13 809,7

9 227,8

9 943,3

10 024,2

10 024,2

2 177,6 1 150,8 395,3 119 771,7 124 286,9 141 964

393,9 150 834

370,4 152 148

370,4 152 148

038 «Балық ресурстарын молайту» Құнды балық түрлерi шабақтарының өсiмiн молайту. Түбiн тереңдету (мелиоративтiк) жұмыстары арқылы балықтардың уылдырық шашатын жерлерге өтуiн жəне олардың қалпына келуін қамтамасыз ету. мазмұнына байланысты

iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем көрсеткiштерiнiң атауы бiрлiк 1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Балық шаруашылығы айдындарына балық шабақтарын жiберу Мелиоративтiк (түбiн тереңдету) жұмыстар жүргiзу Күрделi мелиорациялауды жүргiзу арқылы қалпына келтiрiлген каналдардың саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Балық шаруашылығы су айдындарына балық жiберуден балық запасын ұлғайту Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Мыналарға: - 1 балық шабығын өсiруге - 1 балық жүретiн каналды қалпына келтiруге жұмсалатын орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi

2 млн. дана

мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтер көрсету жеке ағымдағы есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8 156,44

158,42

164,8

158,42

мың м3

644,88

751,51

669,7

327,1

дана

2

5

1

6

%

156,6

1,0

Теңге мың теңге

2,8

мың теңге

433 155

1,1

1,2

1,3

1,3

2,8

3,5

4,26

75 000

63 766

310 921,3 50 000

727 752,8 873 251

3,2

1 410 619 803 546

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

158,42

1,3

Қарыз алушының Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң қаулысымен бекiтiлген Ауыл шаруашылығын қолдауға берiлетiн кредиттер бойынша сыйақы ставкасын субсидиялау қағидасына сəйкес ауыл шаруашылығы өнiмiн қайта өңдейтiн жəне тамақ өнiмдерiн өндiретiн кəсiпорындарға қаржы институттары беретiн кредиттер мен лизинг бойынша сыйақы ставкасын төлеуге жұмсалған шығындарының бiр бөлiгiн өтеу мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру

Бюджеттiк бағдарламаның түрi iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму

жеке ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем есептi кезең бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Айналым қаражатын толықтыруға қаржы институттары беретiн кредиттер бойынша субсидияларды алу үшiн бағдарламаны iске асыруға қатысқан ауыл шаруашылығы өнiмiн қайта өңдеу жөнiндегi кəсiпорындарың саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл

жобаланатын жыл 2015 жыл

2

3

4

5

6

7

8

9

бiрлiк

171

228

179

90

200-240

200-240

мың теңге

2 299 965,8

4 971 641,3

26 табиғат қорғау мекемелерiн ұстау арқылы мемлекеттiк табиғи-қорықтық жəне орман қоры объектiлерiн қорғау, олардың жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету жəне дамыту мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтер көрсету iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы есептi кезең

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк мекемелер саны Табиғат қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк инспекторларын ұстау Уақытша өрт күзетшiлерiн ұстау Өрт сөндiру-химиялық станцияларды ұстау Минералдандырылған жолақтар құру Минералдандырылған жолақтарға күтiм жасау Орман отырғызу Мектеп орман шаруашылығы оқушыларының орташа саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда республиканың биологиялық алуантүрлiлiгiн сақтау Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың 1 гектарын сақтауға жұмсалатын орташа шығындар Мектеп орман шаруашылығының 1 оқушысына жұмсалатын орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

бiрлiк адам

23 3 111

24 3 296

25 3 390

26 3 628

26 3 628

26 3 628

адам

6 176

6 176

6 176

342

342

342

дана

60

62

65

68

68

68

км

4 143

1 419

1 450

817

907

907

км

44 838

27 675

29 540

29 973

30 635

31 117

5,4 20

5,6

5,6

мың га адам мың га

5 184,8

5 584,8

5 675,3

6 165

6 165

6 165

теңге

686,9

665,1

785

997,8

889

886,4

мың теңге мың теңге

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

39,5

3 561 662,1

3 715 558,4

4 493 846 6 152 161 5 481 713 5 464 430

041 «Нұра жəне Есiл өзендерi бассейнiнiң қоршаған ортасын оңалту жəне басқару»

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

Өзендi жəне оған iргелес аудандарды сынаппен күрделi ластанудан тазарту жолымен Нұра өзенi бассейнiнiң аумағында тұратын халықтың тұрмыс деңгейiн арттыру, бұл жергiлiктi су пайдаланушылардың өсiп жатқан мұқтаждығын қанағаттандыру үшiн қауiпсiз, тиiмдi, неғұрлым шығынсыз баламалы сумен қамтамасыз ету көзiне əкеледi, сондай-ақ: 1) жоба аумағында судағы, ауадағы, топырақтағы сынаптың шоғырлануын төмендету (3 000 ШЖБШ-дан ШЖБШ-ға дейiн); 2) жоба көлемiн реттеу мүмкiндiгiне дейiн Ынтымақ су қоймасын қайта қалпына келтiру (240 млн. м3, қазiргi уақытта орташа жылдық реттелмейтiн көлемi – 40 млн. м3); 3) Нұра өзенiндегi 17 гидрологиялық бекеттi жəне Қарағанды облысының 4 зертханасын техникалық жабдықтау жолымен өзенде су тасқынын басқару үшiн жəне жағдайды экологиялық сауықтыру мақсатында бақылауды қайта жаңғыртады. мазмұнына бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру байланысты iске асыру тəсiлiне жеке байланысты

ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем көрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi 1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Сынап қалдықтарын көмуге арналған полигон салу бойынша құрылыс жұмыстарының жоспарланған көлемiн орындау Ынтымақ су қоймасын қайта жаңарту бойынша құрылыс жұмыстарының жоспарланған көлемiн орындау Өзен арнасын жəне Жаур батпағын тазарту бойынша құрылыс жұмыстарының жоспарланған көлемiн орындау Кемiстiк кезеңі бойынша сақтандыру ұсталымдарын төлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауадағы, судағы, топырақтағы сынап құрамының деңгейi (шектi жол берiлген шоғырлану деңгейi – 2,1 мг/кг) Су қоймасының көлемi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 м3 сынап қалдықтарын көму құны 1 м3 су қоймасын қайта жаңартудың орташа құны Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

даму есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

экскава- 169 645 ция көлемi (м3) % 50

75 964

26 321

26

26

экскава- 680 640 ция көлемi (м3) %

98 692,8

324 747,2

Мг/кг

50

2,1

2,1

2,1

млн. м3

56

56

108,9

108,9

теңге

2 500

2 500

мың теңге

2 340 181,1

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

4,1

100

теңге 2 847 449,5

2 500

2 500

31,6

31,6

1 384 957 2 437 830

042 «Агроөнеркəсiптiк кешенi саласындағы қолданбалы ғылыми зерттеулер»

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

Егiншiлiк жəне өсiмдiк шаруашылығы, өсiмдiктердi қорғау жəне карантин, су, орман, балық шаруашылықтары, мал шаруашылығы, ветеринария, механикаландыру, ауыл шаруашылығы өнiмiн қайта өңдеу жəне сақтау, АӨК экономикасы жəне ауылдық аумақтарды дамыту салаларындағы бəсекеге қабiлеттi ғылыми-техникалық өнiмдердi ауыл шаруашылығы өндiрiсiне енгiзу үшiн əзiрлеу мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтер көрсету iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

есептi кезең

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi АӨК басым бағыттары бойынша ғылыми-зерттеу жəне тəжiрибе-конструкторлық жұмыстарын жүргiзу, оның iшiнде: егiншiлiк, өсiмдiк шаруашылығы, өсiмдiктердi қорғау жəне карантин, су жəне орман шаруашылықтары, ауыл шаруашылығы өнiмiн қайта өңдеу жəне сақтау, мал шаруашылығы жəне ветеринарлық медицина, ауыл шаруашылығын механикаландыру, ауыл шаруашылығы экономикасы салаларында Мыналарды: ауыл шаруашылығы жəне басқа да дақылдардың жаңа сорттары мен гибридтерiн Генетикалық, биотехнологиялық, биохимиялық, физиологиялық жəне басқа да əдiстердi қолдана отырып, ауыл шаруашылығы малдардың, құстардың, балықтардың, аралардың тұқымдарын, типтерiн жəне желiлерiн, микроағзалардың штаммдарын шығару Егiншiлiктегi, өсiмдiктердi қорғаудағы жəне карантиндегi, орман, су жəне балық шаруашылықтарындағы, мал шаруашылығындағы, ауыл шаруашылығын механикаландырудағы жəне электрлендiрудегi, ауыл шаруашылығы өнiмiн қайта өңдеудегi жəне сақтаудағы технологиялар жөнiнде ұсынымдар əзiрлеу Мал шаруашылығы үшiн емдеу препараттары мен вакциналарын жасау Ауыл шаруашылығы салалары үшiн машина мен жабдықтардың жаңа үлгiлерiне техникалық құжаттама əзiрлеу Қорғау құжаттарын алу: өнертабысқа патенттер өнертабысқа инновациялық патенттер селекциялық жетiстiктерге патенттер Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Дəндi дақылдарының жалпы егiс алаңындағы отандық селекция сорттары егiлген дəндi дақылдардың егiс алаңдарының үлесi АӨК-ге ресурс- жəне энергия үнемдеушi экологиялық қауiпсiздiк технологияларды енгiзу Сапа көрсеткiштерi Қорғау құжаттарына берiлген өтiнiмдер саны Басылып шығарылған кiтаптар, жинақтар, ұсынымдар саны Жарияланған ғылыми мақалалар саны оның iшiнде шетелдiк басылымдарда Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 жобаға жұмсалатын орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

жоба

40

40

40

40

40

40

бiрлiк

36

51

30

25

28

33

бiрлiк

2

10

7

2

4

5

бiрлiк

8

15

25

5

17

27

атауы

5

7

8

5

8

9

техника- 4 лық құжаттама бiрлiк 10

7

8

5

7

9

11

10

5

6

10

бiрлiк

134

95

60

40

55

65

бiрлiк

22

54

30

15

25

32

%

39,1

50

40,5

41

41,5

42

млн. га

10,3

11,2

11,3

11,4

11,5

11,6

бiрлiк

156

181

100

90

100

110

бiрлiк

133

122

75

70

77

78

бiрлiк

1 372

1 783

500

500

600

650

бiрлiк

70

393

90

80

90

100

мың теңге мың теңге

67 617

70 023

80 336

87 566

100 508

112 023

043 «Агроөнеркəсiптiк кешендi дамытуды ынталандыру жөнiндегi мемлекеттiк саясатты iске асыру үшiн «ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингi» АҚ жарғылық капиталын ұлғайту»

Бюджеттiк бағдарлама түрi

5 000 000 1 726 000 5 000 000 5 000 000

өлшем бiрлiгi

Сипаттама

039 «Ауыл шаруашылығын қолдауға берiлетiн несие бойынша сыйақы ставкасын өтеу»

Бюджеттiк бағдарлама

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

3,2

503 546

теңге

20. Ауыл халқына жəне ауыл шаруашылығы тауарын өндiрушiлерiне шағын кредит беру; 21. Ауыл халқына жəне ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiне одан əрi шағын кредит беру үшiн шағын кредит ұйымдарына кредит беру; 22. Шағын кредит беру ұйымдарын қолдау орталығын құру; 23. Ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiне мал шаруашылығын дамытуға кредит беру; 24. Ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiне мал шаруашылығын дамытуға одан əрi кредит беру үшiн шағын кредит ұйымдарына кредит беру.

040 «Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды сақтау мен дамытуды қамтамасыз ету»

037 « Балық ресурстарын мемлекеттiк есепке алу жəне оның кадастры»

Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 су айдынын зерттеудiң орташа шығыны: - халықаралық жəне республикалық маңызы бар - жергiлiктi маңызы бар Бюджеттiк шығыстар көлемi

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

7,3

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

85 964 108 554 109 129 134 784,9 134 784,9 134 784,9 1 760 041 2 563 479 3 869 567 6 929 220 6 511 486 6 511 486

Балық шаруашылығы су айдындарының жəне/немесе учаскелерiнiң балық өнiмдiлiгiн анықтау, биологиялық негiздемелердi əзiрлеу, халықаралық, республикалық жəне жергiлiктi маңызы бар су айдындарында жəне резервтiк қорларда оңтайлы балық аулауды анықтау. Каспий теңiзiнiң қазақстандық бөлiгi биологиялық ресурстарының жай-күйiн бағалау жөнiндегi кешендi теңiздiк зерттеулердi жүргiзу. Бюджеттiк мазмұнына мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын бағдарламаның байланысты мемлекеттiк қызметтер көрсету түрi iске асыру жеке тəсiлiне байланысты ағымдағы/ ағымдағы даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Оңғайлы балық аулаудың дана 12 11 11 11 11 11 биологиялық негiздемелерiн анықтау Каспий теңiзiнiң қазақстандық дана 1 1 1 1 1 1 бөлiгiнде биологиялық ресурстардың жай-күйiн бағалау бойынша кешендiк теңiз зерттеулер саны Халықаралық жəне дана 9 9 12 12 12 12 республикалық маңызы бар су айдындарының мемлекеттiк есеппен жəне мониторингпен қамту саны Жергiлiктi маңызы бар су дана 55 108 79 80 86 86 айдындарын мемлекеттiк есеппен жəне мониторингпен қамту Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Халықаралық жəне % 0,03 0,03 0,04 0,03 0,04 0,04 республикалық маңызы бар су айдындарының мемлекеттiк есеппен жəне мониторингпен қамту құны Жергiлiктi маңызы бар су % 0,02 0,04 0,03 0,03 0,04 0,04 айдындарын мемлекеттiк есеппен жəне мониторингпен қамту құны

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

10,4

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

1 545 665 2 000 000

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

7,0

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

1 467,8

42 901,8

Субсидия алған кəсiпорындардың % республика бойынша қайта өңдейтiн кəсiпорындардың жалпы санына үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

50

өлшем есептi кезең бiрлiгi

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

032 «Өскемен қаласында жер асты суларын қорғау жəне өнеркəсiп ағындыларын тазарту объектiлерiн дамыту» Ертiс өзенiне жəне жерасты суларына уытты заттардың түсуiнiң алдын алу, қоршаған ортаны қалпына келтiру жəне өңiрдiң экологиясын жақсарту жолымен Өскемен, Семей, Павлодар қалалары мен Ертiс өзенiнiң бойында орналасқан елдi мекендер тұрғындарының тұрмыс деңгейiн арттыру жəне денсаулығын жақсарту. Өскемен, Семей, Павлодар қалаларының тұрғындарын ауыз сумен қамтамасыз ету үшiн жер үстi жəне жер асты суларының сапасын жақсарту. Топырақ суларының ластануының жəне уытты қалдықтар шлейфiнiң Өскемен қаласы мен Ертiс өзенiнiң тұрғынүй аудандарына, ауыз сумен қамтамасыз ету көздерiне көшуiнiң алдын алу. Жергiлiктi жəне өнеркəсiптiк көздерден су сапасының мониторингi үшiн институционалдық тетiктердi күшейту.

cаны

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

027 «Сырдария өзенiнiң арнасын реттеу жəне Арал теңiзiнiң солтүстiк бөлiгiн сақтау (1-шi фаза)»

Арал теңiзiнiң солтүстiк бөлiгiн сақтап қалуды қамтамасыз ету, Сырдария өзенiнiң атырауында су ресурстарын қалпына келтiру, ауыл шаруашылығы өнiмдерiн өндiрудi арттыру жəне балық шаруашылығын дамыту, Арал теңiзiнiң солтүстiк бөлiгiндегi су деңгейiн тұрақтандыру жəне Сырдария өзенiнiң арнасы бойынша су өткiзудi реттеу үшiн гидротехникалық нысандар салу жолымен Арал маңы өңiрiнiң елдi мекендерiн су басу ықтималдылығын төмендету Бюджеттiк мазмұнына байланысты бюджеттiк инвестицияны жүзеге асыру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне байланысты жеке түрi ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобаатауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 2010 2011 жыл 2012 2013 2014 2015 жыл жыл жыл жыл жыл жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Құрылыстарды салу саны 1 1 Сақтандыру ұсталымдарын төлеу % 17,1 82,9 Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Сырдария өзенiнiң су өткiзу қабiлетiнiң метр 42 жақсаруы; Арал теңiзiн абсолюттiк балтық жүйесiне дейiн толтыру (жоба аяқталғаннан кейiн) Сапа көрсеткiштерi Судың минералдану (тұздылық) деңгейiн грамм/ 17 қысқарту, жоба аяқталғаннан кейiн литр Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Солтүстiк Арал теңiзiнiң ауданын км2 3 200 арттыру, жоба аяқталғаннан кейiн Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 228 92 242 515 теңге 004,4 265,6

6 наурыз 2013 жыл

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

2 704 683 2 800 921 3 213 434 3 326 643 3 326 643 3 326 643

«ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингi» АҚ-тың мынадай iс-шаралар жүргiзуi: 1. Ауыл шаруашылығы өнiмдерiн өндiру мен қайта өңдеудi арттыру үшiн кредиттiк серiктестер жүйесi арқылы ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiне кредит беру; 2. Ауыл шаруашылығы өнiмдерiн бiрлесiп өндiрудi, дайындауды, өткiзудi, қайта өңдеудi, сақтауды, тасымалдауды жүргiзу жəне тауарлық-материалдық құндылықтармен жабдықтау бойынша ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерi бiрлестiктерiне жəне ауыл тұрғындарына кредит беру; 3. Ауылдық жерде ауыл шаруашылығына жатпайтын кəсiпкерлiк қызмет түрлерiне кредит беру; 4. Ауыл шаруашылығы шикiзатын қайта өңдеу жəне тамақ өнiмдерiн өндiру кəсiпорындарына кредит беру; 5. Мал шаруашылығын дамытуға шаруа-фермер қожалықтарына кредит беру; 6. Ауыл шаруашылығы техникасын, ауыл шаруашылығы өнiмдерiн тасымалдауға арналған көлiк құралдарын сатып алуды қаржыландыру, сондай-ақ ауыл шаруашылығы техникасын, ауыл шаруашылығы өнiмдерiн тасымалдауға арналған көлiк құралдарын сатып алумен, жеткiзумен жəне жұмыс қалпына келтiрумен тiкелей байланысты жұмсалған шығыстардың орнын толтыру; 7. Асыл тұқымды ауыл шаруашылығы малдарын сатып алуды қаржыландыру, сондай-ақ асыл тұқымды ауыл шаруашылығы малдарын сатып алумен жəне жеткiзумен тiкелей байланысты жұмсалған шығыстардың орнын толтыру; 8. Технологиялық жабдықты жəне арнаулы техниканы сатып алуды қаржыландыру, сондай-ақ технологиялық жабдықты жəне арнаулы техниканы сатып алумен, жеткiзумен жəне жұмыс қалпына келтiрумен тiкелей байланысты жұмсалған шығыстардың орнын толтыру; 9. Ауыл шаруашылығы жəне балық өнiмдерiн қайта өңдеу жабдығын сатып алуды қаржыландыру, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жəне балық өнiмдерiн қайта өңдеу жабдығын сатып алумен, жеткiзумен жəне жұмыс қалпына келтiрумен тiкелей байланысты жұмсалған шығыстардың орнын толтыру; 10. Мақтаның сортты тұқымдық материалын өндiру зауытын салу; 11. Ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiн көктемгi егiс жəне егiн жинау жұмыстарын жəне дəндi дақылдардың шығымдылығын арттыру жөнiндегi iс-шараларды өткiзу бойынша қаржыландыру (оның iшiнде кредит беру арқылы); 12. Нан-тоқаш өнiмдерiне бағаны тұрақтандыру мақсатында елдiң iшкi нарығын қамтамасыз ету үшiн 2010 жылғы өнiм астығын сатып алу жөнiндегi iс-шаралар; 13. Ауыл шаруашылығы өнiмдерiнiң көтерме базарын (өңiрлiк терминалдарымен) салу; 14. Елдiң оңтүстiк өңiрлерiнде тамшылатып суару технологияларын қолдана отырып жемiс-көкөнiс дақылдарын өндiрудi жəне қайта өңдеудi, сондай-ақ iлеспе өндiрiстi дамыту; 15. Астық сапасын арттыру жөнiндегi iс-шараларды қаржыландыру, оның iшiнде сатып алу арқылы; 16. Астана қаласының азық-түлiк белдеуi шеңберiнде жемiс-көкөнiс дақылдары өндiрiсiн дамыту; 17. Импорт алмастырушы мал шаруашылығы өнiмдерiн сатып алуды, өндiрудi, мал шаруашылығы өнiмдерiн жəне оларды қайта өңдеу өнiмдерiн iшкi жəне сыртқы нарықтарда қайта өңдеудi, тасымалдауды, сақтауды жəне өткiзудi ұйымдастыру жəне жүргiзу; 18. Қарқынды мал шаруашылығын дамыту, оның iшiнде мал шаруашылығының дəстүрлi бағыттарын дамыту; 19. Астық қолхаттары бойынша мiндеттемелердiң орындалуына кепiлдiк беру жүйесiн дамыту жəне тұрақтылығын қамтамасыз ету;

мазмұнына қарай iске асырылу тəсiлiне қарай ағымдағы/даму бюджеттiк бағдарлама өлшем көрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi

бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру жеке даму есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жобалажылдың натын жоспары жылдар 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1. Ауыл шаруашылығы өнiмдерiн өндiру мен қайта өңдеудi арттыру үшiн кредиттiк серiктестер жүйесi арқылы ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiне кредит беру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы тауар бiрлiк 98 91 100 дейiн 110 өндiрушiлерiне əрi қарай кредит беру үшiн кредиттiк ресурстармен қамтамасыз етiлген кредиттiк серiктестiктердiң орташа саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Қаржыландырылған кредиттiк бiрлiк 4 125 3 951 4 250 4 500 серiктестiктердегi дейiн қатысушылардың орташа саны Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 2. Ауыл шаруашылығы өнiмдерiн бiрлесiп өндiрудi, дайындауды, өткiзудi, қайта өңдеудi, сақтауды, тасымалдауды жүргiзу жəне тауарлық-материалдық құндылықтармен жабдықтау бойынша ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерi бiрлестiктерiне (бұдан əрi – Бiрлестiктер) жəне ауыл тұрғындарына кредит беру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Кредиттiк ресурстармен бiрлiк 10 6 4 дейiн 3 қамтамасыз етiлген Бiрлестiктердiң орташа саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Қатысушы АШТӨ бiрлiк 123 387 40 дейiн 6 Бiрлестiктерiнiң орташа саны Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр Бiрлестiкке бөлiнген мың 70 000 168 000 125 000 166 700 кредиттiң орташа мөлшерi теңге 3. Ауылдық жерде ауыл шаруашылығына жатпайтын кəсiпкерлiк қызмет түрлерiне (бұдан əрi – АШЖБ) кредит беру Тiкелей нəтиже көрсеткiштер Ауылдық жерде АШЖБ кредит бiрлiк 8 6 беру Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауылдық жерде АШЖБ кредит бiрлiк 8 6 беру Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 4. Ауыл шаруашылығы шикiзатын қайта өңдеу жəне тамақ өнiмдерiн өндiруге қаржыландырылған кəсiпорындардың орташа саны Тiкелей нəтиже көрсеткiштер бiрлiк 4 2 Ауыл шаруашылық өнiмiн қайта өңдеудi дамыту жəне азық-түлiк өнiмдерiн өңдеу мақсатында қаржыландырылатын жобалардың орташа саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауыл шаруашылық шикiзатын бiрлiк 4 2 қайта өңдеу мен азық-түлiк өнiмдерiн өңдеу бойынша қаржыландырылған кəсiпорындардың орташа саны Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 5. Мал шаруашылығын дамытуға шаруа-фермер қожалықтарына кредит беру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi: IҚМ сатып алуға шаруа фермерлiк шаруашылықтарды мың 3 700 000 кредиттiк ресурстармен теңге қамтамасыз ету Берiлген қарыздардың орташа бiрлiк 200 210 200 230 саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Шаруа фермерлiк 20 000 25 000 23 100 27 500 шаруашылықтарға кредит беру арқылы сатып алынатын IҚМ орташа саны Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр IҚМ басын сатып алуға бiр мың қарыз алушыға бөлiнген 180 дейiн 180 180 180 теңге кредиттiң орташа мөлшерi 6. Ауыл шаруашылығы техникасын, ауыл шаруашылығы өнiмдерiн тасымалдауға арналған көлiк құралдарын сатып алуды қаржыландыру, сондай-ақ ауыл шаруашылығы техникасын, ауыл шаруашылығы өнiмдерiн тасымалдауға арналған көлiк құралдарын сатып алумен, жеткiзумен жəне жұмыс қалпына келтiрумен тiкелей байланысты жұмсалған шығыстардың орнын толтыру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi бiрлiк 38 688 398 дейiн 356 Бюджеттiк инвестициялар есебiнен, оның iшiнде кейiн лизингке табыстау үшiн сатып алуға жоспарланған ауыл шаруашылығы техникасы, ауыл шаруашылығы өнiмдерiн тасымалдауға арналған көлiк құралдары бiрлiктерiнiң орташаланған саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi % 0,04 0,35 0,27 0,85 Ауыл шаруашылығы техникасының, ауыл шаруашылығы өнiмдерiн тасымалдауға арналған көлiк құралдарының машина-трактор паркiн жаңарту (Қазақстан Республикасы Статистика агенттiгiнiң деректерi бойынша аграрлық секторда ауыл шаруашылығы жəне арнаулы техниканың негiзгi түрлерiн жаңартуға жалпы мұқтаждыққа есеппен құндық мəнде) Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 7. Асыл тұқымды ауыл шаруашылығы малдарын сатып алуды қаржыландыру, сондай-ақ асыл тұқымды ауыл шаруашылығы малдарын сатып алумен жəне жеткiзумен тiкелей байланысты жұмсалған шығыстардың орнын өтеу Бюджеттiк инвестиция бiрлiк 10 562 7 036 12 057 10 623 есебiнен кейiн лизингке дейiн табыстау үшiн сатып алуға жоспарланған асыл тұқымды мал бiрлiктерiнiң орташа алғандағы саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Асыл тұқымды мал сатып % 17,12 алуға деген қажеттiлiктi қанағаттандыру (Облыстың Ауыл шаруашылығы басқармасының деректерi бойынша құндық тұлғада жалпы асыл тұқымды мал сатып алуды қажетсiну есебiмен) Бюджеттiк инвестициялар % 8,67 4,92 8,34 6,78 есебiнен еттi бағыттағы асыл тұқымды IҚМ басының артуы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 8. Технологиялық жабдықтар жəне арнаулы техникалар сатып алуды қаржыландыру, сонымен қатар технологиялық жабдықтар мен арнаулы техникаларды тiкелей сатып алуға, жеткiзуге жəне жұмыс қалпына келтiруге байланысты шыққан шығындардың құнын өтеу Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Бюджеттiк инвестиция бiрлiк 47 147 45 дейiн 194 есебiнен сатып алуға жоспарланған технологиялық жабдықтар мен арнаулы техника бiрлiктерiнiң орташа алғандағы саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Машина-трактор паркiн, арнаулы техникалар мен технологиялық жабдықтарды жаңарту (Қазақстан Республикасы Статистика агенттiгiнiң мəлiметтерiне % 0,04 0,04 0,14 0,14 сəйкес жалпы аграрлық сектордың ауыл шаруашылығы техникалары мен арнаулы техникаларының негiзгi түрлерiн жаңартуды қажетсiну есебiнде, құндық сипатта) Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 9. Ауыл шаруашылығы жəне балық өнiмдерiн өңдеу жабдықтарын сатып алуды қаржыландыру, сонымен қатар ауыл шаруашылығы жəне балық өнiмдерiн өңдеу жабдықтарын сатып алуға, жеткiзуге жəне жұмыс қалпына келтiруге байланысты шығындардың құнын өтеу Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Бюджеттiк инвестиция бiрлiк 3 16 7 дейiн есебiнен сатып алуға жоспарланған ауыл шаруашылығы жəне балық өнiмдерiн өңдеу жабдықтары бiрлiктерiнiң орташа алғандағы саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы жəне % 0,91 3,02 1,51 балық өнiмдерiн өңдеу кəсiпорындарының жабдықтарын жаңарту (маркетингiлiк зерттеу деректерi бойынша құндық тұлғада өсiмдiк шаруашылығы жəне мал шаруашылығы өнiмдерiн өңдеу бойынша технологиялық жабдықтарды жалпы қажетсiну есебiмен) Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 10. Мақтаның сортты тұқымдық материалын өндiру зауытының құрылысы Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Сұрыптық тұқымдық мақта ҚЖЖ % 100 материалын өндiру бойынша зауыт салу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Сұрыптық тұқымдық мақта жылына/ 1,3 1,6 материалын өндiру бойынша мың зауытының өндiрiстiк қуаты тонна Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 11. Көктемгi-егiс жəне егiн жинау жұмыстарын жəне дəндi дақылдардың шығымдылығын арттыру бойынша iс-шараларды қаржыландыру (оның iшiнде кредит беру арқылы) Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Кредит берiлген АӨК АӨК 2 субъектiлер саны субъектiлерiнiң саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi АӨК субъектiлерiн кредит мың 1 000 000 ресурстарымен қамтамасыз ету теңге Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 12. Нан-тоқаш өнiмдерiнiң бағаларын тұрақтандыру мақсатында елдiң iшкi нарығын қамтамасыз ету үшiн 2010 жылдың астығын сатып алу бойынша iс-шаралар Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Нан-тоқаш өнiмдерiнiң мың 117,4 бағасын тұрақтандыру тонна мақсатында елiмiздiң iшкi нарығын қамтамасыз ету үшiн сатып алынған астық мөлшерi Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Нан-тоқаш өнiмдерiнiң мың 3 110 бағасын тұрақтандыру теңге 000,0* мақсатында елiмiздiң iшкi нарығын қамтамасыз ету үшiн 2010 жылдың астығын сатып алу бойынша iс-шараларды қаржыландыру көлемi Ескертпе: * нан-тоқаш өнiмдерiнiң бағаларын тұрақтандыру мақсатында елдiң iшкi нарығын қамтамасыз ету үшiн 2010 жылдың астығын сатып алуға 3 110,0 млн. теңге қаражат қамтылған, оның iшiнде 1 000,0 млн. теңге – «Ауыл шаруашылығы өнiмдерiнiң көтерме базарын салу (өңiрлiк терминалдарымен)» жобасынан қайта инвестицияланған 2009 жылдың қаражаты. Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 13. Ауыл шаруашылығы өнiмдерiнiң көтерме базарын салу (аймақтық терминалдарымен) Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi

(Жалғасы 15-бетте).


(Жалғасы. Басы 13-14-беттерде). Ауыл шаруашылығы өнiмдерiнiң көтерме базарын салу (аймақтық терминалдарымен), оның iшiнде: Оңтүстiк Қазақстан облысында ТЭН 1 əзiрлеу Астана қаласында ТЭН 1 1 əзiрлеу/ түзету Маңғыстау жəне Шығыс ТЭН 1 Қазақстан облыстарында əзiрлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 14. Елдiң оңтүстiк аймақтарында тамшылатып суару технологиясын қолданумен жемiс-көкөнiс дақылдары өндiрiсiн жəне өңдеудi, сондай-ақ iлеспе өндiрiстi дамыту Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Өсiрiлген жəне жиналған жылына/ 34 200 40 029,5 11 454,6 24 885 58 500 жемiс-көкөнiстердiң орташа тонна дейiн көлемi Жемiс-көкөнiс өнiмдерiн жылына/ 3 702,1 735,7 2 500 4 900 өңдеудiң орташа көлемi тонна дейiн Жемiс-көкөнiс өнiмдерiн жылына/ 4 185 13 000 сақтаудың орташа көлемi тонна Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Жердi игеру га 1 020 1 444,5 2 217 990 1 850 дейiн Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 15. Астықтың сапасын арттыру бойынша iс-шараларды қаржыландыру, оның iшiнде сатып алу арқылы Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi: Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Астықтың сапасын арттыру мың 7 700 000 бойынша iс-шараларды теңге қаржыландыру көлемi, оның iшiнде сатып алу Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 16. Астана қаласының азық-түлiк белдеуi шеңберiнде жемiс-көкөнiс дақылдары өндiрiсiн дамыту Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Магистральдық су құбыры ЖСҚ 1 құрылысы əзірлеу Жемiс сақтау қоймасының ЖСҚ 1 құрылысы əзірлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Магистральдық су құбыры ҚЖЖ, % 30 құрылысы Жемiс сақтау қоймасының ҚЖЖ, % 15 құрылысы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 17. Сатып алуды ұйымдастыру жəне жүргiзу, импорт алмастырушы мал өнiмдерiн өндiру мен оны өңдеу, тасымалдау, сақтау жəне iшкi жəне сыртқы нарықтарда мал шаруашылығының өнiмдерiн жəне оның қайта өңделген өнiмдерiн сату Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ет жəне ет өнiмдерiн сатып тонна 2 608,5 2 512,1 алу дейiн Жүн сатып алу тонна 324 300,0 дейiн Терi шикiзатын сатып алу тонна 427 150,0 дейiн Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Мал шаруашылығы өнiмдерiн % 1,3 1,96 (еттi) дайындау көлемiнiң үлес салмағы Сатып алу көлемiнен мал % 18,34 15 дейiн шаруашылығы өнiмдерiн (жүндi) экспортқа өткiзудiң үлес салмағы Тері шикізатын қайта өңдеу мың м3 217,13 25 дейiн өнімдерін экспорттау көлемі Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 18. Қарқынды мал шаруашылығын дамыту, оның iшiнде мал шаруашылығының дəстүрлi бағыттарын дамыту Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Инфрақұрылымы дамыған бiрлiк 2 1 2 дейiн қазiргi заманға сай бордақылау алаңдарын құруды қаржыландыру Асыл тұқымды бiрлiк 2 репродуктор-шаруашылықтар құруды қаржыландыру Асыл тұқымды IҚМ басын бiрлiк 2 дейiн 1 ұлғайту мақсатында қаржыландырылатын АӨК субъектiлерiнiң саны Мал шаруашылығының бiрлiк 1 2 дейiн дəстүрлi түрлерiн даму үшiн қаржыландырылатын АӨК субъектiлерiнiң саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Асыл тұқымды мал басын құру бас 1 655 1 000 жəне ұдайы өсiру мақсатында дейiн сатып алынған асыл тұқымды IҚМ орташа саны Сатып алынған ұсақ мал бас 7 010 1 550 басының орташа саны дейiн Сатып алынған жылқының бас 150 дейiн орташа саны

Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 19. Астық қолхаттары бойынша мiндеттемелердiң орындалуына кепiлдiк беру жүйесiн дамыту жəне тұрақтылығын қамтамасыз ету Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Кепiлдi астықтың орташа мың 1 665 көлемi тонна дейiн Түпкi нəтиже көрсеткiштерi 83,4 Кепiлдi оқиға басталған кезде мың дейiн бiр жолғы төлемдi қамтамасыз тонна ету Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 20. Ауыл халқына жəне ауыл шаруашылығы тауарларын өндiрушiлерге шағын кредит беру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Таратылған шағын кредит бiрлiк 4 053 1 875 3 750 саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Берiлген шағын кредиттер % 3,3 санының өсуi Жұмыспен қамтылу адам 3 750 7 500 Сапа көрсеткiштерi % 14,5 Кредиттiк қоржынмен салыстырғандағы мерзiмi өткен берешектер үлесi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 21. Ауыл халқына жəне ауыл шаруашылығы тауарларын өндiрушiлерге əрi қарай шағын кредит беру үшiн шағын кредит ұйымдарына кредит беру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Таратылған шағын кредит бiрлiк 2 488 619 625 саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Берiлген шағын кредиттер % 5,3 санының өсуi Сапа көрсеткiштерi Мерзiмi өткен берешектердiң % 14,5 азаюы Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 22. Шағын кредит беру ұйымдарын қолдау орталығын құру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Шағын кредит беру бiрлiк 1 ұйымдарын техникалық қолдау орталығы Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Шағын кредит беру 3 ұйымдарын қолдау орталығының ықпалымен инвестиция тартқан ШКҰ саны Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 23. Мал шаруашылығын дамытуға ауыл шаруашылығы тауарларын өндiрушiлерге кредит беру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Берiлген қарыздардың орташа бiрлiк 270 300 саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Инвестиция нəтижесiнде өндiрiлген ет көлемiнiң жалпы % 0,13 0,24 ет өндiрiсiндегi үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 24. Мал шаруашылығын дамытуға ауыл шаруашылығы тауарларын өндiрушiлерге кредит беру үшiн шағын кредит ұйымдарына кредит беру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Соңғы қарыз алушыларға бiрлiк 300 320 берiлген қарыздардың орташа саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Инвестиция нəтижесiнде өндiрiлген ет көлемiнiң жалпы % 0,06 ет өндiрiсiндегi үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 5 976 800 35 410 50 900 7 759 234 15 500 15 000 теңге 000 000 000 000 Бюджеттiк бағдарлама сипаттау

044 «Ормандарды сақтау жəне республиканың орманды аумақтарын ұлғайту» Республиканың орманды алқаптарын сақтау жəне қалпына келтiру

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

Мазмұнына байланысты iске асыру тəсiлiне байланысты Ағымдық/даму Бюджеттiк бағдарлама Өлшем көрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi 1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Консалтингтiк қызметтер көрсету Семинарлар мен оқулар өткiзу Техника мен жабдықты сатып алу Өртке қарсы жəне орман шаруашылығы мақсаттағы объектiлер салу Орман ағаштарын отырғызу жəне егу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Орман дақылдары орман егiлген жерлерге көшiрiлдi Мемлекеттiк табиғи орман резерваттарының орташа жарақтануы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi ормандардың өсiмiн 1 гектарға молайту жөнiндегi iс-шараларды жүргiзуге жұмсалатын орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау Бюджеттiк бағдарламаның түрi

бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру жеке даму есептi кезең

2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

бiрлiк

8

7

26

22

7

саны дана

2 76

2 446

25 91

5 4

4

объект

1

4

3

3

га

5 000

8 600

14 301

11 020

га

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

1

14 879 500

%

61

мың теңге 65,6

228,8

мың теңге 556 026,5 1 967 918,5

80

168,2

61

98,5

40,1

2 404 959 1 085 255 595 962

16 081

045 «Су шаруашылығы жүйелерiне жəне гидротехникалық құрылыстарға зерттеулер жүргiзу» Ауылдық елдi мекендердiң инфрақұрылымын одан əрi жақсарту жəне сумен жабдықтау жүйелерi мен гидротехникалық құрылыстарын жоспарлау, қалпына келтiру, оңалту, салу үшiн су шаруашылығы жүйелерiне жəне гидротехникалық құрылыстарға қажеттi мөлшерде зерттеулер жүргiзу мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтер көрсету iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарламаның көрсеткiштерiнiң атауы

1

өлшем бiрлiгi

2

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3

4

5

561

346

2

36

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ауыз сумен жабдықтау объектiлерiн зерттеу Гидротехникалық құрылыстардың техникалық жай-күйiн көпфакторлы зерттеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi

объектiлер саны

15

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

6

7

8

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

Зерттелуге жататын % объектiлердiң жалпы санынан зерттелген объектiлердiң үлесi: - ауыз сумен жабдықтау объектiлерiн зерттеу бойынша - гидротехникалық құрылыстарды көпфакторлы зерттеу бойынша Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

15,6

11,4

1

19,1

Көрсетiлген қызмет бiрлiгiне жұмсалатын орташа шығындар: - ауыз сумен жабдықтау объектiлерiн зерттеу бойынша - гидротехникалық құрылыстарды көпфакторлы зерттеу бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi

891,3

1 445,1

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

мың теңге

Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Эмбриондар алу Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Эмбриондар трансплантаттау қызметтерiнiң өзiндiк құнын төмендету

Бюджеттiк шығыстар көлемi

мың теңге

25 000

41 577,8

550 000

1 996 800

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

047 «Тракторларды, олардың тiркемелерiн, өздiгiнен жүретiн ауыл шаруашылығы, мелиоративтiк жəне жол-құрылыс машиналары мен тетiктерiн мемлекеттiк есепке алу жəне тiркеу» Тракторлардың, олардың тiркемелерiнiң, өздiгiнен жүретiн ауыл шаруашылығы, мелиоративтiк жəне жол-құрылыс машиналар мен тетiктерiнiң иелерiн мемлекеттiк тiркеу нөмiрлiк белгiлермен, техникалық паспорттармен, тракторист-машинистердiң куəлiктерiмен, машиналар кепілiн тiркеу туралы куəлiктермен қамтамасыз ету мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарламаның көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiк

1 2 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мыналарды тракторлардың, бiрлiк олардың тiркемелерiнiң, өздiгiнен жүретiн ауыл шаруашылығы, мелиоративтiк жəне жол-құрылыс машиналар мен механизмдердiң иелерiне беру үшiн сатып алу: - техникалық паспорттар - мемлекеттiк тiркеу нөмiрлiк белгiлер - тракторист-машинистердiң куəлiктерi - машиналар кепiлiн тiркеу туралы куəлiктер бланкiлерi Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Келiп түскен өтiнiмдердiң жалпы санынан ресiмделген өздiгiнен жүретiн ауыл шаруашылығы, мелиоративтiк жəне жол-құрылыс машиналары мен тетiктерi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Мыналардың əрбiр бiрлiгiн дайындаудың орташа құны: - техникалық құжат - мемлекеттiк тiркеу нөмiрлiк белгiлер - тракторист-машинистердiң куəлiгi - машиналар кепiлiн тiркеу туралы куəлiктер бланкiлерi Кепiлдi мемлекеттiк тiркеу туралы куəлiктi бере отырып машиналар кепiлi құжаттарын мемлекеттiк тiркеу Бюджеттiк шығыстар көлемi

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3

4

5

6

7

8

93 900

65 050

28 400

21 875

21 875

21 875

88 902 31 700 10 482

62 500 25 000

31 700 18 200 1 000

26 030 16 525 1 300

26 030 16 525 1 300

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

26 030 16 525 1 300

3 450 %

теңге

%

100

100

100

100

100

118,12 1 189,15

280 1 189,15

280 1 220

280 1 190

280 1 190

280 1 190

118,08

280

280

280

280

280

16

40

40

139

139

139

100

100

100

100

100

100

51 762

41 887

41 887

41 887

мың теңге 120 720,4 99 673,9

Бюджеттiк бағдарлама

048 «Агроөнеркəсiптiк кешендi ғылыми-техникалық дамыту үшiн «ҚазАгроИнновация» АҚ жарғылық капиталын ұлғайту»

Сипаттау

«ҚазАгроИнновация» АҚ қызметiн қамтамасыз ету елiмiздiң азық-түлiк қауiпсiздiгiне ықпал ету мақсатында тиiмдi бəсекеге қабiлеттi АӨК ғылыми қамтамасыз ету жүйесiн құруға мүмкiндiк бередi мазмұнына байланысты бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму даму

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiк

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 1. «ҚазАгроИнновация» АҚ институционалдық дамыту Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi «ҚазАгроИнновация» АҚ мүлiктерiн қайта тiркеу: - ғимараттар мен құрылыстар бiрлiк 477 - жер учаскелерi га 176 АӨК-дегi экономикалық саясат талдау орталығын дамыту: - «АӨК-дегi индустрияландыру % 50 50 картасы» ақпараттық жүйесiн құру бойынша атқарылған жұмыстар көлемi - FAO-мен бiрлесiп АӨК % 50 50 болжау моделiн əзiрлеу бойынша атқарылған жұмыстар көлемi Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 2. Агротехнологияларды трансферттеу жəне коммерцияландыру жүйесiн дамыту Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Жаңа инновациялық бiрлiк 2 2 (инвестициялық) жобалардың/ компаниялардың саны Алынған қорғау құжаттарының бiрлiк 7 2 саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi бiрлiк АТКО қызметi есебiнен ЖIӨ-ге млн. 175 қосымша қосылған құн теңге Жаңа жұмыс орындарын құру бiрлiк 27 25 30 Сапа көрсеткiштерi АТКО сайтына кiру бiрлiк 100 «at2-system» информациялық бiрлiк 25 жүйесiнде орналастырылған өтiнiмдер саны тиiмдiлiк көрсеткiштерi 3. Тұқым шаруашылығын дамыту Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi бiрлiк 63 18 61 Тұқым шаруашылығын дамытуға сатып алынған ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдығының саны Картоптың шағын түйнегiн зауыт 1 өндiру зауытының құрылысы Ағынды тұқым тазалау желi 2 3 желiлерi Түпкi нəтиже көрсеткiштерi % 40 Дəндi дақылдарының жалпы егiс алаңындағы отандық селекция сорттары егiлген дəндi дақылдырдың егiс алаңдарының үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр ғылыми қызметкерге млн. 0,16 теңге есептегенде еншiлес ұйымдардың ауыл шаруашылығы дақылдары отандық сорттарының бiрiгей тұқым өндiру қызметiнен табысы 4. Зертхана желiсiн құру Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Зертхана желiсiн құру саны 1 1 Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Емдеу ветеринариялық бiрлiк препараттарын жəне вакциналарын шығару Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi млн. 2,39 Бiр ғылыми қызметкерге теңге есептегенде еншiлес ұйымдардың ғылыми-зерттеу жəне тəжiрибе-конструкторлық жұмыстарын (ҒЗТКЖ) орындау жөнiндегi қызметiнен табысы (мемлекеттiк тапсырма, халықаралық жобалар жəне т.б.) 5. Ғылыми-техникалық инфрақұрылымды қайта жаңғырту жəне дамыту Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ғылыми-техникалық саны 8 2 инфрақұрылымды жаңғырту ЖСҚ 2 Ауыл шаруашылығы машиналарын жасаудың тəжiрибелiк-эксперименталдық орталығын құруға ЖСҚ əзiрлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi бiрлiк 2 Қайта жаңғыртылған ғылыми-техникалық инфрақұрылым объектiлерiнiң саны Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр ғылыми қызметкерге млн. 2,67 есептегенде еншiлес теңге ұйымдардың ҒЗТКЖ орындау жөнiндегi қызметiнен табысы (мемлекеттiк тапсырма, халықаралық жобалар жəне т.б. шеңберiнде) 6. Селекциялық жылыжайларды жəне қойма-имитаторын салу Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Жеке ғылыми-зерттеу жылы1 1 1 ұйымдарының базасында жай селекциялық жылыжайлар салу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Сапа көрсеткiштерi Сорттарды шығару бiрлiк 2 Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр ғылыми қызметкерге млн. 2,46 есептегенде еншiлес теңге ұйымдардың ҒЗТКЖ орындау жөнiндегi қызметiнен табысы (мемлекеттiк тапсырма, халықаралық жобалар жəне т.б. шеңберiнде) 7. Бiлiм тарату орталықтарын жəне көрсету алаңдарын салу Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Бiлiм тарату орталықтарын БТО салу 2 2 3 салу көрсету 1 алаңдарын салу Ауыл шаруашылығы тауарын бiрлiк 4 өндiрушiлерге консультация беру үшiн автокөлiк сатып алу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Бiр уақытта оқыту үшiн жаңа оқу 40 50 60 оқу орындарының саны орындарының саны Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiлiм тарату орталықтарында % 0,8 0,8 1,1 оқыған ауыл шаруашылығы тауарын өндiрушiлердiң үлесi Бiр тыңдаушыны оқыту теңге 45 000 45 144 55 200 шығындары 8. Мал шаруашылығындағы кең ауқымды селекция Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Эмбрион трансплантаттау зертхана 2 бойынша стационарлық зертханаларды салу Эмбрион трансплантаттау 3 бойынша жылжымалы зертханаларды салу Сүт сапасын талдайтын 1 2 зертханалар салу Мал азығының сапасын 2 талдайтын зертханалар салу Асыл тұқымды малдардың базада 25 000 деректер базасын тiркелген қалыптастыру мал басының саны

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

603

643

1 500

бiр 35 000 25 000 эмбрионды көшiру бойынша қызметке жұмсалатын теңге мың теңге 2 981 121 2 543 886 2 659 918

050 «Өсiмдiк шаруашылығындағы сақтандыруды қолдау»

Ауыл шаруашылық тауарын өндiрушiлерге төленген сақтандыру төлемдерi бойынша сақтандырушының шығындарының 50% бөлiгiн өтеу арқылы өсiмдiк шаруашылығындағы мiндеттi сақтандыруды қолдау. Өсiмдiк шаруашылығындағы мiндеттi сақтандыруды мемлекеттiк қолдау үшiн Қазақстан Республикасы Үкiметi бекiткен тəртiппен бюджет қаражаттарын басқару үшiн агент қызметтерiн төлеу. Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Сақтандырылған алаңның млн. га 14,6 12,8 12,8 12,9 13,0 13,1 жалпы алаңы Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Сақтандырумен қамтылған егiс % 83 69 70 71 72 72 алаңдарының үлесi Сапа көрсеткiштерi Сақтандыру сыйақыларының млн. 1 112,9 1 083,0 1 099,5 1 146,5 1 231,5 1 308,9 күтiлетiн мөлшерi теңге Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Мемлекеттiң сақтандыру теңге 76,2 84,6 85,9 88,9 94,7 99,9 төлемдерiнiң жалпы санынан сақтандыру ұйымдарына шығынның 50 % өтеу үлесi Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 100 000 100 000 1 203 295 64 520 100 000 100 000 теңге Бюджеттiк бағдарлама

051 «Ауыл шаруашылығы өнiмдерi өндiрiсiн басқару жүйелерiн субсидиялау»

Сипаттау

Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiтетiн Ауыл шаруашылығы өнiмдерi өндiрiсiн басқару жүйелерiн бюджеттiк субсидиялау қағидаларына сəйкес агроөнеркəсiптiк кешен субъектiлерiнiң халықаралық стандарттарды əзiрлеу, енгiзу жəне сертификаттау жөнiндегi қызметтерiнiң құнын iшiнара өтеу (50 %-ға дейiн) мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

100

саны

Бюджеттiк бағдарламаның көрсеткiштерiнiң атауы

өлм бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Бағдарламаға қатысатын кəсiпорындардың саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Кəсiпорындардың жалпы санына ИСО, ХАССП халықаралық стандарттарын енгiзген АӨК кəсiпорындарының үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi ИСО, ХАССП халықаралық стандарттарын енгiзудегi шығындарының 1 теңгесiне бюджеттiк субсидияның көлемi Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

бiрлiк

43

37

20-30

13

30-40

30-40

%

9,9

17

17,9

19,1

20,0

21,5

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

есептi кезең

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

теңге

0,32

мың теңге 33 702,3

0,33

0,33

0,23

0,35

0,35

40 993,6

40 000

12 000

60 000

60 000

Бағдарлама Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiткен тiзбеге сəйкес жануарлар мен құстардың аурулары бойынша серологиялық, бактериологиялық, вирусологиялық, паразитологиялық зерттеулердi қоса алғанда, диагностикалық зерттеулер жүргiзу жолыман Қазақстан азаматтарын жəне жануарлар əлемiн адамдар, жануарлар жəне құстар үшiн ортақ аурулардан қорғауға бағытталған Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан бағдарламаның туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарламаның өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi ХЭБ талаптарына сəйкес млн. 34,1 36,4 46,9 39,5 30,8 30,8 қазiргi заманғы зерт-теу диагностикалық əдiстердi енгiзе отырып, мал бастарына диагностикалық зерттеулер жүргiзу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Жануарлар мен құстардың % 100 100 100 100 100 100 ерекше қауiптi аурулары бойынша оң реакция беруiн уақтылы анықтау Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Диагностикалық зерттеулер теңге 487,0 141,8 192 186,7 жүргiзуге жұмсалатын шығындардың орташа құны: - серологиялық 5 412,0 1 418,3 1 418,3 1 418,3 - вирусологиялық 1 584,0 2 518,4 2 518,4 2 518,4 - бактериологиялық 321,0 321 321 321 - паразитологиялық Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 4 282 425 4 698 725 6 730 226 5 728 921 6 027 373 6 027 373 теңге Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

053 «Эпизоотияға қарсы шаралар, жануарлар мен құстардың қауiптi жұқпалы жəне созылмалы ауруларының ошақтарын жою» Бағдарлама ветеринарнариялық алдын алу жəне диагностика iс-шараларын орындау жолымен Қазақстан азаматтарын жəне жануарлар дүниесiн адамдар, жануарлар жəне құстар үшiн ортақ аурулардан қорғауға жəне ауыл шаруашылығы жануарлары мен құстарының жұқпалы аурулары бойынша тұрақты эпизоотиялық ахуалды сақтауға бағытталған жəне өзiне: ветеринариялық препараттарды сатып алу, оның iшiнде республикалық ветеринариялық препараттар запасын толықтыруды; ветеринариялық препараттар сақтауды қамтиды. Сондай-ақ бағдарлама оқшаулау жəне жою iс-шараларын жүргiзу жолымен Қазақстан азаматтарын жəне жануарлар дүниесiн адамдар, жануарлар мен құстар үшiн ортақ аурулардан қорғауға бағытталған. Осы бағдарлама шеңберiнде «Республикалық эпизоотияға қарсы отряд» ММ мынадай iс-шараларды iске асырады: республикалық ветеринариялық препараттар запасын сақтау; ветеринариялық препараттар мен дезинфекциялау құралдарын жеткiзу; өлген малдар мен құстардың өлекселерiн өртеу жолымен жою; ауру жануарларды қайта өңдеу кəсiпорындарына өткiзу; алып қойылған жəне жойылған малдың, азықтың, азық қоспаларының жəне ветеринариялық препараттардың құнын өтеу; эпизоотологиялық ошақта жəне қатерлi аймақта малдар мен құстарды мəжбүрлi егу; ауру малдар мен құстар күтiп ұсталған үй-жайларды дезинфекциялау; зертханалық зерттеу үшiн қан сынамаларын жəне патологиялық материалды алу жəне жеткiзу; созылмалы ауруларға бақылаулық зерттеу жүргiзу (жануарларды екi еселi керi нəтиже алғанға дейiн зерттеу); карантиндiк бекеттер, дезинфекциялық тосқауылдар орнату жəне карантин уақытында оларда тəулiк бойы кезекшiлiк ұйымдастыру. Шектес мемлекеттерде жануарлар мен құстардың аса қауiптi жұқпалы аурулары пайда болған кезде республикаға инфекцияның енуiне жол бермеу бойынша шекаралық карантиндiк уақытша бекеттер ұйымдастыру жүзеге асырылады, ол: дезинфекциялау құралдарын республикалық запастан осы бекеттерге дейiн жеткiзудi; көлiк құралдарын дезинфекциялау үшiн дезинфекциялық уақытша тосқауылдар орнату немесе қолданыстағы дезинфекциялық тосқауылдарды жөндеу жəне шектес мемлекетте эпизоотиялық ахуал тұрақтанғанға дейiн оларда тəулiк бойы кезекшiлiк ұйымдастыруды қамтылады. Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан бағдарламаның туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Жануарлар мен құстардың аса млн. доза 104 107,1 80-140 117,1 110,8 113,8 қауiптi ауруларының алдын мың литр 20 10 10 алу үшiн ветеринариялық препараттарды сатып алу жəне сақтау жəне республикалық ветеринариялық препараттар жəне лезинфекциялау құралдарын запасын толықтыру Алынған жəне жойылған: мың бас 14,23 28-60 36 55 55 ҰМ IҚМ мың бас 0,7 0,1-0,3 3,7 1,2 1,2 құстар мың бас 1,5-3 5 5 жылқы мың бас 0,01 0,12 0,12 шошқа мың бас 0,01 2 2 түйе шығындарын өтеу мың бас 0,01 0,05 0,05 Республикалық млн. доза 107,1 80-130 109,7 109,2 112,2 ветеринариялық препараттар запасын қоспағанда, сатылып алынған ветеринариялық препараттарды аса қауiптi жануарлар мен құстардың аса қауiптi ауруларының алдын алу үшiн облыстардың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органдарына беру Анықталған ошақтарды ошақ 229 351 50-300 50-300 50-300 50-300 оқшаулау, жою жөнiндегi ветеринариялық iс-шараларды жүргiзу Шекара маңы карантиндiк бiрлiк 50 9 0-50 0-50 0-50 0-50 бекеттерiнде дезифекциялық уақытша тосқауылдарды (шектес мемлекеттерде жануарлар мен құстардың аса қауiпты жұқпалы ауруларының ошақтары пайда болған кезде) құру Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Эпизоотиялық əл-ауқатты % 100 100 100 100 100 100 қамтамасыз ету мақсатында жануарлар мен құстардың аса қауiптi ауруларына қарсы жоспарланған ветеринариялық iс-шаралар (вакцинациялау) жүргiзу Жануарлар мен құстардың аса % 100 100 100 100 100 100 қауiптi, созылмалы жұқпалы ауруларының анықталған қолайсыз пункттерiн санациялау, оқшаулау жəне жою Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Мыналарға: теңге 3-3000 3-3300 3-3400 3-3500 - ветеринариялық препараттың бiр дозасын сатып алуға; - ветеринариялық 14 093,3 14 093,3 14 093,3 препараттардың франко-қоймада сақтауға (тəулiкте) шығындар құны Иелерiне алып қойылған жəне АЕК 0,12-73 34,10,420,42жойылған: 234,9 94,82 94,82 - малдың (1 басқа) шығынын өтеу Бюджеттiк шығыстар көлемi мың теңге 7 230 2 778 3 628 243 5 050 995 4 456 966 4 678 662 115,2 961,9 054 «Шаруашылықаралық арналар мен гидромелиоративтiк құрылыстардың аса апатты учаскелерiн күрделi жөндеу жəне қалпына келтiру» Ауыл шаруашылығы су пайдалану жүйесiнiң жұмыс iстеуiн жақсартуға бағытталған су шаруашылық нысандарында күрделi жөндеу жүргiзу Бюджеттiк мазмұнына байланысты күрделi шығыстарды жүзеге асыру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

саны

12

13

22

19

5

%

25

31

59,1

63,1

100

мың теңге

37 765,1

57 626,4

101 520,2 59 809,4

43 304,9 47 731,0

58 200,1 59 573,4

68 992,9 179 084,2 352 512,3 191 686,8 160 586 19 520,5 9 657,9 3 739,4

ПƏК

0,8

0,8

0,8

мың теңге

493 413,9 756 560,6 4 992 205 3 706 151 1 956 000

0,8

0,8

055 «Аграрлық ғылым саласындағы мемлекеттiк сыйлықтар»

Ғалымдардың, оның iшiнде дарынды жастардың қызметiн ынталандыру үшiн АӨК саласындағы үздiк ғылыми жұмыстары үшiн А.И.Бараев атындағы сыйақыны iзденуге жыл сайынғы конкурсты өткiзу Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан бағдарламаның туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл

жобаланатын жыл 2015 жыл

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Сыйақы мөлшерi: бiрiншi сыйақы бойынша екiншi сыйақы бойынша үшiншi сыйақы бойынша Лауреаттар саны бiрiншi сыйақы бойынша екiншi сыйақы бойынша үшiншi сыйақы бойынша Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Сыйақылар саны бiрiншi екiншi үшiншi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Лауреаттың қатысу үлесiне қарай сыйақы мөлшерi: бiрiншi сыйақы бойынша екiншi сыйақы бойынша

2

3

4

5

7

8

9

АЕМ

200

0

200

200

200

адам

150 100 4

0 0 1-3

150 100 1-3

150 100 1-3

150 100 1-3

6 5

1-3 1-3

1-3 1-3

1-3 1-3

1-3 1-3

1

0

1

1

1

1 1

0 0

1 1

1 1

1 1

64 800

0

100 800-302 400 75 600-226 800 50 400-151 200 881

107 866-323 600 80 900-242 700 53 933-161 800 944

107 866-323 600 80 900-242 700 53 933-161 800 944

бiр-лiк

теңге

9 720 -48 0 600

үшiншi сыйақы бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

052 «Жануарлар ауруларының диагностикасы»

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Ерекше апатты нысандарды күрделi жөндеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Шаруашылықаралық каналдар мен Гидромелиоративтiк құрылыстардың аса апатты учаскелерiнiң техникалық жай-күйiн жақсарту үшiн күрделi жөндеуден өткiзiлген объектiлердiң тиiстi жылға арналған жалпы мөлшердегi үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Күрделi жөндеуге жұмсалатын орташа шығындар: - магистралдық каналдар мен коллекторлар бойынша - су қоймалары бойынша - гидротораптар бойынша - тiк дренаж ұңғымасы бойынша Суармалы жүйелердiң пайдалы əсер коэффициентi Бюджеттiк шығыстар көлемi

19 440-38 0 880 мың теңге

647,8

79

6

67

056 «Ауыл шаруашылығы өнiмiнiң бəсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру»

Жоба ауыл шаруашылығы өнiмдерiнiң бəсекеге қабiлеттiлiгiн əлемдiк стандарттарды, өнiм сапасын бақылаудың қазiргi заманғы жүйесiн енгiзу, агромаркетингтi дамыту, бiлiм тарату (экстеншн) жүйесiн жасау, аграрлық ғылымды жетiлдiру негiзiнде арттыруға бағытталған. Осы жоба шеңберiнде қолданыстағы ветеринариялық жəне карантиндiк зертханалар желiсiн жаңарту, ауыл шаруашылығы өнiмi бойынша Ұлттық референттiк зертхананы (ҰРЗ) жобалау жүргiзiлетiн болады. Сонымен бiрге ауыл шаруашылығы тауарын өндiрушiлерiне, қайта өңдеу кəсiпорындарына, ғылым мекемелерiне жəне жеке сынақ зертханаларына конкурстық негiзде гранттар беру, техникалық регламенттер əзiрлеу жəне стандарттарды үндестіруге көзделген. Бюджеттiк мазмұнына бюджеттiк инвестицияларын жүзеге асыру бағдарламаның байланысты түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк зертханаларды жаңарту (зертханалық жабдықтар алу) Зертхана мамандарын ел iшiнде оқыту Зертханалық практиканы халықаралық консультант шақыру арқылы жақсарту 7 техникалық регламенттердi стандарттарды үндестіру бойынша халықаралық кеңесшiнi шақыру арқылы жетiлдiру ИСО 22000:2005 стандарты негiзiнде тағамдық өнiмдердiң қауiпсiздiгiн басқару жүйесiн гранттар беру арқылы ендiру КГЖ бойынша болашақ қатысушыларды конкурсқа қатысу үшiн өтiнiмдер толтыруға оқыту жəне КГЖ бойынша кiшi жобаларға мониторинг жасау Жас ғалымдардың бiлiктiлiгiн шетелдерде арттыру Шетелдерде аграрлық ЖОО жəне колледждер оқытушыларының бiлiктiлiгiн арттыру Бiлiм тарату жəне бiлiм беру жүйесi бойынша оқыту Зертхана мамандарын шетелде оқыту АШМ қызметкерлерiнiң жəне Жобаны үйлестiру орталығы қызметкерлерiнiң халықаралық iс-тəжiрибелерiн жетiлдiру Жобаны iске асыру жөнiндегi семинар Жоба веб-сайты жұмысын қолдау Жобаның ақпараттықмониторинг жүйесiнiң жұмысын қолдау, оның iшiнде 1С бағдарламасын қолдау Бiлiм тарату жəне беру жүйесiнiң қызметiн қамтамасыз ету Қаржылық агент қызметiн сатып алу (сенiм бiлдiрiлген институт) КГЖ бойынша гранттiк ұсыныстарды бағалау үшiн тəуелсiз сарапшылардың қызметiн төлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк зертханаларды осы заманғы құрал-жабдықтармен жабдықтау Конкурстық гранттар жүйесi бойынша берiлген гранттар саны Құрылған инфрақұрылымдық обьектiлер саны Жаңа технологиялар енгiзген шаруашылықтар саны Өндiрiлген өнiм имиджiн жақсартқан ауыл шаруашылық кəсiпорындар саны Əзiрленген жəне таратылған ғылыми-техникалық құжаттамалар саны Жаңғыртылған жеке меншiк зертханалар саны Сапа көрсеткiштерi Конкурстың бiрiншi кезеңiнiң нəтиже-лерi бойынша КГЖ бойынша сапалы жасалған конкурстық өтiнiмдер саны Шетелдерде жəне ел iшiнде оқытудан өту нəтижесiнде алынған бiлiм мен iс-тəжiрибелiк машықтарға қанағаттанған жас ғалымдардың, аграрлық ЖОО мен колледждерi оқытушыларының, зертхана қызметкерлерiнiң үлесi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Инновациялық технологияларды енгiзу жəне маркетингтiк инфрақұрылымды жақсарту бойынша, қолданбалы ғылыми зерттеулердi дамыту үшiн жеке меншiктегi зертханаларды жаңарту бойынша 1 кiшi жобаны жүзеге асыруға жұмсалатын орташа шығын Мемлекеттiк зертханаларды жаңартудың (зертханалық жабдықтар алу) орташа шығыны Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау Бюджеттiк бағдарламаның түрi

2

3

4

5

6

7

8

9

зертхана 21 адам

80

70

70

адам/ай

2

3

3

адам/ай

1

саны

10

адам 583 семинар саны

314

100 кем емес 12

адам

35

12

адам

40

адам

100

адам

30

адам

6

6

семинар 1

1

1

веб-сайт 1

1

1

жүйе

1

1

1

жүйе

1

1

1

1

агент

1

1

1

1

адам

113

96

зертхана 21

бiрлiк

211

280 9 116 10 100

бiрлiк

20

%

57,9

58

%

90

90

3 016

3 924

2 990

1 035,4

26 325

мың теңге

1 603 317 1 058 553,6

1 340 258 225 206

057 «Агроөнеркəсiптiк кешен субъектiлерiн өтеусiз негiзде ақпараттық қамтамасыз ету» Агроөнеркəсiп кешенi субъектiлерiне өтеусiз негiзде ақпарат ұсыну, сондай-ақ ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерi арасында бiлiмдердi тарату процестерiн ұйымдастыру мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету

iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем көрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi 1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ауылдық ақпараттықконсультациялық орталықтар (ААКО) саны Халықаралық сарапшыларды тарта отырып, табынның өсiмiн молайту жəне басқару жөнiндегi семинарлар өткiзу Семинарлар шеңберiнде қамтылған бағыттар саны Табынның өсiмiн молайту жəне күтiп ұстау бойынша консалтинг қызметтерiмен қамтылған АӨК субъектiлерiнiң саны Өтеусiз негiзде ақпаратпен қамтылған субъектiлер Өткiзiлген ғылымипрактикалық семинарлар саны Оқытылған тыңдаушылар саны Өткiзiлген iс-шаралар саны

жеке ағымдағы есептi кезең

2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

бiрлiк

160

160

160

160

160

160

бiрлiк

12

12

12

12

бiрлiк

5

5

5

5

бiрлiк

1 300

1 300

1 300

1 300

бiрлiк

45 000

45 000

55 000

60 000

60 000

60 000

бiрлiк

65

65

80

95

107

130

1 349 1

2 000 1

2 375 1

2 675 1

3 250 1

5 000

8 10 000

4 10 000

4 10 000

10 000

25,6

31,3

34,2

34,2

34,2

адам 1 350 жəрмеңке есептер адам

Талдамалық есептер саны «Дербес қызмет көрсету» қызметiн алған АӨК субъектiлерiнiң саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Өтеусiз негiзде ақпаратпен % қамтылған АӨК субъектiлерiнiң (қызмет ететiн АӨК субъектiлерiнiң жалпы санынан) үлесi

25,6

(Жалғасы 16-бетте).

жобаланатын жыл 2015 жыл 9


16

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 13 – 15-беттерде). Оқытумен қамтылған АӨК субъектiлерiнiң (қызмет ететiн АӨК субъектiлерiнiң жалпы санынан) үлесi Консалтинг қызметтерiмен қамтылған АӨК субъектiлерiнiң (қызмет ететiн АӨК субъектiлерiнiң жалпы санынан) үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 субъектiге табынның өсiмiн молайту жəне күтiп ұстау бойынша консалтинг қызметтерiн көрсетуге орташа шығын Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

%

0,7

0,7

%

1,1

0,7

теңге

мың теңге

232 010

189 900

273 907

756 672

1,1

0,7

215 385

771 864

1,3

0,7

230 461

764 995

1,5

0,7

246 594

740 515

061 «Мемлекеттiк ресурстарға астықты сатып алу»

Мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервiн жаңарту, мемлекеттiк өткiзiлетiн астық ресурстарын қалыптастыру жəне iшкi нарықты реттеу үшiн отандық ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiнен мемлекеттiк ресурстарға астық сатып алу Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан бағдарламаның туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк астық мың 620,8 227,4 500 150 500 500 ресурстарына астық сатып алу тонна Республика тұрғындарының екi мың 500,0 227,4 500 500 500 500 айлық қажеттiлiгiн қамтамасыз тонна ету үшiн мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервiнде астықтың бар болуы Мемлекеттiк астық сатып алуға бiрлiк 219 91 200 60 100 100 қатысатын ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiнiң саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi % 15 15 15 15 15 15 Азық-түлiк астығына халық қажеттiлiгiнiң жылдық қажеттiлiгiн қамтамасыз етiлуi Iшкi астық нарығын реттеу мың 620,8 227,4 500 500 500 500 үшiн мемлекеттiк өткiзiлетiн тонна астық ресурстарының бар болуы % 30 30 30 30 30 30 Есептi кезеңнiң соңына мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервiне орналастырылған ағымдағы жылғы егiн астығының үлесi (ғылыми негiзделген нормалар бойынша 30 %-дан кем емес) Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Мемлекеттiк астық теңге 18 500 31 445 25 500 45 000 37 000 37 000 ресурстарына сатып алынатын 3-сыныпты жұмсақ бидайдың 1 тоннасының орташа құны Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 11 178 11 250 12 750 6 750 000 18 500 18 500 теңге 000 000 000 000 000 Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

062 «Азық-түлiк астығы мемлекеттiк резервiнiң астығын сақтау жəне ауыстыру»

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

мазмұнына байланысты

Мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервiнiң астығын сақтау жəне орнын ауыстыру

iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы 1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Республиканың астық қабылдау кəсiпорындарында сақтаудағы мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервi астығының көлемi Бiр астық қабылдау кəсiпорнынан басқасына орны ауыстырылған мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервi астығының көлемi Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Республиканың тұрғындарының екi айлық қажеттiлiгiн қамтамасыз ету үшiн мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервiнiң үлесi Бiр астық қабылдау кəсiпорнынан басқасына орны ауыстырылған мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервi астығының үлесi Азық-түлiк астығына ел халқы қажеттiлiгiнiң жылдық қажеттiлiктен қамтамасыз етiлуi Сапа көрсеткiштерi Мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервi астығының сандық-сапалық сақталуы Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Орташа құны: мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервiнiң 1 тоннасын айына сақтау Мемлекеттiк азық-түлiк астығы резервiнiң 1 тоннасының орнын ауыстыру Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

өлшем бiрлiгi

мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету жеке ағымдағы есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл

жобаланатын жыл 2015 жыл

2

3

4

5

6

7

8

9

мың тонна

500

500

500

500

500

500

мың тонна

17

17

17

17

17

17

%

100

100

100

100

100

100

%

24,3

3,4

3,4

3,4

3,4

3,4

%

15

15

15

15

15

15

%

100

100

100

100

100

100

теңге

135

135

145

150

150

150

теңге

2 900

2 300

2 400

2 500

2 500

2 500

мың теңге

1 150 291,7

848 876

910 800

942 500

942 500

942 500

Халықтың жəне экономика салаларының суға əлеуеттi қажеттiлiктерiн қанағаттандыру үшiн негiзгi бағыттарды айқындау; су ресурстарын басқару жүйесiн қалыптастыру жəне дамыту; экономиканың су секторында əдiстемелiк негiздi жəне ғылыми-ақпараттық əлеуеттi жетiлдiру; су пайдалану тиiмдiлiгiн арттыру; халықаралық ынтымақтастықты дамыту жəне трансшекаралық су объектiлерiн басқаруды жетiлдiру мазмұнына мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан байланысты туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету жеке ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл

жобаланатын жыл 2015 жыл

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Негiзгi өзен бассейндерi жəне жалпы ел бойынша су ресурстарын кешендi пайдалану жəне қорғау схемасын жаңарту Мемлекеттiк су кадастрының бөлiмдерiн жаңарту Су шаруашылығы комитетiнiң Су ресурстарын басқару жөнiндегi бiрыңғай ақпараттық-талдамалық жүйеге қосылатын өңiрлiк органдарының саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Өзен бассейндерiн жаңартылған су ресурстарын кешендi пайдалану жəне қорғау схемаларымен қамту пайызы (8 су шаруашылығы бассейнi – 100 % есебiнен) Қолданыстағы əдiстемелерге сəйкес су объектiлерiнiң жай-күйi, оларды пайдалану жəне қорғау туралы жүйленген мəлiметтер жинағымен қамту толықтығы Суды пайдаланудың бастапқы есепке алу жеделдiгiн арттыру Су ресурстары комитетiнiң Су ресурстарын басқару жөнiндегi бiрыңғай ақпараттықталдамалық жүйе енгiзiлген өңiрлiк органдарының саны (өсумен) Трансшекаралық өзендер бойынша шектес елдер шегiнде су тұтынуды бағалау əдiсiн əзiрлеу Сапа көрсеткiштерi

2

3

9

4

дана

дана

1

1

5

6

7

8

2

1

1

2

1

1

1

1

3

3

%

20

30

40

60

%

100

100

100

100

пайыз

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

есептi кезең

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Өндiрiстiк практикадан өткен студентер саны Ормандардың өсiмiн молайту жөнiндегi iс-шаралар өткiзу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Оқыту практикасын жүргiзу жоспарын қамтамасыз ету Ормандардың өсiмiн молайту жөнiндегi жоспарлы көрсеткiштi қамтамасыз ету Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Орташа шығындар: - студенттердiң оқыту практикасын өткiзуге (1 адамға) - ормандардың өсiмiн молайту жөнiндегi iс-шараларды орындауға (1 га) Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

5

60

23

30

30

30

30

га

20

20

20

16

16

16

%

100

100

100

100

100

100

%

100

100

100

100

100

100

мың теңге

мың теңге

21 000

22 495

25 716,5

11 160

9 283

9 754

9 755

10 438

12 110

108 229

115 615

21 867

24 967

62 298

67 250

688 331

559 698

іске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Компенсациялық табиғат қорғау су жiберулерi: - Шiдертi өзенi жайылмасының сағаларында - Қызылорда облысының көлдерi үшiн - Теңiз-Қорғалжын мемлекеттiк табиғи қорығы көлдерiнiң экологиялық жай-күйiн жақсарту үшiн Су басу кезiнде толықтырылатын көлдер саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Табиғи көктемгi гидрологиялық режимнiң қалпына келу дəрежесi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

2 млн. м3

25,2

4

4

4

118

137,9

148,1

174,7

174,7

174,7

31 887,5

32 356,8

34 668

41 615

41 730

41 730

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

ағымдағы

2 дана

50

50

50

50

50

50

мың дана

745,0

900

1000

830

840

990

мың кг

116,2

115,9

116

116

116

116

%

100

100

100

100

100

100

%

148

100

100

100

100

100

%

есептi кезең

100

22,8

100

2,10

100

2,38

100

2,57

100

2,57

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

2,57

149,8

78

82,6

48,7

46,1

42,9

мың теңге

137 203

93 958,8

109 697

116 367

116 367

116 367

070 «Орман-аңшылық шаруашылығын орналастыру жəне орман шаруашылығын жобалау, орман жəне жануарлар дүниесi саласындағы есепке алу жəне биологиялық негiздемелер» Орман орналастыру жұмыстарын жəне орман шаруашылығын жобалауды жүргiзу, ормандарды мемлекеттiк есепке алуды жүргiзу, орман жəне аңшылық шаруашылығы мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды ғылыми-əдiстемелiк əзiрлемелермен қамтамасыз ету Бюджеттiк мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан бағдарламаның туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi іске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк орман қорының мың га 891 407 873,1 546,7 655,4 587,7 аумағында орман орналастыруды жүргiзу Ормандарды өртке қарсы дана 1 1 13 2 жайландыру жобаларын алу Ғылыми негiзделген ұсынымдар дана 2 2 4 3 4 4 мен əдiстемелер əзiрлеу Сирек кездесетiн жəне құрып мың га 123 000 123 000 123 000 123 000 123 000 123 000 кету қаупi төнген тұяқты жануарлар түрлерi мен киiктердiң санын мекендеу ареалында есепке алуды жүргiзу Жануарлар дүниесiнiң есеп 1 1 1 1 1 1 объектiлерiн алуға биологиялық негiздеме дайындау есеп 1 1 1 1 1 Сирек кездесетiн жəне құрып кету қауiпi төнген тұяқты жануарлар түрлерi мен киiктер жөнiндегi ғылыми зерттеулер жүргiзу есеп 1 1 1 1 1 Аңшылық алқаптарында шаруашылық аралық аңшылық орналастыруды жүргiзу Жануарлар дүниесiнiң дана 1 1 1 кадастры, мониторингi жəне есепке алу автоматтандырылған бағдарламасын əзiрлеу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi % 50 50 50 50 50 50 Санын есепке алумен қамтылған сирек кездесетiн жəне құрып кету қауiпi төнген тұяқты жануарлар түрлерi мен киiктердiң мекендеу ареалы ауданының үлесi % 100 100 100 100 100 100 Санын анықтау кезiнде сирек кездесетiн жəне құрып кету қауiпi төнген тұяқты жануарлар түрлерi мен киiктердiң мекендеу ареалының ауданын қамту Аңшылық алқаптарында мың га 2,5 2,5 4,2 3,5 3,5 3,5 шаруашылық аралық аңшылық орналастыруды жүргiзу % 50 75 100 Жануарлар дүниесiнiң мемлекеттiк кадастры, мониторингiн жəне есепке алуды жүргiзудi автоматтандыру Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Орташа шығындар: мың 250,8 595,1 315,4 521,5 494,7 551,6 - мемлекеттiк орман қорының теңге аумағында орман орналастыруды жүргiзуге (1 га) - сирек кездесетiн жəне құрып 0,65 0,69 0,75 0,57 0,74 0,74 кету қауiпi төнiп тұрған тұяқты жануарлар түрлерi мен киiктердiң санын есепке алуды жүргiзуге (1 га) Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 424 377,4 421 378 501 103 465 903 507 834 507 834 теңге 071 «Астана қаласының жасыл желектi аймағын құру» Астана қаласының жасыл желектi аймағын құру мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету iске асыру тəсiлiне байланысты Ағымдағы/даму өлшем бiрлiгi

жеке ағымдағы есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары

жобаланатын жыл

113 943

177 486

2

3

4

5

6

7

8

мың га

5

5

5

5

5

5

мың га

45

50

55

60

65

70

мың теңге мың теңге

352,9

370,1

424

475

557,9

557,9

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

9

1 764 701 1 844 632 2 126 470 2 374 991 2 789 641 2 789 641

ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

есептi кезең

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк орман қорының аумағын авиациялық қорғау Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Авиациялық күзет анықтаған қызмет көрсетiлетiн аумақтағы орман өрттерiнiң үлесi (тiркелген өрттердiң жалпы санынан) Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 га мемлекеттiк орман қорын авиациялық қорғауға орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

мың га

7 909,6

5 639

9 013

8 869

8 869

8 869

%

75

79

71

72

73

73

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

мың теңге

130,8

178

176,9

191,9

192

192

мың теңге

1 034 591 1 003 817 1 582 635 1 702 211 1 702 211 1 702 211

Сипаттау

Сирек кездесетiн жəне құрып кету қауiпi төнiп тұрған жабайы тұяқты жануарлардың түрлерi мен киiктердi қорғау, олардың қауымдастығын олардың кəсiпшiлiк санына жеткiзу үшiн табиғи еркiндiк жағдайда сақтауды қамтамасыз ету жəне жыл сайынғы өсiмiн биологиялық негiздемелеу

1,04

Бюджеттiк шығыстар көлемi

мың теңге

425 500

486 200

804 584

2 019 202 1 393 256 1 393 256

Бюджеттiк мазмұнына байланысты бағдарламаның түрi іске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

есептi кезең

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Күрделi жөндеу жүргiзiлген əкiмшiлiк ғимараттар саны Материалдық-техникалық жай-күйi жақсартылатын мемлекеттiк мекемелер саны Серверлiк үй-жайды жаңғырту Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Материалдық-техникалық жарақтандыру жақсартылатын ұйымдардың жалпы мекемелер санынан үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Көрсетiлген қызмет бiрлiгiне орташа шығындар: - күрделi жөндеу бойынша - материалдық-техникалық жарақтандыру бойынша - серверлiк ғимаратты жетiлдiру бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

ғимарат

7

4

2

бiрлiк

7

37

210

%

2,8

15,1

86,1

мың теңге

10 613,2

12 578,5

13 036

-

2 070

6 083,2

74 292,3

126 893,5 1 303 555 149 492

қызмет

өлшем бiрлiгi

1

2

мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету жеке

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары

жобаланатын жыл

2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл

Бюджеттiк бағдарлама

068 «Орман шаруашылығы саласындағы ормандарды қорғау, сақтау жəне ұдайы өсiру, орман пайдалану жəне оқу-өндiрiстiк қызметтi қамтамасыз ету»

Сипаттау

«Сандықтау оқу-өндiрiстiк орман шаруашылығы» ММ негiзiнде оқыту практикаларын өткiзу

Түпкi нəтиже көрсеткiштерi

Қорғалатын аумақ ауданы

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

42 1 17,2

3 095 19 492

мың теңге

078 «Фитосанитария» шаруашылық жүргiзу құқығындағы республикалық мемлекеттiк кəсiпорынның жарғылық капиталын ұлғайту» Бюджеттiк инвестициялар жолымен ҚР АШМ АӨК МИК «Фитосанитария» ШЖҚ РМК-ның материалдық-техникалық базасын жаңарту жəне толықтыру. Бюджеттiк мазмұнына бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру бағдарламаның байланысты түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Мамандандырылған дана 231 техниканы сатып алу Мамандандырылған дана 12 жабдықты сатып алу Өндiрiстiк базаларды сатып дана 3 алу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Материалдық-техникалық % 49,7 базаны жаңарту жəне толықтыру Сапа көрсеткiштерi Карантиндiк объектiлерге % 92 қарсы химиялық өңдеумен қамту пайызы Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 92 Қазақстан Республикасының % аумағында карантиндiк объектiлердiң таралуын болдырмау 1 бiрлiктi сатып алуға орташа шығындар: - мамандандырылған техника мың 2 198 теңге - мамандандырылған жабдық мың 1 544 теңге - өндiрiстiк база мың 62 595 теңге Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 714 121 теңге Бюджеттiк бағдарлама

079 «Машина-трактор паркін жаңарту жəне техникалық құралдармен жарақтандыру үшін су шаруашылығы объектілерін пайдаланатын Су ресурстары комитетінің республикалық мемлекеттік кəсіпорындарының жарғылық капиталын ұлғайту» Сипаттау Су шаруашылығы объектiлерiн пайдаланатын республикалық мемлекеттiк кəсiпорындардың өндiрiстiк мiндеттерiн шешу, қаржылық сауықтыру жəне материалдық-техникалық базасын толықтыру жолымен үздiксiз су берудi қамтамасыз ету, су шаруашылығы объектiлерiн пайдаланатын республикалық мемлекеттiк кəсiпорындарының жарғылық қорын ұлғайту жолымен еңбек өнiмдiлiгiн арттыру жəне жағдайларын жақсарту Бюджеттiк мазмұнына бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру бағдарламаның байланысты түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Қазақстан Республикасы Ауыл техника 90 102 120 шаруашылығы министрлiгi Су саны ресурстары комитетiнiң республикалық мемлекеттiк кəсiпорындарының құрылыс, мелиоративтiк техникамен жəне технологиялық жабдықпен жарақтануын жақсарту Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Су шаруашылығы % 10 20 40 объектiлерiн пайдаланатын республикалық мемлекеттiк кəсiпорындардың жарғылық қорын ұлғайту пайызы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Сатып алынатын техника мың 7 921,1 6 989,2 5 940,8 бiрлiгiне орташа шығындар теңге Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 712 900 712 900 712 900 теңге Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

081 «Ветеринариядағы мониторинг, референция, зертханалық диагностика жəне тағам қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету» Бағдарлама «Ветеринариядағы ұлттық референттiк орталық» ММ жануарлар мен құстардың аса қауiптi ауруларының табиғи ошақтарын уақытылы айқындауға, республика аумағында олардың таралуын болдырмауға мүмкiндiк беретiн жабайы фаунаның эпизоотиялық мониторингiн жүргiзуi жолымен Қазақстан азаматтарын жəне жануарлар дүниесiн адам жəне жануарлар үшiн ортақ аурулардан қорғауға, сондай-ақ мемветқадағалау объектiлерiнде жəне тыс ортада радиоактивтi ластану мониторингiн жүргiзуге (радиактивтi жəне уытты затта құрамының деңгейiн айқындауға) бағытталған, сондай-ақ осы бағдарлама шеңберiнде жануарлар мен құстардың ауруын референттiк зерттеулер жүргiзу, тамақ қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету жəне Ұлттық микроорганизмдер штаммдары коллекциясын жүргiзу жөнiндегi функциялар жүзеге асырылады мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Халықаралық стандарттар деңгейiнде референттiк зертханалық зерттеулер жүргiзу Жабайы фаунаның жыл сайынға эпизоотиялық мониторингi Ұлттық микроорганизмдер штаммдары коллекциясын сақтауды жəне жүргiзудi қамтамасыз ету Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Жаңартылуға (белсендiлiгiн қолдауға) жататын микроорганизмдер штаммдарының Ұлттық микроорганизмдер штаммдары коллекциясының жалпы санынан үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Зерттеулер жүргiзу шығындарының орташа құны: - бактериологиялық - вирусологиялық (серологиялық) - молекулярлық-генетикалық - химикалық-токсикологиялық, биохимиялық - радиологиялық

2

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

мың зерттеу

15,3

36,3

43,4

77,0

77,8

77,8

экспедициялар

24

42

44

45

46

47

штаммдар

387

405

415

520

529

535

%

100

29,1

29,6

41,7

56,7

65,4

3 175,67

3 857,14

3 896,1

3 908,3

3 164,25

2 707,3

2 714,8

2 714,8

3 081,07 3 160,08

2 977,3 3 358,2

2 980,0 3 358,2

2 995,6 3 358,2

теңге

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

106 563,8 171 171

252 935

258 332

258 465

082 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне тұқым шаруашылығын қолдауға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Тұқым шаруашылығын дамытуды субсидиялау Мазмұнына трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар ұсыну байланысты Iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең бағдарламакөрсеткiштерiнiң бiрлiгi жылдың атауы жоспары

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау Бюджеттiк бағдарламаның түрi

мың га

3 123 000

4 123 000

5 123 000

6 123 000

7 123 000

8 123 000

2

3

4

5

Субсидияланған бiрегей тұқым көлемi

мың тонна

9,9

7,45

7,2-10,2

Субсидияланған элиталық тұқым көлемi

мың тонна

60,7

80,9

5,9

13,59

мың дана 1 784,1

бiрлiк

Егiстiкке қолданылатын кондициялық тұқым үлесi

%

Егiстiк алқабы құрамындағы элиталық егiстiк үлесi

%

6

9

Субсидиялауға жататын га жемiс-жидек дақылдары мен жүзiмнiң көпжылдық екпе аналықтарын отырғызу ауданы Көшеттердi арзандатылған құны бойынша өқткiзу көлемi

24-40

25-50

52

55

60

100-155 210-252

100-160 210-260

110-170 220-270

250 350

270 370

290 390

50-75 50-75 55-75 110 120 130 1 911 124 2 087 532 2 422 386 2 451 448 2 528 468 4 616 233

083 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне асыл тұқымды мал шаруашылығын қолдауға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерi сатып алған асыл тұқымды өнiмнiң (материалдың) құнын iшiнара арзандату (50 %-ға дейiн) мазмұнына трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар ұсыну байланысты iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Асыл-тұқымды өнiмнiң (материалдың) сатылуы, оның iшiнде: - IҚМ - қой, шошқа, жылқы, түйе - аталық бұқа ұрығы - асыл-тұқымды жұмыртқа - тəулiктiк балапандар Асыл-тұқымды малдарды ұстау, оның iшiнде: - еттi тұқымды аталық бұқалар - «Қазақ тұлпары» ЖШС-де асыл-тұқымды жылқыларды - «Асыл түлiк» АМРО АҚ-да асыл-тұқымды аталық бұқаларды Шетелдiк селекциялы асыл-тұқымды IҚМ төлiн сатып алу Өнiмдiк жəне тұқымдық сапасын жақсарту үшiн IҚМ-мен селекциялық жəне асыл тұқымды жұмыстарды жүргiзу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы малдың жалпы санымен салыстырғандағы асыл тұқымды ауыл шаруашылығы малдың үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Шаруашылықтардың барлық категорияларында ауылшаруашылық жануарлары мен құстардың өнiмдiлiгi: - 1 сиырды сауу -1 қойдың жүнiн (орташа) қырқу - 1 тауықтың жылдық (орташа) жұмыртқалау жиiлiгi Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

мың бас тонна 2 762,3 мың доза мың дана 7 904,0 мың бас

8 043,5 201,9 7 560,0 30,0

10,8 7 186 208,5 9 641,8 473,2

бас бас

257

300

бас

70

72

бас

4 703 498

16,7 6 158 262,2 2 632 805,8

16,7 6 158 262,2 2 632 805,8

277

528 265

2 420 270

2 420 275

80

60

80

80

10 979

22 743

14 000

14 000

232 794

299 002

299 002

бас

14,2 7 747

%

6,2

7,5

8

11

12

14

кг

2 233 2,8

2 450 3,1

2 272 2,9

2 211 2,5

2 325 3,1

2 350 3,2

дана

217

208

218

214

225

230

мың теңге

2 497 397 3 429 554 5 080 349 10 315 593 9 487 178 9 487 178

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

Бюджеттiк бағдарлама

086 «Ауыл шаруашылығын жекешелендiруден кейiнгi қолдау жөнiндегi жобаға кредит беру»

Сипаттау

Жоба Қазақстанның барлық облыстарына кредит желiсiн таратуға жəне ауылдық жердегi шағын қаржыландыру, құрылымдық қаржыландыру жəне ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдығының лизинг бағдарламасы сияқты қаржыландыру тетiктерiн енгiзуге бағытталған

Бюджеттiк бағдарламаланың түрi

мазмұнына байланысты iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем көрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi 1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiне, қайта өңдеушiлерге одан əрi кредит беру үшiн екiншi деңгейдегi банктерге кредит беру Шағын қаржы ұйымдарына одан əрi кредит беру үшiн қарыз алушы жем кредит беру Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Жобаға қатысу құқығының бар болуы өлшемдерiне сəйкестiгi тұрғысынан бағалаудан өткес қатысушы шағын қаржы ұйымдарының саны Жобаның кредиттiк желiсiне қатысатын екiншi деңгейдегi банктер мен лизингтiк компаниялар саны Шағын кредит желiсiнiң қаражатынан берiлген шағын кредиттер саны Сапа көрсеткiштерi Республикалық бюджетте тиiстi жылға көзделген қаражат шегiнде кредиттiк жəне шағын кредит желiсiнiң қаражатын субкредит алушыларға (ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерi мен басқа да ауылдық жер өкiлдерiне) барынша көп бөлу Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы тауар өңдiрушiлерiнiң кредит ресурстарымен қамтамасыз етiлуi 1 Түпкi қарыз алушыға субқарыздың орташа мөлшерi Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

бюджеттiк кредиттер ұсыну жеке даму есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

мың теңге

182 019,4 1 115 187 588 000

мың теңге

60 729

саны

4

4

саны

4

4

саны

жобаланатын жылдар 2015 жыл 9

1

50

%

100

100

100

шаруашылықтардың саны мың теңге мың теңге

7

75

14

42 000 242 748,4 1 115 187 588 000

Бюджеттiк бағдарлама

088 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне мал шаруашылығы өнiмдерiнiң өнiмдiлiгiн жəне сапасын арттыруды субсидиялауға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Сипаттау Мал шаруашылығы өнiмiн өндiру үшiн қолданылатын құрама жемнiң (концентрацияланған жем) құнын iшiнара арзандату (45 %-ға дейiн) Бюджеттiк мазмұнына трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру бағдарламаның байланысты түрi іске асыру тəсiлiне жеке байлансты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарламаның өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Өндiрiлетiн жəне сатылатын мал шаруашылығы өнiмiнiң субсидияланатын көлемi, оның iшiнде: - ет мың 79,7 120,7 115,6 139,9 173,4 173,4 тонна - жүн мың 0,9 1,2 1,2 1,3 1,6 1,6 тонна - сүт мың 170,7 161,7 204,9 221,7 285,3 285,3 тонна - тауарлық жұмыртқа млн. дана 1 461,6 2 036,3 1 999,9 1 790,4 2 738,2 2 738,2 бас 335 838 384 600 384 600 - IҚМ қоректендiру үшiн пайдаланылатын шырынды жəне iрi азықтар Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Барлық ауыл шаруашылығы құрылымдарымдарындағы мал шаруашылығы өндiрiсiнiң көлемi - ет мың 896,3 950 976 1 025 1 080 1 140 тонна - сүт мың 5 303,9 5 800 5 529 5 610 5 750 5 900 тонна - тауарлық жұмыртқа млн дана 3 306,4 3 150 4 033 4 320 4 580 4 830 Жалпы өндiрiлетiн өнiмнiң көлемiнен ауыл шаруашылығы құрылымдарымен өндiрiлетiн өнiмнiң үлесi: - ет 20,6 21 25,0 28,6 31,5 34,6 % - сүт 10,1 11 10,7 12,5 11,5 11,9 - тауарлық жұмыртқа 59,0 57 66,4 66 71,2 72,5 Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Жалпы өндiрiлетiн көлемiнен ауыл шаруашылығы құрлымдарымен өндiрiлетiн өнiмнiң үлес салмағы: - сүт жəне сүт тағамдары 90,3 93 93 87 88,7 89 % - құс етi 35 55 49 51,6 56 61 - тауарлық жұмыртқа 87 91 93 93,5 94 95 Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 11 666 13 130 18 839 21 138 28 819 28 819 теңге 580 000 255 658 643 643

жобаланатын жыл

9

090 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне ауыл шаруашылығы малдарын бiрдейлендiрудi ұйымдастыру жəне жүргiзуге берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Бағдарлама ауыл шаруашылығы жануарларының (IҚМ, ҰМ, шошқа, жылқы, түйе) жалпы бас санын бiрдейлендiрудi жүргiзуге бағытталған Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидялар ұсыну бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы млн. бас малдарының басын бiрдейлендiрудi жүргiзу үшiн атрибуттар мен бұйымдарды, ұйымдастыру техникасын сатып алу: - ҰМ құлақ сырғалары 17-221,5- 24,52,1 - шошқа, түйе құлақ сырғалары 3 - биркалауға арналған аппарат мың 5-5,6 6,42,9 - таңба салуға арналған бiрлiк аппарат - принтерлер 6,5 - сканерлер 6,5 - малға ветеринариялық млн. 20-25 6,9 паспорт бiрлiк Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ауыл шаруашылығы малдарын % 100 100 бiрдейлендiру Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Ветеринариялық паспорт пен теңге 15-100 17,8-48 құлақ сырғаларының құны Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 3 131 817 1 926 167 теңге

8

62,0-72,0 68,8

72,3

167,2

25,22

8,75

12,86

23,38

2 223

2 223

2 433

2 433

2 433

2 000

2 000

2 500

2 500

2 500

3 000

Су ресурстарын басқару жүйесiн қалыптастыру жəне дамыту; экономиканың су секторында əдiстемелiк базаны жəне ғылыми-ақпараттық потенциалды жетiлдiру; су пайдалану тиiмдiлiгiн арттыру; халықаралық ынтымақтастықты дамыту жəне трансшекаралық су объектiлерiн басқаруды жетiлдiру Бюджеттiк мазмұнына байланысты бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл

99,4

90

90

90

90

90

1

3,4

3,5

3,6

3,7

3,8

Сапа көрсеткiштерi

Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

мың теңге

24-40

7

Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Бюджеттiк бағдарлама шеңберiнде мемлекеттiк қолдау алған ауыл шаруашылығы тауар өндiрушiлерiнiң саны

мың теңге

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

120 500,0 120 956,9 120 956,9 96 316

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi

ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл

40

1,04

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Күрделi жөндеудi қамтамасыз ету, орталық аппаратты жəне оның аумақтық бөлiмшелерiн материалдықтехникалық жарақтандыру мазмұнына байланысты күрделi шығыстарды жүзеге асыру iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

1

40

1,51

- мақта Бюджеттiк шығыстар көлемi

074 «Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң күрделi шығыстары»

4 672,9

мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету жеке

40

0,62

800 169

мазмұнына байланысты іске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму

073 «Киiктердiң, сирек кездесетiн жəне құрып бара жатқан жабайы жануарлардың түрлерiн сақтау жəне олардың санын қалпына келтiру»

5,02

800 169

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

Бюджеттiк бағдарлама

4,26

677 927

3 642,8

1 200

теңге

250 087

4 725,9

1 200

1 м3 суға шығындар

250 087

3 846,2

1 200

100

221 159

3 413,83

1 200

100

6,5

- Ұлттық коллекция микроорганизмдер штаммдарын жаңарту (белсендiлiгiн қолдау) бойынша - тамақ өнiмдерiнiң қауiпсiздiгiн тексеру бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi мың теңге

100

100

6,5

Ормандарды өрттерден, зиянкестер мен аурулардан авиациялық қорғау

100

100

5,5

3 643,4

100

100

2

3 642,8

100

100

2

3 643,4

96,8

%

1,8

3 461,5

100

298

10 0,1 0,1 0,1 0,1

3 563,5

8

298

10 0,1 0,1 0,1 0,1

3 313,01

7

298

10 0,1 0,1 0,1 0,1

3 543,42

6

238

10 1 1 1 1

- патоморфологиялық

5

5

10 2 4 4 2

072 «Орманды əуеден қорғау»

4

5

мың теңге мың теңге

10 2 2 2 2

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

3

өзен

%

1 тонна арзандатылған тұқымның орташа құны: - дəндi жəне дəндi-бұршақты дақылдар - жүгерi - күнбағыс

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

100

мың теңге

Киiктердiң, сирек кездесетiн жəне құрып кету қауiпi төнiп тұрған жабайы тұяқты жануарлар санының өсiмi пайызбен: киiктер тоғай кермаралдары құландар қарақұйрықтар арқарлар Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 мың га қорғалатын аумаққа орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

жеке

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Тұрақты орман тұқымы базасын аттестаттау Тұқымдық қасиеттерi жақсартылған отырғызу материалдарын өсiру Тұқымдардың себу сапаларын, олардың энтомологиялық жəне фитопатологиялық залалдану дəрежесiн айқындау бойынша сараптамалар жүргiзу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Тұрақты орман тұқымы базасын аттестаттау жөнiндегi жоспарды орындау Тұқымдық қасиеттерi жақсартылған отырғызу материалын алу жөнiндегi жоспарды орындау Тұқымдардың себу сапаларын, олардың энтомологиялық жəне фитопатологиялық залалдану дəрежесiн айқындау жөнiндегi жоспарды орындау Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Орташа шығындар: - тұқымдардың себу сапаларын, олардың энтомологиялық жəне фитопаталогиялық залалдану дəрежесiн айқындауға (1 кг) - мұрагерлiк қасиеттерi жақсартылған отырғызу материалын өсiруге (1 дана) Бюджеттiк шығыстар көлемi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Астана қаласының санитарлық қорғаныш жасыл аймағын құру Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Астана қаласының жасыл аймағының ауданы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 га жасыл аймақты құруға орташа шығындар Бюджеттiк шығыстар көлемi

Су жiберу жолымен Шiдертi өзенiнiң сағасында табиғи көктемгi гидрологиялық режимдi қалпына келтiру, Қызылорда облысының көлдерiн қалпына келтiру жəне Теңiз-Қорғалжын мемлекеттiк табиғи қорығының экологиялық жай-күйiн жақсарту мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы өлшем бiрлiгi

22,2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

066 «Табиғат қорғаушылық су жiберудi жүргiзу»

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

18,4

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл

23 043

55 840

30

100

123 072

132 355

адам

өлшем бiрлiгi

8

160 933

172 093

2

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

069 «Орман тұқымы сапасын сараптау, орман тұқымы базасы объектiлерiн есепке алу жəне аттестаттау, ормандардың санитарлық жай-күйiн бағалау жəне тұрақты орман тұқымдық базасын қалыптастыру» «Алматы жəне Көкшетау ОТО» РМҚК тұрақты орман тұқымы базаларын құруы, тұқымдық қасиеттерi жақсартылған отырғызу материалын алуы. «Республикалық орман тұқымы мекемесi» ММ тұқымдардың себу сапаларын, олардың энтомологиялық жəне фитопатологиялық залалдану дəрежесiн айқындауы. мазмұнына байланысты мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

пайыз

өлшем бiрлiгi

ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

20

саны

Жұмыстардың орташа құны: - су ресурстарын кешендi мың пайдалану жəне қорғау схемала- теңге рын жаңарту бойынша - Мемлекеттiк су кадастрының бөлiмдерiн жаңарту бойынша - су ресурстарын басқарудың ғылыми-ақпараттық жүйесiн қалыптастыру бойынша - СРББ экологиялық құрауышын енгiзу жəне су сапасын басқару, сулардың зиянды əсерiнiң алдын алу жəне салдарларын жою бойынша - халықаралық ынтымақтастықты дамыту жəне трансшекаралық су объектiлерiн басқаруды жетiлдiру бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi мың теңге

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету жеке

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау Бюджеттiк бағдарламаның түрi

Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

Бюджеттiк мазмұнына байланысты бағдарламаның түрi iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

064 «Су ресурстарын қорғау жəне ұтымды пайдалану»

iске асыру тəсiлiне байланысты ағымдағы/даму

6 наурыз 2013 жыл

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

093 «Су ресурстарын бірыңғай басқару жəне су пайдаланудың тиімділігін арттыру»

2

3

4

5

Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi

(Соңы 17-бетте).

6

7

8

9


(Соңы. Басы 13 – 16-беттерде). Басталған ғылыми-зерттеу жұмыстарының, техникалық-экономикалық негiздемелердiң жəне əзiрлемелердiң саны Бассейндiк кеңестердiң отырыстарын өткiзу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Су пайдаланудың бастапқы есебiнiң жеделдiгiн арттыру Шектес елдер шегiнде трансшекаралық өзендер бойынша су тұтынуды бағалау əдiсiн əзiрлеу Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Жұмыстардың орташа құны: - су ресурстарын басқарудың ғылыми-ақпараттық жүйесiн қалыптастыру бойынша - су ресурстарын басқару саласындағы су заңнамасын жетiлдiру жəне сəйкестендiру бойынша - СРББ экологиялық құрауышын енгiзу жəне су сапасын басқару, суға зиянды əсердiң алдын алу жəне оның салдарларын жою бойынша - суды пайдалану тиiмдiлiгiн арттыру бойынша - халықаралық ынтымақтастықты дамыту жəне трансшекаралық су объектiлерiн басқаруды жетiлдiру бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi

дана

9

2

14

саны

15

16

15

Көрсетiлген қызмет бiрлiгiне орташа шығындар: - бiр ұйымды материалдық-техникалық мың жарақтау бойынша теңге - бiр ғимаратты күрделi жөндеу бойынша - үй-жайларды сатып алу бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi мың теңге

% %

30

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

мың теңге

66 143

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

10 000

43 662,9

121 812

193 397

626 226

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

094 «Мамандарды əлеуметтiк қолдау шараларын iске асыру үшiн жергiлiктi атқарушы органдарға бюджеттiк кредиттер» Бюджеттiк бағдарламада ауылдық елдi мекендерге жұмысқа жəне тұруға келген денсаулық сақтау, бiлiм беру, əлеуметтiк қамтамасыз ету, мəдениет, спорт жəне ветеринария мамандарына тұрғын үй сатып алуға айлық есептiк көрсеткiштен бiр мың бес жүз еседен аспайтын сомада жылына 0,01% мөлшерiндегi сыйақы ставкасы бойынша он бес жылға одан əрi кредит беру үшiн жергiлiктi атқарушы орнадарға жылына 0,01%-бен бюджеттiк кредиттер беру көзделедi Бюджеттiк мазмұнына байланысты бюджеттiк кредиттер ұсыну бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Денсаулық сақтау, бiлiм беру, адам 2 218 4 570 2 794 2 328 2 390 əлеуметтiк қамсыздандыру, мəдениет, спорт жəне ветеринария мамандарын тұрғын үй сатып алуға бюджеттiк кредит ұсыну жолымен ауылдық елдi мекендерге жұмысқа жəне тұруға тарту Түпкi нəтиже көрсеткiштерi % 27,1 83,1 48,6 41,4 50 Тұрғын үй сатып алуға бюджеттiк кредит алған əлеуметтiк сала жəне ветеринария мамандарының осы мамандарға қажеттiлiкке үлес салмағы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр маманға берiлетiн теңге 1 605 2 268 000 2 427 000 2 427 000 2 427 000 бюджеттiк кредит мөлшерi 392,2 Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 3 560 760 4 372 586 6 780 746 5 650 056 5 800 530 теңге Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

095 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне мамандарды əлеуметтiк қолдау шараларын iске асыру үшiн берiлетiн нысаналы ағымдағы трансферттер» Бюджеттiк бағдарламада: 1) ауылдық елдi мекендерге жұмысқа жəне тұруға келген денсаулық сақтау, бiлiм беру, əлеуметтiк қамтамасыз ету, мəдениет, спорт жəне ветеринатия мамандарына əлеуметтiк қолдау ұсыну; 2) ауылдық елдi мекендердiң əлеуметтiк сала мамандарына тұрғын үй сатып алуға бюджеттiк кредитке қызмет көрсету жөнiндегi мiндеттеменi тапсырыс шартына сəйкес жүзеге асыратын Сенiмгер (агент) қызметтерiнiң құнын (операциялық шығындарын) өтеу көзделедi. Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар ұсыну бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымда- жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi ғы натын жылдың жыл жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Денсаулық сақтау, бiлiм беру, адам 6 582 5 394 6 773 5 856 5 211 5 366 əлеуметтiк қамсыздандыру, мəдениет, спорт жəне ветеринатия мамандарын көтерме жəрдемақы беру жолымен ауылдық елдi мекендерге жұмысқа жəне тұруға тарту Сенiмгер агент қызметтерiнiң % 3 3 3 3 3 3 құнын (операциялық шығындарын) өтеу (iс жүзiнде берiлген кредиттер сомасынан %) Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Көтерме жəрдемақы алған % 59,5 65,8 100 100 100 100 əлеуметтiк сала жəне ветеринатия мамандарының осы мамандыққа қажеттiлiкке үлес салмағы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiр маманға көтерме теңге 90 720 98 910 105 840 113 260 113 260 113 260 жəрдемақы мөлшерi Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 611 264 650 776 956 176 1 083 164 1 181 621 1 373 192 теңге Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

112 «Агроөнеркəсiптiк кешенi салаларын басқарудың бiрыңғай автоматтандырылған «E-Agriculture» жүйесiн құру» «Агроөнеркəсiптiк кешенi салаларын басқарудың бiрыңғай автоматтандырылған «E-Agriculture» жүйесi» (бұдан əрi - БАБЖ) ҚР «электрондық үкiмет» инфрақұрылымына интеграцияланатын агроөнеркəсiптiк кешен салаларын мемлекеттiк басқару үдерiстерiн кешендi автоматтандыруға арналған. Жүйе нақты уақыт ауқымында жұмыс iстейдi жəне бiрыңғай кешендi қорғалған техникалық, бағдарламалық бағдарламаларға, ақпараттық ресурстарға, ұйымдастыру құжаттарына жəне аграрлық саланың жоғарғы бiлiктi мамандарға негiзделедi. Бюджеттiк мазмұнына байланысты бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жылдар 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Автоматтандырылған жұмыс бiрлiк 740 1 073 1 073 орындарының саны Мемлекеттiк электрондық бiрлiк 3 7 қызмет көрсету Əзiрленетiн кiшi жүйелер саны бiрлiк 5 3 Түпкi нəтиже көрсеткiштерi АӨК субъектiлерiне % 30 100 электронды қызмет көрсету үшiн алғышарттар құру Республиканы БАБЖ-мен % 30 100 100 қамту Сапа көрсеткiштерi Сыртқы ақпараттық бiрлiк 1 1 жүйелермен ықпалдастыру тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бизнес-процестердi % 30 автоматтандыру есебiнен агроөнеркəсiптiк кешен мамандарының жұмыс уақытының шығындарын қысқарту* бюджеттiк шығыстар көлемi мың 412 559,8 268 946 66 442 теңге

Ескертпе: * Осы тиiмдiлiк негiздемесiне сəйкес көрсетiлген.

көрсеткiшi

БАБЖ

жобасының

техникалық-экономикалық

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

200 «Бiрыңғай ақпараттық кеңiстiктегi электронды ақпараттық ресурсты, жүйенi жəне ақпараттық-коммуникациялық желiнi дамыту» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгi мен оның аумақтық бөлiмшелерiнiң ақпаратын стратегиялық басқару жəне мазмұнын корпоративтiк басқару үшiн бағдарламалықаппараттық тұғырнама Бюджеттiк мазмұнына байланысты бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне дара түрi байланысты ағымдағы/даму даму Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Қазақстан Республикасы Ауыл % 48 шаруашылығы министрлiгiнiң бiрыңғай ақпараттық кеңiстiгiнiң дайындық дəрежесi (АӨК ААЖ - Платформа) Қазақстан Республикасы Ауыл % 100 шаруашылығы министрлiгiнiң орталық аппаратының қызметкерлерiн телекоммуникация қызметi мен оқшау желiге енуге мүмкiндiк берумен қамту Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Ғаламдық қолдауға ие жəне % 100 бөлiнген мүмкiндiктерi бар корпоративтiк ортаның бөлiнген инфрақұрылымын құру (аумақтар, бөлiмдер бойынша жəне т.б.) Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 1 455 508 теңге Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

өлшем бiрлiгi

201 «Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң ведомстволық бағыныстағы мемлекеттiк мекемелерiнiң жəне ұйымдарының күрделi шығыстары» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң ведомстволық бағыныстағы мемлекеттiк мекемелерi мен ұйымдары үшiн үй-жайларды, ғимараттарды, құрылыстарды материалдық-техникалық жарақтау, күрделi жөндеу, сатып алу Бюджеттiк мазмұнына күрделi шығыстарды жүзеге асыру бағдарламаның байланысты түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Материалдық-техникалық бiрлiк 1 7 32 13 жай-күйi жақсартылатын ұйымдар саны Күрделi жөндеу жүргiзiлген бiрлiк 1 əкiмшiлiк ғимараттар саны Үй-жайларды, ғимараттарды, бiрлiк 1 1 құрылыстарды сатып алу Негiзгi құралдарға бiрлiк 15 466 1 129 472 жатқызылатын, сатып алынатын техника мен тауарлар саны Сатып алынатын материалдық бiрлiк 90 12 27 емес активтер саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Материалдық-техникалық % 100 24,5 жарақтауы жақсартылатын мекемелердiң ұйымдардың жалпы санынан үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Ұсынымдар, нормативтер, стандарттар, нұсқаулықтар мен əдiстемелер сатып алу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Нарықтық жағдайларға тез арада бейiмделу мақсатында əзiрленген нормативтiкəдiстемелiк тақырыптарды қолдану Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi 1 тақырыпты сатып алудың бағдарлы құны Бюджеттiк шығыстар көлемi Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау Бюджеттiк бағдарламаның түрi

43 386,9 51 011

170 000

26 000

52 554,5

281 416,7 1 465 391 683 209

2 тақырып

24

%

мың теңге мың теңге

есептi кезең

100

34

100

35

100

19

100

25

100

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

25

100

4 165,1

2 806,7

2 872,2

3 700

4 120

4 120

99 963

96 926,3

100 527

70 800

103 000

103 000

өлшем бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Тұрақтандыру қорларына əлеуметтiк маңызы бар азық-түлiк тауарларын сатып алу, мынадан кем емес Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Өткен жылдың қыркүйек-қараша айлары кезеңiндегi бағамен салыстырғанда ағымдағы жылдың желтоқсан-наурыз айлары кезеңiндегi əлеуметтiк маңызы бар азық-түлiк тауарларына орташа бағасының өсуiне жол бермеу, % артық күрiш бойынша қарақұмық жармасы бойынша өсiмдiк майы бойынша қант бойынша пияз бойынша сəбiз бойынша картоп бойынша макарон өнiмдерi бойынша ұнтақ жармасы бойынша қырыққабат бойынша сиыр етi бойынша қой етi бойынша құс етi бойынша тазартылған сүт бойынша сары май бойынша жұмыртқа бойынша Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бюджеттiк шығыстар көлемi

2

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

мың тонна

155,5

155,5

155,5

80,5 83,2 96,7 81,7 87,5 90,5 90,6 98,3 96,1 114,9 108,3 106,3 101,7 108,6 103,4 106,9

110 110 110 110 110 110 110 115 110 115 110 110 105 110 110 110

120 110-120 110-120 110-120 105-110 105-110 105-110 105-110 110-120 110-120 110-120 110-120 110-120 110-120 110-120 110-120

12 601 113

4 796 110 5 088 049

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

%

мың теңге

204 «Астықты экспорттау кезiнде көлiк шығыстарының құнын арзандату»

205 «Топырақтың агрохимиялық құрамын айқындау жөнiндегi ғылыми-əдiстемелiк қызметтер»

Топырақтық-агрохимиялық зертханалардың агрохимиялық зерттеулердi, топырақ құнарлылығының мониторингiн жүргiзу жөнiндегi қызметiн орталықтандырылған ғылыми-əдiстемелiк басшылықты жүзеге асыру бойынша қызметтер көрсету Бюджеттiк мазмұнына мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан бағдарламаның байланысты туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету түрi iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Топырақтағы жəне өсiмдiк үлгiлер 29,5 30,6 30,6 өнiмдерiндегi макро жəне саны, микроэлементтердiң жəне ауыр мың дана металдардың құрамына агрохимиялық жəне агроэкологиялық мониторинг жүргiзу Агрохимиялық дерекқорды мың 200,6 210 210 жүргiзу (өзектеу) банкбiрлiк Тынайтқыштар мен əдiсте72 73 74 агрохимикаттарды қолдану мелер, бойынша топырақ құнарлығын дана арттыру жөнiнде АӨК əдiстемелiк қамтамасыз ету Түпкi нəтиже көрсеткiштерi 1,5 1,6 1,6 Егiстiк жерлердiң топырақ егiстiк құнарлығы туралы ақпаратпен жерлерқамтамасыз ету дiң жалпы алқаптарынан млн. га Негiзгi агрохимиялық мың 145,1 216 216 көрсеткiштерге, ауыр металдар талдау мен микроэлеметтерге химиялық талдау жүргiзу дана 480 768 768 Негiзгi агрохимиялық көрсеткiштер бойынша жүргiзiлетiн агрохимиялық картограммалар саны Егiстiк жерлерге тəжiрибе 16 17 17 агроэкологиялық əсерi саны тұрғысынан агрохимикаттарды сынау бойынша өндiрiстiк тəжiрибелер салу Сапа көрсеткiштерi АӨК ұйымдарын агрохимиялық есептер, 655 710 710 жəне ақпараттық қамтамасыз дана етудi одан əрi жетiлдiру, экологиялық қауiпсiз агрохимикаттарды пайдалану Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Көрсетiлген қызмет бiрлiгiне орташа шығындар: Топырақтағы жəне өсiмдiк мың 3,1 3 3 өнiмдерiндегi макро жəне теңге/ микроэлементтердiң жəне ауыр үлгiлер металдардың құрамына саны агрохимиялық жəне агроэкологиялық мониторинг жүргiзу бойынша Агрохимиялық дерекқорды мың 0,33 0,32 0,32 жүргiзу (өзектеу) бойынша теңге/ мың банкбiрлiк мың 115,7 115,5 113,9 Тынайтқыштар мен агрохимикаттарды қолдану теңге/ бойынша топырақ құнарлығын ұсынысарттыру жөнiнде АӨК тар əдiстемелiк қамтамасыз ету бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 166 724 168 652 168 653 теңге Бюджеттiк бағдарлама Сипаттамасы Бюджеттiк бағдарламаның түрi

206 «Су ресурстарын интеграцияланған басқару қағидаттарын енгізу жəне Қазақстан Республикасында су пайдалану тиімділігін арттыру» Су ресурстарын ықпалдасқан басқару қағидаттарын енгiзу арқылы су ресурстарын басқару жүйесiн қалыптастыру жəне дамыту, халықаралық ынтымақтастықты дамыту жəне шектрансшекаралық су объектiлерiн басқаруды жетiлдiру мазмұнына мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан байланысты туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Бассейндер кеңестердiң өткiзiлетiн отырыстарының саны Əзiрленген бассейндiк су ресурстарын ықпалдасқан басқару жəне су үнемдеу жоспарлардың саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Бассейндiк су ресурстарын ықпалдасқан басқару жəне су үнемдеу жоспарларымен өзен бассейндерiн қамту пайызы Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi

2

есептi кезең

ағымда- жоспарлы кезең ғы жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

дана

16

16

саны

3

3

%

63

100

1 270,7

1 281,3

16 981

16 981

мың теңге

37 312

37 481

207 «Қазақстан Республикасында пилотты ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда биологиялық əртүрлiлiк мониторингi бойынша ақпараттық жүйе əзiрлеу жəне енгiзу» Биологиялық алуантүрлiлiк жөнiндегi ақпараттық жүйенi əзiрлеу жəне енгiзу

Бюджеттiк бағдарламаның түрi

мазмұнына байланысты бюджеттiк инвестицияларды жүзеге асыру iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму даму

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

өлшем бiрлiгi

1 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Консалтингтiк қызметтер жүргiзу Пилоттық ЕҚТА iрiктеу жөнiндегi зерттеулер жүргiзу Кеңестер мен оқытулар жүргiзу Негiзгi құралдар сатып алу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Табиғат жылнамасын жүргiзудi автоматтандыру Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Бiрлiкке орташа шығындар: - консалтингтiк қызметтер - ЕҚТА iрiктеу жөнiндегi зерттеулер - өткiзiлген кеңестер мен оқытулар негiзгi құралдар

2

есептi кезең

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

саны

7

саны

3

4

5

саны жиынтық

1 1

2 1

1 1

%

5,7

58,8

100

5 357

11 237

3 235,8

2 451

2 274,5

2 550

1 000

3 779,0

10 939

54 840

60 441

67 186

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

233,3

мың теңге мың теңге

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

208 «Қостанай облысының бюджетiне орманды күзету, қорғау, өсiмiн молайту жөнiндегi ұйымдарды материалдық-техникалық жарақтандыруға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Қостанай облысының ормандарды күзету, қорғау жəне өсiмiн молайту жөнiндегi ұйымдарын материалдық-техникалық жарақтау Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар ұсыну бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Сатып алынатын техникар, бiрлiк 79 мүкəммəл мен жабдық саны Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Мемлекеттiк орман қорының % 5,6 учаскелерiнде ормандарды күзету, қорғау, өсiмiн молайту жəне орман өсiру жөнiндегi бекiтiлген нормалар мен нормативтерге сəйкес материалдық-техникалық жарақтану деңгейiн ұлғайту Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Көрсетiлетiн қызмет бiрлiгiне мың 5 063,3 орташа шығындар: теңге - материалдық-техникалық жарақтау бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 400 000 теңге Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау Бюджеттiк бағдарламаның түрi

Қытай Халық Республикасы мен Ресей Федерациясы аумағы арқылы астықты транзитпен экспортқа тасымалдаған кезде, сондай-ақ, Қытай Халық Республикасына астық тасымалдаған кезде көлiк шығындарын өтеу арқылы астық экспорттаушыларын қолдау Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар ұсыну бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың ланатын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Астықты Қытай Халық мың 833,3 4 189,4 Республикасына, сондай-ақ тонна транзитпен Қытай Халық Республикасы мен Ресей Федерациясының аумағы арқылы алыс шетелдерiне экспортқа шығару Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Экспортқа жоспарланған % 100 100 тасымалдау шығыстары өтелген астық үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Экспорттаушылар үшiн 1 тонна теңге 6 000 4 795,7 астық тасымалдау шығындарын өтеу мөлшерi Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 5 000 000 20 090 теңге 789 Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

мың теңге мың теңге

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттамасы

Бюджеттiк шығыстар көлемi

203 «Облыстық бюджеттерге, Астана жəне Алматы қалаларының бюджеттерiне азық-түлiк тауарларының өңiрлiк тұрақтандыру қорларын қалыптастыруға берiлетiн нысаналы ағымдағы трансферттер» Республика өңiрлерiнде азық-түлiк тауарларының өңiрлiк тұрақтандыру қорларын құру, Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiтетiн Азық-түлiк тауарларының өңiрлiк тұрақтандыру қорларын құру қағидасына сəйкес маусымаралық кезеңде баға интервенцияларын өткiзу мазмұнына трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар ұсыну байланысты iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

Бюджеттiк бағдарлама Сипаттау

2 400

15 925

ағымдағы жоспарлы кезең жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 3 4 5 6 7 8

17 500

26 650

2 400

Жұмыстардың орташа құны: - бассейiндiк кеңестердiң бiр отырысын өткiзу бойынша - бассейндiк су ресурстарын ықпалдасқан басқару жəне су үнемдеу жоспарларын əзiрлеу бойынша Бюджеттiк шығыстар көлемi

202 «Агроөнеркəсiп кешенi, су, балық жəне орман шаруашылығы салаларының дамуын нормативтiк-əдiстемелiк қамтамасыз ету» Агроөнеркəсiп кешенiнiң салаларын, су, балық жəне орман шаруашылықтарын дамытудың қолданыстағы нормативтiк-əдiстемелiк қамтамасыз етiлуiнiң нарықтық жағдайларға жəне Қазақстанның Дүниежүзiлiк сауда ұйымына кiру шеңберiндегi қажеттi халықаралық талаптарға тез арада бейiмделуiне ықпал ететiн ұсынымдарды, нормативтердi, стандарттар мен əдiстемелердi сатып алу мазмұнына мемлекеттiк функцияларды, өкiлеттiктердi жүзеге асыру жəне олардан байланысты туындайтын мемлекеттiк қызметтердi көрсету iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/даму ағымдағы

Бюджеттiк бағдарлама көрсеткiштерiнiң атауы

мың теңге

17

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

209 «Астана қаласының бюджетiне «жасыл белдеудi» салуға берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Астана қаласының жасыл белдеуiне арналған орман екпелерiн құру мазмұнына трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру байланысты iске асыру тəсiлiне жеке байланысты ағымдағы/ даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарлама өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең көрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың жоспары 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Топырақ дайындау мың га 0,56 Астана қаласы орман паркi мың га 0,28 аумағында екiншi қабылдаудың сирек кеңiстiктерiне екпе ағаштарды отырғызу Түпкi нəтиже көрсеткiштерi Жалпы Астана қаласы орман % 98,5 паркiнiң бiрiншi жəне екiншi қабылдау ауданымен салыстырғандағы құрылған орман паркiнiң үлесi Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi мың 2 718 Көрсетiлген бiр қызметтiң теңге орташа шығыны жер пайдаланушыларға шығындарды өтеу бойынша (1 га) Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 756 695 теңге

жобаланатын жыл 2015 жыл 9

Бюджеттiк бағдарлама

210 «Ақмола облысының бюджетiне Астана қаласының жасыл желектi аймағын құру үшiн мəжбүрлеп оқшаулаған кезде жер пайдаланушылар немесе жер телiмдерiнiң иелерiне шығындарын өтеуге берiлетiн ағымдағы нысаналы трансферттер» Сипаттау Астана қаласының жасыл аймағын құру үшiн жер учаскелерiн алып қойғаны үшiн жер пайдаланушылар немесе жер учаскелерi меншiгiн иеленушiлерiнiң шығындарын өтеу Бюджеттiк мазмұнына байланысты трансферттер мен бюджеттiк субсидиялар беру бағдарламаның iске асыру тəсiлiне жеке түрi байланысты ағымдағы/даму ағымдағы Бюджеттiк бағдарламаның өлшем есептi кезең ағымдағы жоспарлы кезең жобалакөрсеткiштерiнiң атауы бiрлiгi жылдың натын жоспары жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл 2015 жыл 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Тiкелей нəтиже көрсеткiштерi Жер учаскесi құнын бағалау учаске60 лер саны Жер учаскелерiн алып қойғаны мың га 4,3 үшiн жер пайдаланушылар шығындарын өтеу Түпкi нəтиже көрсеткiшi Жалпы алынуға тиiстi % 73,4 жерлермен салыстырғандағы алынған жерлердiң үлесi (жобаны iске асырудың басынан бастап) Сапа көрсеткiштерi Тиiмдiлiк көрсеткiштерi Жер пайдаланушылардың мың 11,6 шығын өтеу бойынша орташа теңге шығыны (1 га) Бюджеттiк шығыстар көлемi мың 50 067 теңге

Бюджеттiк шығындардың жиынтығы өлшем бiрлiгi

1 Бюджеттiк шығыстар БАРЛЫҒЫ: Ағымдағы бюджеттiк бағдарламалар Бюджеттiк даму бағдарламалары

есептi есептi ағымдағы жоспарлы кезең жобала2009 жыл 2010 жыл 2011 натын 2012 жыл 2013 жыл 2014 жыл жылдың 2015 жыл жоспары 2 3 4 5 6 7 8 9 мың теңге 152 045 300 045 340 806 297 618 273 768 293 805 704,4 745,7 079 743 931 349 мың теңге 95 946 117 079 203 967 237 567 225 413 225 507 889,2 155,4 461 322 696 363 мың теңге 56 098 182 930 136 838 60 051 421 48 355 235 68 297 986 815,2 590,3 618

Қазақстан Республикасының Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 9 қазан

№391-ө-м

Астана қаласы

Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтікбіліктілік анықтамалығын (43-шығарылым) бекіту туралы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 125-бабына сəйкес жұмыстардың белгілі бір түрлерінің күрделілігін белгілеу, жұмысшыларға біліктілік разрядтарын беру жəне кəсіптерінің дұрыс атауларын айқындау мақсатында бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтікбіліктілік анықтамалығы (43-шығарылым) бекітілсін. 2. Еңбек жəне əлеуметтік əріптестік департаменті (А. Ə. Сарбасов) осы бұйрықтың заңнамада белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін жəне ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау Вице-министрі Б. Б. Нұрымбетовке жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн откен соң қолданысқа енгізіледі. Министр С. ƏБДЕНОВ. Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 9 қазандағы № 391-ө-м бұйрығымен бекітілген Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы (43-шығарылым) 1-бөлім. Жалпы ережелер 1. Жұмысшылардың кəсіптік жəне жұмыстың бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамасы (бұдан əрі - БТБА) (43-шығарылым) «Мақтаны жəне тінді дақылдарды алғашқы өндеу» бөлімінен тұрады. 2. Жұмыс дəрежелері жұмыс ауырлығына байланысты еңбек талаптарын есепке алмай жасалған (еңбек ауырлығының деңгейіне əсер ететін жəне орындаушының біліктілігін жоғарлату сұраныстары қысылтаяң жағдайларды қоспағанда). 3. Əр мамандыққа тарифті-біліктілік сипаттама екі бөлімнен тұрады. «Жұмыс сипаттамасы» бөлімі маман орындауға тиісті жұмыстардың сипаттамасы берілген. «Білуі тиіс» бөлімі маманнан талап етілетін арнайы талаптардан тұрады, олар - маманның жұмысқа қатысты арнайы білім дəрежесінің болуы, басшылыққа алатын материалдарды жəне əдістеме мен құралдардың қолданылу ережелерін білуі. Бөлімде көрсетілген теориялық жəне практикалық білімдерімен қоса маман - еңбекті қорғау, өндірістік санитария жəне өртке қарсы қорғаныстың нормалары мен ережелерін, жеке басын қорғау құралдарымен пайдалана білу, орындалып жатқан жұмыстың сапасына қойылатын талаптар, ақау түрлері жəне олардың алдын алу жəне жою, өңдірістік дабыл қағу, жұмыс орнында еңбекті рационалды ұйымдастыру талаптарын білуі керек. 4. Біліктілігі жоғары маман оның тарифті - біліктілік тізімдегі атқаратын міндетімен қоса, тарифті-біліктілігі төмен мамандардың да жұмысын орындай алуы жəне берілген мамандықтың аясындағы біліктілігі төмен жұмыс топтарын басқара білуі керек. Осыған байланысты тарифті біліктілік сипаттамада көрсетілген төмен білікті мамандар мен жоғары білікті мамандардың жұмысы көрсетілмеген. 5. Маманның еңбек кітапшасын толтыру барысында, оның мамандығының тарифті разряды өзгерген жағдайда ол БТБА-ға сəйкес толтырылады. 6. Тарифтік-біліктілік сипаттамалар ерекше айтылған жағдайлардан басқа, осы бөлімде көрсетілген өндірістер мен жұмыс түрлері бар ұйымдарда, меншік жəне ұйымдық-құықтық нысанына қарамастан, жұмыстарды тарифтеу жəне жұмысшыларға біліктілік разрядтарын беру кезінде қолданылады. 7. Қолданылуға ыңғайлы болу мақсатында, БТБА-да алфавиттік көрсеткіш (1-қосымша) көзделген, онда жұмысшылар кəсіптерінің атауы, разрядтардың диапазондары жəне беттердің нөмірленуі қарастырылған. 8. «Мақтаны жəне тінді дақылдарды алғашқы өндеу» бөлімінде қарастырылған жұмысшы кəсіптері атауларының, олардың БТБА шығарылымы бойынша қолданыстағы атаулары көрсетілген тізбесі 2009 жылғы редакциясында берілген. 2-бөлім. Мақтаны жəне тінді дақылдарды алғашқы өңдеу 1. Тресті дайындаушы аппаратшы Параграф 1. Тресті дайындаушы аппаратшы, 3-разряд 9. Жұмыс сипаттамасы: тресті сулауыш бактар, камералар мен автоклавтарда суландыру жəне буландыру процесіне жүргізу, біліктілігі жоғары аппаратшының басшылығымен өтеді. Шикізатты табандық, контейнер, вагонетка, сығымдауыш жəне бакка арту барысы технологиялық процесс талаптарына сəйкес өтеді. Шикізатты механикалық сығымдауышта сығу. Вагонеткаларды шынжырмен байлау жəне оларды автоклавқа арту. Табандық, контейнер жəне сығымдалған шикізат байламын электр тельфер багына, авто жəне электр тиегішке жəне автоклав вагонеткаларына орнаған ереже бойынша арту. Камераны жасыру жəне қысқыш жабдықтарды шешу. Сулы тресты механизмдерді пайдалана отырып

белгіленген орынға төсеу. Шикізатты, бакты жəне камераны сумен жуу. Артылған контейнерлерді сыққыш-жуғыш машинаға тиеу жəне бос контейнерлерді арту теліміне жеткізу. Көлік құралдарына табандықтарды төсеу, контейнерлерді орнату, байламын шешу, жүкті іліп алғыш жабдықтар мен механизмдерді орнату жəне шешу. Механизмдер, көлік құралдары жəне жабдықтарға техникалық қызмет көрсету. Жұмыстағы ақаулардың алдын алу жəне болып жатқан жөндеу жұмыстарына қатысу. Өсімдік тін мен сабаннан механизмнің айналғыш бөліктерін тазарту. 10. Білуі тиіс: механикалық сығымдаушының бекітілуі мен көтергіш көліктік жəне басқада механизмдердің жұмыс мақсатын білу, көтеру, орнын ауыстыру, контейнерді, вагонетканы орнату жəне олардың арту жəне түсірілу тəсілдерінің ережесін, тресті технологиялық дайындалу үрдісін, шикізаттың негізгі қасиеті мен сапасын білу, шикізатты арту жəне түсіру ережесі, шикізатты бекітілген тығыздық бойынша орау жəне бакка салу. Параграф 2. Тресті дайындаушы аппаратшы, 4-разряд 11. Жұмыс сипаттамасы: тресті сулау жəне булау бактарында, камераларда, автоклавтарда технологиялық тəртіпке сəйкес жəне автоматты бақылау жəне процесті бақылау жүйесін пайдалана отырып сулау жəне булау технологиялық процесін жүргізу. Суды, буды, қалыпқа келтірілген сұйықтықты, бак пен автоклавқа құюды реттеу. Автоклавта буландыру кезінде жəне сулы-температура жүйесі мен сұйықтықтың қышқылдық жүйесін сулау барысында тұрақты қысымда сақтау. Сорғы жəне аэрациялық жабдықтарды жұмыс істеу барысында бақылау- өлшеу құралдарының көрсеткіштерін байқау. Буландыру мен сулау процесін аяқталу уақытын анықтау. Өңделген сұйықтық пен буды ағызу. Сыйымдылықты, шикізатты артуға дайындау. Сұйықтықты əзірлеу жəне оны бак, автоклавтарға құюға дайындау. Қызмет көрсетіліп жатқан жабдық, аппарат, коммуникация, автоматика жүйесіне жарамды жəне іркіліссіз жұмысты қамтамасыз ету жəне ақауын жою. Бақылау-өлшеу жабдықтарын, құқбыр жəне сорғылардың күйін тексеру. Шикізатты бакқа, автоклавқа дұрыс артылуын бақылау жəне олардан трестерді түсіру. Қызмет көрсетіліп жатқан механизмнің ағымдағы жөндеу жұмыстары. Біліктілігі төмен аппаратшылардың жұмысына басшылық жасау. 12. Білуі тиіс: автоклав, қысқыш бактарды, аэрациялық жабдықтарды, көтергіш көліктік жабдықтарды орнату жəне эксплуатациялау ережелері, бақылау-өлшеу жабдықтарын пайдалану ережесі, автоматика құралдарын реттеу жəне оларды басқару ережелері жəне оларды бекіту, негізгі құралдар мен шикізаттың сапалы көрсеткішінің тресті өндеу барысына ықпал ету, шикізатты сулау немесе булау барысының аяқталу үрдісін анықтау, ақауларды жою үрдісі. 2. Жұмсақ ыдысты дайындаушы Параграф 2. Жұмсақ ыдысты дайындаушы, 1-разряд 13. Жұмыс сипаттамасы: өнімді жəне қалдықтарды орауға жұмсақ ыдысты қолдан дайындау, мақта талшығын, линта жəне талшықты өнімді байламға орау үшін шəлілердің шеттерін жапсыру. Қапшықты қолдан тігу. Қаптама үшін мата жинағын талдау. Бекітілген өлшем бойынша матаны пішу. Қолданыста болған қапшықтарды өлшемімен сорттау жəне олардың тозған деңгейін анықтау жəне оларды жөндеу. Таңбалау үшін бояуды дайындау. Ыдысты таңбалау. Белгіленген орынға материалдар мен ыдысты тасымалдау. Қапшықтар мен ыдысты қоймаға тапсыру. 14. Білуі тиіс: матаны пішу, қаптарды сорттау, матаны талдау жəне жұмсақ ыдысты таңбалау ережесі, шəлі мен қаптардың бекітілген өлшемін, таңбалау үшін бояуларды дайындау. Параграф 2. Жұмсақ ыдысты дайындаушы, 2-разряд 15. Жұмыс сипаттамасы: тігін машинкада өнімдер мен қалдықтарды орайтын жұмсақ ыдысты дайындау - брезенттерді, қаптарды жəне шəлдердің шетін тігу. Брезент дайындауға арналған матаның қиықтарын тегістеу. Қолданыста болған брезенттердің өлшемін алу жəне тозған брезенттерді сорттау. Брезенттерді жөңдеу жəне оларды сіңіру. Брезенттерді сіңіруге арналған ерітінді дайындау. Машинаны реттеу жəне ақауды жою. 16. Білуі тиіс: тігін машинасының бекітілуін, жабдығын жəне онымен жұмыс жасау, брезенттің бекітілген өлшемін, қап, шəлі, брезентті тігу тəсілі, брезентті сіңдіру ережесін, тігін машинасының ақауын жою жəне оның алдын алу. 3. Шикізатты артушы Параграф 1. Шикізатты артушы, 2-разряд 17. Жұмыс сипаттамасы: мақта шикізатын пневмокөлікте жəне алдын ала жұмсарту жəне лас мақта мен бөгде нарселерді жоятын көліктер камераларына қолдан арту. Құбырдың, көліктің жəне бункер-сіңдіргіштің іркілісін ликвидациялау. Құбырды, көліктерді, бункер-қуат бергіш сепараторды жəне басқада жабдықтарды профилактикалық тазарту барысына қатысу. 18. Білуі тиіс: шикізатты пневмокөлікке жəне көлікке жеткізу тəртібі, мақтаның шикізатын пайдалана білу ережесін, мақтаның шикізатын артушы пневмокөліктің жəне көліктердің бекітілуі мен жұмыс мақсаты. Параграф 2. Шикізатты артушы, 3-разряд 19. Жұмыс сипаттамасы: сабағы қысқа шикізатты, ұйысулар жəне түтудің қалдығын езгілеу машинасына, кудел өндіруші агрегаттың сіңіргішіне, кендір шикізатын түту машинасының көлікті механизмінің қысқышына немесе амбар, бунт жəне мақтаны алдына-ала жұмсарту жəне лас мақта шикізаты мен бөгде нарселерді жоятын қалқа көліктеріне арту. Материалдың қабатын түзу, толассыз жəне шикізатты машинаға жəне өте сулы шикізатты теретін жəне жойып отыратын механизмге шикізатты біркелкі беруді қамтамасыз ету. Шикізаттың бір қабатын төсеніш үстеліне немесе сіңдіргіш транспортер машинасына жəне механизмына түзу қылып төсеу. Езгілеу жəне түту, сіңдіргіш машинаның жұмысын бақылау, білік агрегат пен көліктерге қызмет көрсету. Жабдықтардың жұмысында тапқан ақауларды жою. Өнделіп жатқан шикізатты тасу. Қызмет көрсетіліп жатқан құрылғыда орау жəне қағу ликвидациясына қатысу. 20. Білуі тиіс: сабағы қысқа, ұйысқан шикізатты, түту қалдықтары кендір шикізаты мен мақта шикізатын машина мен механизмдерге тиеу ережесін, өнделіп жатқан материалдың қырқылуына байланысты қолданыстағы машина мен механизмдерді реттеу ережесі, шикізат пен түтілген қалдықтардың негізгі сапалы белгісі, өндірілетін өнімнің сапасына қойылатын талаптар, құрамы əртүрлі шикізаттың өндірілуіне қойылатын талаптар, қызмет көрсетілетін машина мен механизмдердің құрылымы мен оларды пайдалану ережелері. Параграф 3. Шикізатты артушы, 4- разряд 21. Жұмыс сипаттамасы: сабағы ұзын шикізатты езу-түту қабат қалыптастырушы агрегат механизміне жəне түту-жуу қысу механизді машинасына, түту машинасының езгіш механизміне тінді қолдан арту, сонымен қоса мақта шикізатын пневмокөлікке немесе қозғалатын ленталы транспортерға сұрыптаушы құрылғы жылжымалы пульттің көмегімен арту. Технологиялық құрамына байланысты шикізаттың қабатының қалындығын, қозғалмалы ленталы транспортердің құрылғы сұрыптаушысының жұмыс тəртібін, өнделіп жатқан шикізаттың сапасын ескере отырып түту жəне түтіп - жуу машинасын технологиялы құрылымын реттеу. Қабат қалыптастыру жəне қысу механизмдері, езу, түту, түтіп-жуу машинасына жəне басқа құрылғылардың жұмысын тексеру. Қызмет көрсетіліп жатқан құрылғының орамын жəне қағып кіргізілуін пайдалану. 22. Білуі тиіс: сабағы ұзын шикізатты, тінді жəне мақта шикізатын машина мен механизмге арту ережесі, сұрыптаушы-құрылғы мен басқару пультін құрылысын, мөлшерлеуші жабдықты реттеу жəне жөндеу ережесі, езу-түту агрегатының қабат қалыптастырушы механизмінің ережесін, түтіп-жуу машинасының сығу механизмінің жəне мақта шикізатын алып беруші жабдықтың ережесін. 4. Буманы бақылаушы Параграф 1. Буманы бақылаушы, 2-разряд 23. Жұмыс сипаттамасы: мақта талшығы мен линтты бумаға дұрыс оралуы мен ауқымдылығын тексеру. Лента байлайтын жабдықты тексеру. Буманың салмағын өлшеу жəне таңбалау. Буманың салмағын таңбалау бойынша жəне мақта талшығы мен лентаны өңдіру ауысымын есепке алып отыру. 24. Білуі тиіс: таразы жабдықтарын жəне оларға күтім жасау ережесін, буманы таңбалу жəне орау бойынша мемлекеттік стандарттарды. 5. Сығу-жуу жабдығының машинисі Параграф 1. Сығу-жуу жабдығының машинисі, 2-разряд 25. Жұмыс сипаттамасы: тресті сығу жəне жуу процесі алдында дайындық жұмыстарын жүргізу. Табандық пен контейнерлерден бауларды түсіру, оларды сығу-жуу жабдықтарының үстеліне жеткізу. Шикізат орамын шешу, тресті жұмарлаудан тегістеу, бауларды жұмсарту жəне бөлу. Белбеулерді түзету. Сығу-жуу машинасының қуат беру транспортеріне трестерді артуға қатысу. Трест пен инвентарьды өңдеу теліміне тиеу. 26. Білуі тиіс: сығу-жуу машинасының бекітілуі мен жұмыс мақсаты, түсіру жəне бауларды жіберу ережесі, шикізаттың негізгі қасиеті мен оны күтудің ережесі, тресті арту тығыздығы. Параграф 2. Сығу-жуу жабдығының машинисі, 3-разряд 27. Жұмыс сипаттамасы: біліктілігі жоғары машинисің басшылығымен тресті сығу-жуу машинасында сығу жəне жуу. Сығу-жуу машинасының қуат беру жабдығына күтім жасау. Транспортер мен сығу-жуу машинасының қуат беру механизмының жұмысын тексеру, олардың тоқтамай жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Қуат беру механизмінсіз жұмыс істеу барысында бекітілген қалындық пен қабаттың енін сақтай отырып, тресті қуат беру транспортерге тиеу. Қуат беру механизмінің жұмысын ретке келтіру. 28. Білуі тиіс: сығу-жуу машинаның қуат беру механизмінің құрылымын жəне пайдалану ережесін, тресті сығу жəне жуу технологиялық процесі, қуат беру машинасының жұмысын ретке келтіру ережесі. 6. Сығу-жуу машинасының машинисі Параграф 1. Сығу-жуу жабдығының машинисі, 4-разряд 29. Жұмыс сипаттамасы: тресті сығу-жуу машинасында сығу жəне жуу. Тресті жуу жəне сығу режимін технологиялық реттеу. Сығу-жуу машинасы мен қуат беру механизмін жөндеу. Сығудың сапасы мен процесіне жəне машина мен механиздердің дұрыс жұмыс істеуін тексеру, табылған ақаулардың алдын алу мен оларды жою шараларын жасау. Қуат беруші механизмсіз жұмыс істеу барысында тресті оның жұмсағымен кептіретін машина транспортеріне тиеу үшін қабатын қалыптастыру. Біліктілігі төмен машинистердің жұмысына басшылық жасау. 30. Білуі тиіс: сығу-жуу машинасын жəне қуат беру механизмін ретке келтіру жəне жөндеу ережелері, қызмет көрсететін механизмдер мен құрылғылардың жұмыс режімі, тресті сығу режимін регламенттеу, тресті сығу жəне жуу сапасының талабы, мемлекеттік стандарттар (бұдан əрі – МС) жəне салалық стандарттарға сəйкес технологиялық процесті жүргізу ережелері. 7. Тазарту жабдығының машинисі Параграф 1. Тазарту жабдығының машинисі, 2-разряд 31. Жұмыс сипаттамасы: мақта шикізатын органикалық жəне басқада қоспалардан шнекті тазартқышта тазарту, сонымен қоса тінді дақылдардың тұқымын біліктілігі жоғары машинисің басылығымен тұқымнан тазалағыш машинада тазарту. Мақтаны өндеуде шыққан қалдықты арнайы машиналармен тазарту жəне тінді дақылдардың талшығын, талшықтарды бөлетін машиналардың өндеген қалдықтарынан ажыратып алу. Улюкты барабанда жұмыс жасап жатқанда – улюкты жəне басқада қалдықтарды машинаға тиеу. Тұқымдарды тиейтін бункерге төгу. Конденсордан талшықтарды жіберу жəне оларды қапшықтарға салу. Стандартты өлшемдегі тұқымдарды өлшеп қапшыққа қаптау. Тұқым, талшық жəне қалдықтарды белгіленген орынға тасымалдау, жинау, буып-түю жəне жинау. Қызмет көрсетіліп жатқан машиналарға бір келкі тиеуді қамтамасыз ету. Машина мен механизмдердің жұмысын бақылау. Қызмет көрсетіліп жатқан құрылғы мен механизмдердің бітелулерін жою жəне орамдарды шешу. Инвентарьды, құралдарды жəне қаптау материалдарын тасымалдау. Машина мен механизмдердің жұмысындағы ақауларды жою жұмысына қатысу. Белбеулерді тігу. 32. Білуі тиіс: шнекті тазарқыш, тұқым тазартқыш, талшықтарды бөлгіш машиналардың жəне оларға жанасатын технологиялық жəне көмекші құралдардың белгіленуі мен жұмыс мақсаты, мақта шикізатын, қабықты дақылдар тұқымын, мақта жəне тінді өнімдердің қалдығынан тазарту технологиялық процесі. Параграф 2. Тазартушы жабдықтың машинисі, 3-разряд 33. Жұмыс сипаттамасы: мақта шикізатын органикалық жəне басқада қоспалардан оттық-аралау тазартқыштарда, тінді дақылдарды тұқымнан тұқым тазартқыш машиналарда тазарту. Тазартуға түскен тұқымдардың сапасын тексеру. Машина жұмысын технологияның талаптарына сай режимін ретке келтіру. Қалыпты жұмысты қамтамасыз ету жəне тазартқыш машина мен механизмдердің жұмысындағы техникалық ақауларды жою. Тұқымдарды сапалы тазалау мен олардың қапталуын қамтамасыз ету. Машинаның құрылысы мен өндеуіне есеп жүргізу. Тазартылған тұқымдарды салмағы мен тазарту класына байланысты тапсыру. Біліктілігі төмен машинистердің жұмысына басшылық ету. 34. Білуі тиіс: тазартқыш машина мен оларға ұқсас технологиялық жəне көмекші құрылғыларды экплуатациялау ережесін жəне құрылымын, қызмет көрсетіліп жатқан машиналардың жұмыс бөлігінің тетік жəне ажыратқыш мөлшері, тұқымның қоқымдану деңгейін жəне сипаты, арам шөп түрлерінің құрамы, себетін жəне техникалық тұқымның стандарты, анализға алынатын сынаманың таңдау реті, қызмет көрсетіліп жатқан құрылғыны тиеу ережесін білуі тиісті. Параграф 3. Тазартушы жабдықтың машинисі, 4-разряд 35. Жұмыс сипаттамасы: мақта шикізатын органикалық жəне басқада қоспалардан ағымдағы тізімге кіретін тазартқыштарда тазарту. Мақта тұқымдарын тұқым тазалағыш машинада тазарту, оларды калибрлеу машинасында өлшемімен сорттау жəне калибрлеу бойынша жұмыстарды орындау. Тұқымды тұқым тазартқыш машинаға жəне мақта шикізатын ағымдағы тізімге кіретін жабдықтарға түсуін ретке келтіру. Тазартатын машиналар, ағымдағы тізімге кіретін жабдықтардың жұмысындағы ақауларды жою жəне болып жатқан жөндеу жұмыстарына қатысу. Біліктілігі төмен машинистердің жұмысына басшылық ету. 36. Білуі тиіс: ағымдағы тізімге кіретін тазартқыш машиналардың құрылымын жəне олардың жұмыстарын ретке келтіру жəне болып жатқан жөндеу жұмыстарының ержесін. 8. Технологиялық жабдықты реттеуші Параграф 1. Технологиялық жабдықты реттеуші, 4-разряд 37. Жұмыс сипаттамасы: реттеу жəне болып жатқан жөндеу жұмыстары: сексен аралық джиндары жəне инерциялы омырғыш механизммен мақта талшықтарын өндейтін линтерлар, линт жəне басқа мақта өнімдерімен білікті джиндары, тінді дақылдардан қысқа талшықтар өндейтін ағымдағы тізімнің құрамына кіретін агрегат, машина жəне механизмдер. Жабдықтың, пневмокөліктің ақаусыз күйін бақылау жəне олардың бекітілген жұмыс режимін қамтамас ету. Агрегат пен машинаның бөлек бөлшектерінің тораптарын ауыстыру. Жабдықтың жұмысын реттеу, тігу жəне белдіктер кигізу. Түткіш құрылғыда жұмыс істеген кезде лентаны толықтыру жəне рулонның қалыптасуын бақылау, олардың шешу, тасу жəне салу, лентаның қалдықтарын ликвидациялау. 38. Білуі тиіс: əр түрлі физико-механикалық құрамдағы шикізатты өндеу барысында қызмет көрсетіліп жатқан жабдықты жөндеу жəне оны реттеу түрлері, мақта шикізатын өндеу технологиялық процесі, тінді дақылдардың қысқа талшықтарын өндеу, агрегат пен машиналардың жұмыс істеу режимі, өнделіп жатқан шикізатқа байланысты машинаның жұмыс бөлшектерінің тетік жəне ажыратқыш мөлшері, жабдықтың жұмысындағы ақауларды жою жəне олардың алдын алу, бітеу жəне орауды ликвидациялау, профилактикалық тексеру графикасы жəне қызмет көрсетіліп жатқан жабдықтың жөндеу жұмыстарын.

(Соңы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 17-бетте). Параграф 2. Технологиялық жабдықты реттеуші, 5- разряд 39. Жұмыс сипаттамасы: болып жатқан жөндеу жұмыстары жəне оларды реттеу: жүзотыз аралық джин жəне көп соғатын мықты омыратын, сонымен қоса мақта талшықтарын, линта жəне басқада мақта өнімдерін өндіретін үлкейтілген жұмыс камерасы бар білікті джин механизмімен, стланца трестінен ұзын зығыр жəне кендір талшықтарын, кенп жəне тіннен ұзын талшықтар өндейтін ағымдағы тізімнің құрамына кіретін агрегат, машиналар, механизмдер. Кептіру жабдығын өнделіп жатқан шикізаттың морфологиялық құрамы жəне ылғалдығына байланысты тиеу процесін ретке келтіру. Бекітілген режім бойынша шикізатты өңдеу барысында технологиялық процестің сақталуын, жабдықтардың жəне пневмокөліктің тоқтамай жұмыс істеуін қамтамасыз ету жəне олардың жұмыс барысында ақауларын жою. 40. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдықты ретке келтіру əдістері жəне құралдарды реттеу, мақта өнімдерін, тінді дақылдар мен зығыр тіннің ұзын талшықтарын өңдеудің технологиялы процесі. Параграф 3. Технологиялық жабдықты реттеуші, 6-разряд 41. Жұмыс сипаттамасы: сулы жəне булы трестен ұзын, зығыр жəне кендір талшықтарын өңдеу бойынша ағымдағы тізімнің қатарына кіретін агрегат, машина жəне механизмдерге жасалып жатқан жөңдеу жұмыстары жəне реттелуі. Автоматты түрде жұмыс жасайтын жəне ағымдағы тізімге бекітілген техникалық жабдықтардың тоқтамай жəне жанасып жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Жабдықтардың жұмысын бақылау. Бекітілген уақыи тəртібі режімінде қызмет көрсетіліп жатқан жабдықтың жұмысы үшін негізгі толықтыру параметрлерінің сақталуын қамтамсыз ету. 42. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдықты реттеу жəне реттеу тəсілдері, сулы жəне булы трестен ұзын зығыр жəне кендір талшықтарын өңдеу процесстерін автоматты түрде ретке келтіру үшін бақылауөлшеу құралдарын жəне жабдықтарын пайдалану ережесін, осы шикізатты өңдеу режімі жəне технологиялық процесі. 9. Джин жабдығының операторы Параграф 1. Джин жабдығының операторы, 4- разряд 43. Жұмыс сипаттамасы: белгіленген режімдегі сексен аралық джин мен инертті шабатын механизмімен валды джинда мақта шикізатын джиндау процесіне кіріспе. Джинның, технологиялы жанасқан жəне көмекші жабдықтың батареясына қызмет көрсету. Мақта талшықтарын стандарт талаптарына сай алуды қамтамасыз ету. Қызмет көрсетіліп жатқан машина мен механизмдердің жұмысындағы техникалық ақауларды жою. Талшық бөлу, арам шөп жəне тұқым конвейеріне, улюк шабу жəне арам шөп шабу жабдықтарының қуаттандырушысының бітелуін жою. Шикізатты білікшені мерзімді лақтыру, кенептерді жұмыс білікшелерінде тазарту, оларды орнату жəне əртүрлі джиндардың пластинасын ауыстыру барысына қатысу. Араны ауыстыру, технологиялық тетіктер жəне ажыратқышты реттеуге, қызмет көрсетіліп жатқан машиналарға жөңдеу жұмыстарын жүргізу барысына қатысу. 44. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдықты орнату жəне экплуатация жасау ережелерін, қызмет көрсетіліп жатқан машиналардың бөлшектерінің арасындағы тетіктің мөлшері, джиндаудың технологиялық процесі, мақта шикізаты, талшықтар, тұқым жəне қалдықтардың стандартын. Параграф 2. Джин жабдығының операторы, 5-разряд 45. Жұмыс сипаттамасы: жүзотыз аралық джинді белгіленген режімде жəне көп соғатын мықты омыру механизмымен білікше джинда, мақта шикізатын джиндау жəне арақашықтықта басқару пультінің автоматты өндірісті процесін жүргізу. Джиннің қуат беруін реттеу. Машина жұмысында туындаған олқылықтар мен басқада ақауларды жою жəне олардың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Цехқа мақта шикізатының бірдей түскеніне көз шолу жасау. Аралау джиндарындағы шикізат білікшесінің тығыздығын жəне джиндалғаннан кейінгі тұқым талшықтарының қалдықтарын тексеру. Улюктің бөлінуін ретке келтіру. Өндірістің қалдықтарын уақытында жоюды ұйымдастыру. Білікше джиндарындағы омыратын пластиналарды ретке келтіру жəне орнату. Технологиялық жабдықтар мен автоматизация жабдықтарды профилактикалық тазалау жəне жөңдеу жұмыстарын жасау. Біліктілігі төмен оператордың жұмыстарын басқару. 46. Білуі тиіс: қызмет көрсетіп жатқан жабдық пен пультты орнату жəне экплуатация жасау, жабдықты автоматтандырылған дистанционды басқару схемасы, джинді цехтың технологиялық жабдықтарын ретке келтіру ережелері, мақта талшықтарының сапасына қойылатын талаптар. 10. Линтерлі жабдықтың операторы Параграф 1. Линтерлі жабдықтың операторы, 4-разряд 47. Жұмыс сипаттамасы: берілген режімде тұқымдарды линтерлерде линтерлеу процесін жүргізу. Линтерлі жəне оған жанасқан технологиялық жəне көмекші жабдықтың үзіліссіз жұмыс істеуін қамтамсыз ету. Линтерлер жұмысын реттеу. Қызмет көрсететін машиналар мен механизмдер жұмысындағы ақауды жою. Линтерге жөңдеу жұмыстарын жасауға жəне араның цилиндрін ауыстыруға қатысу. Ара мен оттық торларын тазалау. 48. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдықты орнату жəне пайдалану ережесі, қызмет көрсетіп жатқан машинаның бөлшектерінің арасындағы тетіктердің мөлшерін, тұқымды линтерлеу технологиялық процесі, линт пен тұқымның стандарты. Параграф 2. Линтерлі жабдықтың операторы, 5-разряд 49. Жұмыс сипаттамасы: тұқымдарды линтерлерде белгіленген режімде ұлғайтылған жұмыс камерасында линтерлеу жəне автоматтандырылған өндіріс процесін дистанционды пультпен басқаруды жүргізу. Линтерлердің қуат алуын ретке келтіру. Машинаның жұмысындағы үзілісті жəне басқада ақауларды жою жəне олардың қалыпты жұмыс істеу режімін қамтамасыз ету. Технологиялық жабдықтар мен автоматтандыру жабдықтарын профилактикалық тазалау жəне жөңдеу жұмыстарын жасау. Біліктілігі төмен оператордың жұмыстарын басқару. 50. Білуі тиіс: қызмет көрсетіп жатқан жабдықтар мен пультты құрылымы жəне экплуатация жасауды, литерлі цехтың технологиялық жабдықтарын ретке келтіру ережелері, линттың сапасына қойылатын талаптар. 11. Талшықты өңдеу бойынша ағымдағы тізімнің операторы Параграф 1. Талшықты өңдеу бойынша ағымдағы тізімнің операторы, 3-разряд 51. Жұмыс сипаттамасы: біліктілігі жоғары оператордың басшылығымен өтетін қысқа сабақты шикізат пен ұйпаларды өңдеу, олардан шикізат алу жəне езгіште, түту, шайқау жəне кептіру машиналарында, кудель дайындайтын агрегатта жəне онымен жанасқан технологиялық жəне көмекші жабдықта тінді дақылдардан қысқа талшықтарды өңдеу бойынша ағымдық тізімге қосылған құрылғыда өңдеу технологиялық процесін жүргізу. Өнделіп бітпеген ұзын талшықтарды түту машинасында өңдеу. Ұзын талшықтарды өңдеу бойынша қосымша жұмыстарды орындау. Қызмет көрсетіп жатқан машина мен механизмнің, машинаның айналып тұратын бөлшегіндегі суландырмайтын құрылғының дұрыс жұмыс жасауын бақылау жəне табылған ақауларды жою. Пневмокөліктің жоқ кезінде - шикізатты, түтуден қалған қалдықтарды қабатын біркелкі қалыптастырып жəне оларды кептіргіш машинаның күш беру транспортерына қолдан арту. Кудель дайындайтын агрегаттан толықтай өнделмеген талшықтар мен қысқа талшықтарды алу жəне оны қорапқа таза талшық байламымен қайта өңдеуге арту. Талшықтарды пневмокөлікке жіберу, түту машинасының сығу механизміне толықтай өнделмеген талшықтарды қолдан арту. Ұзын талшықтарды толықтай өнделмеген деңгейі бойынша уыстап теріп алу, оларды ұзындығымен түзеу, өте дымқыл талшық тұлымын жою жəне түтілгендерін жəшікке салу жəне арту. Буданы байлау, тасымалдау жəне оларды беліленген орынға жеткізу. Өңдеуге келетін талшықтарды тасу. Түтуші барабанға, карданды валдан жəне оңтүстіктік кендірді өңдеу барысында езу-түту агрегатының тасымалдау механизмінен жəне кенептің өңдеуде түту-жуу жабдығынан орамдарды шешу. Ұзын талшықтарды алуға жарайтын орамдарды жайып салу үстеліне жіберу. Қызмет көрсетіліп жатқан жабдық пен қондырғының жұмыс бөлшектеріне орамдар мен бітелулер қалыптасуының алдын алу, оларды жоюдың алдын-алу жəне осы жабдықты жөңдеу жұмыстарына қатысу. 52. Білуі тиіс: қысқа талшықтарды өңдеу бойынша ағымдағы тізімге қосылған қызмет көрсету жабдықтар мен механизмдерін, түту машинасы, тасымалдау механизмі жəне суландырмайтын жабдықты белгілеу жəне пайдалану ережелері, қысқа сабақты шикізатты жəне ұйпаны жəне түтудің қалдықтарын кептіру жəне өңдеу режімі, толықтай өнделмеген талшықтарды өңдеу режімі, өнделіп жатқан материалдың түрін жəне оның ылғалдану нормасы, кептіру машинасының тиелу тығыздығын, шикізатты езгілеу машинасына жəне қуат алу транспортеріне тиеу ережесі, талшықтың негізгі қасиеті жəне оған қойылатын талаптар, орамдарды шешу ережесі. Параграф 2. Талшықты өңдеу бойынша ағымдағы тізімнің операторы, 4-разряд 53. Жұмыс сипаттамасы: қысқа сабақты шикізат пен ұйпаларды өңдеу, олардан шикізат алу жəне езгіште, түту, шайқау жəне кептіру машиналарында, кудель дайындайтын агрегатта жəне онымен жанасқан технологиялық жəне көмекші жабдықта тінді дақылдардан қысқа талшықтарды өңдеу бойынша ағымдық тізімге қосылған құрылғыда өңдеу технологиялық процесіне кіріспе. Жабдықтың жұмысына жəне өнделіп жатқан шикізаттың ерекшелігіне жəне оның сапасына байланысты материалдың қабат қалыңдығын реттеу режімі. Технологиялық ағымға қосылған жабдықтың жұмысында табылған ақауларды жою. Шикізатты өңдеу мен кептірудің сапасына, кептіру процесіне, қабаттың қалыңдығы мен транспортердің еніне дейін шикізатпен біркелкі тиелгеніне, транспортердің кептіретін жабдығына жəне транспортердің қуат алатын агрегатына шикізаттың тиелу тығыздығын жүргізу. Талшықтарды өңдеу жəне жабдықтардың бос тұрып қалуына есеп жүргізу. Біліктілігі төмен операторлардың жұмыстарын басқару. 54. Білуі тиіс: өнделіп жатқан материалдың қырқылуына байланысты оларды тиеу жəне реттеу жəне қысқа талшықтарды теруге арналған ағымдағы механизмге қосылған жабдықтар мен механизмдер, қырқылу жəне ылғалдылығына байланысты қысқа талшыққа қойылатын талаптар, талшықтардың қырқылуына байланысты жабдықтың жұмыс істеу режімі жəне технологиялық процесі, шикізат пен қысқа талшықтың стандарты, қызмет көрсетіліп жатқан жабдықтың басты ақаулары жəне оларды жою ережелері, бітелу мен орамды жою тəсілі. Параграф 3. Талшықты өңдеу бойынша ағымдағы тізімнің операторы, 5-разряд 55. Жұмыс сипаттамасы: шикізатты кептіретін машина, езетін-түтетін агрегатта жəне басқада технологиялы, стланцты трестен ұзын зығыр жəне кендір талшықтарын өндіретін жəне сорттауыш ағымдағы тізімге қосылған механизмдер мен көмекші механизмдерден ұзын сабақты шикізатты технологиялы өндіру процесін жүргізу. Өндіріліп жатқан шикізаттың сапасына байланысты ағымдағы тізімге қосылған жабдықтардың жұмыс режімін реттеу жəне олардың жақсы жұмыс істеуін бақылау, өңдеулеріне қатысу. Талшықты өңдеу жəне сорттау сапасына, шикізатты өңдеуде технологиялық режімнің сақталуын бақылау. Өнделуге түскен шикізаттың сапасын жəне таңдалған өнімнің сапасын тексеру. Талшықтарды өнделу сапасын тексерумен уыстап арту. Талшықты будамға байлау. Пневмокөлік болған жағдайда талшықтарды пневмокөлікке арту. Өнделген өнімді өлшеміне жəне сапасына байланысты тапсыру. Өнделген шикізаттың, өнделген талшықтың жəне машинаның құрылымының есебін жүргізу. Нөмірдің дұрыстығын, талшықтың сортының дұрыстығын анықтайтын таңдау бақылау тексерісі. 56. Білуі тиіс: стланцты трестен ұзын зығыр жəне кендір талшықтарын өңдеу бойынша ағымдық тізімге қосылған жабдықтар мен механизмдер жəне морфологиялық құрылымын есепке ала отырып стлансты тресті өңдеу реттеу режімінің ережесін, шикізаттың жəне ұзын талшықтың сипаттамасын, нөмірін, сортын, бірдей талшықтарды нөмірі жəне сортымен реттеу, бақылау əзірлемелерін өткізу тəсілі. Параграф 4. Талшықты өңдеу бойынша ағымдағы тізімнің операторы, 6-разряд 57. Жұмыс сипаттамасы: шикізатты сыққыш-жуғыш, сулы тресті кептіруге арналған кептіру машиналарында, езу-түту агрегаты, сорттауыш машинада, талшықты өндейтін жəне тресті дайындау процесін автоматты басқару жүйесімен, сулау жəне булау трестінде ұзын талшықтарды өңдеуге арналған ағымдағы топқа қосылған, көмекші жабдығы мен механизмдерде ұзын сабақты шикізатты өңдеу технологиялық процесін жүргізу. Ағымдағы тізімге қосылған жабдықты жөңдеу жəне реттеу, одан сапалы жəне белгіленген нөмірге сəйкес талшықты өңдеуді қамтамасыз ету. Біліктілігі төмен оператордың жұмысына басшылық жасау. 58. Білуі тиіс: сулау жəне булау трестінен ұзын зығыр жəне кендір талшығын өндейтін ағымдағы тізімнің құрамына кіретін, машина мен механизмдерді жөңдеу жəне реттеу тəсілі, сулау жəне булау трестінің өңдеу режімінің уақыт тəртібін реттеу, буланған жəне суланған ұзын талшықтардың қолданыстағы стандарты, талшықты өңдеу жəне тресті өңдеу процесін басқаратын бақылау-өлшеу жабдығының өлшемін. 12. Кептіргіш жабдықтың операторы Параграф 1. Кептіргіш жабдықтың операторы, 3-разряд 59. Жұмыс сипаттамасы: біліктілігі жоғары оператордың басшылығымен стланцевті тресті, талшықтарды, тұқымдарды жəне тінді дақылдардың түтуден қалған қалдықтарын камералы, булы контейлерде, түтін-газды кептіргіш машиналарда жəне контейнерлерде булы кептіргіш машиналарда, тінді дақылдардың трестін сулы жəне булы машиналарда кептірудің техникалық процесін жүргізу. Шикізатты машинаның кептіргіш транспортеріне, кесек үгіткішке, қабат қалыптастырғыш механизмге тоқтатпай тиеу үшін шикізат қабатын белгіленген қалындықта қалыптастыру. Белгіленген тығыздықты сақтай отырып кептіретін машинаның транспортеріне материалдарды қолдан біркелкі етіп тиеу. Пневмокөлікке шикізатты тиеу кезінде кептіргіш машинаның қуат беру транспортеріне материалдарды белгіленген тығыздықпен тиелуін бақылау жəне қамтамасыз ету. Кептіру аймағында шикізаттың сулы бауларын кептіру бойынша жұмыстармен айналысу. Кептіргіш машинаның ағымында бекітілген, шикізат сабағын жəне тамырын кесу машиналарына қызмет көрсету. 60. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан құрылғылар мен механизмдердің құрылымы жəне оларды ретке келтіру ережелері, тінді шикізаттың талшық, қабық, тұқым мен түтілгеннен қалған қалдықтардың негізгі құрамдары мен сапалы белгісі, оларды кептірудің технологиялы процесі, тиелген материалдың тығыздығы, тиеу жəне шикізат жеткізу механизмдерін ретке келтіру жəне оларды пайдалану ережесі. Параграф 2. Кептіргіш жабдықтың операторы, 4-разряд 61. Жұмыс сипаттамасы: сулы тін мен тінді дақылдардың сулы жəне булы тресті булы конвейерде жəне мақта шикізатын барабанды кептіргіш машиналарда пультпен басқаратан жабдықтарға бекітілген режімге сейкес кептіру процесін жүргізу. Кептіргіш машиналарға шикізатты тиеу барысына қатысу, шикізаттың, талшықтың, тұқым мен түтуден қалған қалдықтарды құрамы мен сулылығына байланысты кептіргіш машинаның транспортеріне, оның барлық жеріне қалыңдық қабатының біркелкі тиелуін жəне оның тоқтаусыз жұмыс істеуін қамтамасыз ету, кептіргіш машиналарда артудың бекітілген тығыздығын, тампературасын жəне сулылығын сақтау. Кептіру режімін бақылау - өлшеу құрылғыларымен бақылау жəне ретке келтіруді тексеру. Кептіретін машина, фильтр, ауа жібергіш, желдеткіш, камералар жəне транспортерлердің қалыпты жұмыс жасауын қамтамасыз ету. Кептіруден кейін тресті соңғы рет тексеру. Біліктілігі төмен оператолардың жұмысына басшылық жасау. 62. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдықтың құрылым ерекшелігін жəне жөңдеу ережелерін, бақылауөлшеу жабдықтарының құрылымы жəне жұмыс мақсатын, басқару пультындағы қондырғыларды орнату жəне олардың бекітілуі, құрғақ шикізатқа жəне басқада материалдардың сапасына қойылатын талаптар, кептірудің технологиялы жəне температуралы режімі, технологиялы процесті реттеу ережесі. Параграф 3. Кептіргіш жабдықтың операторы, 5-разряд 63. Жұмыс сипаттамасы: тінді дақылдар трестін сулы жəне булы кептіру автоматты бақылау жəне реттеу жүйесімен жабдықталған, бекітілген пультті басқару режіміне сəйкес конвейрлі булы кептіру машиналарында кептіру процессін жүргізу. Транспортерға қабаттың қалыңдығы мен еніне сəйкес тресті біркелкі тиеу жəне кептіру машинасының тиеу қалыңдығын реттеу, екі еселенген қабаттың дұрыс қалыптасуына жəне оның кепкеннен кейін дұрыс бөлуін бақылау, калорифердің тазалығын бақылау. Кептіру машинасының, басқару пультінің, фильтрдің, ауа жібергіштің, желдеткіштің, камераның, транспортердің жұмысын бақылау. Кептіру процесін автоматты басқару жүйесімен реттеу жəне бақылау. Техникалық ақаулардың алдын-алу жəне жою, кептіру машинасы мен басқада механизмдердің жөңдеу жұмыстарына қатысу. Біліктілігі төмен оператолардың жұмысына басшылық жасау. 64. Білуі тиіс:

6 наурыз 2013 жыл

қызмет көрсетіп жатқан жабдықтың кинематикалық сызбасы, кептіру процесінің параметрлерін бақылау жəне реттеу, автоматты басқару жүйесіне кіретін, басқару-өлшеу жабдықтарын орнату жəне оларды күту ережелері, кептіру процесіндегі жетіспеушілік жəне олардың алдын-алу жəне жою тəсілдері, қызмет көрсетіліп жатқан жабдықты жөңдеу. 13. Шикізат пен талшықтарды престеуші Параграф 1. Шикізат пен талшықтарды престеуші, 2-разряд 65. Жұмыс сипаттамасы: мақталы талшықты немесе линтті престеудің алдында механикалық тегістеушімен алдын-ала нығыздау. Пресс камерасын талшық немесе линтпен толтыру. Тегістеушінің жұмысын басқару. Тегістелген мақта мен линттің салмағын анықтайтын бақылау жабдықтарының жұмыс бақылау. Конденсордың бітеліп қалуын жəне тегістеушінің жұмысындағы техникалық ақауларды жою жəне оның жөңдеу жұмыстарына қатысу. 66. Білуі тиіс: механикалық тегістеуіштің белгіленуі мен жұмыс істеу мақсатын, механикалық тегістеуге бекітілген престеліп жатқан өнімнің түрлерінің байлам бойынша салмағын, престеліп жатқан өнімнің техникалық жағдайын. Параграф 2. Шикізат пен талшықтарды престеуші, 3-разряд 67. Жұмыс сипаттамасы: мақта жəне тінді талшықты, мақта линтін, талшықты қалдықтарды жəне костраны байлам, орнатылған габариттің түгінде салмақтыларын механикалық престе, ал тінді шикізатты қол станоктарында престеу, біліктілігі жоғары престеушінің басшылығымен жүзеге асады. Мақта талшықтарын немесе линтті престемес бұрын, гидровалды тегістеуішпен алдын-ала нығыздау. Тінді шикізатты, талшықтарды жəне қалдықтарды қолмен салу кезінде, оларды таразыға тасу, өлшеу жəне белгіленген сызба бойынша камераға салу. Орайтын материалдарды дайындау жəне жеткізу. Орамды преске салу. Байламды тығыздау, стандарт талаптарына сай оларды байлау жəне таңбалау, престі босату, байламды домалатып əкету. Кипті өлшеу жəне транспортер мен штабельде тегістеуімен бекітілген орынға тасымалдау. Табандыққа орнатылған байлам механизмдерін жəне табандықты канттау механизмдерін басқару. Таразы, пресс, көтерме, гидросорғышты, бақылау жабдықтарының қалыпты жұмыс істеуін тексеру. Пресс жəне конденсор, табандықты байламға орнату механизмін, табандықты канттайтын механизмдердің жұмысындағы техникалық ақауларды жою. Престің торабтарына жəне қызмет көрсетіліп жатқан механизмдердің жұмыстарын реттеу. 68. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдық пен механизмнің құрылымы жəне жұмыс мақсаты, шикізатты, талшықты, линтті жəне қалдықтарды пресстеу ережелері, шикізат пен өнімнің сортына байланысты габариттің, киптің салмағының, тюктың бекітілген тығыздығын, кипті орау жəне таңбалау ережесін, орайтын материалдың шығыны мен оның мөлшерін, өнімді тасымалдау жəне сақтау ережелері. Параграф 3. Шикізат пен талшықтарды престеуші, 4- разряд 69. Жұмыс сипаттамасы: орам стандартының талаптарына жəне бекітілген заңдылықтарына сəйкес, байлам, тай, бекітілген ауқымдылық пен салмақты механикалық престерде мақта жəне тінді талшықтарды, мақта линтін, талшықты қалдықтарды, костра мен зындырылған зығыр лентасын пресстеу. Престерде орнатылған өлшеу жəне тіркеу жабдықтарына, престеу процесінің параметрларын бақылау. Ауқымдылық, салмақ жəне орам сапасының бекітілген стандарттарына сəйкес байламның шығарылымын қамтамасыз ету. Механикалық престің көтермесін басқару. Престің жəне оның көтермесінің жұмысындағы ақауларды жою жəне жөңдеу жұмыстарына қатысу. Байламды престеу, қаптау жəне таңбалаудың, қызмет көрсетіліп жатқан жабдықтың сапасын бақылау. Біліктілігі төмен престеушілердің жұмысын басқару. 70. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдықтың құрылымы жəне оны пайдалану ережелерін, байламды орау бойынша стандарт талаптарын, шикізат, талшықтарды сорттарымен анықтаудың мақсатын, престің жұмысындағы техникалық ақауларды жоюдың түрлерін. Параграф 4. Шикізат пен талшықтарды пресстеуші, 5-разряд 71. Жұмыс сипаттамасы: мақта талшығы мен линт, қабықты шикізат пен талшықты бекітілген ауқымдылық байламында жəне гидропрестеу жабдықтарында жəне жартылай автоматтандырылған престе престеу. Гидропрестеу жабдықтары мен жартылай автоматтандырылған престерді жөңдеу. Механикалық пресстің көтермесін басқару, ағымдағы жөңдеу жұмыстарына жəне технологиялық жабдықтар мен таразы өлшеу техникаларында жөңдеу жұмыстарына қатысу. 72. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдық мен бақылау-өлшеу жабдықтарын орнату жəне жөңдеу тəсілдерін, өнделіп жатқан шикізаттың техникалық шарттары мен стандарттары. Параграф 5. Шикізат пен талшықтарды пресстеуші, 6-разряд 73. Жұмыс сипаттамасы: мақта талшықтары, линт, тінді талшықтарды байламда, бекітілген ауқымдылықта жəне таразыда, гидравликалық престерде престеу. Монометр бойынша қысымды бақылау. Габарит, салмақ жəне орамның сапасына стандарт жəне техникалық талаптарға сəйкес киптің шығаруын бақылау жəне қамтамасыз ету. Су насосы мен механика пресінің көтермесін басқару. Талшық пен линттан бөгде нарселерді жою. Біліктілігі төмен престеушілердің жұмысын басқару. 74. Білуі тиіс: прес, гидросорғыш, бақылау-өлшеу құралдары жəне басқада қызмет көрсетіліп жатқан жабдықтарды орнату жəне жөңдеу жұмыстары, шикізат пен талшықты орау, қаптау, жəне престеудің стандарты мен техникалық шараларын, орнатылған ауқымдылық пен байлам салмағын. 14. Тресті дайындаушы Параграф 1. Тресті дайындаушы, 3- разряд 75. Жұмыс сипаттамасы: тресті ашық камера, бак, сұ қоймаларында дайындау технологияслық процесін жүргізу біліктілігі жоғары трест дайындаушының басшылығымен өтеді. Престелген өсімдік сабағын жəне баулардың шикізат тайын ашық бактарға, камераларға немесе жасанды су қоймаларына қолдан немесе механизмнің көмегімен тиеу, бактағы шикізатқа су құю, сабақтарды қалқитындай жағдайда суға салғанда тайды салдарға немесе партияларға бөліп байлағанда технологиялық процестің талаптарына сəйкестендіру, қалқып жатқан тайларды қайта- қайта аударып тұру, кейін оларды тиеу транспортеріне немесе белгіленген орынға апару, сабақтарды толықтай суға салған кезде ұзындығы мен енің қысқышқа мықты етіп бекіту, қысқыш пен бекітулерді шешу. Сулы тресті қолдан немесе механизмні көмегімен бекітілген орынға түсіру. Шикізатты, камераны жəне бакты сумен жуу. Көлікті жəне басқада механизмдердің, тай түсіретін жабдықтың жолында ақау жоқтығын жəне дұрыстығын тексеру. Қабатты шикізатты жəне сыйымдылықтарды сулау процесіне дайындау. 76. Білуі тиіс: бактардың, суқоймаларының, қысқыш құрылғылардың, шикізатты тиейтін жəне түсіретін механизмдердің бекітілуімен, пайдалану ережелерін, тресті салқын суда сулау тəсілімен дайындау технологиялық процесін, өсімдік сабағы мен сабанның сапалы қасиетін жəне негізгі құрамын, шикізатты тиеу жəне түсіру ережелерін, шикізатты қалауға бекітілген тығыздықты. Параграф 2. Тресті дайындаушы, 4- разряд 77. Жұмыс сипаттамасы: тресті ашық камераларда, бактарда жəне суқоймаларында дайындау технологялық процесін жүргізу. Сулау процесінің аяқталуын анықтау. Шикізатты камера, бак жəне су қоймаларына дұрыс тиелуін, суда жүзетін тайларды уақытылы өңдеуді, бактардағы сұйықтықты ауыстыру жəне оларды толтыруды, көтеру-көлік құралдары, жабдықтардың қалыпты жұмыс істеуін бақылау жəне олардың жұмыстарындағы ақауларды жою. Шикізатты сулау журналын жүргізу. Біліктілігі төмен тресті дайындаушылардың жұмысына басшылық жасау. 78. Білуі тиіс: шикізатты тиеу мен түсіру бойынша механизмдердің құрылысын, қызмет көрсетіліп жатқан механизмдер мен жабдықтардың жұмысындағы ақауларды анықтау жəне оларды жою, трестің негізгі қасиеті жəне сапалы белгілері, тресті дайындау технологиялы режімі жəне сулау процесінің аяқталғанын анықтау тəсілдері. 15. Мақта дəнін улаушы Параграф 1. Мақта дəнін улаушы, 2-разряд 79. Жұмыс сипаттамасы: улайтын машинада мақтаның егетін тұқымдарын улау бойынша қосымша жұмыстарды атқару. Улайтын машинаның транспортер-қуатбергішіне белгіленген мөлшерде тұқымдарды арту. Уланған қапшықтарды тұқымдармен толтыратын арнайы станокта оларды толтыру жəне өлшеу. Шашуға арналған тұқымдарды іріктеу. Қапшықтарды тігу, таңбалау жəне белгіленген орынға жеткізу. 80. Білуі тиіс: қызмет көрсетіліп жатқан жабдықтың белгілеуі мен принципін, улы препараттан жеке басты сақтауды. Параграф 2. Мақта дəнін улаушы, 3-разряд 81. Жұмыс сипаттамасы: мақтаның егістік дəнін улайтын машинада улау біліктілігі жоғары улаушының басшылығымен өтеді. Уды улау машинасының бункер-қуат бергішіне тиеу. Улайтын машинаға тұқымның біркелкі тиелуін реттеу. 82. Білуі тиіс: улау машинасын орнату жəне қызмет көрсетілуін, улауышты шығындау мөлшерін, дəндерді улау технологиялық процесін, препараттың улылық деңгейін, улауышты ұстау ережелері жəне жеке басын сақтау ережелерін, улау процесін жүргізу стандарттарын жəне техникалық жағдайын. Параграф 3. Мақта дəнін улаушы, 4-разряд 83. Жұмыс сипаттамасы: улайтын машинада себетін мақта дəндерін улау. Улайтын машинаның жұмысын ретке келтіру. Тұқымдарды өңдеуде технологиялық режімді сақтау. Уланған тұқымдардың сапалы дайындалуын бақылау. Улау машинасын жөңдеу. Құрылғының жұмысындағы техникалық ақауларды жою. Улауыштың шығынын есептеу. Біліктілігі төмен улаушылардың жұмысына басшылық жасау жəне жеке басын сақтау құралдарының пайдаланылуын бақылау. 84. Білуі тиіс: улайтын машинаның жұмысын реттеу жəне жөңдеу ережелері, дайындалған уланған тұқымның сапасын бақылау, тұқымдарды улаудың технологиялы режімі, удың шығынының нормасы, оның улылығы жəне оны пайдалану ережелері, жеке басын сақтау құралдарын пайдалану ережелері. 16. Шикізатты жаюшы Параграф 1. Шикізатты жаюшы, 2-разряд 85. Жұмыс сипаттамасы: шикізатты біркелкі қалыңдықпен жаятын үстелдер немесе транспортерда қуат беретін машина мен езу-түту агрегатына қолдан салу. Қабат қалыптастыратын механизмге қабатты қолдан салу. Шикізаттың ұйпаланған бетін қалыпқа келтіру, сабақтың үстінгі жағынан түйіршіктер мен ұйпаларды алып тастау, жаю үстелінде тегістеуіштің жоғында шикізатты кесек бойынша тегістеу. Қызмет көрсетіліп жатқан механизмнің бітелулері мен орамдарын жоюға қатысу. 86. Білуі тиіс: шикізат қабатын қалыптастыру ережесі, шикізаттың негізгі қасиеті мен сапалы белгісі жəне олардың өңдеу режіміне ықпал етуі, өнделген өнімнің сапасына қойылатын талаптар, шикізатты тасушы механизм мен іліп-алғыш көліктің құрылымы жəне оларға қызмет көрсету ережелері. Параграф 2. Шикізатты жаюшы, 3-разряд

87. Жұмысқа сипаттама: төсеу үстелдеріне немесе шикізатты құрғақ күйінде өндейтін езу-түту агрегаттың қабат қалыптастыратын механизмінің төсейтін үстеліне түсіретін жəне шикізаттың орнын ауыстыратын механизмнің көмегімен езу-түту агрегатының жəне машинаның қуат беретін транспортеріне жəне шикізатты ылғалды күйде өндейтін түту-жуу машинасының қуат беретін транспортеріне шикізатты біркелкі қалыңдықта төсеу. Агрегаттың жəне кейінгі өндейтін машинаның жаю үстеліне бауларды байлап біркелкі беру, баулардың сулылығын бақылау, қабылданған жəне қайтарылған шикізаттың санын есептеу. 88. Білуі тиіс: шешу механизмінің белгіленуі, құрылымы жəне жою ережелері, жаю үстеліне шикізатты беру жəне орналастыру, шикізатты машина мен агрегаттарда өңдеуге жіберілуін реттеу ережелері, шикізатты дұрыс жаю тəсілдері, шикізат сортының сыртқы сипаты. 17. Су жіберуді реттеуші Параграф 1. Су жіберуді реттеуші, 3-разряд 89. Жұмыс сипаттамасы: шикізатты салқын суда сулау жəне өндірістік қажеттіліктерге бекітілген режімге сəйкес су қоймаларына суды қолмен жіберуді реттеу. Ирригиациялы жүйенің қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Канал, шлюз, су ағызғыш жəне əртүрлі жүйелердің қалыпты жұмыс істеуін бақылау жəне ақауларды жою. Есеп журналын ашу жəне оған өндірістік судың, су ағызғыш құрылғылардың əртүрінен ағымды судың шығынын жазып отыру. 90. Білуі тиіс: шикізатты салқын суда сулау жəне өндірістік қажеттілікке суды пайдалану режімі, ирригациялы жəне су ағызғыш жүйенің сызбасы мен сипаттамасы, су ағызғышқа таблицаларды пайдалану жəне ирригациялы жүйеге қызмет көрсету ережелері. 18. Талшық қорабын байлаушы Параграф 1. Талшық қорабын байлаушы, 2- разряд 91. Жұмыс сипаттамасы: талшықтарды қорапқа байлау, өлшеу, тасымалдау жəне оларды белгіленген орынға қою, қораптарды орауға арналған белбеушелерді дайындау. Өндіріс сапасы бойынша кендір мен кенептің талшықтарын уыстап алу, тасымалдау жəне толық өнделмеген талшықтарды жою. Өндіріс сапасы бойынша толықтай өнделмеген талшықтарды теріп алу жəне уысқа қалыптастыру, оларды қайта өңдеуге жібер. Езу-түту агрегатына жəне түту-жуу машинасының орамы мен бітелулерін жоюға қатысу. 92. Білуі тиіс: талшықтарды қорапқы байлау ережесін жəне талшықтың толықтай өнделмегенін анықтайтын белгісін, қырқылған талшықтың жіберілетін пайызын, қораптың белгіленген массасын, талшықты өлшеу ережелері, құрамы əртүрлі ұзын сабақты шикізатты өңдеудің технологиялы режімі, өнделіп жатқан өнімнің сапасына қойылатын талаптар, талшықтың сортын, езу-түту агрегаты мен түту-жуу машинасының белгіленуі мен жұмыс мақсаты. 19. Қалдық талшықты смолаушы Параграф 1. Қалдық талшықты смолаушы, 4-разряд 93. Жұмыс сипаттамасы: смолау аппараттарында қалдық талшықты смолау процесін жүргізу. Смолаға арналған аппаратты смоламен толтыру. Жиналған лентаны қолмен бұрау жəне оларды смолды аппаратқа салу. Смолды аппаратта қалдық талшықтың температурасы мен бу қысымын бақылау. Қалдық талшықты жоғары сапамен смола беруді, температура, сығым жəне лентаның қозғалу жылдамдығымен реттеуді қамтамасыз ету. Смола деңгейі мен смоланған қалдық талшықтың салмағын бақылау. Орамдар мен үзілістерді жою. Сығу білікшесін жұмсақ қаптамамен орау жəне белгіленген өлшемнің диаметріне дейін жеткізу. Смолды қалдық талшықты өлшеу жəне оны белгіленген орынға жеткізу, жайғастыру. 94. Білуі тиіс: смолды аппараттың механизмінің орнатылуы мен жою ережелері, қалдық талшықты смолалау режімі, смолау нормасы, смолды қалдық талшықтың техникалық жағдайлары мен стандарттары, смолау процесіне температура мен басқада факторлардың əсер етуі. 20. Шикізат пен талшықты сорттаушы Параграф 1. Шикізат пен талшықты сорттаушы, 2-разряд 95. Жұмыс сипаттамасы: шикізат қоймаларын ашу жəне жинау процесінде, бүлінген жəне шіріген шикізат бауларын сорттау, шөмеле, кебен жəне қатарлар. Шешілген бауларды байлау. Өте дымқыл бауларды кебенге жəне қатарға немесе механикалық ықпал ету тəсілімен мұзданған бауларды алдын-ала еріту конус пен шатырға жаю. 96. Білуі тиіс: бауларды сорттау, конус пен шатырларға орналастыру жəне кебен мен қатарға жаю ережесі, шикізат түрлері жəне оларды күту ережелері, шикізат қоймаларын жинау ережелері.

Параграф 2. Шикізат пен талшықты сорттаушы, 3-разряд 97. Жұмыс сипаттамасы: шикізат бауы мен қысқа талшықтардың, стандартты үлгілер мен эталондарына сəйкес органолептикалық тəсілмен сорттың сапалы белгісі мен нөмірлерін анықтап сорттау. Өте ылғалды, қоқысты жəне бүлінген бауларды лақтыру. Баудың кесекті жəне үстіңгі бөлігінен ұйпаны жою. Шешілген бауларды байлау, оларды түйіп байлау. Толық өнделмеген тұлымды теру жəне талшықтардан бөгде талшық емес қоспаларды жою. Талшықтарды экспортқа таңдау. Құрамында арпабас көп талшық тұлымдарын теріп алу жəне оларды қайта өңдеуге қайтару. Сортталған талшықтарды қораптарға орау. Сортталмаған талшықтар қорабын шешу. Белгіленген орынға шикізат пен талшықтарды тасымалдау. Қысқа талшықты өңдеуде ағымдағы тізім бойынша жұмыс істеу барысында, қысқа талшықтарды қызмет көрсетіліп жатқан құрылғының пневмокөлігіне жинау. Пневмокөлік болған жағдайда талшықтарды пневмо жабдыққа тиеу. Талшықтарды бөлетін жəне сулайтын машинаның, пневмокөлік жабдығының жəне басқада қысқа талшықты өңдеу бойынша ағымдағы топқа қосылған жабдықтардың жұмысын бақылау. Қызмет көрсетіліп жатқан машина мен құралдардың орамдары мен бітелулерін жою жұмыстарына қатысу. 98. Білуі тиіс: бау шикізатын жəне қысқа талшықтарды нөмірі, органолептикалық тəсіл сортымен сорттау ережесі, шикізат пен талшықтың негізгі құрамын, нөмірін жəне сортын, шикізат пен талшыққа қатысты стандарт пен эталонды, талшық сортының нөмірін анықтайтын əдістеме, шикізат пен талшықтың сорттау сапасына қойылатын талаптар, талшықты сулау жəне қырқу нормасының шегі, орамдарды шешу нормасы, қысқа талшықты ағымда сорттау барысында - құрамы əртүрлі шикізатты өңдеудің технологиялы режімі, кудель дайындайтын агрегат пен сілкілеу машиналарының бекітілуі жəне пайдалану ережелері, сулау жəне пневмокөлік жабдықтарының бекітілуі мен пайдалану ережесі. Параграф 2. Шикізат пен талшықты сорттаушы, 4-разряд 99. Жұмыс сипаттамасы: түтілген ұзын талшықтың уысын бекітілген уыс салмағы, нөмірін жəне сортты органды лептикалық анықтау тəсілін талшықтың бағасын өзіндік бағасысыз стандартты үлгілер, стандарт жəне эталонды, сапалы белгілерін сақтай отырып, сорттау. Уыстарды түзету, оларды арту жəне айналдыру. Уыстарды бірдей сапалық белгілерімен қорапқа, бекітілген салмақтың кулитына, жапсырманы жапсыру, қораптарды, кулиттарды байлау, тасымалдау, қатарға жинау. Қорапты, кулитті байлау үшін шпагатты дайындау немесе белбеуді өндіру. Толық өндірілмеген талшықты уысқа теру жəне қалыптастыру оларды қорапқа, кулитқаға байлау. Конвейрді сорттайтын машинада талшықты ағымда сорттаудаталшықты транспортерден түсіру. Ұзын түтілген кендір талшықтарын қол тарақтарда технологияның талаптарына сəйкес тарау, таралған талшықтарды жəне тарқтарды сапа белгісімен сорттау. Сортталмаған талшықтарды тарау барысында-белгіленген салмақ, түс, ұзындық жəне басқада сапалы белгілеріне сəйкес біркелкі талшықтарды қалыптастыру. Конвейрлі сорттау көлігінің жұмысындағы табылған ақауларды жою жəне олардың жұмыс істеуін бақылау. Талшықтар мен тарамдарды салмағына қарай тапсыру. Біліктілігі төмен сорттаушылардың жұмысын бақылау. 100. Білуі тиіс: сорттау жəне ұзын талшықтардың нөмірі, сортымен тарау ережелері, уыс, жəшік жəне əртүрлі нөмірлерге арналған кулиттардың, талшық сорттарын жəне рұқсат етілетін ақауларды қалыптастыру, қорап, кулитті байлау тəсілдері, салмақтың нормасын, түтілген жəне таралған талшықтардың нөмірін, сортын анықтайтын сапалы белгілері, таралған талшықтар мен тарамдардың сапасына қойылатын талаптар, конвейрлі сорттау транспортерін орнату жəне пайдалану ережелері. Параграф 3. Шикізат пен талшықты сорттаушы, 5-разряд 101. Жұмыс сипаттамасы: түтілген ұзын талшықтың уысын бекіткен уыс салмағы, нөмірін жəн сортты органды лептикалық анықтау тəсілін талшықтың бағасын өзіндік бағасысыз стандартты үлгілер, стандарт жəне эталонды, сапалы белгілерін сақтай отырып, сорттау. Тапсырушылардан қабылданатын шикізаттың сапалы белгілерін қарау. Шикізатты сақтау орындарына нөмірін, сортын, тұрып қалу деңгейін, сулылығын жəне себу түріне қарай бөлу. Шикізатқа қабылданған жапсырмаларды жазып беру жəне оларды тапсырушыларға беру. Нөмірдің органды лепикалық бағасының, талшықтың сортын берілген бағалау құралымен салыстырмалы тексеру. Сорттауға түскен өнделген талшықтың салмағы мен сапасын тексеру. Сортталған талшықтың есебін жүргізу, олардың нөмірі, сорты бойынша қатарға жинау жəне оны сақтау. Шикізатты жəне талшықты сақтау жəне сорттау орындарына көтеріп-тасымалдау механизмінің қалыпты жағдайда болуын бақылау. Біліктілігі төмен шикізатты жəне талшықтарды сорттаушылардың жұмысына басшылық жасау. 102. Білуі тиіс: шикізатты нөмірі мен сорты бойынша құралды бағалау əдістемесі, шикізатты дұрыс жинау тəсілдері, қоймалардың көлемі мен формасы, шикізаттың сортын, нөмірін анықтайтын сапалы белгілер, талшықты өңдеу технологиялық процесі, шикізат пен талшықты сорттау, қабылдау, жинау жəне сақтау нұсқаулықтары жəне ережелері. 21. Қалдықтарды ағызушы Параграф 1. Қалдықтарды ағызушы, 1-разряд 103. Жұмыс сипаттамасы: түту-жуу машинасының қалдықтарын, қалдықтарды шығаратын көліктерде бірқалыпты шығуын қамтамасыз етіп ағызу. Ағызатын каналға берілетін судың мөлшерін, өнделіп жатқан шикізаттың түріне байланысты ретке келтіру. Шығаратын көлікке түтілген қалдықтарды бірқалыпты шығуын жəне көліктің тоқтамай жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Түту-жуу машинасының жəне шығаратын көліктердің орамдары мен бітелулерін жоюға қатысу. 104. Білуі тиіс: түту қалдықтарын тасымалдау тəртібі, тасымалдаушы механизмнің бекітілу жəне пайдалану ережелері, түту-жуу машинасы мен транспортердің айналып тұратын бөлшектеріндегі орамдар мен бітелулерді жою ережелері. 22. Тінді шикізатты кептіруші Параграф 1. Тінді шикізатты кептіруші, 1-разряд 105. Жұмыс сипаттамасы: бекітілген қалындықпен біркелкі төсеу жəне аудару арқылы түтуден қалған қалдықтарды жəне арпабастарды далада кептіру. Түтуден қалған қалдықтарды жəне арпабастарды кепкеннен кейін бұрымға жəне шөмелеге өру. 106. Білуі тиіс: түтуден қалған қалдықтарды жəне арпабастарды жинау, төсеу жəне оны аудару ережелері, материалдың органды лептикалы тəсілмен бағалау. Параграф 2. Тінді шикізатты кептіруші, 2-разряд 107. Жұмыс сипаттамасы: табиғи ылғалды қабықты шикізатты кептіру алаңыңда жəне қабықты талшықты бекітілген ережелерді сақтай отырып аспаларды кептіру. Орам материалын шешу. Ылғалды бауларды конустарға желдеткіш іспеттес кептіру алаңдарына орналастыру, тай мен бауларды алдын-ала шешу. Бауларды кептіру алаңдарына орналастыру үшін тасымалдау, сулы талшықтарды ілгіштерге ілу, кептіру кезінде шикізат баулары мен талшықтар уысын уақыт өте ауыстырып тұру. Кептірілген шикізат пен талшықтарды жинау кезінде, толықтай кеппеген баулар мен шикізат уыстарын теріп алу, кесек бауларды түзеу, бауларды ылғалдығы бойынша сорттау жəне оларды байлау, тасымалдау жəне оларды қатарға жинау, талшықтар уысын орау жəне оларды қорапқа байлау. Кепкен шикізат пен талшықтарды қоймаға тапсыру. Ұйпаланған жəне буылған материалды жинау. 108. Білуі тиіс: тінді шикізат пен талшықтарды алаңдарда табиғи кебу ережелерін, тінді шикізат, талшық, тұқым жəне түтудің қалдығынын түрлерін жəне олардың кептіруден кейінгі ылғалдылығының нормасын. 23. Талшықтарды түсіруші Параграф 1. Талшықтарды түсіруші, 3-разряд 109. Жұмыс сипаттамасы: ұзын талшықты езу-түту агрегатының транспортерінен, түту-жуу жəне түту машиналарынан немесе сығу пресінен түсіру. Талшық қабатын мұхият тексерумен қоса толықтай өнделмеген тұлымдарды теру. Таза талшықтарды белгіленген салмақ бойынша уыстарға қалыптастыру жəне оларды жіберу. Өнделген талшықтың сапасын бақылау. Езу түту агрегатына қызмет көрсетіп жатқанда уыстарды түзеу, айналдыру, қораптар, кулиткалар жасау, талшықтарды ылғалдандыру, байлау, қораптарды, талшық кулиткаларын белгіленген орынға тасымалдау. Түту-жуу машинасына қызмет көрсетіп жатқан кезде қысу пресінің сіңдіру транспортерына уыстарды салу. Пневмокөлік болған жағдайда таза талшықтарды пневможабдыққа жіберу. Агрегат пен машинаның орамдары мен бітелулерін жоюға қатысу. 110. Білуі тиіс: құрамы əртүрлі шикізатты өңдеу технологиялық режімі жəне түту режімі, талшықтың нөмірін, сортын анықтайтын негізгі белгілер, өндіріліп жатқан өнімнің сапасына қойылатын талаптар, талшықтың стандарттары, талшықтың қырқылу жəне ылғалдылығының ақырғы нормасы, езу-түту агрегатының жəне түту-жуу машинасының құрылымы жəне белгіленуі. 24. Мақта шикізаты бунтындағы туннель төсеуші Параграф 1. Мақта шикізаты бунтындағы туннель төсеуші, 4-разряд 111. Жұмыс сипаттамасы: өздігінен қызу жəне өздігінен жанудың алдын алу мақсатымен мақта шикізаты бунтында тунель қазатын машинамен туннель төсеу. Машинаны бунт ішіне енгізу, жинау шнегімен мақта шикізатын іліп алу жəне оны алып кететін көліктермен тіркемеге немесе өңдеу орнына алып беру. Машинаның жұмысындағы ақауды жою. Туннель қазу жұмыстарының технологиясын сақтау. 112. Білуі тиіс: туннель қазу жұмыстарын жүргізу технологиясын, туннель қазатын машинаны күту ережелері мен құрылымын, туннельдерді төсеудің ережесін.

Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтік - біліктілік анықтамалығына (43-шығарылым) 1-қосымша Жұмысшы кəсіптерінің алфавиттік көрсеткіші Р/с №

Кəсіптердің атауы

1

Тресті дайындаушы аппаратшы

3-4

2

2

Жұмсақ тараны дайындаушы

1-2

4

3

Шикізатты артушы

2-4

4

4

Буманы бақылаушы

2

6

Параграф 2. Шикізат төсеуші, 4- разряд 115. Жұмыс сипаттамасы: қабықты шикізатты шөмелеге, науаға, қатарға жəне мақта шикізатын бунтқа төсеу қабықты жəне мақталы шикізатты сақтау жəне төсеу нұсқаулығына сəйкес төсеу. Мақта шикізатын түзетумен бунттың үстінде тегістеу. Төселіп жатқан орынға шикізатты жіберу үшін қозғалатын көтеретін көлік механизмді орнату. Ортасын есепке ала отырып шөмелеге, кебенге, науаға жəне білікке негіз салу. Сақтау орындарына сорып алатын труба мен өте дымқыл шикізатты төсеу кезінде шикізаттан сорып алатын канал жасау. Бүлінген мақта шикізаты жəне бөгде нарселерді жою. Шөмеле, кебен, қатар жəне бунттарды брезентпен жабу жəне бекітуден кейін аяқтау жəне жіберу. Баулардың ылғалдығының органды лептикалы тəсілмен сапасын бақылау. Шаблонның көмегімен шөмеле, кендір жəне біліктің жəне көлбеудің, баулардың сыртқы қатардағы көлбеу бұрышынан тік жардың қалануын мұқият тексеру. Біліктілігі төмен төсеушілердің жұмысын басқару. 116. Білуі тиіс: шикізатты дұрыс төсеудің тəсілі, мақта шикізатын тегістеу ережесі жəне шикізаттың нөмірінің, сорттының сыртқы белілерін, шикізатты сақтау жəне төсеу нұсқаулықтары, сақталу орындарына сору трубаларын рационалды орналастыру, көтеру-тасымал механизмдерінің құрылымын жəне оларды реттеу механизмдері. 26. Байламды ораушы Параграф 1. Байламды ораушы, 1-разряд 117. Жұмыс сипаттамасы: мақталы дəндерді қапшыққа, қап толтырғыш құрылғыда тегістеп орау. Талшықтын байламын жəне арпабастарды, дəнмен қапшықты стандарт талаптарына сəйкес қолдан тігу. Шпагатты жəне басқада буып-түйетін материалдарды дайындау. Толтырылған қапты белгіленген орынға тасымалдау. Тұқым шашуды іріктеу. 118. Білуі тиіс: қапшықты толтыратын құрылғының жұмыс мақсаты мен белгіленуі, байламды тігу бойынша стандарт талаптары, қапшықты толтыру нормасы. 27. Құрылғыларды тазартушы Параграф 1. Құрылғыларды тазартушы, 2- разряд 119. Жұмысқа сипаттама: желдеткіш, пневмокөлікті жəне шнекті жабдықтарды, циклондарды, қолдық фильтрларды, оттарды жəне шаң басқан камераларды, траншты жəне басқада шаң басқыш жабдықтарды шаң мен қалдықтардан тазарту. Технологиялық құрылғы мен көлік құралдарының астынан өндіріс қалдықтарын жинау. Жинайтын бункерлерді түсіру, қалдықтарды қайта өңдеуге жіберу. Қалдықтарды талдау олардан жарамды талшықтарды таңдап алу. Белгіленген орынға қалдықтарды тасымалдау. 120. Білуі тиіс: циклон, отты жəне шаңды камераларды жəне басқада шаң басқыш құрылғылардың белгіленуін жəне жұмыс мақсатын, қызмет көрсетіп жатқан құрылғыларды пайдалану жəне тазарту режімі, қалдықтардың түрлері жəне оларды талдау. Параграф 2. Құрылғыларды тазартушы, 3-разряд 121. Жұмыс сипаттамасы: желдеткіштің дəл сорғыш жəне шаң басқыш жүйесінің, пневмокөліктің, циклонның, фильтрдың, жасырын каналдардың тоқтамай жұмыс істеуін қамтамсыз ету. Пневмокөлік жүйесіндегі ауаның бүліну деңгейін жəне фильтрлайтын циклондардың шаң басу деңгейін анықтау. Пневмокөлік жəне басқада шаң, қалдық, жарамды жəне жарамсыз талшықтарды жинауға арналған құрылғының жұмыс істеу жүйесін бақылау. Техникалық қызмет көрсету, жабдықтардың барлық түрін шаң мен қалдықтардан тазарту, ауа жібергіштің бітелулерін жою. Желдеткіштің өртке қарсы жүйесін қамтамсыз ету. Шаң басқан талшықтың шаңын тазалау жəне оларды белгіленген орынға тасымалдау. Біліктілігі төмен құрылғы тазартушылардың жұмысын басқару. 122. Білуі тиіс: желдеткіш жəне салқындатқыштың құрылымын, бекітілуін жəне жұмыс мақсатын, негізгі жабдықтардың шаң басқан кезде өзара əрекет етуі, қызмет көрсетіліп жатқан жабдықты тазарту режімі, жабдықты толтыру, циклон мен фильтрді ауыстыру кезінде тазарту режімі мен реті, өнделіп жатқан өнім мен алынатын қалдықтың түрлері, жарамды талшықтарды өңдеу барысында нашар тазартудың тигізер əсері. 28. Талшық қалдықтарын қалпына келтіру жабдықтарын тазартушы Параграф 1. Талшық қалдықтарын қалпына келтіру жабдықтарын тазартушы, 2-разряд 123. Жұмыс сипаттамасы: мақта талшықтарының қалпына келтіру қалдықтарын минералды жəне органикалық қоспалардан тазартқыш машиналарда тазарту. Талшықтың тазартқыш машинаға түсуін реттеу. Тазартқыштардың қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Қызмет көрсетіп жатқан машиналардың жұмысындағы ақауларды жою. Тазартқыштардың, бөлінуші жəне жинаушы шнектерін, сепаратор жəне қоқыс сорғыш жабдықтардың бітелулерін жою. Тазартқыш жəне оған тоғысқан құрылғыларды мерзімді (кесте бойынша) тазарту. Тазартушылардың жөңдеу жұмыстарына қатысу. 124. Білуі тиіс: тазарқыш машиналардың жəне оларға тоғысқан жабдықтардың құрылымын жəне оларды пайдалану ережелері, тазартудың технологиялық прогресі, тазартқыштарды тиеудің ережелері жəне оларға талшықтардың түсуін ретке келтіру.

Беті

5

Сығу-жуу жабдығының машинисі

2-4

6

6

Тазартушы жабдықтың машинисі

2-4

7

7

Технологиялы жабдықтың реттеуші

4-6

9

8

Джин жабдығының операторы

4-5

10

9

Линтерлі жабдықтың операторы

4-5

11

10

Талшықты өңдеу бойынша ағымдағы тізімнің операторы

3-6

12

11

Кептіргіш жабдықтың операторы

3-5

15

12

Шикізат пен талшықты пресстеуші

2-6

16

13

Тресті дайындаушы

3-4

18

14

Мақта дəнін улаушы

2-4

19

15

Шикізатты жаюшы

2-3

20

16

Су жіберуді реттеуші

3

21

17

Талшық қорабын байлаушы

2

22

18

Қалдық талшықты смолаушы

4

22

19

Шикізат пен талшықты сорттаушы

20

Қалдықтарды ағызушы

21

Тінді шикізатты кептіруші

22

Талшықтарды түсіруші

23

Мақта шикізаты бунтындағы тунель төсеуші

24

Шикізат төсеуші

25

Кипті ораушы

26

Құрылғыларды тазалаушы

27

Талшық қалдықтарын қалпына келтіру жабдықтарын тазартушы

2-5

22

1

25

1-2

25

3

26

4

26

2, 4

27

1

28

2-3

28

2

29

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 19 қазанда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8027 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің 2012 жылғы 28 қараша

№ 430

Астана қаласы

Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрлігінің 2012 жылғы 5 желтоқсан

№ 326

Астана қаласы

БІРЛЕСКЕН БҰЙРЫҚ

Өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парақтарының нысандарын бекіту туралы «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 6 қаңтардағы Заңының 15-бабының 1-тармағына сəйкес бұйырамыз: 1.Өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парақтарының нысандары: 1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сəйкес қатты пайдалы қазбаларды (кең таралған пайдалы қазбаларды қоспағанда) өндiрудi жобалау бойынша; 2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сəйкес қатты пайдалы қазбалардың кен орындарын əзірлеуге арналған жобаларды жəне технологиялық регламенттердi жасау бойынша; 3) осы бұйрыққа 3-қосымшаға сəйкес қатты пайдалы қазбаларды (кең таралған пайдалы қазбаларды қоспағанда) өндiрубойынша; 4) осы бұйрыққа 4-қосымшаға сəйкес ашық жəне жер асты тəсiлдерiмен қатты пайдалы қазбалардың кен орындарын ашу жəне əзiрлеубойынша; 5) осы бұйрыққа 5-қосымшаға сəйкес кен орындарында технологиялық жұмыстарды жүргiзу бойынша; 6) осы бұйрыққа 6-қосымшаға сəйкес пайдалы қазбаларды өндiру үшiн жару жұмыстарын жүргiзу бойынша; 7) осы бұйрыққа 7-қосымшаға сəйкес кенiштер мен шахталарды жабу бойынша жою жұмыстары бойынша; 8) осы бұйрыққа 8-қосымшаға ұңғымаларды жер астында жəне күрделi жөндеу; жабдықтар мен агрегаттарды бөлшектеу; ұңғымалар көтергiшiн орнату бойынша; 9) осы бұйрыққа 9-қосымшаға сəйкес ұңғымаларды жөндеуден кейiн сынау бойынша; 10) осы бұйрыққа 10-қосымшаға сəйкес ұңғымаларды жуу, цементтеу, байқаудан өткізу жəне игеру бойынша; 11) осы бұйрыққа 11-қосымшаға сəйкес химия өндiрiстерiн жобалау (технологиялық) жəне (немесе) пайдалану бойынша; 12) осы бұйрыққа 12-қосымшаға сəйкес заңды тұлғаларда өз өндірісі барысында жəне құрамында түстi жəне (немесе) қара металл сынықтары жəне (немесе) қалдықтары болған мүліктік кешенді сатып алу нəтижесінде пайда болған түстi жəне қара металл сынықтары мен қалдықтарын өткізу жөніндегі қызметті қоспағанда, заңды тұлғалардың түстi жəне қара металл сынықтары мен қалдықтарын жинауы (дайындауы), сақтауы, өңдеуi жəне лицензиаттарға өткiзуі бойынша бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің Өнеркəсіп комитеті (Е.Ғ.Кəрібаев): 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді; 2) оны Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он күнтізбелік күн ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялауға жіберуді; 3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің ресми интернет-ресурсында жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар бірінші вице-министрі А.П. Рауға жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен бастап он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi. Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасарыҚазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрі ________________ Ə. ИСЕКЕШЕВ.

ҚазақстанРеспубликасы Экономикалық даму жəне сауда министрі _____________ Е. ДОСАЕВ.

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 1-қосымша Нысан Қатты пайдалы қазбаларды (кең таралған пайдалы қазбаларды қоспағанда) өндiрудi жобалау бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________

25. Шикізат төсеуші Параграф 1. Шикізат төсеуші, 2-разряд

113. Жұмыс сипаттамасы: қабықты шикізатты шөмелеге, науаға, қатарға жəне өндірістік тамбурларға төсеу біліктілігі жоғары төсеушінің басшылығымен өтеді. Шикізатты сақтау орындарына жіберуге арналған көтеретінкөліктік механизмдерге қызмет көрсету. Шикізатты жинауға дайындау: өте ылғалды бауларды теру, шашылған бауларды байлау. Шикізатты төсейтін орынға қолмен немесе көлікпен жіберу немесе апару. Брезентпен шөмелені, кебенді жəне қатарды жабу жəне түзеу. Қажетті керек-жарақ пен брезентті тасымалдау. 114. Білуі тиіс: шикізатты өндірістік тамбурға, шөмелеге, кебенге, қатарға төсеу технологиясын, шикізаттың түрлерін жəне олады пайдалануды, шикізатты артатын көтергіш-көлік механизмінің белгіленуі, жұмыс мақсаты жəне қолдану ережесі.

Разряд диапазоны

Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________ № 1

2

3

Талаптар тізбесі

Иə Жоқ

Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: есептеу машиналарының, арнайы ұйымдастыру техникасының (принтерлер, көбейту-көшіру техникасы, плоттерлер жəне өзге де жабдықты); Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

(дəрежені көрсету:

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 2-қосымша Нысан Қатты пайдалы қазбалардың кен орындарын əзірлеу жобаларын жəне технологиялық регламенттердi жасау бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________ Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________ № Талаптар тізбесі 1 Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; 2 Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: есептеу машиналарының, арнайы ұйымдастыру техникасының (принтерлер, көбейту-көшіру техникасы, плоттерлер жəне өзге де жабдықты); 3 Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

Иə

Жоқ

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы) Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 3-қосымша Нысан Қатты пайдалы қазбаларды (кең таралған пайдалы қазбаларды қоспағанда), өндiру бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________

(Соңы 19-бетте).


(Соңы. Басы 18-бетте).

2

Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

__________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________ Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________ 1

2

3

4

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

3 Иə

Жоқ

4

Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________

2

Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________

2

3

4

Иə

Жоқ

3

4

Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________

3

4

№ 1

2

Иə

Жоқ 3

4

4

ЖСН/БСН_________________________________________________________ Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________

Иə

Жоқ

2

3

4

Иə

Жоқ

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы) Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 11-қосымша Нысан Химия өндiрiстерiн жобалау (технологиялық) жəне (немесе) пайдалану бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 7-қосымша

Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ _______________________________________________________________

Нысан Кенiштер мен шахталарды жабу бойынша жою жұмыстары бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________

Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________ Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________ № 1

ЖСН/БСН_________________________________________________________ Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________ Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы;

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

2 Иə

Жоқ

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың;

Иə

Жоқ

4

5

6

7

8

Аяқталу нысаны (деректер, құжат, ұйымдастыруəкімшілік шешім)

бұрыштама қою үшін құжатарды Министліктің жетекшілік ететін вице-министріне жіберу

Орындалу мерзімі Келесі іс-қимылдың нөмірі

30 минут

30 минут

ЖҚБАКӨБТКД- ЖҚБАКӨБТКД- ЖҚБАКӨБТКД- Министрліктің нің жауапты нің жауапты нің директоры жетекшілік орындаушысы орындаушысы ететін вице-министрі Құжаттарды жер қойнауын жер қойнауын Фирмалық қарау пайдалану пайдалану бланкта жер жөнiндегi жөнiндегi қойнауын операцияларды операцияларды пайдалану жүргiзуге жүргiзуге жөнiндегi арналған арналған операцияларды келiсiм-шартты келiсiм-шартты жүргiзуге тiркеу актiсiн тiркеу актiсiн арналған немесе немесе келiсiм-шартты мемлекеттік мемлекеттік тiркеу актiсiн қызметті қызметті немесе көрсетуден бас көрсетуден бас мемлекеттік тарту туралы тарту туралы қызметті дəлелді жауабын дəлелді жауабқа көрсетуден бас жолдау əзірлеу виза қою тарту туралы дəлелді жауабына қол қою жер қойнауын құжаттармен жер қойнауын бұрыштама қою, құжаттардың пайдалану бірге жер пайдалану жауапты толықтығын, жөнiндегi қойнауын жөнiндегi орындаушыға бекітілген пайдалану операцияларды операцияларды жіберу шарттарға жүргiзуге жөнiндегi жүргiзуге сəйкестігін арналған анықтау операцияларды арналған келiсiм-шартты келiсiм-шартты жүргiзуге тiркеу актiсiн тiркеу актiсiн арналған немесе келiсiм-шартты немесе мемлекеттік мемлекеттік тiркеу актiсiн қызметті қызметті немесе көрсетуден бас көрсетуден бас мемлекеттік тарту туралы тарту туралы қызметті көрсетуден бас дəлелді жауабын дəлелді жауабын жауапты беру тарту туралы орындаушыға дəлелді жауабын беру ЖҚБАКӨБТКДнің директорына жіберу 1 жұмыс күні 1 жұмыс күні 1 жұмыс күні 1 жұмыс күні 1 жұмыс күні

2

3

4

Жоқ

2012 жылғы 25 желтоқсан

№ 194

Астана қаласы

«Қазақстан Республикасының көмірсутегі кен орындарының өнімді қабаттарына көмірсутегі газдарын айдау кезіндегі өнеркəсіп қауіпсіздігі ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Энергетика жəне минералдық ресурстар министрінің 2003 жылғы 25 қыркүйектегі № 177 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрінің м.а. 2010 жылғы 21 шілдедегі № 252 бұйрығының күші жойылған деп тану туралы Қазақстан Республикасының «Нормативтік құқықтық актілер туралы» 2008 жылғы 24 наурыздағы Заңының 43-1-бабы 1-тармағына сəйкес бұйырамын: 1. «Қазақстан Республикасының көмірсутегі кен орындарының өнімді қабаттарына көмірсутегі газдарын айдау кезіндегі өнеркəсіп қауіпсіздігі ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Энергетика жəне минералдық ресурстар министрінің 2003 жылғы 25 қыркүйектегі № 177 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрінің м.а. 2010 жылғы 21 шілдедегі № 252 бұйрығының күші жойылды деп танылсын (Нормативтік құқықық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6441 болып тіркелген, «Казахстанская правда» гзетінде 2010 жылғы 1 қазандағы №№ 258-259 (26319-26320 жарияланған). 2. Мұнай өнеркəсібін дамыту департаменті (Қ.С.Құлмұрзин) бір апталық мерзім ішінде осы бұйрықтың көшірмесін Қазақстан Республикасының Əділет министрлігіне жəне ресми баспасөз басылымдарына жіберсін. 3.Осы бұйрық қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді. Министр С.МЫҢБАЕВ.

№ 202

Астана қаласы

Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалану саласындағы мемлекеттік қызметтердің регламенттерін бекіту туралы

Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________

Негізгі процестердің іс-қимылдары (барысы, жұмыстар ағыны) Іс-қимылдардың 1 2 3 № (барысы, жұмыстар ағыны) ҚФБ атауы Министрлік Министрліктің ЖҚБАКӨБТКДкеңсесі жетекшілік нің директоры ететін вице-министрі Іс-қимылдардың Құжаттарды Бұрыштама қою кореспонденция(процестердің, қабылдау, тіркеу, мен танысу, рəсімнің, тіркеу нөмірі қарастыру үшін операцияның) көрсетілген жауапты атауы жəне өтініш орындаушыны олардың көшірмесін беру, анықтау сипаттамасы бұрыштама қою үшін құжаттарды вице-министрге жіберу

5

6

7

«Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңы 9-1-бабының 4-тармағына сəйкес бұйырамын: 1.Қоса беріліп отырған: 1) осы бұйрықтың 1-қосымшасына сəйкес «Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалануға арналған келiсiм-шарттарды тiркеу» бойынша мемлкеттік қызметтерді көрсету регламенті; 2) осы бұйрықтың 2-қосымшасына сəйкес «Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалану құқығының кепiл шартын тiркеу» бойынша мемлкеттік қызметтерді көрсету регламенті бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігі Жер қойнауын пайдалануға арналған келісім-шарттар жəне өнімді бөлу туралы келісімдер департаменті: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде бекітілген тəртіппен мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуінен кейін оның ресми жариялануға жіберілуін; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігінің ресми интернет-ресурсында жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Мұнай жəне газ министрлігінің Жауапты хатшысына жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министрдің міндетін атқарушы Б. АҚШОЛАҚОВ.

ЖҚБАКӨБТКДнің жауапты орындаушысы Жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсiн тіркеу

Жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсiн немесе хабарламаны қолма-қол немесе пошта байланысы арқылы жіберу

30 минут

8

2-кесте. Пайдалану нұсқалары. Негізгі процесс –мемлекеттік қызметті көрсету туралы шешімді бекіту жағдайында ҚФБ атауы Іс-қимылдардың №

Кеңсе

1

Құжаттарды қабылдау

2

Министрліктің жетекшілік ететін вице-министрі

ЖҚБАКӨБТКД-нің директоры

ЖҚБАКӨБТКД-нің жауапты орындаушысы

Бұрыштама қою

3

жауапты орындаушыны анықтау

4

Қазақстан Республикасының Мұнай жəне газ министрлігінің бұйрығы

2012 жылғы 29 желтоқсан

Ұңғымаларды жуу, цементтеу, байқаудан өткізу жəне игеру бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ

№ 1

Иə

Қазақстан Республикасының Мұнай жəне газ министрлігінің бұйрығы

Нысан

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

№ 1

Жоқ

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 10-қосымша

Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________ Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________

3

Иə

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

Нысан Пайдалы қазбаларды өндiру үшiн жару жұмыстарын жүргiзу бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ

2

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы) Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8203 болып енгізілді.

Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары –Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 6-қосымша

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

4

ЖСН/БСН_________________________________________________________

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

№ 1

3

Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________

Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________

2

2

Ұңғымаларды жөндеуден кейiн сынау бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ

Нысан

Заңды тұлғаларда өз өндірісі барысында жəне құрамында түстi жəне (немесе) қара металл сынықтары жəне (немесе) қалдықтары болған мүліктік кешенді сатып алу нəтижесінде пайда болған түстi жəне қара металл сынықтары мен қалдықтарын өткізу жөніндегі қызметті қоспағанда, заңды тұлғалардың түстi жəне қара металл сынықтары мен қалдықтарын жинауы (дайындауы), сақтауы, өңдеуi жəне лицензиаттарға өткiзуi бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________

Жоқ

Нысан

Кен орындарында технологиялық жұмыстарды жүргiзу бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

Иə

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 9-қосымша

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 5-қосымша

Нысан

№ 1

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

№ 1

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

1-кесте. ҚФБ іс-қимылдарының сипаттамасы

СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________ Орналасқан мекенжайы:_____________________________________________

Орналасқан мекенжайы:_______________________________________________ № 1

Əкімшілік іс-қимылдар (рəсімдер) дəйектілігінің сипаттамасы жəне өзара іс-қимыл

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 12-қосымша

Нысан

Уəкілетті органның атауы___________________________________________ _________________________________________________________________ Тексеру белгілеу туралы акт _________________________________________________________________ (№, күні) Тексеруді жүзеге асыратын лауазымды тұлғалардың Т.А.Ə._____________ __________________________________________________________________ Кəсіпкерлік субъектінің атауы_______________________________________ __________________________________________________________________ СТН (бар болса)____________________________________________________ ЖСН/БСН_________________________________________________________

«Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалануға арналған келiсiмшарттарды тiркеу» бойынша мемлекеттік қызметті көрсету регламентіне 1-қосымша

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

Ұңғымаларды жер астында жəне күрделi жөндеу; жабдықтар мен агрегаттарды бөлшектеу; ұңғымалар көтергiшiн орнату бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ

Нысан Ашық жəне жер асты тəсiлдерiмен қатты пайдалы қазбалардың кен орындарын ашу жəне əзiрлеу бойынша өнеркəсіп саласындағы жеке кəсіпкерлік аясындағы ТЕКСЕРУ ПАРАҒЫ

4) ЖҚБАКӨБТКД-нің жауапты орындаушысы. 18. Əрбір ҚФБ əкімшілік іс-қимылдардың (рəсімдердің) орындалу мерзімін тестілік кесте сипатында көрсеткен əкімшілік іс-қимылдар (рəсімдер) дəйектілігінің сипаттамасы жəне өзара іс-қимылы осы Регламенттің 1-қосымшасында келтірілген. 19. Мемлекеттік қызметті көрсету процесіндегі əкімшілік іс-қимылдардың қисынды дəйектілігі мен ҚФБ арасындағы өзара байланысты бейнелейтін схемалар осы Регламенттің 2-қосымшасында келтірілген.

Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

4

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 8-қосымша

Қазақстан Республикасы Премьер – Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің 2012 жылғы 28 қараша № 430 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрінің 2012 жылғы 5 желтоқсан № 326 бірлескен бұйрығына 4-қосымша

Талаптар тізбесі Заңды тұлғалар үшін мөрмен жəне өтініш берушінің бірінші басшысының немесе оны алмастыратын тұлғаның қолымен, жеке тұлғалар үшін өтініш берушінің қолымен куəландырылған жəне еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғаудың нормативтік талаптарына сəйкес келетін қызметтің лицензияланатын түрлері мен кіші түрлерін (жұмыстарын) орындаудың технологиялық регламентінің болуы; Меншік құқығында немесе өзге де заңды негіздерде (меншік құқығындағы немесе өзге де басқару нысанындағы құжаттардың көшірмелерімен расталады) өндірістік базаның (ғимарат, үй-жайлар) болуын қамтиды. Өндірістік база өтініш берілген лицензияланатын кіші қызмет түрлеріне сəйкес жабдықталуы жəне мыналардың: инженерлік құрылыстардың, машиналардың, механизмдердің, құралдардың, арнайы көліктердің, жабдықтардың, өлшеу жабдықтарының, тау-кен өндірістері кезінде қолданылатын химиялық реагенттерді (оларды пайдаланған кезде) сақтауға арналған қоймалардың, үй-жайлардың, сыйымдылықтардың; Мыналарды: машиналарды, механизмдерді, көлік құралдарын, аспаптарды, жабдықтарды пайдалануды жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді; еңбек қауіпсіздігін бақылауды; метрологиялық бақылауды; маркшейдерлік жұмыстарды; қызметкерлердің біліктілігін арттыру кезеңділігін қамтамасыз ететін жауапты тұлғалар мен қызметтердің болуын қамтиды; Тиісті білім деңгейіне жауап беретін жəне тиісті салада лицензияланатын қызметтің кіші түрі бойынша практикалық тəжірибесі бар (басшылар үшін - кемінде 3 жыл, мамандар үшін - кемінде 1 жыл) техникалық басшылар мен мамандардың біліктілік құрамының (басшылар үшін - жоғары техникалық, мамандар үшін - кемінде орта арнаулы білім) болуын қамтиды.

3

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

Тексерілетін субъектінің тəуекел деңгейі___________________________ (дəрежені көрсету: жоғары, орта, төмен) Субъектінің тексеру парағының көшірмесін алғаны туралы белгісі: 20 ____ ж. «____» _________ ______________________________________ (Т.А.Ə., лауазымы) (қолы)

№ 1

19

www.egemen.kz

6 наурыз 2013 жыл

5

6

Фирмалық бланктегі жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсiне қол қою

7

жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсiнің көшірмесіне виза қою

Құжаттарды қарау, жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсiн əзірлеу

жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсiн беру

3-кесте. Пайдалану нұсқалары. Негізгі процесс –мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту шешімі бекітілген жағдайында ҚФБ атауы

Кеңсе

Іс-қимылдардың № 1 2

Құжаттарды қабылдау

Министрліктің жетекшілік ететін вице-министрі

жауапты орындаушыны анықтау

4

5

7

ЖҚБАКӨБТКД-нің жауапты орындаушысы

Бұрыштама қою

3

6

ЖҚБАКӨБТКД-нің директоры

Фирмалық блантағы бас тарту туралы хатқа қол қою

бас тарту туралы хатқа виза қою

Жіберілген құжаттарды қарау, жіберлген құжаттардың толық болмаған жағдайда бас тарту туралы хатты əзірлеу

Құжаттармен бірге бас тарту туралы хатты қолма-қол немесе пошта байланысы арқылы жіберу

«Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалануға арналған келiсiм-шарттарды тiркеу» бойынша мемлекеттік қызметті көрсету регламентіне 2-қосымша Құрылымдық қатынастар схемасы

Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрінің 2012 жылғы 29 желтоқсандағы № 202 бұйрығына 1-қосымша «Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалануға арналған келiсiм-шарттарды тiркеу» бойынша мемлекеттiк қызметті көрсету регламенті 1. Жалпы ережелер 1. Осы «Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалануға арналған келiсiм-шарттарды тiркеу» бойынша мемлекеттiк қызметті көрсету регламенті (бұдан əрі - Регламент) 2000 жылғы 27 қарашадағы «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-1 бабының 4 тармағына сəйкес əзірленген. 2. Регламентте келесі ұғымдар қолданылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы – заңды тұлға; 2) жауапты орындаушы – өтініш пен рұқсат алу үшін сəйкес құжаттарды қарау міндетіне кіретін лауазым тұлға; 3) құрылымдық–функционалдық бірліктер (бұдан əрі – ҚФБ) - мемлекеттік қызметті көрсету рəсімінде қатысатын лауазым тұлғалар. 3. «Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалануға арналған келiсiм-шарттарды тiркеу» бойынша мемлекеттiк қызметті (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігінің Жер қойнауын пайдалануға арналған келісім-шарттар жəне өнімді бөлу туралы келісімдер департаменті (бұдан əрі – ЖҚБАКӨБТКД) көрсетеді. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттiк қызмет тегiн көрсетiледi. 6. Мемлекеттiк қызмет «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» 2010 жылғы 24 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңының 68-бабына жəне 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1127 Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген «Көмірсутегі шикізаты бөлігінде жер қойнауын пайдалануға арналған келісім-шарттарды тіркеу» мемлекеттік қызмет стандартына (бұдан əрі – Мемлекеттік қызмет стандарты) сəйкес жүзеге асырылады. 7. Көрсетiлетiн мемлекеттiк қызметтi аяқтау нысаны (нəтижесi) жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсi немесе мемлекеттік қызметті көрсетпеу туралы негізделген жауап болып табылады. 8. Мемлекеттік қызметті көрсету рəсімінде басқа мемлекеттік органдар, мекемелер жəне жеке тұлғалардың қатысуы қарастырылмаған. 2. Мемлекеттiк қызмет көрсету шарттары 9. Мемлекеттік қызметті ЖҚБАКӨБТКД-і еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мейрам күндерінен басқа жұмыс күндері сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, түскі үзіліспен сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін мына мекенжай бойынша көрсетеді: Қабанбай батыр к-сі 19-үй, А-Блок, А 0503-кабинет. 10. 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр к-сі 19-үй, А-Блок, 0301-кабинет, тел: 8 (7172) 97-6931 мекенжайы бойынша Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігінің кеңсесі (бұдан əрі кеңсе) құжаттарды қабылдау кезек бойынша, алдын ала жазылусыз жəне жедел қызмет көрсетусіз қабылдайды. Кеңсенің жұмыс кестесі: күн сайын, сағат 9.00-ден 17.00-ға дейін, түскі үзіліс сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін, еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мейрам күндерінен басқа; ғимаратқа кіру рұқсаттама бюросы берген рұқсат қағаз бойынша жүргізіледі. Рұқсаттама бюросының жұмыс кестесі: күн сайын, сағат 9.00-ден 17.00-ға дейін, түскі үзіліс сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін, еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мейрам күндерінен басқа. 11. Мемлекеттiк қызмет туралы ақпарат Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігінің www.mgm.gov.kz ресми интернет-ресурсының «Жер қойнауын пайдалану» бөлімінде орналастырылады. Мемлекетік құзметті көрсетілу барысы туралы ақпарт мына телефондар бойынша беріледі: 8 (7172) 97-68-65, 97-68-54. 12. Алушылар мемлекеттік қызметті алу үшін Мемлекеттік қызмет стандартының 11 тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынады. 13. Мемлекеттiк қызмет көрсету мерзiмдерi Мемлекеттік қызмет стандартының 7 тармағында көрсетілген. 14. Мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту үшін негіздеме Мемлекеттік қызмет стандартының 16 тармағында көрсетілген. 15. Мемлекеттік қызметті көрсету кезеңдері: 1) қабылданған құжаттар кеңсенің маманынан тіркеуден өтеді; 2) мемлекеттік қызметті алушы құжаттарды тапсырғаннан кейін кеңсе хаттың көшірмесіне Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігінің (бұдан əрі - Министрлік) мөрін қояды. 3) тіркелген құжаттар Министрліктің жауапты құрылымдық бөлімшесін анықтау үшін Министрліктің өкілетті вице-министріне бұрыштамаға қою жіберіледі; 4) құжаттар Министрліктің вице-министрінің бұрыштамасымен Министрліктің жауапты құрылымдық бөлімшесіне жіберіледі; 5) Қабылданған құжаттарды қарау үшін ЖҚБАКӨБТКД-нің директоры жауапты орындаушыны анықтайды; 6) жауапты орындаушы: жіберілген құжаттарды қарайды; жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсiн немесе мемлекеттік қызметті көрсетпеу туралы негізделген жауап əзірлейді; 7) жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсi немесе мемлекеттік қызметті көрсетпеу туралы негізделген жауап фирмалық бланкқа өкілеті вице-министрмен қол қойылады; 8) жөнiндегi операцияларды жүргiзуге арналған келiсiм-шартты тiркеу актiсi мемлекеттік қызметті алушыға қолма-қол немесе пошта қатынасы арқылы беріледі. 3. Мемлекеттік қызметті көрсету процесіндегі іс-əрекеттер (өзара іс-қимылдар) тəртібінің сипаттамасы 16. Мемлекеттік қызмет көрсетуге өтініш Министрліктің кеңсесімен Бірыңғай электронды құжат айналымы жүйесінде тіркеледі. Мемлекеттік қызметті алушы құжаттың əзірленгені жөнінде Комитеттің қызметкерлерімен телефон арқылы немесе электрондық пошта арқылы хабарландырылады. 17. Мемлекеттік қызметті көрсету процесіне мынадай ҚФБ қатысады: 1) Министрлік кеңсесі; 2) Министрліктің жетекшілік етуші вице-министрі; 3) ЖҚБАКӨБТКД-нің директоры;

Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрінің 2012 жылғы 29 желтоқсандағы № 202 2-қосымша «Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалану құқығының кепiл шартын тiркеу» бойынша мемлекеттiк қызметті көрсету регламенті 1. Жалпы ережелер 1. Осы «Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалану құқығының кепiл шартын тiркеу» бойынша мемлекеттiк қызметті көрсету регламенті (бұдан əрі - Регламент) 2000 жылғы 27 қарашадағы «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-1 бабының 4 тармағына сəйкес əзірленген. 2. Регламентте келесі ұғымдар қолданылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы – заңды тұлға; 2) жауапты орындаушы – өтініш пен рұқсат алу үшін сəйкес құжаттарды қарау міндетіне кіретін лауазым тұлға; 3) құрылымдық–функционалдық бірліктер (бұдан əрі – ҚФБ) - мемлекеттік қызметті көрсету рəсімінде қатысатын лауазым тұлғалар. 3. «Көмірсутек шикізаты бөлімінде жер қойнауын пайдалану құқығының кепiл шартын тiркеу» бойынша мемлекеттiк қызметті (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігінің Жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттар жəне өнімді бөлу туралы келісімдер департаменті (бұдан əрі – ЖҚБАКӨБТКД) көрсетеді. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттiк қызмет тегiн көрсетiледi. 6. Мемлекеттiк қызмет «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» 2010 жылғы 24 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңының 68-бабына жəне 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1127 Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген «Көмірсутегі шикізаты бөлігінде жер қойнауын пайдалану құқығының кепіл шартын тіркеу» мемлекеттік қызмет стандартына (бұдан əрі – Мемлекеттік қызмет стандарты) сəйкес жүзеге асырылады. 7. Көрсетiлетiн мемлекеттiк қызметтiң аяқталу нысаны жер қойнауын пайдалану құқығының кепiл шартын тiркеу туралы куəлiк немесе мемлекеттік қызметті көрсетпеу туралы негізделген жауап болып табылады. 8. Мемлекеттік қызметті көрсету рəсімінде басқа мемлекеттік органдар, мекемелер жəне жеке тұлғалардың қатысуы қарастырылмаған. 3. Мемлекеттiк қызмет көрсету тəртiбiнің шарттары 9. Мемлекеттік қызметті ЖҚБАКӨБТКД-і еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мейрам күндерінен басқа жұмыс күндері сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін, түскі үзіліспен сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін мына мекенжай бойынша көрсетеді: Қабанбай батыр к-сі 19-үй, А-Блок, А 0503-кабинет. 10. 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр к-сі 19-үй, А-Блок, 0301-кабинет, тел: 8 (7172) 9769-31 мекенжайы бойынша Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігінің кеңсесі (бұдан əрі - кеңсе) құжаттарды қабылдау кезек бойынша, алдын ала жазылусыз жəне жедел қызмет көрсетусіз қабылдайды.

(Соңы 20-бетте).


20

www.egemen.kz

Қазақстан Республикасының Мұнай және газ министрлігінің бұйрығы

(Соңы. Басы 19-бетте). Кеңсенің жұмыс кестесі: күн сайын, сағат 9.00-ден 17.00-ға дейін, түскі үзіліс сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін, еңбек заңнамасына сәйкес демалыс және мейрам күндерінен басқа; ғимаратқа кіру рұқсаттама бюросы берген рұқсат қағаз бойынша жүргізіледі. Рұқсаттама бюросының жұмыс кестесі: күн сайын, сағат 9.00-ден 17.00-ға дейін, түскі үзіліс сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін, еңбек заңнамасына сәйкес демалыс және мейрам күндерінен басқа. 11. Мемлекеттiк қызмет туралы ақпарат Қазақстан Республикасы Мұнай және газ министрлігінің www.mgm.gov.kz ресми интернет-ресурсының «Жер қойнауын пайдалану» бөлімінде орналастырылады. Мемлекетік құзметті көрсетілу барысы туралы ақпарт мына телефондар бойынша беріледі: 8 (7172) 97-68-65, 97-68-54. 12. Алушылар мемлекеттік қызметті алу үшін Мемлекеттік қызмет стандартының 11 тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынады. 13. Мемлекеттiк қызмет көрсету мерзiмдерi Мемлекеттік қызмет стандартының 7 тармағында көрсетілген. 14. Мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту үшін негіздеме Мемлекеттік қызмет стандартының 16 тармағында көрсетілген. 15. Мемлекеттік қызметті көрсету кезеңдері: 1) қабылданған құжаттар кеңсенің маманынан тіркеуден өтеді; 2) мемлекетті