Page 1

Кеше Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстандағы шетелдік дипломатиялық миссиялар жəне халықаралық ұйымдар басшыларымен кездесті.

№25 (28249) 6 АҚПАН БЕЙСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

ЕЛДЕСТІРМЕК – ЕЛШІДЕН Елбасы дипломатиялыќ корпуспен дəстїрлі кездесу ґткізді

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Эфиопия Федеративтік Демократиялыќ Республикасында Ќазаќстан Республикасыныѕ Елшілігін ашу туралы

Қазақстан Республикасының Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасымен дипломатиялық қатынастарын нығайту мақсатында қаулы етемін: 1. Аддис-Абеба қаласында (Эфиопия Федеративтік Демократиялық Республикасы) Қазақстан Республикасының Елшілігі ашылсын. 2. Қазақстан Республикасының Үкіметі осы Жарлықтан туындайтын қажетті шараларды қабылдасын. 3. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 31 қаңтар. №745

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Мексика Ќўрама Штаттарында Ќазаќстан Республикасыныѕ Елшілігін ашу туралы Қазақстан Республикасының Мексика Құрама Штаттарымен дипломатиялық қатынастарын нығайту мақсатында қаулы етемін: 1. Мехико қаласында (Мексика Құрама Штаттары) Қазақстан Республикасының Елшілігі ашылсын. 2. Қазақстан Республикасының Үкіметі осы Жарлықтан туындайтын қажетті шараларды қабылдасын. 3. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 31 қаңтар. №746

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы Кувейт Мемлекетінде Ќазаќстан Республикасыныѕ Елшілігін ашу туралы

Қазақстан Республикасының Кувейт Мемлекетімен дипломатиялық қатынастарын нығайту мақсатында қаулы етемін: 1. Эль-Кувейт қаласында (Кувейт Мемлекеті) Қазақстан Республикасының Елшілігі ашылсын. 2. Қазақстан Республикасының Үкіметі осы Жарлықтан туындайтын қажетті шараларды қабылдасын. 3. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2014 жылғы 31 қаңтар. №747

 Мемлекеттік мəселе

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Бұл кездесу бізде дəстүрлі түрде өткізіліп келеді, деп бастады сөзін Президент. Қазақстан сіздер өкілдік етіп отырған барлық елдермен достық қарымқатынасты нығайтуға мүдделі. Былтыр Қазақстанда тіркелген дипломатиялық корпус құрамының үштен бір бөлігі жаңарды. Жаңа елшілерді Қазақстанда тыңнан қызмет істеуге кіріскендерімен құттықтаймын, деді Елбасы. Біздің халқымызда «елдестірмек – елшіден» деген жақсы сөз бар. Сіздер Астанадағы бұрыннан қызмет етіп келе жатқан əріптестеріңізбен бірге жоғары деңгейдегі ынтымақтастықты тереңдете түсуге өз үлестеріңізді қосатындарыңызға сенемін. Біз өз тарапымыздан сіздердің алаңсыз қызмет етулеріңізге барлық жағдайды жасауға дайынбыз. Баршаларыңызға Қазақстандағы лайықты жəне игілікті қызметтеріңіз үшін зор табыс тілеймін. Одан əрі Президент кездесудің əлемдік маңызды оқиға – Сочи Олимпиадасының қарсаңында өтіп отырғанын ауызға ала келіп, оның ұйымдастырушысы, Қазақстанның стратегиялық əріптесі Ресей Федерациясына Олимпиаданың жақсы өтуін жəне барлық елдердің ұлттық командаларына биік табыстар тілейтінін жеткізді. Сіздердің елдеріңіз Қазақстанның 2022 жылы Алматыда ХХІV Қысқы Олимпиаданы өткізуге берген өтінішін қолдайды деп сенемін, деді осы орайда Президент.

Өзінің жуырда жасаған Жолдауына тоқтала келіп, Н.Назарбаев оның Қазақстан дамуындағы жаңа кезеңді бастап бергенін айтты. Онда Қазақстанның əлемнің ең жоғары дамыған 30 елінің қатарына өту жолындағы дамуының басты бағыттары мен нақты міндеттері белгіленген. Біз өз мақсатымызға ХХІ ғасырдың алғашқы жартысында-ақ жетеміз деп межелеп отырмыз. Біздің «Қазақстан-2050» Стратегиямыз Қазақстанмен достыққа мүдделі барлық елдермен кең құлашты келіссөздер жүргізуді жəне өзара тиімді ынтымақтастық орнатуды қарастырады. Ең бірінші кезекте бұл инвестициялық ынтымақтастықты, технологиялармен алмасуды, инновациялық импортты жəне қазақстандық өнімдердің экспортын қамтиды. Осы орайда мен шетелдік іскерлерді экономиканың барлық салалары бойынша Қазақстанмен тығыз ынтымақтастық орнатуға шақырамын, деді Президент. Одан əрі Елбасы Қазақстанның тəуелсіздік жылдарында атқарған істеріне қысқаша шолу жасап өтті. Соның ішінде, 2000 жыл мен 2013 жыл аралығында қазақстандықтар туристік жəне іскерлік сапарлармен шетелдерге 61 миллионнан астам рет жолға шыққандарын айтты. Ондаған мың қазақстандық жастар дамыған шетелдерден білім алды жəне əлі де оқып жатыр. Сондықтан да қазақстандықтар жоғары дамыған елдердің даму қағидаттары мен стандарттарына лайықты өмір сүру шарттарын жасағысы келеді. Екіншіден, біз

Ўлттыќ ќауіпсіздікті саќтау – ўлы міндет

Оны ќамтамасыз ету саласындаєы басты ерекшелігіміз – еліміздіѕ тиімді даму стратегиясыныѕ болуы Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың ішкі жəне сыртқы саясат саласындағы жеке адамның, қоғам мен мемлекеттің қауіпсіздігін жоғары деңгейде қамтамасыз етуге бағытталған шешімдерін шығарудағы барынша маңызды құралдарының бірі – Қазақстан Республикасының Қауіпсіздік Кеңесі. Осыған орай біз Президенттің көмекшісі əрі осы құрылымның хатшысы Қайрат ҚОЖАМЖАРОВТАН біздің сұрақтарымызға жауап беруді өтінген едік.

серпінді даму ғана ХХІ ғасырда біздің Тəуелсіздігімізге кепілдік бере алатынын көріп отырмыз. Осы себепті біздің жалпыұлттық идеямыз бір мақсат, бір мүдде, бір болашақты көздеп, біртұтас еліміз қолдаған Мəңгілік Ел болып

табылады. Ол өте өміршең күшке ие, өзінің ұлы мүмкіндіктері мен лайықты болашағына халқымызды сендіре алады, деді Мемлекет басшысы. (Соңы 2-бетте).

 Айтайын дегенім...

Жыл сайынєы жыр Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Кейде еріксіз бас шайқатар жайлар бар. Өткен күз берекесіне өндірісті өңір жұртшылығының қуанышында шек болмағандай еді. Соңғы ширек ғасырда ұшырасып көрмеген көл-көсір астық жиналуы ел көңілін бір өсірсе, картоптан да бұрын-соңды болмаған өнім алынуы тағы мерейлендірген-ді. Азық-түлік түрлеріне кенелуге байланысты, ең бастысы, бағасы шамаға шақ болуы күтілген-тін. Иə, не нəрсе жеткілікті болуына орай сауданың ежелден бар заңдылығы бойынша құны қалыптан аспауға тиіс емес пе? Тұтынушылар үміті де сол болатын. Олай болмады. Керісінше, баға тағы шырқап шыға келді. Ұн, картоп, көкөніс, ет жəне басқа да тағамдар дүкендер мен базарларда асыптөгілгенімен, бағасы қазір былтырғыдан 15-20

пайызға қымбат. Мұнымен де қоймай күнненкүнге өсуі тоқталар емес. Астарында не сыр барын білу қиын, оны бақылаушылардың қауқарсыздығы түсініксіз. Мұны айту себебіміз, бүгінде бағаны тұрақтандыру жөнінде комиссиялар құрылған үстіне құрылып, оның тізгінін босатпау үшін тиісті тараптар арасында меморандумдарға қол қойылып жатыр. Бұл жыл сайынғы үрдіс. Бірақ қайыры шамалы. Биыл да солай болып қалмақтығы əлден-ақ белгілі жағдай. Əлеуметтік дүкендер ашу сияқты басталмай жатып аяқсыз қалатын шалажансар шаралар біріне бірі ұласуда. Жыл қорытындысы талқыға салынған облыстық жиында да бұл мəселе айтылмай қалмады. Жыл сайынғы жыр осы. Айтылады да қалады. ҚАРАҒАНДЫ.

– 2013 жылдан бастап «Қазақ стан-2050» Стратегиясын іске асыру басталды. Онда заңдылықты нығайту, қылмысқа қарсы күресті, терроризм мен экстремизмге қарсы əрекет етуді жетілдіру мəселелеріне ерекше назар аударылады. Н.Ə.Назарбаев өзінің биылғы халыққа Жолдауында барлық құқық қорғау жүйесі жұмысының сапасын арттыру қажеттігін тағы да ескертті, сондай-ақ, сыбайлас жемқорлыққа қарсы жаңа стратегия қалыптастыру мен іске асыруды жалғастыруды тапсырды. Мемлекет басшысының осы мəселелерге қатысты берген бірқатар тапсырмаларын орындау жөніндегі жұмыстарды үйлестіруді сізге жүктегенін білеміз. Қайрат Пернешұлы, өткен жыл сіз үшін несімен есте қалды жəне не туралы айтып беруді қалар едіңіз? – Қоғам өміріндегі үлкен өзгерістердің басталуына жол салған 2013 жыл қауырт болуымен əрі жемістілігімен есте қалды. Жыл басында-ақ Елбасының қатысуымен кеңес өтті. Қаңтар

айында өткен кеңесте азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын, қоғам мен мемлекет мүдделерін заңсыз қолсұғушылықтан қорғауды күшейтуге байланысты бірқатар өзекті мəселелер қаралды. Кейіннен біз өткен жылдың соңында Президент Жарлы ғымен бекітілген Қазақстан Республикасының құқық қорғау жүйесін одан əрі жаңғыртудың 2014-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын əзірлеуге ерекше назар аудардық. Бұл құжатты іске асыру жұмыстың заманауи əдістерін қолдануға бағдарланған құқықтық тəртіптің жаңа үлгісін қалыптастыруға мүмкіндік бермек. Бұл жұмыстың тиімділігі, ең алдымен, сыртқы баға лау негізінде анықталатын болады. Осылайша, жұмысы тек ведомстволық көрсеткіштермен ба ғаланып келген құқық қорғау органдары қызметінің тым жазалағыш, шамадан тыс əскерилен ген, ескірген моделінен бас тарту үрдісі басталды. (Соңы 3-бетте).

Бїгінгі нґмірде: «Ќазаќстан-2050» Стратегиясы – жол кґрсетер шамшыраєымыз (Қоғамдық-саяси үдерістер Сарапшылық-жобалау бюросының сарапшылар тобы дайындаған өзге де мəліметтермен 4-беттен таныса аласыздар).

4-5-беттер

Єылымєа керегі – дарын, дарынєа керегі – єылым 7-бет


2

www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

ЕЛДЕСТІРМЕК – ЕЛШІДЕН

(Соңы. Басы 1-бетте). Үшіншіден, біз алдағы 15-17 жыл уақыт біздің еліміздің кең құлашпен қарқынды дамуына «мүмкіншіліктер тынысын» ашады деп санаймыз. Біздің стратегиялық жоспарлаудағы тəжірибеміз осы уақыттар аралығында дамуға біршама жайлы геосаяси жəне геоэкономикалық жағдай болатынын болжап отыр. Əрине, жаһандық қатерлерді де жоққа шығаруға болмайды. Сондықтан да біз аймақтық бəсекелестік артықшылықтарды қолдануға жəне еселеуге міндеттіміз. Төртіншіден, Қазақстан өзін лайықты жəне əділетті əлемнің лайықты бөлшегі деп біледі, дей келіп, Елбасы өзінің 2012 жылғы G-GLOBAL идеясының жаһандық деңгейдегі проблемаларды шешуге ұсынған белсенді əрекеті деп санайтынын жеткізді. Қазақстанның осындай рөлі барын сезіну – біздің Мəңгілік Ел идеямыздың маңызды құрамдас бөлігі екенін көрсететінін көлденең тартты. Президент, бесіншіден, Қазақстанның өте күрделі, сонымен бірге, жемісті реформаларды іске асыра алғанын айтты. Бүгінгі күні біздің тəжірибемізді Еуразияда жəне бүкіл əлемде көптеген дамушы елдер өзіне үлгі етуде. Əлемдік дағдарыстың ең қиын кезеңдерінде де біздің экономикамыз дамудың алға басушы динамикасын ұстай білді. Өткен жылы еліміз Бəсекелестікке қабілеттіліктің жаһандық индексінде 50-ші орынға табан тіреді. Бизнесті жүргізудің жеңілдігі жөнінен 49-шы орынға көтерілдік. 2013 жылдың қорытындысы бойынша ІЖӨ өсімі 6 пайызды құрады. Жұмыссыздық

5 пайыз деңгейінде. Елдің жалпылама айтқандағы халықаралық резервінің көлемі 100 млрд. долларға жетіп қалды. Осылай дей келіп, Елбасы одан əрі елімізде жүргізіліп жатқан жаңғырту бағдарламасының жұмыстарына тоқталды. Соның ішінде 4 жылда 780 жаңа кəсіпорынның іске қосылғаны, 160 мың жаңа жұмыс орындарының ашылғаны, 70 млрд. долларлық бағдарлама толық іске асқанда 950 кəсіпорын пайдалануға беріліп, 250 мың жаңа жұмыс орындары ашылатыны жеткізілді. Осы бағдарламаның іске асу нəтижесінде Қазақстанда бұрын ешқашан шығарылмаған 250 түрлі өнім шығарылатын болады, деді Президент. Біз Ұлы Жібек жолын жаңғыртудамыз. 2015 жылы «Батыс Еуропа–Батыс Қытай» көлік дəлізінің қазақстандық учаскесі толығымен іске қосылатын болады. Соңғы жылдары біз өзіміздің əріптестерімізбен бірге Қытай мен Оңтүстік-Шығыс Азияға, Иран жəне Парсы шығанағына шығара алатын теміржол магистральдарын тарттық. Білім беру саласында да оң өзгерістер бар. Біздің мақсатымыз – Қазақстанды Еуразиядағы білім берудің таңдаулы орталығына айналдыру. Сондай-ақ, жүрекке жəне басқа да органдарға ота жасау мен ауыстыру біз үшін күнделікті шаруаның біріне айналды. Келесі кезекте Н.Назарбаев дамыған 30 елдің қатарына ену тұжырымдамасының нақты міндеттеріне тоқталды. Соның ішінде бесжылдық жоспарлар негізінде индустрияландыру трендінің күшейтілетіні, аграрлық салада

еңбек өнімділігінің арттырылатыны, ет жəне сүт өнімдері бойынша Қазақстанды қуатты аймақтық орталыққа айналдыру жоспарланғаны, экономикада ғылымды тереңірек қолдану маңызды құрал ретінде қарастырылатыны, ол үшін ғылымға бөлінетін қаражат ІЖӨ-нің 3 пайызына көтерілетіні, инфрақұрылымдар жеті лд і р і л і п , сал ық са лу режімі жеңілдетілетіні айтылды. Елбасы ұлттық инфрақұрылымдарды серпінді дамыту жоспарлары арасындағы бірнеше нақты жұмыстарды да атап өтті. Астана мен Алматыда, кейіннен Шымкент пен Ақтөбеде аса ірі агломерация құру ойымызда бар. Бұлар экономикалық жəне əлеуметтік-мəдениеттік өсімнің урбанистикалық орталықтары болады, деді Президент. Қазақстандағы энергетиканың дамуы ядролық қуатпен байланыстырылатыны да аталып өтті. Бүгінгі күні Қазақстан уран рудасын өндіру бойынша əлемде алдыңғы орындардың біріне шығып отыр жəне оны толық цикліне жеткізу жолындағы байыту мəселелері шешілуде. Перспективада біз атом электр стансасын салуды жоспарлап отырмыз, деді Президент. Сонымен бірге, жаңа мұнай өңдеу зауыты салынатын болады. Бұл сіздердің елдеріңізбен өзара тиімді ынтымақтастық жасауға жақсы мүмкіншіліктер тудырады. Астанада ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесін өткізу бойынша құрылысқа қатысуға мүдделі елдер болса, ынтымақтастыққа шақырамын. Елде адал бəсекелестікке, əділеттікке, заңның үстемдігіне, жоғары құқықтық мəдениетке лайықты ахуал тудыру үшін де көптеген нақты шаралар атқарылу үстінде.

Əлемдік тəжірибе ескерілуі тиіс Мəжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулиннің жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысында Қылмыстық іс жүргізу жəне Қылмыстық-атқару кодекстерінің жобасы қаралды. Сондай-ақ, депутаттар Сенаттан келген Оңалту жəне банкроттыққа қатысты заң жобаларына енгізілген өзгерістерге келісімдерін берді. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Қылмыстық іс жүргізу кодексінің жобасы ілеспе түзету лерімен бірінші оқылымда ма құлданды. Қосымша баяндама жасаған жұмыс тобының жетекшісі Рамазан Сəрпековтің мəлімдеуінше, заң жобасы бойынша жұмыс тобының жиырма бір оты рысы өткізілген. Негізінен, Кодекс жобасында қылмыстық қудалауды бастау рəсімін оңайлату қарастырылған. Атап айтқанда, тергеу жəне анықтау органдарының азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғайтын іс жүргізу əрекеттерін дербес қабылдау жөніндегі өкілеттіктерінің аясын тарылту, адвокаттың сотқа дейінгі іс жүргізуден бастап қатысуын кеңейту көзделеді. Бұдан басқа, «кінəсін мойындау туралы мəміле» институты енгізілген. Бұл ретте жасаған əрекеті үшін жазаны тергеу органымен белсенді ынтымақтастыққа алмастырумен жеңілдету туралы келісімге қол жеткізу нормасы да бар. Сот ісін жүргізу де оңайлатылатыны белгілі болып отыр. Өйткені, үлкен көлемді тергеу мен сот əрекеттерін жүргізудің қажеті болмай қалады. Заңдық құжатта жедел-іздестіру іс-шараларын (жасырын тергеу

əрекеттері) жүргізу тəртібін регламенттеу ұсынылады. Мұндай əрекеттерге прокурордың санкция беруі азаматтардың жеке өміріне қолсұғылмаушылықтан қорғауға мүмкіндік береді деп кү тілуде. Жəне де соттың сотқа дейінгі іс жүргізуді бақылауын кеңейту мақсатында қылмыстық процеске тергеу судьясы институты енгізіледі. Оның өкілеттігіне жекелеген тергеу əрекеттеріне санкция беруден басқа, сотқа дейінгі іс жүргізу сатысында тараптардың шағымдары мен өтінішхаттарын қарауды да енгізу қарастырылыпты. Əсіресе, қыл мыстық жолмен жиналған табыстарды, оның ішінде сот төрелігінен жасырынып жүрген адамдардың осындай табыстарын сот шешімі негізінде мемлекет пайдасына алуға мүмкіндік беретін нормалар да бар. Жəне де палата «Қазақстан Республикасының кейбір конституциялық заңдарына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының жобасын (бірінші оқылым) мақұлдады. Заң жобасы бойынша «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы», «Қазақстан Рес публикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы туралы» жəне «Қазақстан

Республикасының сот жүйесі мен судьялары мəртебесі туралы конституциялық заң жобаларына түзетулер енгізілу ұсынылған. Жалпы отырыста, сонымен қатар, Қылмыстық-атқару кодексі жобасы да бірінші оқылымда қолдау тапты. Заң жобасының маңыздылығына Мəжіліс Төрағасы ерекше назар аудартты. Спикер Қылмыстық-атқару кодексінің ең алдымен, қылмыстық заңнаманы жетілдіруге жəне қылмыстық жазаны өтеудің тиімділігін арттыруға бағытталып отырғанын ерекше атады. Қылмыстық-атқару кодексінің жаңа редакциясында ұсынылып отырған тетіктер қылмыстық жазалауда əділеттіліктің үстемдік құруын қамтамасыз етуге тиіс. Алайда, сотталғандардың да құқы аяқасты етілмеуі керек. Бұл – əлемдік тəжірибе. Сондықтан, заң жобасына екінші оқылымда дəл осындай оңтайлы, үйлесімді тəжірибе тұрғысынан қарауымыз қажет, деді Нұрлан Зайроллаұлы. Жалпы, Кодекс жобасы бойынша жазаны орындау тетігі прогрессивтік жүйе бойынша бостандығынан айыру мен пробациялық бақылау теті г і үші н құқықтық н ег і з қалауды, сотталғандарға қажетті əлеуметтік, құқықтық жəне психологиялық көмек көрсетуді қарастырады. Осы ретте кеше палата Еркін сауда аймағы туралы шартты оның тараптары мен Өзбекстан Республикасы арасында қолдану туралы хаттаманы ратификациялау туралы заң жобасын жұмысқа алғандығын да айта кеткен жөн.

Келесі кезекте Нұрсұлтан Əбішұлы «Қазақстан-2050» Стратегиясының ұзақмерзімді міндеттері ескеріле отырып, сыртқы саясаттың 2020 жылға дейінгі жаңа тұжырымдамасы бекітілгенін жəне ол ашық сипатқа ие екенін айтты. Онда жалпыəлемдік трендтер ескеріліп, бүкіл əлемдегі əріптестерімізбен тиімді өзара ынтымақтастық қаперге алынған. Бүгінде жаһандық экономикада біраз ілгерілеулер байқалуда. Болжамдар Еуропада, АҚШ жəне өзге де елдерде экономикалық өсім үрдістерінің күшейіп келе жатқандығын көрсетіп отыр, деді Қазақстан Президенті. Осыған байланысты Мемлекет басшысы бірқатар халықаралық мəселелерді назарда ұстау қажет деп есептейтінін жеткізді. Жаһандық экономиканың циклдік сипатын да ұмытпау керек. Өсуден соң құлдырау бар. Тарихта мұндай жағдай бірнеше рет қайталанған. Сондықтан əлем жəне Қазақстан жаһандық экономикадағы кез келген бетбұрыс пен халықаралық саясатқа дайын болуға тиіс. Сондай-ақ, өсу кезеңінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету мəселелерінің маңызы да артады. Кəрі құрлық пен Жаңа əлемнің бірқатар елдерінде əлеуметтік проблемалардың əлі де шешілмеуінен ішкі қақтығыстардың жоғары деңгейдегі қауіп-қатері сақталып отыр, деді Н. Назарбаев. Сондай-ақ, Президент Сириядағы ахуалды реттеу жөніндегі Женева келіссөздерінің басталуын құптайтынын жəне оның табысты өтуінен үмітті екенін жеткізді. Сонымен бірге, Қазақстанның тағы бір маңызды халықаралық проблеманы – Иран ядролық бағдарламасы

түйткілін шешуге қатысқанын атап өтті. Алматыда осы мəселені реттеу проблемалары жөнінде көптарапты келіссөздердің екі раунды өтті, деді Елбасы. Президенттің сөзінде Қазақстанның басқа мемлекеттермен ынтымақтастық аясын кеңейту мəселесіне көп орын берілді. Өткен жылдың өзінде ғана елімізге Ресей, Қытай, Еуропалық комиссия, Ұлыбритания, Индонезия, Испания, Беларусь, Қырғызстан, Түркіменстан, Финляндия, Латвия басшылары келді. Каспий маңы елдерімен бірлескен жұмысымыздың басым бағыттарының бірі – Каспий теңізінің құқықтық мəртебесін анықтау. Қазақстан Дағдарысқа қарсы дүниежүзілік конференция ұйымдастырды. Ол БҰҰ-дан қолдау тауып, Астана экономикалық форумы аясында өтті. Ресей Федерациясы, ҚХР, көршілес Орталық Азия мемлекеттерімен, АҚШ жəне Еуропа Одағы елдерімен достық пен ынтымақтастықты дамыту – маңызды міндет. Қазақстан Батыс жарты шардағы мемле кеттермен, Оңтүстік-Шығыс Азия жəне Африкамен ынтымақтастық аясын кеңейтті. Вьетнам мен Оңтүстік Африка Республикасында Қазақстан елшіліктері ашылды. Биыл Эфиопияда, Мексика мен Кувейтте елшіліктеріміз ашылатын болады, деді Қазақстан Президенті. Елбасы еліміздің БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 2017-2018 жылдардағы тұрақты емес мүшелігіне сайлану науқанын ресми түрде бастағанын еске салды. Осыған орай, Нұрсұлтан Назарбаев өкілдері қатысып отырған елдердің үкіметтеріне

Кеше Ауыл шаруашылығы министрлігінде ПремьерМинистр Серік Ахметовтің қатысуымен осы ведомствоның кеңейтілген алқа отырысы болып өтті. Онда агроөнеркəсіп кешенінің 2013 жылғы даму нəтижелері мен үстіміздегі жылғы алда тұрған негізгі міндеттері талқыланды. Бұл мəселе жайындағы негізгі есепті баяндаманы Ауыл шаруашылығы министрі Асылжан Мамытбеков пен «КазАгро» холдингінің басшысы Дулат Айтжанов жасады.

Қазақстанның кандидатурасын қолдауға шақырған үндеу тастады. Президент Еуразияның орталығында орналасқан мемлекет ретінде біздің еліміз үшін интеграциялық үдерістерге қатысудың өмірлік маңызы бар екенін айтты. Сондай-ақ, бүкіл Орталық Азияның табысты дамуының кепілі де ішкі өңірлік интеграцияны белсенді ілгерілету болатынын атап өтті. Бұған қоса, Мемлекет басшысы Қазақстан сыртқы саясаттың мəдени-гуманитарлық өлшемдерінің барлық қырларына, соның ішінде, дамуға ресми көмек көрсету жөніндегі халықаралық ынтымақтастыққа да зор мəн беретінін жеткізді. Сөзінің соңында Президент дипломатияның əрдайым патриоттық өнегенің жоғары сатысы болғанына жəне солай болып қала беретініне тоқталды. Барлық елшілерге, дипломатиялық миссия лар мен халықаралық ұйымдар өкілдіктерінің басшыларына Қазақстан Республикасындағы лайықты жəне мəртебелі миссияларыңыз үшін зор ризашылығымды білдіремін. Біз экономиканы, саясатты жəне қоғам өмірін одан əрі дамыту үшін өзге елдердің тəжірибесін алатын боламыз. Сіздерге жұмыста табыс, отбасыларыңызға бақыт пен амандық тілеймін, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Дипломатиялық корпус дуайені, Ресей Федерациясының Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Михаил Бочарников Қазақстан Президентінің дипломатиялық миссиялар мен халықаралық ұйымдар өкілдіктерінің басшыларымен қалыптасқан дəстүрлі кездесуін дипломаттар жоғары бағалайтынын атап көрсетті. Өзіміз келіп отырған елде болып жатқан үдерістердің бағасын, оның болашақ даму бағыттарын Мемлекет басшысының өз аузынан есту дипломаттар үшін өте маңызды. 2013 жыл Қазақстанды əлемдегі ең дамыған 30 елдің қатарына қосуды мақсат еткен «Қазақстан-2050» Стратегиясын іске асырудың алғашқы жылы болды. Бұл жылы айтарлықтай экономикалық қиыншылықтар кездесті. Алайда, Қазақстан дамуының ұзақ жылдар бойы сақталып келе жатқан оң динамикасын атап өту біз үшін сүйсінерлік жайт, деді М.Бочарников. Дипломатиялық корпус дуайені экономикалық жəне қаржылық тұрақтылық Қазақстанның халықаралық беделін нығайтатынын атап өтті. Сондай-ақ, ол қазіргі уақытта Қазақстан əлемнің 158 елімен дипломатиялық қарымқатынас орнатқанын, оның 67-сінде дипломатиялық өкілдіктері бар екенін айтты. Ол дипломатиялық корпусқа көрсетілген ықылас пен олардың қызмет етуіне жасалған қолайлы жағдай үшін ризашылығын білдіріп, Ресей Федерациясының елшісі ретінде Сочидегі Қысқы Олимпиаданы табысты өткізуге қатысты игі тілектер үшін алғысын жеткізді.

-----------------------------------------

көлемі 2012 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 65 пайызға өсті», деді министр өз сөзінде. Қазақстандық астық экспортының ұлғаю ағымы байқалуда. Маркетингтік жылдың басы болып табылатын 2013 жылдың 1 шілдесінен бастап 2014 жылдың 1 ақпаны аралығындағы жағдай бой-

Аграрлыќ ґндірісте ґсу бар Сұңғат ƏЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Асылжан Мамытбековтің айтуынша, бағдарламада қарастырылған мемлекеттік қолдаудың бірқатар жаңа құралдары мен əдіс-тəсілдерін енгізу үшін құқық тық негіздер жасалынды. Мемлекет басшысы 2014 жылдың 17 қаңтарында 15 заң актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізуді қарастыратын заңға қол қойды. Заң нормалары агроөнеркəсіптік кешен субъектілерінің инвестициялық шығындарын ішінара өтеу; қайта өңдеу кəсіпорындарының ауыл шаруашылығы шикізатын сатып алу шығындарын субсидиялау; ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілердің алған қарыздарын сақтандыру мен кепілдендіру ісін субсидиялау; ауылдық жерлерге агроөнеркəсіптік кешен қызметкерлерін тартуды ынталандыру секілді шаралар кешенін қамтиды. Заң бойынша бұған қоса ветеринарлық қауіпсіздік жүйесін əрі қарай жетілдіру жəне ветеринариялық заңнаманы бұзғандардың жауапкершілігін күшейту тетіктері де қарастырылған. Жалпы, баяндамадан біл геніміздей, 2013 жылы

агроөнеркəсіптік кешен жұмысының негізгі көрсеткіштері жаман емес екен. Мəселен, 2013 жылы ішкі тұтыну нарығындағы отандық азық-түлік өнімдерінің алатын үлесі 80 пайызды құрапты. Бұл, əрине, бұрынғыға қарағанда, едəуір алға басушылықты білдіретін көрсеткіш. «Ауа райының күрделі болуына қарамастан, өткен жылы таза салмақта 19 млн. тонна астық жиналды. Бұл оның алдындағы жылғы көрсеткіштен 48 пайызға артық. Бұдан басқа мақтаның əр гектарынан 28,7 центнерден, картоптан – 181,5 центнерден, көкөністен – 238,7 центнерден, бақша дақылдарынан 212,4 центнерден өнім жиналып, рекордтық түсімділікке қол жеткізілді. Ауыл шаруашылығының негізгі капиталына келген инвестициялар көлемі 2,5 пайызға ұлғайып, 142,1 млрд. теңгені құрады. 2013 жылдың қаңтар-қараша айларында ауыл шаруашылығы өнімінің экспорт көлемі 2,4 млрд. АҚШ долларын құрады. Бұл 2009-2011 жылдарғы экспорттың орташа жылдық көрсеткішінен 27 пайызға жоғары. Сондай-ақ, 2013 жылдың 11 айы ішінде Кеден одағы елдеріне экспортталған өнімдер

ынша, астық эквивалентіндегі ұнды есептегенде, шамамен 5,3 млн. тонна астық экспортталған. Бұл өткен жылдың аталған мерзіміндегі көрсеткіштен 25 пайызға көп. Ірі қара етінің экспорттық əлеуетін арттыру жөніндегі алға қойылған міндет жоспар бойынша жүзеге асуда. 2013 жылы экспортқа 4,5 мың тонна ет жəне ет өнімдері, оның ішінде 300 тоннаға жуық премиум класты сиыр еті жөнелтілді. Ал биылғы жылы 10 мың тонна ет экспортталады деген болжам жасалса, мұның 5 мың тоннасын сиыр еті құрамақ. Өсімдік шаруашылығында үстіміздегі жылы құрылымдық жəне технологиялық əртараптан дыруды жүзеге асыру жөніндегі жұмыстар одан əрі жалғастырылды. Азықтық дақылдардың аумағы ұлғайтылып, оның көлемі 3,1 млн. гектарға жетті. Бұл 2012 жылғы көрсеткіштен 258,4 мың гектарға көп. Үкімет басшысы Серік Ахметов алқа мəжілісін қорытындылай келе, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың жолдауларында агроөнеркəсіптік кешенді дамытуға ерекше мəн беретіндігін атап көрсетті. Осыған байланысты қазіргі күні маңызды деп табылып отырған бірқатар

Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

мəселелерге қатысушылар назарын аудартты. «Агробизнес-2020» бағдарла масын жүзеге асыру саланы сауықтырудың едəуір тетіктерін қайта қарастыру қажет етілетіндігін анықтады. Осыған байланысты Үкімет қаржы институттарының саланы дамытуға мүдделілігін арттыру мақсатында қосымша тетіктерді қарастыруда. Олар көп кешікпей енгізілетін болады», деген Премьер-Министр агроөнеркəсіп кешеніне салық салу мəселесінде үлкен өзгерістер болатындығын жеткізді. «Соның ішінде ауыл шаруашылығындағы пайдаланылмай жəне тиімсіз пайдаланылып отырған жерлерге салық көлемі бірнеше есе арттырылатын болады. Ал екінші жағынан алғанда Кеден одағы елдерімен салыстырғанда Қазақстанда АӨКті мемлекеттік қолдау деңгейі төмен екендігі ескеріле отырып, жалпы салық жүктемесі едəуір азайтылуы тиіс», деген ПремьерМинистр бұл мəселелерді жеріне жеткізуді Үкімет басшысының орынбасары – Қаржы министрі Бақыт Сұлтановқа тапсырды. Сондай-ақ, Үкімет басшысы «ҚазАгро» холдингінен алынған қаржылардың уақытымен қайтарылмайтындығы туралы мəселенің көтерілуіне байланысты осы жөнінде қаржы тəртібін сақтау мəселесін облыс əкімдеріне қатаң түрде тапсырды. Үкімет басшысы аграрлық ғылымды дамыту мəселесіне назар аударып, осы саланы реформалау мен дамытудың тұжырымдамасын əзірлеу жөнінде Ауыл шаруашылығы мен Білім жəне ғылым министрлігі басшыларына тапсырма берді.


(Соңы. Басы 1-бетте). Қазіргі таңда Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Құқық қорғау органдарындағы кадрлық саясат мəселелері жө ніндегі комиссия құрылып, жұмыс істеуде. Комиссия үміткерлерді басшылық лауазымдарға келісумен қатар, құқық қорғау жəне арнайы органдар басшыларының Президенттік резервін қалыптастырумен айналысады. Уақыт пен халықаралық стандарттар талаптарына сəйкес келетін жаңа Қылмыстық іс жүргізу кодексін əзірлеу де маңыз ды оқиғалардың бірі. Қазіргі таңда бұл құжаттың жобасы Парламент депутаттарының қарауында жатыр. Жаңа кодексте ұсынылған еуропалық стандарт-

органдары үшін жаңа құқықтық кеңістік құрылды. Осының негізінде аталған заң жобаларында түпкілікті бекітілген құқық қолдану практикасының институттары мен құралдары саралаудан өткізіліп, енгізілді. Енді құқық қорғау органдарының жеке құрамын жаңа жағдайлардағы жұмысқа тиянақты дайындауды бастаймыз. Мұның бəрі біз айтып отырған заң нормаларын сəтті қолдануға мүмкіндік береді. Істің нəтижелі боларына сенемін. – Шетелдік тəжірибе туралы сөз қозғағанда басқа мемлекеттердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясынан біздің аларымыз бар ма? – Сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимылдың қандай да бір əмбебап моделі жоқ. Бұған таңғалуға болмайды. Себебі,

дау-дамайға қол жеткізу, қоғамда шиеленісті жағдайды өршіте түсу, сондай-ақ, мемлекетке қарсы көңіл-күй қалыптастыру. Осылайша, билік пен саясатқа қысым жасалады. Бұл – түпкілікті мақсат. Бұған қоса, журналистер лаңкестік жөнінде көп айтқан сайын, жергілікті халыққа ықпалы да күштірек болады. БАҚ-тың жауапкершілігі халықаралық экстремистік жəне террористік ұйымдардың қазіргі заманғы ақпараттық технологиялар мен байланыс құралдарының көмегімен насихаттаудың жəне үгіттеудің зор мүмкіндіктеріне ие екендігін ескергенде, айтарлықтай күшейе түседі. Интернет желісінде 40-тан астам тілде контентті қамтамасыз ететін көптеген сайттар жұмыс істейді (кейбір деректер бойынша, олардың саны

Ўлттыќ ќауіпсіздікті саќтау – ўлы міндет Оны ќамтамасыз ету саласындаєы басты ерекшелігіміз – еліміздіѕ тиімді даму стратегиясыныѕ болуы тарға бағдарланған сотқа дейінгі іс жүргізу модельдері азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғауды күшейтуге, əділ соттың тиімділігін арттыруға жəне жалпы заңдылықты нығайтуға ықпал ететін болады. 2013 жылдан бастап мемлекеттің сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегия сын жаңарту жөніндегі жұмысы басталды. Өзіңізге белгілі, бұл – пісіпжетілген мəселе. Бұрындары қалыптасқан сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл тетіктері мен құралдары іс жүзінде өз ресурсын тауысқанын мойындаумыз керек. Сол себепті де бұл «тоқырау» осы салада елеулі табысқа қол жеткізген мемлекеттердің деңгейіне өтуге мүмкіндік бермейді. Рас, өткен жылдарда бұл бағытта айтарлықтай жұмыс істелді. Алайда, бізге бір орында тұрып қалмай, алға жылжу қажет. Ведомствоаралық жұмыс тобының деңгейінде ұсыныстардың толық дестесі əзірленді. Біз оларды арнайы шақырылған беделді халықаралық сарапшылармен бірге талқылаймыз. Бұл міндеттерді орындауға Президент бізге үстіміздегі жылдың шілде айына дейін уақыт беріп отыр. – Бір сөзбен айтқанда, қоғамдық қауіпсіздік мəселелері көпшілік назарында дейсіз ғой. – Қоғамдық қауіпсіздік мəселелерінің көпшілік назарында болуы заңды да. Себебі, Қазақстан Конституциясы адамды, оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын мемлекеттің басқа мүдделеріне қарағанда, басым сипатта мойындайды. Қоғамдық қауіпсіздік дегеніміз не? Бұл, ең алдымен, қоғам мүшелері өмірінің, денсаулығы мен игілігінің шынайы жəне əлеуетті қауіпқатерлерден қорғалуының жай-күйі. Соңғы қауіп-қатерлер тізбесінде – мемлекет қоғамның қолдауына сүйене отырып күрес жүргізетін қылмыстылық, сыбайлас жемқорлық, лаңкестік жəне басқа да қауіпті құбылыстар бар. Мұнда, сондай-ақ, адамдардың тыныс-тіршілігін қамтамасыз етуде түрлі жүйелердің ұдайы əрі қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету мəселелері де қарастырылған. Қорғалудың жай-күйі жеке тұлғаның деңгейін анықтауда негізгі параметр болып табылады. Атап айтқанда, əлеуетті қауіп-қатерлерді уақтылы анықтау мен болдырмаудың маңыздылығы жоғары. Мəселен, Ресейде шетелдік жұмыс күшін пайдалану талаптарын күшейту мен өзге де елдердегі еңбек нарықтарындағы ахуалдың одан əрі нашарлауы салдарынан Қазақстанға сыртқы заңсыз көші-қонның күшеюін күтуге болады. Біртұтас экономикалық кеңістік құрып, елімізде ЭКСПО-2017 секілді ауқымды іс-шараны өткізу де бұл үдерісті үдететіні анық. Заңсыз иммиграцияның үлкен ағымы болған жерде экономиканың көлеңкелі секторы ұлғаяды, ал қылмыстылықтың əлеуметтік базасы болған жерде əлеуметтік шиеленіс күшейеді. Қоғамдық қауіпсіздік мəселелеріне биліктің орталық органдары тарапынан да, сонымен қатар, жергілікті органдары тарапынан да ерекше назар аударылуы қажет. Өйткені, бұл жерде көп жағдай осы жұмыстың өзара іс-қимылдағы жəне үйлестірудегі тиімділігімен тығыз байланысты. – Бұрын айтылғандарға оралсақ. Кейбір посткеңестік кезеңнен кейінгі мемлекеттерде (атап айтқанда, Ресей мен Украинада) еуропалық стандарттар бойынша əзірленген жаңа Қылмыстық іс жүргізу кодексі (ҚІЖК) əлдеқашан қабылданған. Бірақ, сарапшылардың айтуынша, бəрі бірдей ойдағыдай бола алмаған. Кейбір нормалар жұмыс істемейтін болып шыққан, ал бас қаларын қолданған кезде қиындықтар туындаған. Жаңа ҚІЖК күшіне енгеннен кейін Қазақстан мұндай жағдайларға тап болмай ма? – ТМД-дағы əріптестерімізге қарағанда, біз басқа жолды таңдадық. Біріншіден, бұл мəселені кешенді түрде қолға алдық, яғни бірден төрт кодекстің (Қылмыстық, Қылмыстық іс жүргізу, Қылмыстық атқару жəне Əкімшілік құқық бұзушылық туралы) жобалары қатар əзірленді. Екіншіден, қолданыстағы заңнамаға өзгерістер мен толықтырулар енгізу арқылы өткен жылдары құқық қорғау

3

www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

сыбайлас жемқорлық көп құрылымды əрі көп деңгейлі мазмұндағы əлеуметтік құбылыс болып табылады. Оны тек криминологиялық жоспар тұрғысынан қарастырмау керек. Сыбайлас жемқорлықты жүйелі талдау бағытында қолайлы анықтаманың əлі күнге дейін жоқ болуы бұл мəселенің қаншалықты күрделі екенін көрсетеді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы елеулі нəтижелерге қол жеткізген əрбір ел бұған өз жолымен келгені осымен байланысты. Егер де бұл індетпен күрестің нақты түрлері мен əдістері туралы айтатын болсақ, онда бұл жерде əрі қызықты, əрі үлгі боларлық нəрселер көп. Мəселен, бүгінгі таңда Оңтүстік Африка Республикасында сыбайлас жемқорлық деңгейі кейбір Еуропа елдеріне қарағанда, төмен. ОАР бұл жетістікке мемлекеттік органдардың барынша ашықтығын қамтамасыз ету арқылы қол жеткізіп отыр. Интернеттехнологиялардың көмегімен «айқындылық мəдениетін» енгізу Корея Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестегі табыстылықтың маңызды факторы болды. Енді, міне, біз де құқық қорғау органдарына азаматтар өтініштерінің қаралуын бақылаудың онлайн жүйесін енгізуді бастадық. – 2013 жылы жеке адамның, қоғамның жəне мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге тікелей бағытталған тағы бір мемлекеттік бағдарлама əзірленіп, бекітілді. Мен діни экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимыл бағдарламасы туралы айтып отырмын. – Бұл құжат Президент тапсырмасы бойынша əзірленді. Есіңізде болар, «Қазақстан-2050» Стратегиясын жариялай отырып, Мемлекет басшысы халқымыздың мəдениеті мен таным-табиғатына жат экстремистік діни көзқарас тар дың таралуына байланысты ерекше алаңдаушылық білдірген болатын. Қазақстан өзінің тəуелсіз дамуының алғашқы күнінен бастап күшейтілген діни-дүниетанымдық экспансияның объектісіне айналды. Біз бүгінгі жаһандану заманында бұл үрдістің күшеюі мүмкіндігіне бейжай қарай алмаймыз. Оның үстіне, мұндай жайт Қазақстанға ғана емес, сонымен қатар, көптеген басқа, оның ішінде дамыған елдерге де тəн. Сондықтан Конституция нормаларын бұзатын адамдарға немқұрайды қарамауымыз керек. Мемлекетте экстремизм көрінісінің, соның ішінде, дін саласындағы көріністің алдын алу мен бейтараптандыру мүмкіндігі болуға тиіс. Ал мұны жасау экстремизм мен терроризмге қарсы əрекет етудің бағдарламалық мақсаттарын, міндеттерін жəне тетіктерін анықтамайынша, бір жүйеге келтірмейінше қиындық туғызады. Осы себептен де мемлекеттік бағдарлама əзірленді. – Журналистерде терроризм мен экстремизм көріністеріне байланысты тақырыптар мен оқиғаларды жариялауда қажетті тəжірибе жоқ. Сондықтан, түрлі айыптаулар мен сынпікірлер естіліп қалады. Сіз бұл жөнінде не айтар едіңіз? БАҚ-тың ұстанымы қандай болуы керек жəне олар не істей алады? – Экстремистік жəне лаңкестік ұйымдардың ақпарат саласындағы негізгі мақсаттарының бірі – БАҚ-та барынша

шамамен 5 мыңға жетеді). Осындай құрылымдардың қызметіне қатысы болған көптеген жас қазақстандықтар осы ақпараттық экспансияның құрбанына айналды. Халықаралық лаңкестік ұйымдар өздерінің қызметін ұлттық жəне діни факторлармен тығыз байланыстырады. Дін саласындағы қарама-қайшылықтар мен этностық алауыздық күшейген жерде, сырт жақ қолдау көрсететін қауіпті лаңкестік əрекеттері де арта түседі. Идеяны тек қана күш құрылымдарының көмегімен жеңуге əлі ешкімнің шамасы жеткен емес. Құқық қорғау жəне арнайы органдар қызметтерінің маңыздылығын жоққа шығармай-ақ, жеңіске жетудің анағұрлым тиімді əрі байыпты жолдары бар екенін естен шығармаған жөн, ол жол – экстремизм мен терроризм идеологиясының негіздерін күйрету. Бұл орайда, БАҚ жетекші рөл атқарады, ал ол үшін жүйелі, сауатты жəне нысаналы ақпараттық жұмыс қажет. Біз зайырлы əрі дінге төзімді модель құрдық. Қазақстанның этносаралық қарымқатынас саласындағы тəжірибесін бүкіл əлем мойындап отыр. Мұның бəрі – ұлттың ұлы игілігі, біздің мақсатымыз – оны сақтап, келер ұрпаққа жеткізу. – Мамандардың айтуынша, Қазақ елі орналасқан өңірдің ерекшелігі жаңғырту жолындағы зор сын-қатерлер мен байланысты болып отыр. Бұл, əсіресе, Үлкен Орта Шығыс деп аталатын проблемалардан, оның ішінде, Ауғанстанда жəне басқа да бірқатар елдерде қалыптасқан ахуалдан байқалады. Жаппай жұмыссыздық, халықтың əл-ауқатының төмендеуі халықаралық экстремистік жəне террорлық ұйымдар ықпалының өсуі, ірі мемлекеттердің геосаяси мүдделерінің қақтығысуы, этносаралық шиеленістің күшеюі, дін саласының радикалдануы – яғни, осындай жайсыз сыртқы факторлардың бəрі Қазақстан үшін тез арада нақты қауіп-қатерлер болып өзгеруі əбден мүмкін. Біз бұған қалай қарсы тұра аламыз? – Өңірдің кей елдерінде халықтың 80%ға жуығы кедейліктің құрсауында өмір сүріп жатыр. Сол себепті де діни экстремизм мен əлеуметтік шиеленістер туындап жатса, оған еш таңданудың жөні жоқ. Бізді лаңкестіктің ұйымдасқан түрі, қарудың заңсыз айналымы, есірткі бизнесі, заңсыз көші-қон проблемалары қатты алаңдатады. Ауғанстандағы ахуалдың бақылаудан шығып кету қаупі бар, əлемдегі героиннің барлығы іс жүзінде сонда өнді ріледі. Ал Қазақстан – көптеген жаһан дық ойыншылар, оның ішінде, трансұлт тық қылмыстық қауымдастық мүдделерінің тоғысатын нүктесі. Сонымен қатар, халықаралық лаңкестік ұйымдар дəстүрлі емес діни ағымдарды өздерінің миссионерлері арқылы да жан-жақты таратып, жұмыстарын жандандыра түсуде. Бір сөзбен айтқанда, атқаратын жұмыс жеткілікті. Сондықтан бізге ұлттық жəне өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз етудің жаңа тетіктері мен құралдары керек. Ағымдағы жылы бұл мəселелер Қауіпсіздік Кеңесі деңгейінде, оның ведомствоаралық комиссияларында жəне сараптамалық топтарында талқыланатын болады. Жаһандық қауіпсіздік мəселелерінің өңірлену үрдісі айқын бола бастағандықтан, Қазақстан ҰҚШҰ мен ШЫҰ секілді өңірлік ұжымдық институттар перспективалары шеңберіндегі ынтымақтастықтарды арттыруға ерекше мəн беріп отыр. Көптеген жұмыстар Қарулы Күштерді нығайту үшін жасалуда. Қарулы Күштерді қазіргі заманғы қару-жарақтармен жəне техникамен жабдықтау, жоғары деңгейлі ұтқыр жəне жедел басқаруды қамтамасыз ету өте маңызды. Сондай-ақ, əскери мақсаттағы отандық жоғары технологиялық өнімдерді өндіру жолға қойылуда. Түрлі оқыс əрекеттерге жеке құрамның жауынгерлік дайындығы жеткілікті деуге де негіз бар. Тек 2013 жылдың өзінде ғана 90 оқу-жаттығу, оның ішінде халықаралық деңгейдегі «Дала қыраны», «Жауынгерлік ынтымақтастық» сияқты шаралар өткізілді. Ағымдағы жылы Қазақстанда Ауғанстаннан коалиция күштерінің шығарылуына байланысты пайда болуы ықтимал қатерлердің алдын

алуға бағытталған одақтық ҰҚШҰ жедел ден қою ұжымдық күштерінің оқужаттығулары өткізілетін болады. Қазіргі таңда, сонымен қатар, ұлттық қауіпсіздік жүйесінің маңызды буыны болып табылатын шекара қызметін реформалауға көп көңіл бөлінуде. Бұл бағытта тиісті іс-шаралар жоспарының кешені бар. 2013 жылы өткізілген шекарашылар мен олардың басшы құрамын аттестаттау үдерістері осы бағыттағы алғашқы қадам болып табылады. Мұның бəрі ықтимал сыртқы агрессияны болдырмау үшін ғана маңызды емес. Мұндай қауіп Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың сара саясатының арқасында іс жүзінде жоққа шығарылған. Бұл, ең алдымен, экстремистік жəне террорлық ұйымдар өкілдерінің еліміздің аумағына кіруінің алдын алу мен жолын кесу үшін маңызды. Егер ондайлар шекарада көзі жойылатынын білетін болса, онда елімізде белсенді əрекет жасауға батылдары бара бермейді. «Қазақстан-2050» Стратегиясында өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ететін басқа да жолдар белгіленген. Мəселен, оның бірі – Ауғанстанды саяси реттеу мен қалпына келтіру үдерістеріне қатысу. Президент ішкі өңіраралық интеграцияны Орталық Азиядағы ахуалды тұрақтандырудың ең жақсы тəсілі деп біледі. Экономикасы ең жылдам дамып отырған он елдің құрамына кіретін, ең дамыған мемлекеттердің қатарына енудің нақты жəне перспективалы стратегиясын іске асыра бастаған Қазақстан осы үдерістерге белсенді қатысудың барлық мүмкіндіктеріне ие. Бұл отандық бизнесті дамытудың тиімді бағыты да болып табылады. Көптеген мəселелер жақын арада Президенттің Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының 20142020 жылдарға арналған сыртқы саясат тұжырымдамасын іске асыру барысында шешілетін болады. – Сіз Қауіпсіздік Кеңесінің ведомствоаралық комиссиялары туралы айтып өттіңіз. Олар не мақсатпен құрылған жəне немен айналысады? – 2013 жылы біз ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің жүйесін жетілдіруге оң əсері бар жəне осы саланың өңірлік, сондайақ, жаһандық деңгейлерде жылдам өзгеретін ахуалдарға саяси бейімделуіне мүмкіндік беретін институттық, нормативтік құқықтық жəне ұйымдастырушылық шараларға ерекше назар аудардық. Мемлекет басшысының Өкімімен өткен жылдың қараша айында Қауіпсіздік Кеңесі қызметінің негізгі мақсаттары мен бағыттарына сəйкес құрылған ведомствоаралық комиссиялар осындай жұмыстардың бір парасы болып табылады. Олар комиссия құзыретіне, яғни өздеріне қатысты мəселелер шеңберінде ағымдағы ахуалдарды кешенді талдаумен, ұлттық мүдделерді қозғайтын оқиғаларға жедел ден қою үшін шешімдер жобасын əзірлеумен, стратегиялық мəні бар құжаттарды сараптаумен айналысады. Бұған қоса, Қауіпсіздік Кеңесі жанында жеке адамның, қоғамның жəне мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз етудің ең өзекті мəселелері бойынша ғылыми негізделген ұсынымдар əзірлеу мақсатында құрылған Сараптамалық кеңес жұмыс істейді. Жақында өткен Сараптамалық кеңес отырысында біз киберқауіпсіздікті қамтамасыз ету мəселелерін талқыладық. Қысқасы, тұрақты əрі кешенді мониторинг негізінде ұлттық қауіпсіздіктің нақты əрі ықтимал қатерлерін талдау жұмысымыздың басты бағыты болып қала бермек. Ол үшін мемлекеттегі барлық мүмкіндіктер қолданылатын болады. – Кезінде біздің ұлттық қауіпсіздік туралы заңымыз ТМД-да заң үлгісі ретінде қабылданды. Қазақстанның тағы да қандай жетістіктерін атай аласыз? – Ұлттық қауіпсіздік саласындағы біздің ең басты ерекшелігіміз – еліміздің тиімді даму стратегиясының болуы. Оны Елбасының көрегендігімен тікелей байланыстыру керек. Басты мақсаттар мен оларға қол жеткізу жолдарын дер кезінде анықтау елімізді түрлі дағдарыстардан сақтауға жəне оны тұрақты қарқынды даму орбитасына шығаруға мүмкіндік беріп келеді. Бұл – ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің бастапқы шарты. Қазақстан басшысының үлкен саяси əлеуеті халықаралық қарым-қатынастар саласында да, атап айтқанда, еуразиялық қауіпсіздік идеясын ілгерілету үдерісінде де айқын көрінеді. Президенттің беделі мен танымалдығы арқасында еліміз 2010 жылы ЕҚЫҰ-ға басшылық етті. Осы ұйымның тарихында алғаш рет Астанада Саммитке қатысушы 56 ел Еуроатлантикалық қана емес, сондайақ, Еуразиялық қауіпсіздіктің жолын ұстанушы екендігін жария етті. Сонымен, жалпы қауіпсіздікті қамтамасыз ету үдерістерінің жаңа бастамасына негіз қаланды. Нұрсұлтан Назарбаевтың ядролық қаруды таратпау бастамасының үлкен рөлін бəріміз де білеміз. Үстіміздегі жылғы наурыз айында Мемлекет басшысы Гаагадағы ядролық қауіпсіздік жөніндегі жаһандық саммитке қатысатын болады. Президент осы жылғы халыққа Жолдауында одан əрі дамудың негізі болатын құндылықтар ретінде ұлттық қауіпсіздікті ғана емес, сонымен қатар, еліміздің жалпыəлемдік жəне өңірлік проблемаларды шешуге қатысуын да атап өтті. Біз осы негізді нығайтуға тиіспіз. – Əңгімеңізге рахмет. Еліміздің қауіпсіздігі жолындағы жұмыстарыңыз жемісті болсын. Əңгімелескен Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан».

 Тағзым

Азамат

Кеше Мəжіліс үйінде мемлекет жəне қоғам қайраткері, бірінші жəне екінші сайланған Қазақстан Парламенті Мəжілісінің депутаты болған Қаратай Тұрысовтың туғанына 80 жыл толуына арналған «Еске алу сағаты» болып өтті. Палата бастамашы болған шараға парламентшілерден өзге мемлекет жəне қоғам қайраткерлері, Қ.Тұрысовтың шəкірттері мен жақын туыстары жəне ағамыздың асыл жары Əскергүл апай қатысты. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Парламент үйінде мұндай еске алу шаралары жайшылықта өткі зіле бермейді. Ал бұл еске алудың орны бөлек. Елбасымен бірге тəуелсіздіктің іргетасын қаласқан абзал азамат əрқашанда ел жадынан өшпек емес. Сауытбек Абдрахмановтың құрастыруымен шыққан «Азамат» атты кітаптың алғысөзінде де Мемлекет басшысы тұлғаның табиғатын таныту үшін қазақтың «азамат» деген асыл сөзін ұтымды қолданған. «Ол шын мəнінде азамат еді. Қаратай Тұрысұлы өзінің кəсіби биік өресімен, ұйымдастырушылық тамаша талантымен, елім деген, жерім деген перзенттік жүрегімен, қоғамдық белсенділігімен елдігімізді еңселеткен ерлердің ортасынан ойып тұрып өз орнын иеленді, мемлекетіміздің мығымдануына іскер басшы ретінде де, экономист-ғалым ретінде де, дара бітімді депутат ретінде де ерекше еңбек сіңірді», дейді Нұрсұлтан Əбішұлы қадірлі азаматымыз туралы. Еске алуда қос палата төрағалары сөз алып, асыл азаматтың еліне еткен еңбегін жан-жақты баяндап берді. Мол білімі мен ерекше қабілетінің жəне батыл мінезінің арқасында Қаратай Тұрысов 29 жасынан лауазымды жұмыстарға араласты, деді Мəжіліс Төрағасы Нұрлан Нығматулин. Қай жерде жүрсе де абыро йы асқақ азамат құрметке бөленді. Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің хатшысы, Бүкіл одақтық кəсіподақтары Орталық кеңесінің хатшысы, екі рет Жоғарғы Кеңестің депутаты болды. Кеңестік кезеңде Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 42-сессиясында Кеңестер Одағы атынан сөз алған қазақтың бірі де Қ.Тұрысов еді. Ал еліміз тəуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңде Қаратай аға Елбасының сенімді серіктерінің бірі болғаны белгілі. Алғаш қы қи ыншылық кезеңдерде Пре зи дент сеніп тапсырған өте жауапты лауазымды қызметтерді абы рой мен атқара білген азамат екені де ел жадында. Жəне халқымызға, елімізге қажетті көпте ген заңдарды қабылдауға тіке лей ықпал етті. Олардың барлығы бүгінге дейін еліміздің өркендеуіне қызмет етіп келеді деуге болады. Қаратай Тұрысов Мəжілісте 9 жыл бойы Қаржы жəне бюджет комитетін басқарып, мемлекет бюджетінің ең қажетті салаларға жұмсалуына көңіл бөліп, əсіресе, əлеуметтік жағдайды көтеруге ерекше назар аударды. Қаратай Тұрысұлының қоғамдық өмірге де белсене араласып, шын мəніндегі мемлекет жəне қоғам қайраткері деңгейіне көтерілгендігі де сондықтан, деді Нұрлан Зайроллаұлы. Адамгершілігі биік кішіпейіл азамат, өзіндік көзқарасы бар бірегей тұлға, көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері, халқының ардақты ақсақалы, деп сөзін бастаған Сенат Төрағасы ҚасымЖомарт Тоқаев айтулы тұлғаның жарқын бейнесін осылайша сомдап берді. Сондықтан да қазақ зиялы қауымының айтулы өкілі Қаратай Тұрысұлының өмірбаяны қазақстандықтарға, əсіресе, жастарға жақсы үлгі-өнеге болуға тиіс. Сенат Төрағасы сөзіне берік, ісіне мығым, кəсіби жəне ұйымдастырушылық қабілетімен дараланған абзал азамат ретінде Қара тай Тұрысовты бұрынғы

Одақ елдеріндегі аға буын өкілдері де ұмытпағанын тіліне тиек етті. Еңбекшілердің заңды мүдделерін қорғауға да белсенді араласқандықтан абзал азаматтың есімі кəсіподақ қызметінің шежі ресінде мəңгілікке қалды. Бүкілодақтық кəсіподақтың Орталық кеңесінің хатшысы кезінде Қаратай Тұрысұлы дамушы елдер кəсіподақтарымен байланысты жолға қойып, еңбекшілердің көкейкесті мəселелерін шешуге белсене атсалысқаны да мəлім. Қаратай Тұрысұлы қарапайым адамның мұң-мұқтажын əрдайым биік қоятын. Өмірлік тəжірибесі мол, кəсіби деңгейі өте жоғары, қоғамның беталысын терең меңгерген Қаратай ағамыз өзекті мəселелерді оңтайлы шешудің жолдарын да жақсы білді. Оның өмірінің басты мақсаты – өз халқының тыныс-тіршілігін жақсарта түсу еді. Қаратай Тұрысұлы талабы жоғары азаматтарға қамқорлық көрсетіп, дұрыс бағытқа жол сілтей білді, деп еске алды Қасым-Жомарт Кемелұлы. Бұл ретте Қаратай Тұрысовтың ғылым ға да айтарлықтай үлес қосқан қайраткер – академик, ғылым докторы екендігі атап көрсетілді. Сонымен қатар, еске алу шарасында Қаратай Тұрысовпен араласқан, жақын біліскен азаматтар да сөз алды. Мəжіліс Төра ға сының орынбасары Сергей Дьяченко кеңестік дəуірде Қиыр Шығыста Сахалиндегі балықшылардың басындағы жағдайды Қаратай Тұрысовтың арнайы комиссияны бастап барып, мəселені шешкенін ортаға салды. Абзал ағамыз өмірден талай ауыр соққылар алса да, қиындыққа еш мойымаған жан. Ал Мəжіліс депутаты Қуаныш Сұлтанов Парламент шаңырағында мемлекетке еңбегі сіңген Қаратай Тұрысов сынды тұлғаларды имандылықпен, парасаттылықпен жəне адами тұрғыдан еске алу ұтымды дəстүрдің қалыптасып келе жатқандығы деген тұрғыдағы ойымен бөлісті. Өз естелігінде депутат Жоғарғы Кеңесте орын алған бір жағдайды сөз етіп, жұртты бір ду күлдіріп те алды. Ол кез алғашқы нарықтық қарымқатынастардың орнаған кезі болса керек. Мінберге көтерілген Қаратай ағамыз нарықтық қарымқатынастардағы экономиканың тұрақтылығы тұрғысындағы баяндамасын 40 минут жасаған к ө р і н е д і . Б а я н да м а а я қ т а л а салысымен біреу тұра салып: «Қаратай Тұрысұлы, енді біз капиталист боламыз ба, ал еліміз капитализмге өте ме?» деп сұрақ берген ғой. Зал енді қанша уақыт түсіндіреді екен деп қарап қалған. Сонда ағамыз: «Мен қайдан білейін», деп дегбірі қашып отырған елді бір ду күлдіріпті. Міне, осындай естеліктерімен Сенат депутаты Александр Савченко мен Мəжілістің Қаржы жəне бюджет комитетінің төрайымы Гүлжан Қарақұсова да бөлісті. Мəжілісте өтіп отырған бұл еске алу шарасы игі дəстүрге айналып жатса, өте орынды дер едік. Мұндай шара алдыңғы буынның еліңе сіңірген еңбегін ашып көрсете отырып, кейінгілерді еліне адал, халқына қорған болатындай етіп тəрбиелеуге негіз қалайтыны айтпаса да түсінікті. Ұрпақтар сабақтастығы тұрғысынан қарасақ, бұл шараның «үлкенге – құрмет, кішіге – ізет» қағидасын қалыптастыруда өзіндік тəрбиелік сипаты да бар екені күмəнсіз.


4

www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

«ҚАЗАҚСТАН-2050» СТРАТЕГИЯСЫ – ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҰЗАҚМЕРЗІМДІ ДАМУЫНДАҒЫ ШЕШУШІ КӨРСЕТКІШТЕР

2050 жылға дейін Қазақстан өмір сүру үшін аса қауіпсіз жəне жайлы елдердің біріне айналуы тиіс

Экономикалық ынтымақтастық жəне даму ұйымының қағидаттары мен стандарттарын ендіру

Барлық қабылданатын шешімдердің прагматикалық жəне эволюциялық қағидаты Экономикада, саясатта жəне əлеуметтік өмірде ойластырылмаған эксперименттер мен соқыр тəуекелге жол бермеу

Жыл сайынғы ІЖӨ өсімі 4%-дан төмен емес ІЖӨ-нің энергия ауқымын 2 есе төмендету

Жан басына шаққандағы ІЖӨ-нің үлесін 4,5 есе (13 000-нан 60 000$-ға дейін) арттыру Урбанизацияның деңгейін 55-тен 70%-ға дейін көтеру

Көліктің барлық түрлері үшін сапалы жолдар салу мен жүрдек маршруттар ашу

«ҚАЗАҚСТАН-2050» СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ БАСТЫ МАҚСАТЫНА ҚОЛ ЖЕТКІЗУДЕГІ ТӨРТ ҚАҒИДАТ

Əлеуметтік Экономика сала

Адам жасының ұзақтығын 80 жəне одан да жоғары деңгейге көтеру Қазақстан медициналық туризмнің жетекші еуразиялық орталығы болады Алдыңғы қатарлы жəне бəсекеге қабілетті білім беру жүйесін қалыптастыру

Тартылған инвестиция көлемін ІЖӨ-нің 18%-ынан 30%-ға дейін арттыру

Бүкілхалықтық қолдау қағидаты

Ғылыми ауқымды экономика есебінен Қазақстанның экспорттық əлеуетіндегі шикізаттық емес өнім үлесін 70%-ға дейін ұлғайту

Мемлекеттік органдарда ақпараттық жұмыстарды белсенділендіру

Өзара тиімді ашықтық қағидаты

қағидат Инвестициялар, технологиялар жəне инновациялар тарту

Халыққа қабылданатын шешімдердің мəнін түсіндіру

Қазақстандықтардың əл-ауқатын нығайту қағидаты

Ғылымды қаржыландырудың өсімін ІЖӨ-нің 3%-ынан төмен емес деңгейге арттыру ІЖӨ-дегі шағын жəне орта бизнестің үлесін 20-дан 2050 жылға қарай 50%-ға ұлғайту

Еңбек өнімділігін 5 есе (24 500-ден 126 000 $-ға дейін) арттыру

Оңтайлы инвестициялық ахуал қалыптастыру Экономиканың жаһандық жəне өңірлік экономикалық жүйелерге, бірінші кезекте, Еуразиялық экономикалық одақ пен ДСҰ-ға интеграциялануын тереңдету

Қоғамдық-саяси үдерістер Сарапшылық-жобалау бюросының сарапшылар тобы дайындаған

● Жолдау жауапкершілігі

Ўлт мўратыныѕ ўйытќысы Динар НӨКЕТАЕВА,

Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің ректоры.

Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Қазақстан халқына Жолдауы қазіргі уақытта қо ғамда қызу талқылану үстінде. «Қазақстан-2050» Стратегиясын жүзеге асыру жолдарын жіліктеп берген Жолдау тың идеялар мен соны бағыттарды айқындап бергені анық. Соның ішінде, мен үшін оның басты жаңалығы – сан жылдардан бері ұлт идеологиясын темірқазық етіп беруі болды. Ол – Мəңгілік Елге айналу идеясын басты мұраты еткен «Мəңгілік Қазақстан» жобасында жатыр. Қазақстан халқына арналған Жолдау ұлттық идеология мен кемелденген ел болу жолында атқарар игі бастамаларға толы. Мемлекет басшысының əрбір Жолдауы бір-бірімен астасып, байланысып жататыны белгілі. «Қазақстан-2030» Стратегиялық даму бағдарламасын ұсынған уақыттан бері Қазақстан əлемдік деңгейге өзіндік ұстанымы мен пікірі бар мемлекет ретінде танылып, Елбасы ұсынған даму белестерін батыл қадамдар жасай отырып бағындыра білді. Ал биылғы Жолдаудың басты ерекшелігі – оның мазмұнында қамтылған тың идеялар мен инновациялық ұсыныстардың басын біріктіретін, бір мақсат пен бір мүддеге тоғыстыратын «Мəңгілік Қазақстан» жобасының ұсынылуы деп білемін. Бұл жоба – «Мəңгілік Ел» атты идея арқылы елді ымыраға ұйыстыратын, ірі мақсатқа жету жолында жұдырықтай жұмылдыратын ұлттық идеологияға негіз болары сөзсіз. «Мəңгілік Қазақстан» жобасының астары тым əріде жатыр.Есімізде болса, Елбасы Н.Ə.Назарбаев «Қазақстан – 2050» Стратегиялық даму бағдарламасын алғаш жария еткен тұста «Бұл дүниеде біздің бір ғана Отанымыз бар, ол – Тəуелсіз Қазақстан.Біз болашаққа көз тігіп, тəуелсіз елімізді «Мəңгілік Ел» етуді мұрат қылдық» деген болатын. Сондай-ақ, жуырда өт кен Тəуелсіздік күні мерекесіне орай сөйлеген құттықтау сөзінде де «Басты игілігіміз – біздің қасиетті де лайықты еліміз – Мəңгілік Ел. Он төрт мың шақырымнан астам талас тудырмайтын шекарамыз біздің Отанымызды біртұтас монолитке шегендеді», – деп ендігі мақсатымыз сол Мəңгілік Елдігімізді құндақтап, ХХІ ғасырдың биік белесіне шығару екендігін жеткізген. Іле-шала бір айдан кейін «Басты мақсат – Қазақстанның ең дамыған 30 мемлекеттің қатарына

қосылуы. Ол – «Мəңгілік Қазақстан» жобасы, ел тарихындағы біз аяқ басатын жаңа дəуірдің кемел келбеті» деген Елбасы биылғы Жолдауын да осы кемеңгер ойдан бастады. Мұндай сəйкестік тегіннен-тегін емес. Өйткені, бұл дегеніміз тарихи тамыры тереңде жатқан, алысты көрегендікпен еңсерудің ұлық ойлау жүйесі. «Мəңгілік Қазақстан» жобасы – Қазақ халқының мəңгілік ел болу жолында сан ғасырлар бойы абыз ақсақалдардың ақ батасымен, ақ жаулықты ананың ақ сүтімен, аппақ жүректі періште сəбидің ақ тілеуімен жүріп келе жатқан жолының шығар биігі, алар асуы. Білге, Тоныкөк, Күлтегін жырларында айтылған Түр кі халқының жойылмай ел болуы жайындағы армандар, міне, бүгінгі күнгі жаңа ғасырдың, жаңа заман ұрпағының алдында өз жалғасын тауып отыр. Бүгінгі Қазақстан егемендікке қол жеткізгеннің ертеңіне-ақ дүниежүзі елдерінің алдында Алтай мен Атыраудың арасын ен жайлаған Қазақ елінің бекер ел еместігін таныту жолындағы еңбек жалғасып келеді. Салиқалы саясаткердің сарабдал ұстанымының арқасында аз ғана у а қыттың ішінде Орталық Азия ел дерінің арасында бой түзеген, əлем нің алпауыт мемлекеттерінің қатарына арындап кіруге ұмтылған елге айнала білдік. Дүние жүзінде тəуелсіз мемлекеттердің ел болып қалыптасу уақыты мен көші түзелген мерзімі Қазақстанмен салыстырғанда əлдеқайда ұзағырақ. Қалай болған күннің өзінде де 22 жылдың ішінде Елбасы айтқан «нөлдік» деңгейден дүние жүзі бойынша дамыған 50 елдің қатарынан Қазақстанның нық көрінуі – таңғаларлықтай ғажап құбылыс. Ендігі белес – 2050 жылға дейін Қазақстанды дамыған 30 мемлекеттің қатарынан Мəңгілік Ел ретінде таныту. Тəуелсіздігіміздің 20 жылдығына орай

елордасы Астана қаласында «Мəңгілік Ел» салтанатты қақпасы ашылды. Тұңғыш Президенттің бастамасымен бой көтерген қақпа – жаңа белестің, жаңа дүниенің есігі, өткен мен келешекті байланыстырушы дəнекер. Міне, сол Мəңгілік Елдің қақпасы салы нып, бүгінгі күні 2050 жылға дейін əлем мемлекеттері санасатын, үні басым, болмысы айқын, дамыған мемлекетке айналу – аса биік мəртебелі меже.Демек, Елбасы айтпақшы, «Қазақстан-2050» Стратегиялық бағдарламасында «Бабалардың ерлігі, бүгінгі буынның ерен істері жəне жас ұрпақтың жасампаздығы арасында сабақтастық болса ғана, біз «Мəңгілік Ел» боламыз». Ал «Мəңгілік Қазақстанның» əлемге естілер үні мен айтылар сөзі қазақ тілінде естілетіні қуантады. Биылғы Жолдауда «Қазақстанның мемлекеттік тілінен гөрі, ресми тілінің қолданыс аясы кеңейіп барады» деген шолақ ойлы пікірдің тамырына балта шабылды. Қазақ тілі ғылымның, білімнің, техниканың, интернеттің тіліне айналғанын дүйім жұртқа жеткізуі анық шындықты көп шіліктің есіне тағы бір мəрте түсірді. «Енді ешкім өзгерте алмайтын бір ақиқат бар. Ана тіліміз Мəңгілік Елімізбен бірге Мəңгілік тіл болды! Оны даудың тақырыбы емес, ұлттың ұйытқысы ете білгеніміз жөн» деді Мемлекет басшысы. Қазақстан жерінде бейбіт шаңырақтың астында өмір сүріп жатқан көптеген ұлттарды ұйыстырушы бірден-бір фактор – қазақ тілі. Мемлекеттік тілді оқытып-үйрету жұмыстарының нəтижелі атқарылып отырғандығынан болашақта қазақ тілінде білім алушылардың саны артып, қазақ тілді мамандар бағаланады деп айтар едім. Үш тұғырлы тіл саясатын ұстануда қазақ тілі орыс жəне ағылшын тілдерінің көлеңкесінде қалып қояды деген күдік пен күмəннің сейіліп, бұл күнде ақпарат қазақ тілінде таралып, əлем жəне қазақ əдебиеттері топтастырылған қазақ тілді сайттар мен порталдардың жұмыс істеуі, қазақ тілді оқу-құралдарының, əсіресе, балалар əдебиетінің көркемдік сапасының артуы, қоғамдық орындарда, халыққа қызмет көрсететін мекемелердің жұмыс барысының қазақ тілінде жүргізілуі мемлекеттік тілдің деңгейінің өсіп, қолданыс аясының кеңейгендігін бек байқатады. Сонымен қатар, республиканың əр аймағында үздік оқушылардың қабілет-қарымын дамытуға мол мүмкіндік беретін Назарбаев зият керлік мектептері ашылып, жұмыс істеп жатқандығы қуанышты жағдай. Ел басының биылғы Жолдауында

«Орта білім жүйесінде жалпы білім беретін мектептерді Назарбаев зияткерлік мектептеріндегі оқыту деңгейіне жеткізу керек. Мектеп түлектері қазақ, орыс жəне ағылшын тілдерін білуге тиіс. Оларды оқыту нəтижесі оқушылардың сындарлы ойлау, өзіндік ізденіс пен ақпаратты терең талдау машығын игеру болуға тиіс» деп қадап айтқан сөзі білім беру сала сының мамандарының алдына қойылған үлкен тапсырма. Қазақ не орыс тілді мектепті бітірген оқушы бір ғана тілді емес, үш тілді меңгеретіндей сапалы біліммен қамтамасыз етілуі – педагог мамандарды даярлайтын оқу орындарының жұмысына берілген жүктеме деп айтар едім. Себебі, кəсіби деңгейі жоғары маман ғана заман ағымына қарай бейімделіп, жаңа технологияларды жетік меңгеріп, сабақ берудің əдіс-тəсілдерін жетілдіре отырып оқушының қызығушылығын оята білетіндігі сөзсіз. Осы тұрғыдан алғанда республикадағы педагогикалық көшбасшы оқу орнының қатарында тұрған Қыздар университеті Жолдауда көрсетілген білім берудің ұлттық жүйесін қалыптастырып, дамыту үшін бар күш-жігерін аямайды. 2050 жылға дейінгі дамудағы Қазақстанның жолы кезең-кезеңімен жүзеге аспақ. Шикізат көзі ғана болып танылып отырған Қазақстан дайын өнім өндіретін мемлекетке айналады. Жолдауда айтылған мобильдік, мультимедиялық, нано жəне ғарыштық технологиялар сынды адамзатқа қажетті озық үлгілерді Қазақстанда жасап шығару үшін ғылым саласын дамыту керектігі сөз болды. Ғылыми ізденістерге құштарлықты ояту мектеп қабырғасынан басталып, жоғары оқу орындарында жалғасын таппақ. Осы тұрғыда республикамыздағы əрбір жоғары білім беретін оқу орындары өз базасында ғылымды дамытуға үлес қосса, ғылыми жаңалықтар мен ізденістерге дер кезінде көңіл бөлсе, оның адамзат игілігіне пайдасы тиюіне қолдау білдірер болса, сөзсіз Қазақстан ғылымы қарыштап алға кетеді. Яғни, жұрт болып жұмылып кіріскенде ғана шын нəтижеге қол жеткізе аламыз. Сондықтан да зерек оқушыны жоғалтып алмай, сапалы білім беріп, нағыз ғалым, жаңашыл, жаңғырған тұлға етіп дайындау ұстаздардың мойнына артылар ауыр жүк. Бақырдың ішінен алтын мен алмасты тани білмесек, біз үшін сыр сандықтың кілтін табу қиынның қиыны болып қала берері сөзсіз. «Қазақстан-2050» Стратегиясы – барлық саланы қамтитын жəне үз дік сіз өсуді қамтамасыз ететін жаң ғыру жолы. Биылғы Жолдау

«Қазақстан-2050» Стратегиялық жоспарының орындалу бағытын айқындаған, толықтырған, жіті түсіндірген арнау болғаны ақиқат. Себебі, Стратегия жа рияланғалы бері бір жыл бойы біз оны зерттеумен, екшеумен жүрдік. Енді Елбасының өзі бас болып, оны қалай орындау қажеттігін айқындап берді. Тек біз, көрсетілген айқын бағыттан айнымауымыз керек. Барлық саланы қамтыған маңызды құжат білім беру саласындағы тағы бір түйткілдің түйінін тарқатты. Педагог еңбекақысы мен студент шəкіртақысының өсетіндігін жеткізген Жолдау, сондай-ақ, талапкердің мамандық таңдауда ұстаздық жолға шынайы өз қалауымен келуін талпындыра түспек. Себебі, ел экономикасы тұрақтанбаған, халықтың əл-ауқаты нашар кезде ұстаздық жолға білім деңгейі төмен, сəнге айналған мамандыққа іліге алмаған шəкірттер келеді деген жаңсақ пікір қалыптасқаны белгілі. Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың жаңа Жолдауы осы пікірді одан сайын сейілтіп, ұстаз мəртебесінің артуына зор мүмкіндік беріп отыр. Келешекте 2050 жылға дейін даму жоспары бойынша сапалы біліммен қамтамасыз ететін заманауи дамыған оқу орындары мен бəсекеге қабілетті кəсіби деңгейі жоғары оқытушылар, өз мамандығының иелері əрбір шаңырақ баласына сауатын тағылыммен оқытып, келешегіне кең жол ашатын болады. Осы тарапта əрі мықты педагог, əрі тəрбиелі ана шаңырақ шырақшыларының мерейі үстем бола бермек. Əрбір салаға жіті тоқталып, 10 ілкімді идеяға жіктеген Елбасының басты мақсаты – ата-баба арманындағы «Мəңгілік Қазақстан» жобасын жүзеге асыру. Түркі қағандарының, Қазақ хандарының қалауы, Абайдың арманы, Алаш қайраткерлерінің діттеген мақсаты ХХ ғасырдың аяғында Қазақ елінің басына қонған бақ – Тəуелсіздікпен орындалды. Əрбір азаматтың қолда бар ең асыл қазынасы, байлығы осы дербестік екендігін Ел басы əрбір сөзінде қадап айтып келеді. Осы Тəуелсіздікті уысымыздан шығарып алмай, басымызға тəж, астымызға тақ ете білуіміз үшін «Қазақстан-2050» Стратегиясында көрсетілген бағыттар бойынша жүрер жолымыздың айқын бағдарын жасап алғанымыз тиімді. «Төртеу түгел болса, төбедегі келеді» немесе төрдегі иіледі. Сондықтан, ұлтты ынтымаққа ұйыстыратын, бір шаңырақтың астында бейбіт өмірін жалғастыруға мол мүмкіндік беретін – «Мəңгілік Ел» идеясы ұлттық мұрат болып, «Мəңгілік Қазақстан» жобасы ұлттық идеологиямыздың негізіне айналуына қазірден бастап күш салуымыз керек. Бұл арманға толы аңызды ақиқатқа айналдырудың нақты тетігі болмақ. АЛМАТЫ.

Їйренер тўсы кґп Қарлығаш ИГЕМБАЕВА,

«Бірлік» қазақ ұлттық-қоғамдық бірлестігінің төрайымы.

Ресейдің Челябі облысында 36 мыңдай қазақ тұрамыз. Қазақстанда, атажұртымызда қандай жақсы істер болса, соған құлағымызды тігіп, қуанып отырамыз. Дүниежүзі қазақтарының соңғы құрылтайында Астана қаласын көрудің сəті түскен. Даланың ортасындағы сыланған тотықұстай қаланың сұлулығына, өз қандастарымыздың қонақжайлығына, елдің алға қарыштап дамып бара жатқан қадамына қуанып қайтқанбыз. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың халыққа биылғы Жолдауын ғаламтордан тауып алып, оқып шықтым. Тек мен емес, өзімнің отбасым, қоғамдық ұйым жұмысына белсене қатысатын қазақ жастары да танысты. Өте маңызды саяси құжаттағы айтылған мəселелер мені таңғалдырды. Бұл құжаттан көбіне тек мамандарды, саясаткерлер мен экономистерді, мемлекеттік қызметкерлерді ғана қызықтыратын саяси-экономикалық, қарапайым адамдарға ауыр қабылданатын сандар мен мəселелер жиынтығы емес, бір жылы əкелік өсиетті ұғынғандай болдым. Əсіресе, «Мəңгілік Ел» идеясы мені қатты қызықтырды. Ұлттық басымдықтарға мəн беру өте маңызды. Жаһанданудың иіріміне түсіп, алға ұмсына беру емес, дамудың əр қазақстандық үшін мəн-мағынасын айқындап берген құжат екен. Өндірістегі, ішкі жалпы өнімге, жалпы экономикаға байланысты асқақ көрсеткіштердің өмірде шындыққа, ақиқатқа айналарына сеніп отырасың. Тарихи жұртымыздағы дамудың осындай тамаша жолына біз сыртта жүрсек те тілекшіміз. Жолдаудағы əлеуметтік салада атқарылар жұмыстарға қалай ішің жылымайды, қалайша қызықпайсың?! Мысалы, мүгедектерге байланысты айтылған: «Мүмкіндігі шектеулі азаматтарымызға көбірек көңіл бөлу керек. Олар үшін Қазақстан кедергісіз аймаққа айналуға тиіс. Бізде аз емес ондай адамдарға қамқорлық көрсетілуге тиіс – бұл өзіміздің жəне қоғам алдындағы біздің парызымыз. Бүкіл əлем осымен айналысады. Мүмкіндігі шектеулі адамдар тұрмыстық қызмет көрсету, тағам өнеркəсібі, ауыл шаруашылығы кəсіпорындарында жұмыс істей алады. Мен барлық кəсіпкерлерге оларды жұмысқа орналастыруға көмектесіңіздер деп тағы да айтқым келеді», деген жолдар көңіл толқытады. Өмір болған соң, мүгедек жандар барлық қоғамда, барлық елде бар. Бірақ олар туралы мұндай айқын айтылған тапсырма, айқын жоспар бола бермейтіні тағы бар. Білім, ғылым туралы айтылған тұстар біздің жастарды қызықтырды. Стипендияның көбейетіні нақты көлеміне, жылына дейін айтылған. Бұл жастарды жігерлендірері, олардың болашаққа деген сенімін нығайтары сөзсіз. Міне, Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауы Қазақстан дамуының бағытын айқындаса, сырт көзге оның үйренер тұсы да көп екен. Осы айтылған мəселелер жүзеге ассын деп тілейміз. Ресей Федерациясы, Челябі қаласы.


www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

ЖОЛ КӨРСЕТЕР ШАМШЫРАҒЫМЫЗ ● Депутат дауысы

Жер – елдіѕ ерен байлыєы Мемлекетіміздің ең басты саяси құжаты болып табылатын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына арнаған дəстүрлі Жолдауын ел тұрғындары жыл сайын асыға күтетіні баршамызға аян. Себебі, Елбасы өз жолдауларында еліміздің саясиэкономикалық, əлеуметтік дамуын, алдағы тұрған мақсаттары мен міндеттерін, алынатын асуларын, халқымыздың əл-ауқатын арттыруға арналған ісшараларды айқындап, нақты бағыт-бағдар береді. Қуаныш АЙТАХАНОВ,

Парламент Сенатының депутаты.

Елбасы Жолдауындағы басты бағыттың бірі – ауыл шаруашылығын дамыту. Н.Ə.Назарбаев өз сөзінде «Бі рін ші кезекте, əсіресе, баға қалып тас ты рудың ашық тетіктері арқылы тиімді жер нарығын құру маңызды. Ауылшаруашылық жерлерін инвестиция тарту жəне озық технологиялар енгізуді ескеріп жалға бергенде ғана бəсеке күшейеді. Ауыл шаруашылығында бизнестің дамуына, фермерлер кооперациясы үдерісіне, жерді тиімді пайдалануға бөгет жасайтын барлық кедергіні жойған жөн», деп атап кетті. Жер – ел байлығы. Сондықтан да жер бүкіл елге қызмет ететіндей, өнімділігі мен құнарлылығын жыл сайын арттырып отырып, тиімді пайдаланатын шаруаның қолында болуы тиіс. Нарық жағдайында жер өзінің бал бонитетіне, құнарлылығына, суармалы немесе тəлімі жерде, елді мекендерге, қалаларға, ірі көлік жүйелеріне алыс-жақын орна ласқанына байланысты бағаланып, екінші деңгейдегі банктерге кепілдікке қабылданатын болуы тиіс. 2000 жылдардың басында қабылданған Жер ко дексінде жер нарығын қалыптастыру үшін жерді республика азаматтары сатып алатындай, кепілдікке қоятындай жағдай қарастырылған болатын. Алайда, көп жағдайда ауыл шаруашылығы жерлері арзан бағамен жалға беріліп, игерілмей, бос жатқан фактілер жеткілікті. Сондықтан да, жалға берілген, игерілмей жатқан жерлер кері қайтарылып, қолынан іс келетін, жер қадірін білетін шаруаларға берілгені өте дұрыс та əділетті шешім болар еді. Елбасы Жолдауында ауыл шаруа шы лығын мемлекеттік қолдау алдағы кезде ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін ұзақмерзімді қаржыландыру мен олардың қарыздарын кепілдендіру жəне сақтандырудың тиімді жүйесін құру арқылы шешілуі керек екені айтылды. Бүгінде елімізде шаруалар мен ауыл кəсіпкерлерін несие ресурстарымен қамтамасыз ету толық шешілмеген. Екінші деңгейлі банктер көп жағдайда шаруаларға несие беруден, кепілдікке жер мен олардың ауылдағы ғимараттарын, техникаларын алудан бас тартады. Соңғы жылдары екінші деңгейлі банктердің портфелінде ауыл шаруашылығы саласына бағытталған несиенің үлесі небəрі 3,3-3,5 пайыздан аспайды. Еліміздегі несиелеудің қазіргі коммерциялық жүйесі капитал айналымы жоғары деңгейдегі саланың табысына есептелген. Оның талабы мен несиелік мөлшерлемелері табысы төмен ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің несиелік ресурстар нарығында басқа рентабельділігі жоғары шаруашылық жүргізуші субъектілермен теңдей қатысуына мүм кіндік бермейді. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығын несиелеудің қазіргі тетігінде бірыңғай жүйелілік сипат жоқ. Ол жыл сайын өзгертіліп отырады. Сондықтан да, ауылда агроөнеркəсіп кеше нін мемлекеттік қолдауды күшейтудің негізгі бағыттарының бірі – ауыл шаруашылығы банкін ашу. Өйткені, ауыл да ел халқының 45 пайызы тұрады. 200 мыңға жуық ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінен басқа білім беру, ден саулық сақтау, мəдениет, спорт, тағы басқа салаларда жұмыс істейтін кəсіпкерлер бар. Бір сөзбен айтқанда, ауылдағы банк клиенттерінің саны

1 миллионнан асып жығылады. Ауыл тұрғындарының əлеуметтік жағдайын жақсарту, елді азықтүлікпен қамтамасыз ету, ауыл шаруашылығының экспорттық əлеуетін арттырып, бюджетке қомақты қаржы түсіру – осының бəрі ауылда ауыл шаруашылығы банкі керек екенін дəлелдей түседі. Мұндай банк болса, мемлекеттен агроөнеркəсіп кешенін дамытуға бағытталған миллиардтаған қаржы бөліп беріліп қана қоймай, оны пайдаланудың тиімділігі қатаң бақыланар еді. Кеден одағы аясында жұмыс жасап жатқан Ресей мен Беларусь шаруа ла ры на жері мен мүлкін кепілдікке алып, ұзақ мерзімге арзан несие беретін, бөлімшелері барлық аудан, қалаларда орналасқан Агробанк жұмыс істейді. Бізде де шаруа ларға қолайлы жағдай жасайтын осындай банк болуы тиіс. Осылайша, біз ауыл шаруашылығын қолдауды барынша күшейтуіміз керек. Сонда ғана біздің аграрлық секторды шағын жəне орта бизнесті несие арқылы қолдап, фермерлерді ұзақмерзімді қаржыландыра аламыз. Елбасы Жолдауында айтылған дай, біз фермерлерге өткізу нарықтарына делдалсыз, тікелей шыға алатын жағдай жасауымыз керек. Ол үшін ауыл шаруашылығы өнімдерін тауар

өндірушілер мен сатушылардың арасында тығыз байланысты ынталандыру шараларына көбірек көңіл бөлу, ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру, дайындау, өңдеу, тасымалдау, сақтау, сату мəселелерін кешенді түрде дамыту, ішкі сауда нарығының инфрақұрылымын жетілдіру мəселелерін шешуіміз керек. Іс жүзінде, бұл тауар өндірушілердің өзде рі құрылтайшы болатын дайындаусату кооперативтерін ұйымдастыру арқылы атқарылуы тиіс. Сонымен қатар, аталған мəселені ұсақ шаруа қожалықтарын біріктіріп, оларды ірілендіру, кооперациялау саясатын жүргізу арқылы шешуге болады. Себебі, тек іріленген шаруашылықтар ғана озат тəжірибе мен жаңа тех нологияның, ғылымның жетістіктерін ендіре алады, техниканы тиімді пайдаланады. Еңбек өнімділігі жоғары болып, өндірілген өнімнің өзін дік құны арзандайды, өнім бəсекеге қабілетті болады жəне ірі қалаларда өзінің фир малық дүкендерін ашып, «егістік-дүкен» қа ғидасымен тұтынушыларға өнімді дел дал сыз сату жолдарын шеше алады. Сон дықтан да ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін мемлекет тарапынан қолдауда басымдық ірілендірілген ұжымдарға берілуі шарт. Субсидия, лизинг, несие, салық жеңілдіктері осылай бағытталуы тиіс. Бұл, əрине, ұсақ тауар өндірушілерді қолдауға болмайды деген сөз емес. Бұларға да қолдау көрсетілуі керек. Аграрлық секторда толық

шешімін таппай келе жатқан мəселенің бірі – ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеп, тұтынушыға жеткізу, экспортқа шығарып бюджетке қомақты қаржы түсіру. Біз – ірі аграрлы елміз. Елімізде экологиялық таза, арзан ет, сүт, көкөніс, жеміс-жидек, бақша дақылдары жеткілікті өндіріледі. Алайда, оны өңдеу өз дəрежесінде емес. 2013 жылы елімізде өндірілген көкөністің 2,8 пайызы, еттің 28,8 пайызы, сүттің 35,3 пайызы өңдеуден өтті. Бұл – өте аз. Сондықтан да, Жолдауда айтылғандай, ауылдық жерлерде шағын жəне орта бизнес түріндегі жаңа өңдеу кəсіпорындарын ашып, оларды ұзақмерзімді, қолжетімді, арзан қаржылармен қамтамасыз етіп, алғашқы жылдары салықтан босатылатын каникулдары бар жағдайлар жасауымыз керек. Елбасы Жолдауында егін шаруа шы лығында суды көп қажет ететін тиімділігі төмен дақылдар көлемін қысқарту, оларды көкөніспен, майлы жəне азықтық өнімдермен алмастыру жолына бет бұру туралы айтыл-

ды. Мемлекет басшысының қойып отырған міндеттерін орындау суармалы жерлерді тиімді пайдалануға тікелей байланысты. Өйткені, суармалы жер кепілді түрде мол өнім береді. Бүгінде сырттан əкелінетін азық-түлік өнімдерінің басым бөлігі, атап айтқанда, қант, өсімдік майы, көкөніс, жемістер мен жүзім жəне мал мен құс шаруашылығы өнімдерін өндіруге қажетті жоғары белокты жемшөп дақылдары суармалы жерлерде өндіріледі. Алайда, соңғы жылдары суармалы жерлерді пайдалану тиімділігі күрт төмендеді, жердің өнімділігі 2-3 есе кеміді, сорланған жерлер көлемі артуда. Нарықтық экономикаға көшкен 1991 жылы елімізде 2 миллион 300 мың гектар суармалы жер пайдаланылған болса, бүгінде 1 миллион 200 мың гектар жер пайдаланылып отыр. Мұны қалай түсінуге болады? Суармалы жерлерді пайдаланудың басты проблемаларының бірі – су жүйелерінің дер кезінде тазаланып, жөнделіп тұрмауы. Магистральдық, шаруа шы лықаралық каналдар мен кəріздікдренаждық желілер, су қоймалары мен гидротехникалық құрылыстар физикалық жағынан да, моральдық жағынан да тозған. Мысалы, қолда бар 63 855 км. гидротехникалық құрылыстардың 42 812 км-сі, яғни 67 пайызы қанағаттанғысыз жағдайда. 3 159 км. магистральдық каналдың 59 пайызы, 4 582 км. шаруашылық каналдарының 63 пайызы, 8 411 км. ішкі шаруашылық каналдарының 80 пайызы жөндеуді

5

● Жолдау жүгі

керек етеді. Тиімсіз, ескірген ирригациялық жүйелерді пайдаланудан су ысырапқа ұшырауда. Суды айтарлықтай үнемдейтін тамшылатып суару мен жаңбырлатқыш қондырғылар аз пайдаланылады. Елбасы Жолдауында 2030 жылға қарай егіс алқаптарының 15 пайызы суды үнемдеу технологиясына көшірілетін болады деген міндет қойды. Бүгінде елімізде 1 гектар суармалы жерге ағын су нормадан артық жұмсалады, су пайдалану коэффициенті төмен. Республика бойынша су пайдалану коэффициенті 0,72 болса, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облыстарында ол 0,62 ғана болып отыр. Егер еліміз бойынша су пайдалану коэффициентін 0,82-ге көтерсек 127 000 гектар жерді суландыратын 1 миллиард 272 миллион текше метр су үнемделеді екен. Дамыған елдерде 1 килограмм ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруге 165-600 литр су жұмсалса, бізде 1200-2500 литр су немесе 6-7 есе су артық жұмсалады. Сөйтіп, жыл сайын елімізде 100-150 миллиард теңге көлеміндегі ауылшаруашылық өнімдері өндірілмей қалуда. Суармалы жерлер жыл сайын кепілді мол өнім беретін, қайтарымы жоғары, ауыл шаруашылығының «алтын қоры» ғана емес, ол сол өңірлерде тұратын халықтың өмір тіршілігі, əлеуметтік жағ дайы, тағдыры. Суармалы жерлердің жағ дайы жөнделсе, елімізде азық-түлік молшылығы болады, агроөнеркəсіп кешенінің экспорттық əлеуеті артады, импорт азаяды, республика халқының, ауыл тұрғындарының жағдайы жақсарады. Еліміздің Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңіс тікке енуі жəне алдағы кезде Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болуы жағдайында жоғарыда атал ған мəселелердің тез арада əрі өз деңгейінде шешілуі өте өзекті. Себебі, еліміздің Ре сей мен Беларуське қарағанда климаты мен ауа райы қаталдау, ылғал аз, жерлеріміздің құнарлылығы да төмендеу. Бұл біздің шаруалардың Ресей, Беларусь елдерінің ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерімен бəсекеге түсу қабілетін төмендетеді. Оның үстіне, Белоруссияда шаруаларды мемлекеттік қолдау елдің агроөнеркəсіп кешенінде өндірілген өнімнің жалпы құнының 18 пайызын құраса, Ресейде 8 пайыз, ал бізде небəрі 4 пайызды ғана құрап отыр. Сондықтан да, отандық ауыл шаруашылығына мемлекет тарапынан барынша қолдау көрсетілуі тиіс. Жоғарыда айтылған Елбасы тапсырмаларын орындау үшін Үкімет үстіміздегі жылы бұрын қабылданған «Агробизнес-2020» бағдарламасына тиісті өзгерістер енгізуі керек. Президент жолдауларында айтылған көкейкесті мəселелерді іске асыруда біздер, Парламент депутаттары өз орнымызды тауып, өз үлестерімізді қосуымыз керек. Біріншіден, Жолдаудан туындайтын міндеттерді ел арасында, сайлаушылар арасында, əртүрлі кездесулерде бұқаралық ақпарат құралдары мен теледидар арқылы түсіндіру мен насихаттау жұмыстарын атқаруымыз керек. Депутаттар алдындағы екінші басты міндет Үкіметпен бірлесе отырып, Мемлекет басшысының Жолдауында айтылған нақты тапсырмаларды орын даудың заңнамалық базасын қамтамасыз етуді уақтылы жəне сапалы шешу болып табылады. Жолдауда атап көрсетілгендей, депутаттар корпусы алдында геология саласындағы заңнаманы жеңілдету, венчурлік қаржыландыру, зияткерлік меншікті қорғау, зерттеулер мен иннова цияларды қолдау, сондай-ақ, ғылыми əзірлемелерді коммерцияландыру жөніндегі заңнаманы жетілдіру жəне жекеменшік институтын заңнамалық тұрғыда нығайту мəселелерін шешу міндеттері тұр. Осыған байланысты Үкіметтен заң жобаларын Парламентке сапалы, уақтылы дайындап енгізгенін өтінген болар едік. Алдымыздағы мақсат айқын. Ендігі кезекте, əрбір қазақстандық, əрбір мекеме, кəсіпорын, мемлекеттік қызметкер Президент Жолдауына сай өз орнын таба білуі тиіс. Бəріміз осы жолда бір кісідей жұмылып, ел бірлігін, ынтымағын, ауызбіршілігін нығайтайық, еселі еңбек пен тынымсыз тірліктің үлгісін көрсетіп, аянбай тер төгейік.

Бəсекелестіктіѕ бəсі артсын Кеше Премьер-Министрдің орынбасары – Қаржы министрі Бақыт Сұлтановтың қатысуымен Бəсекелестікті қорғау агенттігінің алқа мəжілісі болып өтті. Мəжілісте агенттіктің төрағасы Ғалым Оразбақов 2013 жылдың қорытындылары туралы баяндап, ведомство алдында тұрған жаңа міндеттер жөнінде əңгімеледі. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Алқа мəжілісіне Еуразиялық экономикалық комиссияның өкілдері, Ресейдің Федералдық монополияға қарсы қызметі бастығының орынбасары П.Суботин, Белоруссияның Экономика министрлігінің баға саясаты департаментінің директоры И.Фомин, сондай-ақ бірқатар мемлекеттік органдардың басшылары мен өкілдері жəне аталған агенттіктің қызметкерлері қатысты. Елбасының «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауындағы салаға байланысты тапсырмалар жөнінде айтқан агенттік төрағасы, мекеменің өткен жылы атқарған жұмыстарына тоқталды. Атап айтқанда 2013 жылы Бəсекелестікті қорғау агенттігі 171 тергеу жұмыстарын жүргізіпті. «2013 жылы агенттік 171 тергеу ісін қолға алып, оларды нəтижелі аяқ тады. Олардың қатарында, абоненттердің келісімінсіз қосымша қызметтерді оларға жүктеу бойынша «Kcell» АҚ пен «МобайлТелекомСервис» ЖШСға қатысты əкімшілік құ қық бұзушылыққа қатысты іс қоз ғалды. Барлық істер соттың қарауына жіберілген. Ал, «Шымкент Цемент» АҚ пен «Стандарт цемент» ЖШС, «Central Asia Cement» АҚ, «Бухтарминская цементная компания» АҚ жəне «Цементный завод Семей» ЖШС əрекеттері цементтің бағасын көтеру мақсатында жасалған, бəсекелестікке қарсы əрекет ретінде қарастырылды», деді Ғ.Оразбақов. Мұнымен бірге, нарықтың 2 субъектісі əкімшілік жауапкершілікке тартылып, бюджетке 1,6 млн. теңге айыппұл төленіпті. Басқа істер тігілген материалдар соттың қарауына жібе ріл ген. Мем лекеттік органдар монополияға қарсы заңнаманың өте көп бұзылуына алаңдаушылық білдіріп отырған көрінеді. Былтыр 44 тергеу жұмыстары жүргізілген. Ал, бұрнағы 2012 жылы бұл көрсеткіш 24 болған екен.

Осы дəйекті алға тартқан төраға саладағы жұмысты ширату керектігін қадап айтты. Айта кетерлік тағы бір жайт, 2013 жылы бюджетке монополияға қарсы заңнаманы бұзғаны үшін түскен айыппұл көлемі 250 млн. теңгені құрапты. Агенттiк тұрақты негiзде бəсекелестiктi дамытуды тежейтiн жүйелi проблемаларды анықтау жəне оларды жою мақсатында көптеген шараларды қолға алып отыр. Оcы кезеңде тауар нарықтарына 36 талдау жүргiзiлдi. Нəтижесiнде, темiржол көлiгi, азаматтық авиация, телекоммуникация, отын-энергетикалық кешен салаларында монополияның белең алғаны анықталды. Жүргiзiлген талдау қорытындысы бойынша Үкiмет жəне мемлекеттiк органдарға 30 ұсыныс енгiзiлiп, оның жартысы іске асты, дедi Ғ.Оразбақов. Сөйтіп, жекелеген тауар нарықтарында бəсекелестiктi дамыту жөнiндегi жасалған ұсыныстарға тоқталып өттi. «Қазақстан əуежайларының транзиттiк тартымдылығын ұлғайту, сондай-ақ олардың табысын арттыру мақсатында агенттiк əуежайлар үшiн өзге қызметтен табыс алу құқығына 5%-дық шектеудi алып тастау жөнiнде бастама көтердi. Қазiргi уақытта бұл iстiң оң нəтижелерi көрiне бастады. Мысалы, Астана қаласы əуежайының өзге қызметтен алатын табыс үлесi 2013 жылғы тамыз, желтоқсан айларында 2012 жылдың сəйкес кезеңiндегiден 6%-ға артқан. Бұдан басқа, авиациялық емес қызметтi дамытумен байланысты Астана қаласының əуежайы қосымша жаңа қызметтердi енгiзудi көздеп отыр. Осындай шараларды Павлодар жəне Қызылорда қалаларының əуежайларында да қабылдау жоспарлануда. Егер осы тектес жұмысты экономиканың басқа салаларында да жүргiзетiн болсақ, онда бұл табиғи монополиялар субъектiлерiнiң тарифтерiн тұрақтандыруға көмектесер едi», дедi төраға. Ведомство басшысы

алдағы міндеттер туралы да айтты. «Мемлекет басшысының жекешелендірудің екінші толқынына байланысты берген тапсырмасын орындау аясында біз қазір қандай кəсіпорындар бəсекелестік ортаға шығарылуы тиіс, қандай кəсіпорындар мемлекет иелігінде болуы тиіс екендігін анықтап жатырмыз. Осы орайда, агенттік жұмыс тобы аясында белсенді жұмыстар жүргізуі қажет. Себебі, нау рыз айында бағдарламаны ұсынуымыз керек», деп аяқтады сөзін сала жетекшісі. Мəжілісте Ұлттық кəсіпкерлер палатасы төрағасының орынбасары Ж.Ертілесова, Республикалық тау-кен өндіру жəне кен-металлургия кəсіпорындары қауымдас тығының атқарушы директоры Н.Радостовец, Еуразиялық экономикалық комиссияның өкілі Б.Парсегов саладағы түйткілі бар мəселелер жөнінде сөз сөйлеп, оларды шешуге байланысты өз ұсыныстарын білдірді. Баяндамашылардың пікіріне ден қойған Үкімет басшысының орынбасары Елбасының биылғы Жолдауында бəсекелестікке қатысты айтылған ұсыныстар мен тапсырмаларды тəптіштеп шықты. Сөйтіп, алдағы уақытта атқарылуға тиіс міндеттерді нақтылады. «Ведомство жүргізген талдау экономиканың бірқатар сегменттерінде бəсекелестіктің тиісті деңгейде дамымай отырғанын көрсетуде. Бұл істі тек агенттік қана емес, барлық мемлекеттік органдар жұмыла жүргізуі керек. Осы бағыттағы жұмыстарды бір жүйеге үйлестіру қажет», деді Б.Сұлтанов. Ол бəсекелестіктің дамуын тежеп тұрған əкімшілік кедергілерге де тоқталып өтті. Сөйтіп, заңнамалық негізде бəсекелестіктің бəсін арттыра беру керектігін айтты. Тауар нарығына тең қолже тімділікті қамтамасыз ету маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Өйткені, оның бүгінгі ықпалдастық процестері аясында өзектілігі артып отыр. Сондықтан, мемлекеттік органдар дың ішінде, мемлекет пен бизнес, сондай-ақ үкіметтік емес секторлардың арасындағы өзара іс-əрекет құралдарын жаңарту қажет. Осыған байланысты бəсекелестікті қорғау жүйесін жетілдіруге арналған жұмыстарды тиянақты жалғастыруды тапсырамын, деді Б.Сұлтанов.

Насихатшылардыѕ нəтижелі жўмысы Жер-жерде Елбасы Жолдауын елге түсіндірген ақпараттық-насихаттық топ жұмыс істеп жатыр. Басты міндет – Елбасының алдымызға қойып отырған ұлы міндеттерін ұғындырып, соған жетер жолдың қандай екенін көрсету. Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Қызылорда облысындағы ақ параттық-насихаттық топты аймақ басшысы Қырымбек Көшербаевтың өзі басқарып, аудандарды аралап жүр. Құрамында Қазақстанның қос Еңбек Ері Абзал Ералиев пен Юрий Пя бар топ Арал, Қазалы, Қармақшы аудандарын аралады. Оқырман тарапынан «Пя неге жүр?» деген сұрақ туындауы мүмкін. Өйткені, Юрий Пяның кіндік қаны тамған жер – Қызылорда облысы. Атақты дəрігер Қармақшы ауданындағы ІІІ интернационал ауылында өмірге келген. Бірақ ертеректе көшіп кеткен. Жолдауды насихаттау барысында Еңбек Ері өзі туған үйге барып, балалық шағымен қауышқандай болды. Облыс əкімі Қырымбек Көшербаев, Қазақстанның Еңбек Ері Абзал Ералиев, облыстық мəслихаттың хатшысы Бекмырза Еламанов бастаған ақпараттықнасихаттық топ Шиелі, Жаңақор ған аудандарында болды. Олар ең бірінші Жаңақорған ауда нындағы кезінде белді

шаруашылықтардың бірі болған, бұл күндері де ұжымдасып тіршілік етудің өзіндік үлгісін қалыптастырған Түгіскен ауылына барды. Түгіскендегі Əнуар Əбутəліпов атындағы орта мектеп 600 орындық жаңа ғимаратқа көшті. Мұнда қазір ауыл балалары бір ауысымда оқып, кең де жарық кабинеттерде дəріс алып жатқан жайы бар. Əкім бастаған алқалы топ осы мектептің жұмысымен танысып, ауыл тұрғындарымен кездесіп, пікірлесті. Шиелі ауданындағы Еңбекші ауылындағы жаңа мектеп те пайдалануға берілді. Бұған дейін апатты мектепте білім алып келген балалардың қуа ны шын да шек жоқ. Ауыл ақсақалдары Елбасының сындарлы саясатының, аймақ басшысының нақты жұмысының арқасында мектептің тез жəне сапалы салынғаны, солайша ел игілігіне айналғаны туралы айтып, ілтипаттарын жеткізді. Мектепті толық аралап шыққан ақпараттық-насихаттық топ өкілдері жас жеткіншектердің болашағына ақ жол тіледі. Сапары барысында облыс басшысы тоқсан жастың төріндегі

Социалистік Еңбек Ері Шырынкүл Қазанбаеваның отбасында болды. Кешегі күн мен бүгіннің қос Еңбек Ерін қатар көрген, Ералиевтің Қазанбаевадан бата алғанын көрген де бір ғанибет екен. Онан соң Ыбырай Жақаев атындағы мұражайға барды. Дала академигі атанған атамыздың бюстіне гүл шоқтарын қойып, ауыл адамдарымен жүздесті. Бұл да өткенге құрметтің бір белгісі еді. Жаңақорған жəне Шиелі аудандарының актив жиынында аймақ басшысы тарихи құжат тағы басым бағыттарды кең көлемде тарата əңгімеледі. Осы мақсатта түйінді ойларымен бөлісті. Сыр өңірінің өткен жылдың қорытындысы бойынша, экономикалық-əлеуметтік саладағы қол жеткен жетістіктеріне тоқталды. Əкім актив жиындарындағы сөзіне мұнай-газ саласының жаңа орындарын барлау, оңтүстік аудандарда металлургия мен уран өндірісін дамыту, «Шалқия» кенішін қайта іске қосу, шыны зауытының құрылысын салу, орта жəне шағын кəсіпкерлікті қолдау мен өрістетудің тың қадамдарын арқау етті. Сондай-ақ, байырғы дақыл – күрішті жаңа технологиямен өсіріп, сапасын арттыру жəне де саланы əртараптандыру сөз болды. Қызылорда облысы.


6

www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

«Тарихи уақыт аса жеделдей түсуде. Əлем қарқынды түрде өзгеруде жəне болып жатқан өзгерістердің жылдамдығы адамды таңғалдырады... Барлық дамыған елдер баламалы жəне «жасыл» энергетикалық технологияларға инвестицияны ұлғайтуда. 2050 жылға қарай алғанның өзінде оларды қолдану барлық тұтынылатын энергияның 50 пайызын өндіруге мүмкіндік береді. Көмірсутегі экономикасының дəуірі бірте-бірте аяқталып келе жатқаны анық. Адамзаттың өмір тіршілігі тек бір ғана мұнай мен газға емес, энергияның жаңғыртылатын көздеріне негізделетін жаңа дəуір келе жатыр», деген еді Елбасы «Қазақстан-2050» Стратегиясын жария еткен атақты Жолдауында. Иə, заман ағымы, қалай алып қарағанда да, Елбасы атап көрсеткен бағыт бойынша келе жатқанына үшінші индустриялық революция жайлы еңбектермен танысқан кезімізде көзіміз одан əрі жете түсті. Тіпті, адамзат алдында бұдан басқадай балама жол жоқ десе де болатындай. Дегенмен, соған қарамастан əлемдік қауымдастықтың алдыңғы қатарлы өкілдері түсініп, қабылдап отырған осы жолға түсуге əзірге əлем елдерінің ілуде біреуі ғана қам жасай бастады. Соның бірі – Қазақстан.

Їшінші индустриялыќ революция Оныѕ жетістіктерін игеруге Ќазаќстан əлемде алєашќылардыѕ бірі болып кіріспек Сұңғат ƏЛІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Біз осының алдындағы мақалаларымызда үшінші индустриялық революцияны адамзат өміріне əкелетін өзгерістер, ол өзгерістердің қандай өңірлер мен елдерде бастау алуы мүмкін екендігі, 2050 жылға таман өмірдің қалай өзгеретіндігі, қандай технологиялардың бел алатындығы, адамзат алдында тұрған жаһандық проблемалардың қалай шешім табатындығы туралы əңгімеледік. Ал енді, осы мақаламызда үшінші индустриялық революция жетістіктерінің біздің еліміз Қазақстандағы жүзеге асу мəселелеріне тоқталмақпыз. Жалпы, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың өткен жылы халыққа арнаған Жолдауында əйгіленген «Қазақстан-2050» Стратегиясын бір есеппен алғанда, үшінші индустриялық революция жетістіктерін Қазақстанға енгізудің ұзақмерзімді жоспары деп те айтуға болады. Ал жуықта ғана Тəуелсіздік сарайында жасалған Елбасының биылғы Жолдауы сол ұзақмерзімді Стратегияны жүзеге асырудың нақты қадамдарын əйгілеп берді. «Сонымен, 2050-ге дейінгі қалған жылдар жеті бесжылдыққа бөлінеді, олардың əрқайсысы бір мақсат – дамыған 30 елдің қатарына кіру мəселесін шешеді. Екінші жəне одан кейінгі бесжылдықтарда мобильді, мультимедиялық, нано жəне ғарыштық технологиялар, робот техникасы, гендік инженерия салаларын, болашақтың энергиясын іздеу мен ашудың негізін салған жөн. Мемлекет жұмысының негізгі бөлігі Қазақстан бизнесін, əсіресе, шағын жəне орта бизнесті дамытуға барынша қолайлы жағдай жасау болмақ. Таяудағы 10-15 жылда ғылыми қамтымды экономикалық базис жасау керек, онсыз біз əлемнің дамыған елдері қатарына қосыла алмаймыз. Мұны дамыған ғылым арқылы шешуге болады», деп атап көрсетті Елбасы. Мемлекет басшысының осы сөзінде аталған технологиялар мен салалардың барлығы үшінші индустриялық революцияның жетістіктеріне арқа тірейтін, болашақтың даму сүресін қалыптастыратын салалар болып табылады. Сонымен Қазақстан өзінің ұзақмерзімді даму стратегиясында үшінші индустриялық революция жетістіктеріне арқа тіремек. Осының негізінде əлемнің ең дамыған жəне бəсекелестікке барынша қабілетті 30 елінің қатарынан орын алмақ. Қазіргі күні Қазақстанның қолынан осы істердің келетіндігін көптеген халықаралық сарапшылар мен саяси қайраткерлер мойындап отыр. Тіпті, мойындап қана қоймай, бірқатары мұны мəлімдеп те үлгерді. Мəселен, Испанияның премьер-министрі Мариано Рахой біздің еліміздің жүйелі де қарқынды дамуын, шетелдік инвестицияларды тартудағы жетістіктерін жəне алға қойған мақсаттарының ауқымдылығын айта келе Қазақстанды «Үшінші индустриялық революцияның пионері» деп атады. «Мен ЭКСПО-2017 көрмесінің Қазақстанды үшінші индустриялық революция жетістіктерін игеру ісінде басқа елдерден озып, алға шығуына мүмкіндік беретіндігіне сенімдімін», деді ол. Ал Корея Республикасының Алматыдағы өкілдігінің басшысы, бас консул Сон Чхи Кын үшінші индустриялық революция жетістіктері бүкіл əлем бойынша бел алған кезде Қазақстанның осы істегі көшбасшылардың бірі болатындығын дəлелдер келтіре отырып алға тартты. «Үшінші индустриялық революцияда Қазақстан əлемдегі жетекші елдерінің біріне айналады. Өйткені, ол қазірдің өзінде толеранттық символына айналып отыр. Оның үстінде бұл елде білім қуған талантты жастар өте көп» деп мəлімдеді ол. Əлемде үшінші индустриялық революция кезеңінің басталып кеткендігін мəлімдеп, адамзаттың ендігі даму басымдықтарын осы жағдайға жоспарлы түрде бейімдеу арқылы уақыт пен материалдық жəне интеллектуалдық ресурстар жөнінде көп ұтысқа шығуға болатындығын айтып жүрген белгілі саясаттанушы, футуролог əрі экономист Джереми Рифкин екендігі белгілі. Міне, осы Джереми Рифкиннің өзі біздің елімізге келген сапарында Қазақстанның жоғарыдағыдай іске маңыз бере отырып кіріскендігін атап көрсеткен болатын. Рифкин бұл ретте Астанадағы ЭКСПО-2017 көрмесінің аясында «жасыл экономиканың» əлемдегі ең алдыңғы қатарлы технологияларын шоғырландыратын сфералық аса ірі ғимарат тұрғызылатындығын, бұл тамаша ғылыми технологиялық орталықтың болашақта Назарбаев Университетімен тығыз бірлікте жұмыс істейтіндігін, осы арқылы ғылым мен технологиялық дамуды біте қайнастыратындығын назарға алған еді. Рифкиннің айтуынша, адамзат қауымы қазіргі күні «биосфералық» сананың бірінші сатысына қарай жақындап келеді. Ал үшінші индустриялық революция жетістіктері сананың осы түрін ауқымды ететін болады. Ол бірте-бірте миллиондаған адамдардың ойын жаулайды. Өйткені, ол өте нақты жəне қолдануға ыңғайлы. Астанада салынатын тамаша ғылыми технологиялық орталықтың осы реттегі бір үлкен ерекшелігі, ол əлемдегі бірінші «биосфералық» орталық болып табылады.

Былайша айтқанда, ол қазіргі күні əлемде бар жəне өзінің ғылыми жетістіктерімен кеңінен танылып отырған АҚШ-тағы Силиконды алқаптың адамзаттың келесі дəуіріне негізделген, бірақ қазіргі кезеңнен бастап жұмыс істейтін жаңаша баламасы болмақ. Мəселенің осындай маңыздылығына байланысты Джереми Рифкин бұл болашақтың ғылыми технологиялық орталығын осы істі қолға алған Қазақстан басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың атымен атау жөнінде ұсыныс та білдірген болатын. Енді əлемде үшінші индустриялық революция жетістіктерін енгізуге қандай елдер белсене ұмтылыс танытуда деген сұраққа жауап іздейтін болсақ, ең алдымен, Еуропалық одақ пен оның көшбасшыларының бірі Германия ауызға ілігетіні анық. Біз осының алдындағы мақаламызда қазіргі əлемде «еуропалық арманның» бел ала түскендігін, ол бірте-бірте «америкалық арманды» ығыстыра беретіндігін айтқан едік. Бұл арман несімен құнды? Ол америкалық индивидуализмге қарағанда, қоғам алдындағы əлеуметтік жауапкершілікті, ұжымшылдықты алға тартуымен, адам өмірінің сапасы мен қауіпсіздігін дамудың басты шарттарының бірі ретінде қарастыруымен құнды. Кейбір сарапшылар əлемнің басқа бөліктеріне қарағанда, əлеуметтік жауапкершілік мəселесіне Еуропада көбірек мəн берілетіндігін айта келіп, нақ осы мəселені Еуропаның қазіргі дағдарысқа килігуінің басты себебі ретінде алға тартса, енді бірқатар сарапшылар Еуропаның дағдарысқа түсуінің негізгі себебі бұл емес екендігін, негізгі себеп қазіргі қолданыстағы энергия көздерінің, əсіресе, мұнай мен газдың жетімсіздігінде, осыдан барып олардың бағасының тым шарықтап кетуінде екендігін айтады. Демек, дағдарысқа түскен елдерге қаржылай көмек беру, олардан əлеуметтік шығындарды азайтуды талап ету, бұлар – түпкілікті нəтиже көрсете алмайтын бір сəттік шаралар ғана. Еуропалық елдерді дағдарыстан құтқару үшін ең алдымен осы өңірдегі энергетикалық қуат көздерінің тапшылығын жою керек. Былайша айтқанда, атам қазақ ұрпақтарына өсиет етіп кеткендей, «балықшыға балық емес, қармақ беру керек». Оның көзге көрініп отырған бір ғана жолы бар. Ол энергияның балама көздерін іздестіру, соның ішінде күн мен жел қуаты секілді қайта жаңғыртылатын, яғни таусылмайтын көздеріне көбірек көңіл бөлу. Осы істе еуропалықтарға үшінші индустриялық революцияның жетістіктері көмекке келмек. Міне, сондықтан да қазіргі күні Еуропада күн мен жел энергетикасын дамытуға барынша екпін түсірілуде. Міне, сондықтан да Еуропа үшінші индустриялық революция қағидаттарын енгізу мəселесіне оларды алға жылжытатын заңдар қабылдау негізінде белсеніп кірісті. Мəселен, 2007 жылы Еуропарламент осы мақсатта арнаулы декларация қабылдады. Онда 2020 жылға дейін энергия тұтыну көлемін 20 пайызға қысқартумен қатар пайдаланылатын энергияның үштен бір бөлігін қайта жаңғыртылатын қуат көздері арқылы игеру мəселесі алға қойылды. Қазіргі күні еуропалық бұқаралық ақпарат құралдарында, əсіресе, автокөлік өндірісінің жетістіктерін

əйгілейтін журналдарда электр қуаты арқылы, сутегі арқылы жəне гибридті күш қондырғылары арқылы жүретін автокөліктер туралы мақалалар мен жарнамалар жиі жарияланады. Үшінші индустриялық революция жетістіктерін өндіріске енгізуде Еуропада Германия көшбасшылық рөл атқаруда. Бұл елде қазірдің өзінде электр қуатының 20 пайызы жаңғыртылатын энергия көздері арқылы өндірілуде. Енді 2020 жылға таман оның көлемін 35 пайызға дейін ұлғайту мақсаты алға қойылып, соған сəйкес жоспар əзірленді. Жоспарды орындау үшін қайта жаңғыртылатын қуат көздерін игерушілерге көптеген заңды жеңілдіктер қарастырылған. Соның нəтижесінде олардың қатары жылдан-жылға арту үстінде. Оның үстіне Еуропада соңғы кездері электр қуатын өндіруші шағын ұйымдар арасында қуат алмасудың қазіргі замандық желілерін құру ісі қолға алынып, оған ауқымды инвестициялар бағытталуда. Мұның мəнісін сəл түсіндіріп айта кететін болсақ, қазіргі күні Еуроодақта 191 миллион ғимарат бар. Болашақта бұл ғимараттар тек адамдар тұратын орын-жай ғана емес, сонымен қатар, өздерінің төбесі мен қабырғалары жəне жертөлелері арқылы қуат өндіретін шағын стансаларға айналмақ. Сол кезде олар өндірген артық электр қуаттарын сақтап қоюдың жəне бір-бірімен алмасудың жүйесі міндетті түрде қажет болады. Демек, қазіргі күні ақпарат алмасудың ең тиімді жолы ретінде əлемді шырмауықтай шырмап алған ақпараттық интернет секілді, енді энергетикалық интернет те пайда болып, жедел дамуы керек. Еуропаның Германия секілді көшбасшы елдері осы іске əзірлік жасау үстінде. Мəселен, Еуропалық одақ деңгейінде болашақтың энергиясы болып табылатын сутегін сақтап қоюдың технологияларын əзірлеу ісіне 8 миллиард еуро инвестиция бағытталып отыр. Еуропада басталған осы қозғалысқа біздің өңірімізде, атап айтқанда, ТМД кеңістігінде алғашқы болып қосылған ел – Қазақстан. Біздің ойымызша, Қазақстанның бұған барлық мүмкіндігі бар. Ең бастысы, жаңа технологияларды өндіріске енгізуге қолдау көрсететіндей инвестиция көздері бар. Онан кейін еліміз білім саласына үлкен мəн беруде. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамашылдығымен қазақстандық көптеген жастардың «Болашақ» бағдарламасымен шетелдерден оқу бітіріп келіп, еңбекке араласа бастағаны белгілі. Қазіргі мəліметтер бойынша, мұндай жастардың саны 10 мыңнан асып жығылады. Осы «Болашақ» бағдарламасы бар, сондайақ өз қаржыларымен оқып жатқандары бар еліміздің 50 мыңнан астам жасы шетелдердің озық оқу орындарында білім алып үлгерген. Мұны айтып жатқан себебіміз, үшінші индустриялық революция жетістіктерінің басты бір ерекшелігі, ол даму орталықтарын бұрынғыдай қосымша құн өндіру үшін жұмыс істейтін өндіріс орындарынан жаңа жобаларды

əзірлейтін жобалау мекемелеріне қарай ауыстыратын болады. Былайша айтқанда, ендігі заманда идея мен оны қалыпқа түсіретін дизайн дамуға серпін беретін басты күш ретінде алға түсетін болады. Өйткені, жаңа технологиялардың бел алуы нəтижесінде бұрынғыға қарағанда, өнім өндіру өте жеңілдейді. Оны тіпті үй жағдайының өзінде өндіре беру мүмкіндігі пайда болады. Мəселен, болашақтың өнімдер шығаратын станоктары қазіргі принтерлер қағидатымен жеңіл жұмыс істейтіндіктен, оларды тұрғын үйлердің өзіне орнатып алу мүмкіндіктері пайда болады. Демек, үшінші индустриялық революция жетістіктерін өмірге енгізу үшін білімді, қабілетті жастар өте қажет. Қазақстан қазірдің өзінде осы іске мəн беру арқылы болашақта үлкен ұтысқа шығатын болады. «Еуразиялық интеграция – бұл біздің үшінші жаһандық индустриялық революция шақыруына жауап беруге негізделген басты стратегиялық артықшылықтарымыздың бірі. Біз жаңа технологиялар мен дағдыларға бірлесе отырып, секіріс жасауды ұйғардық», деген болатын Қазақстан Президенті Астанада өткен шетелдік дипломатиялық өкілдіктер басшыларымен кездесуінде. Биылғы жылғы жаңа Жолдауында Елбасымыз өзінің осы мақсатқа берік екендігін тағы бір айтып өтті. «Көптеген болжамдар бойынша, алдағы 15-17 жыл Қазақстанның ауқымды серпілісі үшін «мүмкіндіктер көзі» болмақ. Бұл кезеңде сыртқы ортаның қолайлылығы, ресурстарға, энергияға жəне азық-түлікке сұраныстың артуы, үшінші индустриялық төңкерістің пісіпжетілуі сақталады. Біз бұл кезеңді пайдалануға тиіспіз», деп атап көрсетті Президент. Осы ретте посткеңестік кеңістікте əзірге үшінші индустриялық революция жетістіктерін өмірге енгізу мəселесі өте сирек талқыланатындығын айта кетуіміз керек. Бəлкім, бұған ресейлік энергетикалық алыптардың үшінші индустриялық революция жетістіктеріне жол ашуға оншама құлшынысты емес екендігі, тіпті, алдағы өмір өзгерістеріне өздерінің жеп отырған нандарынан айыратын кесел есебінде қарайтындығы да себеп болып отырған болар. Өйткені, бірқатар сарапшылардың мəлімдеуінше, үшінші индустриялық революция жетістіктері екінші өнеркəсіптік революциялық жетістіктерінің нəтижесінде пайда болған монополизм мен алыптануға қарсы əрекет ететін болады. Ол əбден күшіне енген кезде ұсақ өндірушілер неғұрлым алдыңғы қатарға шығады. Демек, Елбасымыз айтып жүрген шағын жəне орта бизнесті дамыту мəселесі – болашақ дамуымыздың да кілті. Иə, өмірді өзгертетін үлкен жаңалықтарға кедергілердің көп болатындығын біз адамзаттың даму кезеңдерінен жақсы білеміз. Жаңалық жолының күрделі болатындығы Елбасының биылғы Жолдауында да жақсы ескертілген. «Біз 2050-дің мақсатына қарай күрделі жаһандық бəсекелестік жағдайында ілгерілейміз. Алдағы онжылдықтарда біз қазірдің өзінде біліп отырған сын-қатерлер, жаһандық нарық пен əлемдік саясаттағы болжаусыз жағдайлар, жаңа дағдарыстар аз кездеспейді. ХХІ ғасырда «жеңіл-желпі жүріп өту» деген болмайды. Ғасыр ортасы да таяп қалды. Əлемнің дамыған елдері соған сай нақты стратегияларын дайындауда. ХХІ ғасырдың орта тұсы күрделі болары даусыз, ал жаһандық отыздық тобының тізіміне кіретін үміткерлер саны тым шектеулі болады. Мен «дамыған ел» ұғымының уақытқа сəйкес өзгеріп тұратын категория екенін бірнеше рет айттым. Дамыған елдерде халықтың мүлде жаңа өмір сапасы пайда болуда», делінген онда. Сонымен бірге, Елбасы болуы мүмкін қателіктерден де сақтандырған. Осыған байланысты таяудағы жылдары бірінші кезекте Қазақстан экономикасының артықшылығы болып отырған дəстүрлі салаларды жаңа талаптар негізінде дамыту мəселесіне бірінші кезекте мəн берілген. «Біз энергетиканың дəстүрлі түрлерін дамытатын боламыз. Жылу электр стансаларынан шығатын қалдықтарды тазарту жөніндегі ізденістер мен жаңалықтарға, өндіріс пен тұрмыста жаңа технологиялар арқылы жаппай электр қуатын барлық жерде үнемдеуге қолдау көрсету қажет. Таяуда Еуроодақтың ірі компанияларының алғашқы ондығы Еуроодақтың əйгілі «жасыл экономика» тұжырымдамасы негізінде қабылданған энергетикалық стратегиясына қарсылығын жариялады. Еуроодақ оны жүзеге асырған төрт жылда 51 гегаватт энергия қуатын жоғалтты. «Жасыл экономика» бағдарламасымен жұмыс жүргізе отырып, біз осы қателікті ескеруіміз керек», деп атап көрсеткен Мемлекет басшысы. Қазақстан – Еуроодақпен үнқатысудың жаңа сапалық деңгейіне шығып отырған Орталық Азия өңіріндегі бірден-бір ел. Біздің сыртқы сауда айналымымыздың тең жартысы, бізге келіп жатқан инвестициялардың үштен бір бөлігі Еуроодақ үлесінде. Біздің қолымыздағы мəліметтер бойынша, 2030 жылға дейін Қазақстандағы ғимараттардың 55 пайызы, электр стансаларының 40 пайызы жаңадан салынатын болады, автокөліктердің 80 пайызы жаңартылады. Міне, осылардың барлығында «жасыл экономика» қағидаттары басшылыққа алынады. Иə, қалай алып қарағанда да, өмірдің диалектикалық даму заңдылығы бірте-бірте жаңа заман жаңалықтарын алға шығара беретіндігі белгілі. Мəселен, батыста капиталистік қарым-қатынастар бел ала бастаған тұста бұрынғы жер алпауыттары мен помещиктер өз қоластында құлдық деңгейінде жұмыс істеп жатқан шаруаларға еркіндік бергенді қаламаған болатын. Бірақ, заман өзгерісі өз жаңалықтары мен заңдылықтарын алға тосқан кезде құлдар мен крепастнойлардың бастарына ерік беруге тура келді. Өйткені, жаңадан оянып келе жатқан өндіріс түрлеріне ерікті жалдамалы жұмысшылар қажет болды. Бұл қажеттілікті сол заманның саяси қайраткерлері алдымен түсініп, құл иеленушілікке қарсы күресті бастады. Атап айтқанда, АҚШ-тың 16-президенті Авраам Линкольн (1861-1865) Америкада құлдардың басына бостандық беру туралы заң қабылдап, осы істі жүзеге асырды. Мұның соңы осы елде капиталистік өндірістік қатынастардың күрт дамуына жəне АҚШтың ұзақ мерзім бойы жүйелі түрде дамуына мүмкіндік берді.

Үшінші индустриялық революция жетістіктері де күні біте бастаған ескі өндірістік қатынастардың қойнауында пайда болып, барған сайын үстемдік ала беретіні түсінікті. Осы заманауи дəуірлік жаңалықтың жалына алғашқылардың бірі болып жабысқан Қазақстанды да алда жарқын өмір күтіп тұр деп есептейміз. Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың басшылығымен əзірленген «Қазақстан-2050» Стратегиясы сол жарқын өмірге жетудің сара жолы болып табылады.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Актердіѕ тїбіне есірткі жетті Нью-Йорк қаласының полициясы актер Филип Сеймур Хоффманның өлімін тергеу ісіне қатысты үш ер адам мен бір əйелді тұтқындады. Құқық қорғау органдары өкілінің айтуынша, қамауға алынғандардың мекенжайын тексеру кезінде героин салынған 350 шағын пакет табылған. 46 жастағы Хоффман осы жылдың 2 ақпанында героинды мөлшерден артық қолданғаны үшін қайтыс болған еді. Оның жанынан, сондай-ақ, героин салынған пакеттер де табылыпты. Актер, расында да, есірткіге тəуелді болған көрінеді. Кезінде ол есірткіден емделіпті де. Хоффман «Оскар» сыйлығын алған «Капоте» кинофильміндегі рөлі үшін де танымал.

Метрополитен салу ниетінде Түркіменстан президенті Гурбангулы Бердымұхамедов ел астанасы – Ашғабадта метро салу мүмкіндігін талдауды ұсынды. «Интерфакс» агенттігінің хабарлауынша, осындай ұсынысты президент украиналық «Интербудмонтаж» компаниясына білдірген көрінеді. Компанияның басқарма төрағасы В.Петрук бұл ұсыныс жан-жақты зерттелетінін айтқан екен. Мамандар тартылатыны, жобаның қашан қолға алынатыны, оған қанша қаржы жұмсалатыны жөнінде ақпарат жоқ. Мұндай мəселе бұрын да көтерілген болатын. Түрлі себептермен ол жүзеге асырылмады. Бүгінде ел астанасы – Ашғабадта 700 мыңнан астам адам тұрады. Метрополитен керек те сияқты.

Миллиардерлерді сотќа берді Ресей Федерациясы кеңесінің мүшесі Леонид Лебедев Л.Блаватник пен В.Вексельбергтен 2 миллиард доллар өндіру жөнінде сотқа шағым түсірді. Арызданушының сөзіне қарағанда, бұл миллиардерлер «Роснефти» компаниясын сатудан қыруар пайда тапқан. Бұқаралық ақпарат құралдарының жазуынша, мұның төркіні 1997 жылдан басталады. Сол жылдары үш кəсіпкер аталған компанияны бірлесе басқарған. Ал Л.Лебедев компанияға жалпы көлемі 25 миллион доллар құйған сияқты. Бірақ, миллиардерлер Лебедевтің акцияларын қайтарып бермепті. Блаватник пен Вексельберг компанияны сату арқылы 27 миллиард доллар пайда тапқан екен.

Отыз жеті жылдан соѕ ўсталды Осыдан 37 жыл бұрын Мичиган (АҚШ) түрмесінен қашып кеткен қылмыскер ұсталды. «Ассошеиэйтед пресс» агенттігінің хабарлауынша, ол Сан-Диего қаласында тұрып келіпті. Джуда Лини Хэймен есімді қылмыскер қазір 60 жасқа жуықтапты. Құқық қорғау органдарының қызметкерлері оның үйіне келгенде Джеми Льюистің атына берілген құжатты көрсеткен екен. Ал ол түрмеден 1977 жылы қашып кеткен. Оны ұрлық жасағаны үшін 18 айға бас бостандығынан айырған.

Электр жарыєынсыз ќалды Бразилияның он бір штатында энергожүйенің апатты жағдайына байланысты елдің 5,5 миллионнан астам тұрғыны жарықсыз қалған. «Рейтер» ақпарат агенттігінің хабарлауынша, апатқа электр желілерінің тұйықталуы себеп болған. Энергетика министрлігінің таратқан ақпараттары бойынша, электр жарығынсыз қалғандардың арасында осы жылдың маусымында футболдан əлем чемпионатын қабылдайтын аса ірі қалалар – Сан-Паулу мен Рио-де-Жанейро да бар. Бұл елде электр энергиясына деген тапшылық жаз айларында ерекше сезіледі. Өйткені, жаз маусымында су деңгейі едəуір төмендейді.

Соќќы жасауды уаќытша тоќтатты Пəкістан үкіметінің өтініші бойынша, АҚШ əскерлері осы ел аумағында ұшқышсыз басқарылатын ұшақтан соққы беруді уақытша тоқтатты. Ақпарат көздеріне қарағанда, бұл «үзіліс» Исламабадтың «Талибан» қозғалысымен келіссөз жүргізуі үшін қажет. Дегенмен, АҚШ əскерлері «Ал-Каиданың» содырлары немесе басшылары орналасқан жерді анықтаған жағдайда оларға қарсы əрекеттер қолданылатынын алға тартып отыр. Пəкістанда ұшқышсыз басқарылатын ұшақтан соққы беру операциясы өткен жылдың желтоқсанынан бері қолданылып келеді. Осындай операция барысында жергілікті «Талибан» қозғалысының жетекшісі Хакимулла Мехсуд өлтірілген болатын.

Отбасылар ќауыша ала ма? Оңтүстік Корея мен Солтүстік Корея бір елді екі мемлекетке бөлген 1950-1953 жылдардағы соғыста бір-бірлерінен ажырап қалған отбасылардың қауышуын ұйымдастыруға келісті. «Франс-пресс» ақпарат агенттігінің жазуына қарағанда, аталған іс-шара осы жылдың 20-25 ақпанында Солтүстік Кореяның туристік Кымгансан аймағында өтпек. Мұндай қауышу осыдан үш жыл бұрын болған еді. Саясаткерлер бұл ісшараның болмай қалуын да жоққа шығармайды. Себебі, Оңтүстік Корея үстіміздегі жылғы ақпан айының соңында АҚШ-пен бірлесіп, əскери жаттығу өткізуді жоспарлап қойған. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

7

 Замана зиялылар зердесінде «Үш нəрсе адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек», дейді Абай. Осы үш қасиет бойынан табылатын, «Бармысың бұлттан биік, ұлттан төмен, Қазақтың бетіндегі ұяттары» (Мұхамеджан Тазабеков), деп Алаш рухты ұлтымыздың бір мəшһүр ұлымен пікір бөліскен едік. Ол – Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Мұхтарбай ӨТЕЛБАЕВ еді. Ол қазір ел аузында жүрген, қазақ үшін «эврика» дейтіндей «мыңжылдық проблема», яғни əлемдегі күрделі жеті есептің бірін шешкенін аспай, таспай баян етеді. – Иə, осы есепті шешу жолына қырық жылға таяу өмірімді арнаппын. «Əй, қойшы!» деп жылы жауып қойған күндер де кездесті. Бірақ, айналып соға бердім. Бір тылсым күш еркіме жібермеді. Ақыры проблема шешілді, түбі қайырлы болды. – Əйгілі Клэи математика институты осы «жеті проблеманың» əрқайсысына 1 миллион АҚШ доллары көлемінде бəйге тіккен екен. Міне, сол есептің бірін Архимед пен Евклидтің елінің оқымыстысы емес, қазақ ғалымының шешуі шексіз абырой деп білеміз. Əлемге ұлтты, тəуелсіз халықты таныту деген осы болар деп ойлаймыз. – Əй, артықтау мақтау болып кетті ме?! Біраз өмірімді арнаған «Новье-Стокс теңдеулерінің мықты шешімінің болуы» деген еңбегімді жарияладым. Бұл – сұйықтық пен газдың қозғалысына арналған. Есепті ғылыми жолмен шешуге ұсынғалы да жүз жылға таяп қалды. Бұл теңдеу тайфун, цунами тəрізді табиғи құбылыстардың пайда болуын, қозғалыс қайдан басталып, қайдан аяқталатынын анықтауға мүмкіндік береді. Бүгінгі күнге дейін мыңжылдықтың жеті проблемасының біреуі ғана, яғни, Пуанкаре гипотезасы еді. Оны орыс ғалымы Григорий Перельман деген математик шешіп, Филдс сыйлығын алды. КСРО кезінде атақты ғалымдар А.Колмогоров, В.Арнольд, В.Монахов, өзгелер де талпынған. Мəселе мынада, теңдеу шешілді. Дегенмен, мен оны жай шешкен жоқпын. Шешу əдісін ойлап таптым. Ашылған жаңалықты жеткізу де оңай емес. Дəлеліңді, дəйегіңді айнадай анық етіп, түсіндіріп жазуың керек. Соған табандаған бір жыл уақытым кетті. Алғашқы анықтамаларымды талантты математик Махмұт Садыбековке түсіндірудің өзі қиын болды. Содан оннан аса түсіндіру нұсқасын əзірледім. Бір əріп, не бір саннан қате кетсе, бүкіл еңбегің еш, тұзың сор. Əлі жетілдіру үстіндемін. Ағылшын тіліне де аудартып жатырмын. Соның бəрі сауатты жүрмесе жаңалығың жетпей қалады. Ал бағалануы қалай деген сұраққа келер болсам, жақсы. Өзіміздің оқымыстыларымызбен қатар, Ресей ғалымдары қазақ үшін биік мəртебе деп жатыр. М.Ломоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінің ректоры Виктор Антонович Садовничий қатты қуанып, тілектес болуда. – Сөзіңіз аузыңызда, сол білімдар ғалым, білікті басшы В.Садовничий Отанымызға атізін салған бір сапарында «О, великий математик Утелбаев!» дегені бар еді. – Əй, ұлылық үлкен ұғым ғой. Оны кез келгеннің қанжығасына байлай беруге болмайды. Виктор Антоновичтің маған деген ілтипаты, еңбегімді бағалағаны шығар. Бірақ мен өзімді ұлы, тұлға дегенге келіспеймін. Ондай қасиетті сөз миллиондардың біріне ғана берілетін керемет ұғым. Əркімге тели беру артықтық етеді. Кім ұлы, кім тұлға – ол тарихтың еншісіндегі нəрсе. – Сіз бұған дейін де математикада елеулі жаңалықтарды ашып, ел игілі гіне жараттыңыз. Əйгілі ШтурмЛиувилль операторының əмбебап функциясының шешімін таптыңыз. Бұл арқылы «q* – Өтелбаев функциясы» деген функция енгізілді. Əзербайжандық ғалым Ф.Əлиев: «Мұхтарбай осы есепті шешті де, спектрлік теорияны мұсылмандардың теориясы жасады», депті. Сіз шешімін тапқан «мыңжылдық проблемасына» да бір ат берілетін болар? – Ғылым жолына түскен соң оған бүкіл саналы ғұмырыңды арнап, ізденесің. Теңдеуді шешу үшін алдымен оның əдісін табуың керек болады. Дəл əдісін тапсаң, есеп шешіледі. Математика əлемінде бұл жаңалық «Өтелбаев əдісі» деп аталатын болу керек. Мен кейбіреулер секілді жаңалықты «Мен ғана ашайын, қазақ ашпасын» деген пиғылдан аулақпын. Бəрі халқым үшін деген адаммын. Оны айтасың, мені шетелдіктер көп шақырады. Құдайдың құдіреті, қазақ жерінен шыққым келмейді. Осы арада мына бір байламымды айта кетсем деймін. Мен келешекке қажет есептегі теңдеулерді шешуге талпынумен бірге, өткен күндерге де көз жіберіп, бізге жол ашқан, үлгі болған ұлтымыздың мықтыларына ілтипат білдіріп, еңбектерін еске алып, шəкірттеріме: «Біз көктен түскеміз жоқ» деп отырамын. Қазақ – тəуелсіздікке дейін біраз азапты көрген халық. Өткен ғасырдың отызыншы жылдарындағы ойранда біздің математиктердің зардап шегуі былай тұрсын, ақыл иелерін саналы түрде жойған. Солардың бірі, зұлмат құрбаны, 1934 жылы Нобель сыйлығының лауреаты, атақты ғалым Леонид Канторовичтің жетекшілігімен «Интегралдық теңдеулерді жуықтау шешу» деген тақырыпта физика-математика ғылымдары бойынша кандидаттық диссертация қорғаған тұңғыш қазақ Ибадулла Ақбергенов еді. Сол запыранды заманнан кейін қазақ математиктері көпке дейін ес жия алмады. Математика ғылымы мүлдем тұралап қалмаса да, əлсіреді. Дегенмен, билікке Дінмұхамед Қонаев келген соң, қазақ ғылымы серпілді. Ғалымдар серги бастады. Асан Тайманов, Орынбек Жəутіков, Төлебай Аманов, олардың ізін басып Базарбай Оразбаев, Құлжабай Қасымов, Өмірзақ Сұлтанғазин, тағы басқа алыптар шықты. 1970 жылдарға қарай өртеңге өнген балаусадай жас математиктер қаулап өсті. Сексенінші жылдардың ортасында қазақ математиктері таныла бастады. Тіпті, біраз республикалардың алдына шығып кетті. Т.Кəлменов, Р.Ойнаров, М.Мұратбеков, А.Жұмаділдаев, У.Өмірбаев, Е.Нұрсұлтанов, Н.Темірғалиев, өзге де азаматтар жарқырап шықты. 1991 жылы

Дүниежүзілік конгресте жария болған айтулы мың математиктің 30-ға жуығы қазақтар болды. Бұл өте жоғары көрсеткіш еді. – Қазір қалай? – Дəл ондай емес. Мыңның ішінде жиырма шақты болып қалар. Мұның себебін КСРО құлағаннан кейінгі басталған аласапыраннан іздеу керек секілді. Əлемдік ғылымның өзіндік даму дəстүрі, үрдістері бар. Жақсы ма, жаман ба мен бағасын беруге ұмтылмаймын, оған уақытымды қор етпеймін. Бірақ Кеңес дəуірінде сол дəстүр сақталып еді. Біз содан айырылып қалдық. Мен осыдан біраз жыл бұрын экономикалық дағдарыс он жылға созылса, ғылымдағы дағдарыс жиырма жылдан əрі кете қоймас деп ойлайтынмын. Сөйтсем, ғылымдағы дағдарыс ұзаққа кететін көрінеді. Сондай кезең адамдардың психологиясына қатты əсер етеді екен. Соның кесірінен, басқа саланы қайдам, математикаға келетін жас күштер азайды. Өткен ғасырдың 70-80-жылдары мықты

Академик Мўхтарбай ҐТЕЛБАЕВ:

тоқтады. Сол кездегідей лауазым иелері ғылыми атағын айтудан да, мен ғалыммен деуден де қазір тыйылған тəрізді. Өйткені, көбінің көрсететін еңбегі болмай қалды. Əркімнен бір көшіріп алған соң, қалай көрсетеді? PhD докторантураның ережесін жасағандар, тағы да шенеунік ғалымдар. Біраз күресіп, ережеге өзгеріс енгізбек болғанбыз. Министрліктегілер есе бермеді. Дегенмен, кейбір тұстарын дəлелдедік. Ол жеміссіз емес. Бір қызығы, соңғы кездері PhD докторлығын алуға пысықай псевдоғалымдар кірісіп кеткен секілді. Аяғы не боларын қайдам. Ғылым, ғалым беделін көтеріп жүрген тəуелсіз елдің Мемлекеттік сыйлығы. Əр жылдары бірбірден төрт математик мəртебелі сыйлықты алдық. Ал кей салалардан топ-топ болып, иеленгендердің ішінде шенеунік те, бизнесмен де жүреді. Бұл күмəнді ойға қалдырады. Үштен асқан соң бұл қалай, деген сұрақ менің көкейімнен кете қоймайды. Мұны неге қозғап отырмын, қалай десек те, Мемлекеттік сыйлық – Отанымыздың бас сыйлығы. Көңілге қарап, мəртебесін төмендетіп алмасақ екен. – Сіз бір əңгіме үстінде: «Біз автомашина жасап Жапониядан, компьютер жасап Америкадан, ұялы телефон жасап Финляндиядан оза алмаймыз. Бір ерекше жаңалығымызбен олардың алдын орауымыз керек. Ол дамып келе жатқан робот дəуірі», деп едіңіз.

Єылымєа керегі – дарын, дарынєа керегі – єылым математиктердің жасы 40-тан төменгілер еді. Осы күндері 50-60 жастан асып кетті. Тəуелсіздік алғанда, патриот ғалымдар қатты қуанды. «Орталыққа жалтақтамай, қазақ ғылымын дамытамыз, жастарды қатарымызға тартамыз» деп жігерленді. Бірақ, сол тоқырауды пысықай псевдоғалымдар өз мүддесіне тиімді пайдаланып кетті. Құзырлы мекемелердің тізгіншылбыры көбінде солардың қолында еді. Таза ғылыми ізденіспен жүргендер былай қалып, шенеуніктер мен əкімдер, билігі барлар ғылым докторы, профессор болып шыға келді. Ғылым туралы сөзді солар айтты. Тіпті, ондайлардың қызмет үшін болған талас кезінде бүкіл бір саланы құрбандыққа шалып жіберетінін қайтесің. Ең бастысы, өздерінің жайлы орынға отыруы, отырмауы жолындағы тартыста халықтың мүддесін естен шығарып алады. Бұған Ұлттық академияның құлауы дəлел болады. – Қазір жастардың ғылымға келуі қалай? – Оралман деп жүрген бауырларымыздың балалары біздің салаға келе бастады. Өзімізден көп өспей тұр. Елуге жетпеген бір дарынды ғалымды ғана білемін. Оның өзі Моңғолиядан келген. Ой-санасы мықты, алымды жастар бар. Оның үстіне біраз білікті де білімді жасты шетелдерге оқуға жіберіп жатыр. Бұл да жөн. Əлемді таниды, бəсекелестікті көзбен көреді. Қолымен ұстайды дегендей. Бірақ, олар сол жақтан оқу бітіріп келген соң, ақшасы аз ғылымға келгісі келмейді. Мықты жерден орын алуға ұмтылады. Бойларында «Мен анау елдің атақты университетін бітіріп келгенмін, маған бірінші кезекте жағдай жасалуы тиіс» деген өркөкіректік (гонор) көш жерден көрініп тұрады. Оған сен ғылымға кел деп айта аласың ба? Жоқ. Мен кейде ондай азаматтарға: «Қазір сендерге жағдай жасалмаса, Елбасы қолдап, қолпаштап, қыруар қаржы бөліп сондай оқу орындарында оқытты. Енді сен, тəубе дейтін тəуелсіз елдің келешектегі буынына жағдай жасау үшін бар күш-жігерімді жұмсаймын, білімбілігімді осы жолға арнаймын» демейсің бе?» десем, олардың орысшалап айтқан сөзінің түбірі: «Пусть после меня трава не растет». Шетінен бəрі өзімшіл. – Сіздің бойыңыздағы Отан, ұлт, жұрт деген патриоттық ұғымның бастау басын білуге бола ма? – Неге болмайды. Болады. Бастау басы: ұлтымда, жұртымда жатыр. Дарынды адамның қай-қайсысы да жақсы мағынасында ұлтшыл болып келеді. Анау жақтыра ма, мынау жақтырмай ма демейді. Жылпостыққа, жылмағайлыққа жаны қас. Ақиқатты айтып қарап тұра береді. Мен батырлар жырын, термелерді қолтықтап жүріп оқыдым. Отаншылдық, батырлық, шешендік, ел мен жерді қорғау, ел болу, үлкенді сыйлау, кішіге қамқорлық жасау – бəрі сол халық жырларының ішінде. Менің қолымда билік болса: «Патриот бол, қазақ бол, тіліңді біл!» деп бос сөйлемей, күніне екі сағат əлгі батырлық, өзге де жырларды, ұлттық үлгілерді оқытып, үш сағат қазақтың байтақ даласында денешынықтыру сабағын өткізер едім. Əрине, кейбір «білгіштер» ол заман қайда, бұл заман қайда дер. Біз осындай сөзімізбен өзімізді ғана емес, жастарды да ұлтты сүю сезімінен айырып, бүлдіріп келеміз. Қазір не көп, реформа көп. Шенеуніктер сол реформалар арқылы бірден алға секіріп, бəрін дамытып жібереміз деп бар дəстүрді жоғалтты. Ол енді сынға ұшырап жатыр. – Сіз 9 жасыңызда мектеп табалдырығын аттапсыз. Осы күндері үш тілде 6 жастан оқыту қолға алынды ғой. – Қалалы жердегі білгір делінетін кей отбасылардың бір-екі баласына қарап «иə» деуге болар. Бүкіл ел көлемі, қияндағы ауыл – осыған əзір ме? Балалардың қабілетін, зерде-зейінін зерттедік пе? Үш ауысымды мектептерді түгел жойдық па, білім ұяларындағы база көңілді көншіте ме?..

Баланы оқытып-оқытып шаршатып, оқуды көрместей етіп жіберуге болады. Оның үстіне қала баласының көзі ойылғанша, қалжырағанша «тамашалайтыны» аз ба? Ауыл баласы əлі де болса оқуға, білімге ынталы. Көбі қалаға келгеннен кейін ала-құла тірліктен бүлінеді, содан кейін жаман атқа ұрынады. Ұл мен қыздың сегіз-тоғыз жасқа дейін еркін өскеніне не жетсін. Менің жылым – жылқы. Жетпіс екіге келіп қалдым. Ғылыми жұмысым өз алдына, мені соңғы кездері байқалып қалатын ұлт ұрпағы арасындағы оралымсыздықтар толғандыратын болып жүр. Алла сақтасын, дінге бөлінушілік жүрегімді сыздатады. Біз мойнымыздағы қарыз бен парызды ұмытып, жалғандыққа, өзімшілдікке ұрынып, тəуелсіздікті көбіміз бағалай алмай жүрміз. Бұл ойлану былай тұрсын, қасіретті қылық деп білемін. Былайғы

жұрт, əсіресе, мектеп оқушылары өте намысшыл, ұлтшыл. Шетінен: «Менің елім, менің жерім!» деп оң қолын кеудесіне қойып, қасқайып тұрады. Ал, қалай екенін қайдам, студенттер арасында мұндай отаншылдық рух аз. – Неге? – Мен де осы «неге» деген сұрақты өзіме қойған кезде, түн ұйқым төрт бөлінетіні бар. Біздің бойымыздағы кейбір көргенсіздіктерді көрген соң солай ма, кім біледі. Көбі шенеунік болуды көздейді. Шенеунік болып алғандары ел дегенді ұмытып қалады. Кейде ойлаймын, жүз пайыз болмаса да, тоқсан пайыз қазақ патриот болса, ұтылмас едік деп. Біз өтпелі заманды желеу етіп, байлықты, мансапты айтамыз. Сөйтіп, ұлттық тəрбие жайына қалады. Бізді түптің түбінде опындыратын осы емес пе екен? Жоғары оқу орындарындағы тəрбиені жақсарту керек. Ректорлар, олардың төңірегінде есебі күшті пысықайлар бос шіренбей, тек жақсы атты болсам деп əркімнің аузын бақпай, өзі де тың байламмен, адал жұмыс істеуі керек-ау! – Өзіңіз де ректорлық қызметте болдыңыз емес пе? – Сұрақтың астарында сіз «Не бітіріп едіңіз демексің ғой». Иə, ректор болдым. Сол жұмысқа ұсынған азаматтарға əлі күнге рахметімді айтамын. Бірақ, ол орында көп отырмадым. Өйткені, жауапкершілігі күшті екен. Оның үстіне облыстың депутаты боласың деп жазып қойды. Студент пен оқытушыға қайтсем жақсылық жасаймын деп, өзімнен жоғарыдағылармен айқасып жүргенде, сайлаушы халық сенімі қосылды. Бəрінің ниеті түзу. Шарапат күтеді. Жақсы сөз естігісі келеді. Біраз уақыт тырысып көрдім. Ақыры: «Менің алға қойған мақсатым – ғалымдық еді ғой. Шенеунік болып жүре берсем бүкіл өміріме балаған ғылым қай да қа лады? Маған қызмет не үшін керек? Қой, адаспай, алжаспай тұрғанда өз жолыма түсейін», деп өтініш беріп, ректорлықтан кеттім. Содан бері тек ғылым саласында келемін.

– АҚШ-тың үшінші президенті Томас Джеферсон (1801-1809) елді көтеру үшін жастарды Еуропаға оқуға жіберген. Білім алып келгендермен жүздескенде олардың көбі артына қарап, аңырып тұрғанын байқаған соң, «Енді Еуропаға оқуға жіберуді тоқтатып, мұғалімдер шақырып, маман дайындауды өз жерімізде қолға алайық», депті. Екі ғасырдан кейін біздің Елбасы да сондай көрегендікпен Назар баев зияткерлік мектептері мен Назарбаев Университетін ашып отыр. Осындай дара даналық туралы сіз не айтасыз? – Мен Мемлекет басшысының өзің айтқан көрегендігін шын ниетіммен қолдаймын. Тек əлемдік деңгейдегі əдемі істі жетілдіре берсек, ол Мəңгілік Ел білім жүйесінің алтын арқауы болып қалары сөзсіз. Оған кейін тоқталайын. Шетелден үйренген дұрыс. Бірақ, менің топшылауымша, əлі оң-солын толық тани қоймаған мектеп оқушыларын, жаңа бітірген түлектерді, студенттерді бакалавр бойынша жіберуді қолдамаймын. Тапшы мамандықтардан магистратурада оқытқан абзал, PhD докторантура бойынша жіберу керек. Ал Президенттің озық идеясын жүзеге асырып, əлемдік талап деңгейінде жұмыс істеп жатқан Назарбаев Университеті мен Назарбаев зияткерлік мектептері үлкен жетістік. Осы арқылы ұлттық білім жүйесін біртіндеп қалыптастыру туралы идеясы да асқан көрегендік. Менен: «Қазақ елінің мықты ғалымдары сол университетте неге сабақ бермейді?» деп сұрайтындар бар. Ондай ой айтушыларға: «Шетелдіктерді қуып жіберіп, өзіміз оқытамыз десек, қанаттанып келе жатқан ол білім ордасын Еуразия университетіне қоса салу керек қой», деймін. Шетелдіктердің сабақ бергені дұрыс. Студенттерге бірдеңе үйретеді. Олардың психологиясы бөлек қой. Мен өзіміздің ғалымдармен, оқытушылармен байланыс жасап, қатыстыру қажет дегенге қосыламын. Түптің түбінде сол университетке өзіміз ие боламыз. Соған талпыну бізге парыз. Ол үшін ұлт интеллектісін көтеру керек. Интеллектісі жоғары ел, халық барды тиімді пайдалана алады. Бізде дарынды ғалымдар бар. Оған бір мысал келтірейін. Солардың бірі емес, бірегейі Уалбай Өмірбаевты атар едім. Сол ғұлама математик сыртта жүр. Біздің шенеуніктердің тағы бір жаман жері бар. Мықты адамдардан қорқады. Орнымды тартып алады дей ме, бір пəлесі бар, əйтеуір. Олар өлермендік танытып ондай мықтылардан қорыққанша жағдай жа саса екен. Нағыз ғалым шенеунік, шенеуніктің қасынан қалмайтын көлеңке болуға бармайды. Менің шəкіртім Рысқұл Ойнаров та керемет жаңалық ашты. Оны математиктерден басқалар біле бермейді. Ол – «Ойнаров ядросы» деп аталады. Сол теория əлемдегі айтулы ғылыми еңбектерде жүр. Мұндай мысалдарды тізе берсем, баршылық. – Көрнекті ғалым Асқар Жұмаділдаев бір мақаласында: «Ғылым шамашарқынша дамып жатыр. Бірақ, сабақтастық жоқ, ғалымдардың ізін басушылар жоқ. Əңгіме сонда. Санаулы ғана ғалымдар бар. Ғылымға өңкей кедей, үйі жоқ келеді. Ғылымға бір миллионердің баласы келгенін əлі көргенім жоқ. Байлардың баласының ең жаманы жоқ дегенде банкте басшы болады. Бұл менің білетінім ғана», деп еді. Сіз бұған не дейсіз? Жалпы, ғылым беделі, ғалым абыройы дегенге қалай қарайсыз? – Мен Асқардың ойына қосыламын. Өз тұжырымымды да білдіріп жатырмын ғой. Ғылым да, ғалым да халыққа қызмет етеді. Ғылымның да, ғалымның да беделін кешегі тоқырау жылдарында жалған ғалымдар түсірді. Өзің айтқан Асқар Жұмаділдаев кейбір ғылымдағы ғалымдар 90 пайыз плагиаттар екенін айтып, «Олармен күресу керек» дейді. Қаптап кеткені рас. Қалай күресесің? Бір қуанарлығы атүсті қорғау

– Жақсы есіме салдың. Сол айтқаным – айтқан. Өткен ғасырдың ортасында Хрущев бұл атом ғасыры деп айқайға басқан болатын. Сөйтсек, атом ғасыры емес, компьютер ғасыры болып шыға келді. Енді робот ғасыры келді. Мен ана бір жылдары есептеу бағдарламаларын компьютермен шешуді ұсындым. Бұған біреулер сенбеді. «5 миллион доллар берсе, 5-10 жылдан кейін 1 миллиард, одан да көп қаржы өндірер едім. Амал не, қол қысқа», дедім. Осы ойымды енді робот туралы айтсам деп отырмын. Ғылымда талпынбай, ізденбей болмайды. Қай уақытта да «Неге» деген сұрақтың төңірегінде ойланып жүруге тиістісің. Ізденбеген, талпынбаған жерде ғылым тоқырайды. Робот туралы ерте қимылдасақ, бірдеңе шығарар едік. Біздің шенеуніктер менің бұл сөзіме кекесінмен жымия қарап, таяуда қозғалмауы мүмкін. Олар Елбасы айтпаса, бұл не сөз дей қоймайды. Президент «Жасыл экономика», «Таза экология» туралы айтып еді, бəрі бірауыздан қолдап кетті. Біз жел қондырғыларын ойлап тапқан едік. Онымен энергия көзін алуға болатынын əлдеқашан дəлелдегенбіз. Енді сол іске асатын түрі бар. Қолға алынды. Мен Алладан сұрап жүремін, робот жайлы айтқаным Елбасыға жетіп, биліктегілерге жалтара алмайтындай тапсырма берсе екен деп. – Мемлекеттік тіл, жер туралы да ойлы пікірлер айтып жүрсіз. Тіл, ел қадірі, жер қасиеті есті адамның не саналы ұрпағының көкейінде шерменде болып қатып, артынан ол оянғанда түп тамырын іздемей қоймайды екен. Соның бір дəлелі сонау Еуропадағы Мажардан келіп, қазақ топырағынан мəңгілік жай тапқан Иштван Қоңыр Мандоки еді. Қоңырдың жары Айшамен бір жолы тілдескенде, Қоңыр жұмыс бөлмесіне ағаштан жасалған атты ерттеп қойып, кең далада келе жатқандай күй кешеді екен. Тіпті, он екі өрме қамшысын құлаштап сермейтін көрінеді. Қазақ елінен алдырған жылқының қазысы мен жал-жаясының бір кесегін астырып, соны əлгі жасанды аттың үстінде отырып, бір тамшысын қалдырмай ішетін болған. «Бабаларым байтақ жерін осылай ат үстінде ас ішіп жүріп-ақ қорғаған», дейді екен. Біз қолда бар алтынның қадіріне жетпей жүргенде, қиянда күн кешкен Қоңырдың ондай рухты оятар ісі сабақ алуға тұрарлық емес пе? – Əрине, бұл жай тəмсіл емес, үлгі алар нəрсе екен. Алла қазағымды сондайдан сақтаса екен. Өзім қазақ болсам, неге ел сөзін айтпауым керек. Оның үстіне Нұрсұлтан Назарбаев Мəңгілік Елдің мəңгілік тілі, қасиетті жері туралы айтып жатыр. Ол бізге де, кейінгі ұрпаққа да жүктелген жүк. Шын мəнінде мемлекеттік тіл – мемлекеттің қажетін өтеп отыр ма? Оның тірегі біз болмасақ кейінгілер «е, орысша сөйлей берсе болады екен» деп арқасын кеңге салып жүре береді. Қазақ екенімізді ұмытпайық. Үйімнің төрінде, жұмыс бөлмеде қазақтың киелі домбырасы тұрады. Сырлы сыбызғы да бар. Кейде қолға алам, керемет қуат, шабыт береді. Ел ақсақал деп айта бастағанда, аталы сөзімді батыл, батырып айтуға құқылы шығармын. Мемлекет тілін үлкен-кішінің түгел білу үрдісін КСРО көрсеткен. Ол бəріміздің жадымызда. Соны көріп, біліп отырып, мемлекеттігін алған елдің тіліне немқұрайлылық таныту, былдыр-былдыр, шүлдір-шүлдір ету кешпес күнə. Мен: «Басты тіл қазақ тілі болғанда, орыс тілінде сөйлей бер», деп өз тіліме, еліме дұшпандық танытқым келмейді. Мен кім болса, ол болсын: «Мені сыйламасаң да мемлекетті, сол мемлекеттің тілін сыйла», деймін. Қорықпай жаза бер, мен айтпағанда, сен айтпағанда мұны кім айтады. Ешқашан да қазақ тілі, орыс тіліне, өзге тілге енді өз есесін жібермейді. Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясында, соңғы Жолдауында

«Қазақ тілі бүгінде ғылым мен білімнің, интернеттің тіліне айналды. Енді ешкім өзгерте алмайтын бір ақиқат бар, ана тіліміз Мəңгілік Елімізбен бірге Мəңгілік тіл болады» деп ерекше атап өтті. Осыдан кейін де серпілмейміз бе? Ежіктеп отыратындар, менсінгісі келмейтіндер ойлануы керек. Біздің шенеуніктер құлағының тыныштығын ойлап, «болашағы жоқ ауыл» деген желеумен жұртты қазірден-ақ қалаға көшіріп жібермек ойда. Сонда оларды бос қалатын жер тағдыры ойландырмай ма? Санадағы ұлттық рухты нарық заманы өшіріп тынған ба? Сөзім жалаң болмасын. Бір мысал айтайын: мен туып-өскен колхозда екі бөлімше болып еді. Бірі – орталық, екіншісі – тау бөктеріне орналасқан менің құт мекенім. Сол ауыл тұрғындары қазір жаппай көшіп жатыр екен. Өткенде бір азамат айтады, пəленнің үйін бір өзбек алды, мал бордақыламақ, тағы бір үйді басқа жақтан келетін туысына дүнген дайындап қойды деп. Ерсілеу естілсе де бұл біртіндеп басталған колонизация емес пе? Əрине, елге ұйытқы, тірек, ашына айналып, тоғына толғануы тиіс шенеуніктер ескі сарынмен халыққа бəрін итере салары хақ. Тіпті қазақ жалқау деген жауыр болған кінəні арта салар. «Сол жұртқа сендер ие емессіңдер ме?» десем не дер екен. Қандастары кеткен ауылға ертең басшы кім болады? Өздері қызметсіз қалып жүрмей ме? Қазақ колонизацияны бұрын бастан өткерген. Жоғарыда айтқан екі қазақтың үйден, жерден айырылуын мен қасірет деп түсінемін. Кейбіреулер қайдағы қасіретті сөз етіп отыр дер. Сақтанбасақ, мысқалдап кірген дерт батпандап басып, ұлтымызға зиянын тигізуі мүмкін. Жерден айырылсаң біттің ғой. Атамекенді бұлай босатуға болмайды. «Природа не любит пустоту» дейді орыстар. Сенің бір жазғаныңнан оқып қалғаным бар. «Бос жер жау шақырады» депсің. Біз көп нəрсеге елеусіз, бірлі-жарым деп қараймыз. Сондай бірлі-жарымнан «əттеген-ай» деп сан соққан тұстарымыз аз ба? Көкжиекті көріп өскен ұрпақ талантты да талапты, дарқан да дара болады. Тас қаланың баласы өзімшіл, өркөкірек келеді. Көрші Ресейдің зиялы жандары дарынды ұл-қызды ауыл-ауылды аралап тауып, ірі қалаларға əкеліп оқытады. Қазір де олар сол үрдісті жалғастырып отыр. – Академик Асқар Жұмаділдаев: «Америкада 1-сыныптың оқушылары талап бойынша бір жылда 100 сөзді жатқа білуі керек, 2-сыныптағыларға тапсырма 200 сөзден аспайды. Ал біздің оқулықтар балаларды 6 жастан ақындыққа баулиды» дейді. Сіздің бұған уəжіңіз қандай? – Асқар – керемет білім иесі. Ақиқаттан аттамайтын жігіт қой. Оқулық туралы əңгіме көп. Жазатын адам бар. Бірақ соның ақ-қарасын, бармақ басты, көз қыстыға салмай əділ айтатын адам кемшін болып тұр. Неге дейсің ғой, менің бір жақсы шəкіртім Əбдіғани Шыныбеков түсінікті тілмен, баланың өлшеміне сай келетін оқулық жазды. Бірақ, шығара алмады. Бір псевдоғалым өзін авторлыққа қос депті. Бұл тірідей қанау ғой. Ол көнбеген. Ананың қолы ұзын болуы керек. Шығартпай тастады. Бұдан соң оқулық оңа ма? Əркім өзінің бойы мен ойын өлшеу керек емес пе? Оның үстіне оқулық – оқулық қана емес, тəрбие құралы. – Осыдан он жыл бұрынғы əңгі мемізде сіз Эйнштейннің салыстырмалық теория сына өзгерістер енгізу үстінде екеніңізді айтып, «Дүниеде қатып қалған ешнəрсе жоқ. Дамып, дамытып отыру – өмір заңы», деп едіңіз. Осы тұрғыдағы зерттеу, зерделеу қалай болып жатыр? – Тың байламдар бар. Атом ғасыры – компьютер ғасырына ауысты. Енді компьютер ғасыры – менің болжамымша роботтар ғасырына сөзсіз жалғасады. Сондықтан жаңа ғасырдан қазақ өз үлесін алуы тиіс. Осы идеямды Эйнштейн теориясын зерделеу барысында жетілдіру үстіндемін. Мен «Эйнштейннің салыстырмалық теориясын модель ретінде қате емес, бірақ нағыз физиканы түсіндіре алмайды» деймін. Бұған дауласушылар табылады. Сондықтан «Математикалық тұрғыдан» дегенді қосып қойдым. Физиктер «е, бəсе» деседі. Ішкі түйін қағазға түсіп жатыр. Бір білетінім, дүниені толық түсіндіріп беретін бірдебір теория жоқ десем қателеспеймін. Орта ғасырда Исаак Ньютон өз теориясын ашты. Ол Галилей-Ньютон теориясы деп аталды. Алғашында дүниенің бүкіл болмысы сонда көрініс тапқандай болған. Артынан олай емес екені белгілі болды. Ол да əлемнің бір моделі екен. Мəселен, адам моделі – адамның суреті емес қой. Эйнштейннің салыс тырмалық теориясын ашқаннан кейін физиктер дүние дəл осылай мəңгілік деп ойлады. Сөйтсек, ол да дүниенің бір моделі екен. Бұл саладағы философиялық байламдарымды досым Ақберген Базарбаев екеуміз қазақшалап жатырмыз. Ол дін мəселелеріне қатысты. Қазір дін туралы əңгіме де, содан туындаған лаңкестік қатер де аз болмай тұр. Алланың ақиқатын адам біле тұра – сан құбылтады. Мен осы тұрғыдағы философиялық еңбектерімді зердеден өткізіп жатырмын. Жаратушы Ием пендесін өмірге əкелді. Кем болмасын деп ақыл берді, еркіндік берді. Біз соны түсіндік пе? Түсініп жүрміз бе? Берген ақылын орнымен пайдаланып, игілікке жарату жағы қалай? Ақылды аздырып, еркіндікті еркелікке айналдырып алмадық па? Жаратушым қаһарына мінсе, көзіңді ашып, сабаңа түсіреді. Мен осылайша Эйнштейн теориясын қазірше философиялық тұрғыда қарастыра беремін. Оның нəтижесі келер күндердің еншісінде. Ғылымға сүйенген ел дəуірдің ұлы көшінен қалмайды. Сол ғылымға керегі не десең, мен – дарын, дарынға керегі не десең, ғылым, дарынсыз, дарақы ғылымның соры дер едім. – Мазмұнды əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Сүлеймен МƏМЕТ, «Егемен Қазақстан».


8

www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

Бос әкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру

Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: В-1 санаты үшін: білімі – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес. C-3 санаты үшін: білімі – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, немесе басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-4 санаты үшін: білімі – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-5 санаты үшін: білімі – жоғары. C-O-1 санаты үшін: білімі – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында екі жылдан кем емес. C-O-3 санаты үшін: білімі – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-4 санаты үшін: білімі – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: білімі – жоғары немесе ортадан кейінгі; C-O-6 санаты үшін: білімі – жоғары немесе ортадан кейінгі; C-R-1 санаты үшін: білімі – жоғары; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-4 санаты үшін: білімі – жоғары. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: білімі – жоғары немесе ортадан кейінгі. – «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-01-02/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтардағы № 5084 тіркелген). Əкімшілік мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық жалақылары

Санат В-1 С-3 C-4 C-5 C-О-1 C-О-3

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 226143 305581 118516 160157 106344 143501 80078 108266 140298 189626 94813 128126

Санат C-О-4 C-О-5 C-О-6 C-R-1 C-R-4 C-R-5

Еңбек сіңірген жылдарына байланысты min max 84563 114032 64063 86485 57656 78157 109548 147985 56375 76235 49970 67907

I. Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті, индекс: 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 10-кіреберіс, анықтама үшін телефондар: (8-7172) 70-70-33, 70-70-40, 70-69-81 факс: 70-70-37, электрондық пошта:kadry@kazai.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Əкімшілік жəне қаржы бөлімі меңгерушісінің орынбасары, (В-1) Функционалдық міндеттері: Бекітілген бағыттар бойынша Бөлім қызметкерлерінің қызметін үйлестіру, Бөлімнің құзыретіне жататын мəселелер бойынша Есеп комитетінің мүдделерін білдіру; Бөлімнің жұмысын жетілдіру, сондай-ақ Бөлім қызметкерлерінің біліктіліктерін арттыру жөнінде ұсыныстар енгізу; қаржыландыру жоспарының (баланс) орындалуы туралы есептердің қалыптастырылуын, мемлекеттік қызмет саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясаттың іске асырылуын қамтамасыз ету, Есеп комитетінде мемлекеттік тілдің жұмыс істеуін, құрылымдық бөлімшелерде еңбек тəртібінің жағдайын, ішкі жəне еңбек тəртібі ережесінің сақталуын бақылау бойынша Бөлім қызметін ұйымдастыру жəне үйлестіру; Бөлімнің жұмыс жоспарларының орындалуын бақылау жəне мониторингілеу; кадрлық процестерді талдау жəне болжау, қызметкерлерді басқарудың нысандары мен əдістерін жетілдіру мəселелері бойынша қажетті құжаттаманы, ұсынымдарды, нұсқаулықтардың əзірленуін қамтамасыз ету; ісқағаздарының жедел жүргізілуін жəне ісқағаздары бойынша нормативтік құқықтық актілердің орындалуын қамтамасыз ету, мұрағат істерін жүйелеу бойынша жұмысты ұйымдастыру; құпия іс жүргізу жөніндегі нормативтік құқықтық актілердің орындалуын, құпия іс жүргізуді жетілдіру мəселелері бойынша қажетті құжаттар, ұсынымдар жəне нұсқаулықтардың əзірленуін, сондай-ақ Есеп комитетінің құпия іс жүргізілуін қамтамасыз ету; Есеп комитеті Төрағасының қызметін қамтамасыз ету; ақпараттық жүйелерді əзірлеуді жəне сүйемелдеуді ұйымдастыру, заманауи ақпараттық технологияларды жəне Есеп комитетінің ақпараттық жүйелерінің, Интернет-ресурсының жəне электронды стендінің үздіксіз жұмысын істеуін енгізу; Есеп комитеті жүйесінің есептеу жəне ақпараттық ресурстарының ұтымды жəне тиімді пайдаланылуын бақылау, Есеп комитетінің бақылау ісшаралары құжаттарының орындалуына электрондық мониторинг жүргізу, ақпараттық базаға жедел енгізу үшін келіп түсетін барлық ақпаратты жинау жəне өңдеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары білімі болуы (экономика жəне қаржы саласында); компьютерде Word, Excel, Power Point, Internet, Lotus жəне т.б. бағдарламалармен жұмыс істей алуы; мемлекеттік тілді білуі, мүмкіндігінше шетел тілін білуі. II. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі, 010000, Астана қ., Жеңіс даңғылы, 11, Министрліктер үйі, анықтама үшін телефондар: 8 (7172) 71-74-23 бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Кірістерді талдау жəне салық жəне кеден заңнамасы мəселелерін үйлестіру департаменті Кеден заңнамасы мəселелерін үйлестіру басқармасының басшысы (С-3 санаты, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Жалпы басшылық жəне басқарманың қызметін үйлестіру; қолданыстағы кеден заңнамасын талдау; кеден заңнамасын жетілдіру жөнінде ұсыныстар əзірлеу; алыс жəне жақын шетел мемлекеттерінің кеден саясатын жүргізу тəжірибесі бойынша ақпаратты талдау жəне қорыту; Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша министрлік жəне өзге мемлекеттік органдар əзірлейтін нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу жəне дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары: экономикалық немесе заңгерлік; əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе маркетинг немесе аймақтану) немесе құқық саласында (құқықтану немесе халықаралық құқық немесе кеден ісі). Кеден ісі саласында, жұмыс тəжірибесінің болуы. III. Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі Туризм индустриясы комитеті, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8 анықтамалар үшін телефон: 749835 бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Заң басқармасының басшысы лауазымына (С-3) (уақытша - негізгі қызметкердің Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару академиясындағы оқу мерзіміне) Функционалдық міндеттері: Басқарманың жалпы қызметін басқару; қойылған міндеттерді іске асыруға қажетті іс-шараларды жоспарлау жəне бақылау; туризм саласындағы мемлекеттік саясатты дайындауға жəне іске асыруға қатысу; Комитеттегі құқықтық жұмысты үйлестіру; Комитеттегі шешімдердің əзірленуін жəне оның дайындалуын бақылау; бұйрықтар, нұсқаулықтар, қаулылар, өкімдер, лицензияның жəне құқықтық сипаттағы басқа да құжаттар жобаларының заңнамадағы талаптарға сай келуіне сараптама жасау; заң жобаларын, қаулыларды жəне өзге де нормативтік құқықтық актілерді дайындауға қатысу; қолданыстағы заңнамаларды бұзудың алдын алу шараларын жүзеге асыру; тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді мемлекеттік сатып алу процесін қамтамасыз ету жəне үйлестіру; бөлінген қаражатты жұмсаған кезде мемлекеттік сатып алу ресімдерінің сақталуын бақылау; өткізілген мемлекеттік сатып алу туралы жылдық жəне тоқсан сайынғы есеп беруді бақылау Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары заң білімі. Қазақстан Республикасының Конституциясы, «ҚР Президенті туралы», «ҚР Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «ҚР Үкіметі туралы» ҚР конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Жемқорлықпен күрес туралы», «Əкімшілік үрдістер туралы», «Нормативтік құқықтық кесімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы» ҚР Заңдарын, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қадыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі, аталған категория қызметінің мамандануына сəйкес саладағы қарымқатынасты реттейтін нормативтік құқықтық кесімдерді білуі.Осы санат лауазымдары бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасының Бюджеттік кодексін, «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы», «Лицензиялау туралы», «Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңдарын, Еңбек кодексін білуі. Іс-жүзіндегі тəжірибесі - үлгілік біліктілік талаптарына сай. Компьютерде Word, Excel, Power Point, E-mail, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 2. Стратегия жəне туристік бағдарламаларды үйлестіру басқармасының сарапшысы лауазымына (С-5). Функционалдық міндеттері: Туризмді дамытудың мемлекеттік бағдарламасын жəне өз құзыреті шегінде басқа да жобаларды іске асыру; туристік саланы дамыту мəселелері бойынша отандық іс-шараларды, соның ішінде семинарларды, ғылыми-практикалық конференцияларды өткізуге қатысу; туристік сала субъектілерінің қызметіне байланысты мəселелер жөнінде оларға əдістемелік жəне консультациялық көмек көрсету; іс жүргізуді, басқармаға келіп түсетін жəне ол шығаратын хат-хабарларды есептеу жəне бақылау жүргізу; құжаттардың көшірмелерін тарату, басқарма құзіретіне кіретін өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары сервис мамандығы бойынша (туризм, халықаралық туризм) немесе экономикалық немесе педагогикалық Қазақстан Республикасының Конституциясы, «ҚР Президенті туралы», «ҚР Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «ҚР Үкіметі туралы» ҚР конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Жемқорлықпен күрес туралы», «Əкімшілік үрдістер туралы», «Нормативтік құқықтық кесімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы» ҚР Заңдарын, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі, аталған категория қызметінің мамандануына сəйкес саладағы қарым-қатынасты реттейтін нормативтік құқықтық кесімдерді білуі.Осы санат лауазымдары бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажет басқа да міндетті білімдер. «Қазақстан Республикасындағы туристік қызмет туралы», «Туроператордың жəне турагенттiң азаматтық-құқықтық жауапкершілiгiн мiндеттi сақтандыру туралы» ҚР Заңдарын білуі. Функционалдық міндетті орындауға қажетті көлемде мемлекеттік тілді білуі тиіс. Іс-жүзіндегі тəжірибесі - үлгілік біліктілік талаптарына сай. Компьютерде Word, Excel, Power Point, E-mail, Internet бағдарламаларымен жұмыс істей білу. IV. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі 8, «Министрліктер үйі» əкімшілік ғимараты, № 5 кіреберіс, анықтама үшін телефондар 74-32-45, əкімшілік бос лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Ішкі бақылау департаментінің акционерлік қоғам жəне республикалық мемлекеттік кəсіпорындарды бақылау басқармасының бас сарапшысы санаты С-4 Функционалдық міндеттері: Бақылау объектілерінде бақылау шараларын жүргізу, бақылау шаралары бойынша талдау жасау жəне материалдарды жинақтау, басқарманың қызметіне қатысты талдамалық материалдарды дайындауға қатысу; мемлекеттік органда, оның аумақтық бөлімшелері мен ведомстволық бағыныстағы ұйымдарында басқару жүйесінің жұмысына бағалау жүргізу; мемлекеттік органның Қазақстан Республикасының бюджет жəне өзге де заңнамасын сақталуын тексеруді жүзеге асыру; мемлекеттік органның стратегиялық жəне оперативтік жоспарларының іске асырылуын бақылауды, нəтижелерді бағалауды жүзеге асыру; мемлекеттік органның есепке алу мен есептілікті жүргізу ашықтығы мен дұрыстығын бақылауды жүзеге асыру; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес республикалық бюджет қаражатын пайдалану кезінде бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу жəне оларға жол бермеу жөнінде шаралар қабылдау; бақылау объектілеріне жіберілетін ұсынымдардың жəне бақылау нəтижелері қорытындылары бойынша қабылданған шешімдердің орындалуын бақылауды жүзеге асыру; республикалық бюджетке түсімдердің толық жəне уақтылы түсуін, бақылау объектілерінің республикалық бюджеттің орындалуы сұрақтарын реттейтін нормативтік құқықтық актілер талаптарын сақтауына бақылау жүргізу; жұмыс тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар енгізу жəне департамент пен басқарманың қызметтеріне қатысты басқа да мəселелер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары: экономикалық, есеп жəне аудит, құқық.Мүмкіндігінше қызмет бағыты бойынша жұмыс тəжірибесінің болуы. 2. Медициналық көмекті ұйымдастыру департаменті ана мен бала денсаулығын сақтау басқармасының бас сарапшысы санаты С-4 Функционалдық міндеттері: Тууды, сырқаттануды (оның ішінде инфекциялық) ана, нəресте жəне балалар өлімін талдау. Босанғандарды, қайтыс болғандарды тіркеу жағдайын бақылау. Ана мен бала денсаулығын сақтау жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру. Сырқаттанушылықты (оның ішінде инфекциялық), ана, нəресте жəне балалардың өлімін төмендету жөніндегі нақты іс-шараларды əзірлеу, өткізу. Балалар мен жасөспірімдер денсаулығын сақтау саласындағы заңнамалардың, нормативтік құқықтық актілердің, алқа қаулыларының бұйрықтардың жобаларын дайындауға қатысу жəне олардың орындауын бақылау. Мемлекеттік бағдарламалардың, Президент Жолдауларын ана мен бала денсаулығын сақтау бөлігінде іске асыру жөніндегі жұмыстарды үйлестіру. Педиатриялық жəне гинекологиялық бейін бойынша республика облыстарының бас педиатрларының, бас гинекологтарының жұмыстарын жəне министрліктің штаттан тыс мамандарының қызметін үйлестіру, ведомствоаралық мəселелерді, оның ішінде педиатр мамандарды даярлау жəне қайта даярлау мəселелерін шешуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары медициналық білім (мүмкіндігінше жалпы медицина, емдеу ісі, педиатрия); мүмкіндігінше акушер/гинеколог немесе педиатр дəрігерінің біліктілік санаты немесе денсаулық сақтау ісін ұйымдастыру мəселелері бойынша біліктілігін арттыру сертификаттарының болуы. V. Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі Атом энергиясы комитеті, 010000 Астана қаласы, Орынбор көшесі, 10-үй, «Министрліктер үйі» ғимараты, 13-кіреберіс, А 547 кабинеті, телефон/факс 8 (7172) 74-06-70 электрондық мекенжайы: e.erzhanov@kaec.kz, erlan0582@mail.ru бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 2014 жылғы 11 қыркүйекке дейінгі мерзімге негізгі қызметкердің жалақысы сақталмайтын демалыс кезеңіне Атом энергетикасы басқармасының сарапшысы (С-5 санаты) Функционалдық міндеттері: атом энергетикасы саласындағы бюджеттік бағдарламалар мен инвестициялық жобаларды қалыптастыру мен іске асыруға қатысу жəне оларды ұйымдастырушылық-əдістемелік сүйемелдеуді іске асыру; атом энергетикасы саласындағы бюджеттік бағдарламалар мен инвестициялық жобалардың іске асырылу барысы туралы есеп əзірлеу; атом энергетикасы саласындағы бюджеттік бағдарламалар мен инвестициялық жобалар бойынша жұмыстарға (қызметтерге) мемлекеттік сатып алу бойынша конкурс өткізуге қатысу; есептік жəне талдамалық материалдарды əзірлеуге қатысу; мемлекеттік органдардың сұраулары мен заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштеріне жауап əзірлеуге қатысу; нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу.

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Техникалық ғылымдар жəне технология немесе жаратылыстану ғылымдары (физика жəне ядролық физика) мамандықтары бойынша жоғары білім. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексін, «Атом энергиясын пайдалану туралы», «Халықтың радиациялық қауіпсіздігі туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы», Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 29 маусымдағы № 728 қаулысымен бекітілген 2020 жылға дейінгі даму перспективасымен Қазақстан Республикасында атом саласын дамытудың 2011-2014 жылдарға арналған бағдарламасын, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. VI. Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі Мемлекеттік энергетикалық қадағалау жəне бақылау комитеті, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 10 үй, Министрліктер үйі, 7 қабат, кабинет № 718, анықтамалар үшін телефондар: (87172)741205, факс (87172)741219, электрондық пошта: 711@kgen.kz бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына иеленуге конкурс жариялайды: 1. Негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңі аралығында 2014 жылғы 12 маусымға дейін Мониторинг, аумақтық бөлімшелерді үйлестіру жəне жеке мен заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты. Функционалдық міндеттері: Басқармаға жалпы басшылық. Энергия өндіруші саласында субъектілерінің сенімді, қауіпсіз жəне үнемді қызмет жасауына мониторинг жəне талдауды; электро жəне жылу станцияларында техникалық пайдалану, апаттылық жəне жарақаттану ахуалына талдауды ұйымдастыру. Электр қуат өндіруші саласында субъектілерінің сенімді, қауіпсіз жəне үнемді қызмет жасау жұмыстары бойынша, энергетикалық объектілерінде техникалық пайдалану, аппаттылық жəне жарақаттану ахуалына есептілік жүйесі бойынша, Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы нормативтік құқықтық актілері техникалық талаптарының орындалуы бойынша, электр жəне жылу энергиясының сапасы, тиімді жəне үнемді пайдаланылуы, берілуі, өндіріс режімін оңтайландыру жөніндегі техникалық ережелердің сақталуын бақылауды жүзеге асыру бойынша, электр жəне жылу энергиясының сапасы бойынша техникалық талаптардың сақталуын бақылауына талдау жүргізеді. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштермен жұмыстарды ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары, техникалық ғылым мен технологиялар (электр энергетикасы немесе жылу энергетикасы). 2. Негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңі аралығында 2014 жылғы 24 қыркүйекке дейін электр-жылу өндіруші станцияларын, жылу өндіруші қондырғыларын қадағалау жəне бақылау басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты. Функционалдық міндеттері: Электр өндіруші саласында субъектілерінің сенімді, қауіпсіз жəне үнемді қызмет жасау жұмыстары бойынша, энергетикалық объектілерінде техникалық пайдалану, аппаттылық жəне жарақаттану ахуалына есептілік жүйесі бойынша, Қазақстан Республикасының электр энергетикасы саласындағы нормативтік құқықтық актілері техникалық талаптарының орындалуы бойынша, электр жəне жылу энергиясының сапасы, тиімді жəне үнемді пайдаланылуы, берілуі, өндіріс режімін оңтайландыру жөніндегі техникалық ережелердің сақталуын бақылауына жүзеге асыру бойынша, электр жəне жылу энергиясының сапасы бойынша техникалық талаптардың сақталуына талдау жүргізеді. Энергия қуатын өндіру кезінде электр энергетикасы саласында субъектілері сенімді, қауіпсіз жəне үнемді қызмет жасау жұмыстары бойынша мониторинг жəне талдау, энергетикалық объектілерде техникалық пайдалану, апаттылық жəне жарақаттану ахуалына талдауды ұйымдастыру. Электр станцияларында, жылу электр станциялары жəне 100 Гкал/сағ астам өндіру қуаттылығымен қазандықтардың жұмыстарында ірі технологиялық бұзушылықтарды талдау. Электр энергетикасы саласы жұмысына жылдық шолу жасау. Аумақтар бойынша электр энергиясын өндіру балансын, электр энергетикасы саласында талдау материалдар дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштермен жұмыстар жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары, техникалық ғылым мен технологиялар (электр энергетикасы немесе жылу энергетикасы). 3. Электр-жылу өндіруші станцияларын, жылу өндіруші қондырғыларын қадағалау жəне бақылау басқармасының сарапшысы, С-5 санаты. Функционалдық міндеттері: Қыс мезгілінде жұмыс істеу үшін энергетикалық көздердегі жөндеудің жəне отын дайындаудың барысына, электр энергетикасы саласында бекітілген бағдарламалардың орындалуына, электр жəне жылу энергиясының сапасы бойынша техникалық талаптардың сақталуын бақылауына, электр жəне жылу станцияларының күзгі-қысқы мезгілдегі жұмысқа дайындығына, Комитет ұйғарымдарын энергетикалық кəсіпорындардың орындауына мониторинг жүргізу. Отын-энергетикалық ресурстардың нормативтік шығыстарын сақталуына мониторинг жүргізу. Электр станциялардың, электр жəне жылу желілерінің энергетикалық жабдықтарды пайдалану мен техникалық жағдайы жөніндегі жұмыстарына, сондай-ақ тұтынушылардың электр жəне жылу пайдалану қондырғыларына мониторинг өткізуді жəне талдауды жүргізу. Электр жəне жылу станциялардың жұмысына жылдық шолу жасау. Аумақтар бойынша электр энергиясын өндіру балансын талдау материалдар дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштермен жұмыстар жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары, техникалық ғылым мен технологиялар (электр энергетикасы немесе жылу энергетикасы). 4. Құқықтық қамтамасыз ету басқармасының сарапшысы, С-5 санаты Функционалдық міндеттері: Комитеттің құзырына жатқызылған мəселелер бойынша нормативтік құқықтық актілер, бұйрықтар жобаларын қарау. Басқа министрліктер мен ведомстволар ұсынған нормативтік құқықтық актілер жобасына қорытынды дайындау. Комитеттің мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың, құқық қорғау жəне фискалдық органдардың сұраныстарын қарау. Комитет қызметінің құқықтық мəселелерін қараған кезде сотта, сондайақ басқа ұйымдарда Комитет мүддесіне белгіленген тəртіппен өкілдік ету. Нормативтік құқықтық актілердің жобасын жəне Комитет басшылығының тапсырмасы бойынша құқықтық мəселелер жөніндегі құжаттарды əзірлеуге қатысу. Нормативтік құқықтық сипаттағы құжаттарға құқықтық сараптама жүргізуді ұйымдастыру, кадр жəне өндіріс мəселелері жөніндегі жобаларға қол қою. Электр энергетикасы саласындағы заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсыныстарды қалыптастыруға қатысуы, нормативтік құқықтық актілерінің жобасын дайындау. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштермен жұмыстарды жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары, құқық немесе əлеуметтік ғылым, экномика жəне бизнес (мемлекеттік басқару). VII. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты), 010000, Астана қаласы, Есіл өзенінің сол жақ жағалауы, Д.Қонаев көшесі, 39-үй, тел.: 7478-19, бос тұрған мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Солтүстік Қазақстан облыстық соты кеңсесінің басшысына (С-О-1). Функционалдық міндеттері: Облыстық, аудандық жəне оған теңестірілген соттар кеңселерінің жұмысына жалпы басшылық жасау; облыстық сот кеңсесінің ұйымдық жəне ақпараттық- талдау қызметін жүзеге асыруды қамтамасыз ету; жергілікті соттардың қызметін ұйымдастыру, оларды материалдық-техникалық жарақтандыру шараларын қабылдау; қаржылық мəселелерге байланысты Қазақстан Республикасының заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілерінің сақталуын қамтамасыз ету; бухгалтерлік есепті жəне мемлекеттік сатып алу процесін дұрыс жүргізу үшін қажетті жағдайлар жасау; сот статистикасын жүргізуді, судья лауазымына кандидаттарға қатысты арнайы тексерулер жүргізуді, судья лауазымының бос орындарына орналасуға конкурстар жариялау туралы ұсынымдарды беруді ұйымдастыру; сот процестерін жазып алу құралдарының орнатылуын, соттардың кеңселерінде есепке алу-тіркеу тəртібінің сақталуын, соттардың кеңселерінде істер номенклатурасының жүргізілуін, іс-қағаздарын жүргізудің жай-күйін талдауды, мұрағаттар мен сақтау камераларына заттай дəлелдемелерді орналастыруды қамтамасыз ету; азаматтар мен заңды тұлғалардың жергілікті соттардың кеңселері қызметкерлерінің іс-əрекеттеріне өтініштерінің қаралуын; қаржылық мəселелер бойынша ұйымдық жəне ақпараттық-талдау қызметін жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары заңгерлік не экономикалық. Тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілерді жəне бюджеттік процесті реттейтін нормативтік құқықтық актілерді; Қазақстанның 2050 жылға дейінгі даму стратегиясын білу. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес; Word, ExceI, E-mail, Internet бағдарламалары бар компьютерде жұмыс істеу дағдысының болуы. VIII. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаменті, 050001, Алматы қаласы, Республика алаңы, 4 үй, анықтамалар үшін телефондар: 8 (727) 271-67-02, 271-66-99, факс 8 (727) 271-66-96, almaty@kyzmet.kz «Б» корпусының бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына конкурс жариялайды: Мемлекеттік қызмет персоналын басқару бөлімінің меңгерушісі (негізгі қызметкердің бала күтімі үшін алған демалысының уақытына 2014 жылдың 1 қыркүйегіне дейін) (С-О-3) санаты 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Бөлім жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау жəне жалпы басшылық жасау, мемлекеттік қызметті өткізу тəртібі туралы заңдылықтардың сақталуына бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік қызметшілерді аттестациялау, оқыту, кадрлық резерв жəне конкурстық іріктеу сұрақтарына қатысты нормативтік құқықтық актілерге ұсыныстар енгізу, мемлекеттік қызмет кадрларының жай-күйіне мониторинг жүргізуге бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік қызметті өткізу сұрақтары бойынша орталық, аумақтық жəне жергілікті атқарушы органдардың кадрлық қызметтерінің жұмыстарын үйлестіру, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға ауысу тəртібімен тағайындауды келісу туралы құжаттарға сараптама жүргізіп, олар бойынша шешімдер əзірлеу, бөлім құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша мемлекеттік органдарға практикалық жəне əдістемелік көмек көрсету, бөлім құзыреті шегінде азаматтардың арыз-шағымдарын, хаттарын қарау. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білімі, Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес облыстардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан – 2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты стратегиясын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Мемлекеттік тілді білуі құптарлық. IX. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау Министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің Ақмола облысы бойынша департаменті, 020000, Көкшетау қаласы, Б.Момышұлы көшесі, 41, байланыс телефоны: 8 (7162) 25-18-52, «Б» корпусының бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін бақылау бөлімінің бас маманы (С-О-5), 3 бірлік. Функционалдық міндеттері: Тегін медициналық көмектің кепілді көлемін сараптауға қатысу; емделген аурулардың мəліметтері базасының сарапталуын үйлестіру; тегін медициналық көмектің кепілді көлемінің ақаулары құрылымын талдау; тегін медициналық көмектің кепілді көлемін сараптау методологиясын əзірлеу; медициналық ұйымдардың ісəрекеті бойынша қорытынды нəтижелерінің статистикалық көрсеткіштері мен медициналық қызметтің сапасын бағалау индикаторларына мониторинг жүргізу арқылы бағалау; өз құзіреті шегінде денсаулық сақтау субъектісін сараптау нəтижелері бойынша актілерді құрастыру; нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина) «емдеу ісі» немесе «педиатрия» жəне денсаулық сақтау салаларындағы жоғары білім. X. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау комитетінің Ақмола облысы бойынша Қаржылық бақылау инспекциясы, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, Сəтбаев көшесі, 1 үй, Б корпусы, 226-кабинет, электрондық мекенжайы: fink.kokshe@minfin.gov.kz, анықтамалар үшін телефондар 8(7162) 25-68-76, 25-14-93, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. №1 бақылау бөлімінің бас маман-бас бақылаушы-тексерушісі, С-О-5 санаты, (1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Республикалық жəне жергілікті бюджеттердің қаражатын пайдаланудың Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкестігін бақылауды жүзеге асыру. Бақылау объектілерінің есепке алу мен есептілікті жүргізуінің анықтығы мен дұрыстығын бақылауды жүзеге асыру; өз қызметінің бағыттары бойынша тиімділікті бақылауды жүзеге асыру. Бюджеттік кредиттер, концессиялық жобаларды қоса қаржыландыру, мемлекеттік кепілдіктер мен мемлекет кепілгерліктерін, байланысты гранттарды жəне мемлекет активтерін беру шарттары мен рəсімдерінің сақталуына бақылауды жүзеге асыру.Өз құзыреті шегінде бақылау объектілерінің республикалық жəне жергілікті бюджеттерге салықтық емес түсімдерді енгізудің толықтығы мен уақтылығына қатысты мəселелер жөніндегі қызметін бақылауды жүзеге асыру. Мемлекеттік мекемелердің өз иелігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен ақшаның қалыптастырылуы мен пайдаланылуын бақылауды жүзеге асыру. Квазимемлекеттік сектор субъектілерінің бюджет қаражатын пайдалануының қаржылық-экономикалық негіздемеге сəйкестігін ҚР заңнамасында белгіленген тəртіппен бақылауды жүзеге асыру. ҚР заңнамасына сəйкес республикалық жəне жергілікті бюджеттердің қаражатын пайдалану кезінде бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу жəне оларға жол бермеу жөнінде шаралар қабылдау. Бақылау объектілеріне жіберілетін ұсынымдардың жəне бақылау нəтижелері қорытындылары бойынша қабылданған шешімдердің орындалуын бақылауды жүзеге асыру жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім, экономика жəне бизнес салаларында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Біліктілік талаптарына сəйкес осы санат бойынша функционалдық міндеттерін орындау үшін қажетті нормативтік құқықтық актілерді білу. 2. № 4 бақылау бөлімінің бас маман-бас бақылаушы-тексерушісі, С-О-5 санаты, (1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Мемлекеттік қаржылық бақылау объектілерінің мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу бөлігіндегі қызметінің Қазақстан Республикасы заңдарына сəйкестілігін тексеру бойынша бақылау іс-шараларын жүзеге асыру. Бақылау объектілеріне жіберілетін ұсынымдардың жəне бақылау нəтижелері қорытындылары бойынша қабылданған шешімдердің орындалуын бақылауды жүзеге асыру жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім, экономика жəне бизнес немесе құқық салаларында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Біліктілік талаптарына сəйкес осы санат бойынша функционалдық міндеттерін орындау үшін қажетті нормативтік құқықтық актілерді білу. XI. Алматы облысының Ішкі істер департаменті бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға конкурс жариялайды. Талдықорған қаласы, Жансүгіров көшесі№ 91/95, анықтама алу телефоны: 8 /7282/ 60-87-22, факс: 8 /7282/ 27-30-26. ІІД Кеңесшілер тобының Ішкі істер департаменті бастығының кеңесшісі (С-О-4, 1 бірлік) Функционалдық міндеттері: Соғыс ардагерлері мен ішкі істер органдары зейнеткерлерін жəне олардың отбасы өмірінде пайда болған əлеуметтік мəселесі шешіміне ықпал етеді. Қылмысқа қарсы күрес жəне қоғамдық тəртіпті күзетуде Ішкі істер органдарының соғыс ардагерлері жəне зейнеткерлері белсенді қатысу үшін жағдай жасайды. Ішкі істер органдары қызметкерлерін заңдылықты міндетті түрде сақтау, қызметтік жəне əскери міндетін мүлтіксіз орындау тəрбие процесіне қатысады. ІІД-нің басшылығына соғыс ардагерлерінің жəне зейнеткерлердің əлеуметтік-техникалық шарттарын жақсартуға жолданған ұсынысты қарау үшін енгізеді, сондай-ақ, оларды марапаттау мен көтермелеуге ұсынады. ІІД-нің жеделкеңестері мен аттестациялық комиссиясына қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білімі болу керек, мемлекеттік тілді, ҚР Ішкі істер органдары мен мемлекеттік қызмет саласы бойынша нормативтік құқықтық актілерді жəне іс-қағаздарды жүргізу негіздерін білуі қажет, компьютерді меңгере білуі керек. 2. ІІД Қаржылық қамтамасыз ету басқармасы бухгалтерлік есепке алу жəне есеп беру бөлімі жоспарлау жəне қаржылау тобының жетекші маманы (С-О-6, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Бюджеттік өтінімнің құрастырылуы тəртібіне, нормативтік акттер мен есептердің сəйкес келуіне жəне бюджеттің жоспарлануына тікелей жауапты. Қаржыландыру жағынан кассалық есептерді санау, №2 мемориалды ордерді құрастыру жəне есеп беруге №2 «Қаржыландыру жобасын іске асыру» формасын құрастыру. Бөлінген бюджеттік қаражаттардың жұмсалуына, азаматтық-заңдық келісімдердің дұрыс толтырылуына жəне қаржыландыру жоспары бойынша қарастырылған сомманың төңірегінде ары қарай төлем жасау үшін қаржы мекемелерінде уақтылы тіркеуге тұруға тікелей жауапты. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: орта-арнаулы, жоғары экономикалық білімі болу керек, мемлекеттік тілді, ІІБ жұмысын реттеуші нормативтік құқықтық актілерді жəне 1С Бухгалтерлік бағдарламасын білу, компьютерде жұмыс істей алу. 3. ІІД Қаржылық қамтамасыз ету басқармасының бухгалтерлік есепке алу жəне есепке беру бөлімінің материалдық есепке алу тобының жетекші маман-бухгалтері (С-О-6, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Негізгі құралдар мен мүліктердің, сондай-ақ материалдардың барлық түрлерінің аналитикалық жəне синтетикалық есебін жүргізеді. Тауарлыматериалдық құндылықтардың толықтай сақталуын қамтамасыз ететін шаралар жəне материалдық құндылықтардың сақталынып тұрған жерлерінде тексерістер жүргізеді. Бухгалтерлік құжаттардың қауіпсіздігіне, қабылданатын есептерге жəне уақтылы есептен шығарылуға тікелей жауапты. Мүліктердің жылдық инвентаризациялануын жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі: орта-арнаулы, жоғары экономикалық, мемлекеттік тілді, ІІБ жұмысын реттеуші нормативтік құқықтық акттерді жəне 1С Бухгалтерлік бағдарламасын білу, компьютерде жұмыс істей алу. 4. Мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімінің басшысы - ІІД бастығының баспасөзхатшысы (С-О-4, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Бөлімнің жұмысын ұйымдастырады жəне оған жетекшілік етеді, сондай-ақ Ішкі істер департаменті бастығының хатшысы қызметін атқарады, бөлімге жүктелген міндеттерді орындау, өз функцияларын жүзеге асыру, заңдылықты, құпиялылық режімді, жеке құрамның қызметтік тəртібінің жай-күйі мен кəсіби дайындығы үшін дербес жауапкершілікте болады. Мемлекеттік тілді дамыту мəселелері жəне БАҚ жұмысы бойынша облыстың ішкі істер органдарының қызметтерімен, жергілікті билік органдарымен өзара іс-қимыл жасасуды қамтамасыз етеді. Тақырыпты, оқиғаны, адамды, тəуекел жағдайларды болжауды, дағдарыс ахуалдарын жариялау индекстерін анықтау жəне оларға жол бермеу жөніндегі ұсыныстарды əзірлеу мақсатында ашық жарияланымдардың, ақпараттық хабарламалардың жəне Интернет-сайттардағы мақалалардың, түсініктемелердің ресми контент-талдауын өткізеді.

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік, журналистика білімі болу керек, мемлекеттік тілді, ҚР Ішкі істер органдары мен мемлекеттік қызмет саласы бойынша нормативтік құқықтық актілерімен компьютерді меңгере білуі. 5. ІІД Мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімі баспасөз қызметінің (топ құқығында) бас маманы (С-О-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Бұқаралықпен жəне жұртшылықпен сындарлы өзара ісқимыл жасасуды ұйымдастырады, сондай-ақ ішкі істер органдарының лауазымды адамдарына баспасөзбен жəне жұртшылықпен өзара қарым-қатынас жасау мəселелері бойынша кеңес береді. Құқық бұзушылықтың алдын алу жəне қылмысты ескерту мəселелері бойынша талдау материалдарын əзірлеуде бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара қарым-қатынасты орнатады. Бұқаралық ақпарат құралдарымен ішкі істер органдарының қызметін насихаттау жөнінде іс-шараларды əзірлейді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік, журналистика, педагогикалық білімі болу керек, мемлекеттік тілді, ҚР Ішкі істер органдары мен мемлекеттік қызмет саласы бойынша нормативтік құқықтық актілер мен компьютерді меңгере білуі. 6. ІІД Мемлекеттік тіл жəне ақпарат бөлімі баспасөз қызметінің (топ құқығында) жетекші маманы (С-О-6, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: Əртүрлі инстанцияларға құқық қорғау органдары қызметінде бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалану туралы анықтамалар мен шолуларды дайындайды. БАҚ-та жариялау үшін материалдар дайындайды. БАҚ-та жариялау үшін материалдарды дайындауда ІІД аппаратының қызметтеріне, ҚАІІББ-не əдістемелік жəне тəжірибелік көмек көрсетеді. Департаменттің іс-шараларын суретке жəне бейнетаспаға түсіруді жүзеге асырады, БАҚ-қа бейнематериалдарды өңдейді. ІІД-нің қызметі туралы БАҚ-та жарияланған сын материалдарды есепке алып, талдау жүргізеді жəне олар бойынша БАҚ редакциясына түсініктемелік жауаптарды дайындауды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: орта-арнаулы, жоғары заңгерлік, журналистика, педагогикалық білімі болу керек, мемлекеттік тілді, ҚР Ішкі істер органдары мен мемлекеттік қызмет саласы бойынша нормативтік құқықтық актілерімен компьютерді меңгере білуі. 7. ІІД-не қарасты Медицина бөлімінің жетекші маман-дəрігері (С-О-6, 2 бірлік), Функционалдық міндеттері: Шағын арнаулы мекемелердің медициналық пункттерінің, ІІД-нің емханасы мен госпитальдың жартыжылдық жəне жылдық статистикалық мəліметтерін сараптау мен салыстыруға жəне мəліметтерді жинастыруға қатысады. Медициналық бөлімше басшысының тапсырмасы бойынша ІІД бөлімшелерімен, аумақтық денсаулық сақтау органдарымен байланыста болады. Төтенше жағдайларда медициналық ұйымдастыру мен санитарлық-эпидемиологиялық көмек көрсету мəселелеріне қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: орта-арнаулы, жоғары медициналық білімі болу керек, медицина саласында тəжірибесі болу, мемлекеттік тілді білу жəне компьютерде жұмыс істей алу. 8. ІІД Тылмен қамтамасыз ету басқармасы күрделі құрылыс тобының бас маманы (С-О-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттер: Ішкі істер департаменті объектілерінің күрделі жəне ағымдағы жөндеуін жобалайды жəне ұйымдастырады, ақаулы актілерді құрастырады, күрделі жөндеу бойынша əзірлемеге тапсырыстарды беру үшін есеп жүргізеді. Комиссия құрамында тиісті құжаттарды əзірлеумен мердігерлік ұйымдардан жөндеу-құрылыс жұмыстарын қабылдайды. Жөндеу жəне құрылыс жоспарларын орындауға бақылауды жүзеге асырады. Жұмыс көлемін орындау мен құрылыспен аяқталған объектілерге техника-орындаушылық құжаттарды ресімдейді. Облыс ІІД-нің объектілерін жөндеу бойынша жұмыстарға тартылған мердігерлік ұйымдардың жұмысын жақсартуға ұсыныс енгізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіби архитектуралыққұрылысы білімі болу керек, мемлекеттік тілді, ҚР Ішкі істер органдары мен мемлекеттік қызмет саласы бойынша нормативтік құқықтық актілерімен компьютерді меңгере білуі. 9. ІІД Тылмен қамтамасыз ету басқармасы мемлекеттік сатып алу жөніндегі тобының бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты декреттік демалысы кезеңінде, уақытша, С-О-5, 1 бірлік) Функционалдық міндеттері: ІІД, АІІБ бастығының немесе оның орынбасарларының тапсыруымен берілген құжаттардың мерзімінде орындалуын бақылауды жүзеге асыру, құпия жəне құпия емес құжат айналымды жүргізу (бұйрықтар, шешімдер), жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау, тіркеу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қаралуын қадағалау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін, сондай-ақ азаматтарды қабылдау бойынша талдау жəне есеп беру, көбейту техникасымен, хат алмасулармен жұмыс істеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: орта-арнаулы, жоғары, заңгерлік, экономикалық, педагогикалық білімі болу керек, мемлекеттік тілді, іс-қағаздарды жүргізу негіздерін білуі қажет, компьютерді меңгере білуі, ҚР-дағы құпия режімімен қамтамасыз ету жөніндегі Нұсқаулықты білуі қажет. 10. Талдықорған ҚІІБ Құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімшесінің жетекші мамандары (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты декреттік демалысы кезеңінде, уақытша, С-R-5, 2 бірлік). Функционалдық міндеттері: ІІД, ҚІІБ бастығының немесе оның орынбасарларының тапсыруымен берілген құжаттардың мерзімінде орындалуын бақылауды жүзеге асыру, құпия жəне құпия емес құжат айналымды жүргізу (бұйрықтар, шешімдер), жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау, тіркеу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қаралуын қадағалау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін, сондай-ақ азаматтарды қабылдау бойынша талдау жəне есеп беру, көбейту техникасымен, хат алмасулармен жұмыс істеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: орта-арнаулы, жоғары, заңгерлік, экономикалық, педагогикалық білімі болу керек, мемлекеттік тілді, іс-қағаздарды жүргізу негіздерін білуі қажет, компьютерді меңгере білуі, ҚР-дағы құпия режімімен қамтамасыз ету жөніндегі Нұсқаулықты білуі қажет. 11. Еңбекшіқазақ ауданының ІІБ, Іле ауданының ІІБ кеңселерінің жетекші мамандары (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты декреттік демалысы кезеңінде, уақытша, С-R-5, 3 бірлік). Функционалдық міндеттері: ІІД, АІІБ бастығының немесе оның орынбасарларының тапсыруымен берілген құжаттардың мерзімінде орындалуын бақылауды жүзеге асыру, құпия жəне құпия емес құжат айналымды жүргізу (бұйрықтар, шешімдер), жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау, тіркеу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қаралуын қадағалау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін, сондай-ақ азаматтарды қабылдау бойынша талдау жəне есеп беру, көбейту техникасымен, хат алмасулармен жұмыс істеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: орта-арнаулы, жоғары, заңгерлік, экономикалық, педагогикалық білімі болу керек, мемлекеттік тілді, іс-қағаздарды жүргізу негіздерін білуі қажет, компьютерді меңгере білуі, ҚР-дағы құпия режімімен қамтамасыз ету жөніндегі Нұсқаулықты білуі қажет. 12. Талдықорған қаласының ІІБ, Қарасай ауданының ІІБ қаржымен қамтамасыз ету тобының жетекші маман - бухгалтерлері (С-R-5, 2 бірлік). Функционалдық міндеттері: Ай сайынғы еңбекеақыны, енбек демалысына бір жолғы жəрдемеақыны есептеу (жергілікті, республикалық бюджет); депозиттік сомалар бойынша талдаулық есеп жүргізу, алименттерді, табыс салығын аудару жəне əлеуметтік қамсыздандыруға аудару; қатаң есептік бланкілердің жұмсалуы туралы есептер жəне əзірлейтін кестелер жасау; атқарушы парақтар бойынша ұсталынған сомаларды аудару кезіндегі пошталық аударымдардың көшірмелерін шығару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: орта-арнаулы, жоғары экономикалық білімі болу керек, мемлекеттік тілді, ІІБ жұмысын реттеуші нормативтік құқықтық актілерді жəне 1С Бухгалтерлік бағдарламасын білу, компьютерде жұмыс істей алу. 13. Алакөл ауданының ІІБ Көші-қон полициясы тобының жетекші маманы (СR-5, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: АІІБ бастықтарының немесе оның орынбасарларының тапсыруымен берілген құжаттардың мерзімінде орындауын бақылауды жүзеге асыру, АІІБ мұрағаты, Нысан-1 арыздарының мұрағат құжаттары бойынша жұмыс жүргізіп, мерзімі өту бойынша мемлекеттік сақтауға дайындалған іс құжаттардың қабылдауын жүзеге асыру, заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе арнайы-орта заңгерлік білімі болу керек, мемлекеттік тілді, іс-қағаздарды жүргізу негіздерін білуі қажет, компьютерді меңгере білуі, ҚР-дағы құпия режімімен қамтамасыз ету жөніндегі Нұсқаулықты білуі қажет. XII. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу Агенттігінің Ақтөбе облысы бойынша департаменті, 030010, Ақтөбе қаласы, Əбілқайыр хан даңғылы, 40, 103 - каб., анықтама телефоны: 8(7132) 560286, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Заңнаманың сақталуын бақылау жəне талап қою жұмысы бөлімінің бас маманы («С-О-5» санаты, 1 бірлік). Функционалдық міндеттері: ТМС-нің мемлекеттік тіркелімінің жергілікті бөлімін қалыптастыру жəне жүргізу, лицензиаттардың, табиғи монополия мен реттелетін нарықтар субъектілерінің қызметтерін бақылау бойынша жұмыстар жиынтығын жүзеге асыру; табиғи монополиялар мен реттелетін нарықтар туралы заңдылықтарды бұзуын анықтау бойынша ТМС, реттелетін нарықтар субъектісінің тексеруіне қатысу; əкімшілік өндіріс пен талап ету жұмыстарының жүзеге асырылуын бақылау; əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы іс қозғау; жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру; Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу агенттігі мен басшыларының тапсырмалары бойынша нормативтік актілердің жобаларын əзірлеуді жүзеге асыру. Департаменттің мүддесін прокуратура органдарында жəне сотта өкілеттілік етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: Жоғары заңгерлік білімі. Ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттiк қызмет өтiлi бiр жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес салаларда екi жылдан кем емес жұмыс өтiлi бар болған жағдайда ортадан кейiнгi бiлiмi барларға рұқсат етiледi. Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президентi туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкiметi туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттiк қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкiмшiлiк рəсiмдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтiн Қазақстан Республикасының нормативтiк құқықтық актiлерiн, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағыты стратегиясын бiлуi. Берілген санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Қостанай облысы бойынша департаменті, 110000, Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Əл-Фараби даңғылы, 115, 4 қабат, 411-бөлме, анықтама үшін телефондар: 8 (7142) 53-28-29, факс 54-33-65 бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдардың орнына конкурс жариялайды: 1. Табиғи монополиялар жəне бағаларды реттеу бөлімінің басшысы (С-О-4, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: Қостанай облысы бойынша табиғи монополиялар субъектілерінің Мемлекеттік тіркелімінің жергілікті бөліміне (бұдан əрі - Тіркелім) енгізілген табиғи монополиялар субъектілерінің қызметтерін реттеу мен бақылау жəне оның құрылуы мен жүргізілуін, сондай-ақ нарық субъектілерінің Мемлекеттік тізіліміне енгізілген тауар нарығында үстем немесе монополиялық жағдайдағы, реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағаларды бақылау мен реттеуді жүзеге асыру мəселелері бойынша жұмысты ұйымдастыру жəне бөлім жұмысына басшылықты жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігімен (бұдан əрі - Агенттік) табыстаған, Қазақстан Республикасы Үкіметімен белгіленген номенклатура бойынша қызметтерге (тауарларға, жұмыстарға), Агенттікпен табысталған теміржол көлігі, электр жəне жылу энергетикасы, мұнай өнімдері жəне газ, азаматтық авиация, порттық қызмет саласындағы тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайдағы, реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағаларды реттеу. Тізілімге енгізілген ТМС реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) немесе олардың шекті деңгейлерін, ТМС реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (қызметтеріне, жұмыстарына) тарифтік сметаларды бекіту, Тізілімге енгізілген ТМС реттеліп көрсетілетін қызметтерінің тарифтеріне (бағаларына, алымдар мөлшерлемелеріне) уақытша төмендету коэффициентін, ТМС реттеліп көрсетілетін қызметтерінің уақытша өтемдік тарифін, ТМС инвестициялық бағдарламалары мен жобаларын белгіленген тəртіпте бекіту. Тіркелімге енгізілген ТМС штат кестелерін, ТМС əкімшілік персоналының басшылық жасайтын қызметкерлерінің шекті еңбек ақысының деңгейін, ТМС негізгі құралдарының қайта бағалауын, ТМС оңалту жоспары мен тағайындалатын оңалту басқарушысының кандидатурасын, ТМС реттеліп көрсетілетін қызмет түрлері бойынша кірістердің, шығындардың жəне кірістірілген активтердің есебін бөлек жүргізу əдістемесін, ТМС есепке алу саясатын, реттеліп көрсетілетін коммуналдық қызметтердің (тауарларды, жұмыстарды) есепке алу аспаптарын сатып алу мен орнатуына төлемақының мөлшері мен механизмін өтеуді белгіленген тəртіпте келісу. Табиғи монополия салаларының реттеліп көрсетілетін қызметтерін (тауарларды, жұмыстарды) табиғи монополиялар саласына жатқызу нысанына талдауын жүргізу, Тіркелімге енгізілген, ТМС қызметіне тексеру жүргізу, тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) немесе олардың шекті деңгейлерін бекітуге арналған ТМС өтінімдерін қарау кезінде жария тыңдауларды өткізу. Заңнамамен белгіленген тəртіпте жеке жəне заңды тұлғалардың өтінімдерін өз құзыреті шегінде қарау. Бөлім құзыретіне енетін Сараптама кеңестерін, мəжілістерді, семинарларды жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастыру мен өткізу. Департамент пен бөлімнің жыл сайынғы жұмыс жоспарын құруына қатысу, бөлім жұмысына тікелей қатысты бұйрық, бағдарлама, іс-шаралардың орындалуына бақылау жүргізу, табиғи монополия субъектілерінің қызметін реттеу мəселелері бойынша Агенттіктің құқықтық актілерінің жобаларына ұсыныстарды əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білімі, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілерді, табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар саласындағы қарымқатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер, сондай-ақ компьютерде Word, Excel, e-mail, Internet бағдарламаларымен жұмыс істеу білу. 2. Табиғи монополиялар жəне бағаларды реттеу бөлімінің бас маманы (С-О-5, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне). Функционалдық міндеттері: Қостанай облысы бойынша табиғи монополиялар субъектілерінің Мемлекеттік тіркелімінің жергілікті бөліміне (бұдан əрі - Тіркелім) енгізілген табиғи монополиялар субъектілерінің қызметтерін реттеу мен бақылау жəне оның құрастырылу мен жүргізілуін, сондай-ақ нарық субъектілерінің Мемлекеттік тізіліміне енгізілген тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайдағы, реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, көрсетілетін қызметтеріне) бағаларды бақылау мен реттеу. Агенттікпен табысталған, Қазақстан Республикасы Үкіметімен белгіленген номенклатура бойынша қызметтерге (тауарларға, қызметтерге), Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігімен (бұдан əрі - Агенттік) табысталған теміржол көлігі, электр жəне жылу энергетикасы, мұнай, мұнай өнімдері жəне газды тасымалдау, азаматтық авиация, порттық қызмет саласындағы тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайдағы, реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, көрсетілетін қызметтеріне) бағаларды реттеу. Тізілімге енгізілген ТМС реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) немесе олардың шекті деңгейлерін, ТМС реттеліп көрсетілетін қызметтеріне (қызметтеріне, жұмыстарына) тарифтік сметаларды бекіту, Тізілімге енгізілген ТМС реттеліп көрсетілетін қызметтерінің тарифтеріне (бағасына, алымдар мөлшерлемелеріне) уақытша төмендету коэффициентін, ТМС реттеліп көрсетілетін қызметтерінің уақытша өтемдік тарифін, ТМС инвестициялық бағдарламалары мен жобаларын белгіленген тəртіпте бекіту. Тіркелімге енгізілген ТМС штат кестелерін, ТМС əкімшілік персоналының басшы қызметкерлерінің шекті еңбек ақысының деңгейін, ТМС негізгі құралдарының қайта бағалауын, ТМС оңалту жоспары мен тағайындалатын оңалту басқарушысының кандидатурасын, ТМС реттеліп көрсетілетін қызмет түрлері бойынша кірістердің, шығындардың жəне кірістірілген активтердің есебін бөлек жүргізу əдістемесін, ТМС есепке алу саясатын, реттеліп көрсетілетін коммуналдық қызметтердің (тауарларды, жұмыстарды) есепке алу аспаптарын сатып алу мен орнатуына төлемақысының мөлшері мен механизмін өтеуін белгіленген тəртіпте келісу. Табиғи монополия салаларының реттеліп көрсетілетін қызметтерін (тауарларды, жұмыстарды) табиғи монополиялар саласына жатқызу нысанына талдауын жүргізу, Тіркелімге енгізілген, ТМС қызметіне тексеру жүргізу, тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемелерін) немесе олардың шекті деңгейлерін бекітуге арналған ТМС өтінімдерін қарау кезінде жария тыңдауларды өткізу. Заңнамамен белгіленген тəртіпте жеке жəне заңды тұлғалардың өтінімдерін өз құзыреті шегінде қарау. Бөлім құзыретіне енетін Сараптама кеңестерін, мəжілістерді, семинарларды жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастыру мен өткізу. Бөлімнің жыл сайынғы жұмыс жоспарын құрастыруға қатысу. Конкурска қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білімі, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі, Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілерді, табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар саласындағы қарым-қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер, сондай-ақ компьютерде Word, Excel, e-mail, Internet бағдарламаларымен жұмыс істеу білу. 3. Талдау жəне ұйымдастыру жұмысы бөлімінің жетекші маманы (С-О-6, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіне).

Функционалдық міндеттері: ТМС реттеу проблемалары бойынша Сараптама кеңесінің секция отырыстарын ұйымдастыру, бөлім құзыретіне жататын мəселелер бойынша шешім қабылдау жобаларын əзірлеу. Мемлекеттік қызметшілердің бос лауазымды орындарына конкурс жүргізуді, мемлекеттік қызметшілерді аттестаттау, мемлекеттік қызметшілердің жеке істерін жүргізу мен олардың қызметтік тізімдеріне қажетті жазбаларды енгізу, мемлекеттік қызметті өтуімен байланысты шешімдердің рəсімделуіне бақылау жүргізу. Заңнамамен белгіленген тəртіпте, өз құзыреттілігі шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Құжат айналымының жедел есебін жүргізу, тапсырмалардың уақтылы орындалмауының себептерін анықтау, басшылықты олардың орындалуы туралы хабарландыру, шығыс хатхабарлардың Департаменттен шығуын ұйымдастыру, кіріс хат-хабарларды (заңды жəне жеке тұлғалардың өтінімдері) тіркелу, құжаттарды есепке алу карточкаларын жүргізу, АЖА қорының толтырылуын бақылау, сондай-ақ атқарушы жəне еңбек тəртібіне бақылау орнату. Департамент басшылығының жеке жəне заңды тұлға өкілдерін жеке қабылдауларын ұйымдастыру. Департамент қызметкерлеріне мемлекеттік тілді оқыту бойынша іс-шаралар мен жоспарлар əзірлеу, Департаменттің мемлекеттік қызметшілерінің біліктілігін арттыру бойынша курстар ұйымдастыру, құжаттардың аударылымын қамтамасыз ету, семинар, конференция, дөңгелек үстелдер жəне тағы да басқа іс-шаралардың өткізілуін ұйымдастыру. Бөлім мен Департаменттің жыл сайынғы жұмыс жоспарларын құрастыруға қатысу, Департамент жəне бөлім жұмысына тікелей қатысы бар бұйрық, бағдарлама, іс-шаралардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, заңгерлік, гуманитарлық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда орта арнайы экономикалық, заңгерлік, гуманитарлық білімі барларға рұқсат етіледі, Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік құқықтық актілерді, табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар саласындағы қарым-қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін білу. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалдық міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер, сондай-ақ компьютерде Word, Excel, e-mail, Internet бағдарламаларымен жұмыс істеу білу. XIII. Астана қаласының Статистика департаменті, 010000, Астана қ., Желтоқсан к-сі, 22 үй, анықтама үшін телефон: 8 (7172) 31-95-94, 31-62-53, электрондық пошта z@ stat.kz бос мемлекеттік əкімшілік «Б» корпусының лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Құжаттамалық қамтамасыз ету басқармасының жетекші маманы (С-О-6) лауазымына – 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Департаментте мемлекеттік тілдің жүзеге асуын қамтамасыз етеді. Департаментте іс жүргізуді мемлекеттік тілде жүргізуді ұйымдастыру жəне қадағалау, статистикалық жəне талдамалы материалдарды аудару. Де м ы ж ЭҚАБЖ м ж шы ы ы ы ж Қы м ж ы ы ы ы ы ы ж м м ы Д м шы ы ы ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Қ ы ы ы ы ы м м ы м ы ы ым м м ы ым м ж ы ыж ы мж ы ы ы ы ы м м ы м ы ы ым м м ы ым м ж ы м Қы м к р и ик ы қ рм ының ж кш м м ны С О л ымын рл к қы ш н қы м к р ң л к м м лы ы к ң н ж йн Ф нкци н л ық м н р С ы ж мы ж ы ж ым м ы ы ж ы ж м ым ы м ж ыж ж ы ы ы м м ы Д м шы ы ы ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ə м ы ым м ж м ж жы м м ж ж м ым м м ы ы ым м ж ы ы ы ым ы ы ыж ы мж м ы ым м ж м ж жы м м ж ж м ым м м ы ы ым м ж ы ы ы ым ы ы ы м Өн рк п ж н ыл ш р шылы ы и ик ы қ рм ының ж кш м м ны С О л ымын рл к Ф нкци н л ық м н р С ы ж мы ж ы ж ы м м ы ы ж ы ж м ы м ым ж ыж ы ы ы м м ы Д м шы ы ы ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ə м ы ым м ж м ы м ы ы ым ж м м м ж ы ы ы ым ы м ы ш шы ы ы ым ы ы ы ж ы мж м ы ым м ж м ы м ы ы ым ж м м м ж ы ы ы ым ы м ы ш шы ы ы ым ы ы м Қ рылы ж н ин ици и ик ы қ рм ының ж кш м м ны СО л ымын рл к қы ш н қы м к р ң л к м м лы ы к ңн ж йн Ф нкци н л ық м н р С ы ж мы ж ы ж ы м м ы ы ж С ы ы ы ы ы ш ы ж м ым ым ж ыж ы ы ы м м ы Д м шы ы ы ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Э м ж м ж ы ы ы ым ы м ы ы ым ж м ым ы ыж ы мж м ж м ж ы ы ы ым ы м ы ы ым ж м м м ым ы ы м Б и ик ы қ рм ының ж кш м м ны С О л ымын рл к м қы ш н қы м к р ң л к м м лы ы к ң н ж йн Ф нкци н л ық м н р Ə м ж м ж ы м м ы ы ж Т ы ыы ы ы Б ы м ы С ы ы м ы м ы ж ы ы ым м м ы С ы м м ж ы ы ж м ым ым ж ыж ы ы ы м м ы Д м шы ы ы ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ə м ы ым м ж м ж жы м м ж ж м ы м м ы ы ым м м м ы ш шы ы ы ым ы м ж ы ы ы ым ы м м ы ы ым ы ыж ы мж м ы ым м ж м ж жы м м ж ж м ы м м ы ы ым м м м ы ш шы ы ы ым ы м ж ы ы ы ым ы м м ы ы ым ы м Қ ржы и ик ы қ рм ының ж кш м м ны С О л ымын рл к Ф нкци н л ық м н р С ы ж мы ж ы ж ым м ы ы ж Қ жы ы ж мы ы ы м ы ы ы ы ы ж м ым ым ж ыж ы ы ы м м ы Д м шы ы ы ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ə м ы ым м ж м ж жы м м ж ж м ым ы ыж ы мж м ы ым м ж м ж жы м м ж ж м ым ы ы м X V Қ қ н Р п лик ы Өң рл к м мини рл Қ рылы ж н р ын й к мм н л ық ш р шылық р к ми н ң Ж м ыл лы ы йынш м мл к к л қ рылы қыл ж н лиц н и л п р м н ММ Т р қ л ы Ж л қ нк ш қ Анық м л ф ны м к нж йы йынш м мл к к к мш л к л ым р рн л к нк р ж ри л й ы П ы ы ш м м ы ыС О Ф нкци н л ық м н р М м ы ы ы ж ы м м ы ы ш м м ы ым ы ш ж ж ж м м ы мы ы ы ж ы ым ы м м ы м ж ы ж ы ш ым ы ы ы ж ы ыж м м ы ы ж ыыш м м ым м м ы М м м м м ым ы м м ы ы ы м ы ы ш ы ы ым м ым ы ы ы м м ы ы ж м ж м ы ым ым ы ж м м ы м м ым ж м ы м м ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ж ы м м ы ы ы ш М м ым жы м м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы жы м м ж мы ж м Қ Р ы ы ы ы ыж ы ы ым ы Т ы ы ы ы М м ы ж ы ҚР ы м м ы ы ы ы ы Қ Р ы ы м ы ы ж О ы ы ым ы ш ф ы м ы ш ж м м ы М м ы ы ы м м м ы ыС О Ф нкци н л ық м н р Қ ы ы м ы ы м ы м м ы ы ы ы ж ы ы ы ж ж ы ы ж ж ы ы ы ж ы ы ы ж м ш м ж ы ы ы ы ж ж ж ы ы ы ы ы ы ы ш ы ы м ы ым ы м ы шы м ж ы ы ж ы ж м м ы м ы ы ж мы ы ы ы ы м ж ж мы ы ы ы ы ы ж ы ж ы ы ы ы ы ж ы ы ы ж ю м ы шы ы ж ы ж ж ым ы ы ы м ы ш ж м ы м ж м ы жы ы ж С ы ы ы м ы ш м м ым ы ш К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ж ы м м ыы ы ш Қ ы ы Қ ы ы м ы ым ы ж ы м ы м С м К ы ы ы м Г ы ы ы ж м м А м ж ым м ы ы ы М м ым жы м м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы жы м м ж мы ж м Қ Р ы ы ы ы ыж ы ы ым ы Т ы ы ы ы Л ы ҚР ы м м ы ы ы ы ы Қ Р ы ы м ы ы ж О ы ы ым ы ш ф ы м ы ш ж м м ы Л ж м м м ы ыС Ф нкци н л ық м н р м ы ж мы м м ы ы ы ы м ш ы ж м м ы ы С ы ы ы ж ы ы ым м ж ы м ы ж м м ы ы ы ы м ым ж ж ыж ж ы ы м ы ш К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ж ы м м ыы ы ш Қ ы ы Қ ы ы м ы ым ы ж ы м ы м С м К ы ы ы м Г ы ы ы ж м м м м ым жы м м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы жы м м ж мы ж м Қ Р ы ы ы ы ыж ы ы ым ы Т ы ы ы ы Л ы ҚР ы м м ы ы ы ы ы Қ Р ы ы м ы ы ж О ы ы ым ы ш ф ы м ы ш ж м м ы Əк мш л к қ қық ық ж мы р л м н ң м м ны л р н ы СО рл к Ф нкци н л ық м н р Д м м жы ы ж ы ы ы ш ж ж ым ы ж м ы ы ж ш ж ы ы ы м ы ш ы жы ы ж ы ы м м ы ю ж м ы ы ж ж ы ы жы ы ы ы ж ы ы Д м ш м м ы м ы ж ы ы ш м м ы ж ы жы ы ы Т ы ж м ы м ым ы ш ы жы ы м ж ж ы ы ы К м жы ы ж мы м ы жы ы ж ы ы ы ы ы ж ы ш ы ы Б ы ы ш ы ы м ы ж ж ы ы ы ы Ұ ы ы ж мы м ым ы ш ы шы ы ы ш ы Бю ж ы ы ж ю ж м м ыж ы ж ж мы шы ж ы ы ы м ы ж А ым ы ж м ы Б ж ы м ш ы м ы ж К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р ж ы м м ы ы ы ш Э м м Е ж м Қ жы М м ым жы м м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы жы м м ж мы ж м О ы ы ым ы ш ф ы м ы ш ж м м ы XV Ақм л лы ының Ə л Д п р м н К кш қ М Г р кий к й нық м л ф н ры м мл к к к мш л к л ым р рн л к нк р ж ри л й ы Ə л п р м н йым ыр қыл ж н к р ж мы ы л м н ң ж кш м м ны С О рл к Ф нкци н л ық м н р ы м м ж ж ж м м ы ы ы ш м ы м ж ымы м м ым ы ым ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Б м ы ж ы м м ж м м м ж м м ы ы ы ш Қ ымш ф ы м ы ш ж м м м м ю ж мы Е н к л ны Ə л қ рм ының м м ны ж йнн қы м к р ң ж к л ж н л йл ны ы м лы к ң н С R рл к Ф нкци н л ық м н р Т ы ю ым ы ы ш ш ш ж ж ы ж ы ю ж ф ж м м ы ы ы ы ж ж м ж ж ы м м жж ы ы ы м ым ы м ы м ы м м ы ы ж ы Жы жым ы м м м ы ы ы ж ы ы м м ы жы жым ы м ы ы м жы жым ы м ж ы ы ы м ы ы ы ы ы м м ы ы ы ы ш м ы м ы ы ж ж ж ж мы м м ы м ы ы ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р ж ы ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы жы м м м м м ым жы м м ыж ы м м ж Қ ымш ф ы м ы ш ж м м м м ю ж мы Ж рқ йын ны Ə л қ рм ының ж кш м м ны С R рл к Ф нкци н л ық м н р Т ы ю ым ы ы ш ш ш ж ж ы ж ы ю ж ф ж м м ы ы ы ы ж ж м ж ж ы м м жж ы ы ы

м

ым ы м ы м ы м м ы ы ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р ж ы м м м Қ ымш ф ы м ы ш ж м м м м ю ж мы Қ қ н Р п лик ының Ə л мини рл Ақ лы ы Ə л п р мн ин к Ақ қ л ы А й ң ылы л к р н ық м к нж йы www d k b k қп р ық л ф н р ф к м мл к к к мш л к л ым рын рн л к нк р ж ри л й ы М р к ны Ə л қ рм ының шы ы C R н ы рл к Ф нкци н л ық м н р Б м ы ж ы ж мы ы шы ы ж ы м ы м м ы ыж жы жым ы м ы ы ы ш ж мы ы ы ы ж ы ы ы ы м ы ы ы ым ы м ы ж ы м ш ыы ы ш ж ж ы мш ы шы ы ы ш ж ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р М м ым ш жы м м ж ы м м ы ы ш ш ж ы ы ы Ш ж ы м ым м м ы ы ш ы ж м м ым жы м м м м шы ы м ым ж мы жы м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы ж мы жы м м ы ш шы ы ым жы м м ж ы ы ы м ы ы ш Қ Р ы ы П ж ы ы м ым ы м м ы ы м ш ж ы ы ы Ш ж ы м ым м м ы ы ш ы ы ы ым ж ы Қ Р ы ы К ы Қ Р ы ы Қ Р ы ы П ы Қ Р ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ Р ы ы Ү м ы К ы ы Қ Р ы ы М м ым ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Ə ы ы Н м ы ы ы Ж ж ы ы ш ы ы ы ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы Қ Р ы ы м ы ы Қ С ы ы м м ж ы ы ы Ақ лы ы Ə л п р м н н ң н рм и к қ қық ық к л р н рк лмнң м м ны C О н ы қы ш н қы м к р ң л к йл ны ы қ ымш м лы л к ңн рл к Ф нкци н л ық м н р Н м ы ы ж ҚР м ы ы м ж НҚА ҚР НҚА м м м ш АҚАО ж ым НҚА м м м ы ы ы ы ҚР ƏҚ К ы ы ш мш ш м ы ы НҚА м м ж ж ы м м ы ж ы ш шы ы ы ж ю ы ы ы ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ж ы м М м ым жы м м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы жы м м ж мы ж м Қ Р ы ы К ы Қ Р ы ы Қ Р ы ы П ы Қ Р ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ Р ы ы Ү м ы К ы ы Қ Р ы ы М м ым ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Ə ы ы Ж ж ы ы ш ы ы ы ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы Қ Р ы ы м ы ы Қ С ы ы м м ж ы ы ы Ақ лы ы Ə л п р м н н ң қ қық ық н р ж н лыққ ң рл к к м к к р л м н ң ж кш м м ны C О н ы рл к Ф нкци н л ық м н р Б м ы ш ж м ы м ы ы ы ш ж мы ж ы ы ж мы ы ж ы ш ы ыж Ə м ы ым Қ ы ы ж ы ы ы ж мы ы ж ы ж ж м ыж ы ы ы ы ым ы м ы ы м ж мы ы ы ж ы м ы ым м м ы ы ым ы БАҚ Қ ы ж мы ы ж БАҚ ы ы м Ə м WEB ы ы ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ж ы м м Ж мы ж ж Қ Р ы ы К ы Қ Р ы ы К ы Қ Р ы ы Қ Р ы ы П ы Қ Р ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ Р ы ы Ү м ы К ы ы Қ Р ы ы М м ым ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Ə ы ы Ж ж ы ы ш ы ы ы ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы Қ Р ы ы м ы ы Қ С ы ы м м ж ы ы ы Ойыл ны Ə л қ рм ының ж кш м м ны C R н ы рл к Ф нкци н л ық м н р А м ы ы ж ы ы ым ы ы ы ы м ы ж ы ж ы м ы ж ж ж ы м ы ы ж ф К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ж ы м м Ж мы ж ж ҚР К ы ҚР Қ Р ы ы П ы Қ Р ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ Р ы ы Ү м ы ҚР М м ы м ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Ə ы ы Ж ж ы ы ш ы К ы ы Қ С ы ы м м ж ы ы ы ж Қ ны Ə л қ рм ының ж кш м м ны C R н ы рл к Л ым ық қы ы ж мы қ р н жыл рын Ф нкци н л ық м н р ж ж м ы ы ы ж ы ы ы ы м ы ж ы ж ы м К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р Ж ы м м Ж мы ж ж ҚР К ы ҚР Қ Р ы ы П ы Қ Р ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ Р ы ы Ү м ы ҚР М м ы м ы Сы ж м ы ы ы Ə мш м ы Ə ы ы Ж ж ы ы ш ы К ы ы Қ С ы ы м м ж ы ы ы XV Қ қ н Р п лик ы Қ ржы мини рл С лық к ми нңҚ р н ы лы ының С лық п р м н ММ Қ р н ы қ Чк л к ш лм нық м л ф н ры ф к л к р н ық м к нж йы dk p @ k m dk Қ р н ы лы ы йынш лық п р м н н ң Қ рқ р лы ны йынш лық қ рм ы ММ Қ рқ р лы қ А к р к ш лм нық м л ф н ры ф к л к р н ық м к нж йы k d b @k k k m dk Қ р н ы лы ы йынш лық п р м н н ң Ш ны йынш лық қ рм ы ММ Ақ Аюлы к Ш р н й Жыр к ш лм нық м л ф н ры ф к л к р н ық м к нж йы n ku @h k m dk Қ р н ы лы ы йынш лық п р м н н ң Қ р ж л қ л ы йынш лық қ рм ы ММ Қ р ж л қ Т йын к к ш лм нық м л ф н ры ф к л к р н ық м к нж йы m @k k m dk к мш л к м мл к кл ым рн л к нк р ж ри л й ы Қ р н ы лы ы йынш лық п р м н н ң Қ рқ р лы ны йын ш лық қ рм ы ММ лық ық қыл лмнң м м ны ж йн л к м н рн л н м лы м р м н рл к С R к ри ы Ф нкци н л ық м н р ыж ж ш шы ы ы ы ы ы ш ж м ы ж ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р м ы мС ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы ы Қ р н ы лы ы йынш лық п р м н н ң Ш ны йынш лық қ рм ы ММ лық л ш л рм н ж мы ж лмнң м м ны ж й н л к м н рн л н м лы м р м н рл к С R к ри ы Ф нкци н л ық м н р ы ш ы ж ы ш ж мы ы м ж ы ш К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р м ы мС ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы ы Қ р н ы лы ы йынш лық п р м н н ң Қ р ж л қ л ы йын ш лық қ рм ы ММ лық ық қыл ж лмнң м м ны рл к СR к ри ы Ф нкци н л ық м н р ыж ж ы ш шы ы ы ы ы ы ш ж м ы ж ы ш ы ы ж ю ж ы ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р м ы мС ы ы ым ы м м ы ы ы ы ы м ы ж м ы ы XV ҚР Қ ржы мини рл Қ ын шылық к ми Шы ы Қ қ н лы ы йынш Қ ын шылық п р м н н ң Үрж р н ық қ ын шылық қ рм ы ШҚО Үрж р ны Үрж р А ыл й н ң нық м л ф ны м мл к к к мш л к л ым рн л к нк р ж ри л й ы Оп р ци лық п ың м м ны қ ын шы ы С R н ы рл к Ф нкци н л ық м н р м ш ы ш ы м ш ы мш ы ы ж Қ жы ы ы ы ы мш ы ж ы м м ж мы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р ж ы м ы жы ы ы ж ы ы м М м ым жы м м м ы ы ы ым ы ф ы ы ы ы ж мы жы м м м м ы жы ы м шы м ы ж м Бю ж К м ю ж мы Қ қ н Р п лик ы Қ ржы мини рл Қ ын шылық к ми нң Қ р н ы лы ы йынш Қ ынышылық п р м н С р н қ л лық қ ы н шылық қ рм ы Қ р н ы лы ы С р н қ л ы Ж м ыл к ш А й ңық м ш н л ф н р л к р н ық п ш ы D Muh m dk m @m nfin k к мш л к м мл к кл ымын рн л к нк р ж ри л й ы Оп р ци лық ының м м ны қ ын шы ы н ы C R рл к Ф нкци н л ық м н р К ж мы ы м м ы м м м м ж ж ы ы ы ю ж ы ш мш ы ы ю ж ы ш ы ш м ш ы ы ш ы ш ж ю ж ж жы ы ы ш ж ы ы ы ш ы ы ш м ы К нк р қ қ ы шылыр қ йыл ын л п р м ы ж ы м О м м м ым жы м м м м м жы ы жы м м ж мы ж м К м ю ж мы Ұлы н ық қ ын шылық қ рм ы Қ р н ы лы ы Ұлы ны Ұлы л ы А йк ш й нық м л ш н л ф н р л к р н ық п ш ы E Akb @m nfin k к мш л к м мл к к л ымын рн л к нк р ж ри л й ы Оп р ци лық ының м м н қ ын шы ы қы ш н қы м к р ң л к м м лы ы к ң н н ыC R рл к Ф нкци н л ық м н р Т ш ыж м ы м ы ж ы ш ыж ы ы м м ж мы А ы ш ыж м ы м ы ы ш ш ы ш ы ж ы ы ж ж ы ы ы К нк р қ қ ы ы шыл р қ йыл ын л п р м ж ы м ы м м м ым жы м м м м м жы ы жы м м ж мы ж м К м ю ж мы XV Қ н й лы ының пр к р р ы Қ н й қ л ы Ал ын рин к ш й нық м ш н л ф н р л к р н ық м к нж йы k p@p ku k к мш л к м мл к к л ым к нк р ж ри л й ы Қ н й лы ы пр к р р ының қ ржы ж н қп р н ыр лмнң шы ы С О н ы рл к Ф нкци н л ық м н р ю ж ж жы м м ы ы ж ы мш ш шы ы ж ы ы ж ж мы ы м ы ш Б м ж мы ы ым ы ж ж ы шы ы м ю ж ы ж мы ы Б ы ыш ы ы м м ш ы ы ы м ы ы м ж ш ы ы ы ы ы м ш ж ы ы Ашы ыж ж ж мы ы ы м ж ым м ы ы ш ш ы ж ы мш ш шы ы ж мы ы м м ы жы ы м ш ш ы ш ы ы ы ы ым ы ы ы ы ж м ы м м ы м ы ы ж мы ы ы ж ы К м ж ж мы ы ы ж мы ы ы шы ы ы ы м ы ы К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р м ж ы м ы м м ым м жы м ы ы ым ы ф ы ы ы ым м жы м Қ Р ыП ж ы ы м м м м м ы ы ж ы м м ы ш м ш ы ы ш Р ы м м м м ы ы ш ш ж ы м м м ы м ы ым ж Қ Р ы ы К ы Қ Р ы ы П ы Қ Р ы ы П м ж ы ы ы м ы Қ Р ы ы Ү м ы Қ Р ы ы ы ы Қ Р ы ы М м ым ы Ж м ы ы ы Ə мш м ы Ж ж ы ы ш ы Қ С ы ы м м ж ы ы ы ҚР П Ж ы ф ы м ы ж м м Оы ы ым ы ш ф ы м ы ш ж м W E Em м ю м м ж мы Қ н й лы ы пр к р р ының Апп р ының м м ны С О н ы рл к Ф нкци н л ық м н р ы ы ы м ы ы м ы ы ы БАҚ мы ы ым ы ж П ы м ж м ы ы ы ш ым ж м ж ы ж ы PR ы ф ы ф БАҚ ж м ж О ы ы ы ы ж м ы ы ж мы ы ым ы ы ым ж ы ы ж мы м ы ы ж ы Им ж м ы ы м ы ш ы ж Қы м БАҚ ж ы ж ы ым ы М м ж м м ы ы ҚР Б ы ы м ы ы ы ы ы ы м ыж ы ж К нк р қ қ ы шыл р қ йыл ын л п р м ж ы ж ф

(Соңы 9-бетте).


www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

Бос әкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру

 Спорт Елімізде денешынықтыру мен спорттың бұқаралық сипатта дамуына айрықша көңіл бөлінуде. Бұл мақсатта атқарылатын жұмыстар ел дамуының ұзақмерзімді «Қазақстан-2050» Стратегиясында айқын көрініс тапты. Маңызды құжатта Елбасы 2020 жылға дейін халықтың 30 пайызын денешынықтыру жəне спортпен айналысуын қамтамасыз ету туралы жаңа міндеттер қойды. Бұл міндет – «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты биылғы Жолдауда да көрініс тауып, ұлт денсаулығына, саламатты өмір салтын ұстану мен спортты дамытуға айрықша мəн берілді. Өйткені, Ұлы ұлт болып қалыптасу жолындағы Мəңгілік Ел идеясының бір ұстыны – денешынықтыру мен спорт. Ел тұрғындары жасының ұзақтығын 80 жасқа жеткізу үшін де саламатты өмір салтымен бірге, денешынықтыру мен спорт өте маңызды рөл атқарады.

(Соңы. Басы 8-бетте).

Жеѕіс жаттыєу залынан басталады Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Облыс əкімдігінің денешынықтыру жəне спорт басқармасының басшысы Гамлет Қайнарбеков осы тұрғыда өңірде бірқатар жұмыстар атқарылғанын айтады. Соңғы жылдары денешынықтыру мен спортты дамыту жөнінде ұйымдастырылған жұмыстардың нəтижесінде спортпен айналысатын облыс тұрғындарының, оның ішінде жастардың саны едəуір артқан. Спорт мекемелерінің материалдық-техникалық базалары да бұрынғыдан нығая түскен. Қалалар мен аудандарда жаңадан спорт алаңдары мен спорт залдарын салу жəне бұрынғыларын жөндеу,

Бұл көрсеткіш жалпы оқушылар санының 29,4 пайызын құрады. Оның ішінде мектептен тыс спорт секцияларында 35886 спортшы, ал 32 спорт мектебінде 18 579 спортшы қамтылды, – дейді облыс əкімдігінің спорт жəне денешынықтыру басқармасының басшысы. Облыс аумағында соңғы жылдары баса назар аударылған мəселе заман талабына сай жаңа спорт нысандарын көбейту болды. Соның нəтижесінде біз «Тараз-Арена» спорт сарайының пайдалануға берілгеніне куə болдық. Бұл қуанышты облыс тұрғындары ондаған жылдар бойы күткені де рас. Сəулеттік бет-бейнесі ерекше бұл нысанды облыста жұмыс сапарымен болған

Дарынды спортшы балалар мектеп-интернаты.

қалпына келтіру қарқыны үдейе түсіпті. Мысалы, 2012 жылы облыста халыққа 1973 спорт нысаны қызмет етсе, ал өткен жылы оның саны 1986-ға жеткен. Оның ішінде 19 стадион, 665 футбол алаңы, 544 спорт залы, 644 спорт алаңшалары жəне 114 басқа да нысандар бар, дейді облыс спортының жетекшісі. Ең бастысы, облыс əкімі Кəрім Көкірекбаев денешынықтыру мен спорттың өңір үшін өзектілігін түсініп, саланы қаржылық жағынан қолдап отырғанын айтты. Мы салы, өткен жылы облыс спортының қаражаты 5,43 миллиард теңгені құраған. Ал материалдық-техникалық базаны нығайту мақсатында 408,6 миллион теңге қаражат бөлінген. Сондықтан басқарма спорт саласын дамытуға жəне қолда бар спорт нысандарының мүмкіндіктерін толық пайдалануды басты назарда ұстап отыр. – Біз жұмысты үш бағытта ұйым дастыруды қолға алдық. Бірін шіден, бұқаралық спортты дамыту, екіншіден, жоғарғы спорт жетістіктеріне қол жеткізу жəне үшіншіден, кең ауқымды іс-шаралар өткізу. Осындай жоспарлы жұмыстың нəтижесі де байқала бастады. Бүгінгі күні өңірде денешынықтыру жəне спортпен жүйелі түрде шұғылданушылар қатары 234,7 мың адамға жетті. Олардың басым бөлігін мектеп оқушылары, орта жəне жоғары оқу орындарының студенттері құрайды. Өткен жылы облыс бойынша мектеп жасындағы 54465 оқушы спорт секцияларында тұрақты түрде спорт түрлерімен шұғылданды.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев та көріп, оң бағасын берді. Бұл кешенде 13 спорт залы бар. Оларда бір күнде 2,5 мың адам 18 спорт түрі бойынша жаттығу жасай алады. Спорт сарайының əмбебап ойын залы (кіші футбол, волейбол, баскетбол жəне гандбол) халықаралық деңгейдегі жарыстарды өткізу стандартына сəйкес. Сондықтан алдағы уақытта «Тараз-Арена» спорт сарайында ел чемпионаттары мен əлемдік жəне халықаралық дəрежедегі жарыстарды ұйымдастыруға толық мүмкіндік бар. Сондай-ақ, Тараз қаласында – 3, Жаңатас қаласында – 1 спорт кешені халық игілігіне берілді. Кеңес өкіметі кезінен келе жатқан Орталық стадионның үсті УЕФА талаптарына сəйкес еуропалық стандартқа бейімделіп жабылуы да Тараз қаласының ажарын аша түсті. Мұнда енді қуаттылығы 1200 люксті жарықтандыру көздері орнатылмақшы. Қаратау қаласындағы «Лашын» футбол командасы спорттық базасының құрылысы да аяқталған. Ал биылғы жылы Мойынқұм жəне Жуалы аудандарынан спорт залдар салу, Тараз қаласынан шағын футбол, баскетбол жəне волейболға арналған жасанды көгал төселген əмбебап спорт алаңдарының құрылысын қолға алу көзделуде. Облыс орталығындағы №3 облыстық олимпиада жеткіншектерін даярлайтын балаларжасөспірімдер спорт мектебіне денешынықтыру-сауықтыру кешені құрылысын бастау, «Еврохим» ЖШС-і есебінен Қаратау қаласында №26 балалар-жасөспірімдер спорт

9

мектебіне денешынықтырусауықтыру кешенін салу жоспарланыпты. – Облыста спорттың таэквондо, кикбоксинг, ат спорты ойындары, акробатика, каратэ-до, регби сияқты түрлерінен ел чемпионаттары өткізілсе, армрестлингтен Азия кубогы, еркін күрестен көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері Дінмұхамед Қонаевты еске алуға арналған халық аралық жарыс жəне бəрімізге белгілі «Еуразия барысы» турнирі өткізілді. Қазақ елінің атын əлемге танытқан бұл турнир мемлекетімізде тұңғыш рет ұйымдастырылып отыр. Сондай-ақ, облыста талантты жас спортшылардың қатары да жыл санап өсіп келеді. Олардың арасында бокстан əлем чемпионатының күміс жүлдегері Назерке Жұрғараева, акробатикалық жолда секіруден əлем кубогының қола жүлдегері Еркебұлан Абдуллаев, велоспорттан Азия чемпионатының күміс жүлдегері Нұрболат Күлімбетов, дзюдодан жастар арасында Еуропа кубогының жеңімпазы Роза Доқтырбаева, таэквондодан Еуразия ойындарының жеңімпаздары Аяулым Сұлтанбаева, Сұлтан Қалибек, самбо күресінен жастар арасындағы əлем чемпионатының күміс жүлдегері Марат Ниг матуллаевтар бар. Айрықша айта-

«Тараз-Арена» спорт сарайы.

жанкүйерлерін қуанышқа бөледі. Каратэ-додан Токиода өткен əлем чемпионатында Гузалия Гафурова əлем чемпионы тұғырына көтерілді. Ал Татьяна Верина, Дмитрий Трубин сияқты спортшылар армрестлингтен өткен əлем чемпионатында алтын медаль иеленсе, Заир Ахмедов қола медальға қол жеткізген. Жалпы, Жамбыл өңірі армрестлинг шеберлерінің алтынына бай десе де болғандай. Өткен жарыс жылында жас ерекшеліктері бойынша олар əлем чемпионатында 11 медаль олжаласа, оның 6-уы алтыннан болды. Бокстан жастар арасындағы Азия чемпионатында Айтжан Шілеев, дзюдодан Оразəлі Ермекбай, жүзуден Эльмира Айғалиева, грек-рим күресінен Əбунəсір Өмірзақ, велоспорттан Магомед Мамедов жеңімпаз атанды. Қазақстан құрама командасының негізін құрайтын «Айша бибі» су добы клубының қыздары əлем чемпионатына қатысып 11-орынға тұ рақтап, ал Ресей ашық чемпионатына 6-орынға көтерілді. Сондай-ақ, «Тараз» футбол клубы республика кубогы жарысында нəтижелі ойын көрсетіп, ақтық кез десуде Қарағанды қаласының «Шахтер» командасымен кездескені белгілі. Өткен жылы «Əулие ата» көкпаршылар командасы Қазақстан Республикасының 7 дүркін чемпионы атанса, «Ақ бидай» ауыл спорты ойындарының да жеңімпазы болды. Ал жастар құрама командасы ел біріншілігінде ешкімге дес бермесе, жасөспірімдер командасы күміс жүлдені қанжығасына байлады.

заңгер), баспасөз хатшысы қызметінің функционалдық бағыттары бойынша тиісті салада кемінде бір жыл өтілі болған жағдайда орта кəсіптік білім рұқсат етіледі.Міндетті түрде мемлекеттік тілді білуі қажет. Тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» ҚР Президентінің Жолдауын, сондай-ақ функционалдық міндеттерін орындауға қажетті басқа міндетті білімі. Word, Excel, E-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. Солтүстік Қазақстан облысының прокуратурасы, 150008, Петропавл қаласы, Қазақстан Конституциясы көшесі, 15-үй, тел. 8(7152) 46-51-97, 46-14-87, электрондық мекенжайы sk-otdkanc@prokuror.kz, бос қызмет орындарына конкурс жариялайды: Мамлют ауданы прокуратурасының жетекші маманы (C-R-5 санаты) - 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау, есепке алу, тіркеу, жүйелеу, алғашқы өңдеу, сұрыптау жəне одан əрі мақсатына, қажеттілігіне қарай жолдау, тапсыру, тіркеу-бақылау карточкаларының, электрондық мəліметтер базасының белгіленген нысанының тиісті бөліктерін қалыптастыру жəне толтыру. Іс қағаздарын жүргізу, ақпараттарды жинау, өңдеу жəне ұсыну үшін арналған компьютерлік техникаларды қолданумен байланысты түрлі операцияларды орындау. Аудан прокуратурасының мұрағатын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіптік заң білімі немесе экономикалық білімі немесе құжаттама жүргізу немесе гуманитарлық білімінің болуы, орта кəсіптік заң білімі немесе экономикалық білімі немесе гуманитарлық білімінің болуы рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Жемқорлыққа қарсы күрес туралы» заңдарын, Қазақстан Республикасы Президентінің 03.05.2005 жылғы жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметкерлерінің Ар-намыс Кодексі» (Мемлекеттік қызметкерлердің қызметтік этикасы), Қазақстан Республикасының «Прокуратура туралы», «Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы», «Ұлттық мұрағаттық қор жəне мұрағаттар туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Мəдениет, ақпарат жəне қоғамдық келісім министрлігінің Мұрағаттар мен құжаттаманы басқару жөніндегі комитеті төрағасының 2003 жылғы 29 сəуірдегі № 33 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік ұйымдарында құжаттау мен құжаттаманы басқарудың Тұрпатты ережелерін, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерін, іс жүргізу жəне мұрағат ісін жүргізу жөніндегі əдістемелік жəне басқа да материалдарды, Қазақстанның 2050 жылға дейінгі даму стратегиясын, іс жүргізу жəне мұрағат ісін жүргізу жүйесін, іс номенклатураларын құру тəртібін, уақытша жəне тұрақты сақтау істерінің тізімін жасау, белгіленген есеп жүргізу, оларды мұрағатқа тапсыру тəртібі мен уақытын білу. Word, Excel, E-mail, Internet компьютерлік бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Қарағанды облысының прокуратурасы, 100000, Қарағанды қаласы, Құрылысшылар даңғылы, 28 «а»-үй, тел. 8(7212) 35-35-95, 35-34-83, электрондық мекен-жайы krg-otd-kanc@ prokuror.kz, бос əкімшілік мемлекеттік қызметтерге конкурс жариялайды: Облыс прокуратурасының Аппаратының (басқарма құқығында) бас маманы (С-О-5 санаты) – 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Ақпараттық-құқық түсіндіру жұмысының жағдайына талдау жасау, тиімділікті көтеруге бағытталған шаралар қолдану. Бұқаралық ақпараттық құралдарда жариялануға жататын материалдарды іріктеп, мақалалар дайындау. Құқық түсіндіру жұмысын жүзеге асыруға бағытталған іс-шараларды ұйымдастырып, үйлестіру. Жол берілген заң бұзушылықтар туралы бұқаралық ақпаратттық құралдарда жарияланған мақалаларды зерделеп, іріктеу. Қазақстан Республикасы прокуратура органдарының Имидждік бағдарламасының жүзеге асырылуын қорытындылау. Құқықтық ақпарат мəселелеріне қатысты статистикалық есептерді қалыптастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары, орта білімнен кейінгі білімі болған жағдайда мемлекеттік қызметте бір жылдан кем емес жұмыс өтілі немесе журналистика, заңгерлік саласында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі. Дербес компьютерде, оның ішінде, графикалық жəне мəтіндік редакторларда, тұйық жəне ғаламдық компьютерлік жүйеде жұмыс істеу тəжірибесі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Прокуратура туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Мемлекеттік құпиялар туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарын,басқада нормативтік құқықтық актілерін, əдістемелік жəне өзге де құжаттарды, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағыты» ҚР Президентінің Жолдауын, компьютерлік, көшірмелік техниканы, электрондық байланыс құралдарын пайдаланудың негізгі ережелерін білу. 2. Облыс прокуратурасының əлеуметтік-экономикалық саладағы заңдылықты қадағалау басқармасының жетекші маманы(С-О-6 санаты) – 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Бас прокуратураның мəліметтер базасын қадағалау саласы бойынша прокурорлық актілермен толықтыру, экономикалық сұрақтар негізінде қорытынды (талдау) жасау жəне тексерістерге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі жоғары экономикалық жəне орта экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», Қазақстан Республикасының «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Прокуратура туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарын, «Салықтар жəне бюджетке басқа міндетті төлемдер туралы» кодексті, Кеден, Бюджет кодекстерін, салық жəне қаржылық қатынастарды реттейтін басқада Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін, ұйымның шаруашылық-қаржылық қызметін тексеру жəне құжаттық тексеріс жүргізудің ережелерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» ҚР Президентінің Жолдауын, компьютерлік, көшірмелік техниканы, электрондық байланыс құралдарын пайдаланудың негізгі ережелерін білуі. 3.Облыс прокуратурасының қаржы жəне ақпараттандыру басқармасынының басшысы (С-О-3 санаты) – 1 бірлік. Функционалдық міндеттері: Басқарма жұмысын ұйымдастырып, жоспарлау, басқарма қызметкерлеріне басшылық ету, олардың жұмысына бақылау жүргізу. Бюджет қаражаттарының тиімді, уақытылы жəне толық игерілуіне бақылау жүргізу. Ғимараттар мен үй-жайларға шаруашылық қызмет көрсетілуіне, олардың өндірістік санитария мен өрт қауіпсіздігі ережелері мен нормаларына сəйкес болуын қамтамасыз ету, сонымен қатар, құралғылардың (лифт, жарық, жылыту жүйелері, желдету, т.б.) дұрыс жұмыс істеуіне бақылау жүргізу. Негізгі қорларға (ғимараттар, сумен жабдықтау жүйелері, желдеткіштер, басқа да құрылғылар) ағымдағы жəне күрделі жөндеу жұмыстарын өткізу жоспарларын дайындау, шарушылық шығындарының сметаларын дайындау. Үй-жайларда жөндеу жұмыстарының өткізілуін ұйымдастыру, орындалған жөндеу жұмыстарының сапасына бақылауды жүзеге асыру. Тауарларды, қызметтер мен жұмыстарды мемлекеттік сатып алу өткізуге қажетті құжаттардың ресімделуін ұйымдастыру, қызметтер көрсету келісімшарттарын бекіту. Келісімнің шарттарын бұзған жеткізушілерге қатысты талап дайындау, аталған талаптар бойынша есептердің дайындалуына бақылауды жүзеге асыру, бекітілген келісімдердің шарттарының өзгеруін жеткізушілермен келістіру. Тауар-материалдық құндылықтарды (нысанды киім-кешек тігуге арналған мата) қабылдау, сақтау, беру, олармен құрылымдық бөлімшелерді қамтамасыз ету, сонымен қатар, олардың шығындалуына есеп жүргізіп, белгіленген есептікті дайындау жұмысын ұйымдастыру. Кіріс-шығыс құжаттарды сақтау, ресімдеу, тапсыру ережелерінің орындалуына бақылау жүргізу. Тауар-материалдық құндылықтарды түгендеуге қатысу. Шаруашылық мақсаттарға бөлінген материалдар мен қаражаттардың тиімді шығындалуына бақылау жүргізу. Ақпараттандыру жəне компьютерлендіру саласындағы жұмысты үйлестіру. Шаруашылық қызметтерін көрсететін жұмыскерлердің жұмысына басшылық ету, алаңды абаттандыру, көгалдандыру, тазалау, ғимараттар мен үй-жайлардың қасбеттерін көріктендіру, ғимарат ішінде жəне аулада тазалық сақатау жұмыстарын ұйымдастыру. Жапсарлас алаңды абаттандыру, көгалдандыру, тазалау бойынша іс-шараларды дайындап, өткізу. Ғимараттар мен үй-жайларды күз-қыс маусымына, жылумен үздіксіз қамтамасыз етуге дайындауды ұйымдастыру. Өткізілетін кеңестерді, конференцияларды, семинарларды, басқа да іс-шараларды шаруашылық тұрғыдан қамтамасыз ету, қызметтік іссапарларға келетін тұлғаларды қабылдау жəне оларға қажетті қызмет көрсетілуін ұйымдастыру. Күзет қызметін байланыс жəне қорғаныс құралдарымен қамтамасыз ету. Өртке қарсы шаралардың орындалуын жəне өртке қарсы құрал-жабдықтардың жұмыс жағдайында болуын қамтамасыз ету, еңбекті қорғау жəне өрт қауіпсіздігі ережелерінің сақталуына бақылау жүргізу. Қызметтік автокөлік құралдарына қатысты техникалық пайдалану ережелерінің сақталуына, олардың техникалық қызмет көрсетуге уақытында жолдануына, сонымен қатар, жанар-жағармай материалдарымен қамтамасыз етілуіне бақылау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білімі – жоғары экономикалық жəне практикалық жұмыс тəжірибесі болған жағдайда заңгерлік. жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың

ХАБАРЛАМА

Орталық стадион.

тын бір жайт, ойланып ұйымдастырылған жұмыстардың нəтижесінде Тараз қаласының дəстүрлі бокс мектебі қайта түлей бастады, – дейді Г.Қайнарбеков. Бір құптарлығы, спорт басқармасы есту қабілеті төмен спортшылар арасында өткен ХХІІ сур долимпиялық ойындарында еркін күрестен чемпион атанып, алтыннан алқа таққан Ғабит Есжановпен де мақтанады. Сондайақ, паралимпиялық спортшылар арасында жүзу спортынан өткен əлем чемпионатында 1 күміс, 2 қола жəне дүниежүзілік ойындарының 4 қашықтықта жеңімпазы атанып, əлем рекордын жаңартқан Зүлфия Габидуллина да қандай құрмет көрсетсе де лайық жан екен. Тағы бір айта кетерлік жайт, Тараз қаласында мүгедек-спортшылар арасындағы Қазақстан Республикасының ІV спартакиадасы болып өтті. Бұл жарыста облыс спортшылары 6 алтын, 2 күміс жəне 4 қола медаль иеленіп,

«Тараз» волейбол клубы Қазақстан Республикасының Ұлттық лига командалары арасында өнер көрсетуге жолдама алды. Облыста кіші футбол, волейбол, баскетбол сияқты ойын түрлерінен оқушылар арасында лига құрылып, мектепаралық лига жарысының І кезеңі аяқталды. Биылғы көктем, жаз айларында аудандық, облыстық іріктеу жарыстары ұйымдастырылып, күз айларында жеңімпаз командалар республикалық ақтық жарыстарға қатысады. Мұны өңірдегі оқушылар спортын дамытуға бағытталған шаралардың бірі деп бағалауға болады. Спорт еліміздің мемлекеттік брендіне айналып келе жатқан кезде тек қана жақсы нəтижеге ұмтылған лəзім. Өйткені, спорттағы жеңіс пен жетістік мақтану үшін емес, сол жеңіс пен жетістікті əрі қарай жалғастыру үшін қажет. Ал жеңіс жаттығу залынан басталады. Жамбыл облысы.

2014 жылғы 24 ақпанда 12.00 сағатта Атырау қаласы, Қабдолов көшесі, №1-үй мекенжайындағы «АтМӨЗ» ЖШС-нің орталық əкімшілік ғимаратында (мəжіліс залы) «Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысы шақырылады. Қатысушыларды тіркеу 2014 жылғы 24 ақпанда 10.45 сағаттан бастап 11.45 сағатқа дейін «АтМӨЗ» ЖШСнің мəжіліс залында жүргізіледі. «АтМӨЗ» ЖШС-нің орналасқан жері: индексі 060001, Атырау қаласы, Қабдолов көшесі, №1-үй. Күн тəртібіндегі мəселелер бойынша материалдармен танысу үшін «АтМӨЗ» ЖШС-нің активтерді басқару бөлімінен алуға болады. Анықтама телефондары: 8 (7122) 259-699/265. Кворум болмаған жағдайда жиналысты қайта өткізу сол күн тəртібімен жоғарыда көрсетілген мекенжай бойынша 2014 жылғы 27 ақпанда 12.00 сағатқа тағайындалады. Күн тəртібі: 1. «АтМӨЗ» ЖШС-нің өзге шаруашылық серіктестіктерінде қатысуы туралы. 2. 400 миллион теңгеден асатын сомадағы мəмілелерді жəне/немесе мəмілелердің маңызды шарттарының өзгерістерін, сондай-ақ, «АтМӨЗ» ЖШС міндеттемелерін көрсетілген жəне одан жоғары сомаға ұлғайту туралы шешімді бекіту туралы. 3. «АтМӨЗ» ЖШС-нің ішкі қызметін реттейтін кейбір ережелер мен қағидаларды бекіту туралы. «АтМӨЗ» ЖШС басқармасы. «Запорожье» ЖШС 2014 жылғы 21 ақпанда сағат 10.00-де Ақмола облысы, Жақсы ауданы, Запорожье ауылы мекенжайында мынадай күн тəртібімен жиналыс болатындығы туралы өз қатысушыларына хабарлайды: 1. «Қазақстан Эксимбанкі» АҚ-тан айналымдағы қаржыны толық тыру үшін займдар немесе кредиттік желілер алу, сондай-ақ қолданыстағы займдарды ұзарту. 2. «Запорожье» ЖШС міндеттемелерін қамтамасыз ету үшін жеткілікті көлемде «Қазақстан Эксим банкі» АҚ-қа жылжитын жəне/немесе жылжымайтын мүлікті кепілге беру. 3. «Запорожье» ЖШС атқарушы органына жоғарыда көрсетілген шартпен кепілге берудің банктік займын немесе кредиттік желі алу бойынша мəмілелер жасауға барлық өкілеттіктерді беру. Эспаева Мунира Кайртаевнаға берілген «Жеке меншік құқығы туралы куəлік» №026514, мекенжайы: Алматы қ., Манас көшесі, 7 «б», №9 пəтер жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

Утерянные документы на гараж №141: договор купли-продажи земельного участка №1389 от 08.06.2006 г. гос. акт на земельный участок №0292402 от 06.01.2006 г. и на гараж №142 : договор купли-продажи земельного участка №1390 от 08.06.2006 г., гос.акт на земельный участок №0292403 от 06.11.2006 г. по адресу: г. Алматы, 7-мкр., уч. б/н на имя Бирюкова Владимира Григорьевича, умершего 13.10.2012 г. считать недействительными.

біріне сəйкес келуі керек: Мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; Мемлекеттік органдарда басшылық немесе басқа да лауазымдардағы жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; Экономика, заңгерлік саласындағы жұмыс өтілі үш жылдан кем емес, оның ішінде, басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес; Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде жоғары оқу орнынан кейінгі білім алу бағдарламалары бойынша немесе шетелде кадрлар дайындау жөніндегі Республикалық комиссия бекітетін басым бағыттар бойынша шетелдік жоғары оқу орындарында білім алуы; Ғылыми дəрежесінің болуы. Дербес компьютерде, оның ішінде, графикалық жəне мəтіндік редакторларда, тұйық жəне ғаламдық компьютерлік жүйеде жұмыс істеу тəжірибесі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», Қазақстан Республикасының «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Прокуратура туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Мемлекеттік сатып алу» Қазақстан Республикасының Заңдарын жəне басқада нормативтік құқықтық актілерін, əдістемелік əкімшілік-шаруашылық қызмет көрсету жəне материалдық-техникалық жабдықтау, экономика негізі, мемлекеттік сатып алу талабын ұйымдастыру, құрал жабдықтармен қамтамасыз ету, жиһаз, құрал (жалпы бұйым), кеңселік жабдықтармен қамтамасыз ету жəне есеп айырысу қызметінің тəртібін білу. 4. Бұқар жырау жəне Нұра аудандары прокуратураларының жетекші маманы (С-R-5 санаты) – 2 бірлік. Функционалдық міндеттері: Құжаттарды құрастыру жəне олармен жұмысты ұйымдастыру талаптарының сақталуына бақылау жүргізуді жүзеге асыру. Құжаттармен жұмыс жасау нысандары мен əдістерін жетілдіру бойынша шаралар дайындау, құжаттардың құрамын реттеу жəне құжат айналымын азайтуға бағытталған алдыңғы қатарлы əдістер мен тəсілдерді енгізуге бағытталған шаралар қабылдау, құжаттарды талдау жəне оңтайландыру жұмыстарын өткізу. Электрондық құжат айналымы жүйесінің жұмысын қамтамасыз ету. Істердің номенклатуралары мен ұйымдастырушылық-өкімшілік құжаттардың бланктерінің жобаларын жасау. Құжат айналымына жəне қалыптастырылған істердің санына есеп жүргізу. Ішкі, кіріс, шығыс құжаттарды уақытында қабылдау, өңдеу, тіркеу, есепке қою, сақтау, оларды тапсыру, жолдау жəне тиістілігіне сəйкес жеткізуді жүзеге асыру. Құжаттардың қозғалысын тіркейтін бақылау-анықтамалық, басқа да картотекаларды қалыптастырып, жүргізу, құжаттарды тіркеудің белгіленген нысандарын қолдану жəне сақтау. Істерді қалыптастыру, ресімдеу жəне сақтау, оларды уақытында мұрағатқа тапсыру. Құжаттарды басу, көшірме жасау, көбейту жұмыстарын уақытында жəне сапалы орындау. Мұрағат ісін жүргізу жұмыстарын орындау, оның ішінде, мұрағатқа түскен құжаттарды сақтау жəне сақталуын қамтамасыз ету, құжаттарды сақтауға жəне жоюға іріктеу мақсатында олардың құндылығына сараптама өткізу. Іссапар куəліктерін ресімдеу жəне беру, іссапарға кеткен жəне келген қызметкерлерді тіркеу. Қызметкерлердің жұмыс уақытын пайдалануларына есеп жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе орта кəсіптік (заң жəне құжаттану) білімнің болуы, мұрағатшы мамандығы болу рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Прокуратура туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы» жəне «Қазақстан Республикасының тілдер туралы», «Ұлттық мұрағаттық қор жəне мұрағаттар туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарын, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 21 желтоқсандағы № 1570 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік жəне мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттама жасаудың жəне құжаттаманы басқарудың үлгілік қағидаларын, іс жүргізу жəне мұрағат ісін жүргізу жөніндегі Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағыты» ҚР Президентінің Жолдауын, компьютерлік, көшірмелік техниканы, электрондық байланыс құралдарын пайдаланудың негізгі ережелерін білу. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес нысандағы өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен осы Қағидаларға 3-қосымшаға сəйкес нысанда толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалдық куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалдық куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде , көрсетілген мекенжай бойынша сəйкесті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Конкурс комиссиясының қарауына құжаттарды қабылдау мерзiмiнде азаматтардың өздерi əкеліп берген немесе поштамен жiберген (қоса тіркелген құжаттардың тізбесі көрсетілген құжат тігілетін папкада орналастырылған) құжаттары қабылданады. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінде немесе ҚР Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: В-1, C-3, С-О-1, C-О-3, C-R-1 санаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ) бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; С-4, С-5, C-O-4, C-O-5, C-O-6, C-R-4, C-R-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ) бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Аталмыш лауазымдарға орналасатын үміткерлер үшін көтерме ақы шығындары, тұрғын үй жəне жеңілдіктер берілмейді. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің сайты: www.kyzmet.gov.kz ТҮЗЕТУ: I. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық қызметке ақы төлеу комитеті (бұдан əрі - Комитет) Сізден «Казахстанская правда» газетінің 2014 жылғы 18 қаңтардағы № 11 (27632) санында бос əкімшілік лауазымдар жөніндегі хабарландыруларға мына түзетулерді енгізеді: 1) С-О-5 Комитеттің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаментінің тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің бас маманы санатында тараудың конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар бөлігінде өзгеріс енгізу: «Жоғарғы экономикалық бөлім жəне ортадан кейінгі экономикалық біліммен де жіберіледі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі;»; 2) С-О-6 Комитеттің Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаментінің тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің жетекші маманы санатында тараудың конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар бөлігінде: «Жоғарғы немесе ортадан кейінгі білім: экономикалық, педагогикалық, гуманитарлық, заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі қажет етілмейді;»; 3) Комитеттің Қостанай облысы бойынша департаментінің бос əкімшілік лауазымы туралы хабарландырудың дұрыс оқылуы: «...тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне ақы төлеу бөлімінің бас маманының (С-О-5), 1 бірлік (1 бірлік, негізгі қызметкердің бала күту демалысында болу мерзіміне).» II. Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігінің Жер ресурстарын басқару комитеті «Егемен Қазақстан» республикалық газеттерінде 2014 жылдың 18 қаңтарында №11жарыққа шыққан Ақтөбе облысы бойынша аумақтық жер инспекциясының Ішкі əкімшілік ету бөлімінің басшысы – бас бухгалтер (санаты С-О-4) лауазымына арналған біліктілік талаптары дұрыс көрсетілмегендіктен, аталған хабарламаның күшін жою туралы бұқаралық ақпарат құралдарында хабарлайды.

«СЕВЕР ПТИЦА» акционерлік қоғамы акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысын өткізу туралы хабарлама Қоғамның атқарушы органының орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Қостанай облысы, Затабольск кенті, Механизаторлар көшесі, 2 А. Жиналысты шақырудың бастамашысы – Даутов Асқар Леонидович, дауыс беруші акциялардың саны - 94.69646 %. Жалпы жиналыс 2014 жылғы 11 наурызда өткізіледі, басталуы Астана уақыты бойынша сағат 10.00-де мына мекенжайда: Қазақстан Республикасы, Қостанай облысы, Затабольск кенті, Механизаторлар көшесі, 2 А, жиналысқа қатысушыларды тіркеудің басталу уақыты – Астана уақыты бойынша сағат 9.00. Егер жиналыс болмаса, қайталама жиналыс 2014 жылғы 12 наурызда өткізіледі, басталуы Астана уақыты бойынша сағат 10.00-де. Акционерлердің тізімін жасау күні – 2014 жылғы 3 ақпанда. Жалпы жиналыстың күн тəртібі: Директорлар кеңесі құрамының өзгеруі. Жалпы жиналыстың күн тəртібіндегі мəселе бойынша материалдармен танысу үшін 2014 жылғы 28 ақпаннан бастап қоғамның атқарушы органы орналасқан жерде дайын əрі қолжетімді болады.

Извещение о проведении внеочередного общего собрания акционеров акционерного общества «СЕВЕР ПТИЦА» Местонахождение исполнительного органа общества: Республика Казахстан, Костанайская область, поселок Затобольск, улица Механизаторов, 2А. Инициатор созыва собрания – Даутов Аскар Леонидович, количество голосующих акций – 94.69646 %. Общее собрание будет проведено 11 марта 2014 года, начало в 10.00 часов по времени Астаны, по адресу: Республика Казахстан, Костанайская область, поселок Затобольск, улица Механизаторов, 2А, время начала регистрации участников собрания – 09.00 часов по времени Астаны. Если собрание не состоится, повторное собрание будет проведено 12 марта 2014 года, начало в 10.00 часов по времени Астаны. Дата составления списка акционеров – 03 февраля 2014 года. Повестка дня общего собрания: - изменение состава Совета директоров. Материалы по вопросам повестки дня общего собрания будут готовы и доступны для ознакомления по месту нахождения исполнительного органа общества с 28 февраля 2014 года.

Осы арқылы «ForteBank» АҚ, 13.04.2012 жылғы заңды тұлғаны қайта тіркеу туралы куəлік №5019-АҚ, орналасқан мекенжайы: Алматы қ., Медеу ауданы, Достық даңғылы, 192-үй, БСН 070940006465 (бұдан əрі мəтін бойынша - Банк) 15.11.2013 ж. бастап 15.02.2014 ж. дейінгі кезең үшін Банктің артықшылықты акциялары бойынша дивидендтердің кезекті төлемі туралы хабарлайды. Төлемдердің басталу күні: 15 ақпан. Дивидендтер «ForteBank» АҚ-тағы ұстаушының банктік деректемелеріне артықшылықты акциялар бойынша дивидендтердің кепілді мөлшердегі төлемдері басталған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде аударылады. Банктің бір артықшылықты акциясына дивидендтердің кепілді мөлшері 80 (сексен) теңгені құрайды. Настоящим АО «ForteBank», свидетельство о перерегистрации юридического лица №5019-1900-АО от 13.04.2012 г. расположенное по адресу: г. Алматы, Медеуский район, проспект Достык, дом 192, БИН 070940006465 (далее по тексту - Банк), сообщает об очередной выплате дивидендов по привилегированным акциям Банка за период с 15.11.2013 г. по 15.02.2014 г. Дата начала выплаты: 15 февраля. Дивиденды перечисляются на банковские реквизиты держателя в АО «ForteBank» в течение 30 календарных дней со дня начала выплаты гарантированного размера дивидендов по привилегированным акциям. Гарантированный размер дивидендов на одну привилегированную акцию Банка соответствует 80 (восемьдесят) тенге. Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясының Орталық кеңесі партияның Қарағанды облыстық филиалының төрағасы Марат Бақытжанұлы Берқалиевке əкесі Бақытжан ӨТЕЙҰЛЫНЫҢ дүниеден өтуіне байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі Құрылыс жəне тұрғын үйкоммуналдық шаруашылық істері комитетінің «Мемсараптама» РМК Қызылорда облысы бойынша филиалының ұжымы «Мемсараптама» РМК өнеркəсіптік жəне азаматтық құрылыс жобаларын сараптау кешенді бөлімінің сарапшысы, Қазақстан Сəулетшілер одағының жəне Қала құрылысы одағының мүшесі Жетпісбай Алтайұлы АЛТАЕВТЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ұжымы көрнекті қоғам жəне мемлекет қайраткері Сергей Александрович Терещенкоға əкесі Александр Иванович ТЕРЕЩЕНКОНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ орман шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының ұжымы осы мекеменің жетекші ғылыми қызметкері, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты Бағила Жылысбайқызы Майсуповаға ағасы Тұрсынбек Жылысбайұлы МАЙСУПОВТЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


10

www.egemen.kz

6 ақпан 2014 жыл

Ґнердіѕ ґшпейтін іздері

Ертең ХХІІ Қысқы Олимпиаданың алауы тұтанады

ДЇНИЕ ДОДАСЫНЫЅ ДЇБІРІ Аќ Олимпиаданы аќпараттыќ ќолдау Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде Сочиде жалауын көтеретін қысқы Олимпиаданы отандастарымыздың тамашалауы жайында брифинг өтті. Басқосудың бұл жолғы қонақтары Əділет министрлігі Зияткерлік меншік құқығы комитетінің төрағасы Абзал Естаев пен Мəдениет жəне ақпарат министрлігі Ақпарат жəне мұрағат комитетінің төрағасы Болат Қалиянбеков болды. Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан».

«Биыл Сочи қаласында байрағы көтерілетін ХХІІ Қысқы Олимпия ойындарын көрсету құқына «Хабар» жəне «Қазспорт» телеарналары ие болып отыр. Дүбірлі доданың ашылу салтанаты 7 ақпан күні Астана уақыты бойынша 22:00-де аталған телеарналарда

тікелей эфирде көрсетілетін болады. Ашылу салтанатының хронометражы шамамен 3,5 сағатқа созылады. Ал сайыстың жабылу салтанаты 23 ақпанда жергілікті уақытпен 22:00-де өтеді. Алғашқы трансляция «Қазспорт» телеарнасынан 6 ақпан, бейсенбі күні сағат 11:55-тен бастап көрсетіле бастайды. Онда сноуборд жарысынан көрсетілімдер ұсынылады.

Жалпы, көрермендерге ыңғайлы болу үшін республикалық «Егемен Қазақстан» мен «Казахстанская правда» газеттерінің 5 ақпан күнгі санының соңғы беттерінде жарыс кестесі берілген. Онда қазақстандық спортшылар қатысатын барлық жарыстар белгіленген», деді Мəдениет жəне ақпарат министрлігі Ақпарат жəне мұрағат комитетінің төрағасы Б.Қалиянбеков. Сонымен қатар, ол дүйім жұрт көз тіккен дүбірлі жарысқа елімізден 47 журналист аттанғанын жəне оның 15-і сол жерден сайыс біткенше хабарлар тарататынын да назардан тыс қалдырмады. Эфирге шығатын тікелей көрсетілім мен жазылым арқылы көрсетілетін эфирлерді қосқанда барлығының жалпы уақыты 350

видеоконтентті құрамақ. «Хабар» телеарнасы 51 трансляция көрсетсе, оның 34-і тікелей болмақ. Ал «Қазспорт» телеарнасы 140 көрсетілімнің 78-ін тікелей эфир арқылы ұсынбақ. Ақ Олимпиада ке зінде «Қазспорт» телеарнасы өзі нің эфирін толықтай дерлік аталмыш шараға арнамақшы. Қазақстандық телекөрермендер Олимпия ойындарын дер кезінде тамашалауға мүмкіндік алып отыр. Барлық көрсетілімдерді комментаторлар қазақ жəне орыс тілдерінде жүргізеді. Сондай-ақ, көрсетілімге комментаторлардан бөлек белгілі спорт саңлақтары мен ардагер спортшыларды тарта отырып, көрермендер үшін сайысты тартымды беруге барынша назар аударылған.

Сочидегі ақ Олимпиадада бақ сынайтын Қазақстан ұлттық құрамасының сапында Қарағанды өңірінен жалғыз-ақ спортшы бар. Ол –мұздың үстінде желмен жарысқан жүйрік жерлесіміз Екатерина Айдова. Бұл күнде əлемдік деңгейдегі тісқаққан конькишілердің қатарынан саналатын Екатерина – ел үміт артып отырған санаулы саңлақтардың бірі. Екатерина 2010 жылы Ұлттық құрама сапында Ванкувер Олимпиадасына қатысты. Сол Олимпиададан кейін ол Берлин қаласында өткен жасөспірімдер арасындағы Əлем кубогы сынының абсолютті жеңімпазы атанған болатын. Сондай-ақ, 500 жəне 1500 метрлік қашықтықтарда ересектер арасындағы Қазақстан рекордын жаңартқан талантты спринтер. Туған қаласы Қарағандыға анда-санда бір келетін, оның өзінде бір-екі күн ғана аялдайтын Айдовамен тура ақ Олимпиаданың қарсаңында əңгімелесіп қалудың сəті түскен еді.

келгені қызықты оқиғаларға толы. Құлаққа бір сарқылмас сарын құйылады. Əлгі сарын сəлден соң қиял қанатына айналып, жазық далаға қарай алып ұшады. Мұнда жарқырап бой көтерген ақ шағала тəріздес аппақ отау алдыңыздан ұшырасады. Əр фото тіршіліктің нағыз буырқанған бұлағына бастайды. Көрмеде əрқайсысы төрт фотодан тұратын 12 стенд орналасқан, онда «Астана Опера» МОБТ тарихының алғашқы беттері туралы сыр шертіледі. Постердегі ақпарат пен суреттер «Астана Операда» сахналанған алғашқы қойылымдар жайында, атап айтқанда, қазақ операсының інжу-маржаны саналатын Мұқан Төлебаевтың «Бiржан-Сара», заманымыздың көрнекті қоюшы хореографы Ю. Григоревич қойған П. И. Чайковскийдің «Ұйқыдағы ару» балеті, италиялық Пьер Луиджи Пицци сахналаған «Аттила» операсы жəне де əлемдік тұсаукесер туралы тартымды баяндайды.

Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Ал өзім Қарағандыдағы Əлия Мол дағұлова атындағы спортқа бейімді, дарынды балаларға арналған облыстық спорт-интернатты бітірдім. Бұл жерде мені екінші бапкерім Владимир Владимирович Левченко жаттықтырды. – Алғашқы ірі табысың туралы айтсаң... – 2006 жылы Алматыдағы Медеу мұз айдынында Қазақстан чемпионаты өтті. Сол жарыста мен чемпион атанып, Қытайдың Чан-Чун қаласында өткен жасөспірімдер арасындағы əлем чемпионатына жол дама алдым. Бұл жеңіс мен үшін өте маңызды болды. Ұлттық құрама команда сапына қабылданып, Сергей Валерьевич Сургути нов сынды білікті бапкердің қарамағында жаттыға бастадым. Бір сөз бен айтқанда, Медеудегі жеңіс спорттағы карьерама жол ашып берді. – Сочи-2014 қысқы Олимпиадасына арналған спорттық киім үлгісі ұнады ма? – Шынымды айтсам, біздің спорттық форма үлгілерін көріп, оның əдемі дизайнына таң-тамаша қалдым. Жаңа заманға сай, өзіндік сəн мəнері бар екен. Меніңше, біздің форма үздіктердің қатарынан орын алуы тиіс. – Дастарқан мəзірінен не ұнайды? – Менің сүйікті асым – қазақтың ет тағамы. Мейрамханаларға бара қалғанда, көбіне осы асқа тапсырыс

беремін. Жалпы, біз, конькишілер соншалықты диета сақтап жатпаймыз, көңіліміз қалаған асты жей береміз. – Саған басқа мемлекеттің атынан өнер көрсетуге шақырған ұсыныстар түсіп жатса қайтер едің? – Білесіз бе, маған осындай сұрақтар жиі қойылады. Мұндай сұраққа беретін жауабым да дайын: мен тек Қазақстанның туы астында ғана өнер көрсетемін. Қазақстан сияқты жан-жақты дамып келе жатқан ел де өмір сүре тініме шүкіршілік ете мін, салиқалы саясат ұстанатын Президентіміздің барлығын мақтан етемін. Мен – еліміз Тəуелсіздігінің төл құрдасымын. Сондықтан, Тəуелсіздік деген ұғымның мен үшін маңызы зор. Бір сөзбен айтқанда, мен – өз Отанымның патриотымын! – Екатерина, өзің көптеген елдерде болып жүрсің. Салыстырмалы түрде, біздің елдегі спорттың даму барысы туралы не айтар едің? – Біздің спорт ілгері дамып келеді. Қазіргі таңда бізді халықаралық аренада жұрттың көбі таниды, бізбен санасатын болды. Расын айтқанда, біздің осы дəрежеге жетуімізге спортшыларымыздың Лон дон Олимпиадасындағы тамаша жетістіктерінің сеп болғаны сөзсіз. Əңгімелескен Айқын НЕСІПБАЙ, «Егемен Қазақстан». ҚАРАҒАНДЫ.

Облыс əкімі Қанат Бозымбаев тың төрағалық етуімен өткен аппараттық кеңесте негізінен облыстағы басқару құрылы мы мен 2014 жылы облыс бюджетіне енгізілетін өзгерістер қаралды. Бұл мəселе облыстық мəслихаттың сессиясында қаралып, талқыланған болатын. Сөйтіп, облыс əкімінің орынбасарлары міндеттеріне өзгерістер енгізілді, бірнеше басқармалар қысқартылды. Жиында облыс бюджетіне өзгерістер енгізілуіне орай қалалар мен аудан əкімдеріне бюджетті қайта қарау, өңірдің əлеуметтікэкономикалық дамуына пайдасы аз тиімсіз шығыстарды оңтайландыру туралы тапсырма берілді. Сондықтан, қайта қаралатын қаражатты, бірінші кезекте, басымдық маңызы зор облыс тұрғындарының мүддесіне қатысты мəселелерді шешуге жұмсаңыздар. Негізгі тірек инфрақұрылымды дамытуға ауыз су мен жолдарды жөндеуге, сондай-ақ, денсаулық сақтау жəне білім саласын жақсартуға жасалсын, деді Қанат Бозымбаев. Мысалы, өткен жылдың бюджетін игеру қорытындысы облыста 98,4 пайызды құрап отыр. Ал, игерілмей қалғаны 2 млрд. 318 миллион 500 мың теңге. Үкімет сіздер сұраған қаражатты береді. Кейін сіздер берген қаражаттан бас тартасыздар. Неге? Себебі, сіздер бюджет қаражатының қажеттілігін дəлелдеп қорғай алмайсыздар, деді облыс əкімі Қанат Бозымбаев. Айтса айтқандай, сөйтіп, «əрі тарт, бері тартпен» жүргенде екі ортада қыруар қаржы игерілмей қалады. Павлодар облысы.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

«Р о ден » жəн е « Р о мео мен Джульетта» балеттері бейнеленген суреттер көрермен назарынан тыс қалмасы анық. Себебі, мұнда спектакльдердің декорациясы мен костюмдері түгел қамтылған. «Астана Операның» үлкен залын, камералық музыка концерттерін жəне халықаралық конференция өткізуге арналған камералық, сондай-ақ толыққанды жұмыс іс теуге көшкен кіші залдарды көзбен көргендей əсер түйдіретін фотошежірелер «Классиканың жаңа жасы», «Хор музыкасының кеші», «Петя жəне қасқыр», «Ұлы есімдер: Й. Гайдн жəне В. Моцарт», «Жаңажылдық серпантин» сияқты басқа да көптеген тақырыптарды алға тартады. Негізін Елбасының өзі қалаған алғашқы заманауи театр тарихы түгел қамтылған «Астана Опера» атты көрме небəрі бір апта, ақпанның 3-і мен 10-ы аралығында өтпек. «Егемен-ақпарат».

Пайдаланылмай жатып ќирады

Ќаражат игерудегі икемсіздік

«Сынєа дайынмын!» істеуді құлағыма құйып жатыр. – Олимпиада сынында басты қарсыласым болады деген спортшыларды атай аласың ба? – Негізі, мен үшін бəрі де басты қарсылас. Бірақ, азиялық конькишілерді – Жапония, Корея жəне Қытай спортшыларын бөле-жара айтар едім. Неге десеңіз, бір құрлықтан болған соң біздің арамыздағы іштей бəсекелестік қашанда бұрқ-сарқ қайнап жатады. – Екатерина, коньки спортымен жалпы қай кезден бастап айналыстың? – Қарағандыдағы №83 орта мектептің 4-сыныбында оқып жүргенімде конькимен жүгіру спортына балаларды іріктеп алды. Солардың қатарында мен де болдым. Алғашқы жаттықтырушым Венера Талғатқызы Гриневецкая болды. Содан кейін 11 жасымда қазіргі бапкерім Сергей Степанович Лоскутниковтің қарамағына ауыстым. – Спортшылар отбасынан шыққан боларсың? – (Күлді) Жоқ. Əкем Қарағандыдағы Күзембаев атындағы шахтада жұмыс істеген, қазір басқа кəсіппен айналысады. Анам – музыка маманы. Максим есімді ағам Қарағандыдағы Қазақстан-Ресей университетінің экономика факультетін тəмамдаған, қазір жұмыс істейді. Жалпы, өзімнің кеншінің қызы екенімді мақтан етемін. Серік Сəпиев тің, Геннадий Го лов киннің де əкелері кенші емес пе?!

Дəл осы кезде Алатаудың бөктері алабөтен күй кешіп жатыр. «Астана Опера» театрының труппасы өз бағдарламасын паш етуде. Абай атындағы мемлекеттік академиялық опера жəне балет театрын бетке алып ағылған жұрттың бар мақсаты мұндағы фотокөрмеден елордалық жас театрдың арман болған ішкі, сыртқы сымбатын тамашалап сүйсіну. Бұрын тек Үлкен театрға, Ла Скалаға адамдар қаншама күні бұрын билет сатып алып, əзер дегенде кіреді дегенде, мұндай аты адамзатқа арман болған ғажайып мəдениет ошақтарына сырттай сүйсініп, «шіркін, бізде қашан сондай тамаша театрлар пайда болар екен?» деп, алдағы күндерге үміт артқаннан басқа түк амалымыз қалмайтын. «Астана Опера» театры көптің көкейіндегі үміт отын үрлеген сол жарық сəуле сияқты. Құрылғанына аз уақыт болғанына қарамастан, оның сахнасында атағынан ат үркетін небір танымал тұлғалар өнер көрсетіп үлгерді. Жаңадан қаншама туындылар сахналанды. Осы жетістіктер театрдың əлі-ақ əлемдік деңгейге көтерілетініне сендіретіндей. Абай атындағы мемлекеттік опера жəне балет театрының екінші қабатына жайылған фотокөрме осындай жарқын ойға жетелейді. Жаңа театрдың қалай дүниеге

● Мəссаған!

Екатерина АЙДОВА:

– Екатерина, Сочи Олимпиадасына дайындық қалай өтті? – Оқу-жаттығу жиындары негізінен Германия, Канада жəне АҚШтың биік таулы аймақтарындағы мұз айдындарында өтті. Қысқы мау сым Əлем кубогы сынының төрт кезеңімен басталды. Бұл жарыстарда біз Олимпиадаға жолдама беретін ұпайларды сарапқа салдық. Мен үшін маусым сəтті басталды. Алдыма қойған мақсатыма жетіп, үш қашықтық бойынша лицензия жеңіп алдым. – Саған Сочи қаласындағы мұз айдыны таныс па? – Иə. Алдыңғы жылы əлем чемпионаты Сочиде өткенде болдым. Мен сол додада өнер көрсеттім. Шынын айтқанда, Сочидің мұз айдыны Астанадағы біздің кешенге қатты ұқсайды. – Екатерина, Сочи Олимпиадасындағы өз мүмкіндігіңе қандай баға бересің? Бапкерің алдыңа қандай міндет қойып отыр? – Олимпиадаға қатысатын спортшылардың қайсысы болсын үмітсіз болмайды ғой. Төрт жылда бір өтетін мұндай додаға əлсіз спортшының келмейтіні белгілі. Əлбетте, сəттілік дегенді жоққа шығаруға тағы болмайды. Өзіме келетін болсам, дайындығым жаман емес. Додаға түсерде өзімнің нағыз спорттық бабымда болам деген сенімдемін. Бапкерім жарыс жолында қателікке бой алдырмай, бəрін де аспай-саспай дұрыс

«Астана Опера» театрының алғашқы қадамынан бастап бүгінгі күнге дейінгі тарихы баяндалатын фотокөрмеден алматылықтар ұмытылмас əсер алары сөзсіз.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 68-59-85; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Өткен жылдың аяғында Казталов аудандық Мəдениет үйі мен осы ауданға қарасты Жалпақ тал ауылындағы мəде ниет үйінің есіктері күрделі жөндеулер жүргізілгеннен кейін қайта ашылған еді. Мұның алғашқысына республикалық бюджеттен 75 млн. 948 мың теңге, екіншісіне 77 млн. теңге бөлінген. Əрине ұқыпты, тиімді түрде пайдалана білсе аз қаражат емес. Мəдениет үйлерінің қайта ашылуына байланысты өт кізілген салтанатты шаралар, оған облыс əкімінің орынбасары Бақтияр Мəкеннің қатысқаны жергілікті БАҚ-та кеңінен көрсетілді. «Жақсыны көрмек үшін» дегендей, Казталов ауданы орталығындағы күрделі жөндеуден өткізілген Мəдениет үйін тамаша лаудың сəті биылғы жылдың 3 ақпаны күні түсті. Дəл осы күні аталған Мəде ниет үйінде Казталов ауда ны ның əкімі Нұрлан Бекқайыр тұрғындар алдында есеп берді. Залға қызғылт түсті жаңа орындықтар қойылыпты. Ортаңғы қатарлардың бірінде отырғанбыз. Бір кез де алдымыздағы ардагерлер орналасқан орындықтар бірінен соң бірі сынып, белдік

ағаштары қирап түсе бастады. Олар жанбастарын сындырып алмағанымен залдағы лық толы халықтың алдында əжептəуір қолайсыздыққа ұшырады. Осының алдында ауыл тұрғындары тарапынан айтылған күрделі жөндеудің мүлдем сапасыз жүргізілгені, оның көзге айқын көрініп тұрғаны Мəдениет үйіне қойылған кейбір бұйымдардың пайдаланылмай жатып сынғаны мен бүлінгені жөніндегі əттеген-ай дегізетіндей əңгімелерді естіген болатынбыз. Алайда, бұған онша мəн бермеген едік. Енді тұп-тура көз алдымыздағы жоғарыдағыдай көріністерден кейін оған сенуге, илануға тура келді. Бұған не деуге болады? Пайдаланылмай жатып қирай бастаған сапасыз орындықтардың өтеуін кім төлемек? Осындайда желге ұшқан есіл мемлекет қаражаты-ай, деп қынжылмасқа амалың қалмайды. Иə, өмір бір орында тұрмайды. Алдағы кезде де талай күрделі жөндеулер өткізілер. Тендерлер ойналар. Сол кезде мемлекет қаражатының текке рəсуа болмағанына, істің сапалы жүрзілгеніне не жетсін? Батыс Қазақстан облысы, Казталов ауданы.

Бүгін «Егемен Қазақстанның» интернет-басылымынан (www.egemen.kz) мына хабарлармен таныса аласыздар: Владимир Путин экстремизмге қарсы жазаны күшейтті. Билл Гейтс қызметінен кетті. Археологтар Мысырда 4,6 мың жылдық тарихы бар пирамида тапты. Дубайға баратын саяхатшылар енді салық төлейтін болады. Павлодарда екі жасар сəби дəрігер қателігінен көз жұмды.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Сұңғат ƏЛІПБАЙ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 5 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жария ланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №241 ek

Profile for Egemen

06022014  

0602201406022014

06022014  

0602201406022014

Profile for daulet
Advertisement