Page 1

Бїгінгі нґмірде: ЎМТЫЛЫС ФАРИЗА №44 (28268) 5 НАУРЫЗ СƏРСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

ОНЛАЙН ОЗБЫРЛЫЌ

4-бет 5-бет

7-бет ЕРЛІ-ЗАЙЫПТЫ ЕКЕУ 8-бет

«ОРДАБАСЫ ЌЎС» ґнімін шетелге шыєарып жатыр

Оралхан ДƏУІТ,

Елбасы ќабылдады

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысовты қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Əңгімелесу барысында елдің алдағы кезеңдегі сыртқы саяси басымдықтары жəне халықаралық күн тəртібіндегі өзекті мəселелер талқыланды. – Украинадағы жағдай елдердің ТМД аясындағы өзара

қарым-қатынастарына тікелей əсер етеді жəне Кеден одағы мемлекеттеріне жанама қатысы бар. Мен ең таяу уақытта байсалды пікір алмасып, қазіргі жағдайдағы қауіпті үдерістердің белең алуына жол бермеу жөніндегі шараларды

Телефон арќылы сґйлесті

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Президентінің баспасөз қызметі.

Əңгімелесу барысында Украинадағы жағдай талқыланды. Сонымен қатар, мемлекет басшылары Мəскеуде Жоғары

Еуразиялық экономикалық кеңес отырысы аясында өтетін алдағы кездесулердің өзекті мəселелерін қозғады.

Ўлттыќ комиссияныѕ отырысы

Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Кадр саясаты жөніндегі ұлттық комиссияның отырысы өтті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Ақордада Президент Əкімшілігінің Басшысы Кəрім Мəсімовтің төрағалығымен өткен Ұлттық комиссия отырысында «А» корпусының кадр резервіне іріктеу тетіктерін жетілдіру мəселелері қаралды. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша «А» корпусының лауазымдарына қойылатын біліктілік талаптары қайта қаралды, тест тапсырмалары

лауазымдарға байланысты дифференцияланды. Қазіргі уақытта қосымша қажеттіліктің бар екендігін ескере отырып, Ұлттық комиссия «А» корпусының резервіне тағы 100 адамды іріктеуден өткізу жөнінде шешім қабылдады. Іріктеу туралы тиісті хабарландыру келесі аптада бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.

Бизнеске береке берер баєдарлама болуы тиіс

Премьер-Министр Серік Ахметов индустрияландыру жоспарларына сəйкес «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасын жандандыру қажет деп санайды. Осыған орай ол кеше аталмыш бағдарламаның жүзеге асырылу барысы қаралған Үкімет отырысында Өңірлік даму министрлігіне тапсырма берді. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Үкімет отырысында бағдарламаның бүгінгі жай-жапсарын Өңірлік даму министрі Болат Жəмішев баяндаған болатын. Министрдің мəліметтеріне сүйенсек, 2010 жылдан 2013 жылға дейін «Бизнестің жол картасын» орындауға республикалық бюджеттен 132,1 млрд. теңге бөлінсе, оның 53,3 млрд. теңгесі 2013

жылға қарастырылған болатын. «Бүгінгі күнге бағдарлама шеңберінде 77 763 кəсіпкер қолдаудың барлық түрлерімен қамтылған. Нəтижесінде 229 мыңнан астам жұмыс орны құрылып, қолдауға ие болды. Қазір экономикадағы əрбір бесінші жаңа жұмыс орны бағдарлама шеңберінде құрылған», деп атап өтті Б.Жəмішев. (Соңы 2-бетте).

Келісімшарт жобасы талќылануда

Астанада өтіп жатқан Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесі отырысының бүгін соңғы күні. Кеңес жұмысы бұрнағы күні басталған болатын. Оған Қазақстан тарапынан ПремьерМинистрдің бірінші орынбасары Бақытжан Сағынтаев қатысуда. Динара БІТІКОВА, «Бүгінгі таңда біз Еуразия эко«Егемен Қазақстан». номикалық одағы туралы келісімшарттың негізгі бағыттары бойын«Кеңесіп пішкен тон келте бол- ша кезеңдік жəне өзара тиімді мас» дегендей, үш күнге ұласқан экономикалық ынтымақтастық кеңес отырысында негізінен Еу- негізінде интеграциялық проразия экономикалық одағын құру цестерді дамыту қажеттігі туралы туралы келісімшарт жобасы тал- жалпы түсінік бар деп айта алақылануда. Бұл жөнінде кеше жур- мыз», деді Б.Сағынтаев. налистермен өткізген брифингте (Соңы 2-бетте). Бақытжан Сағынтаев мəлімдеді.

талқылайтын кездесу өткізу туралы ұсыныс енгіздім, – деді Қазақстан Президенті. Кездесу қорытындысында Мемлекет басшысы қаралған мəселелерге қатысты бірқатар нақты тапсырмалар берді.

----------------------------------------Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Таєайындау

Мемлекет басшысының Жарлығымен Аслан Есболайұлы Мусин Қазақстан Республикасының Хорватия Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі қызметіне тағайындалды.

«Ордабасы Құс» ЖШС-нің тұсауы осыдан төрт жылдай бұрын Елбасымен болған тікелей телекөпірде кесілген болатын. Бұл құс кешені 2010 жылы үдемелі ин дустриялық-инновациялық да му бағдарламасы арқасында тірлігін өрістетті. Қазіргі таңда, «Ордабасы Құс» ЖШС 30 түрлі өнім ассортиментін шығарып отыр. Алдағы уақытта бұл көрсеткішті 100-ге дейін жеткізу жоспарлары бар. Шығарылатын өнім Оңтүстік Қазақстан, Алматы, Қарағанды, Павлодар, Қызылорда облыстары мен Алматы, Астана қалаларына сатылады. Сондайақ, өнімнің 20 пайызы Ресей Федерациясына экспортталады. Бұл, əрине, Кеден одағына мүше елдермен аймақаралық ынтымақтастықты дамыту арқасында мүмкін болып отыр. Жаңа құс кешенінің бірінші сатыдағы өндірістік қуаты шама ме н ж ы л ы н а 4 8 0 0 т о н н а күркетауық етін шығару болған. Болашақта өндіріс қуатын 2 есе арттыру мүмкіндігі бар жəне ол еліміздің агроөнеркəсіп кешенін дамыту идеясына толығымен сай. Инвестициялық жоба құны 1728,9 млн. теңгені құрап, өткен жылы өндіріс көлемін ұлғайту бойынша «Тірі салмақты күркетауық еті көлемін жылына 8110 тоннаға жеткізу» жобасы

жүзеге асырылды. Аталған серіктестікте қолданылып отырған озық технологиялардың арқа сында жылына 150 мың балапан өсірілуде. Алдағы жылдары мұнда өсіріліп жат қан балапандардың санын 1 млн.-ға жеткізу көзделуде. Өңірі мізде құс шаруашылығы өндірі сін өркендету мақсатында серіктестік басшылығы 5 жылдық даму бағдарламасын да əзірлеген. Жалпы алғанда, бұл кəсіпорын ның болашағы зор. «Ордабасы Құс» ЖШС Ұлыбританияның Оксфорд қаласында Еуропалық сапа сертификатын, Париж қаласында Тəуелсіз қоғамдық сапа жөніндегі

Суреттерді түсірген Арман ƏБДІРАШҰЛЫ.

«Егемен Қазақстан».

бірлестіктің алтын медалін алды. «Қазақстанның үздік тауары» деген номинацияға лайық деп табылып, қатарынан екі жыл жеңімпаз болды. Мұның барлығы, əрине,

бұл кəсіп орынның шығарған өнімінің сапасына берілген баға екені анық. Оңтүстік Қазақстан облысы.

● Тілшіге тығыз тапсырма

САЌТАНСАЅ – САЌТАЙДЫ Газетіміздің кешегі нөмірінде «Тасқын қаупі. Өңірлер дайындығы қалай?» деген тақырыппен топтама материал жарық көрген еді. Онда меншікті тілшілеріміз республикамыздың бірқатар облыстарындағы қар еруінен болатын көктемгі аласапырандар ықтималдығы туралы баяндаған болатын. Бүгін біз осы тақырыпты қайта жалғастырып, оқырмандарымызды еліміздің қалған өңірлеріндегі жүргізіліп жатқан сақтық шараларынан хабардар етіп отырмыз.

Ќауіп əлі сейілген жоќ Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Оңтүстік Қазақстан облысының аудандарындағы қардың мөлшерін анықтау мақсатында өткен аптада тікұшақпен шолу жасалды. Облыс əкімінің орынбасары, облыстық төтенше жағдайлар жөніндегі комиссия төрағасы Сəкен Қаныбеков пен осы өңірдегі төтенше жағдайлар департаментінің басшысы Уəлихан Ережепов тасқын қаупі бар аймақтарды бағдарлап қайтты.

Осы сапар барысында Төле би, Түлкібас аудандарының таулы аймақтарын толығымен қар басып жатқаны анықталды. Сондай-ақ, Бəйдібек жəне Созақ өңірлерінің асуларын да қар басып қалған. Облыстың таулы аймақтарында қардың көп болуына байланысты су тасқын қаупі əлі сейілген жоқ. Яғни ауа райы күрт жылынып, жауыншашын орын алған жағдайда, аймақтың барлық аудандарында еріген қардың салдарынан қиындық болуы ықтимал. Қазіргі таңда су тасқынының

алдын алу мақсатында аудан, қала, ауыл əкімдіктері бірқатар іс-шаралар атқаруда. Сырдария өзеніндегі жағдайға келер болсақ, Отырар ауданының Маяқұм ауылынан бастап Балтакөл елді мекеніне дейінгі өзеннің арнасына толығымен мұз қатқан. Бірақ, мұздың əр жерден еріп, ағып жатқаны көрінуде. Сондайақ, өзен суының деңгейі төмен түскен. Жағаға шығып жатқан су жоқ. Қазіргі таңда Сырдария өзенінде жағдай тұрақты. Оңтүстік Қазақстан облысы.

12 ауыл ерекше назарда Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Облыстық төтенше жағдайлар жөніндегі департамент өңірде көктемде су тасқыны аса қауіп төндірмейді деп сендіруде. Жергілікті «Қазгидрометтің» мəліметтері бойынша, биыл мұндағы қардың қалыңдығы 16 сантиметр, яғни нормадан 2 сантиметрге төмендейді. Ал былтыр 25-ке жеткен екен. Қазір ауылдардан қар шығарылуда. Жалпы, су тасқынының алдын алуға облыста 28 672,5 тонна жанар-жағармай, 6 750 тонна құм, қиыршықтас, 121 мыңнан аса қап сатып алыныпты. Техника да дайын. Қыс ай ларында ауыл-қалалардан

443 мың текше метр қар шыға рылыпты. Облыстық қосал қы қордан 232 миллион теңге бөлінбекші. Өңірдің су өтінде отырған Кенжекөл, Теңдік, Қараащы Көкдомбақ, Жаңа жол, Шолақсор сияқты 12 ауылы төтенше жағдайлар департаментінің жіті назарында. Жуантөбе, Ақши ауылдарын Баянауыл өңірінің Қызылтау бөктерінен ағатын қар суы əбігерге салуы мүмкін, деп отыр мамандар. Сонымен қатар, Лебяжідегі Аққу, Жамбыл жəне Широкое ауылдарына, Павлодар ауданына қарасты Мичурин елді мекендерінде сақтық шаралары жүргізілуде. Ленин, Мойылды ауылдарында бөгеттер биіктетіліп, су өткізетін құбырлар орнатылды. Ақтоғай

ауданындағы Шолақсор ауылында су өткізу құрылғылары қалпына келтіріліпті. Осылайша, дейді төтенше жағдайлар департаментінің мамандары, Сілеті өзенінен осы ауылдарға келетін тасқын қаупі сейілді. Облыс орталығында да қарбалас жұмыс. Қала көшелерін қардан тазалау жұмыстары жүргізілуде. Аудан орта лықтары мен ауылдардағы ғимарат шатырлары қардан тазартылуда. Облыс əкімі Қанат Бозымбаевтың тапсырмасына орай қалалар мен аудандардың əкімдері, мекемелер басшылары көктемгі су тасқынына қарсы дайындық жұмыстарын жедел қолға алуда. Павлодар облысы.

Су ќоймасы алаѕдатады Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Былтыр сай-саланы қуалай аққан қарғын судың салдарынан 200-ден астам баспана, 27 автөлік жолдары зардап шеккен болатын. Биыл мамандар тасқын судың төндіретін қауіп-қатері бұдан зор болмаса кем соқпайды деп жобалап отыр. Оның басты себебі, қардың нормадағыдан көп түсуі болса, екіншіден, кей жерлерде дайындық жұмыстарының талапқа сай жүргізілмеуі. Биыл тасқын судың алдын алу мақсатымен 14 жедел топтары құрылып, арнайы техникалармен, құрал-жабдықтармен толық қамтамасыз етілген. Елді мекендерден 300 мың текше метр қар шығарылып, 4300 қума метр канализация жүйелері тазартылған. 30 мың тонна инертті материалдар қауіпсіз жерлерге жеткізіліп, 150 тонна жанар-жағармай қоры жасақталған. Бұл шаралар үшін жергілікті бюджеттен 337

миллион теңге қаражат бөлінген. Жалпы сыйымдылығы 693 миллион текше метрді құрайтын Сергеевка су қоймасы жылдағыдай ерекше алаңдаушылық тудырып отыр. Еріген қарға көктемгі жауын-шашын қосылса, су мөлшері арнасынан асып жығылып, 2-3 есеге дейін артуы мүмкін. Көктемгі су тасқыны шегіне жеткен жағдайда 8 мың адам тұратын 38 елді мекен, 302 шақырым автомобиль жолдары, 22 көпір, 2022 су жіберетін құбырлар зардап көруі ықтимал. Облыс аумағында орналасқан 33 гидротехникалық құрылыстардың бəрі сақадай-сай емес. Мəселен, Шарық гидрожүйесі күрделі жөндеуді қажет етеді. Сол сияқты иесіз қалған су плотиналарын мемлекет иелігіне алу мəселесі түпкілікті шешілмеген. Облыстық əкімдіктің кезекті мəжілісінде аталған олқылықтар атап көрсетіліп, сыннан қорытынды шығару міндеттелді. Солтүстік Қазақстан облысы.

(Осы тақырыптағы топтаманың соңын 6-беттен оқи аласыздар).


2

www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

Бизнеске береке берер баєдарлама болуы тиіс (Соңы. Басы 1-бетте). Министр «Бизнестің жол картасы» кəсіпкерлікті қолдаудың ең сұранысқа ие бағдарламасына айналғанын баса айтты. Б.Жəмішев, сонымен қатар, бағдарлама барысында кəсіпкерлер субсидиялау жəне екінші деңгейлі банк несиелері бойынша кепілдендіру түрінде, жаңа бизнес идеяларға гранттар алу, инфрақұрылымдар жүргізуге, сондай-ақ, шетелдерде оқу мен тəжірибеден өтуге, сервис тік қолдау мен маман дандырылған консалтинг бойынша қолдаудың ауқымды құралдарын алу мүмкіндігіне ие болғандығын жеткізді. Бұдан басқа, министр бағдарламаның осы жылғы орындалуы туралы баяндады.

Өңірлік даму министрлігі күшін «Бизнестің жол картасын» қолдау құралдары бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жандандыруға шоғырландырады, сондай-ақ, барлық аудан орталықтары мен шағын қалаларда кəсіпкерлікті қолдау орталықтарын ашу жоспарлануда. Мұнымен қа тар, «Даму» қорымен бірге АӨК-ті индустриялық аймақтар жəне бизнес-инкубаторлар құру мен дамыту бойынша операторлар ретінде тарту ойластырылуда екен. Б.Жəмішев, сонымен қатар, «Бизнестің жол картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасына кəсіпкерлерді белсенді түрде тартуды ұсынды. «Жалпы, жер-жерлердегі бағ дарламаны тиімді жүзеге асыру əкімдіктердің əрекетіне

байланысты. Сондықтан, біз əкімдіктерге кəсіпкерлік əлеуеті бар тұлғаларды жəне шағын бизнес субъектілерін бағдарламаға белсенді түрде тарту бойынша жұмыс жүргізуді ұсынамыз, бірінші кезекте мемлекеттік қолдау көрсетілмеген кəсіпкерлерді қаржылай қолдау көрсету шараларымен қамту қажет», деді министр. Сондай-ақ, министр жергілікті атқарушы органдардың басшылығына несиелерді субсидиялаудан бөлек БЖК басқа құралдары бойынша жұмысты жандандыру қажеттігін алға тартты. Отырыста бірқатар облыс əкімдері, «Даму» қоры басқарма төрайымы Лəззат Ибра гимова, Ұлттық кəсіпкерлер палатасы төрағасының орынбасары Гүлнар Құрбанбаева сөйледі.

Талқылауды түйіндей келе, Премьер-Министр бағдарламаның орындалуы жаман еместігін жəне жұмыстың дұрыс бағыт та өрбіп жатқанын атап өтті. Сонымен бірге, С.Ахметов Өңірлік даму министрлігіне бағдар ламаны орындау сапасын жақсарту бойынша жұмыстарды жалғастыруды тапсырды. «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасының бар лық əлеуетін пайдалану қажет. Бұл бағдарлама 100 пайыз иге рілуі тиіс», деді Премь ер- Министр. Мұнымен қатар, Үкімет басшысы Өңірлік даму министрлігіне дамудың үдемелі индустриялық-инновациялық мемлекеттік бағдарламасының екінші бесжылдығын қалыптастыруды есепке алып, бағдарламаны одан əрі жетілдіру, маңызын арттыру бойынша ұсыныс дайындау жөнінде нұсқау берді. Премьер-Министр, сондай-ақ, өкілетті органдарға бірқатар басқа да тапсырмалар беріп, олардың орындалу мерзімдерін белгіледі.

Архитектуралыќ тўжырымдама таныстырылды Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде «Астана ЭКСПО-2017» архитектуралық жобасы тұжырымдамасының тұсаукесеріне арналған брифинг болып өтті. Оған Қоршаған орта жəне су ресурстары министрі, «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы Нұрлан Қаппаров, «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ басқармасы төрағасының құрылыс жəне архитектура жөніндегі орынбасары Бекжан Көлбаев, Adrian Smith+Gordon Gill Architecture архитектуралық компаниясының серіктесі Роберт Форест қатысты. Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Баспасөз мəслихатын кіріспе сөзбен ашқан Нұрлан Қаппаровтың айтуынша, 2017 жылы елордада өткізілгелі отырған Бүкілəлемдік жетістіктер көрмесі посткеңестік кеңістіктегі мемлекеттер аумағындағы халықаралық дəрежедегі осындай алғашқы ауқымды шара болып табылады. 28 ақпанда Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ЭКСПО-2017 архитектуралық кешені тұжырымдамасын бекіткен болатын. Сондай-ақ, өткен аптада Халықаралық мамандандырылған көрме нысандарының бас жоспары мен негізгі архитектуралық жоспарлау шешімдері Үкімет мүшелеріне, Астана əкімдігіне, барлық мемлекеттік органдар қызметкерлеріне, Астана қаласының ішкі істер департаменті мен төтенше жағдайлар департаментіне жанжақты таныстырылды.

Қоршаған орта жəне су ресурстары министрі атап көрсеткендей, 175 гектар аумақта бой көтеретін көрме қалашығы бүкіл əлемге болашақтың қаласы қалай салынатындығының үлгісі болмақ. Бүгінде жер шарын 7 миллиард адам мекендесе, оның 50 пайыздан астамы қалада қоныстанған. Осыған байланысты қазірдің өзінде энергетикалық, экологиялық проблемалар туындауда. Ал «Астана ЭКСПО-2017» көрме қалашығы толықтай «жасыл» технология бойынша жүзеге асырылатын болады. Көрме қалашығының нысандары түгелдей дерлік жаңғырмалы электр энергиясымен қамтамасыз етіледі. Күн, жел жəне басқа жаңғырмалы энергетика көздерінен алынған электр энергиясы белгілі бір жерде жинақталып, екінші бір нысандарға берілетін болады. Жинақталған энергия қаланың басқа да нысандарын

электр қуатымен жабдықтауға жұмсалады. ЭКСПО-2017 көрме қалашығында «Ақылды электр желісі», «Ақылды күл-қоқыс» технологиялары жұмыс істейді. Мəселен, «Ақылды электр желісі» технологиясы бойынша 1 нысанда өн дірілген электр энергиясы екінші нысанға беріліп отырады. «Ақылды күл-қоқыс» технологиясы бойынша, арнаулы вакуум əрбір ғимараттың күл-қоқыстарын сорып алып, күл-қоқыс өңдейтін зауытқа жөнелтеді. Жаңадан салынатын бұл зауыт та керемет технология бойынша жұмыс істейді. Нұрлан Қаппаровтың айтуынша, күл-қоқыс өңдейтін зауытта ешқандай иіс болмайды. Сонымен бірге, осы күлқоқыс өңдейтін зауытта су тазалау үрдістері іс жүзіне асырылатын болады. Тазартылған су қайтадан қала ғимараттарының пайдалануы үшін берілетін болады. ЭКСПО-2017 Халықаралық көрмесі өткеннен кейін көрме қалашығы елордадағы ең қолайлы аудандардың бірі болмақ. Мұнда салынатын тұрғын үйлер бүгінгі заманның озық технологияларына негізделеді. Көрме қалашығында барлығы 1 миллион шаршы метр тұрғын үй құрылысы бой көтереді, дейді Нұрлан Қаппаров. Бекжан Көлбаев пен Роберт Форест негізгі архитектуралық жоспарлау мəселелеріне тоқталды. Олардың айтуынша, жобалаушы

компания Халықаралық көрмелер бюросының көрме нысандарының құрылысы бойынша барлық талаптарын ескерді. Adrian Smith+Gordon Gill Architecture компаниясының архитекторлары Астананың Бас жоспарына байланысты шеберлік жоспарына толықтырулар енгізді, бұған инфрақұрылымдық нысандарды көрмеден кейін пайдалану үшін қажеттіліктердің барлығы қарастырылды. «Эстетикалық сапа мен инновациялық дизайннен басқа көрме кешені аст ан ан ың ар х и т ект у р ал ық келбетіне сай келеді. Ол туристер үшін тартымды, экономикалық тұрғыдан ұтымды жəне энергияны үнемдеу жағынан тиімді, бастысы – көрменің тақырыбын толығымен көрсететіндігі», деп атап өтті Б.Көлбаев. Оның айтуынша, көрме қалашығы құрылыс нысандарын салуға 10 мыңнан астам құрылысшылар қатысуы мүмкін. Қалашықты тұрғызатын құрылысшылардың 70 пайызы қазақстандықтар болмақ. Қазіргі уақытта ЭКСПО-2017 көрме кешені тұрғызылатын аумақта инженерлік-геологиялық жұмыстар жүргізілуде. Құрылыс ағымдағы жылдың мамыр айында басталады деп жоспарланды. Бірінші кезекте көрменің басты нысаны жалпы диаметрі 80 метр шар түрінде келген сфера – «Қазақстан-Астана» павильоны бой көтеретін болады.

Жанар-жаєармай ќоры жеткілікті Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Сауат Мыңбаев баспасөз мəслихатын өткізіп, журналистерді толғандырып жүрген бірқатар сұрақтарға жауап берді. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Бұл жолғы брифингтің бұған дейінгілерден өзгешелігі, мұнай-газ компаниясының басшысы саладағы ахуал туралы таяуда болған алқа мəжілісінде толық баяндалғанын айтып, бірден шараның сұрақ-жауап бөліміне көшкенді жөн санады. Сөйтіп, тілшілердің қояр сұрақтарына жауап беруге дайын екенін білдірді. Алғашқы сұрақ жұрттың көңіліне алаң салып жүрген жанар-жағармай мен таяп қалған егіс науқанына қажетті дизель отынының бағасы туралы болды. «Дəл осы күні қорда мамыр айына дейін жететін дизель отыны мен сəуірге дейін еркін жететін жанаржағармай бар», деп жауап берді С.Мыңбаев. Оған қоса, «ҚазМұнайГаз» жанар-жағармай стансаларында баға саясаты қандай болатынын таратып айтты. «Бағаның деңгейi Табиғи монополияларды реттеу агенттігі бекiткен шектен аспайды. Ұлттық компаниядағы бөлшек саудада баға саясатына қатысты өзгешелiк жоқ. Бiз ТМРА бекiткен бағаның аясында жұмыс iстеймiз. Алдағы уақытта бағаның өсiрiлуi жоспарланбаған», деп қосты ол. Келесі сұрақ бүгінде əңгімесі көбейген əйгілі Қашаған кен орнына қатысты қойылды. Кен орнындағы жұмыстар мен орын алған келеңсіздіктер жөнінде əңгімелеген төраға, ендігі өнім алу қашан басталатынына назар аударды. «Жылдың екінші жартысында мұнай өндіру жандануы мүмкін. Дегенмен, біз оны əлі де болса нақты айта алмаймыз. Ал мұнайдың қандай көлемде өндірілетіндігі туралы айту тіптен ерте. Наурызда келісімшартқа қол қойылған соң жəне газ құбырын ауыстыру бойынша инвестициялық шешім қабылдағаннан кейін ғана өндіру көлемі мен шығындар анық көрінетін болады», деп таратты сала басшысы. Елбасы биылғы Жолдауында төртінші мұнай өңдеу зауытын салу туралы тапсырма

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2014 жылғы 4 наурыз

№176

Астана, Үкімет Үйі

Ресей Федерациясынан мұнай жəне мұнай өнімдерін жеткізудің кейбір мəселелері туралы 2010 жылғы 9 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясының Үкіметі арасындағы Қазақстан Республикасына мұнай жəне мұнай өнімдерін жеткізу саласындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық туралы келісімге сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «ҚазМұнайГаз – қайта өңдеу жəне маркетинг» акционерлік қоғамы Ресей Федерациясына мұнайды қарсы жеткізу жөніндегі оператор-компания болып белгіленсін. 2. Қазақстан Республикасы Мұнай жəне газ министрлігі: 1) Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігімен бірлесіп мұнай өнімдерінің 2014 жылға арналған индикативтік теңгерімі негізінде мұнай өнімдерінің көлемін, жеткізу мерзімдерін белгілей отырып, оларды жеткізу кестелерін бекітсін; 2) «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы» акцио нерлік қоғамымен (келісім бойынша) бірлесіп, мұнай өнімдерін жеткізу кестелеріне сəйкес мұнай өнімдерінің 2014 жылға арналған индикативтік теңгерімінде көзделген көлемде мұнай өнімдерін Ресей Федерациясынан Қазақстан Республикасына əкелу бойынша қажетті шараларды қабылдасын; 3) Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігімен, Қазақстан Республикасы Статистика агенттігімен жəне «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамымен (келісім бойынша) бірлесіп, мұнай өнімдерін жеткізу кестелеріне сəйкес мұнай өнімдерін жеткізуге бақылау мен мониторинг жасауды қамтамасыз етсін; 4) осы қаулыдан туындайтын өзге де шараларды қабылдасын. 3. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне 2015 жылғы 1 қаңтарға дейін қолданылады. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Келісімшарт жобасы талќылануда

(Соңы. Басы 1-бетте). Премьер-Министрдің бірінші орынбасары сондай-ақ, мұнда жалпы алғанда институттық жəне функциялық бағыттар қаралып жатқанына тоқталды. Негізгі көп ұсыныс айтылып, көп талқылауға түскені қазіргі функциялық жағдай болып отыр, дей келе, отырыстың қатысушылары келісімшарттың функциялық бөлігі, яғни сауда саясаты туралы ереже, салық саясаты, қаржы секторы, агроөнеркəсіптік кешен, өнеркəсіптік саясат туралы мəселелер жан-жақты талқылағанын атап өтті. «Сарапшылар арасында келіспеушілік тудырған сауалдарды кеңес деңгейінде талқылай бастадық», деп толықтырды Б.Сағынтаев. Кеңесте қамтылған тағы бір мəселе – Арменияның Кеден одағы мен Еуразиялық экономикалық кеңістікке кіру жөніндегі желтоқсан айында жасалған жол картасы болып отыр ғанын да айтып өтті. Бүгінгі күні сол жол картасының елу пайызы Армения тарапынан орындалған. Ал олар өздеріне алған міндеттерін биылғы жылдың мамыр айына дейін орындай мыз деген ұсыныс айтып отыр, дейді Б.Сағынтаев. Айтып өтсек, бұл кеңеске Кеден одағындағы үштік елмен қатар Армения өкілдері де қатысып жатқан болатын.

Əр кəсіпорын бір мїгедек жанды жўмысќа алмаќ Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Оңтүстік Қазақстан облысындағы əртүрлі деңгейдегі 30 мыңнан астам кəсіпорындар бірбір мүмкіндігі шектеулі жанды жұмысқа қабылдап, қамқорлыққа алуды мақсат тұтып отыр. Бұл бастаманы облыстағы кəсіп керлер бірауыздан қолдады. Шымкентке келген сапарында Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрі Тамара Дүйсенова осындай игілікті істің куəсі болды. Бүгінде Оңтүстік Қазақстан облысында еңбекке жарамды 28 мың мүгедек жан бар. Шымкент қаласында өткен мүмкіндігі шектеулі азаматтарды еңбекпен қамту мəселесіне арналған облыстық форумда барлық жұмыс берушілерге арналған үндеу қабылданды. Сонымен қатар, енді қолға алынып отырған «Бəріміз біргеміз, мықты болсын іргеміз» акциясы аясында тағдыр тəлкегіне ұшыраған азаматтарды жұмыспен қамту ісі күшейетіні айтылды. Министр бұл форум өзге өңірлерге үлгі болуы керек екенін айта келе, оңтүстікқазақстандық кəсіпкерлердің үндеуін еліміздегі 340 мыңнан астам кəсіпорын басшылары қолдайтынына сенім білдірді. Сонда ғана алға қойған мақсаттарды, мүдделерді жүзеге асыруға болады. Сондай-ақ, министр осы іске атсалысқан кəсіпкерлерге мемлекет тарапынан көмек болатынын баса айтты. «Біз кəсіпкерлерді мүмкіндігі шектеулі жандарды жұмысқа алыңдар деп қана қоймай,

жұмыспен қамту бағдарламасы аясында қандай көмек болатынын да түсіндіріп жатырмыз. Егер кəсіпкерлердің қарамағында осындай жарымжан жандар жұмыс істеп жатқан болса, ол азаматтардың мамандығын көтеруге қажетті қаржының 70 пайызын мемлекет, 30 пайызын кəсіпорындардың өздері көтереді. Дəл осылайша жұмыспен қамту бағдарламасы арқылы еңбекақысының 35 пайызын мемлекет, 65 пайызын жұмыс берушінің өзі төлеп отырады», дейді Т.Дүйсенова. Облыс əкімі Асқар Мырзахметовтің айтуына қарағанда, былтыр «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» бағдарламасының 2-ші бағыты бойынша шағын несиемен қамтамасыз ету үшін 3 млрд. теңге, кəсіпкерлік негіздерінің оқытуларына 46,6 млн. теңге бөлінген. Осы бағыттағы оқыту ұйымы ретінде облыстық «Кəсіпкерлерге қызмет көрсету орталығы» белгіленіп, 2013 жылы 2 663 адамды кəсіпкерлік негіздеріне оқытты. Облыстың шағын несиелендіру жөніндегі өкілетті өңірлік ұйымы тарапынан бағдарламаның 1 075 қатысушысына жалпы 2,5 млрд. теңге несие берілді. Бұл күні облыс орталығында өткен мүмкіндігі шектеулі азаматтарға арналған бос жұмыс орындары жəрмеңкесінде 90 жұмыс берушіден 1000-нан астам жұмыс орны ұсынылды. Жəрмеңкеде 252 мүгедек азамат тұрақты жұмысқа орналасты. Жалпы алғанда «Жұмыспен қам тудың жол картасы-2020» бағ дарламасын жүзеге асыру бойын ша Оңтүстік Қазақстан

облысы бірінші орында келе жатыр. Былтыр елімізде аталған бағдар лама бойынша еңбекке араласқандардың 33,8 пайызын оңтүстікқазақстандықтардың құрауы осы сөзіміздің айқын дəлелі. Сондай-ақ, алдағы уақытта дəрі герлер мен мұғалімдерге жалақы олардың білім деңгейіне, білік тілігіне, жұмыстарының қиындығы мен жауапкершілік дəрежесіне қарай төленеді. Бұл мəдениет жəне спорт саласының мамандарына да қатысты. Яғни дəрігер, мұғалім жəне əлеуметтік қызметкерлерге еңбекақы төлеудің жаңа жүйесі 2015 жылдың 1 шілдесінен бастап енгізіледі. Бұл жаңа жүйенің басты мақсаты – əр салада еңбек етіп жүрген негізгі қызметкерлерді анықтап, олардың еңбегін дұрыс бағалау. Өйткені, бүгінде елімізде дəрігерлер жалақысының 38 пайызы, ал мұғалімдер еңбекақысының 48 пайызы ғана негізгі қызметтері үшін тө ленеді. Жалақының қалған бөлігін қосымша жұмыстар үшін берілетін төлемдер құрайды. Басқаша айтқанда, дəрігер науқасты емдегені, мұғалім баланы оқытқаны үшін алатын ақысы оның барлық жалақысының жартысына да жетпейді. – Біздіңше, бұл дұрыс емес. Адамдардың еңбегі өз мамандығы бойынша атқарған негізгі жұмысына қарап бағалануы керек. Сонда адамдар қосымша жұмыстармен əуестенбей, өздерінің біліктілігін арттыруға назар аударады, – деді Т.Дүйсенова. Оңтүстік Қазақстан облысы.

Əйелге ќамќорлыќ – болашаќќа ќамќорлыќ Ал ол елімізде ґз деѕгейінде ме?

Халықаралық əйелдер күні қарсаңында Қазақстан Коммунистік халықтық партиясы Ұлттық баспасөз клубында «Əйелге қамқорлық – болашаққа қамқорлық» деген тақырыпта талқылау өткізіп, əйелдердің басындағы проблемаларды шешудің жолдарын ортаға салды. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

бергені мəлім. Тілшілерді мазалаған сұрақ – ол зауытта өңделетін жанар-жағармай қандай елдерге экспортталмақ? Еуропаның талғамы мен Ресейдегі жағдай белгілі, ал Қытайдағы мұнай зауыттарымен бəсекелесу оңай емес екені аян. «Төртiншi мұнай өңдеу зауыты кемiнде төртбес жыл салынады. Дегенмен, ол зауыттың өнiмдерiнiң басым бөлiгiн экспортқа шығару керек болады. Оның болашақ нарығы қай мемлекеттерге таралуы ықтимал? Солтүстiгiмiзде Ресей нарығы мұнай өнiмдерiнен таршылық көрмейдi. Сондықтан онда тасымалдаудың мəнi жоқ. Қытайда технологиясы мен жұмыс күшi арзан болғандықтан, бəсекеге қабiлеттi зауыттар көп. Батысқа инфрақұрылым тарту ісі өте күрделi. Арада Каспий теңiзi жатыр. Үлкен қуаты бар Əзербайжан елiнiң зауыттары да жетерлiк. Сондықтан бiздiң негiзгi экспорттық əлеуетi бар нарығымыз ол

– оңтүстiк. Олар – Қырғызстан, Өзбекстан, Тəжiкстан, Ауғанстан. Ол нарықта Ресей бар. Демек, Ресеймен бəсекелесу керек болады. Осы мəселелер қазiр Үкiметте талқыланып жатыр», деді С.Мыңбаев. Теңге бағамының өзгеруі «ҚазМұнайГаздың» бекiтiлген бюджетiне жəне даму жоспарына өзгерiс əкеле ме? Өзгерiс əкеледi екен. Əйткенмен, геологиялық барлау көлемiн төмендетудiң, соның iшiнде инфрақұрылымдық нысандардың құрылысын кемiтудiң қажеттiлiгi жоқ көрінеді. Дегенмен, ҚМГ теңге бағамының өзгеруiнен мұнай экспортында ұтатын да сияқты. «Компанияның ерекшелiгi неде – бiз өнiмдi теңгемен өндiрiп, доллармен сатамыз. Десем де, бiздiң ұтылатын тұстар да бар. Бұл iшкi сатылымдарда, себебi iшкi нарықта газ бен мұнай өнiмдерiнiң бағасы өскен жоқ», деп сөзін аяқтады С.Мыңбаев.

Шараға Парламент Мəжілісіндегі Халықтық коммунистер фракциясының депутаттары Жамбыл Ахметбеков пен Айқын Қоңыров жəне арнайы шақырылған екі жас ана қатысты. Алдымен сөз алған Ж.Ахметбеков өткен аптада партияның ұйыт қы болуымен өңірлерде əйел дер қауымының əлеуметтік жағ дайына қатысты дөңгелек үстелдер өткенін тілге тиек етті. Бұл баспасөз мəслихаты соның қоры тындысына арналғандығын алға тартқан депутат əйелдерге қам қорлық мемлекеттің үлкен саясатының бірі болуға тиіс екенін атап көрсетті. Қазіргі таңда елімізде тұңғыш балаға төленетін ай сайынғы жəрдемақының көлемі 10186 теңгені құрайтындығын алға тартқан халықтық коммунистер еліміздегі ең төменгі өмір сүру көрсеткіші 19966 теңге екендігін қаперге салды. Бұл арада бір

баланы мектепке дайындау республика бойынша 30 мың теңгені құрайтыны көлденең тартылды. Ал 2014 жылы елімізде бір жолғы мемлекеттік жəрдемақы 1, 2 жəне 3 балаға 55 000 теңгені құраған. Депутаттар жəрдемақыны өзге елдермен салыстыра отырып, оның мардымсыз екеніне назар аударды. Мысалы, 2013 жылғы көрсеткіш бойынша Сингапурда бір жолғы жəрдемақы – 4900, Беларусьте – 1000-1500, Ресейде 3000 доллар шамасында екен. Францияда бала туып, үш жылға декреттік демалысқа кеткен ана ай сайын 400 еуроға дейін жəрдемақы алатын көрінеді. Осылардың барлығын ортаға салған ҚКХП депутат тары əйелдерге қосымша жеңілдіктер ұсынуды жəне бала күті мінде отырған аналар мен болашақ аналарға қаржылық көмектің көлемін ұлғайтуды қолдайтындықтарын дəйектеуге тырысты. Олардың пікірінше, бірінші балаға берілетін біржолғы жəрдемақыны екі есеге көбейткен

дұрыс. Сондай-ақ, Əкімшілік кодекс ке енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың жаңа баптары бойынша аяғы ауыр əйелдерді жұмыстан шығуға мəжбүрлегендерді айыппұлмен жəне қызметінен төмендету жазасымен жазалау орынды болмақ. Бұдан басқа, халықтық коммунистер бала күтіміне байланысты берілетін ай сайынғы мемлекеттік жəрдемақы мерзімін 3 жасқа дейін ұзартуды да ұсынды. Ж.Ахметбеков көп балалы отбасыларға да ерекше қамқорлықтың қажеттігін алға тартты. Оның айтуынша, егер отбасында үш бала болса, онда коммуналдық қызметтің 30 пайызын өтеп берген орынды болмақ. Ал 4-5 балалы отбасыларға 50 пайыз жеңілдік беріп, 7 жəне одан көп балалы отбасыларды коммуналдық қызметке ақы төлеуден мүлдем босату керек. Баспасөз мəслихатына арнайы келген жалғызбасты ана Шарихат Иманбаеваның мəліметіне қарағанда, Қазақстанда 100 мың бала əкелерінен алимент ала алмай жүр екен. Сондықтан да ол əкелерге қатысты жауапкершілікті қатаңдатуды ұсынды. Жалпы, баспасөз мəслихатын өткізудегі басты мақсат əйелдердің проблемасына назар аударту болды.


3

www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

ТОСЌАУЫЛЄА – ТОСЌАУЫЛ Кəсіпкерлер бизнесті тексеруге мораторийді осылай баєалауда Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингке Парламент Мəжілісінің депутаты, Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы фракциясының жетекшісі Азат Перуашев қатысты.

Берілген мїмкіндікті кеѕінен пайдалан Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Бизнес тынысын ашады Шыны керек, өз ісіңді ашып, шағын жəне орта бизнеспен айналысу оңай шаруа емес. Алайда, қазір оңай емес деп екі қолыңды қусырып отыруға да болмайды. Тырбанып еңбек еткеннің ғана тұрмысы түзелетінін өмірдің өзі көрсетіп отыр. Оның үстіне үкіметтік деңгейде кəсіпкерлікті дамытуға қолдау жасалып, орта жəне шағын бизнесті дамытудың сан алуан жолдары да ұсынылуда. Мемлекет басшысы кəсіпкерлікке кедергі келтіретін мəселелерді ұдайы өзі қадағалап, оларды болдырмауға бағыт-бағдар беріп келеді. Соның нақты бір мысалы, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ə.Назарбаевтың кəсіпкерлерді қолдау туралы күні кешегі мəлімдемесі деу орынды болмақ. Мəлімдемеден үстіміздегі жылғы 2 сəуірден бастап, 2015 жылдың қаңтарына дейін шағын жəне орта бизнес субъектілеріне тексеріс жүргізуге мораторий жарияланғанымен

танысқанда Елбасының сөзі мен ісінде сабақтастық жататынына тағы бір көзіміз жетті. Бұл шағын жəне орта бизнес өкілдерінің бойында болашаққа деген сенімділікті нығайтты. Мұны кəсіпкерлерді талпынып жұмыс істеуге талаптандыратын қадам деу орынды. Жоспарлы-жоспарсыз тексерулер кəсіпкерге қолбайлау болады, іске деген құлшынысын кемітіп, жігерін жасытады. Біз негізінен тігіншілікпен айналысамыз. Көрпе, жастық, басқа да бұйымдар тігеміз. Тігін цехында он тігінші, сауда орындарында он адам еңбек етеді. Осыншама адамды жұмыспен қамтып отырғанымызға, бизнес ортада өз орнымыз бар екеніне қарамастан тексерістің құрығынан біз де құтыла алмаймыз. Кейде аяқасты кедергілер де кездесе кетеді. Тексеруші органдар əлі де көп. Осындайда қалыптасқан, сенімге кірген кəсіпкерлік субъектілерін

таусылып бітпес, тексерудің қаншалықты қажеті бар деп ойлайтынмын. Осы мораторий бұл ойымды дөп басты. Сондай-ақ, маған Елбасы мəлімдемесіндегі «егер кəсіпкер заңның барлық талаптарын орындайтын болса, тексеруші органдар оған мүлде бармауға тиіс!» деген пікірі ұнады. Сайып келгенде өзін сыйлайтын кəсіпкер ешқандай көзбояушылыққа, заң бұзушылыққа жол бермеуге тырысады. Ал, заң талаптарын бұзғандарға əрине, кешірім болмауы тиіс. Оларды айрықша қадағалап отыру қажет. Ең бастысы, жоспарлы тексерістерден бас тартылатын болды. Яғни, бұл мəлімдеме кəсіпкерліктің дамуына өзіндік серпін береді деп ойлаймын. Тексере бергеннен жұмыс өнбейді, уақыт зая кетеді. Əрине, «Қазаннан қақпақ кетсе, иттен ұят кетеді» дегендей осы еркіндікті пайдаланып қалуға тырысатындардың алдын

алу керек. Оның түрлі жолдары бар. Жергілікті жерде заңды бұзу ықтималдылығы жоғары кəсіпкерлердің мониторингін жүргізу қажет. Жалпы, бұл мораторий кəсіпкерліктің тынысын кеңейте түсті. Қазір кəсіпкерлер де заңды айналып өтуге болмайтынын, талапты орындаудың қажеттігін түсініп келеді. Дегенмен, тексеруге мораторий жариялануы өз ісімді ашсам ба деп жүрген біраз адамға қанат бітірері сөзсіз. Мұның өзі жаңадан қатарға қосылған кəсіпкердің тұғырын бекітіп, буынын қатайтып алуына берілген мол мүмкіндік те. Енді кəсіпкерлер қатары көбейіп, жұмыс істеп жатқандары алаңсыз əрекеттенетін болады. Айтолық МУСИНА, «Мусина» жеке кəсіпкерлігінің жетекшісі.

АҚТӨБЕ.

Кедергісіз даму кепілі Елбасының кəсіпкерлерді қолдау туралы мəлімдемесі көңілімді қозғап, қолыма қалам алуыма əсер етті. Сонымен... Əр адамның көңілі құлаған, жүрегі қалаған сүйікті ісі болады. Əсіресе, азат ойын жүзеге асыруға асығатын қазақ қыздары сүйікті ісіне келгенде барлық қабілет қақпаларын ашып, қиялындағы ғажайыптарын көрсетуге өте құштар. Əттеген-айы, көп қыздардың ынтызар кəсібін игеруге көлденең келіп, үлкендік көрсетіп, кедергі жасайтындар бар. Сондағы айтатындары: ол кəсіп саған лайық емес. Сен деген, елдегі ең үлкен университетте оқып, жоғарыда ақсаусақ болып жүретін жансың дейді. Мен өзім үлкендер мен құрбы-құрдастардың бұл сықылды жел сөзіне ермедім. Орта мектепті тəмамдаған бойда жас күнімнен жаныма серік қылған, тіпті жүрек қалауынша лəззат алған сүйікті ісіме кірісіп кеттім. Тиынды тиынға қосып, азын-аулақ ақшаның басын құрап, өз кəсібімді ашуға талпындым. Еңбегім далаға кетпеді. Жас кезімнен өз бауырларым мен көршіқолаңның балаларының шаштарын əртүрлі етіп қиып шеберленген қолдарым кəдуілгі шаштаразға барғанда ұятқа қалдырмады. Əп дегеннен, алдыма отыр ғызған балапанның шашын айтқанындай

етіп қысқартып, тегістеп, сылап бере қойдым. Қалжама қарап, қоңырайып тұрған қағылез қожайын «қабілетің бар екен» деп қаңғалақтап қалды. Жаратылысым қыз болса да, қолымды жайып жіберіп: ендеше, батаңызды беріңіз, деп шын өтіндім. Сол сəттен бастап кəсіби шаштараздың қызметіне кірістім. Басым бос, уақытым өз билігімде тұрған кезде жұмысқа ерте барып, кеш қайттым. Ұлық шебердің əр қимылын қалт жібермей бағып жүрдім. Күннен күнге ше берлігім шың далып, тəжірибем өсті. Бірте-бірте қызметімізді тұтынушылардың риза көңілі мен алғысына кенеле бастадым. Бұл мəртебелер менің мерейімді тасытып, талабымды тастүйін етті. Өз кəсібімді ашсам деген тілегім мен ниетімнің жұлдызы жарқырай түсті. Сөйтіп, жаңа ізденіс жолына түстім. «Іздеген жетер мұратқа» демек ші, шаштараздыққа оқытып дайындайтын курс туралы жарнаманы көзім шалды. Көп ойланбастан құжаттарымды əзірлеп, Қазалыдан Қызылорда қайдасың деп тартып кеттім. Біреуден кейін, біреуден ілгері кешіп келе жатқан ғұмыр бар. Аттай он екі жыл бұрын, талаптың таң асырған тұлпарына мініп, жұбайым Ғалымжан екеуміз Астанаға келдік.

Тағдырымызға ризамыз. Үш перзентімізді елордасында тəрбиелеп өсірдік. Үлкеніміз көрші Ресейдің мықты бір оқу орнында білім алып жүр. Одан кейінгілері де Астана мектебінде жақсы оқып жатыр. Осы күнге дейін шаштараз ашып, кəсіп қылдық. Адал еңбегіміздің жемісін көріп келеміз. Негізі, жеке кəсіпкерлерге қатысты іс-шаралар мен заң-қаулыларға назар салып, қоғамдағы əрбір тың жаңалыққа құлағымыз түрік жүреді. Мемлекет басшысының еңбек адамдарына көрсеткен жолы мен Үкіметке жүктеген ізгі тапсырмалары көңілімізден шықты. Ойлана келіп, тағы кəсіптің игілігін көруге бел будық. Содан таяуда, арғыбергі табысты екшеп, атын дардай етпей-ақ қарапайым асхана аштық. Осы ісімізге дем берген Елбасына рахмет. Өйткені, бұл кəсібіміз де қанағаттанарлық табыс əкеле бастады. Ал енді Елба сы ның мына мəлімдемесінен кейін əрекетімізді бұдан да ширатып, кəсі бімізді бұрынғыдан əлдеқайда кеңей те түсуге бел байлауымыз бек мүмкін. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні, дəл қазір Қазақстанда ұшамын деген қанатқа дүние кең болып тұр! Күнсұлу ТҰРДИЕВА.

АСТАНА.

Брифингте сөз алған А.Перуа шев: «Парламентте бизнес мүдделерін қорғайтын «Ақ жол» партиясы Мемлекет басшысының 2014 жылдың 27 ақпанындағы Кəсіпкерлерді қолдау туралы Жарлығына сəйкес, қомақты шараларды белгілегені үшін ерекше ризашылығымызды білдіреміз. Елбасы тəуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап кəсіпкерліктің қалыптасуы мен бизнес өкілдерін толғандырып жүрген мəселелерге зор көңіл бөліп келеді. Ал бүгінде кəсіпкерлік саласы мемлекеттің экономикалық саясатында маңызды факторға айналды. Қазіргі таңда тек қана шағын жəне орта бизнесте 1 млн.-ға тарта кəсіпкер жұмыс істейді, олардың күшімен 3 млн.-ға тарта жаңа жұмыс орны ашылды», деді. Осылай дей келе, ол Мемлекет басшысының 2014 жылдың 2 сəуірінен бастап 2015 жылдың 1 қаңтарына дейін шағын жəне орта бизнес субъектілерін тексеруге жариялаған мораторий кəсіпкерлердің заң алдындағы жауапкершіліктерін алып тастамайтынын, керісінше, бұл шара қазіргі қолданылып жүр ген бақылау нормаларын тоқтата тындығымен құнды екенін атап өтті. «Сонымен қатар, бұл мора торий – қателікті кешіру емес екенін де түсінуіміз керек. Бизнестен өз міндетін орындау жөніндегі жауапкершілік, оның ішінде бюджетке салық төлеу, тұтынушылар мүддесін сақтау жəне жалпы алғанда, заң ережелері мен нормаларына сай жұмыс істеу жауапкершілігі алынып тасталмайды», деді бұл орайда А. Перуашев. Оның айтуынша, мұндай мораторийлер 2003, 2008 жылдары жəне 2009 жылдың ортасына дейін болған. «Бұл мораторийлердің маңызы өте жоғары болды, себебі, олар экономиканың турбулентті жағдайынан өтуге жəне ағымдағы мəселелер түйінін шешуге мүмкіндік берді. Сондықтан да, қазіргі шешім де Президент Назарбаевтың бизнесті қолдауға жəне оны дамытуға жаңа серпін бе руге, отандық бизнесті жаңа белестерге көтеруге деген ұмтылысынан туындап отыр», деді депутат.

«Ақ жол» партиясының жетекшісі мораторий кезеңінде кəсіпкерлердің қызметін үйлестіретін жаңа құқықтық базаға қол жеткізу қажет деген ойымен де бөлісті. «Мен бұл ретте 2008 жылдың тəжірибесінен мысал келтіре аламын. 2008 жылы мораторий жарияланған кезде сəйкес түзетулер мен өзгерістер енгізу, жеке кəсіпкерлік туралы заңның жаңа редакциясын қабылдау туралы тапсырма міндеттелген болатын. Тапсырма ақпан айында берілді. «Атамекен» палатасы өз ұсыныстарының жобасын мамыр айында қарауға енгізсе, уəкілетті орган – сол кездегі Индустрия жəне сауда министрлігі түзету енгізілуі тиіс заңдардың тізбесін қыркүйек айында бір-ақ таныстырды. Ал бұл тізімді кəсіпкерлер наурыз айында өздері ұсынған болатын», деді депутат өз сөзінде. А.Перуашевтің айтуынша, көп нəрсе қолданыстағы заңнаманы талдау мəселесі бойынша Үкіметтің Ұлттық кəсіпкерлер палатасымен қаншалықты үйлесімді жұмыс істей алатындығына байланысты болмақ. «Егер бұл мəселеге толықтай мүдделі болсақ, берілген мерзімнің ішінде үлгереміз деп ойлаймыз. Ал егер Үкімет аталған мерзімде бұл міндеттің үдесінен шыға алмаса, яғни Президенттің тапсырмасын орындай алмаса, мен өзім мораторий мерзімін ұзарту туралы өтініш жасаймын. Себебі, мораторийден біз мезгілінде ғана шығып қоймай, кəсіпкерлердің қызметін реттейтін жаңа құқықтық базамен шығуымыз керек», деп түйіндеді өз сөзін А.Перуашев. Сондай-ақ, А.Перуашев бизнесомбудсменді Ұлттық кəсіпкерлер палатасының ұсынысы бойынша Мемлекет басшысы тағайындауы керектігіне, бұл халықаралық тəжірибе жəне отандық жағдай ескерілгендіктен айтылып отырғанына тоқталды. «Демек, осы халықаралық тəжірибені жəне отандық жағдайды ескере отырып, палатаның ұсынысы бойынша бизнес-омбудсменді Президенттің тағайындауы ең тиімді шара деп ойлаймын. Ал бизнес-омбудсменнің жұмысын ұйымдастыру міндеті Ұлттық кəсіпкерлік палатаға жүктелуі тиіс. Бұл – өте маңызды мəселе. Себебі, бизнесомбудс менді кəсіпкерлер палатасы та ғайындаса, мемлекеттік

Елбасымыз экономикамыздың өсуіне, жұмыс орындарының көбеюіне, отандастарымыздың əл-ауқатының артуына серпін береді деп сенім арта отырып, ел кəсіпкерлерін қолдауға байланысты жариялаған мораторий «бір терінің пұшпағын илеп жүрген» азаматтар арасында тың серпіліс тудырғаны ақиқат.

Бўл – бізге де кґрсетілген сенім Біз ғана емес, кəсіпкерлікті жолға қоюға ойланып жүрген жандардың түбегейлі шешім қабылдауына мүмкіндік берген секілді. Ешкім де бейжай, сырт қалған жоқ. Өйткені, кəсіпкерлікке кең қолдау көрсетудің нəтижесі ел экономикасының тынысын ашу деп түсіну керек. Бастаған істі дамытып, оған қоса экономиканың əртараптануына біздің де шама-шарқымызша үлес қосуымызға септігіміз тимек. Рас, еліміздегі кəсіпкерліктің адымын аштырмай отырған негізсіз тексерістердің тоқтатылатынын қуана қабылдадық. Дегенмен, заң алдында ары таза кез келген кəсіпкер тексеріс мүлдем болмасын демейді. Техникалық, санэпидемиологиялық, еңбек қауіпсіздігі тексерістерінсіз іс жүргізу мүмкін емес. Тексеріс керек, бірақ «шаш ал десе, бас алатын» артық тексерудің қажеті жоқ. Дамыған мемлекеттердің экономикасында ойып орын алатын шағын жəне орта бизнес өкілдерінде мемлекеттік тексеріс жүйелі, орнымен, өркениетті жолға қойылған. Ал бізде, жасыратыны жоқ, тексерудің бір ұшы параға негізделіп жатады.

Мораторий мəнісі – жемқорлыққа тұсау салады, істі дамытуда кедергі келтіретін элементтерден арылтады деген ойдамын. Біздің жұмыс жүргізуімізді жеңілдетіп, мемлекет қолдауын терең сезінуге сенім күшейді. Əрине, елімізде шағын жəне орта бизнес өкілдері көбінесе қызмет көрсету саласында жұмыс жүргізеді. Мораторийде көрсетілген мерзім бір есептен, бізге, шағын жəне орта бизнес өкілдеріне деген жауапкершілікті де арттыра түседі. Өйткені, осы мерзім ішінде мемлекет тарапынан өзімізге артылған сенімді біздің қаншалықты ақтап шығатынымыз да сынға түседі. Бизнес жүргізу үшін ынта аз, оған қолдау көрсетілмесе тынысы ашылмайды. Сондықтан Елбасы жариялаған мораторий қоғамда оң серпіліс туғызды. Тек оны өзімізге де, қоғамға да пайдалы тұрғыда жарата білсек болғаны. Нұрахан ШҰҢҒЫЛОВ, «Ақбота» шаруа қожалығының жетекшісі.

Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы.

органдармен арада орын алатын дау-дамайларды шешудегі олардың функцияларының тиімділігі төмендеуі мүмкін», деп түсіндірді бұл мəселені депутат. Брифинг барысында А. Перуашев шағын жəне орта бизнесті тексеруге мораторий жариялау кезеңін барынша нəтижелі пайдалану керектігін де тілген тиек етті. «Яғни, шағын жəне орта бизнес субъектілеріне са лынған мораторийдің күшін Үкімет үшін де, кəсіпкерлер үшін де барынша тиімді пайдаланған жөн. Президент мораторийді ең алдымен, қолданыстағы заңна маны толық түгендеу үшін, кəсіпкерлердің қызметіне қатысты барлық заңдардың нормаларын кəсіпкерлік кодексіне шоғырландыру үшін енгізді», деді бұл орайда А.Перуашев. Оның пікірінше, кəсіпкерлер бұл уақытты өз істерін реттеуге жəне жаңа жобаларды іске асыруға, сондай-ақ, өз əлеуеттерін анықтауға жұмсаулары тиіс. «Ақ жол» демократиялық партиясы фракциясының жетекшісі, сонымен қатар, Елбасының мемлекеттік органдарға бизнестің дамуына кедергі болып отырған жəне кəсіпкерлік үшін өз өзек тілігін жоғалтқан барлық заң актілерінің күштерін жоюды міндеттегенін айтты. «Мораторий мерзіміндегі Үкімет пен Ұлттық кəсіпкерлік палатасының басты міндеті де, міне, осы болмақ», деді А.Перуашев. Брифинг барысында ол прокуратура органдарында шағымдарды электронды түрде қабылдау жобасы енгізілгеннен бері Құқықтық статистика комитетіне 22 мыңнан астам кəсіпкер арыз түсіргенін айта келе, олардың ішінде өз құқығын білмей, тексерушілердің дегеніне көніп, айыппұл төлегендер мен мəселені өзгеше жолмен шешкендер де аз болмағанына тоқталды. «Мəселен, өткен жылдағы арызшағымдардың сандарын сараптай келе, кəсіпкерлердің 75 пайызының заңды құқықтары бұзылғаны туралы дерек-дəйектердің жеткілікті екеніне көз жеткіздік. Осы жағынан алғанда да мораторийдің жарияланғаны дұрыс болды. Демек, бұл аралықта еліміздегі кəсіп иелері де өз шаруаларының бағыт-бағдарын мейлінше түзеп алғаны жөн», деді ол сөзінің қорытындысында.

Серпін алатын болады «Еңбек етсең емерсің» деген даналықты берік ұстанып, Алматы облысы, Сарқан ауданында шағын көлде балық өсірумен кəсіпкерлік жұмысқа кіріскен едім. Кəсібіме адал бола білгендіктен біртіндеп жемісін көре бастадым. Бүгінде Талдықорған қаласынан «Қаратал» атты кафе ашып, шағын жəне орта бизнестің дамуына өзіндік үлесімді қосудамын. Уақыт талабына сай заңнама шеңберінде ашқан демалыс орнының халыққа көрсетіп жатқан қызметі өз алдына. Онымен шектеліп қалмай, Талдықорғандағы «Атамекен» атты кəсіпкерлер одағының төрағасы болып та еңбек етудемін. Қарамағымда 20-дан астам адам еңбек етеді. Міне, осындай тəжірибем болғандықтан, Елбасының кəсіпкерлер жұмысын тексеруге 2015 жылдың 1 қаңтарына дейін мораторий жариялағанына шын қуана отырып айтарым, Мемлекет басшысының Жарлығы дер кезінде жарияланды, енді сол құзырлы құжаттың пайдасын ел кəсіпкерлері көріп, алғыстарын ағытқан үстіне ағыта беретініне сенемін. Өйткені, сол игілікті көретін кəсіпкердің бірі өзіммін. Шыны керек, тексерудің де тексеруі бар ғой. Енді ел экономикасы, əсіресе, шағын жəне орта бизнес тың серпін алып, оның пайдасын қарапайым халық молынан көретін болды. Қайрат ДҮЗГЕНБАЕВ, кəсіпкер.

Алматы облысы.


4

www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

Олар ќоєамымыздыѕ теѕ ќўќылы мїшелері

● Мұратымыз – Мəңгілік Ел

Їстіміздегі жылы «Кедергісіз келешек» жобасы шеѕберінде мїгедектерге арналєан 5 мыѕ жўмыс орны ќўрылады «Нұр Отан» партиясының 15 жылдығы күні өткен Республикалық қоғамдық қабылдауда Мемлекет басшысының «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» халық қа Жолдауындағы беріл ген тапсырмаларды орындау мақсатында мүмкіндігі шектеулі жандарға əлеуметтік қолдау көрсету мəселесіне арналған селекторлық кеңес өтті.

Алып арманды арќалаєан акция

Ақтау қаласында соңғы жылдары қатарға қосылған қаламен аттас ірі сауда орталығы – ойын-сауық кешенінде көлемді акция өтті. Қазақстан халқы Ассамблеясының бастамасымен Отанымыздың түкпір-түкпірінен жалғасын тауып келе жатқан акция Ақтөбе облысынан соң оныншы болып Маңғыстау төрінде жалғасын тапты. Ұл-қызы, кəрі-жасы, қазағы мен қазақ емесі бар 3 мыңнан астам адам жиылған шараның мəні – Мемлекет басшысы Н.Назарбаевтың биылғы Жолдауында айтылған «Мəңгілік Ел» идеясына үн қосып, қолдау көрсету болды. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

«Мəңгілік Ел» патриоттық акциясы Мемлекеттік ту мен «Мəңгілік Ел» жалауын желбірете қала көшелерін аралаған көліктер шеруімен басталып, «Ақтау» сауда үйіне атбасын тіреді. – Əлемнің дамыған 30 елінің қатарынан өз орнымызды алған, дамыған, өсіп, өркендеген Қазақстанда өмір сүру əрбір қазақстандықтың арманы. Кешегі бабалардың аңсары, ертеңгі ұрпақтың тағдыры. Біздің бірлігіміз бекем, тату, берекелі болсақ, Мəңгілік Ел болу мүмкіндігіміз зор. Бұл үшін осы биік мақсатқа жетуге ұмтылуымыз керек. «Мəңгілік

Ел» идеясы бізді қайсарлыққа, табандылыққа, ел намысын қорғауға жетелейді. Егер біздің əрқайсымыз бұл идеяны жете сезіне білсек, оны өмірлік сабақ етіп түйсек, онда нағыз «Мəңгілік Ел» болғанымыз, – деді шараны салтанатты жағдайда ашқан Маңғыстау облысы əкімінің бірінші орынбасары С.Алдашев. Акция мақсатына мəнерлеп сырғанаушылар мұз айдынында өнер көрсетумен қол дау білдірсе, жуырда Алматы дағы республикалық байқаудан жүлдемен оралған жас хоккейшілерге медальдар табысталды. Ал өнерлі жастар туған жер тақырыбындағы əндерді шырқады. Этномəдени бірлестіктер мен үкіметтік емес ұйымдар өкілдері, мемлекеттік

органдар басшылары, жоғары жəне кəсіптік-техникалық оқу орындарының оқытушылары мен студенттері, өкілдері, ардагерлер мен жастар қатысып, төрт қабатты сауда үйінің əрбір қабатынан жүздеген көрермен тамашалаған акцияда «Вайнах» чешен-ингуш этномəдени бірлестігінің өкілі М.Лорсанов, əнші Т. Асар сөз алып, тəуелсіз Қазақстан, «мың өліп, мың тірілген» Қазақ елі үшін «Мəңгілік Ел» идеясының мəнмаңызы қаншалықты екендігін салмақты да ойлы сөздерімен жастар құлағына құйып, жүректеріне жеткізе түсті. Ал жастар болса, оларға жауап ретінде Елбасы идеясын қолдайтындықтарын білдірді. Өзге ұлт өкілдері мен «Нұр Отан» партиясының өкілдері, мұнайшылар мен жастар өкілдері «Тілек кітабына» ақ тілегі өрілген өз қолтаңбаларын қалдырды. Акция Маңғыстаудан соң Орал өңіріне салтанатты шеру тартты. Бірлік пен тірлік тек дыбыстық құрылымы жағынан ұйқас, таңбалануы жағынан ұқсас сөздер ғана емес, олар бірін-бірі іс-əрекет үдесінде толықтырып, берекенің, беріктіктің, баяндылықтың ұйытқысы болар атаулар. Алып арманы бар елдің басынан бағы, төрінен берекесі, жерінен базары тарқамай, тірлігіне бірлігі жараса берсе дедік. Маңғыстау облысы.

––––––––––––––––––

Суретті түсірген Серік МАЙЕМЕРОВ.

Насихат жўмыстары нəтижелі Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің төрағасы Əлихан Байменов Алматы қаласына жасаған сапары барысында жергілікті басқару қызметі өкілдерімен кездесіп, бірқатар басқосуларға қатысты. Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Қалалық əкімдіктің мəжіліс залында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Қазақстан халқына Жолдауын талқылау отырысы болды. «Бүгінде қала бойынша Елбасы ұсынған маңызды стратегиялық құжатты түсіндіру жұмысымен

айналысатын жалпықалалық ақпарат тандыру жұмыстары қызу жүргізілуде. Қазіргі таңда бір қалалық жəне аудандық деңгейде құрылған 835 арнайы топтың Елбасы Жолдауын халыққа жеткізу мақсатында атқарған жұмыстары өз нəтижелерін бере бастады», деп атап өтті бұл жиында қала əкімі Ахметжан Есімов. Өз кезегінде Ə.Байменов еліміздің бүкіл əлеуметтік тобының өкілдері шоғырланған Алматы

қаласының ел өмірінде алар орны ерекше екендігін, алып мегаполистің қол жеткізген əлеуметтікэко номикалық жетістіктері соның айғағы екендігін жеткізе келіп, Қазақстан Президенті Нұрсұл тан Назарбаевтың арнайы тапсырмалары мен мемлекеттік бағдарламалар ретінің Алматыда жоғары деңгейде жүзеге асатындығын тілге тиек етті. Əкімдік ғимаратындағы кездесуден кейін Ə.Байменов бірқатар жоғары оқу орындарын аралап, студент жастармен жүздесті. АЛМАТЫ.

Жолдауєа арналєан жиын Астанада Қазақстан Респуб ликасы Қорғаныс ми нистрлігінің Əскери өкілдіктер орталығында Елбасының Қазақстан халқына Жолдауын түсіндірген жиын болып өтті. Жеке құрам «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдаудың негізгі тармақтарын талқылады.

Қорғаныс министрлігі Əскери өкілдіктер орталығының бастығы стратегиялық құжат ережелеріне егжей-тегжейлі түсіндірме беріп, əскери қызметшілерді қызықтырған бірқатар сұрақтарға жауап берді. Полковник Мұхтар Қарабеков: – Биылғы Жолдаудың айырмашы лығы еліміздің əлемнің дамы ған отыз елінің қатарына кіру жоспарының тұсаукесерімен ерекшеленеді. Бұл жоспар мемлеке тіміздің алда тұрған жұмыстарының ұзақ мерзімді басымдықтарынан тұрады. Қарулы Күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы бізге ынта-жігермен жұмыс істейтін нақты тапсырмаларды анықтап берді, – деді. Сондай-ақ, аталған ісшарада əскери өкілдіктердің бастықтары қызметтерінің қорытындысын шығарып, алда

тұрған тапсырмаларды талқылады. Бір жыл ішінде Əскери өкілдіктер орталығы Қазақстан Республикасы қорғаныс өнеркəсібі кешені кəсіпорындарының өндірістік мүмкіндіктерін, сондай-ақ кə сіпорындардың мемлекеттік қорғаныс тапсырыс іс-шаралары бойынша конструкторлық жəне техно логиялық құжатнамасын зерде леді. Өткен жылы əскери мақсаттағы өнімдердің сапасын бақылауды қамтамасыз ету саласындағы қолданыстағы келісімдерге тексеріс жүргізілді. – Қазіргі уақытта орталықтың қалыптасу үдерісі, нормативті-құқықтық базаның қалыптасу, əскери

стандарттарды əзірлеу, мамандарды дайындау үдерісі жүргізілуде. 2014 жылғы қаңтардан бастап əскери өкілдіктер өнімдердің сапасын бақылауға толық кірісті, – деп атап өтті полковник Мұхтар Қарабеков. Орталық кəсіпорындардың меншік үлгісіне тəуелсіз мемлекеттік қорғаныс тапсырысының орындалу сапасына бақылау жүргізу үшін осыдан бір жыл бұрын құрылған болатын. Оның құрамына қорғаныс тапсырыстарын орындайтын кəсіпорындарда құрылған 13 əскери өкілдік кіреді. «Егемен-ақпарат».

«Нұр Отан» партиясының «Кедергісіз келешек» жобасы мүмкіндігі шектеулі жандардың өмір сапасын арттыруға бағытталып отыр. Аталған жобаны төрт бағыт бойынша жүзеге асыру жоспарланған: мүгедектерді тұрақты еңбек орнына жұмысқа тұрғызу; мүмкіндігі шектеулі адамдарға жағдай жасау; қоғам мен бизнестің назарын мүгедектердің мəселесіне аударуға бағытталған тұрғындарды ақпараттандыру жұмысын күшейту; мүгедектердің құқығын тиімді жүзеге асыратын құқықтық алаң құру. Жоба шеңберінде 2014 жылдың соңына дейін 5 мың мүгедекті жұмысқа орналастыру

қарастырылған. Оның сыртында, Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі мен əкімдіктердің ақпаратына сəйкес, үстіміздегі жылы 5 мың мүгедекті жұмысқа тұрғызатын еңбек орны құрылады. «Кедергісіз келешек» жобасы іске қосылған бірінші айда 1300 мүгедекке жұмыс табылды. Мысалы, таяуда ғана Тараз бен Павлодар қаласында өткен бос орындардың жəрмеңкесінде мүмкіндігі шектеулі 600 адам жұмыспен қамтамасыз етілді. Жалпы, үстіміздегі жылы еліміздің барлық аймақтарында мүге дектерге арналған 440-қа жуық бос орындардың жəрмеңкесі өтеді. Олардың негізінде «Нұр

Отанның» алғашқы партиялық ұйымдары құрылған мекемелерде 14,5 мыңға жуық мүгедек еңбек етеді. Ондағы мүгедектердің санын белгіленген 3% квотаға дейін жеткізу жоспарланып отыр. Бүгінгі таңда əлеуметтік жəне көлік инфрақұрылым нысандарының 83%-ға (15,5 мың) жуығы мүгедектерге қолжетімді емес. «Нұр Отан» партиясының аймақтық филиалдары ол жақтағы нысандарды

құжаттау мен бейімдеу мониторингі жұмысын бастап кетті. Қазақстанда 630 мыңға жуық мүгедек өмір сүреді. Бүгінгі таңда жұмыс істей алатын жастағы 405 мың мүгедектің 20%-дан астамы (83 мың адам) жұмысқа орналасқан. Солай бола тұра, 17 мың мүгедектің жұмыс істей алатын қабілеті бар. «Егемен-ақпарат».

Кедергісіз келешек ќўру їшін Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың биылғы Қазақстан халқына Жолдауында қойылған міндеттер сан-салалы. Мұнда кез келген қазақстандық қоғам мүшелерінің мұңмұқтаждары мен талап-тілектері, бүгінгі күні оларды алаңдатып отырған мəселелер ескерусіз қалмаған. Соның бірі – мүмкіндігі шектеулі жандарға қолдау көрсетуге бағытталған. Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

«Нұр Отан» партиясы осындай ізгі міндет пен парызды атқару үшін «Кедергісіз келешек» атты жобаны жүзеге асыруға кірісті. Осы жоба шеңберінде аталған топқа кіретін ел азаматтарының өмір сапасын жақсартуға көңіл бөлінбек. «Нұр Отан» партиясы Батыс Қазақстан облыстық филиалында қолға алынған ісшаралар кешені олардың үкілі үміттерінің ақталуына берік сенім туғызады. Əсіресе, Орал өңірінде мүмкіндіктері шектеулі жандар мен мүгедектерді жұмысқа орналастыру жөніндегі мəселелерге

жаңаша көзқарас қалыптасып келе жатқаны сүйсіндірмей қоймайды. Екіншіден, олар үшін кедергісіз жағдайлар жасау мен туғызуға да жан-жақты көңіл бөлінуде. – Өйткені, қазір көптеген əлеуметтік жəне көлік инфрақұрылымы нысандары мүгедек жандар үшін ыңғайсыздық пен қолайсыздық туғызып жүргені жасырын емес. Сол үшін партия филиалы бастамасымен нысандардың қолжетімді картасын жасау шаралары ойластырылған. Бұған қоса, инклюзивтік білім беру жүйесін орнықтыру ісі де жолға қойылмақ. Қазіргі қазақстандық қоғамда

мүмкіндігі шектеулі жандарды барлық жағынан қорғай алатын құқықтық алаң қалыптастыру қажеттігі де айқын көрінуде. Бұл мəселені бірінші кезекте мүмкіндігі шектеулі жандардың құқықтарын қорғау жөніндегі арнайы заң тармақтарымен реттеуге болатыны белгілі. Ел Парламентінің депутаттары бұл орайда аталған заң жобасын кешіктірмей қарайды деп сенім артамыз, – деді газет тілшісіне «Нұр Отан» партиясы Батыс Қазақстан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Серік Сүлеймен. Қазіргі кезде облыс тұрғындарының 3,8 пайызын мүмкіндігі шектеулі қамкөңіл жандар құрайды екен. Партия филиалына қарасты қоғамдық қабылдау бөлмесіне олардан түскен өтініштер мен тілектерге үлкен жауапкершілік жəне сергек көңіл-күймен қарау дағдысы орнығып келе жатқаны да атап айтуға тұрарлық мəселе. Иə,

қалай десек те, мүмкіндіктері шектеулі жандар мен мүгедектер қол қусырып қарап отырған топтар емес. Олар да еңбек етіп, белгілі бір өнім өндіреді. Осы өнімдерді өткізуге жеңілдіктер жасауға ықпал ету тұтқаларын ойластыру да филиал қызметкерлері назарынан тыс қалмаған. Осындай байыпты көзқарас көріністері қызмет көрсету мамандықтарына қайта əзірлеу, демалу мен ем алуға жағдай жасау, параолимпиадалық спортты жандандыру секілді ілкімді істерден де өз нəтижесін табатын болса, нұр үстіне нұр. Сондай-ақ, бизнестің əлеуметтік жауапкершілігін бүгінгі аталған топ өкілдеріне қатысты көтеру керектігі де талас туғызбайды. Міне, «Нұр Отан» партиясы облыстық филиалы кедергісіз болашақ құру жобасын жүзеге асыруға өз үлестерін осылайша қосып келеді. Батыс Қазақстан облысы.

● Мүмкіндігі шектеулілер мүмкіндігі

ЎМТЫЛЫС

Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Ауыл баласы арманшыл келеді. Шоқан, Ақан, Үкілі Ыбырай сынды ақмаңдай арыстар дүниеге келген Айыртаудың алтын бесігінде тербеліп өскен Рамазан жерлес ағасы ШотаАман Уəлиханов секілді сəулетші болуды өмірдіңгек санағаны сондықтан деп түйдік. Бертінгі Елецкий, байырғы Сағалақ ауылындағы мектепті бітірісімен Ақмоладағы институтты аяқтап, инженер-құрылысшы дипломын алғандағы қуаныш суретке сыймайтындай дүние еді... Жанталасқан Рамазанның жан дүрсілін кейінірек түсіндік. Қоғамдық өмірде болсын, спортта болсын, күнделікті тіршілікте болсын адымдап алға басуды қалайтын. Арманшыл дегеннен шығады, 1998 жылы Көкшетауға көшіп келіп, үй алуы да жас жігіттің жүрегіне қосымша жауапкершілік қондырғандай екен. Тоқырау қиындықтарына қарамастан құрылыс алаңдарында серпіліп жұмыс істеп, серіктестеріне демеу бола білді. Көкшеде бұрын қолдана қоймаған технологияларды насихаттап, өндіріске енгізуге талпынды. Ұсыныстары қолдау көріп жатты. Оны қаланың сəулетіне жаңа өзгерістер əкелген ғимараттардан көруге болады. Əсіресе, аликобон дейтін құрылыс материалына айрықша ден қойған екен. Əлде, осы жабдық күндердің-күнінде алдынан шығып, нəпақа медетіне айналатынын сезді ме екен? Оған тоқталмас бұрын Рамазан Мұқатаевтың жаңа елордамыз Астананың алғашқы құрылыс алаңдарындағы білек белсенділігін айта кеткен жөн сияқты. Өйткені, осы тақырып қозғалғанда оның жанары жарқылдап, жүзі жайнап шыға келгенін көрдік. Əңгімені жігермен, сендіріп айтады екен. Абай, Бейбітшілік, Жеңіс

даңғылдарындағы ескі үйлердің тез арада жаңғырып шыға келгенін ертегідей елестетті. Чех құрылысшыларымен бірге депутаттық тұрғын үй корпусын тұрғызғандағы қызықты күндер сілемі көз алдымызда биіктеп бара жатты. «Бəрекелді!» дейміз іштей. Тоқтауды білмейтін бауырымыз неге соншалықты асықты екен деп те қоямыз білдірмей. Жүректегі Құлагері де тыным таппайды ғой мұндай жандардың. Рамазан 2002 жылы қияндағы Кореяға тартып кеткен. Сондағы керамикалық зауыт құрылысында жұмыс істепті. Ойы – жер тану, тəжірибе толықтырып, елге ала келу. Екшеумен өткен екі жыл. Ой-салмақ толысып, елге оралу қамында жүрген. Күтпеген жерден бейнет кешті. Өндірістік жарақат алып, омыртқасы зақымданды. Кореялық мамандар отаны сəтті жасағанымен, қайран азамат І топтағы мүгедекке айналып, арбаға таңылды. Қазақ елі қай жерде жүрсе де азаматын ардақтаған, қамықтырмаған. Осы ретте Рамазан бауырымыз Қазақстанның Кореядағы сол кездегі елшісі Дархан Бердалиевтің, консулдықтың үшінші хатшысы Бейбіт Нөгербековтің қамқорлығын атап өтіп, ел газеті «Егемен Қазақстан»

арқылы рахметін білдіруді өтінді. Көкшетауға оралғаннан кейін де жылы шуақ аясында болды. Алдымен арнайы квотамен Новосібір қаласында екінші рет ота жасатты. Ақтөбеде емделді. Қазір Көкше дəрігерлерінің оңалту бағытындағы бақылауында. Əлеуметтік қолдау шараларынан қалыс емес. Мүгедектік арба алып берілген. Жəрдемақы, мемлекеттік өтемақы көлемі жыл санап артып келеді. Тəубе қылады. Келіншегі Ақтоқты екеуі екі студент баласын оқытып отыр. «Тас түскен жеріне ауыр» деп жатамыз. Бұл шын. Мəселе, оған деген қамқорлықтың шектеліп қалмайтындығында емес, мəселе сол азаматтың кіріптарлыққа байланып қалмағандығын аңғартуда болса керек. Мұны Рамазандай жігіттер жақсы біледі. Кісіге көз сүзу деген болмайды мұндай азаматтарда. Бір жарым жылдай аурухана төсегіне байланып, беті бері қарасымен іске кірісті. Баяғы «аликобон» алдынан шықты. Өзі жеңіл, икемге көнгіш материал өнерлі жастың қолымен əдемі қолжуғыштарға айналды. Əуелде үй-ішінің кəдесіне жаратылған дүние көршілердің, жолдасжораның қызығушылығын туғызған. Сұраныс өсті. Қазір Рамазанды танымайтын кісі некен-саяқ.

Осы сұраныстың адамды тоқыраудан алып шығатын қуат-қасиеті де бар. Енді қолжуғышпен шектеліп қалуға болмайтын еді. Компьютер үстелі мен орындығын жасады, ағаш ыдыс-аяқтар көбейді, ептеп жиҺаз жабдықтарын дайындады. Бұларға да тапсырыс берушілер шықты. Ауылдағы əке-шешесінің, бауырларының көмегіне өзінің тапқан нəпақасын қосып, үй іргесінен жайлы шеберхана ашты. Пантусты да жабдықтап алды. Осы Рамазанның тіршілігімен танысу барысында, өскелең əрі құбылмалы нарық заңының кез келген кісіге белгілі дəрежеде əсер ететінін байқадым. Ілкімділік танытпасаң, ілесу қиын. Бірде досы Жасұлан тұрмыстық техника, оның ішінде тігін машиналарын жөндеуге мамандану қажеттігін айтқан. Дос көңіл Рамазанның мүмкіндігін еселеу, қызметтің өтімді түріне икемделу ниетімен ақыл қосқанын түсінді ол. Табысы да көбейді. Бəрінен бұрын адамдардың Рамазан қолынан шыққан тұрмыстық бұйымдардың мінсіз сыртылдап тұрғанына риза сезімдерін білдіріп жататынын айтсаңызшы! Ел құрметі дегеніңіз осы. Рамазанмен қоштасар сəтте ол Елбасымыздың Жолдауы жарияланған газеттен мынадай үзінді оқыды: «Біз оларды белсенді өмірге тартамыз, олар тек жəрдемақы алып қана қоймай, сонымен бірге, өздерін қоғамның мүшесі, пайдалы еңбеккер ретінде сезінетін болады. Бұл өзіміздің жəне қоғам алдындағы біздің парызымыз». Жымиып тұрған жүзінен көп нəрсені аңғаруға болатын еді. Соның ең бастысы: «Мен өзімнен бұрын өзгелерді ойлаймын. Көптеген жандар қиындықтың құрсауында құсаланбасын. Еңсесін тіктеп, еліне қызмет етсін. Оған толық мүмкіндік бар», дегенге саятынына шүбə келтірмеймін. Ақмола облысы.

–––––––––––––––––––

Суретті түсірген Ермұрат ДОСЫМОВ.


www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

5

 Тағзым Қазақстанның халық жазушысы, халқының сүйікті ақыны, азамат қызы, белгілі қоғам қайраткері Фариза ОҢҒАРСЫНОВАНЫҢ өмірден озғанына 40 күн толды. Бұл 40 күн де, оған жалғаса беретін үнсіздік те бізді ақыннан алыстата беруге дəрменсіз сияқты. Біз Фаризаның кітаптарына, өлеңдеріне жиі үңілетін болдық. Онымен сол тілде ғана сөйлесуге үйреніп келеміз. Жайшылықтағы өз дауысы, телефон қоңырауы үзіліп қалғанмен, ақын жырлары ойымыз бен сезімімізді қозғап, оған деген сағынышымызды, құрметімізді арттырып жатқаны анық. Фаризамен қай жылы, қай күні, қандай жағдайда кездескенім есімде жоқ. Бірақ оның жырларын алғаш рет газет бетіне ұсынып, алғысөз жазған Əбділда ақыннан бастап оның талантына ризалықпен қарағандардың ішінде болғаным рас. Өзінің айтуына қарағанда, Алматыға алғаш келгенде, одақта болған бір жиналыстан соң Əбішке еріп келген үйі – біздің үй болыпты. «Сондағы сіз бен апамның жылы қабағы маған бүкіл Алматының жылы қабылдауы сияқты көрініп еді», дейтін. Содан басталған ағалы-қарындасты сыйластығымыз ол өмірден өткенше үзілген жоқ. Соңғы күндері де оның қасынан табылдық. Мен – оның ақындығы жайында алғаш мақала жазғандардың бірімін. Өткен жылы «Бір жыл – бір кітап» мəдени шарасы бойынша оның «Дауа» атты (1985) жинағы талқыға түсті. Менің «Мұң мен сезімнің ақыны» атты мақалам сол кітап шыққаннан кейін-ақ жарық көріп еді. Сөйтіп, бізді Фаризаның өлеңі туыстырды. Фаризаның ұлы таланты кешегі заманның аясында мəуелеп өсті. Оған өз замандастары мен аға буын ақындар жырлаған уақыт сыры, оның қуанышы мен қайғысы да жат емес. Ол да басқа ақындар сияқты, Отанын, туған жерін, өзі туып-өскен өлкенің кешегі жəне бүгінгі өмірін, революция мен ерлікті, адам еңбегін, əкесі мен анасына деген ұлы махаббатын, достық пен сүйіспеншілікті жырлады. Сол арқылы басқаның айтқанын қайталамай, өз сөзін, өз түсінігін, өзінің сезінуін танытуға ұмтылды. Ақын қаламының тегеурінділігін, оның бойында бұлқынған күш барын ол осы дəстүрлі тақырыптарды жырлау арқылы-ақ байқатты. Аты ауызға іліге бастаған тұста Фариза екі-үш шағын жинақтардың авторы еді. Алайда, Мемлекеттік сыйлық жөніндегі комиссия ақынның алғашқы сезімтал жырларына емес, патриоттық, отаншылдық өлеңдеріне мəн берді. «Үйім – менің Отаным», «Маңғыстау монологтары», «Революция жəне мен» деп аталатын топтама өлеңдерінің Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығын алуының өзі оған тындырған ісінен гөрі алдағы үмітіне сенуден туған шешім сияқты еді. Фариза бұл үмітті алдаған жоқ, үздіксіз ізденумен, құдай берген дарынын дұрыс жолда, шын поэзияға арнап дамыта алуымен аз жылдарда үлкен ақын болып қалыптасты. Ұрандаудан, заманның сөзін қайталаудан аулақ, шын үлкен ақындарға тəн көңілімен сүйіп, сүйсінген немесе көңілі қалып жерінген сезімдерін ашық əрі батыл айтуға, оны көркемдікпен бейнелей танытуға, кейде тіпті суретке айналдырып көз алдыңнан өткізуге қабілетті, өлеңдері оймен өрілген ұлы таланттардың тобына кірді. Өлеңнің көркі – ой мен сезім болса, осы екеуі тоғысып ақынның «менін» биікке көтерді. Фаризаның отансүйгіштігінің, патриоттығының өзі патетика емес, жаны нəзік адамның туған жерін немесе нақты бір географиялық объектінің əдемі суретін танудан туған ойды сезіммен сырлауы, ол жердің тарихы мен халық өміріндегі дəстүрлі сипатын түсінуі. Ақын өлеңдерінің лирикалық кейіпкері – елімен, жерімен рухани туысып кеткен сезімтал, бауырмал жан. Ол қазақ даласын бөлмей, рулық немесе жыныстық ұғыммен шектемей, тұтас сүйеді. Саумалкөлдің самалы, Оқжетпестің басындағы сағым-мұнар, Үшқараның биігі, даланың ақ түні – бəрі де ақын ойын қозғады, жырына азық берді. Қиналған, шаршаған шағында ол қырға шығып, жанына шипа іздеді, саумал иісінен дауа тапты. Сол даланың дарқан, жаны шуаққа бай адамдары да ана сүті сіңген тіршілік иісін сақтаушылар боп елестеді. Бұлардағы ойлар мен суреттер тек ел, табиғат сырын түсіну үшін ғана емес, тарих жолын жүрек көзімен саралар шындыққа жүгінеді. Сондықтан да ол «Қаратаудың басынан көш келеді» əнінен қазақ тарихының қайғылы үнін естісе, кейінгі даладағы өзгерістерден ел еңбегінің күшін таныды. Еңбекқор халқын батыр етіп жатқан осы дала екенін өткір сезінді. Дала адамы мен табиғатты тұтастыра, кең көзбен қарап суреттеген Фариза жырлары ақындық қуатты да, сезімталдықты да, көңіл күйінің əр қилы жағдайларын да солардан алды. Адам бойындағы рух та табиғат арқылы толысты. Ақын өзін сол табиғатпен егіз сезінді. Сондықтан ол ашық күнге қуанды, жаңбырлы аспанға қарап қамықты, көктемде шалқыды, дауылға қарап бұлқынды. Ақын сезімінің күрделі болатыны да осыдан. Табиғаттың құпия сырлары оның жанына кейде өзі де түсініп болмайтын ғажайып сезім дарытты. Мұны Фариза жырларын оқи отырып қана түсіне аласыз. Кеше ғана «Кеудесіне жиналған запыранды жағаға лақтырған тентек теңіздің» мінезі бүгін өзгеріп, теңіздің бұйығып жатқан күйін көресіз. Кешегі «ағынды, жырлы ақынның» бүгін қымызы сарқылған торсықтай, дабылы, кегі бітіп қалғанын ұғасыз. Бірақ теңіздің қайтуы – тартылуы емес, асау толқын тағы да арпалысқа шығады, ақын жаны да бұрқанысты сырымен əсем, көркемдікке ие болады. «Қоңыраулатып көктемдер келді маған», «Көктем күліп келеді» деген жолдардың өзі көктемнің нұрға бөленген əдемі күйін елестетеді. «Балғын бүршіктерімен сұлу қайың толықсиды босанған жас анадай», «тырмысады жабысып тасқа қына», «Жан сезімін түнекке тасаламай, табиғатқа қызуын шашады арай» – ақын көңіл күйінің куəлері сияқты өлең жолдары. Тасқа жабысқан қына оның көңіліне де үміттің ине сəулесі болып қадалады, «Қанат қылып жанымның қуанышын, ұшып келем аяғым жер жанамай», «əн шырқағым келеді бар ғаламға шаттығымды сездірер үнімменен» дейді тағы да оның шат көңілі. Осының артынша-ақ жаңбырлы аспан оның көңіл күйін бұзғанының куəсі боламыз. Табиғат – ақын үшін тазалықтың, пəктіктің бейнесі. Ол адам бойынан тазалық іздесе де табиғатқа жүгінеді. Ол көз алдында тарылып бара жатқан тіршілік қысымына табиғаттың кеңдігін қарсы қояды, шаң-тозаңға былыққан қара жерден мөлдірліктің белгісі – аспанға ұмтылады, жағадан жиіркеніп, теңіздің тұнығын кешеді, қасаң тартқан жандардың кеудесін тазартар АрыстандыҚарабастың дауылын күтеді. Адамды сүю, адамға

жақсылық тілеу, оны жасауға ұмтылу, осыған қайшы ұғым, іс-əрекеттерге қарсы батыл күресу Фариза гуманизмінің мөлшерін анықтайды. Ол адамгершілік үшін, игі мінез үшін, адам жанын жылытар күн, шуақ үшін, қасаңдыққа қарсы тұра алатын шындық үшін күресті. Жақсылық жасау адам жанына нəр береді, «Кезінде етпеген жақсылық – қылмыспен кейде пара-пар», «Жасалмай қалған жақсылық ішіңді жейді тышқандай», дейді ол. Адамға жақсылық жасай отырып, оның бойындағы қасаңдықты жібіту, адамды мейірім арқылы тəрбиелеу мəселесіне ақын адамдықты, адалдықты сақтаудың жолы ретінде қарады. Фариза адамдық характердің тұтастығын іздеді, тіршіліктің ұсақ-түйегімен шектелушілікті ұнатпады. Ірілікті сүйді. Даланың жігіттерін күңкіл мен ұсақтықтан сақтауды тілеп, олардан «ат баптап, қыран салған, елдікті айтып ұран салған» «дала көңіл халықтың ұрпағына» лайық мінез күтті.

а з и р а Ф Серік ҚИРАБАЕВ, академик.

Фаризаның көп өлеңдері əйел тақырыбына арналған. Өзі де əйел затынан болғандықтан, ол əйел психологиясын, оның басындағы өмір сырларын көбірек білді, айқынырақ түсінді. Ол əйелге тəн төзімді, өткір сезім күйлерін, кейде сол сезімге малтығып қалатын əлсіздікті, көңілдің нəзіктігін, адал махаббатты тереңірек жырлады. Оның сезімі мұңды, ойлы. Оның өлеңдерінде қуанышы мен қайғысы аралас жүретін азапты күндерінің суреттері мол кездеседі. Адам жүрегінің тазалығы, сүюдің саудаға, есепке құрылмауы, сүйгенінің жанын ауыртпауы – автордың ой қалауы. Лирикалық кейіпкер сезімінің тазалығын, əйелге тəн адалдықты, көңіл күйінің əрқилы қалтарыстарын ол нақтылықпен бейнеледі. Жаңбыр құйып тұрғанда қол шатырдың астын жігітпен бірге паналаған қыз сезімінің дір етуі, қос жүректің тілсіз қимылдап, қабақтан түсінісуі оқырманның көз алдына жанды сурет алып келеді. Əшейінде тəкаппар қыз да осал тартып, «Менің тəкаппарлығымды, ерлігімді қоштасқанда өзіңмен ала кеттің» деп мойындайды. Фариза суреттейтін əйел осалдығы – махаббат алдында бас ию, сезім нəзіктігі, сүюдің азабына көну. Ондай жағдайда əйел: «байлық емес, мансап пен атақ емес, махаббатың өзіңнің – ең керегім» дей алады. Сүйгенінің сезімімен қанаттанады. Лирикалық кейіпкердің осындай көңіл күйін ақын Қыз Жібектің қоңыраулы күймесімен өмір көшін бастап бара жатқан суреттен, Айша бибі, Баба əже сияқты тарихи ескерткіштерден, əйелдің адал сезіміне деген бүкілхалықтық ілтипаттан таныды. Сонымен бірге, Фаризаның өлеңдері – ол кешкен үлкен өмір мектебінің суреттері, ойы мен көңіл күйі. Оның жастық шағы соғыстың өртіне шалдықты. Өткен күн ауырлықтарының соңын үмітке арта бастаған шағында, жалғыз сүйеніші – ағасы қайтыс болып, үйдің ересегі өзі боп қалды. Жас балаларға ие болып, соларды өсіру мен асырауға жегілді. Жастық сезімі жарқылдап келе жатқан ақын қыз мұң мен ойдың шеңберіне кірді. Дүбірлі даланың əр көрінісіне ол өз тұрғысынан қарайтын болды. Бұл оның ерлік пен еркіндік аңсаған отты сезіміне өжеттік дарытты. Тек қуаныштан тұрмайтын өмірдің мұңы мен шерін арқалай жүріп, айналасына сын көзімен қарады, «тіршіліктің шабуылынан қорғану» үшін күреске шықты. Фариза өлеңдері де оның өз басының тіршілігімен, өзі арқылы бүкіл туған елінің, халқының өмірімен, сол негізде бүкіл адамзаттың арман-мүддесімен біте қайнасып біріккен. Оның ойлары мен қуанышы, жүрегін жайлаған мұң сарыны ақынның жеке басын күйттеуден тумайды, бүгінгі дəуірдегі жалпы адамға, адамзатқа тəн шындықтан туады. Осылардың бəрін өлеңіне сыйғыза отырып, ақын заман үнін, жырын бүгінге арнайды, келешек ұрпаққа жеткізеді. Онда заманнан, халқынан, соларды жырлаған өлеңінен өзгеше өмір жоғын да сезесің. Фариза ақындығының өз замандастарынан өзгеше бір ерекшелігі – оның жырларындағы ойшылдық сарынның молдығы. Ол не айтса да, не жайлы ойланса да, ылғи бір толғанысты көңіл күйі əсеріне орай айтады. Өмір бар жерде күрес, тартыс бар, ал күрес, тартыс азапсыз өтпек емес. Оның қуанышы, əкелер жеңісі мен қайғыртар, мұңға бөлер жеңілісі де болады. Айналаңа қарап,

өмірдің ұсақ-түйегін паналап, болымсыз тіршілік кешкен адамдарды көріп те қайғырамыз. Кешегі Абайды қоршаған, ақынның ащы дауысын шығарған ортаның психологиясы бүгін түгелдей өзгеріп кетпегенін көресің. Уақыт, заман өзгеріп жатқанмен, адам бойындағы ұнамсыздықтар соған ілесе өзіндік түрін, сыртын өзгертіп, ішкі берік ұғымын сақтап өмір сүріп жатқаны жаныңа тиеді. Қазіргі жағымсыз əдет-ғұрыптардың, ұғымтүсініктердің көрінісі – бəрі де, сөзсіз, ақын жүрегін тырнайды. Мұндайды ақын алдымен сезінеді. Қонған екен тағдырдың құсы маған, Енді қалай төбемнен ұшыра алам. Бақытым да, болмаса азабым да, Біле алмадым ал бірақ сұсы жаман, Тағдырымның жыр атты сыйына мен Кезіктім де, Жол тарттым қиырға кең. Маңдайыма осылай жазылыпты Ғажап та қиын əлем. Отау – айдын, жасауым – жасыл кемем, Ойнайды айдын көгінде жасыл жебең. Думандатқан жерлерде отырамын, Көзде – мұң, басымда – өлең. Көп адамға көктем де, қыс та арайлы, Ал мен үшін алтын да – мыс талайғы. Жай құбылыс секілді құшсам Айды, Бақытым да, əйтеуір, басқалардың Бағына ұқсамайды.

Елтімеймін дауылсыз таң ғұмырға, Түк еместей шыңың да, шалғының да, Жүрек емес, жүрегім – антеннадай Қабылдайтын əлемнің əн, мұңын да. Ем іздеуім бекер-ақ, бұл болмысым Қанымда, тағдырымда! Осы бір өлеңінде Фаризаның бүкіл ақындық болмысы жатыр. Ең алдымен бұдан біз ақындық тағдырдың ғажап қиын тіршілігін, оны мойнына алған таланттың азапты жолын көреміз. Ол өз басының қызығын күйттемейді, əлемнің мұңы мен əніне құлақ тосады, ақын тілімен айтқанда, оның жүрегі антеннадай дүниенің əр бұрышындағы қуаныш-қайғыны қабылдайды. Думанды ортада көзіне мұң, басына өлең оралып, оңаша ой кешеді. Тыныш ұйықтап, Айды құшса қуанып, алтын көрсе көңілі көтерілетін сезім оған жат. Осының бəрін өз тағдырым деп түсінеді, басқаның бақытына ұқсамайтын өз бақытын мақтан тұтады. Өлеңдегі ой сезіммен өріліп, тұтас суретке айналып, ақын тағдырын жарқын бейнелейді. Фариза – биік сезімнің ақыны. Оның көңіл күй ырқына тез берілетіні, жаны тез жараланатыны да осыдан. Бүгінгі адам жанына, сезіміне оқыс əсер ететін жағдайлардың көптігі өлгендердің ғана жанын ауыртпайды. Фариза көңілін жайлаған адалдық, əсемдік, жақсылықты ғана мұрат тұтқан арман-тілек күнделікті өмір қайшылықтарымен үйлесімге келмейді де, ақын сезіміне кері əсер етеді. Ол ұнамсыздыққа шыдамай күйінеді. Үнемі мұңаюдың, күйректіктің неге апарып соғатынын ақын түсінбейді емес. Кейде ол сезіміне ақылымен тоқтау салғысы келеді. Осыдан барып, оның өлеңдері, көбінесе, сезім мен сананың, ойдың арпалысына құрылады. Ақылды шыңға қойып, өз жанын жайлауда ұстап, құмарлық сезімге тұсау салуды армандайды. Бүгін сезім басып тұрса да, ақыл-дананың түпкі жеңісіне күмəн келтірмейді. Өз бойынан азапқа қарсы тұрар күш те көрінеді.

Осындай сезім мен ойдың тартысы ақын жырларында үлкен суреткерлікпен бейнеленеді. Көңілімде құрсаулы қатпар мұңдар, Өлеңімде шаттық аз, жатқан бір зар. Қайран жігер, қайдасың, тілеулес ең, Тұншықтырған кеудемді батпан зілді ал. Жарасым жоқ жалғанның сəні кемдей, Анау аспан, күн мен ай – бəрі жердей. Көзі біткен құдықтай қалды жұртта Сезіміме санамның əлі келмей. Фариза ұғымында, жүрек тек сезімнің ұйытқысы ғана емес, ақыл-сананың да көзі, негізі. Ал таза сезім – өзімшілдік дертімен уланған дұшпан, тұман-қайғы. Сондықтан ол жүрекке жиі жүгінеді. Оған тіл қатып, сезімнің ырқына берілмей, қажыр-қайрат көрсетуге қайрайды. Жүрек пен ақыл – мəңгілік тағдырлас. Бірі оттай ыстық сезім болса, екіншісі – салқынқанды ойлылық. Ақыл мен жүректің диалогында ақыл жүрекке: «Күйіп жанба, есіңді жи, күңіренбе!» десе, жүрек «Құрысын кешкен ғұмырым, өртенбей күлмей, өкінбей», дейді. Жүрек жүгінген сезімнің де өмірде өзіндік үлкен орны бар. Сезімсіз адам – қайырымсыз, тасбауыр. Сезім адамды жылытады, оның бойына қайырымдылық, мейірбандық береді, сүюді, сүйіспеншілікті оятады. Ендеше, ақынның сезімталдығы – өмірдің өзінен алынған, адам бойындағы жылылықтың, сүйіспеншіліктің, гуманизмнің белгісі. Ақынның жүрекпен сырласуларында бұл жайлар анық байқалады. Менің барлық жек көру, сүюлерім, Басталады өзіңнің лүпіліңнен, – дейді ол жүрекке. Мұнда адам тіршілігіндегі жүректің қызметі көркем бейнелі тілмен өрнектеледі. Ақынның жүрек туралы ұғымы «Сенсіз менің əнім жоқ, жоқ арым да», «Сенің махаббатыңсыз құнсыз маңай», «Жақсы көрген жандарым, байтақ елім – соның бəрін сыйғызып тұрсың қалай?», «Торғай-ұя кеудемнен аттамай-ақ күллі əлеммен тілдесіп отырғаның», «Сені от, суға салыппын шырылдатып» деген өлең жолдарынан анық көрінеді. Өлең «Жүректі түтіндерден қайтып сақтасам екен» деген ойлы сұрақ туғызады. Фариза – өмір қайшылықтарының заңдылығын, жақсылық пен жамандықтың алмасу шындығын жақсы түсінген ақын. Сондықтан оның өлеңдері осы қайшылықты тіршіліктен əрдайым ілгері, озық тұруға ұмтылысты бейнеледі. Алайда, болмыстан озу оңай іс емес. Ол күнге ғашық, бірақ жер оны тез «шылбырымен арқандап» қояды. «Күн жайлаған қиырды» ала алмай, жердің азапты өмірін кешеді, ондағы «арсыз бен ептінің» тіршілігін көреді. «Көтеріле беріп ем, мен бəрібір – қара жерге қайтадан кеп құладым», деген түйіннің өзінде жер бетінде өмір сүрудің қиындығы мен заңдылығы көрінеді. Ой мен сезімнің арпалысында ақынның өзін жалғыз сезінетін тұстары да кездеседі. Ондайда ол тұншығып, ойын сыртқа шығара алмай, іштен тынып қалады. «Сəби ойларын шырылдатып жұтып жатқан» жүрегін ол қанға, өлімге тойымсыз қара жерге теңейді. «Обалардан қайысқан жер секілді өлген ойлар сірескен көкірегім», дейді. Фаризаның өзін жалғыз сезінуі – оның қоршаған ортадан, туған халқынан, достарынан безінуі емес, ойларының қолдау таппай, тұншығуы. Оның лирикалық кейіпкері – өз замандастарынан ой-санасы биік адам, ой-арманын жұртқа түсіндіре алмай өкінеді. Бұл – өз ортасынан оза шыққан адамның бəрінің трагедиясы. Абайдың жалғыздығы да кезінде осыдан туды. Лермонтовтың «Одиночествосы» да осындай жағдайда жазылған. Бірақ Фариза ақындығы күйректік сезімге бой

алдырудан, дертке ұрынып қалудан аулақ. Оның жыры, үні өктем. Ол қазақтың даласындай жаны кең, көгінен бұлт арылмаса да тарылуды білмейтін ақын көңілін «баяғының құс қанат тұлпарындай» дүбірмен оятып, қобыздың сарынымен жұбатады. «Ойсыздықтан өрекпіп тойғандардың» құлағына қайғы боп ызыңдап, елдік, ерлік ұғымы «қалғығандарды» дабыл қағып дүрліктіреді. «Жағымпазды ту сыртынан тілгілеп», зорлық көргендерге «əділет сыбағасын əпереді». Ақынның бойындағы бес қаруы – өлең-жыры. Ол – ақынмен бірге неше түрлі қатерден өткен, соның бəрінде оның намысын батыл қорғаған, өнер мұхитын онымен бірге кешкен жан серігі. Енесін – елін іздеген қос құлындай ылғи желіні айналып жүретіні де олардың туған елге деген махаббатының белгісі. Ол жалғыз қалған кездерінде Абаймен сырласып, мұңдасады. Махамбетше қайраттанады. Шығарған шындық арды естен, Зұлымдықтарды қан кешкен, Махамбеттен қалған наркескен – Айбалта жырмен шапсам деп, Шаңын бір сүйтіп қақсам деп, Əділеттің шаңын ғаламға, Қарамай құрсау – қаламға, Лаулатып солай жақсам деп. Қайсарларды жасқап шегерген Тасқыны тылсым тереңнен, Серігім – жырым – жебеммен, Жүрегім – желкен, Жел кернеп, Қарсы ағыстарға, сеңге өрлеп. Қағылез, құйттай денеммен Дауылдарды құшып келем мен, – деп шамырқанады. Бұл – Фариза жырларының мінезі. Ол алғашқы жастық жырларында да «Батылдықпен аралас жатыр мұңым» деп заманның мұң-шеріне бой алдырмайтынын сездірген еді. Одан кейінгі өмірінің барлығында да «Жүректердің құрсауын ағытар»жігерлі жырлар жазды. Қандай өмір кешсе де, елімен, ағаларымен, інілерімен бірге болды, қолдау көрді. Өз сыры арқылы замандастарының арман-мұңын айтты. Өткен ғасырдың 80-жылдарынан басталатын қоғамдық дамудың кезеңі алғашқы біз сенген коммунистік рухтың əлсіреп, əділдік пен шындықты айналып өтіп, əлеумет мүддесінен өз мақсат-мұратын жоғары қоятындардың, жағымпаздық пен дүниеқұмарлықтың өрістеген дəуірі болғаны белгілі. Осы тұстан бастап Фариза өлеңдерінде кейін тəуелсіздік кезеңіндегі əдебиетке ұласқан, жаңа, өзгеше бір күрескерлікке беталу көзге түсті. Өмір сүріп жүр екем бекерге мен, Кешсем де азап, арманға жетем деп ем. Жүретінмін көңіл тоқ – жырым бар деп, Кəрі, жастың жүрегін мекендеген. Бүгін барлап қарасам: ұят қандай! (Өлген артық өлексе сияқтанбай). Жыр жарыста жүріппін жүйрікпін деп, Өрден өрге шабатын тұяқ қалмай. Енді үңілсем: Жер басқа, аспан да ерек, Күштер де өзге жүретін жасқап, жебеп. Тегі маған азабын, ақыретін – Бəрін, бəрін қайтадан бастау керек. Бұл жырлар əділетсіздік пен қолдан жайма шуақ жалған тіршілік жасап, астарында заманның рухани күшін əлсіретіп жатқандарға қарсы ақын сезімінің лап етіп жарылуына, өртенуге дайын тұрғанын бейнеледі. Ол сөз арқылы адам жанын қозғайтын сезімді оятуға қызмет етті. Заманды шірітуге бағытталған дерттерге (отансыздық, опасыздық, жағымпаздық, өзімшілдік, пайдакүнемдік, т.б.) қарсы батыл үн көтеріп, сол арқылы адамдар бойында əлі де сақталған əділетті күш болса, соны қозғалысқа түсіруге ұмтылды. О, менің өкініштерім! Ар ағашына асыңдар мені – Жалмасын, жұтсын жасындар мені. Қызықсыз, мəнсіз ғұмырым үшін, Мастанған, құнсыз қылығым үшін Таптасын мені ғасырлар легі. Бұл өлең – заман бойына жабысқан дерттерге қарсы тұру ғана емес, солардың қоғамнан орын алуына себепкер жандардың (соның бірі есебінде өзін) өзін өзі құрбандыққа шалуға баратынын аңғартады. Өзі арқылы келеңсіздікке қарсылық таныту жолына өмірін де қиятын күрескерлік рухқа күш береді. Фаризаның өмірі – өлеңі. Оның осы аттас өлеңінде Фариза өзінің ақындық кредосын танытады. Өзінің поэзиямен шын туысуы, қуанышты да, қайғылы күндерде де бірге болған досы – өлең туралы ұғымы жеткізіліп айтылған. «Ақынға адамзаттан дос болмайды, тек қана сырын сөйлер қаламына», деп Мағжан айтқандай, жайшылықта екінің біріне сыр аша бермейтін Фариза да ойы мен сезіміне өлеңін ғана куə етті. Жəне оны керемет шыншылдықпен еркін төгілген өлеңдік формада өре білді. Дара күндерімнің, Нала түндерімнің Серігі болғаның үшін, Сенімі болғаның үшін, Мен сені аялаймын. Біреудің пасықтығынан, Біреудің жасып мұңынан, Жүрегім сыздаған кезде, Жаным мұздаған кезде, Мен сені саялаймын, – дейді ол өлеңге. Ақындық ізденістерінде Фариза қазақтың қара өлеңі түрімен шектеліп қалмайды. Ол айтылар ойдың мазмұнына сəйкес интонацияға негізделген жыраулардың ақ өлеңін де, шешендік үлгілерін де мол пайдаланады. Кейде толғап та кетеді. Бəрінде де жауынгерлік рух бар. Дəстүрді бүгінгі шындықпен жалғастыра отырып, терең ой мен талғамнан туған тың образдармен, жаңа теңеу, сөз оралымдарымен байытады. Фариза жырлары адамдықты ардақ тұтқан, кісілік пен кішілікті бойына дарыта білген, адамгершілік иесі үшін күрес мектебі деуге лайық. Сондықтан ол «тірілермен тірілерше» сөйлесе бермек.


6

www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

 Басты байлық

 Талап жəне тəртіп

Міндеттер сараланып, меже белгіленді

Алматыда қалалық денсаулық сақтау басқармасының 2013 жылғы қорытындысы бойынша кеңейтілген алқа мəжілісі өтті. Шаһар басшысы Ахметжан Есімов, қалалық мəслихаттың хатшысы Төлеубек Мұқашев, Денсаулық сақтау вице-министрі Ерік Байжүнісов, сондай-ақ, аудан əкімдері, республикалық ғылыми орталықтардың, жекеменшік емдеу мекемелерінің, емхана мен ауруханалар басшылары мен отандық медицинаның майталман ардагерлері қатысты. Жиында өткен жылы қаладағы денсаулық сақтау саласындағы жұмыстар, қол жеткізген жетістіктер мен кемшіліктер талқыланып, алдағы 2014 жылы атқарылар межелі міндеттер айқындалды. Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Əдеттегідей, алқа мəжілісінде қалалық Денсаулық сақтау басқармасының басшысы Жанат Қасымжанова баяндама жасады. – Былтыр алматылықтарға 83 қалалық, 15 республикалық ғылыми-зерттеу институт пен орталық, 4 ведомстволық жəне 14 жекеменшік емдеу мекемесі медициналық қызмет көрсетті, – деді Жанат Кəкімсейітқызы. – Кадрлық əлеует те жеткілікті дайындалды. Осы ретте əрбір үшінші дəрігер мен əрбір екінші медбике білімін қайта жетілдірді. Үш жылда денсаулық сақтау мекемелерінің жүйесі жаңарды. Мəселен, салынған 12 емдеу мекемесінің 5-уі стационарлық, 7-уі алғашқы медико-санитарлық көмек нысандары. Сонымен қатар, үш жылда денсаулық сақтау бюджеті 33 пайызға, ал 2013 жылы 14 пайызға артты. Баяндамашының айтуынша, қан тамырлары жүйесі 32 па йызға, яғни 100 мың адамға шаққанда 231,3-ке, ал инфаркттан өлім көрсеткіші 12,7-ден 10,4-ке төмендеген. Туберкулезбен ауыратындар саны 12-ге, ал өлімжітімі 38 пайызға азайған. Сөйтіп, республикада жоғары көрсеткішке қол жеткізген. Трансплантация саласында №7 қалалық клиникалық аурухана еліміз бойынша алдыңғы қатарда. 16 желтоқсанда қаламызда тұңғыш рет бауыр алмастыру отасы, сондай-ақ, №4, №5, ЖШМК, орталық клиникалық

ауруханаларда да бірегей оталардың жасалуы – отандық медицинаның ілгерілеуіне қосылған үлес деуге болады. Міне, осындай жүйелі атқарылған жұмыс нəтижесінде шаһар ұрпақтың өмірге келу бойынша 2011 жылмен салыстырғанда – 4, тұрғындардың табиғи өсімі 11 пайызға өссе, жалпы өлім-жітім 11 пайызға, сəби өлімі 9,6-ға төмендеген. Алматылықтардың өмір сүру жасы 77,66-ға жетіп, үш жылда екі жас қосылған. Алқалы жиында Денсаулық сақтау вице-министрі Ерік Байжүнісов алдымен Елбасы Жолдауында əлеуметтік салаға, оның ішінде медицинаға ерекше көңіл бөліп, алдымызға үлкен міндеттер қойып отырғанын, осы жөнінде министрлік қандай жоспарлар межелеп, шаралар атқарып жатқандығы жайлы кеңінен баяндап өтті. Алматының денсаулық сақтау саласы өзге өңірлермен салыстырғанда, алда екендігіне екпін түсірген вице-министр, əсіресе, трансплантологияда бүгінге дейін елімізде 177 ағза алмастырылса, осыдан бес жыл бұрын бірді-екілі оқиға ғана болғанын, бұл ретте Ұлттық хирургия орталығы көш бастаса, Алматыдағы профессор Болат Баймаханов басқарған №7 қалалық клиникалық аурухананың белсенділігі қуантып отырғанын алға тартты. – Мегаполисте жетекші бейінді институттар шоғырланған, мұнда ең озық ғылыми-зерт ханалық əдістер қолданылуда. Былтыр сала

528 маманмен толықты. Десе де, алып шаһарда əлі де медицина қызметкерлері жетіспейді. Алматы қаласында екі жоғары оқу орны бола тұра маман тапшылығын қалай түсінуге болады? Білуімше, жұмыс жəрмеңкесі кезінде бір де бір рет осы саланың мамандарының отырғанын көрмедім. Сондықтан алдағы уақытта қанша студент бар, оның қаншасы Алматы қаласында жұмыс істегісі келеді, барлығын есептеп маман мəселесін шешу керек, – деді Е.Байжүнісов. Жиынды қорытқан қала əкімі А.Есімов 2013 жылы көптеген параметрлер бойынша мегаполистің денсаулық сақтау саласы орта республикалық көрсеткіштен асып түскенін алға тартты. Əкім сондай-ақ, «Бірыңғай ұлттық жүйе негізінде алматылықтар кепілді медициналық көмекті толық ауқымда алуы тиіс», деп қадап айтып, Денсаулық сақтау министрлігі өзге өңірлерден келушілер санының артуына байланысты алматылық емханаларды материалдық жағынан жарақтандыруды ұлғайту қажеттігін атады. «Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша үстіміздегі жылдың 1 сəуірінен бастап денсаулық сақтау саласы қызметкерлерінің жалақысына 10 пайыз қосымша төленеді. Келер жылы сала қызметкерлерінің əлеуметтік пакеті қайта қаралып, 2015 жылдың 1 шілдесінен жалақы 28 пайызға дейін өседі», деді Ахметжан Есімов. АЛМАТЫ.

Шолаќќорєанєа бейнебаќылау орнатылды Жақында Созақ ауданының орталығы Шолаққорған ауылында бейнебақылау қондырғыларының орталық жүйесінің ашылу рəсімі өтті. Осы жылдан бастап аудан əкімі Аманғали Аймұрзаевтың бастамасымен жергілікті халықтың тыныштығы мен тəртібін қадағалап, құқық бұзушылықтың алдын алу мақсатында аудандық бюджет есебінен 43 миллион теңгеге 24 бейнебақылау қондырғылары алынып, негізгі нысандарға орнатылып, іске қосылған болатын. Оңтүстік Қазақстан облысына арнайы іссапармен келген Ішкі істер министрінің орынбасары Ерлік Кененбаев жақында Созақ ауданында болып, ел ішіндегі тəртіп пен реттіліктің деңгейімен танысып, аудандық ішкі істер бөлімі қызметкерлерінің жұмыс жүйесін

көрді. Жəне жылқы жылын жағымды жаңалықпен бастап, озық технологиялық қондырғылармен жабдықталған аудандық ішкі істер бөлімінің орталық жүйесінің ашылу рəсіміне қатысты. Аудандық ішкі істер бөлімінің бастығы Ж. Əлімбеков вице-министрге аудан орталығының негізгі 24 нүктесіне орнатылған бейнебақылау жұмысының шартты орындаулары мен бақылау жасап отырған операторлардың іс-əрекеттерінің желісін түсіндірді. Сондай-ақ, бөлімдегі жедел топтың шұғыл ісқимылдарын бейнебақылау арқылы көрсетті. «Мұндай бейнебақылау қондырғылары республика көлемінде облыс орталықтары мен үлкен қалаларда орнатылғанымен, аудандар бойынша бірінші рет осы Созақ ауданында орнатылып

тұр. Осындай игі іске қолдау танытқан аудан əкімі Аманғали Аймұрзаевқа ризашылығымызды білдіреміз. Бұл жүйе бірінші кезекте ел ішіндегі құқық бұзушылықтың алдын алуға, қоғамдық тəртіптің сақталуына үлкен əсерін тигізеді» деген министрдің орынбасары Е.Кененбаев құқық қорғау органы қызметкерлерінің алдағы іс-əрекеттеріне сəттілік тілеп, аудан əкімі А.Аймұрзаевқа Іш кі істер министрінің бұйрығымен белгіленген «ҚР Ішкі істері саласына 20 жыл» мерейлі медалін тапсырды. Осындай марапатқа Созақ аудандық ішкі істер бөлімінің бастығы, полиция подполковнигі Ж.Əлімбеков те ие болды. Нұржамал МАЙУСОВА.

Оңтүстік Қазақстан облысы.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев биылғы «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Қазақстан халқына арнаған Жолдауында «Əлемнің дамыған 30 елінің қатарына ұмтылыс кезінде бізге адал бəсекелестік, əділеттілік, заңның үстемдігі жəне жоғары мəдениет ахуалы қажет» деп барлық құқық қорғау жүйесі жұмысының сапасын арттырудың маңыздылығын алға тартты. Осыған орай Атырау облысының прокуроры Ғалымжан ТОҒЫЗБАЕВ азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының қорғалуы, ел заңдарының сақталуы жөнінде əңгімелеп берді.

«Ел заѕдары їстемдік ќўрады, азаматтар ќўќыєы бўзылмайды» – Ғалымжан Исатайұлы, Елбасы биылғы Жолдауында айтылған заңның үстемдігі жəне жоғары мəдениет ахуалын қалыптастырудың қажеттігі алдымен прокуратура органдарының пəрменділігімен байланысты болары даусыз. Сіз не айтар едіңіз? – Бүгінгі заманның талабына сай прокуратура органдарының қызметі негізінен азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, мемлекеттік органдардың құқықтық актілерінің Конституцияға, заңдарға жəне Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарына сəйкестігі заңдылығының сақталуына, қоршаған ортаны қорғау туралы заңнамалардың қолданылуына, кəсіпкерлікті қорғау жəне қолдауға, мемлекеттің экономикалық мүддесін қорғауға бағытталып отыр. Атап айтқанда, облыстық прокуратура органдарымен былтыр əлеуметтікэкономикалық салада 20 мыңнан астам заң бұзушылық анықталып, жойылған. Сондай-ақ, 1200-ден астам заңсыз құқықтық актілердің күші жойылды. 43 қылмыстық іс қозғалды. 37 мыңнан астам азаматтың құқықтары қалпына келтірілді. Олардың арасында 10 мың кəмелетке жасы толмағандар бар. Прокурорлық қадағалау актілері бойынша барлығы 2300ден астам құқық бұзушылар əртүрлі жауапкершілікке тартылды. Мемлекеттің материалдық мүддесін қорғау мəселелері күнделікті бақылауымызда болды. Прокурорлық ықпал ету актілерімен 7 миллиардқа жуық теңге өндірілді. Прокурорлар қабылдаған шаралардың нəтижесінде 370 миллионнан астам теңге сомасындағы жалақы бойынша мерзімі өтіп кеткен қарыздар төленді. Осылайша, 4700 жұмысшының еңбек құқықтары қорғалды. Сондай-ақ, прокурорларымыз 400-ден астам кəсіпкердің құқықтарын олардың қызметіне мемлекеттік органдардың заңсыз араласуынан қорғады. – Өңір жұртшылығын алаңдататын өзекті проблеманың бірі –қоршаған ортаны қорғау. Осы орайда қандай заңсыздықтар орын алып отыр? – Аймақтағы ең өзекті мəселелердің бірі қоршаған ортаны қорғауда жəне оның ре сурстарын ұтымды пайдалануда

заңсыздықтардың жолын ке суді мақсат тұтып отырмыз. Прокуратурамен қадағалау қызметінде аумақтың ірі жер қойнауын пайдаланушылармен қоршаған ортаға нормативтен тыс шығарынды бойынша міндетті салық төлемдері нің мемлекет пайдасына түспеу фактісі анықталды. Оның ішінде, бір ғана «ТШО» ЖШС-ден 3,9 млрд. теңге мемлекет пайдасына түспей қалған. Сондай-ақ, облыстағы жеке кəсіпорындармен шаруашылық қызмет рұқсат құжаттарынсыз жүзеге асырылғандығы да белгілі болды. Мысалы, қоршаған ортаға эмиссияға рұқсаттың жоқ болуына байланысты соттың шешімімен «ЕМЕ» ЖШСнің қызметі тоқтатылып, əкімшілік жауапкершілікке тартылды. – Браконьерлікке қарсы күрес қалай өрбіп отыр? – Заңсыз балық айналымымен жəне балық ресурстарын заңсыз аулаумен байланысты 397 (2012 жылы – 284) қылмыс тіркелді. Атап айтқанда, прокуратура органдарымен аталған бағытта 19 қылмыстық іс қозғалды. Соның ішінде 1 іс ҚР ҚК 308-бабы, 4-тармағының «в» тармақшасымен қозғалды. Қабылданған шаралармен өткен жылы құқық қорғау жəне уəкілетті органдарымен барлығы 186 (2012 жылы – 105 т.) тоннадан астам балық, оның ішінде 3,7 (1,6) тонна бекіре тұқымдас балықтары, 25,6 (53) кило уылдырық алынған. Құқық қорғау органдарымен бірлесе жүргізілген жоспарлы жұ мыстың нəтижесінде облыс көлемінде лауазымды тұлғаның басшылық етуімен бекіре тұқымдас балық өнімдерін заңсыз аулау жəне сату кəсібімен айналысқан ұйымдасқан топ əшкереленді. Айыпталушылар қамауға алынып, қылмыстық іс тергелуде. – Мемлекеттің басты байлығына баланған жер телімдері мақсатты игерілуде ме? – Ел азаматтары жер телімдерін алғанмен, тиісті заңнама бойынша белгіленген мерзімде игеру қажеттігін ескере бермейді. Бəлкім бұл құқықтық сауаттың аздығынан болар. Осы орайда, тиісті заңнаманың сақталуына жүргізілген қадағалау бойынша 1500 игерілмеген жер учаскесі анықталып отыр. Мұның ішінде 1400 жер учаскесінің иелеріне бөлінген жерлерді мақсатты

қол дану туралы хабарламалар берілді. Прокурорлық ықпал ету актілері негізінде кадастрлық сомасы 688 млн. теңге болатын, жалпы алаңы 8467 га жер мемлекет меншігіне қайтарылды. Соттарға игерілмеген жер учаскелерін мемлекет меншігіне қайтару туралы 90 талап арыз берілген болатын. Оның 61-і қанағаттандырылып, 29-ы қаралу үстінде. – Елбасы кəсіпкерлердің құқықтарын қорғауға баса назар аударуды ұдайы айтып келеді. Осыған орай қандай жұмыстар атқарылды? – Бізде кəсіпкерлер құқығын қорғау мақсатында мобильдік топтар жұмыс жасайды. Өткен жылы осы топқа 54 сигнал тіркелді («Бизнес тірегі» сайтынан 52). Оның 14-і расталды, ал 40-ы расталмай қалды. Жалпы, прокуратура органдарымен тексеру тағайындау туралы 46 актінің, əкімшілік жаза қолдану туралы 23 қаулының күші жойылды. Біздің орган «Заң жəне бизнес» акциясын тұрақты өткізіп келеді. Аталған шарада бақылау органдарының өкілдерін қатыстырумен аудандарға шығып, кіші жəне орта бизнес өкілдерімен кездесулер жəне семинарлар ұйымдастырылады. Бұл бағытта жұмыстарды алға қарай жаңдандыру мақсатында жақында облыстық прокуратура жəне облыстық кəсіпкерлер палатасы арасындағы кəсіпкерлердің құқықтарын қорғау мəселелері жөніндегі өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Бұл меморандумның мақсаты – Атырау облысында кəсіпкерлікті бұдан əрі дамыту жəне өркендету үшін конструктивтік, ашықтық жəне тиімділік қағидаларында институттық негіздерді қалыптастыру бойынша бірлескен жəне келісілген іс-қимылдарды жүзеге асыру. Осы тектес меморандум 2013 жылдың желтоқсан айында «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚтың аумақтық филиалымен жасалды. Кəсіпкерлерге қызмет көрсету орталығында прокурордың бөлмесі ашылып, онда аптасына бір рет кəсіпкерлерді қабылдау өткізіледі. Біздің тарапымыздан қабылданып жатқан іс-шаралар шағын жəне орта кəсіпкерліктің дамуына оң əсерін тигізеді деп ойлаймын. – Экстремизм жəне тер роризмге қарсы іс-қимылдың

САЌТАНСАЅ – САЌТАЙДЫ Жауапты жўмыс кїтіп тўр Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Ақмола өңірінде биыл қар əдеттегіден көп түсті. Ол жекелеген аудандарда былтырғыдан 40 пайызға артық. Осыған байланысты су тасқыны өткен жылғы деңгейден 1,5 есе көп болады деп болжануда. Атбасар, Астрахань, Жақсы, Жарқайың, Целиноград жəне Шортанды аудандарында төтенше жағдайлардың ықтималдығы басым. Облыс əкімі басқаратын комиссия іс-шаралар жоспарын бекітіп, оның орындалу барысын қатаң бақылауда ұстауда. Бүгінгі күнге елді мекендерден 487 мың текше метр қар шығарылды. Апаттың

Алдын алу шаралары жїргізілуде Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Биыл Жетісу мен Іле Алатауларының жəне Кетпен қыраттарының батыс бөктерлеріне қар əдеттегіден 20-40 пайызға аз түсті. Жалпы алғанда Балқаш – Алакөл су бассейндеріндегі қар қоры жылдағыдан көп төмен. Əйткенмен «Қазгидромет» РМК болжамына сүйенсек, наурыз айының екінші онкүндігінде күн күрт жылынып, қардың жылдам еруі мүмкін.

алдын алу мақсатында 22 мың тонна құм,10 мың дана қап, 193 тонна бензин дайындалды. Сондайақ, 656 дана инженерлік, 273 су тартқыш жəне 143 жүзу құралдары кез келген уақытта іске кірісе алады. Сілеті жəне Шағалалы су қоймаларындағы жағдай күнделікті бақылауда. Бұған қосымша, 108 гидротехникалық нысан түгел тексерістен өткізілді. Облыс аумағындағы мұз жарылысы жұмыстарын атқаруға рұқсаты бар 4 арнайы кəсіпорында 6 бригада жасақталған. Мамандардың есептеуі бойынша 9 мың шаршы метр аумақта жарылыс жұмыстары жүргізілуі мүмкін. Аудандар мен қалалар əкімдіктері тарапынан қауырт істерге 48,5 миллион теңге қаржы босатылып, игерілуде. Алдыңғы күні өткізілген мəжілісте өңір басшысы Қосман Айтмұхаметов 266 миллион теңге резервте ұсталуда екенін мəлімдеді. Ақмола облысы. «Облыс аумағында төтенше жағдайдың алдын алу үшін 2065 тонна жанармай, 40410 дана құм толтырылған қаптар, қауіпті аймақтарға апарылып, 1494 шақырым арықтар аршылып, 41 мың текше метр қар күрелді. Сонымен қатар, су тасқыны бола қалғанда қорған болар өзге де шаралар атқарылуда. Қызметкерлеріміз уақытпен санаспай еңбек етуде», деді Алматы облыстық төтенше жағдайлар департаментінің бастығы Сəбит Битаев, Тұтастай алғанда, төтенше жағдайды тосып отырмай, оның алдын алу шараларын жүргізуде дамылсыз еңбек етіп жүрген жетісулықтар ұстанымы «қамдансаң қапы қалмайсың» деген халық даналығы болып отыр. Алматы облысы.

тиімділігі, жалпы өңірдегі қылмыстық ахуал туралы не дейсіз? – Облыстық құқық қорғау жəне арнайы органдарымен былтыр құқық қорғау қызметкерлеріне қарсы бірқатар террористік актілер жасауды жоспарлаған қылмыстық топ құрықталды. Статистикалық мəліметке сəйкес, өткен жылы бір лескен күшпен 20 қылмыс анықталған, оның ішінде 3-уі терроризмді қаржыландыру фактісі. Соттың үкімдерімен 36 адам сотталды. Облыс көлеміндегі жалпы қылмыстық құқық бұзушылық саны республика деңгейіндегідей көбейіп отыр. Нақтылай айтқанда, қылмыстың көбею деңгейі –22,7 %. Қылмыс санының өсуі пайыздық мөлшермен саралағанда, былайша сипатталады: онша ауыр емес қылмыс – 55,7%, ауырлығы орташа қылмыс – 22,2%, ауыр қылмыс – 0,9% . Өз кезегінде, ерекше ауыр қылмыс түрі 45%-ға төмендеген. – Прокуратура органдары қылмыспен келтірілген залалды, сонымен қатар, өзге де берешектерді өндіру барысындағы жұмысқа қандай үлес қосуда? – Прокуратурамен жүргізілген тексерулермен қылмыстардан өндірілмеген залал көлемі анықталып, ықпал ету актілерімен мемлекет пайдасына 200 млн. теңге өндірілді. Прокуратура органдарының 10 талап арызы бойынша қылмыс жасаған тұлғалардан жапа шеккен жандарға медициналық көмек көрсету кезіндегі мемлекеттің жарты миллион теңге шамасында шығыны өндірілді. Сот орындаушылар қызметіне 130 тексеру жүргізіліп, прокурорлық ықпал ету актілерімен борышкерлерден барлығы 420 млн. теңге, соның ішінде мемлекет пайдасына 263 млн. теңге өндірілуіне атсалыстық. Прокуратураның бастамасымен «Балалықтан айырма – алимент төле» жəне «Балаңды есіңе ал, алимент төле» атты акциялар өткізіліп, нəтижесінде 15 млн. теңге көлемінде берешектер өндірілді. 284 баланың құқықтары қорғалды. Сонымен қатар, алимент төлеуге мүмкіндіктері жоқ 1008 борышкердің ішінен 265 тұлға жұмыспен қамтылып, 2-уі кəсіби оқуға, 1-уі қайта даярлау курсына жəне 2-уі əлеуметтік жұмыс орнына жіберілді. Мемлекет пайдасына берешектерді өндіру туралы атқару өндірістері бойынша 3 қылмыстық іс қозғалды. Борышкерлердің автокөліктерін ұстау, оларды сот орындаушыларға жеткізу жəне сауда-саттыққа шығару сапасын көтеру мақсатында құралған мобильдік тобы да жұмыс жасайды. Осы топтың атсалысуымен 27 автокөлік ұсталынып, оның 5-уі сауда-саттық арқылы сатылды. Осылайша, мемлекет пайдасына 1,5 млн. теңгеден астам сома өндіріліп, қалған автокөліктер бойынша сауда-саттықтар жүргізілуде. Біздің басты мақсатымыз – азаматтардың Конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қорғау, сол себептен, бұл бағыттағы прокурорлық ықпал ету жұмыстары жалғаса береді. Ең бастысы, ел заңдарының үстемдік құруын қамтамасыз етуді көздейміз. Əңгімелескен Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Атырау облысы.

Мырзахметов пəтер, Аймўрзаев кґлік берді Былтыр əлемдік жарыстарда созақтық екі спортшының мерейі үстем болды. Боксшы Біржан Жақыптан кейін жастайынан белбеу күресінің қыр-сырын меңгерген тағы бір созақтық спортшы Дəурен Дəмен жастар арасында əлем чемпионы атанды. Күрес əліппесін аудандық балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінен бастаған ол бүгінде ел намысын қорғайтын сақа спортшыға айналғаны айдан анық. Аты бəйгеден озып келсе, төрге оздырып құрмет көрсететін көргенді елдің ұрпағы емеспіз бе?! Созақтың абыройын асырып, күллі қазақтың даңқын аспандатқан осынау спортшыларға, атап айтқанда, боксшы Біржан Жақып, бокстан ұлттық құраманың бас бапкері Мырзағали Айтжанов, белбеу күресінен əлем чемпионы Дəурен Дəмен, жергілікті жаттықтырушы Самат Сармантаевқа аудан əкімі Аманғали Аймұрзаев құрмет көрсетті. «Өткен жылы екі бірдей жерлесіміз əлем чемпионы атанды. Тоғыз спортшымыз күрестен спорт шебері атағын қорғады. Дəстүрлі түрде өтетін «Дала мен қала» футбол жарысында жүлделі орыннан көріндік. Мұның бəрі əрине, аудан спортының дұрыс бағытта дамып келе жатқанын байқатады» деген аудан əкімі Біржан Жақыпқа су жаңа көліктің кілтін табыс етті. Сондай-ақ, Созақ спортының дамуына өлшеусіз үлес қосып жүрген бокс бапкері Самат Сармантаевқа қызметтік үйдің кілтін ұстатса, Дəурен Дəмен мен Мырзағали Айтжановқа қаржылай сияпат көрсетті. Спорты биік елдің, рухы берік. Өскелең ұрпақ та алдыңғы толқынға қарап бой түзейді. Ендеше, жеңісті жолдар жалғасын таба берсін. Ерлан РАЙЫМҚҰЛОВ.

Оңтүстік Қазақстан облысы.


www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

7

● Толғандырар тақырып Осы мақаланы жазуға «Интернеттегі балалар» атты қысқа метражды көркем фильмнің тұсаукесері түрткі болған-ды. Аталмыш картина Майкрософт корпорациясының Windows жүйесіндегі «Ата-ана бақылауы» атты бағдарламасымен таныстыратын жəне Интернет ағынындағы түрлі қауіптердің алдын алуға көмектесетін қарапайым ережелер туралы екендігіне қарамастан, ғаламтормен келіп жатқан қауіпқатерлерді ешкім енді жоққа шығара алмас. Шындығында, онлайн-озбырлықтың салдары сорақы. Бар болғаны 20 минутқа созылатын фильм ата-аналардың өз балаларының өмірінде Интернет қандай үлкен рөл атқаратынын толық түсінбейтіні жөнінде жəне олардың онлайн-қауіпсіздігі мен жеке ақпаратты қорғауға жеткілікті түрде көңіл бөлмейтіні туралы əңгімелейді. Виртуалды əлемнен келетін қауіпке жеңіл қарау айтарлықтай зардапқа əкелуі мүмкіндігі айтылады. Осы арада біздің мақаламызға орайлас оқиғаға да тоқтала кетуге тура келеді. Ақпан айында ғана Ресей Мемлекеттік Думасы «Балаларды олардың денсаулығы мен сана-сезіміне зиян келтіретін ақпараттардан қорғау туралы» федералдық заңның 16-бабына өзгерістер енгізу туралы» заң жобасын қарауды қолға алды. Мемлекеттік Думаның басқасын жиыстырып қойып, дəл осы мəселені талқылауды кідіртпей қолға алуында көп мəн бар. Оның үстіне бұл мəселе бізді де айналып өтпейді. Себебі жалғыз – біздің отандастарымыздың басым бөлігі Рунетте отырғаны тағы өтірік емес. Жəне интернеттен келіп жатқан қауіп қазақ пен орысқа ғана емес, бүкіл ғаламға ортақ болып қалды. Ғаламтор өміріміздің ажырамас бөлшегіне айналған ғасырда Интернет оқыту мен ойынсау ықтың тамаша құралы ғана емес, қауіптің көзі болып тұр. Бұл мəселеге педагогтар да алаңдаушылық білдіріп, интернет ойындары оқушылардың психологиялық, эмоциялық жəне дене бітіміне кері ықпал ететіні жөнінде жиі сөз қозғауда. Қазіргі балалардың зейіні нашарлап барады дегенмен арнайы мамандар да келіседі. Бүкілəлемдік желіні қолданушылардың саны жыл сайын артып келеді жəне олардың басым бөлігін балалар мен жасөспірімдер құрайтындықтан, олар виртуалды кеңістікте күтіп тұрған жасырын қауіпті аңдай бермейді. Мəселен, арнайы зерттеулерге қарағанда, интернеттен келетін негізгі қауіптің тізімі төмендегідей. Кісіні қорлайтын, адамгершіліктен ада азғындаған контент. Мұнда тек порнография туралы ғана айтылып отырған жоқ, бұдан өзге пиротехника, суицид, қандай да бір есірткілердің əсерін талқылауға арналған сайттар бар. Осыдан есірткіге, ішімдік пен темекіге, басқа да қауіпті заттармен əуестену туындайды. Онлайн-озбырлық – зорлықзомбылықты, бейəлеуметтік жəне өз өзіне қол жұмсау, жыныстық қызмет көрсетуге мəжбүрлеу мен кемсітуді насихаттау. Өзін құрдаспын деп таныстыратын, алайда шын мəнінде олай емес болып шығатын тұлғаларға сеніп, желіде олармен қарым-қатынас жасау арқылы жастарды əдепсіз əрекеттерді жасауға жетелеу. Бала мен оның отбасына қарсы қолданылуы мүмкін жеке ақпаратты жариялау жəне бопсалау. Енді қараңыз, ең болмағанда күндіз-түні компьютер құшақтап отырған балаңыздың атыс-шабыс ойындарын өзіңіз де бірнеше сағат уақытыңызды бөліп, ойнап көріңізші. Бұл «ойындар» қарсыласыңызды дəл қалай көздеуге болатындығын, барлық қарулардың түрлерімен жауды жер жастандырудың, анығырағы кісі өлтірудің барлық түріне үйрете алады.

Жауыздыќ жайлап-жайлап жарнамалануда Сондықтан да көрші Ресей парламентшілері «Балалар үшін тыйым салынған мəліметтер базасы мен ЭВМ-ға арналған бағдарламаларды» ашық қолжетімділіктен алып тастауды ұсынуда. Қарап отырсақ, өмір мысалдарын алыстан іздеудің тіпті қажеті жоқ. Осыдан бірнеше жыл бұрын ресейлік əріптесіміз Андрей Малаховтың «Пусть говорят» телебағдарламасында компьютер ойындарына əбден тəуелді болған балаларды көрсеткен-ді. Тамақтан, сабақтан қалған бір баланы əкешешесі компьютерден тұрғызбақ болғанда, ол кəдімгі аңдар сияқты тісін ақситып, ызаланып, ысылдап, ата-анасына қол жұмсамақшы болып айбат шеккенін көрген едік. Бəрін ұмытып, виртуалды «жауларын» қанша күннен бері компьютерде өлтіре алмай ызаланған, тіпті қаны қарайған бала ноутбугын

қазір бөлмесіне кіріп келердей, қысыла тамашалайтын. Уақыт өте келе «Алина» мұның бəрі əншейін екенін айтып, нағыз өмірде кездесуді ұсынады. Тар бөлмеде тығылып отыра бергенше дəмханаға барып, суретке түсіп, жақын танысуға үгіттейді. Дəмханада еш сыр жасырмаған «байырғы досы» оған осындай қызықты суреттерге түссе олардың «ересек досы» ақша төлеп, табыс табуға болатындығын да құлағына құйып қояды. Міне-міне, «даярға тапсың, қолыңнан түк келмейді» деп қақсай беретін ата-анаға өз тəуелсіздігін көрсетудің сəті түсіп тұрған жоқ па? Біздің кейіпкеріміздің бағына орай, бұл кезде оның шешесі қызының компьютерінде кіммен ұдайы сырласатынын оқып отырған еді. Бұл адам Ленаның құрдасы емес, əлдеқайда ересек жəне ер адам екенін аңғарады. Осы сəтте виртуалды досқа шешесі қызының атынан кіммен достасып жүргенін ата-анасы біліп жүргенін жазған кезде, жиырма минуттың аясында əлеуметтік желідегі «Алина Запорожцеваның» парақшасы жойылып кеткен. Əрине,

алып қойған анасына ұмтылып, ноутбугын қайта жұлып алмақшы болып өршеленеді. Баланың психикасы бұзыла бастағаны тайға таңба басқандай көрініп тұр. Осындай зұлымдыққа да тəрбиелей алатын технологияны адал табысына сатып əперген ата-анаға енді ойлануға тура келеді. Адами құндылықтардың құнын көк тиын етіп жатқан компьютерлік ойындардан от шығып, онлайнозбырлық жасөспірімдер санасын улап жатқанынан мысалдар іздейтін болсақ, шашыңыз жетпейді. Кəмелет жасына жетпейақ қатыгездікке шімірікпей бара алатын балалар пайда болды. Жоғары компьютерлік технологиялар заманында мұндай ойындар өте тартымды жасалынуда. Көздің

ОНЛАЙН ОЗБЫРЛЫЌ Интернетпен бірге əр їйге ќауіп-ќатер де кіре алады Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан».

жауын алған анимэ картиналарға қарап, балалар бұл ойындарға қалай кіріп кеткенін өздері де байқамай қалады. Жауыздық жайлап-жайлап жарнамалануда. Бастапқыда бұл ойындар оңай көрінеді, кез келген күрделі тапсырманы өзің шешіп, күшті, ақылды екеніңе көзің жете бастайды. Кімді мүсіркесең де, кімді өлтірсең де өзің білесің. Əрине, бұл кітап оқығаннан əлдеқайда қызық. Салдары сорақылыққа білдірмей жетелейтін бұл ойындар алғашқыда адамның тығылып жатқан агрессиясын сыртқа шығарып алудың ең қарапайым əдісі сияқты да көрінеді. Мысалы, ақпан айының басында Мəскеудегі №263 мектептің

оқушысы оқтаулы винтовкамен сыныпқа кіріп келіп, география пəнінің мұғалімін атып өлтіріп, бүкіл сыныптастарын кепілдікке алды. Полиция қызметкерлері бұл сұмдықты тоқтатпақшы болып жатқанда, жасөспірім прапорщик Сергей Бушуевты атып өлтіріп, полиция қызметкері Владимир Прохинді ауыр жаралады. Осы уақытқа дейін компьютерден шықпай отырған көзілдірікті бала осының бəрін қайдан үйренген? Сол сияқты мəскеулік синагогаға келушілерді жаппай қырып салған Александр Копцевтің жайын алайықшы. 16 жылға сотталып тынған жасөспірім осындай жауыздыққа компьютер ойындарының салдарынан барғанын көптеген сараптамалық тергеу амалдары дəлелдеп шықты. Мəселен, Мəскеудегі «Ригла» дейтін дəріханалар желісінде осы кеңсенің қызметкері болып табылатын Дмитрий Виноградов та жұртты жаппай қырып тастағанға дейін компьютер құшақтап отырған, моп-момақан жігіт еді ғой.

Айсбергтіѕ кґрінбейтін жаєы Онлайн-озбырлық деген осы. Өз ішімізде жуырда болған мына бір оқиға да жаға ұстатуы тиіс. Өткен жылдың 10 қазаны күні Ақтөбе қаласындағы көпқабатты үйлердің ауласынан 14 жастағы Г. есімді жасөспірім қыздың аладорбаға салынған денесі табылды. Жалаңаш дене ақ қапшыққа оралып, басына

полиэтиленді пакет кигізілген. Осы қылмысқа қатысты күдіктілер екі күннен кейін қолға түседі. Олар 20 жастағы Виктория мен 21 жастағы Сергей болып шықты. Ұсталған Викторияның айтуынша, жігіті Сергей туған күніне пəктігінен айырылмаған қыз сыйлауын сұрайды. Олар өздерінің құрбандығын түк те қиналмай тапқан. Жасы кəмелетке толмаған Г. атты қызды оңаша пəтерге қонаққа келтіруге олар көп күш жұмсамаған. Ажал айдаған 14 жастағы қыз жауыздардың үйіне өз аяғымен келген. Викторияның айтуынша, алдымен «етегін жел тұрмеген қонаққа» порнографиялық фильмдер көрсетілген. Осыдан кейін Сергей қызды жыныстық қатынасқа

мəжбүрлей бастайды. Жасөспірімге дəрі немесе ішімдік берілген болуы мүмкін деген болжамдар бар. Оны медициналық сот-сараптамасы анықтаған да болар. Олар таң алдында қорланған, зорланған қызды тұншықтырып өлтіреді. Виктория бастақыда «қызғанып кеттім» десе, артынша мəлімдемесін өзгертіп, қыз таңға қарай жылап, болған оқиғаны бəріне айтам деп қорқытты дейді. «Шығасыға иесі – басшы», деген осы шығар. Осы оқиғаға орай оқырмандардың баршасының басындағы басты сұрақ, 9 сыныптың оқушысы бейтаныс адамдардың үйіне қонуға қалай келісім берген болса керек. Сөйтсе, сол күні Г. ата-анасы қыдырып кеткен бір құрбысының үйіне қонуға сұранады. Досы пəтерде жалғыз қонуға қорқып отырғанын айтып, оның үй телефоны мен ұялы телефонының нөмірін беріп, ақыры əке-шешесін айтқанына көндіріп үйінен шығып кетеді. Кешке қыз үйіне өзі хабарласып, бəрі дұрыс екендігін айтады. Осыдан кейін ата-анасының көңілі жайланып, алаңсыз отыра береді. Тоғызыншы сынып оқушысын туған-туысқандары келесі күні сабақтан келмегеннен кейін, түстен кейін ғана іздей бастайды. Г. осы мектепте оқитын туысқандарының баласына бүгін сабаққа келе алмайтындығы жайлы SMS хат жазған. Ал əке-шешесі мұндай хатты қыздары жазғанына күмəнді еді. Ересектер осыдан кейін жоғалып кеткен қыздарының интернет-жазбаларын тексере бастайды. Г. қайғылы оқиға орын алатын

күні біреумен хат жазысып, кешке қарай көңіл көтеруге келісім берген екен. Алайда, «құрбысы» сол күні өзінің интернет-парақшасын жойып жіберген. Осылайша, азғындағандар өз құрбандығын интернет арқылы табады... Сенсеңіз де, сенбесеңіз де, оқиғаның ұзын-ырғасы осындай. Бұл аз десеңіз, Батыс Қазақстан облысының прокуратурасы растаған ақпарат мынадай. Тағы да осы ақпан айында Оралда мектеп жасындағы кішкентай қыздарды азғындыққа итермелеген Ұлыбритания азаматы ұсталды. 37 жастағы Питер Борухтың жергілікті «Жайықмұнай» мұнай өндіруші компаниясында жұмыс жасайтыны анықталған. Осы жылдың 14 қаңтары күні

түнде Орал қаласының Батыс Қазақстан облысы ІІД Абай бөлімшесінің кезекші бөліміне В.Брызгина деген азаматша хабарласып, өзінің 2001 жылы туылған 6 сыныпта оқитын қызының телефон арқылы белгісіз біреумен жазысқан хабарламаларынан күдіктенетінін айтқан. Артынша «Шағала» қонақүйінде тұратын бейтаныс ер адамның 12 жасар қызды шешіндіріп, жалаңаш фотоға, бейнетаспаға түсіргені анықталады. Хабарламаны тексеріп, оқиға орнына жеткен жедел тергеуші топ пен полиция өкілдерін өз нөмірінің терезесінен көрген 1976 жылы туылған ағылшын азаматы ноутбук, қатты диск, видеокамера мен флеш-карталарға су құйып, қысқатолқынды пешке салып өртеп, көзін жоймаққа əрекет жасаған. «Жарым-жартылай қайтадан қалпына келтірілген электронды ақпарат тасымалдаушы құралдарында жас қыздардың қатысуымен түсірілген порнографиялық мазмұндағы фототүсірілімдер табылады. Олардың қатарында Орал, Атырау қалаларындағы жалпы білім беретін мектептердің кəмелеттік жасқа толмаған оқушы қыздары да бар. Барлық түсірілімдерді шетелдік азамат өзі тоқтаған қонақүйлердің нөмір лерінде жасаған», деп мəлімдеді Батыс Қазақстан облысы ІІД баспасөз қызметінің маманы Оксана Каткова. Жуырда Оралда құрықталған британдық бостандыққа сұраныпты. Питер Борухтың ісін апел ля циялық алқа қарап, сот

шешімін өзгеріссіз қалдырған. Біз арзан сенсация іздеп отырған жоқпыз. Бұл мысалдарды саналы түрде алға тартып отырмыз. Егер жəбірленуші қыздың шешесі қызының интернетте кімдермен дос болып жүргенін дер кезінде анықтамаса соңы тағы не болар еді? Абай болу керек, өйткені, көптеген ата-ана баласының көше қаңғып кетпей үйде компьютерге алданғанына мəз болып, интернетте кімдермен байланысып отырғанына мəн бере бермейді. Қазір ғаламторда аса келеңсіз жағдай қалыптасып отыр ға нын жоққа шығармау қажет. Жауыздықты немесе кісіні қорлауды ұялы телефонға түсіріп, ақпараттықтехнологиялардың көмегімен тарату көбейіп барады. Мұндай бейресми тіркелген қылмыстардың саны артуда. Ең сорақысы осындай ауыр қылмысқа барып отырғандарды онлайн жүйеде анықтау оңай емес. Одан да қорқыныштысы, бұл – балалар порнографиясы – жасы кəмелетке толмағандарды зорлық пен қорлыққа тарту арқылы табыс табатын индустрияның бар екендігін айғақтайды. Жəне біздің білетініміз – оның айсберг сияқты көзге көрініп тұрған бөлігі ғана. Адамзат өмірінде Интернет пайда болғалы қылмыстың бұл түрі бірден қарқындап, жаһандық сипатқа ие болып шыға келді. Осыған қарамастан, алаңсыз отырысымыздан еш ажырамақ емеспіз. Біреулер үшін балалардың қатысуымен жасалған эротикалық суреттер – бар болғаны шешініп түскен жасөспірімдердің тентектігі ғана. Бұл жерде зəбір көріп жатқан ешкім де жоқ сияқты.

Виртуалды əлемдегі азєындар Мысал үшін 13 жастағы Лена есімді қыздың оқиғасын алып қарайықшы. Қазір Астраханьға көшіп кеткен жасөспірім барлық балалар сияқты «В контакте» əлеуметтік желісінде өз парақшасын ашады. Өмірде неше түрлі қиянаттың бар екендігінен хабарсыз ол анкетасын толтырғанда туылған жылы, айы-күнін ғана емес, оқитын мектебі мен ұялы телефон нөмірін де қоса көрсетеді. Жəне əдемі суреттерін іліп қояды. Көп ұзамай əлеуметтік желіде «Алина Запорожцева» атты жаңа досы пайда болады. Бастапқыда бəрі əдеттегідей «қал қалай?», «не жаңалықпен?» басталған. Көп ұзамай Лена бəрін де түсінетін виртуалды досына ата-анасымен ұрсып қалатындығын, достарының еш түсінбейтінін, шаршағанын, алда ҰБТ келе жатқандықтан бөлмесінен шықпай дайындалатынын, қысқасы, басынан өткеннің бəрін баяндайтын болған. Тіпті торығып кеткен кездерінде өмірден түңіле жаздайтындығын да жазады. Хат жазысулар осы жерге жеткен кезде «Алина» мұның бəрі түкке тұрғысыз екендігін айтып, бəріне түкіріп, ересектерше өмір сүруді ұсынады. Көңіліңді аулап, өзің сияқты замандастарың кəдімгі үлкендермен не істеп жатқанын көр деп «қызықты суреттерді» лақтырады. Бастапқыда мұндай «ұятсыз фотолар» келгенде Лена əке-шешесі

бұл бақытты аяқталған оқиға. Алайда, қылмыскерлер құрған «сценарий» бойынша Лена бастапқы кезеңнен-ақ құрыққа іліккен жоқ па?! Олар жасөспірім қыздың сеніміне кірді. Оны əке-шешесі мен достарынан оқшаулауға қол жеткізді. Мамандардың айтуынша, егер бұл қыздың өміріне шешесі дер кезінде араласпағанда оқиға былай жалғасқан болар еді. Екінші кезеңде қызды жыныстық «тəрбиелеу» басталады. Ұл балаға немесе қызға үлкендермен бірге түскен өздеріндей замандастарының күліп, құшақтасып түскен неше түрлі фотоларын көрсетіп, оның бойын үйрете бастайды. Жасөспірімнің жаңа өмірге, ашып айтқанда – жыныстық қатынасқа қорқынышын сейілтіп болған соң, осындай суреттерге түсіп, оп-оңай ақша табуға үгіттейді. Үшінші кезеңде мұндай суретке қолы жеткен қылмыскер баланы да уысына түсірді деген сөз. Енді одан əрі қарайғы əрекетке көнбесе мұндай «ұятсыз фотоларды» ата-анасына көрсетіп немесе интернетке салып, жария етеміз деп арандатуға əбден болады. Ал нағыз ересектерше өмір сүріп жатырмыз деп есептеуге көшкендерін араласпай қоямыз деп тағы қорқытады. Осының бəрі болған төртінші кезеңде мұндай «достар» енді оңашада кездесуге көндіреді. Қысқасы, виртуалды қылмыскерлермен өмірде кездескен балалардың 90 пайызы зорлыққа ұшырайды жəне бұл сорақылық бейнекамераларға түсіріледі. Компромат қолда. Мұндай қасіретке ұшыраған балаға енді басқа жол жоқ. Өз басынан өткен масқарашылық жария болмау үшін олар жаңа құрбандарды жетелеп келуі керек. Алтыншы кезеңде адамдықтан кеткен азғындар əбден шырмалған, айдағанына көніп, айтқанымен жүретін құрбанын өзі сияқтыларға сатып жібереді. Жəне қылмыскер өз «қызметінен» лəззат алып ғана қоймай, қаржы табуды да көздейді. Авторлық жұмысын ол өзі сияқтылардың контентіне сатады. Осы жолдарды жазу біз үшін аса жиіркенішті болса-дағы, қамсыз жандардың қаперіне осындай да бар екенін салып отыруға тура келеді. Ал əлеуметтік желілердегі азғындар тек қыз балаларды

аңдиды деген түсінік қате. Мəселен, «Дружественный Рунет» деп аталатын ресейлік қордың мəліметтеріне қарасақ, порнографиялық материалдарды зерттегенде олардың 53 пайызында ер балалардың бопсаланғаны анықталған. Əсіресе, педофилдердің қолына көбінесе 13 жасқа дейінгі балалар түседі. Қорқыныштысы, бұл қылмысқа итермеленген жеткіншектердің 25 пайызы 6 жасқа дейінгі сəбилер.

Саќтыќта ќорлыќ жоќ Қалай болғанда да, ендігі жерде интернетпен бірге əр үйге қауіп-қатер де кіре алады деген сөз. Əрине, ненің жақсы, ненің жаман екенін ажырата алатын үлкендердің өзі де ғаламтордан келген келеңсіздіктерге ұрынып жатады. Жалған жарнамаларға алданады. Мұндай жағдайда өсіп келе жатқан ұрпақ – оң мен солын əлі танымаған балалар жайлы не айтуға болады? Басқасын айтпағанда, жағымсыз ақпараттардың өзін кез келген адам əлеуметтік желі, ұялы телефон көмегімен-ақ оңай жайып жібере алатынына күнде куəміз. Ал кибералаяқтар туралы əңгіме тіпті басқа. Күдікті сайттарға кіру компьютерлердегі өмірлік маңызы бар ақпараттарды ұрлап немесе жойып жібере алатынымен қызметі компьютерге тікелей қатыстылардың барлығы біледі. Сондықтан да қазірге балаларды кибераулауды, яки балалары арқылы əке-шешелерін кибераңдуды тиюдың тетіктері табылған жоқ. Сонда ғаламдық желілердегі жасырын қауіптерден қорғанудың жолдары қандай? Əрине, шетсіз де шексіз интернет-кеңістікте бəрі де бар. Бар жақсылықты – танымдық, қызықтыны, пайдалыны табуға болады. Бірақ, интернеттің игілігінен де бөлек, ішіне бүккен əлеуетті қаупі бар екенінен балаңызды үнемі құлағдар етіп отыруға тура келеді. Ауылда өскен, өзгенің бақшасына түскен адам біледі. Бала күнімізде көршінің бақшасындағы алма да қауын да тəтті көрінетіні бар еді ғой. Интернеттегі «келе ғой, кіре ғой» деп жыпылықтаған, қызылжасылды бояулармен жарқыраған сайттар да сол сияқты. Оның үстіне бала мен ит қорыған жерге өш келеді, тыйым салғанды татып көргісі келіп тұрады. Сонда қайтпекпіз?

Мїмкіндік те кґп, ќауіп те кґп Осыдан төрт жыл бұрын бүкіл Еуропада «EU Kids Online» деп аталатын ауқымды зерттеулер жүргізілген. Нəтижесінде, апта бойы интернетті 9-16 жас аралығындағы балалардың 93 пайызы пайдаланатыны анықталған. Оның 60 пайызы күн сайын интернеттен шықпайтын болған. Бұл өте үлкен көрсеткіш. Еуропа бойынша жасөспірімдердің 87 пайызы компьютерді үйде қолданса, 63 пайызы мектепте пайдаланады. 2010 жылдан бері де тағы уақыт өтті. Статистика ұлғайып келеді. Оның үстіне планшеттер мен смартфондар пайда болғалы бері интернетке кез келген жерден қосылуға болады. Бұл жерде айтқымыз келіп отырғаны, мүмкіндік көбейген сайын қауіп те ұлғаюда. Мұндай жағдайда балаға интернетте қара ниетті контенттің де бар екендігін айтып, компьютерді вирустардан ғана емес, күдікті сайттардан қорғайтын, яғни сүзгісі бар бағдарламамен қамтамасыз етуге тура келеді. Алайда, баланың аты – бала. «Кірме» деген сайттарға бір рет кіріп көрсе не болады екен. Озбырлықты насихаттайтын сайттарды былай қойғанда, жасырын вирусы бар пираттық ойындардың өзі де біраз əлекке салады. Сондықтан баршамыз үшін мына бір жеті кеңестің артықтығы жоқ деп ойлаймыз:

Біріншіден, балаларды интернеттен келетін қауіптен сақ болудың жауапкершілігін тікелей өз мойныңызға алыңыз. Интернетке кіргенде нені пайдаланып, нені пайдалануға болмайтындығын талқылап алыңыз. Екіншіден, заманыңызға бейімделуге тура келеді. Білмеген нəрсе туралы ақыл айта алмайтындықтан өзіңіз де интернетті пайдалануды меңгеріп алыңыз. Сонда ғана балаңыздың қандай сайттарда «сайрандайтынын» біле аласыз. Жəне сабақ оқығанда қандай сайттардан керекті ақпараттарды табуға болатынын алдымен өзіңіз біліп алыңыз. Үшіншіден, баламен əңгімелесіп, интернеттен келетін қауіптердің бар екенін ашық айтыңыз. Оны қызықтыратын сайттарға бірге кіріп көріңіз. Жəне балаға əлеуметтік желілерде əдепсіз болмауды үйрету керек. Төртіншіден, компьютерді бəрінің көз алдындағы қонақбөлме сияқты жерге орналастырыңыз. Өзіңіз немесе үйдегі бауырлары баланың компьютерде қанша уақыт жəне не істеп отырғанын бақылап отырады. Бесіншіден, баланың компьютерде отыруына қатысты үйде екеуара ереже орнатып, оны өзіңіз де сақтаңыз. Алтыншыдан, бала интернетте бірдеңені түсінбей жатса немесе бүлдіріп қойса, барлық кезде қорықпай сұрауға үйретіңіз. Жетіншіден жəне ең бастысы – компьютер ешқашан əке-шешені алмастыра алмайтындығын ұмытпаңыз. АЛМАТЫ.


8

www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

 Жемқорлық – індет, жою – міндет

КЕСАПАТ ґркендеуге ќауіп тґндіреді

Бүгінде елді елеңдететін бір-ақ нəрсе бар: ол – мемлекеттің өркендеуіне төнетін қауіп. Ал бұл қауіп қайдан шығады? Əрине, сырттан келмейтіні анық. Демек, іштен шыққан жау жаман дегендей, елдің өркендеуіне қатер төндіретін жалғыз аса қауіпті кедергі – сыбайлас жемқорлық. Мұны, яғни мемлекетті жайлаған асқынған дертті құртудың жолы туралы біз əңгімелескен Экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі төрағасының орынбасары Марат ШАБАҚБАЕВ та жасырмай айтады. – Құрметті Марат Несіпбекұлы, Мемлекет басшысы халыққа арнаған Жолдауында сыбайлас жемқорлық мəселесіне ерекше назар аударды. Осы орайда Президент тапсырмасына сəйкес қандай игі жұмыстар атқарылмақ? – Елбасы «Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауында Қазақстанның алдағы онжылдықтардағы басты мақсаты əлемнің 30 дамыған елінің қатарына қосылуды белгіледі. Əрине, өзіңіз айтқандай, сыбайлас жемқорлық еліміздің өркендеуіне қауіп төндіріп, кедергі келтіретіндігі даусыз. Сондықтан да Елбасының міндеттеріне сəйкес, Қаржы полициясы өз қызметінің басым бағыттары ретінде сыбайлас жемқорлыққа жəне көлеңкелі экономикаға қарсы тұру, сондай-ақ шағын жəне орта бизнесті қорғауды қолға алды. Сөйтіп, сыбайлас жемқорлықтың ұйымдасқан нысандарының жолын кесуге бағытталған «жүйелі сыбайлас жемқорлыққа» қарсы жұмыстың жаңа тəсілдері жасалды. Бұл бағытта орасан жұмыстар атқарылып жатыр. Мəселен, өткен жылы ұйымдасқан қылмыстық топтарға басшылық ету, сондай-ақ олар дың құрамында мемлекеттік органдардың уəкілетті адамдары қатысқан алты дерегі анықталды. Ал 2012 жылы мұндай қылмыстар мүлдем анықталмаған болатын. Атап айтар болсақ, өткен жылы «Алматы қаласының жылжымайтын мүлік орталығы» республикалық мемлекеттік қазыналық кəсіп орнының директоры С.Оразақынов бас бостандығынан айырылып, мүлкі тəркіленіп, 12,5 жылға сотталды. Ол 2012 жылғы тамыз-желтоқсан аралығында Жылжымайтын мүлік орталығы басшыларынан тұратын ұйымдасқан қылмыстық топты құрып, жетекшілік еткен. Олар азаматтар мен заңды тұлғалардан жылжымайтын мүлікке кедергісіз техникалық төлқұжатын дайындау, сондай-ақ тұрғын жайдың қайта жоспарлауын заңдау үшін пара алған. Сөйтіп, тұтастай алғанда, 300-ден аса адамның 100-ден астам жүйелі түрдегі жасаған сыбайлас жемқорлықтары анықталды. – Қазіргі таңда қаржы полициясы басқа мемлекеттік органдармен бірлесе отырып, 2011-2015 жылдарға арналған Сыбайлас жемқорлыққа қарсы əрекет етудің салааралық бағдарламасын іске асыруда. Яғни, бұл бағдарламаға сəйкес қандай шара қабылдайсыздар? – Бұл бағдарламаның шеңберінде ұлттық заңнаманы жетілдіруге, мемлекеттік органдардағы сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді азайту, көлеңкелі экономиканың деңгейін төмендетуге бағытталған ұйымдастыру-құқықтық шаралар көзделген. Елбасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясының жаңа тəсілдерін жасау туралы тапсырмаларын орындау мақсатында агенттік Қазақ стан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын жетілдіру жөніндегі іс-шаралар жоспарының жобасына ұсыныстар дайындап енгізді. Ұсыныстарды жасау барысында агенттік халықаралық тəжі ри бені, еліміздің сыбайлас жемқор лық қа қарсы саясатына мониторинг жүргізетін халықаралық сарапшыларының ұсы ныстарын, құқық пайдалану тəжі рибесінде туындайтын келелі мəселелерді қаперге алды. Атап өту қажет, басты назар Қазақстан əлі іске асырмаған Ыстамбұл жоспарының ұсы ныстары мен БҰҰ Сыбайлас жем қорлыққа қарсы конвенциясы ере желеріне, сондай-ақ 2011-2015 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы əрекет етудің салааралық бағдарламасының іс-шараларына аударылды. Мұндағы іс-шаралардың бір қатары Қазақстан үшін концептуалдық сипатқа ие дегім келеді. – Қазір сыбайлас жемқорлық қылмыстарын жасағандар үшін жауапкершілікті күшейту керек дейді көпшілік. Қаржы полициясының бұл мəселеде ұстанымы қандай? – Сыбайлас жемқорлық жасағаны үшін қатаң жазалау шараларына қарамастан, оған қосымша мемлекеттік қызметкерлердің жауапкершілігін күшейту жəне мемлекеттік қызметте болуға байланысты тағы да шектеулерді арттыруды біз де

ұсынып отырмыз. Атап айтқанда, ең маңызды бастамалардың бірі болып заңсыз баю, пара беруге уəде ету жəне пара ұсыну, оларды қабылдау, үшінші тұлғалардың пайдасына пара беру жəне коммерциялық сатып алу, ықпал етуді саудалау (теріс пайдалану), пайда болуын түсіндіре алмайтын мүлікті тəркілеу, жəне т.б. белгіленді. Осындай шаралар Еуропа, Оңтүстік Шығыс Азия елдерінде қолданылады. Аталған жаңалықтарды енгізу үшін жаңа заңдардың бірқатарын дайындау мен қолданыстағы заңнаманы «түзейтін» заңдарды қабылдауды көздейтін іс-шаралар қосылды. Біздің ойымызша, ұсынылған бастамаларды іске асыру ұлттық заңнаманы халықаралық стандарттарға барынша жақындатуға, сөйтіп, Қазақстандағы сыбайлас жемқорлықтың деңгейін іс жүзінде төмендетуге мүмкіндік береді. – Алдында айтып өткеніңіздей, агенттік сыбайлас жемқорлыққа қарсы жүргізіліп отырған сая саттың тиімділігін арттыру үшін кешенді іс-шаралар қабыл дауда дейсіз. Бірақ қаржы полициясының 2012 жəне 2013 жылдар көрсеткіштері бір деңгейде тұр ғой. Бұған не дейсіз? – Біз сандық көрсеткіштерді қуудан бас тарттық. Бұл бар күш-қуатымызды жүргізіліп отырған жұмыстың сапасына бағыттауға мүмкіндік берді. 2013 жылдың 2012 жылмен салыстырғанда, қылмыстарды ашу көрсеткіштері бір деңгейде қалғанымен, жемқорлық қылмыстарын жасағаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылған тұлғалардың саны үштен бірге артқан (784-тен 1121-ге дейін), ал сотқа жіберілгендердің саны 1,5 есеге (501-ден 853-ке дейін) артқан. Жалпы, сыбайлас қылмыстарды жасағаны үшін əртүрлі деңгейдегі 200-ге жуық басшылар (республикалық деңгейде – 17, облыс тық – 58, қалалық – 36, аудандық 88) қылмыстық жауапкершілікке тартылды. – Сотталған бұрынғы ірі лауазымды тұлғаларды атасаңыз? – 2013 жылы қылмыстық жауапкершілікке Білім жəне ғылым вицеминистрі С.Шаяхметов, Ауыл шаруашылығы вице-министрі М.Өмірияев, «Қазақстан Ғарыш Сапары» ұлттық компания перзиденті Г.Мырзақұлов, Павлодар облысы əкімінің кеңесшісі Т.Бастенов, ТЖМ Мемлекеттік материалды резервтер жөніндегі комитетінің «Резерв» РМК Пайдалану жəне капиталды құрылыс басқармасының бастығы М.Білəлов жəне т.б. бар. Мемлекеттік міндеттерді атқаруға уəкілетті жəне оларға теңестірілген тұлғаларға қатысты барлығы 1445 қылмыстық іс қозғалды. Оның ішінде жартысына жуығы 46 пайыз (660) – əкімшілік пен оның құрылымдық бөлімшелері қызметшілеріне, 16 пайыз (232) – ішкі істер органдары, 5 пайыз (70) – əділет органдары, 5 пайыз (66) – Денсаулық сақтау министрлігінің қызметкерлеріне, 3 пайыздан салық қызметі органдары мен əкімдерге (49 пен 47 сəйкес) қатысты қозғалған. Бұл осы ведомстволар басшыларының тарапынан өз қатарларындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы тиісті бақылаудың жоқтығын көрсетеді. – Қаржы полициясы мемлекет мүддесіне қауіп төнетін жағдайда, мемлекеттік қаржы бөлінген жобалар аясында тексерулер жүргізуге құқылы дейміз. Бірақ, қазір көптеген арыздар бойынша тексерістер жүргізу мүлдем тоқтатылды. Бұл Қаржы полициясының тексеру дəрменін төмендетпей ме? – Біз қаржы полициясының кəсіпкерлер арасындағы

азамат тық-құқық тық дауларына арала су тəжі рибесін тоқтаттық. Қаржы полициясы органдары арамза шенеуніктер мен экономиканың «көлеңкелі» секторы арасындағы сыбайлас жемқорлық байланыстарын əшкерелеуге бағытталған. «Мемлекеттік бақылау мен қадағалау» заңына сəйкес Қаржы полициясына бизнес пен мемлекеттік орган дар субъектілерінің қаржышаруашылық қызметін жеке тексеру уəкілеттігі берілмеген. Біз тексерістерді қозғалған қылмыстық істер шеңберінде ғана біздің қызметкерлердің қатысуынсыз салық комитетінің, қаржылық бақылау жəне басқа органдардың мамандарымен өткізуге тапсыра аламыз. Олардың түйіндемесі негізінде жазықтылардың қылмыстық жауапкершілікке тартылуы туралы шешім қабылданады. – Сонда кəсіпкерлікті тексеру мəселесі қандай деңгейде? – Жалпы, соңғы екі жылда қабыл данған шаралардың арқасында уəкілетті органдардың Қаржы полициясының бастамасымен кəсіпкерлерді тексеруі 5 есеге азайтылды. Атап айтқанда, 2011 жылы 1715 тексеріс, 2012 жылы – 1009, ал 2013 жылы Қаржы полициясының бастауымен бақылаушы органдармен барлығы 340 тексеріс өткізілді. Керісінше, Қаржы полициясы қызметкерлері үшін басты бағыт ретінде бақылаушы орган қызметкерлерінің заңды кəсіпкерлікке бөгет жасау фактілерінің жолын кесу белгіленді. Соңғы 2 жылда біз бизнес істеріне заңсыз қолсұғушылықтың 500-ге жуық дерегін анықтадық, қылмыстық жауапкершілікке 325 лауазымды адам тартылды. – Дұрыс екен. Ал бұл орайда бизнеспен өзара ынтымақтастықты одан əрі жақсарту үшін қандай шаралар қабылдап отырсыздар? – Қоғамның, оның ішінде кəсіпкерлердің қаржы полициясына деген сенімін арттыру біз үшін өте маңызды жəне жұмысымыздың басты көрсеткіші. Жақында агенттік жəне Кəсіпкерлердің ұлттық палатасы бизнес субъектілердің құқығын қорғау мəселелері бойынша өзара қарым-қатынас туралы меморандумға қол қойды. Қазіргі таңда кəсіпкерлер – біздің тең құқылы серіктестеріміз, олар бізге қауіп-қатері көп салаларды анықтауға жəне сыбайлас жемқорлық пен көлеңкелі экономиканың пайда болу себептерін жоюға жəрдемдеседі. – Шетелдермен сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бойынша өзара əрекет ету барысы қалай? – Агенттік құрылғаннан бері еуропалық жəне азиялық мемлекеттердің құзырлы органдарымен тығыз ынтымақтастық жасалуда. Аталған ынтымақтастықтың құқықтық негізі халықаралық келісім болып табылады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы əрекет ету мəселелері бойынша Франция, Түркия, Қытай, Италия, Испания жəне ТМД мемлекеттерімен 19 келісімге қол қойылған. Сонымен бірге, Еуропаның алаяқтыққа қарсы күрес жөніндегі бюросымен келісімге қол қою жөнінде жұмыс жүргізілуде. Қазақстан осы жылдан бастап 2010 жылы халықаралық ұйым ретінде БҰҰ қамқорлығымен құрылған Сыбайлас жемқорлыққа қарсы халықаралық академияның толық мүшесі болып саналады. Жалпы ойымызды түйіндей келе айтқанда, Мемлекет басшысының Жолдауындағы мақсаттарын ескере отырып, Қаржы полициясы агенттігі сыбайлас жемқорлыққа қарсы жаңа стратегия жобасын дайындауға қатысуда. Осыған байланысты сыбайлас жем қорлыққа қарсы жаңа саясатта отандық заңнаманы халықаралық стандарттарға сəйкес келтіру көзделеді. Əсіресе, қылмыстылықтың бастапқы кезеңінде алдын алу жəне əшкерелеу, сыбайлас жемқорлықтың пайда болуына себеп болатын жағдайларды жою, сондай-ақ саясатқа қоғамды белсенді тарту қажет. Əлбетте, бұл жұмыс қазақ стандық ерекшеліктерге сай ұйымдастырылады, тиімді шаралар ғана қолданылады. Ал еліміздің заңнамасы бүкіл мемлекеттік мекемелерді жəне лауазымды тұлғаларды сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұруға міндеттейді. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».

 Есімі елдің есінде Əлен Жеңісханұлы – Шыңжаң қазақтарының, соның ішінде Алтай қазақтарының тарихындағы айтулы тұлға. Оның кім екенін білу үшін сөзді арғы ата-бабасынан бастаған жөн. Арғы атасы – атақты Əбілпейіз хан. Əбілпейіздің 8 ұлы болған дейді. Соның бірі Көгедайдан Əленге дейінгі ұрпақ жəне билік жалғастырғандар: Көгедай Əбілпейізұлы (1785-1823), Ажы (Əділғазы) Көгедайұлы (1823-1868), Қасымхан Ажыұлы (1868-1890), Жеңісхан Қасымханұлы (1890-1912), Əлен Жеңісханұлы (1889-1961). Əлен Алтай қазақтарының ағарту тарихындағы бірегей тұлға саналатын Шəріпхан Көгедаевтың бір əке, бөлек шешеден туған ағасы. Жеңісханның ұсынысымен 1913 жылы бас князьдік орынға Əлен отырды. Ол сол жылы 23 жаста еді. Цинхай төңкерісінен соң Қытай республика болып жарияланып, жаңа үкімет құрылды. Жаңа үкіметтің тұңғыш құрылтайына Алтай қазақтарына жаңа үкімет сыйлаған шен мен оның күміс таңбасы, мансап киімі Əленге тиіп, қазақтарға қайта берілген бірден-бір уаңдық (князьдік) ол жақтағы жұртты ерекше

мүмкіндігінше тауып беріп, тезірек кетіп қалуға көндіреді. Əлен мен Қанапияның ақыл, парасаты Бакичтің асу бекімей тұрып Алтай тауынан асып Моңғолияға өтуіне жол ашады. Осыдан соң Шыңжаң өлкесінің басшысы Ян Цзэнсин Əлен мен Қанапияны шақырып, шекаралы аймақты қорғаудағы ерлігі үшін мəртебесі биік атақ беріп, айлық жалақысын жоғары дəрежелілер қатарына жеткізеді. Сондай-ақ Əленге Тарбағатай

 Əлен Жеңісханұлы.

Ерлі-зайыпты екеу

 Ортада тұрған Қадиша Мамырбекқызы. Тұрсынхан ЗƏКЕНҰЛЫ, тарих ғылымдарының докторы, профессор.

серпілтеді. Бұған алақайлап қуанған Алтай қазақтары 1915 жылы Саршоқы жайлауында он екі қанат ақ орданы ат үстінде жүріп тігіп, ұлан-асыр той жасайды. Содан бастап Саршоқы «Əлен уаң шоқысы» деп аталып кетеді. Жеңісханның бес ұлы жастайынан медреседен білім алып, діни тəліммен қоса есеп, тарих пəндерін де оқиды. Медреседе ұлты татар Ақшорин молда мен Білəл хазірет сабақ береді. Білəл қазақ тіліне қоса орыс, араб тілдеріне жетік болған адам деседі. Жастайынан өте талапты болып өскен Əлен əкесі Жеңісханның хатшысы Əбетайдың қасында көмекші бола жүріп, көп нəрсе үйренеді. Ұлының осы қасиетін ұнатқан Жеңісхан кейін келе жоғарыда айтқанымыздай, оны өз орнына ұсынады. Əлен билік басына отырған кез Алтай тарихының алмағайып кезеңі еді. 1912 жылы Моңғолия Жыпсын Данба МанЦин империясынан қол үзіп, тəуелсіздік жариялаған соң, 1913 жылы біраз əскерімен Алтайға басып кіреді. Бірақ Іле генерал-губернаторы 10 батальон əскер шығарып, олардың бетін қайтарады. Кейін Пекин үкіметі Алтай аймағын Цин империясы тұсындағы мəртебесін қайтарып Шыңжаң өлкесінің құрамына біріктірді. Арада көп өтпей, 1921 жылдың көктемінде Алтайды Ресейден келген генерал-лейтенант А.С.Бакич бастаған ақтар қолы басып алды. Алтай аймағының Үрімжіден тағайындалған өкілі Чжоу Усуэ өз-өзін мерт етеді. Осындай қысылтаяң уақытта Əлен мен Қанапия секілді ел ағалары А.С.Бакичпен бетпебет отырып сөйлесіп, олар талап еткен ат-көлік, азық-түлікті

аймағының Мұзтаудан Алтай жайлауындағы Ақтауға дейінгі аралықтағы Кеңес Одағымен шектесетін желісін күзетуді міндеттейді. Ол үшін 300 əскердің қару-жарағы мен ат-азығын берді. Əлен Жеңісханұлы Алтайға қайтып келген соң, Назарбек Дəмежанұлын командирлікке ұсынып, бекіттіріп алады. 1933 жылы Ма деген дүнген қосындары Цинхай, Гансу жəне Шыңжаңды біріктіріп, Қытайда мұсылман мемлекетін құрамыз деген желеумен Алтай аймағын басып алды. Осы кезде Əлен інісі Шəріпхан Көгедаевпен бірігіп, дүнген қолына батыл қарсы тұрып, оларды сол жылдың күзінде Алтайдан қуып шығады. Сөйтіп, елін де, жерін де қорғап қалады. 1933 жылы Шыңжаңдағы билік басына келген Шэн Шицай Əленнің інісі Шəріпханды Алтай аймағының басшысы əрі шекара гарнизонының қолбасшысы етіп белгіледі. Шəріпхан билік басына шығысымен, Кеңес Ода ғындағы қуғын-сүргіннен бой тасалап барған Əбдікерім Ережепұлы секілді алашшыл азаматтардың көмегімен Алтайдың оқуағарту жəне мəдени істерін дамытуға бел шеше кіріседі. Жаңаша мектептер ашып, Кеңес Одағынан баспа машинасын кіргізіп, қазақ тілінде газет-журнал шығарады. Жаңа үкімет жағдайында Əлен інісі Шəріпханның қызметін батыл қолдап, өз қаражатына Жеменей ауданының Тосты деген жерінде алты бөлмелі мектеп салдырып, қазақ балаларының жаңаша білім алуына жағдай жасайды. Осы тұста Алаштың оқыған азаматтарының Қытай қазақтарының арасына барып паналауы Шэн Шицай мен Кеңес Одағының ондағы қазақтарға деген күдігін күшейтеді. Тұтас ұлт өкілдерін «Жапон империализміне берілген», ал Шəріпханды «Алтай аймағын

Шыңжаңнан бөліп əкетпекші» деп кінəлайды. Қазақтар арасында жаппай қару жинау науқанын бастады. Осы кезде Əлен де сенімсіздер қатарына ілініп, 1939 жылы қыркүйек айында Үрімжіде өткен «үш ұлт құрылтайына» өкіл ретінде шақырылып, бірден түрмеге тоғытылады. Содан 1944 жылы Шэн Шицай ішкеріге кетіп, Шыңжаңда Гоминьдан билігі орнағаннан кейін түрмеден босап шығады. Бұл кезде оның отбасы да Үрімжі түрмесінде қамауда болатын. Ал інісі Шəріпхан 1940 жылы Шэн Шицай жендеттері тарапынан азаптап өлтірілген еді. Гоминьданшылдар 1945 жылы наурыз айында Əленді Алтайдың орынбасар басшылығына жəне Оспан батыр бастаған көтерілісшілерге үгітнасихат айтушылар қатарында Сарсүмбеге жіберді. Бұл кезде жағдай шынымен қиын еді. Құлжада Шығыс Түркістан үкіметі құрылып, Гоминьданға қарсы 30 мың ұлттық əскер жасақталып қойған болатын. Оның үстіне Оспан батыр, Дəлелхан Сүгірбаев бастаған қару лы күштер Алтайдың Көктоғай, Шіңгіл аудандарын басып алып, енді аймақ орталығы Сарсүмбені алуға дайындалып жатқан. Əлен Алтайға орынбасар басшы болып келгенімен, мандытып еш қызмет істей алмады. Өйткені, Гоминьданшылдар аудан орталықтарында ғана қалып, тұрғылықты қазақтар тұтастай көтерісшілер жағына өтіп кеткен еді. Құлжадан келе жатқан ұлттық əскер бөлімдері мен Өр Алтайдағы Оспан қолы Сарсүмбеге жақындап қалған кезде Гоминьдан үкіметі Əлен мен орынбасар басшының бірі Жанымханды ұшақпен Үрімжіге қайтарып алып, Əленді өлкелік құрылыс департаменті бастығының орынбасары етіп тағайындайды. Бірақ Əлен денсаулық жағдайын сылтауратып бұл қызметтен бас тартады. Бұдан кейін Əленнің саяси қызметін оның əйелі Қадиша ханым жалғастырады. Кеңес Одағының көмегімен Қытай əскері Шыңжаңға кірер қарсаңында, Əлен Гоминьданшылдардың Бұрхан Шаһиди бастаған бейбіт берілушілер тобында Үрімжіде қалып қояды. Коммунистік Қытай үкіметі орнағаннан кейін, Əлен Шыңжаң-ұйғыр автономиялы өлкелік саяси мəслихат кеңесінің тұрақты мүшесі, халық үкіметінің кеңесшісі деген лауазым беріліп, аймақ басшысы дəрежесінде мəміле жасалды. Ай сайын 280 юань еңбекақы беріліп тұрды. Бұл оған көрсетілген үлкен құрмет еді. 1961 жылы Əлен өмірден озған соң, оның еңбекақысы тоқтатылмай, əйелі Қадиша ханымға беріліп отырды. Əдетте Əлен туралы сөз болғанда, оның құдай қосқан қосағы Қадиша Мамырбекқызы туралы айтпай ке ту мүмкін емес. Əлен екеуі 1910 жылы некеге тұрған. Алда айтқанымыздай, Гоминьдан үкіметі Əленді Алтай ға орынбасар басшы етіп жі бергенде Қадишаны да Үрімжі аймағына қарасты

қазақтарға үгіт-насихат айтуға аттандырады. Сол сапарында ол азып-тозған қазақтарға пана болып, талай адамға қолдан келген көмегін жасайды. Қытай ұлықтары мен байлары түрлі жолдармен, ішкі есебімен жиып-теріп келген қазақ балаларын ақыл, айласын тең ұстап отбасына қайтарып отырады. 1945 жылы Гоминьдан «Вэйсин» ас өнімдер компаниясын қайта құрғанда, Қадиша ханым директорлар кеңесінің мүшелігіне белгіленіп, артынан директорлар кеңесінің орынбасары, бас алқалығына тағайындалады. 1946 жылы Гоминьданның Шыңжаң өлкелік партия комитетінің бюро мүшелігіне сайланады. 1946 жылы 8 маусымда Гоминьдан үкіметі Үрімжі аймағының басшысы, қосымша бас штабқа қолбасшы болып тағайындалады. 1946 жылы шілдеде Шыңжаң өлкелік коалициялық үкімет құрылғаннан кейін, қараша айында Нанкинде өткен Гоминьдан үкіметінің ұлы құрылтайына шақырту алып, Шыңжаң өкілі ретінде елдің жаңа конституциясын талқылауға қатысады. Бас-аяғы 40 күнге созылған құрылтайда ел президенті Чан Кайши мен əйелі Сун Мэйлин қазақ қызы Қадишаны (Қадуанды) екі рет қабылдайды. Сонымен қатар, Қадиша Сун Мэйлин басқаратын əйелдер мəселесі жөніндегі конференцияда Шыңжаң əйелдері атынан баяндама жасайды. 1947 жылы ақпанда Шығыс Түркістан үкіметін қол даушылар Үрімжіде мəжіліс ашып, Қадишаны бас шылықтан алып тастауды талап етеді. Бірақ 1948 жылы Үрімжіде өткен халықтық сайлауда Қадиша аймақ басшысы жəне генерал-майор шенімен аймақты қорғау гарнизонының бас қолбасшысы болып тағайындалады. Ол жаңа үкімет құрылғаннан кейін де, 1951 жылдың соңына дейін Үрімжі аймағының басшысы қызметін жалғастырады. Бірақ бір кездері Қытайда орын алған маоистік асыра сілтеушілік кезінде Гоминьданға қызмет еткені оған үлкен айып болып тағылады. Саяси қуғынсүргінге жəне елдегі бассыздыққа шыдамаған Қадиша 1963 жылы жүрек талмасынан қайтыс болады. Олардың кіндігінен Дəлелхан, Закихан, Меллатхан жəне Батухан деген ұлдары өсіп, өнді. Қорытып айтқанда, Əлен Цинхай төңкерісінен кейін қытай қазақтары арасында аса үлкен қайраткер деп танылып, халқына адал қызмет етсе, əйелі Қадиша Гоминьдан үкіметінің жаңа конституциясын жасауға қазақ халқы атынан қатысқан жалғыз бір өкіл жəне қазақ əйелдерінен шыққан бірінші басшы, бірінші генерал-майор ретінде тарихта қалды. Екеуі де бастарына қандай күн туса да, қиын-қыстау кездерде де қазағына қолдан келген қайырын аямады. Бүгінгі ұрпақ еске алуға татитын шетелдегі қазақ диаспорасынан шыққан бірегей тұлғалар еді деуге əбден болады.


9

www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

Бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарєа орналасуєа конкурс туралы хабарландыру

Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: С-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтіл үш жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда алты жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес. С-2 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес; немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында бір жылдан кем емес; немемсе жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес; немесе ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес. С-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім. – «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 02-0102/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтардағы № 5084 тіркелген). Əкімшілік мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық жалақылары Санат Еңбек сіңірген жыл- Санат Еңбек сіңірген дарына байланысты жылдарына байланысты min max min С-1 175533 237033 C-4 106344 143501 С-2 156954 212048 С-5 80078 108266 С-3 118516 160157

I. Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрлігі, 010000, Астана қ., Сол жағалау, Орынбор к., 8-үй, Министрліктер үйі, А блогы, анықтамалар үшін телефондар: 8 (7172) 74-08-44, факс 8 (717 2) 74-08-09, мына бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Баспасөз қызметінің басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 01-4. Функционалдық міндеттері: Министр мен ведомствоның қызметін ақпараттық қамтамасыз ету; Министрліктің жұмыс жоспарын қалыптастыруға қатысу; ҚР Президенті Əкімшілігінің жəне Үкіметінің қызметтік құжаттары бойынша тапсырмаларының орындалуын бақылау; бұқаралық ақпарат құралдарымен, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметімен, басқа мемлекеттік органдардың баспасөз қызметтерімен өзара іс-қимыл жасау; бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне ақпараттық-талдау материалдарын дайындау жəне қамтамасыз ету; Министрліктің басшылығы жүктеген өзге де функциялар мен өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 2. Баспасөз қызметінің бас сарапшысы С-4 санаты, (1 бірлік) № 01-5. Функционалдық міндеттері: Министр мен ведомствоның қызметін ақпараттық қамтамасыз ету; Министрліктің жұмыс жоспарын қалыптастыруға қатысу; ҚР Президенті Əкімшілігінің жəне Үкіметінің қызметтік құжаттары бойынша тапсырмаларының орындалуын бақылау; бұқаралық ақпарат құралдарымен, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметімен, басқа мемлекеттік органдардың баспасөз қызметтерімен өзара іс-қимыл жасау; бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне ақпараттық-талдау материалдарын дайындау жəне қамтамасыз ету; Министрліктің басшылығы жүктеген өзге де функциялар мен өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 3. Ішкі аудит департаменті директорының орынбасары С-2 санаты (1 бірлік) № 02-2. Функционалдық міндеттері: Ішкі аудит департаментінің жұмысын жоспарлау, Департаменттің жоспарларын орындау туралы қорытынды есептерді қалыптастыру; ішкі қаржылық бақылауды жүргізуге, Министрлікте, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарында, ведомстволарында, олардың аумақтық бөлімшелерінде басқару процестерін оңтайландыру бойынша қабылданатын шараларды басқару жүйесінің жұмыс істеуін бағалауға қатысу; Министрліктің Стратегиялық жоспарының мақсаттары мен міндеттеріне жетуді бюджеттік шығындармен өзара байланыста талдау жасауға қатысу; мемлекеттік қаражаттар мен активтерді басқару жəне пайдалану тиімділігін арттыру үшін ұсыныстар мен ұсынымдар əзірлеу; Министрлікте, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарында, ведомстволарында, олардың аумақтық бөлімшелерінде ішкі бақылау қорытындысы бойынша есептер, талдау материалдары, басқару жүйесінің жұмыс істеуін бағалау үшін ақпаратты жинау, өңдеу, талдау; ішкі бақылау, талдау жұмыстарының қорытындысы бойынша Министрліктің құрылымдық бөлімшелеріне, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарына, ведомстволарына, олардың аумақтық бөлімшелеріне жолданатын ұсыныстардың, тапсырмалардың, ұсынымдардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру; Министрліктің жұмыс регламентінің сақталуын бақылауды жүзеге асыру, Департаменттің жұмысын регламенттейтін құжаттарды дайындауға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары экономикалық немесе заңгерлік. Функционалды бағыттарына сəйкес салаларында басшылық лауазымдарда жұмыс өтілінің міндетті түрде болуы; Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс жасай білуі. 4. Ішкі аудит департаменті Ішкі бақылау басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 02-3-2. Функционалдық міндеттері: Ішкі бақылау басқармасының жұмысын жоспарлауға қатысу, Басқарманың жоспарлары мен ағымдағы жұмысын орындау; Министрлікте, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарында, ведомстволарында, олардың аумақтық бөлімшелерінде ішкі қаржылық бақылауды жүзеге асыру, басқару жүйесінің жұмыс істеуіне бағалау

жүргізу, Қазақстан Республикасының бюджет жəне өзге де заңнамасының сақталуына тексерісті жүзеге асыру; есепке алу жəне есептіліктің нақты жəне дұрыс жүргізілуін бақылау; ішкі бақылау нəтижесі бойынша есептерді дайындау; ішкі қаржылық бақылау қорытындысы бойынша бақылау объектілеріне жолданатын ұсыныстардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру; мемлекеттік қаржылық бақылауды ұйымдастыруды жəне өткізуді жетілдіру бойынша ұсыныс пен ескертулерді əзірлеуге, талдау материалдарын дайындауға, Департамент басшысының тапсырмаларын орындауға қатысу. Өндірістік қажеттілік болған жағдайда Департамент басшысының шешімі бойынша ішкі аудит басқармасының жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: Жоғары экономикалық. Функционалды бағыттарына сəйкес салаларында басшылық лауазымдарда жұмыс өтілінің міндетті түрде болуы. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс жасай білуі. 5. Ішкі аудит департаменті Ішкі бақылау басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 02-3-3. Функционалдық міндеттері: Ішкі бақылау басқармасының жұмысын жоспарлауға қатысу, Басқарманың жоспарлары мен ағымдағы жұмысын орындау; Министрлікте, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарында, ведомстволарында, олардың аумақтық бөлімшелерінде ішкі қаржылық бақылауды жүзеге асыру, басқару жүйесінің жұмыс істеуіне бағалау жүргізу, Қазақстан Республикасының бюджет жəне өзге де заңнамасының сақталуына тексерісті жүзеге асыру; есепке алу жəне есептіліктің нақты жəне дұрыс жүргізілуін бақылау; ішкі бақылау нəтижесі бойынша есептерді дайындау; ішкі қаржылық бақылау қорытындысы бойынша бақылау объектілеріне жолданатын ұсыныстардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру. Өндірістік қажеттілік болған жағдайда Департамент басшысының шешімі бойынша ішкі аудит басқармасының жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары экономикалық. 6. Ішкі аудит департаменті Ішкі аудит басқармасының басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 02-4-1. Функционалдық міндеттері: Ішкі аудит басқармасының жұмысын ұйымдастыру жəне жалпы басқару, ішкі аудит жүйесін жетілдіру мəселелері бойынша жұмысты үйлестіру, Басқарма жұмысын жоспарлау; Министрліктің, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарының, ведомстволарының жəне олардың аумақтық бөлімшелерінің қызметі бағыттары бойынша ішкі басқару сапасына жəне тəуекелдеріне бағалауды жүргізу; ведомствоның мақсаттарына жетуге ықпал ететін тəуекелдерді анықтау, талдау жəне алдын алу; Министрліктің Стратегиялық жоспарының мақсаттары мен міндеттеріне жетуді бюджеттік шығындармен өзара байланыста талдау жасауға қатысу; Министрлікте, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарында, ведомстволарында, олардың аумақтық бөлімшелерінде басқару жүйесінің жұмыс істеуіне бағалау қорытындысы, басқару процестерін оңтайландыру бойынша қабылданып жатқан шаралар бойынша жүргізілген талдау жұмыстарының нəтижелері бойынша есептер дайындау; Министрлікте, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарында, ведомстволарында жəне олардың аумақтық бөлімшелерінде ішкі қаржылық бақылау қорытындысы бойынша, уəкілетті мемлекеттік органдармен жүргізілген ведомствоның қызметінің бағыты бойынша қызметінің тиімділігін бағалау қорытындысы бойынша анықталған кемшіліктерді жою, қызметін жетілдіру жөнінде ұсынымдар əзірлеу; Ұсынымдардың орындалуына бақылауды жүзеге асыру; қызметкерлермен бақылау мен аудитке қойылатын стандарттар мен талаптарының сапасын бақылауды, сақтауды бақылауды қамтамасыз ету; мемлекеттік органдармен мемлекеттік аудит мəселелері бойынша, өзара іс-қимыл жасау, оның ішінде ішкі аудитті ұйымдастыру жəне өткізу жөнінде ұсыныстар мен ескертулерді ұсыну, Қаржылық бақылау басқармасымен бірлесіп жұмыс жасау. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: Жоғары заңгерлік немесе экономикалық. Функционалды бағыттарына сəйкес салаларында басшылық лауазымдарда жұмыс өтілінің міндетті түрде болуы. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс жасай білуі. 7. Мемлекеттік құпиялар жəне жұмылдыру дайындығы басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты, (1 бірлік) № 03-3. Функционалдық міндеттері: Министрліктің құпия жұмысының барлық түрлерін өткізу кезінде құпиялық режімді қамтамасыз ету бойынша іс-шараларға қатысу, құпиялық режімді қамтамасыз ету бойынша іс-шараларды əзірлеу жəне жүзеге асыру; Басқарма жұмыстарын регламенттейтін құжаттар жобаларын дайындауға қатысу; Басқарма басшысының тапсырмаларын орындау; Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес, оның ішінде ведомстволық бағынысты ұйымдарда əзірленген мемлекеттік құпиялардың сақталуын қамтамасыз ету; Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне немесе мемлекеттік органдар мен ұйымдардың мүддесіне мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді тарату немесе жою салдарларынан келтірілген залал немесе келтірілуі мүмкін залалдың көлемін анықтауға қатысу; басқа мемлекеттік органдар мен ұйымдар берген мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтердің сақталуын қамтамасыз ету; белгіленген тəртіпте мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді пайдалана отырып, жұмыстарды жүргізуге рұқсат алу; мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді сақтауға сертификаттар алу; мемлекеттік құпияларды сақтау жөніндегі бөлімшенің жұмыс істеуін жəне оларды уақытында таратылуын ұйымдастыру; мемлекеттік құпияларды сақтау саласындағы мемлекеттік бағдарламаларды əзірлеуге жəне орындауға қатысу, мемлекеттік құпияларды сақтау жөніндегі жұмыстарды материалдық-техникалық жəне қаржылық қамтамасыз ету; өз құзыреті шегінде мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерге жол берілетін азаматтарға қатысты тексеріс іс-шараларын өткізуді қамтамасыз ету; шифрлау байланысын жүргізу, мемлекеттік құпияларды сақтау жүйесін жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізу; құпиялық іс жүргізу, техникалық барлауларға қарсы іс-əрекет жасау; Министрлікке келіп түсетін хаттар мен сауалдарға ақпараттар мен жауаптарды дайындау, Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша Министрліктің бөлімшелерін тексеру жəне əдістемелік көмек көрсету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 8. Стратегиялық жоспарлау жəне даму департаменті Стратегиялық жоспарлау жəне талдау басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 04-3-3. Функционалдық міндеттері: Басқарма жұмысын ұйымдастыру; бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты қалыптастыру бойынша ұсыныстар əзірлеу; қоршаған ортаны қорғау саласындағы еліміздің стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттардың жобаларына ұсыныстарды əзірлеу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; Министрліктің стратегиялық жоспарын іске асыру бойынша Министрліктің сектораралық келісімдері мен операциялық жоспарын əзірлеу; қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы бағдарламалық құжаттарды əзірлеу жəне олардың орындалуын ұйымдастыру; Министрліктің стратегиялық жоспарының жобаларын əзірлеуді жəне оны бекітуді қамтамасыз ету, олардың орындалуы бойынша есеп беру; аумақтардың өңірлік стратегиялық жоспарларын келісу; қоршаған ортаны қорғау саласында мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру; қоршаған ортаны қорғау жəне табиғат пайдалану саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың салааралық үйлестіруді жүзеге асыру; Қазақстан Республикасының стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттары, қоршаған ортаны қорғау саласындағы əлеуметтік-экономикалық даму болжамдары негізінде мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларын келісу жұмыстарын үйлестіруді жүзеге асыру; Министрлік қызметінің тиімділігін бағалау бойынша іс-шаралардың өткізілуіне қатысу; қоршаған ортаны сақтауға жəне қалпына келтіруге бағытталған жобалардың іске асырылуын үйлестіруді жүзеге асыру жəне саясатты анықтау. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 9. Стратегиялық жоспарлау жəне даму департаменті Стратегиялық жоспарлау жəне талдау басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 04-3-4. Функционалдық міндеттері: Өз құзыреті шегінде бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты қалыптастыруға, қоршаған ортаны қорғау саласындағы еліміздің стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттарының жобаларына ұсыныстар əзірлеу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; Министрліктің стратегиялық жоспарын іске асыру бойынша Министрліктің сектораралық келісімдері мен операциялық жоспарын əзірлеу; өз құзыреті шегінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру; қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың салааралық үйлестіруді жүзеге асыру; Қазақстан Республикасының стратегиялық жəне бағдарламалық құжаттары, қоршаған ортаны қорғау саласындағы əлеуметтікэкономикалық даму болжамдары негізінде мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларын келісу жұмыстарын үйлестіруді жүзеге асыру; Министрлік қызметінің тиімділігін бағалау бойынша іс-шаралардың өткізілуіне қатысу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 10. Стратегиялық жоспарлау жəне даму департаменті

Экологиялық мониторинг басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 04-4-4. Функционалдық міндеттері: Өз құзыретіндегі мəселелер бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы бағдарламалық құжаттардың орындалуын ұйымдастыру; қоршаған ортаны қорғау саласындағы ғылыми негіздерді қалыптастыруды жəне дамытуды қамтамасыз ету; өз құзыреті шегінде аумақтың экологиялық ахуалын бағалау критерийін əзірлеу; өз құзыреті шегінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру; Қазақстан Республикасындағы қоршаған ортаның жай-күйі туралы ұлттық баяндаманы дайындауды ұйымдастыру; қоршаған ортаның жайкүйіне мемлекеттік мониторингті жəне мониторингтің жекелеген арнайы түрлерін жүргізуді ұйымдастыру; Қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінің бірыңғай мемлекеттік жүйесі шеңберінде қадағалау желілерін жəне ақпарат алмасу тізбелерін құруды келісу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 11. Стратегиялық жоспарлау жəне даму департаменті Экологиялық ақпарат жəне талдау басқармасының басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 04-5-1, 11.05.2014 ж. дейін негізгі қызметкердің уақытша орнына). Функционалдық міндеттері: Басқарма жұмысын ұйымдастыру; өз құзыреті шегінде бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты қалыптастыру бойынша ұсыныстар əзірлеу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы бағдарламалық құжаттардың орындалуын ұйымдастыру; насихаттау, азаматтардың ақпаратқа қол жетімділігін қамтамасыз ету жəне экологиялық проблемаларды шешуде қоғамның қатысуын күшейту мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен жəне бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара əрекеттестікті жүзеге асыру; əлеуметтік тапсырыс жоспарларының құрылуын жəне іске асуын ұйымдастыру; экологиялық білім беру мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен жəне жоғары оқу орындарымен өзара əрекеттестікті жүзеге асыру; қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы мамандықтар бойынша мемлекеттік жалпы міндетті білім беру стандарттарын жəне кəсіптік білім берудің үлгі оқу бағдарламаларын келісу; өз құзыреті шегінде экологиялық ақпаратқа қол жеткізуді заңнамада белгіленген тəртіпте қамтамасыз ету; Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары қорғау министрі жанындағы Қоғамдық экологиялық кеңес отырыстарын дайындауды жəне өткізуді ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 12. Стратегиялық жоспарлау жəне даму департаменті Экологиялық ақпарат жəне талдау басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 04-5-2, 30.06.2015 ж. дейін негізгі қызметкердің уақытша орнына. Функционалдық міндеттері: Өз құзыреті шегінде бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты қалыптастыру бойынша ұсыныстар əзірлеу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы бағдарламалық құжаттардың орындалуын ұйымдастыру; насихаттау, азаматтардың ақпаратқа қол жетімділігін қамтамасыз ету жəне экологиялық проблемаларды шешуде қоғамның қатысуын күшейту мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен жəне бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара əрекеттестікті жүзеге асыру; əлеуметтік тапсырыс жоспарларының құрылуын жəне іске асуын ұйымдастыру; экологиялық білім беру мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен жəне жоғары оқу орындарымен өзара əрекеттестікті жүзеге асыру; қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы мамандықтар бойынша мемлекеттік жалпы міндетті білім беру стандарттарын жəне кəсіптік білім берудің үлгі оқу бағдарламаларын келісу; өз құзыреті шегінде экологиялық ақпаратқа қол жеткізуді заңнамада белгіленген тəртіпте қамтамасыз ету; Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрі жанындағы Қоғамдық экологиялық кеңес отырыстарын дайындауды жəне өткізуді ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 13. Стратегиялық жоспарлау жəне даму департаменті Экологиялық ақпарат жəне талдау басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 04-5-3. Функционалдық міндеттері: Өз құзыреті шегінде бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты қалыптастыру бойынша ұсыныстар əзірлеу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; өз құзыретіндегі мəселелер бойынша қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы бағдарламалық құжаттардың орындалуын ұйымдастыру; насихаттау, азаматтардың ақпаратқа қол жетімділігін қамтамасыз ету жəне экологиялық проблемаларды шешуде қоғамның қатысуын күшейту мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен жəне бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара əрекеттестікті жүзеге асыру; əлеуметтік тапсырыс жоспарларының құрылуын жəне іске асуын ұйымдастыру; экологиялық білім беру мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен жəне жоғары оқу орындарымен өзара əрекеттестікті жүзеге асыру; қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы мамандықтар бойынша мемлекеттік жалпы міндетті білім беру стандарттарын жəне кəсіптік білім берудің үлгі оқу бағдарламаларын келісу; өз құзыреті шегінде экологиялық ақпаратқа қол жеткізуді заңнамада белгіленген тəртіпте қамтамасыз ету; Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрі жанындағы Қоғамдық экологиялық кеңес отырыстарын дайындауды жəне өткізуді ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 14. Стратегиялық жоспарлау жəне даму департаменті Экологиялық ақпарат жəне талдау басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 04-5-4. Функционалдық міндеттері: Насихаттау, азаматтардың ақпаратқа қол жетімділігін қамтамасыз ету жəне экологиялық проблемаларды шешуде қоғамның қатысуын күшейту мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен жəне бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара əрекеттестікті жүзеге асыру; əлеуметтік тапсырыс жоспарларының құрылуын жəне іске асуын ұйымдастыру; экологиялық білім беру мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен жəне жоғары оқу орындарымен өзара əрекеттестікті жүзеге асыру; қоршаған ортаны қорғау жəне табиғатты пайдалану саласындағы мамандықтар бойынша мемлекеттік жалпы міндетті білім беру стандарттарын жəне кəсіптік білім берудің үлгі оқу бағдарламаларын келісу; өз құзыреті шегінде экологиялық ақпаратқа қол жеткізуді заңнамада белгіленген тəртіпте қамтамасыз ету; Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрі жанындағы Қоғамдық экологиялық кеңес отырыстарын дайындауды жəне өткізуді ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 15. Жаңартылатын энергия көздері департаменті директорының орынбасары С-2 санаты (1 бірлік) № 05-2. Функционалдық міндеттері: Жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру жөнінде ұсыныстар əзірлеу; жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау саласындағы басшылықты жəне салааралық үйлестірді жүзеге асыру; жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау саласындағы нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуді жəне келісуді жүзеге асыру; жаңартылатын энергия көздерін пайдалану саласындағы техникалық регламенттерді əзірлеуді жəне электр жəне (немесе) жылу энергиясын өндіру үшін жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін жобалау, салу, пайдалану жəне олардың техникалық қауіпсіздігі саласындағы мемлекеттік стандарттарды жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізуді жүзеге асыру; жаңартылатын энергия көздерін пайдалану саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; Департамент туралы ережеге сəйкес өзге де міндеттерді жүзеге асыру; Департамент қызметшілерінің қызметін жедел басшылықты, басқаруды жəне үйлестіруді жүзеге асыру; Департамент қызметшілерімен орындаушылық жəне еңбек тəртібінің сақталуын қамтамасыз ету, Департамент қызметшілерінің біліктілігін көтеру жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру; қызметшілердің белгіленген саны шегінде Жауапты хатшыға Департаменттің, оның Басқармаларының құрылымы жəне штат кестесі бойынша ұсыныстар ұсыну; Департамент қызметшілерінің функционалдық міндеттері мен өкілеттіктерін анықтау; Департамент қызметшілерін мадақтау жəне оларға тəртіптік жаза қолдану жөнінде ұсыныстарды дайындау жəне Министрліктің басшылығына ұсыну; Департаментте құпиялылық режімінің сақталуын қамтамасыз ету; азаматтардың өтініштерін қарауды қамтамасыз ету, жеке мəселелері бойынша азаматтарды қабылдауды жүзеге асыру; белгіленген тəртіпте Министрлік алқасының отырыстарына, сондай-ақ, Министрлік басшылығы өткізетін отырыстарға жəне басқа да іс-шараларға қатысу; Департаментке жүктелген функциялардың, сондайақ Министрлік басшыларының тапсырмаларын, шешімдерін,

өкімдерін, бұйрықтарын, бекітілген бағдарламалар мен жоспарлардың, бақылауда тұрған құжаттардың уақытылы жəне сапалы орындалуына бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 16. Жаңартылатын энергия көздері департаменті Стандарттарды əзірлеу жəне жобаларды іске асыру мониторингі басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 05-3-4. Функционалдық міндеттері: Жаңартылатын энергия көздерін пайдалану аясындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру жəне іске асыру жөнінде ұсыныстар дайындау; ҚР заңнамалық жəне нормативтік құқықтық актілердің жобаларын, жаңартылатын энергия көздерін пайдалану аясындағы мемлекеттік жəне салалық бағдарламаларды əзірлеуге қатысу; жетекшілік ететін жұмыс бағыттары бойынша ақпараттық, талдамалық жəне анықтамалық материалдарды жедел ұсыну; өз құзыреті шеңберінде кеңестерге, семинарларға, конференцияларға жəне басқа да іс-шараларға дайындалу жəне қатысу; Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмаларын уақтылы орындау; өз құзыреті шеңберінде сұрақтарды қарастыру; жаңартылатын энергия көздерін пайдалану саласындағы техникалық регламенттерді əзірлеуді жəне электр жəне (немесе) жылу энергиясын өндіру үшін жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерін жобалау, салу, пайдалану жəне олардың техникалық қауіпсіздігі саласындағы мемлекеттік стандарттарды жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізуді жүзеге асыру; жаңартылатын энергия көздерін пайдалану саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; ЖЭК саласындағы инвесторлар үшін республикалық ақпараттық анықтамалықты əзірлеу; жаңартылатын энергия көздерінің пайдалануына мониторингті жүзеге асыру жəне ҚР Үкіметіне жылына 2 рет қорытынды есепті ұсыну; Қазақстанда баламалы жəне жаңартылатын энергетиканы дамыту жөніндегі 2013 - 2020 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарының орындалуын бақылау жəне Үкіметке жылына 2 рет Жоспардың орындалуы туралы қорытынды есепті ұсыну; жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау саласындағы ҚОСРМ бюджеттік бағдарламаларды қалыптастыруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 17. Жаңартылатын энергия көздері департаменті ЭКСПО басқармасының басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 05-4-1. Функционалдық міндеттері: Жаңартылатын энергия көздері саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру жөнінде ұсыныстар дайындау; мемлекетаралық жəне республикалық көрмелерді, жəрмеңкелерді бастамашылық ету, өткізуді ұйымдастыру жəне қатысу; Қазақстан Республикасының аумағында көрмелік-жəрмеңкелік жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастырған жəне өткізген кезде туындайтын қатынастарды реттеу əдістерін жетілдіру мақсатымен заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштеріне талдау жасау жəне қарау, Басқарма құзыретіне жататын мəселелер бойынша талдамалық материалдар дайындау; Басқарманың басқа құрылымдық бөлімшелермен өзара іс-қимылын ұйымдастыру; Бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты жүргізу; Халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; Бағдарламалық құжаттарды əзірлеу жəне орындалуын ұйымдастыру; өзінің құзыретіндегі мəселелер бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу; реттелетін аяда өңірлік бағдарламалар мен іс-шаралар жоспарларын келісуге қатысу; қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін əзірлеуге қатысу; өз құзыреті шегінде мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді қорғауды қамтамасыз ету; Басқарма қызметін жедел басшылық етуді жəне үйлестіруді жүзеге асыру; азаматтардың өтініштерін қарауды қамтамасыз ету; Басқарма қызметшілерінің тапсырмаларды сапалы жəне уақтылы орындалуына бақылауды жүзеге асыру жəне олардың өзара алмасушылықтарын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 18. Жаңартылатын энергия көздері департаменті ЭКСПО басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (2 бірлік) №№ 05-4-2, 05-4-3. Функционалдық міндеттері: Мемлекетаралық жəне республикалық көрмелерді, жəрмеңкелерді өткізуді ұйымдастыруға қатысу; Қазақстан Республикасының аумағында көрмелік-жəрмеңкелік жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастырған жəне өткізген кезде туындайтын қатынастарды реттеу əдістерін жетілдіру мақсатымен заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштеріне талдау жасау жəне қарау; Басқарма құзыретіне жататын мəселелер бойынша талдамалық материалдар дайындау; халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; бағдарламалық құжаттарды əзірлеуге жəне орындауға қатысу; өзінің құзыретіндегі мəселелер бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуге қатысу; реттелетін аяда өңірлік бағдарламалар мен іс-шаралар жоспарларын келісуге қатысу; қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін əзірлеуге қатысу; өз құзыреті шегінде мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді қорғауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 19. «Жасыл экономика» департаменті «Жасыл көпір» жасыл технологияларды дамыту басқармасының басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 06-3-1. Функционалдық міндеттері: «Жасыл» технологияларды дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру жөнінде ұсыныстар əзірлеу; «жасыл» технологияларды дамыту саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты жүргізу; «жасыл» технологияларды дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың салааралық үйлестірілуін жүзеге асыру жəне «жасыл» технологияларды дамыту саласындағы бағдарламалық құжаттарды əзірлеу жəне олардың орындалуын ұйымдастыру; өз құзыретінің мəселелері бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу; реттеу саласында өңірлік бағдарламаларды жəне іс-шаралар жоспарларын келісуге қатысу; қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін əзірлеуге қатысу; озық қолжетімді технологиялардың тізбелерін əзірлеу; «жасыл» технологияларды дамыту саласындағы ғылыми негіздерді қалыптастыруды жəне дамытуды қамтамасыз ету; өз құзыретінің шегінде мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтердің қорғалуын қамтамасыз ету; Басқарма қызметшілерінің қызметін жедел басқаруды жəне үйлестіруді жүзеге асыру; азаматтардың өтініштерін қарауды қамтамасыз ету; Басқарма қызметшілерімен тапсырмалардың сапалы жəне уақытылы орындалуына бақылауды жүзеге асыру жəне олардың өзара ауысып тұруын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 20. «Жасыл экономика» департаменті «Жасыл көпір» жасыл технологияларды дамыту басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 06-3-4. Функционалдық міндеттері: «Жасыл» технологияларды дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыруға қатысу; «жасыл» технологияларды дамыту саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыруға қатысу; бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты жүргізу; «жасыл» технологияларды дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың салааралық үйлестірілуін жүзеге асыру жəне «жасыл» технологияларды дамыту саласындағы бағдарламалық құжаттарды əзірлеу жəне олардың орындалуын ұйымдастыру; өз құзыретінің мəселелері бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу; реттеу саласында өңірлік бағдарламаларды жəне іс-шаралар жоспарларын келісуге қатысу; озық қолжетімді технологиялардың тізбелерін əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 21. «Жасыл экономика» департаменті «Жасыл экономика» тұжырымдамасын іске асыру басқармасының басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 06-4-1. Функционалдық міндеттері: «Жасыл экономика» саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру жөнінде ұсыныстар əзірлеу; «жасыл экономика» саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты жүргізу; «жасыл экономика» саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың салааралық үйлестірілуін жүзеге асыру; «жасыл экономика» саласындағы бағдарламалық құжаттарды əзірлеу жəне олардың орындалуын ұйымдастыру; өз құзыретінің мəселелері бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу; реттеу саласында өңірлік бағдарламаларды жəне іс-шаралар жоспарларын келісуге қатысу; қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін əзірлеуге қатысу; «жасыл экономика» саласындағы ғылыми негіздерді қалыптастыруды жəне дамытуды қамтамасыз ету; өз құзыретінің шегінде мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтердің қорғалуын қамтамасыз ету; Басқарма қызметшілерінің қызметін жедел басқаруды жəне

үйлестіруді жүзеге асыру; азаматтардың өтініштерін қарауды қамтамасыз ету; Басқарма қызметшілерімен тапсырмалардың сапалы жəне уақытылы орындалуына бақылауды жүзеге асыру жəне олардың өзара ауысып тұруын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 22. «Жасыл экономика» департаменті «Жасыл экономика» тұжырымдамасын іске асыру басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 06-4-3. Функционалдық міндеттері: «Жасыл экономика» саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыруға қатысу; «жасыл экономика» саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыруға қатысу; бірыңғай мемлекеттік экологиялық саясатты жүргізу; «жасыл экономика» саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың салааралық үйлестірілуін жүзеге асыру; «жасыл экономика» саласындағы бағдарламалық құжаттарды əзірлеу жəне олардың орындалуын ұйымдастыру; өз құзыретінің мəселелері бойынша заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу; реттеу саласында өңірлік бағдарламаларды жəне іс-шаралар жоспарларын келісуге қатысу; қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін əзірлеуге қатысу; «жасыл экономика» саласындағы ғылыми негіздерді қалыптастыруды жəне дамытуды қамтамасыз ету; өз құзыретінің шегінде мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтердің қорғалуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 23. Халықаралық ынтымақтастық департаменті Экологиялық конвенциялар жəне халықаралық ұйымдармен жұмыс басқармасының басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 07-3-1. Функционалдық міндеттері: Департаментке жүктелген стратегиялық мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізу бойынша іс-шараларды орындау; Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы ПремьерМинистрінің, оның орынбасарларының, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмаларын орындау; Басқарманың қызметін басқару; ақпараттық технологияларды қолдану; Департамент директорының орынбасары жоқ болған кезде оның құзыреті шегінде барлық мəселелер бойынша міндеттерін атқару; Министрліктің Қазақстан Республикасында қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы мемлекеттік бағдарламаларды жəне басым инвестициялық жобаларды іске асыру үшін шетелдік инвестицияларды жəне қаржылық ресурстарды тарту қызметіне жəрдемдесу; екіжақты жəне көпжақты сипаттағы қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы халықаралық келісімдерді (шарттарды) əзірлеу, іске асыру, орындау бойынша жұмысты үйлестіру; Қазақстан Республикасы жасасқан қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы халықаралық конвенциялар бойынша міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі жұмысты жүргізу; қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы халықаралық ынтымақтастық бойынша конференцияларды, симпозиумдерді, дөңгелек үстелдерді жəне семинарларды өткізуді ұйымдастыру; халықаралық ұйымдар, шетелдік мемлекеттер, қаржы институттарының өкілдерімен конференцияларды, симпозиумдерді, дөңгелек үстелдерді, семинарларды, кездесулерді өткізу бойынша хаттамалық-ұйымдастырушылық іс-шараларды қамтамасыз ету; Басқарма қызметшілерімен тапсырмалардың сапалы жəне уақытылы орындалуына бақылауды жүзеге асыру жəне олардың өзара ауысып тұруын қамтамасыз ету; халықаралық ынтымақтастықты талдау жəне жоспарлауды жүзеге асыру; Қазақстанның халықаралық конвенциялар мен өзге келісімдерге қатысу қажеттілігіне талдауды жүзеге асыру, олардың ұлттық заңнамамен үйлесімдендіруге, қалыптандыруға жəне іске асыруға қатысу; халықаралық жобаларды əзірлеуді жəне оларды іске асыруды ұйымдастыру; халықаралық ынтымақтастыққа қатысты нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуді жоспарлау жəне бақылауды ұйымдастыру; өз қызметін қоршаған орта жəне су ресурстары саласында жүзеге асыратын Орталық Азияда, басқа халықаралық бағдарламалар мен жобаларда өңірлік ынтымақтастық жөніндегі ұйымның қызметін үйлестіру; өз құзыреті шегінде бюджеттік бағдарламалар бойынша техникалық ерекшеліктерді əзірлеу; қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы қолданыстағы жəне əзірленіп жатқан жобалар жөнінде байланысты жəне байланыссыз гранттар бойынша мониторингті жүзеге асыру; Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрлігі іске асыратын халықаралық конвенцияларға талдау жасау; халықаралық экологиялық конвенциялар жөнінде ұлттық баяндамаларды дайындау бойынша техникалық ерекшеліктерді дайындау жұмысын жүргізу; Министрлік жанындағы ғылымитехникалық кеңестің заңнамалық актілер жəне халықаралық жобалар секцияларының мүшесі болып табылады; байланысты гранттарды ұсыну ережелері бойынша халықаралық жобаларды республикалық бюджеттен қосымша қаржыландыру жөнінде бюджеттік өтінімдерді ұсыну; жобаларды дайындау жəне қаржыландыру үшін халықаралық донорлық ұйымдарды тарту тəжірибесіне талдау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 24. Халықаралық ынтымақтастық департаменті Экологиялық конвенциялар жəне халықаралық ұйымдармен жұмыс басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 07-3-2, 30.06.2015 ж. дейін негізгі қызметкердің уақытша орнына). Функционалдық міндеттері: Департаментке жүктелген стратегиялық мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізу бойынша іс-шараларды орындау; Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы ПремьерМинистрінің, оның орынбасарларының, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмаларын орындау; ақпараттық технологияларды қолдану; Қазақстан Республикасы жасасқан қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы халықаралық конвенциялар бойынша міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі жұмысты жүргізу; қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы шарттық-құқықтық базаны жетілдіру бойынша жұмысты жүргізу; Министрліктің Қазақстан Республикасында қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы мемлекеттік бағдарламаларды жəне басым инвестициялық жобаларды іске асыру үшін шетелдік инвестицияларды жəне қаржылық ресурстарды тарту қызметіне жəрдемдесу; халықаралық ұйымдар, шетелдік мемлекеттер, қаржы институттарының өкілдерімен конференцияларды, симпозиумдерді, дөңгелек үстелдерді, семинарларды, кездесулерді өткізу бойынша хаттамалықұйымдастырушылық іс-шараларды қамтамасыз ету; қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы қолданыстағы жəне əзірленіп жатқан жобалар жөнінде байланысты жəне байланыссыз гранттар бойынша мониторингті жүзеге асыру; Қазақстан Республикасы Қоршаған орта жəне су ресурстары министрлігі іске асыратын халықаралық конвенцияларға талдау жасау; халықаралық экологиялық конвенциялар жөнінде ұлттық баяндамаларды дайындау бойынша техникалық ерекшеліктерді дайындау жұмысын жүргізу; Министрлік жанындағы ғылымитехникалық кеңестің заңнамалық актілер жəне халықаралық жобалар секцияларының мүшесі болып табылады; байланысты гранттарды ұсыну ережелері бойынша халықаралық жобаларды республикалық бюджеттен қосымша қаржыландыру жөнінде бюджеттік өтінімдерді ұсыну; қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы халықаралық ынтымақтастық бойынша конференцияларды, симпозиумдерді, дөңгелек үстелдерді жəне семинарларды өткізуді ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 25. Халықаралық ынтымақтастық департаменті Экологиялық конвенциялар жəне халықаралық ұйымдармен жұмыс басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 07-3-4, 30.06.2015 ж. дейін негізгі қызметкердің уақытша орнына. Функционалдық міндеттері: Департаментке жүктелген стратегиялық мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізу бойынша іс-шараларды орындау; Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің, оның орынбасарларының, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмаларын орындау; ақпараттық технологияларды қолдану; қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы шарттық-құқықтық базаны жетілдіру бойынша жұмысты жүргізу; Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына өзгерістер мен толықтыруларды енгізу жөнінде ұсыныстар дайындау; Қазақстан Республикасының қоршаған орта жəне су ресурстары жəне ұтымды табиғат пайдалану саласындағы халықаралық конвенцияларға жəне өзге де келісімдерге қосылуы бойынша жұмысқа қатысу; Министрліктің Қазақстан Республикасында қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы мемлекеттік бағдарламаларды жəне басым (Соңы 10-бетте).


10

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 9-бетте). инвестициялық жобаларды іске асыру үшін шетелдік инвестицияларды жəне қаржылық ресурстарды тарту қызметіне жəрдемдесу; Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының жəне басқа ұйымдарының қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы халықаралық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссияларын дайындау жəне өткізу бойынша бірлескен жұмысын үйлестіруге қатысу, қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы ынтымақтастықты дамыту мақсатында шетелдік азаматтарға визалық қолдау көрсету; Қазақстан Республикасы Тарапы болып табылатын Халықаралық табиғат қорғау конвенциялары хатшылықтарының вебсайттарына талдау жасау; Қазақстан Республикасы Тарапы болып табылатын Халықаралық конвенциялардың орындалуы бойынша ұлттық баяндамалар (есептер) жобаларын дайындау; қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы келіссөз процестері шеңберінде шетелдік қонақтарды қарсы алу кезінде хаттамалық-ұйымдастырушылық ісшараларды ұйымдастыру; қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы халықаралық ынтымақтастық бойынша конференцияларды, симпозиумдерді, дөңгелек үстелдерді жəне семинарларды ұйымдастыру жəне өткізу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Мүмкіндігінше функционалдық міндеттерін орындауға қажетті шетел тілін білуі. 26. Қалдықтарды басқару департаментінің директоры С-1 санаты (1 бірлік) № 10-1. Функционалдық міндеттері: Өндіріс жəне тұтыну қалдықтарын басқару саласындағы мемлекеттік саясатты жүргізуді қамтамасыз ету, қалдықтармен жұмыс істеу жəне басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру бөлігінде орталық жəне жергілікті атқарушы органдардың қызметін үйлестіру; Ұлттық қалдықтарды басқару орталығын құру бойынша жұмысты ұйымдастыру; құпиялылық режимнің сақталуын қамтамасыз ету; Департаменттің жұмысын ұйымдастыру, жалпы басшылық ету жəне жоспарлау; Министрліктің басшылығына қызметшілердің белгіленген саны шегінде Жауапты хатшыға Департаменттің құрылымы мен штат саны бойынша ұсыныстарды ұсыну; белгіленген тəртіпте Департаменттің жұмыс жоспарын бекітуге ұсыну; Департаменттің министрліктің басқа құрылымдық бөлімшелерімен жəне ведомстволық бағынысты ұйымдарымен өзара іс-қимылын ұйымдастыру; Департамент қызметшілері арасында міндеттерді бөлу; Департамент қызметшілерінің біліктілігін арттыру бойынша жұмысты ұйымдастыру; Министрлік қызметінің тиімділігін бағалау мақсатында: Департамент құзыреті шегінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы стратегиялық мақсаттар мен міндеттерге жетуді, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің, оның орынбасарларының, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмаларының орындалуын, Департамент қызметшілерінің ақпараттық технологияларды қолдануын қамтамасыз ету; Департамент қызметшілерін басқару жəне орындаушылық жəне еңбек тəртібінің сақталуын қамтамасыз ету, Министрліктің жұмыс регламентінің сақталуын бақылауды қамтамасыз ету; Департаметтің жұмысын регламенттейтін құжаттарды дайындауды қамтамасыз ету; қоршаған ортаны қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілер жобаларын əзірлеуді, қарауды жəне келісуді ұйымдастыру; Министрлік басшыларының бұйрықтарын, өкімдерін, шешімдерін, тапсырмаларын, бекітілген бағдарламалары мен жоспарларын, кіріс хат-хабарларды, бақылау құжаттарын Департамент қызметшілерінің уақытылы жəне сапалы орындалуына бақылауды жүзеге асыру; белгіленген тəртіпте Министрлік алқасының отырыстар жұмысына, сондай-ақ Министрлік басшылығы өткізетін отырыстарға қатысу; Департаменттің құзыретіне жататын мəселелер бойынша міндеттерді орындау жəне шешімдер қабылдау. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 27. Қалдықтарды басқару департаментінің Тұрмыстық қатты қалдықтар басқармасының басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 10-3-1, 01.09.2014 ж. дейін негізгі қызметкердің уақытша орнына). Функционалдық міндеттері: Жедел басқаруды жəне Басқарма қызметін үйлестіруді, Басқарма қызметін жалпы басқаруды жүзеге асыру, тұрмыстық қатты қалдықтарды басқару бойынша жұмысты үйлестіру; халықаралық құжаттарды (конвенцияларды, хаттамаларды) орындауды қамтамасыз ету; халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимылды жүзеге асыру; ТҚҚ секторында инвестициялық жобалардың іске асырылуы бойынша жұмысты үйлестіру; Министрліктің, Департаменттің бағдарламалық құжаттарын, жұмыс жоспарларын орындауды қамтамасыз ету; өңірлік бағдарламалар мен іс-шаралар жоспарларын қарау; Министрліктің жұмыс регламентін сақтау; Департаменттің жұмысын регламенттейтін құжаттарды дайындауға қатысу, қоршаған ортаны қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын қарау; Министрліктің басқа бөлімшелермен жəне ведомстволық бағынысты ұйымдармен Департаменттің өзара əрекет етуін жүзеге асыру; Орындаушылық жəне еңбек тəртібін, Министрлік, Департамент басшыларының бұйрықтарын, өкімдерін, шешімдерін, тапсырмаларын, бекітілген бағдарламалардың жəне жоспарлардың, кіріс хатхабарлардың жəне бақылаудағы құжаттардың уақытылы жəне сапалы орындалуын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 28. Қалдықтарды басқару департаментінің Тұрмыстық қатты қалдықтар басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 10-3-5. Функционалдық міндеттері: Министрліктің бағдарламалық құжаттарын, Министрліктің, Департаменттің жұмыс жоспарларын орындауды қамтамасыз ету; нормативтікқұқықтық, əдістемелік құжаттардың жобаларын қарау жəне келісу, Министрліктің жұмыс регламентін сақтау; Департаменттің жұмысын регламенттейтін құжаттарды дайындауға қатысу, қоршаған ортаны қорғау саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын əзірлеуді жəне қарауды ұйымдастыру; Министрліктің басқа бөлімшелермен жəне ведомстволық бағынысты ұйымдармен Департаменттің өзара əрекет етуін жүзеге асыру; орындаушылық жəне еңбек тəртібін, Министрлік, Департамент басшыларының бұйрықтарын, өкімдерін, шешімдерін, тапсырмаларын, бекітілген бағдарламалардың жəне жоспарлардың, кіріс хат-хабарлардың жəне бақылаудағы құжаттардың уақытылы жəне сапалы орындалуын сақтау; ТҚҚ туралы есепті құру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 29. Қалдықтарды басқару департаментінің Өнеркəсіптік қалдықтар басқармасының басшысы С-3 санаты (1 бірлік) № 10-4-1. Функционалдық міндеттері: Жедел басқаруды жəне Басқарма қызметін үйлестіруді, Басқарма қызметін жалпы басқаруды жүзеге асыру; өнеркəсіптік қалдықтарын басқару мəселелері бойынша халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру; өз құзыреті шегінде халықаралық конвенциялар мен келісімдерді іске асыруға қатысу; өз құзыреті шегінде халықаралық ұйымдармен келісімдер мен меморандумдар жобаларын əзірлеуге қатысу; Кеден одағына мүше мемлекеттермен сауда жасауда Қазақстан Республикасы аумағынан қалдықтарды транзиттеу құжаттарын қарау бойынша жұмысты үйлестіру; соттың шешімімен республикалық меншікке берілген иесіз қалдықтарды жоюға бағытталған жобаларды іске асыруды үйлестіру; жер қойнауына зиянды заттарды, радиоактивті қалдықтарды жəне сарқынды сулардың төгінділерін көмудің мемлекеттік кадастрын жүргізуді ұйымдастыру; Министрліктің бағдарламалық құжаттарын, Министрліктің, Департаменттің жұмыс жоспарларын орындауды қамтамасыз ету; нормативтікқұқықтық, əдістемелік құжаттардың жобаларын əзірлеу, қарау жəне келісу; өнеркəсіптік қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы нормативтік-құқықтық, əдістемелік құжаттардың жобаларын əзірлеу, қарау жəне келісу; Министрліктің басқа бөлімшелермен жəне ведомстволық бағынысты ұйымдармен Департаменттің өзара əрекет етуін жүзеге асыру; орындаушылық жəне еңбек тəртібін, Министрлік, Департамент басшыларының бұйрықтарын, өкімдерін, шешімдерін, тапсырмаларын, бекітілген бағдарламалардың жəне жоспарлардың, кіріс хатхабарлардың жəне бақылаудағы құжаттардың уақытылы жəне сапалы орындалуын сақтау; Департаментте іс жүргізуді қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 30. Экономика жəне қаржы департаменті Жоспарлау жəне мемлекеттік сатып алу басқармасының сарапшысы С-5 санаты (1 бірлік) № 11-3-7. Функционалдық міндеттері: Министрліктің мемлекеттік сатып алу жоспарын əзірлеу жəне бекіту рəсімдерін орындау, оның ішінде мемлекеттік сатып алу рəсімін жүргізу; мемлекеттік сатып алу есептерін дайындау; бекітілген мемлекеттік сатып алу жоспарына өзгерістер енгізу; бюджет

қаражаты тəртібі мен пайдалануын реттейтін нормативтікəдістемелік базаны əзірлеуге қатысу; Министрліктің ведомстволық бағынысты құрылымдық бөлімшелерімен жұмыс жасау; Министрлікпен негізгі экологиялық ісшаралар мен экологиялық саясатты жүзеге асыру үшін Министрліктің бюджеттік бағдарламалары бойынша тауарларды, жұмыстарды жəне қызметтерді мемлекеттік сатып алу рəсімдерінің орындалуын қамтамасыз ету; құпиялық режимін жəне Министрліктің Жұмыс регламентін сақтау; Департамент жұмысын регламенттейтін құжаттарды əзірлеуге қатысу, Департаменттің Министрліктің басқа құрылымдық бөлімшелерімен жəне оған ведомстволық бағынысты ұйымдарымен өзара əрекетін жүзеге асыру; орындаушылық жəне еңбек тəртібін сақтау жəне Министрлік, Департамент басшылығының бұйрықтарын, өкімдерін, шешімдерін, тапсырмаларын, бекітілген бағдарламалар мен жоспарларды, кіріс құжаттарын, бақылаудағы құжаттарын жəне департамент қызметіне байланысты жоғары тұрған басшылықтың басқа тапсырмаларын уақытылы жəне сапалы орындау. Министрлік қызметінің тиімділігін бағалау мақсатында: - Департамент құзыреті шегінде қоршаған орта жəне су ресурстары саласындағы стратегиялық мақсаттарға жəне міндеттерге қол жеткізуді; - Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы ПремьерМинистрінің, оның орынбасарларының, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесі Басшысының актілері мен тапсырмаларын орындауды; Департамент құзыреті шегінде бюджетті орындау кезінде бюджеттік бағдарламалардың іске асырылуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: Жоғары экономикалық жəне қаржылық. 31. Заң департаменті Нормативтік құқықтық актілерді сараптау басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 12-3-2, 01.08.2015 ж. дейін негізгі қызметкердің уақытша орнына). Функционалдық міндеттері: Экологиялық заңнамаларды жетілдіру бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; Министрліктің құрылымдық бөлімшелері жəне ведомстволық бағынысты ұйымдары əзірлеген нормативтік құқықтық актілердің жобаларын талдау жəне құқықтық сараптама жүргізуді жүзеге асыру; нормативтік құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу; басқа мемлекеттік органдардан келісуге келіп түскен нормативтік құқықтық актілердің жобаларын Мемлекеттік органдардың интранет-порталында келісуді қамтамасыз ету; құрылымдық бөлімшелер мен ведомстволық бағынысты ұйымдардың ұсыныстарына сараптама жүргізу; Министрлік қызметінің тиімділігін бағалау бойынша ісшараларды өткізуге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары құқық. 32. Персоналмен жұмыс басқармасының басшысы , С-3 санаты (1 бірлік) № 13-1. Функционалдық міндеттері: Басқарма қызметін жалпы басқару; Министрлік комиссияларының қызметін ұйымдастыру жəне жүзеге асыру; кəсіби стандарттарды əзірлеу; Министрліктің кадрлық жəне персоналдық жай-күйі бойынша талдау жұмысын жүргізу; персоналды басқару тиімділігін бағалау бойынша ісшараларды жүргізу, Мемлекеттік органдардың интранет порталының жекелеген функцияларын пайдалану бөлігінде ақпараттық технологияларды қолдану; Министрліктің тиімділігін бағалауды бақылауды қамтамасыз ету; Басқарма қызметшілерінің құжаттарды сапалы жəне уақытылы орындауларын бақылауды жəне олардың өзара ауысуын жүзеге асыру; Министрлік жұмысының регламентін сақтауды бақылауды жүзеге асыру; Министрліктің мемлекеттік қызметшілерінің біліктілігін арттыруды жəне қайта даярлауды ұйымдастыру; Министрлік басшылығының тапсырмаларының орындалуын бақылауды жүзеге асыру; Министрліктің мемлекеттік қызметшілерін ай сайын бағалау жүргізуді ұйымдастыру; Министрліктің мемлекеттік қызметшілерін мадақтау, мансаптық өсіру мəселелері бойынша Министрліктің басшылығына ұсыныс енгізу; Басқарма қызметшілерінің еңбек жəне орындаушылық тəртіпті сақтауларын қамтамасыз ету; Министрлік басшылығының тапсырмалары бойынша өзге де функцияларды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 33. Əкімшілік жəне құжаттамалық жұмыс департаменті директорының орынбасары С-2 санаты (1бірлік) № 14-2. Функционалдық міндеттері: Жедел басқаруды жəне Департамент қызметкерлерінің қызметін үйлестіруді жүзеге асыру; Департамент қызметкерлерінің біліктілігін арттыру жұмыстарын ұйымдастыру; Департамент қызметкерлерінің орындаушылық жəне еңбек тəртіпті сақтауды қамтамасыз ету; Департаменттің құзыретіне жататын мəселелер бойынша шешім қабылдау жəне шығыс хат-хабарларға қол қою; Департаментте азаматтардың өтініштерін қарауды қамтамасыз ету; белгіленген тəртіпте Министрліктің алқа отырыстарына, сондай-ақ Министрліктің басшылығы өткізетін кеңестерге қатысу; Департамент қызметкерлерінің тапсырмаларды сапалы жəне уақытылы орындауды бақылауды жүзеге асыру жəне олардың өзара ауысуларын қамтамасыз ету; Министрліктің мұрағатының жұмысын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 34. Əкімшілік жəне құжаттамалық жұмыс департаменті Құжаттамалық жұмыс басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 14-3-4. Функционалдық міндеттері: ҚР Президентінің, Премьер-Министрінің, Президент Əкімшілігінің, Үкіметінің тапсырмаларын уақытылы орындауға бақылауды жүзеге асыру, Министрліктің басшылығы үшін талдау материалдарды жинақтау жəне қорыту; бақылау құжаттарының орындалуы жөнінде ҚР Президентінің Əкімшілігіне, Премьер-Министрінің Кеңсесіне есептер дайындау; ҚР Президентінің, ҚР Мемлекеттік хатшысының, ҚР Үкіметінің, ҚР Президенті Əкімшілігінің, ҚР Премьер-Министрі Кеңсесінің актілері мен тапсырмаларын орындау жəне электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесінің жекелеген функцияларын пайдалану бөлігінде ақпараттық технологияларды қолдану тиімділігін бағалау бойынша іс-шараларды жүргізуге қатысу; кіріс жəне шығыс хат-хабарларды шұғыл қарау, «Қызмет бабында пайдалану үшін» деген белгісі бар таратуы шектеулі құжаттарды есепке алуды жүргізу жəне сақтауды қамтамасыз ету, келіп түсетін хаттар мен сауалдарға басшылықтың тапсырмасы бойынша ақпарат дайындау, Министрліктің алқалары мен аппараттық отырыстарын ұйымдастыруға қатысу, аппараттық отырыстарда берілген басшылықтың тапсырмаларының орындалуына бақылауды жүзеге асыру, Министрліктің құрылымдық бөлімшелері үшін бақылау құжаттарының апталық тізбесін дайындау, Министрлік, Департамент жəне Басқарма басшылығының тапсырмасы бойынша өзге де функцияларды жүзеге асыру; Министрліктің мұрағатымен жұмыс істеу кезінде пайдалану үшін нормативтік құжаттар дайындау, құжаттарды қабылдау мен өңдеуді, сақтауға жатпайтын құжаттарды жоюға бөлу туралы актілер мен істер тізілімін ресімдеуді ұйымдастыру, Ұлттық мұрағат қоры құжаттарын тұрақты сақтауға мемлекеттік мұрағатқа беру, Орталық сарапшылық комиссиясын ұйымдастыруды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 35. Ақпараттық технологиялар департаменті Əдіснамалық қамтамасыз ету басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 15-3-2. Функционалдық міндеттері: Басқарма жұмысын ұйымдастыру, жоспарлау, Басқарма жəне Департамент басшылығына ақпараттық жүйелер саласында атқарушылық, бақылау жəне реттеу функцияларын жүзеге асыру бойынша ұсыныстар беру, қоршаған орта жəне су ресурстары жүйелерін ақпараттандырудың басым проблемаларын шешуге бағытталған саясат жүргізу; ақпараттық жүйелер жəне деректер базасын құру, енгізу, дамыту жəне жұмыс істеуін қамтамасыз ету, сыртқы ақпараттық жүйелер жəне деректер базасымен өзара əрекет етуді ұйымдастыру мəселелері бойынша орталық аппарат жəне Комитеттердің қызметін қамтамасыз ету; негізгі қызметті жүзеге асыру шеңберінде Министрлікпен пайдаланылатын ақпараттық жүйелер, байланыс құралдары жəне ақпараттық технологиялардың сенімділігін жəне тиімділігін арттыру бойынша іс-шаралар ұйымдастыру жəне өткізу; Министрлік басшылығына баяндамалар дайындау үшін қажетті анықтамалар мен басқа да аналитикалық материалдарды құрастыру; Министрліктің мемлекеттік қызметтерін жəне функцияларын автоматтандыру процесін нормативтік, əдістемелік қамтамасыз ету бойынша іс-шараларды ұйымдастыру; құпиялық режімнің сақталуын, сонымен қатар Министрлік қызметінің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету; қоршаған орта жəне су ресурстары ақпараттық технологиялары саласындағы нормативтікқұқықтық актілер жобаларын жасау, қарастыру жəне келісу; Департамент қызметінің бағыты бойынша Министрліктің өзге құрылымдық бөлімшелерімен жəне ведомстволық бағынысты ұйымдарымен өзара əрекет етуін

5 наурыз 2014 жыл

ұйымдастыру; Басқарма құзыретіне жататын жиналыстарға жəне өзге іс-шараларға, жұмыс топтарының жəне басқа кеңестік ұйымдардың қызметіне қатысу; ақпараттық технологиялардың қолданылу тиімділігін бағалау бойынша іс-шаралар жүргізу; Басқарма қызметшілерінің Министрлік басшылығының бұйрықтарын, өкімдерін, шешімдерін, тапсырмаларын, бекітілген бағдарламаларды жəне жоспарларды, кіріс хат-хабарды жəне бақылауға алынған құжаттарды уақытылы жəне сапалы орындауын қамтамасыз ету; белгіленген тəртіпте Министрліктің басшылығымен өткізілетін жиналыстарға, сондай-ақ біліктілікті арттыру іс-шараларына қатысу; Министрліктің жұмыс регламентін, сонымен қатар орындаушылық жəне еңбек тəртібін сақтау. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. 36. Ақпараттық технологиялар департаменті Ақпараттық жүйелерді дамыту басқармасының бас сарапшысы С-4 санаты (1 бірлік) № 15-4-2. Функционалдық міндеттері: Ақпараттық жүйелер жəне деректер базасын құру, енгізу, дамыту жəне жұмыс істеуін қамтамасыз ету, сыртқы ақпараттық жүйелер жəне деректер базасымен өзара əрекет етуді ұйымдастыру мəселелері бойынша орталық аппарат жəне Комитеттердің қызметін қамтамасыз ету; Министрліктің есептеу техникасы құралдарын, желілік жəне телекоммуникациялық құралжабдықты пайдалануға беруді жəне оған техникалық қызмет көрсету бойынша, соның ішінде келісімшарт негізінде сыртқы жəне мамандандырылған ұйымдармен, сонымен қатар Департамент құзыретіне жататын мəселелер бойынша сəйкес жұмыс топтарының қызметіне, жиналыстарға жəне өзге іс-шараларға қатысу жұмыстарын ұйымдастыру; негізгі қызметті жүзеге асыру шеңберінде Министрлікпен пайдаланылатын ақпараттық жүйелер, байланыс құралдары жəне ақпараттық технологиялардың сенімділігін жəне тиімділігін арттыру бойынша іс-шаралар ұйымдастыру жəне өткізу; белгіленген тəртіпте басқа мемлекеттік органдардан берілетін, мемлекеттік капитал салымы жəне өзге қаржыландыру көздері есебінен сатып алынатын бағдарламалық-техникалық құралдарды Министрліктің теңгеріміне қою кезінде кіріс бақылауын жүзеге асыру; бағдарламалық-техникалық құралдардың жай-күйіне, пайдалану жəне қолданылу жағдайына бақылауды жүзеге асыру, олардың жұмыс істеуіне жəне қолданылуының тиімділігіне талдау жасау; жиналыстар мен басқа іс-шараларды мультимедиалық қамтамасыз ету; компьютерлік техника жəне бағдарламалық тауарлар, ЕТҚ сүйемелдеу, алдын алу шараларын жүргізу, жедел қызмет көрсету, пайдаланушылардың жұмыс станцияларын сүйемелдеу, желілік қосылуларды бақылау, сонымен қатар серверлер жəне маршруттауды əкімшілендіру жұмыстарын, МО Интранет-порталын сүйемелдеу, ғаламдық желілік ресурстарға қауіпсіз қолжетімділікті қамтамасыз ету жұмыстарын басқару; Министрліктің жəне ведомстволық бағынысты ұйымдардың веб-сайттарын сүйемелдеу бойынша бақылау жүргізу; ақпараттық технологиялармен байланысты іс-шаралар бойынша сəйкес аралыққа мемлекеттік сатып алу жоспарымен бекітілген тауарлар мен қызметтер бойынша техникалық ерекшеліктер дайындау; Министрліктің мемлекеттік қызметтерін жəне функцияларын автоматтандыру бойынша іс-шараларды бақылау жəне жүргізу; құпиялық режимнің сақталуын, сонымен қатар Министрлік қызметінің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету; қоршаған орта жəне су ресурстары ақпараттық технологиялары саласындағы нормативтік-құқықтық актілер жобаларын жасау, қарастыру жəне келісу мəселелерін ұйымдастыру; Департамент қызметінің бағыты бойынша Министрліктің өзге құрылымдық бөлімшелерімен жəне ведомстволық бағынысты ұйымдарымен өзара əрекет етуін ұйымдастыру; Басқарма құзыретіне жататын жиналыстарға жəне өзге іс-шараларға, жұмыс топтарының жəне басқа кеңестік ұйымдардың қызметіне қатысу; ақпараттық технологиялардың қолданылу тиімділігін бағалау бойынша іс-шаралар жүргізу; Басқарма қызметшілерінің Министрлік басшылығының бұйрықтарын, өкімдерін, шешімдерін, тапсырмаларын, бекітілген бағдарламаларды жəне жоспарларды, кіріс хат-хабарды, жəне бақылауға алынған құжаттарды уақытылы жəне сапалы орындалуын қамтамасыз ету; белгіленген тəртіпте Министрліктің басшылығымен өткізілетін жиналыстарға, сонымен қатар біліктілікті арттыру іс-шараларына қатысу; Министрліктің жұмыс регламентін, орындаушылық жəне еңбек тəртібін сақтау. Конкурсқа қатысушыларға талаптар: жоғары кəсіби білім. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалдық куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалдық куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат. Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшасында көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе почта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электрондық почта мекен-жайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электрондық почта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күнінің ішінде, көрсетілген мекен-жай бойынша сəйкесті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-1, С-2, С-3 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтік құқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. C-4, С-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының конституциялық заңы, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзінөзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің сайты: www.kyzmet.gov.kz

 Өңір өмірі

Туєан ґлкені тїлетпек

Катонќараєайдан шыќќан кəсіпкерлер бўл маќсатќа 2,3 миллиард теѕгеніѕ ќаржысын салуды кґздеп отыр

Шығыс Қазақстан облысында бірнеше жыл бұрын «Туған жерге – тағзым», «Туған елге – тарту» атты акциялар өткізіліп, облыс орталығында, аудандарда осы өңірден шыққан ғылым, мəдениет, əдебиет саласының көрнекті қайраткерлері, өнер саңлақтары өздерінің кір жуып, кіндік кескен туған жерлерінде бас қосып, əртүрлі шараларға қатысып, туған аудандарын ұлықтауға атсалысқан еді. Оларды шалғайдағы жергілікті тұрғындар қызу қолдап, ел мақтанышына айналған өнер, білім салаларының қайраткерлерімен кездесуге арналған шараларға белсене қатысқан. Жақында облыс орталығы Өскемен қаласындағы Достық үйінде Катонқарағай ауданының инвестициялық форумы «Туған елге – тарту» деген атпен өткізілді. Форум жұмысына Шығыс Қазақстан облысы əкімінің орынбасары Ж.Омар, катонқарағайлық жазушы Д.Əшімханұлы, сондай-ақ, Астана, Алматы, Шым кент, Өскемен қалалары мен облыс аудандарынан келген бір топ кəсіпкер қатысты. Аудан əкімі Дəурен Тілеубаев форумды аша отырып, жиналғандарды ауданның негізгі əлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерімен таныстырды жəне кəсіпкер жерлес теріміздің назарын қандай ба ғыт тарға инвестиция салуға бола тындығы туралы мəселелерге аударды. Катонқарағайдан шыққан кəсіпкерлер бұл мақсатқа 2,3 миллиард теңгенің қаржысын салмақ. Мемлекет шалғайда жатқан ауылдарды дамытуға қаржы жағынан

үлкен көмек көрсетуде. «Жұмыспен қамту-2020», «Сыбаға», «Жайлау» секілді мемлекеттік бағдарламалар жүзеге асырылуда. Осы бағдарламалардың көмегімен жүздеген қосымша жұмыс орындары ашылуда. Алайда, бұл жұмыстардың көпшілігі науқандық, маусымдық немесе уақытша жұмыстар болып, тұрғындарды, əсіресе, ауданнан кетіп жатқан жастарды тұрақтандыру проблемаласын түпкілікті шеше алмауда. Қазіргі кезде аудандағы демографиялық жағдай өте өткір. Аудан мектептеріндегі оқушылар саны жыл сайын 300 балаға азаюда, бір кезде аудан орталығы болғанда 10 мыңнан астам адам тұратын Катонқарағай ауылында қазір 4600-ақ адам қалған. Шекаралық ауданның мұндай күй кешіп отыруы əркімді ойлан дыруы тиіс. Сондықтан да, біздің бүгінгі кез десуіміздің басты мақ саты – сіздерді қызықтыра отырып, қаржыларыңызды туған аудандарыңызға салуға, сөйтіп, жаңа өндіріс көздерін, жастар үшін қосымша жұмыс орындарын ашуға тарту. Ауданда іскер, белсенді адамдар үшін инвестиция салатын қызмет аясы жеткілікті. Атап айтқанда, олар – ауылшаруашылық өнімдерін қайта өңдеуден өткізу, туризм, энергетика, санаторий-курорттық сауықтыру, Катонқарағайдың брендіне айналып, ерекше жарнамалауға ділгер болып отырған қымыз бен балды арнаулы ыдыстармен, сыйымдылығы əртүрлі құтылармен шығару. Орасан бай өсімдіктер дүниесі фармацевтиканы дамытуға

«ҰЛУТАС» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі (бұрынғы «ҰЛУТАС» акционерлік қоғамы), 130303, Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507-құрылыс, «ҰЛУТАС» ЖШС қатысушыларының жалпы жиналысын шақыру туралы «ҰЛУТАС» ЖШС қатысушыларына хабарлайды, жиналыс 2014 жылғы 27 наурызда сағат 14.00-де мына мекенжайда болады: Маңғыстау обл., Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507-құрылыс, конференц-залда. «ҰЛУТАС» ЖШС қатысушыларын тіркеу 2014 жылғы 27 наурызда сағат 12.00-ден 13.45-ке дейін мына мекенжайда жүргізіледі: Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507-құрылыс, конференц-залда. «ҰЛУТАС» ЖШС қатысушыларының жалпы жиналысының күн тəртібі: 1. Күн тəртібін бекіту. 2. «ҰЛУТАС» акционерлік қоғамын жауапкершілігі шектеулі серіктестік етіп қайта құру туралы. 3. Серіктестік қатысушыларының үлестерін бөлу. 4. Серіктестіктің атқарушы органын сайлау. 5. Серіктестіктің жаңа редакциядағы жарғысын бекіту. 6. Серіктестіктің құрылтайшы құжаттарын тіркеу. 7. Серіктестіктің құрылтайшы құжаттарын тіркеу бойынша əрекет жасауға өкілеттіктерді беру. Жиналым болмауы жағдайында «ҰЛУТАС» ЖШС қатысушыларының қайталама жалпы жиналысын өткізу күні – 2014 жылғы 28 наурызда сағат 14.00-де мына мекенжайда: Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507-құрылыс, конференц-залда. Күн тəртібіндегі мəселелер бойынша танысу үшін материалдар мына мекенжайда беріледі: Маңғыстау облысы, Қарақия ауд., Жетібай кенті, 507-құрылыс, конференц-залда. «ҰЛУТАС» ЖШС бас директоры.

қолайлы. Күш-жігер жұмсауға тұрарлық басқа да бағыттар аз емес. Таңдаған жобаларыңызды табысты жүзеге асыруға біздің тарапымыздан барынша күш-көмек көрсетіледі, деп атап көрсетті Д.Тілеубаев. Форумда Катонқарағай ұлттық табиғи паркінің, облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, энергетика, туризм салаларының, Катонқарағай ауданаралық ауруханасының өкілдері бірлесе, ынтымақтаса жұмыс істеу жөніндегі өз ойларын ортаға салды. Бизнесмендер талқыланып отырған мəселеге өз тараптарынан қызығушылықпен ынта білдіре атсалысты. Облыстық мəслихаттың депутаты Лұқбек Тумашинов өз əріптестерін болашақта үлкен нəтижелерге қол жеткізетін шағын болса да нақты істен бастауға шақырды. Марат Татаев белгілі бір уақыт тан соң тағы да жиналып, ауданға инвестиция тарту жөніндегі атқарылып жатқан істерге қорытынды жасап отыруға ұсыныс жасады. Форум жұмысы соңында кəсіпкерлер Катонқарағай ауданының əкімімен кəсіпкерлердің мал шаруашылығын дамыту, туристік базалар, шағын ГЭС-тер салу, балды құтыларға құйып шығару, Қаратай батырға ескерткіш орнату туралы жеті түрлі меморандумға қол қойды. Қайырды НАЗЫРБАЕВ.

Шығыс Қазақстан облысы.

Товарищество с ограниченной ответственностью «УЛУТАС» (бывшее акционерное общество «Улутас»), 130303, Мангистауская область, Каракиянский р-н, пос. Жетыбай, строение 507, извещает участников ТОО «УЛУТАС» о созыве общего собрания участников ТОО «УЛУТАС», которое состоится 27 марта 2014 года в 14.00 ч. по адресу: Мангистауская обл., Каракиянский р-н, пос. Жетыбай, строение 507, в конференц-зале. Регистрация участников ТОО «УЛУТАС» будет проводиться с 12.00 ч. до 13.45 ч. 27 марта 2014 года по адресу: Мангистауская область, Каракиянский р-н, пос. Жетыбай, строение 507, в конференц-зале. Повестка дня общего собрания участников ТОО «УЛУТАС»: 1. Утверждение повестки дня. 2. О преобразовании акционерного общества «УЛУТАС» в товарищество с ограниченной ответственностью. 3. Распределение долей участников товарищества. 4. Избрание исполнительного органа товарищества. 5. Утверждение устава товарищества в новой редакции. 6. Регистрация учредительных документов товарищества. 7. Предоставление полномочий на совершение действий по регистрации учредительных документов товарищества. Дата проведения повторного общего собрания участников ТОО «УЛУТАС» в случае отсутствия кворума – 28 марта 2014 года в 14.00 ч. по адресу: Мангистауская область, Каракиянский р-н, пос. Жетыбай, строение 507, в конференц-зале. Материалы для ознакомления по вопросам повестки дня предоставляются по адресу: Мангистауская область, Каракиянский р-н, пос. Жетыбай, строение 507, в конференц-зале. Генеральный директор ТОО «УЛУТАС».

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ 2014 жылғы 26 наурызда сағат 16.00де республикалық мүлікті жалға (жалдауға) беру жөнінде тендер өткізеді. Тендер əкімшілік ғимаратта мына мекенжайда болады: Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі 75, 1-қабат, 115-бөлме. Лот № 1. Офистік барлық инженерліктехникалық құрылғыларымен жапсарлас салынған тұрақжай, ғимараттағы алаңы 11,8 ш.м. орналасқан мекенжайы: Қостанай қ., Мəуленов көшесі, 21 (баланс ұстаушы – «Қостанай қаласы бойынша салық басқармасы» ММ), төлемдер қабылдау қосынына пайдалану үшін. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 12293 теңге. Кепілді жарна – 4917 теңге. Лот № 2. Офистік барлық инженерліктехникалық құрылғыларымен жапсарлас салынған тұрақжай, ғимараттағы алаңы 7,3 ш.м. орналасқан мекенжайы: Рудный қ., Володарский көшесі, 190 (баланс ұстаушы – «Облыстық соттың кеңесі» ММ), төлемдер қабылдау қосынына пайдалану үшін. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 4563 теңге. Кепілді жарна – 2281 теңге. Лот № 3. Офистік барлық инженерліктехникалық құрылғыларымен жапсарлас салынған тұрақжай, ғимараттағы алаңы 11,5 ш.м. орналасқан мекенжайы: Рудный қ., Корчагин көшесі, 76 (баланс ұстаушы – «ХҚКО» РМҚ), төлемдер қабылдау қосынына пайдалану үшін. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 7188 теңге. Кепілді жарна – 3594 теңге. Лот № 4. Офистік барлық инженерліктехникалық құрылғыларымен жапсарлас салынған тұрақжай, ғимараттағы алаңы 7,75 ш.м. орналасқан мекенжайы: Əулиекөл кенті, Съянов көшесі, 43 (баланс ұстаушы – «Əулиекөл ауданы бойынша салық басқармасы» ММ), төлемдер қабылдау қосынына пайдалану үшін. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 3229 теңге. Кепілді жарна – 1615 теңге. Лот № 5. Офистік барлық инженерліктехникалық құрылғыларымен жапсарлас салынған тұрақжай, ғимараттағы алаңы

17,15 ш.м. орналасқан мекенжайы: Лисаков қ., 4-ш/а, 25-үй (баланс ұстаушы – «Лисаков қаласы бойынша салық басқармасы» ММ), төлемдер қабылдау қосынына пайдалану үшін. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 10720 теңге. Кепілді жарна – 5360 теңге. Тендер шарты: 1.Тұрақжайды айлық жалдау мөлшерлемесінің ең үлкен көлемі. 2.Нысанды тікелей мақсаты бойынша пайдалану. 3.Ішкі жалдауға берілмейді. 4.Мүліктік жалдау шартын жасау мерзімі – 27.03.2014 ж. бастап 25.03.2015 ж. дейін. Жалдау ақысының мөлшерлемесіне коммуналдық қызметтердің шығыны мен орынға қызмет көрсетудің шығыны енгізілмейді. Олар бөлек төленеді. Егер тіркелген өтініштердің саны екеуден кем болса, онда тендер болмады деп жарияланады (бұған екінші жəне одан кейінгі тендерлерді қоспағанда). Тендер өткізу ережесі Комиссия тендер өткізу кезінде нысан үшін бастапқыдан төмен емес жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сай келетін қатысушыны тендер жеңімпазы деп жариялайды. Тендерлік мына мекенжайдан алуға болады: Қостанай қ., Гоголь к-сі, 75, 115-бөлме. Кепілді жарна Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департамен тінің мына депозиттік шотына енгі зіледі: № KZ350705012170174006, БИК ККМFKZ2A, банк коды 070, БСН 120240011849, КБЕ 11, КНП 171, ҚР Қаржы министрлігінің «Қазынашылық комитеті» ММ. Тендерге қатысу үшін қажетті құжаттар тізбесі: - тендерге қатысуға өтініш, онда тендерге қатысуға үміткердің келісімі жəне оның тендер шартын орындау бойынша міндеттемесі

мен тиісті шартты жасауы қамтылады; - жапсырылған конвертке салынған ай сайынғы жалдау ақысы бойынша ұсыныс; - кепілді жарнаның аударылғандығын растайын төлем тапсырмасының көшірмесі; - өтініш беру сəтінде салық берешегінің болмауы туралы салық органынан анықтама; 1) заңды тұлғалар үшiн – салыстыру үшiн мiндеттi түрде түпнұсқасын ұсына отырып мемлекеттік тiркеу (қайта тiркеу) туралы куəлiктiң, құрылтай құжаттарының (құрылтай шарты мен жарғы) не көрсетiл ген құжаттардың жəне нотариалды куəландырылған көшiрмелер; акционерлік қоғамдар үшін – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімінен көшірме; - жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін – серіктестік қатысушыларының тізілімінен көшірме (серіктестік қатысушыларының тізілімін жүргізу жағдайында); - шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдеріне аударылып нотариалды расталған құрылтай құжаттар. Мүлікті жалға беруге шарт жасау мерзімі – баланс ұстаушымен келісім бойынша одан əрі ұзарту мүмкіндігімен. Мүліктік жалдау шартын жасау мерзімі – 27.03.2014 ж. бастап 25.03.2015 ж. дейін. Тендер жеңімпазымен шарт тендер хаттамасына қол қойылған күннен бастап күнтізбелік 10 күннен кешіктірмей жасалады. Өтініштер қабылдау жалға берушінің мекенжайына құжаттарды тігілген түрінде, беттері нөмірленген жəне мөрленіп (жеке тұлға үшін, егер мұндай болса) тапсыру жағдайында ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2014 жылғы 20 наурызда сағат 16.00де аяқталады. Өтінімдер мына мекенжайда қабылданады: Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 75, 115-бөлме. Анықтама алу телефондары: 501-511, 500-510 (факс).


www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 28 наурызда сағат 11.00ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукционға мына республикалық меншіктегі нысан қойылады: 1. «Mercedes-Benz 500s» маркалы автокөлік, м/н 186 RA 01, 2000 жылы шығарылған, қорап № WDB2200751A214623, баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің шаруашылық басқармасы» РМК, мекенжай: Астана қаласы, Бигелдинов к-сі, 10 а. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 398 600 теңге, кепілді жарна – 59 790 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға мына республикалық меншіктегі нысандар қойылады: 1. «Газ 2705 242» маркалы автокөлік, м/н Z 859 AU, 2004 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 42150K40502560, қорап № 27050040108797, баланс ұстаушы – Астана қаласындағы «Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасы» РММ, мекенжай: Астана қаласы, Достық көшесі, 11. Алғашқы бағасы – 826 000 теңге, бастапқы бағасы – 4 130 000 теңге, ең төменгі бағасы – 240 158 теңге, кепілді жарна – 123 900 теңге. 2. «Ford Transit» маркалы автокөлік, м/н Z 397 CC, 2004 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 3M59894, қорап № NMOJXXTTFJ3M59894, баланс ұстаушы – Астана қаласындағы «Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасы» РММ, мекенжай: Астана қаласы, Достық көшесі, 11. Алғашқы бағасы – 1 839 000 теңге, бастапқы бағасы – 9 195 000 теңге, ең төменгі бағасы – 534 687 теңге, кепілді жарна – 275 850 теңге. 3. «ВАЗ 21213» маркалы автокөлік, м/н Z 149 DD, 2003 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 7182604, қорап № XTA21213031722626, баланс ұстаушы – «Қазақ стан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің Астана қаласы бойынша аумақтық инспекциясы» ММ, мекенжай: Астана қаласы, Кравцов көшесі, 26. Алғашқы бағасы – 378 000 теңге, бастапқы бағасы – 1 890 000 теңге, ең төменгі бағасы – 109 903 теңге, кепілді жарна – 56 700 теңге. 4. «Hyundai Sonata» маркалы автокөлік, м/н 950 AA 01, 2006 жылы шығарылған, қозғалтқыш № G4KC6238367, қорап № KMHET41CP6A192775, баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникациялар министрлігі» ММ, мекенжай: Астана қаласы, Кемеңгер көшесі, 96. Алғашқы бағасы – 2 357 000 теңге, бастапқы бағасы – 11 785 000 теңге, ең төменгі бағасы – 685 295 теңге, кепілді жарна – 353 550 теңге. 5. «Газ 31105 501» маркалы автокөлік, м/н Z 831 DC, 2007 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 4LDOHC327610443, қорап № 31105070154379, баланс ұстаушы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК, мекенжай: Астана қ., Күйші Дина к-сі, 29/1. Алғашқы бағасы – 441 000 теңге, бастапқы бағасы – 2 205 000 теңге, ең төменгі бағасы – 128 220 теңге, кепілді жарна – 66 150 теңге. 6. «Chevrolet Lacetti» маркалы автокөлік, м/н Z 826 DC, 2007 жылы шығарылған, қозғалтқыш № F16D3909841K, қорап № KL1NF196E7K677433, баланс ұстаушы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК, мекенжай: Астана қ., Күйші Дина к-сі, 29/1. Алғашқы бағасы – 459 000 теңге, бастапқы бағасы – 2 295 000 теңге, ең төменгі бағасы – 133 454 теңге, кепілді жарна – 68 850 теңге. 7. «Газ 22171 5104» маркалы автокөлік, м/н Z 879 AU, 2004 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 40630C43085252, қорап № 22171040120140, баланс ұстаушы – «Травматология жəне ортопедия ғылымизерттеу институты» РМК, мекенжай: Астана қ., Абылай хан к-сі, 15а. Алғашқы бағасы – 961 000 теңге, бастапқы бағасы – 4 805 000 теңге, ең төменгі бағасы – 279 409 теңге, кепілді жарна – 144 150 теңге. 8. «Ваз 21310» маркалы автокөлік, м/н 822 AA 01, 2002 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 7068945, қорап № XTA21310020041086, баланс ұстаушы – «Ветеринария жөніндегі ұлттық референттік орталық» РМК, мекенжай: Астана қаласы, Абайдың 150 жылдығы к-сі, 22/3. Алғашқы бағасы – 387 000 теңге, бастапқы бағасы – 1 935 000 теңге, ең төменгі бағасы – 112 520 теңге, кепілді жарна – 58 050 теңге. 9. «Ваз 21310» маркалы автокөлік, м/н 865 AA 01, 2003 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 7176410, қорап № XTA21310030046977, баланс ұстаушы – «Ветеринария жөніндегі ұлттық референттік орталық» РМК, мекенжай: Астана қаласы, Абайдың 150 жылдығы к-сі, 22/3. Алғашқы бағасы – 556 000 теңге, бастапқы бағасы – 2 780 000 теңге, ең төменгі бағасы – 161 656 теңге, кепілді жарна – 83 400 теңге. 10. «Уаз 31512» маркалы автокөлік, м/н 871 AA 01, 1995 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 42180050601461, қорап №

ТОО26163, баланс ұстаушы – «Ветеринария жөніндегі ұлттық референттік орталық» РМК, мекенжай: Астана қаласы, Абайдың 150 жылдығы к-сі, 22/3. Алғашқы бағасы – 207 000 теңге, бастапқы бағасы – 1 035 000 теңге, ең төменгі бағасы – 60 185 теңге, кепілді жарна – 31 050 теңге. 11. «Hyundai H 100» маркалы автокөлік, м/н Z 651 AH, 1996 жылы шығарылған, қозғалтқыш № G4CST101328, қорап № KMJFD27GPVU305390, баланс ұстаушы – «Трансфузиология ғылыми-өндірістік орталығы» РМК, мекенжай: Астана қаласы, Керей-Жəнібек хандар к-сі, 10. Алғашқы бағасы – 1 128 000 теңге, бастапқы бағасы – 5 640 000 теңге, ең төменгі бағасы – 327 965 теңге, кепілді жарна – 169 200 теңге. 12. «Газ 322132 220» маркалы автокөлік, м/н Z 370 RD, 2004 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 4215CP41201942, қорап № 32210050155550, баланс ұстаушы – «Трансфузиология ғылыми-өндірістік орталығы» РМК, мекенжай: Астана қаласы, Керей-Жəнібек хандар к-сі, 10. Алғашқы бағасы – 593 000 теңге, бастапқы бағасы – 2 965 000 теңге, ең төменгі бағасы – 172 414 теңге, кепілді жарна – 88 950 теңге. 13. «Volkswagen Passat» маркалы автокөлік, м/н 460 ADM, 2003 жылы шығарылған, қозғалтқыш № AZM111642, қорап № WVWZZZ3BZ4P099747, баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Парламенті шаруашылық басқармасының автошаруашылығы» РМК, мекенжай: Астана қаласы, Е9-62 к-сі, 9. Алғашқы бағасы – 1 298 000 теңге, бастапқы бағасы – 6 490 000 теңге, ең төменгі бағасы – 377 392 теңге, кепілді жарна – 194 700 теңге. 14. «Газ 322132 224» маркалы автокөлік, м/н C 086 PK, 2001 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 4215CP11103696, қорап № 32210010053147, баланс ұстаушы – «Қаржы полициясы академиясы» ММ, мекенжай: Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Қосшы кенті. Алғашқы бағасы – 227 000 теңге, бастапқы бағасы – 1 135 000 теңге, ең төменгі бағасы – 66 000 теңге, кепілді жарна – 34 050 теңге. 15. «Nissan Civilian» маркалы автокөлік, м/н С 939 AL, 1996 жылы шығарылған, қозғалтқыш № 875930, қорап № JN10NGW40Z0200259, баланс ұстаушы – «Қаржы полициясы академиясы» ММ, мекенжай: Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Қосшы кенті. Алғашқы бағасы – 617 261 теңге, бастапқы бағасы – 3 086 305 теңге, ең төменгі бағасы – 179 468 теңге, кепілді жарна – 92 589 теңге. Сауда-саттықтың ағылшын əдiсiн қолдана отырып аукционды өткiзу кезiнде жекешелендiру нысанының бастапқы бағасы алғашқы бағаға тең. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2014 жылғы 26 наурызда сағат 11.00-де аяқталады. Кепілді жарна «Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің мына депозиттік шотына төленеді: KZ880705012170181006, БСК KKMFKZ2A, БСН 120340010824, «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті» ММ банкіне, СТН 620300352948, КБЕ-11, КНП-171. Департаменттің депозиттік шотына кепілді жарнаның уақытылы түсу мақсатында өтініштерді қабылдау аяқталғанға дейін үш күн кешіктірмей төлеуге кеңес береміз. Электрондық аукционға қатысу үшін мыналарды: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Электрондық аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондай-ақ банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтаманың, сондай-ақ банктен банктік шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; 2) қатысушының кепілді жарна сомасын аударғанын растайтын банк белгісі бар төлем құжатының; 3) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін

куəландыратын құжаттың,сондай-ақ заң ды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелерін қоса бере отырып, электрондық аукционға қатысуға нысан бойынша қатысушының ЭЦҚ қойылған (сканерленген) электрондық өтінімді (бұдан əрі – электрондық өтінім) Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/ немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі Қағидада белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілмеген болып танылады; 2) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі осы Қағидада белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға артады. Жекешелендіру нысаны бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукцион өткізілген болып танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы Қағидаға сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілген болып танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда электрондық аукцион өткізілмеген болып танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері электрондық аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Электрондық аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Астана қаласы, Əуезов көшесі, 14 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте электрондық аукционның жеңімпазы салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көрсетілген құжаттардың көшірмелерін не болмаса нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырылғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7172) 32-13-33, 32-44-82 телефондары арқылы алуға болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 27 наурызда сағат 15.00-де мемлекеттік республикалық мүлік нысандарын мүліктік жалға беру жөніндегі тендер өткізеді. Тендер мына мекенжайда болады: Астана қаласы, Əуезов көшесі, 14-үй. Тендерге ұсынылады: № 1 лот – Астана қаласы, Бейбітшілік көшесі, 4-үй мекенжайында орналасқан, жалпы көлемі 211,2 ш.м. кеңсе үй-жайы, баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқармасы» ММ; № 2 лот – Астана қаласы, Республика даңғылы, 52-үй мекенжайында орналасқан, жалпы көлемі 12,0 ш.м. банктiк операцияларды жүзеге асыру үшiн үй-жайы, баланс ұстаушы – «Астана қаласы бойынша салық департаменті» ММ; № 3 лот – Астана қаласы, Жұбанов көшесі, 16-үй мекенжайында орналасқан, жалпы көлемі 12,0 ш.м. банктiк операцияларды жүзеге асыру үшiн үй-жайы, баланс ұстаушы – «Астана қаласы бойынша салық департаменті» ММ. Бастапқы жалдау ақысы айына: № 1 лот – 418 034 теңге; № 2 лот – 31 253 теңге; № 3 лот – 31 253 теңге. Мүлікті жалдау (жалға алу) ақысына коммуналдық қызметтер үшін төлемдер, ағымдағы жəне күрделі жөндеуге есептеулер, нысанға қызмет көрсету үшін төлемдер енгізілмейді. Бұл төлемдерді жалдаушы тікелей ведомстволық күзетке, пайдалану, коммуналдық, санитарлық жəне басқа да қызметтерге төлейді немесе баланс ұстаушымен келісімшарт бойынша төлейді. Мүлікті жалға беру шартын жасасу мерзімі, баланс ұстаушының келісімі бойынша одан əрі ұзарту мүмкіндігімен 1 жыл. Тендер талаптары: 1. Бастапқы жалдау ақысынан төмен емес жалға төлеу ақысы бойынша ұсыныстар. 2. Жалға алу уақытына үй-жайдың пайдалану бейінін сақтау. 3. № 1 лот бойынша: əкімшілік ғимаратына рұқсатнама режімін сақтау. Тендер жеңімпазын таңдау өлшемдері Тендер комиссиясының шешімі бойынша нысан үшін жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сай келетін

тендерге қатысушы тендер жеңімпазы деп танылады. Тендер өткізу ережелері Тендер өтетін күні отырыста тендер комиссиясы тендерге қатысушылардың ұсыныстары бар ішкі конверттерді ашады жəне олардың ұсыныстарын жариялайды. Конверттерді ашу алдында комиссия олардың бүтіндігін тексереді, бұл ішкі конверттерді ашу хаттамасында тіркеледі. Конверттерді ашу жəне ұсыныстарды жариялау кезінде тендерге қатысушылар немесе олардың уəкілетті өкілдері қатыса алады. Тендер комиссиясының шешімі бойынша нысан үшін жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сай келетін тендерге қатысушы тендер жеңімпазы деп танылады. Тендер қатысушысы ретінде тіркелу үшін мыналарды ұсыну қажет: 1) үмiткердiң тендерге қатысуға келiсiмiн жəне оның тендер шарттарын орындау мен шарт жасасу жөнiндегi мiндеттемелерiн қамтитын тендерге қатысуға өтiнiштi; 2) желiмделген конвертте тендердiң шарттары бойынша ұсыныстарды; 3) заңды тұлғалар үшiн – салыстыру үшiн мiндеттi түрде түпнұсқасын ұсына отырып, мемлекеттiк тiркеу (қайта тiркеу) туралы куəлiктiң, құрылтай құжаттардың (құрылтай шарты мен жарғы) жəне салық төлеушi куəлiгiнiң көшiрмелерiн не көрсетiлген құжаттардың жəне нотариалды куəландырылған көшiрмелерiн; жеке тұлғалар үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, салық төлеуші куəлігінің жəне үй кітапшасының көшірмелерін не құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін; 4) акционерлiк қоғамдар үшiн – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тiзiлiмiнен үзiндi-көшiрменi;

жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктер үшiн – серiктестiкке қатысушылар тiзiлiмiнен үзiндi-көшiрменi (серiктестiкке қатысушылардың тiзiлiмi жүргiзiлген жағдайда); 5) шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдеріне нотариалды куəлан дырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарын; 6) кепiлдi жарнаның аударылғанын растайтын төлем тапсырмасының көшiрмесiн; 7) өтiнiш беру сəтiне салықтық берешегi жоқ екенi туралы салық органының анықтамасын беруi қажет. Тендерге қатысу үшін тілек білдіргендерден өтініштерді қабылдау жəне оларды тіркеу құжаттардың толық жинағы бар болған жағдайда ғана жүргізіледі. Өтінімдер ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2014 жылғы 26 наурызда сағат 15.00де аяқталады. Кепілді жарналар Астана қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің – БСК KZ880705012170181006, БЖК KKMFKZ2A, БСН 120340010824, ҚР ҚМ Қазынашылық комитетінің банкі, ТБЖ-171, ММ коды 2170181 есептік шотына енгізіледі. Кепілді жарналардың мөлшері: № 1 лот бойынша – 220 018 теңге; № 2 лот бойынша – 12 501 теңге; № 3 лот бойынша – 12 501 теңге. Тендердің өткізілуі, тендерге қатысу үшін өтінімдер мен тендерлік құжаттамалардың топтамасын қабылдау мына мекенжайда жүргізіледі: Астана қаласы, Əуезов к-сі, 14-үй, № 2 бөлме. Құжаттарды қабылдау жəне тендерге қатысушыларды тіркеу тендер өт кізу туралы хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне тендер өткізілгенге дейін бір жұмыс күні бұрын аяқталады. Тендердің өткізілуі жөнінде қосымша ақпаратты 8 (7172) 32-73-23, 32-89-20 телефондары арқылы немесе www.gosreestr.kz сайтынан алуға болады.

Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 5-кіреберіс. Байқау кеңесі мүшелерінің бос лауазымдарының орындарына конкурс жариялайды;

050022, Алматы қаласы, Абай даңғылы, 91, Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігінің «Қазақ онкология жəне радиология ғылыми-зерттеу институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кəсіпорын. Іс-əрекеттің негізгі мақсаты онкологиялық аурулармен ауырған науқастарға медициналық көмек көрсету жəне онкологиялық науқастану барысында медициналықұйымдастыру, диагностикалық жəне емдеу технологияларын жетілдірудің өзекті мəселелері бойынша ғылыми-зерттеулерді орындау болып табылады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім, сондай-ақ мына талаптардың бірінің болуы: Жетекшілік жұмысындағы тəжірибесі (заңды тұлғаның жетекшісі немесе оның орынбасары) білім беру немесе денсаулық сақтау саласында бес жылдан кем болмауы тиіс; білім беру немесе денсаулық сақтау саласында он жылдан кем емес жұмыс тəжірибесі; білім беру немесе денсаулық сақтау саласында қоғамдық бірлестік мүшесінің болуы. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттар тізбесі: 1) Конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2) Мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі түйіндеме; 3) Еркін үлгіде жазылған өмірбаян; 4) Үміткердің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 5) Жоғары білімі туралы құжатының көшірмесі; 6) Еңбек кітапшасының көшірмесі (ол бар болғанда), немесе еңбек шартының көшірмесі немесе соңғы жұмыс орнынан жұмысқа қабылдануы жəне еңбек шартының тоқтатылуы туралы бұйрықтарының көшірмесі; 7) Сотталмағандығын жəне жемқорлық құқық бұзушылығының жоқтығын растайтын құжаттар; Конкурсқа қатысушы оның біліміне, жұмыс тəжірибесіне жəне кəсіби деңгейіне қатысты қосымша ақпарат ұсынуы мүмкін (біліктілігін арттырғандығы, ғылыми дəрежелер мен атақтардың берілуі туралы құжаттардың көшірмелері, ғылыми жарияланымдар, алдыңғы жұмыс орнындағы жетекшілердің ұсыныстары). Үміткер конкурстық сұранымның түпнұсқасын конвертке жауып, оны «ТҮПНҰСҚА» деп белгілейді. Бұл конвертте үміткердің тегі, аты, əкесінің аты жəне мекенжайы көрсетілуі тиіс. Бұдан кейін конверт ішкі конвертпен жабылады. Ішкі жəне сыртқы конверттерде болуы тиіс: а) Шақыруда көрсетілген мекенжай немесе мерзімдік баспасөзде көрсетілген ақпарат тиісті саланың уəкілетті органының мекенжайына жолданған болуы; b) «Байқау кеңесі мүшелерінің конкурсы - мемлекеттік кəсіпорынның байқау кеңесінің мүшелері» жəне «2014 жылдың «4» сəуірдегі сағат 10.00 минутке дейін АШЫЛМАСЫН». Конкурсқа қатысуға тілек білдірген тұлғалардан құжаттарды қабылдау мерзімі бұқаралық ақпарат құралдарында конкурс өткізу туралы хабарландыруды орналастырған күннен бастап анықталады. Конкурсқа қатысуға тілек білдірген тұлғалардан құжаттарды қабылдау мерзімі бұқаралық ақпарат құралдарында конкурс өткізу жарияланған күннен бастап отыз күнтізбелік күн өткен соң аяқталады. Анықтама телефондары: 8 (7172) 743 661; 743 239.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ 2014 жылғы 26 наурызда сағат 10.00-ден www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің вебпорталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылығы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1. ҚР ДСМ МСЭҚК «Солтүстік Қазақстан облыстық санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК теңгеріміндегі 1954 жылы салынған, жалпы алаңы 58,7 ш.м. ғимарат. Орналасқан жері: СҚО, Жамбыл ауданы, Пресновка а., Шайкин к-сі, 47. Алғашқы баға – 511 876 теңге. Бастапқы баға – 5 118 760 теңге. Ең төменгі баға – 158 186 теңге. Кепілді жарна – 76 781 теңге. 2. ҚР ДСМ МСЭҚК «Солтүстік Қазақстан облыстық санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК теңгеріміндегі 1963 жылы салынған, жалпы алаңы 91,5 ш.м. ғимарат. Орналасқан жері: СҚО, Уəлиханов ауданы, Кішкенекөл а., Гагарин к-сі, 86. Алғашқы баға – 946 474 теңге. Бастапқы баға – 9 464 740 теңге. Ең төменгі баға – 292 490 теңге. Кепілді жарна – 141 971 теңге. 3. ҚР ДСМ «Сот медицинасы орталығы» РМҚК теңгеріміндегі 2002 жылы шығарылған, м/н Т 776 AU, Уаз396292 автомашинасы. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Рига к-сі, 102. Алғашқы баға – 827 000 теңге. Бастапқы баға – 8 270 000 теңге. Ең төменгі баға – 255 569 теңге. Кепілді жарна – 124 050 теңге. 4. ҚР ҚОҚМ «Қазгидромет» РМК теңгеріміндегі 1996 жылы шығарылған, м/н Т 841 BW, Daewoo Nexia автомашинасы. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Парк к-сі, 57А. Алғашқы баға – 278 100 теңге. Бастапқы баға – 2 781 000 теңге. Ең төменгі баға – 85 942 теңге. Кепілді жарна – 41 715 теңге. 5. ҚР ҚОҚМ «Қазгидромет» РМК теңгеріміндегі 2001 жылы шығарылған, м/н Т 857 BW, Волга Газ 3110 автомашинасы. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Парк к-сі, 57А. Алғашқы баға – 230 000 теңге. Бастапқы баға – 2 300 000 теңге. Ең төменгі баға – 71 077 теңге. Кепілді жарна – 34 500 теңге. 6. ҚР ЭҚСЖА «Солтүстік Қазақстан облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы)» ММ теңгеріміндегі 2005 жылы шығарылған, м/н Т 057 BW, Ваз 21140 автомашинасы. Орналасқан жері: СҚО, Петропавл қ., Интернационал к-сі, 60. Алғашқы баға – 451 600 теңге. Бастапқы баға – 4 516 000 теңге. Ең төменгі баға – 139 559 теңге. Кепілді жарна – 67 740 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер электронды аукцион басталған сəттен бастап бес минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi электрондық аукционда жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру нысанының бастапқы бағасы осы Қағиданың 36-4-тармағына сəйкес белгiленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейiн бес минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру нысанын сатып алуға ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгiленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендiру нысанын сатып алуға ниетiн бiрiншi болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдiсi бойынша электрондық аукцион жеңiмпазы болып танылады жəне осы жекешелендiру нысаны бойынша электрондық аукцион өткiзiлген болып танылады; 3) егер жекешелендiру нысанының бағасы белгiленген ең төменгi мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамаса, онда электрондық аукцион өткiзiлмеген болып танылады. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне электрондық аукцион басталғанға дейін қырық сегіз сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММнің «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің «Солтүстік Қазақстан облысы бойынша қазынашылық департаменті» ММ-нің

КZ300705012170177006 депозиттік шотына енгізіледі, БСК ККМ ҒКZ2А, БСН 120240018658, КБЕ 11, белгіленген төлем коды 171. Назар аударыңыз! Сатушының электрондық өтiнiмдi қабылдаудан бас тартуы үшiн қатысушының хабарламада көрсетiлген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ жеке жəне заңды тұлғаның электрондық өтiнiмi мен құжаттарын қарау мерзiмi аяқталғанға дейiн саудасаттықты өткiзу туралы хабарламада көрсетiлген кепiлдi жарнаның сатушы ның шотына түспеуi негiз болып табылады. Департаменттің депозиттік шотына кепілді жарнаның уақытылы түсу мақсатында қабылдау аяқталғанға дейін үш күн кешіктірмей төлеуге кеңес береміз. Электрондық аукционға қатысу үшін мыналарды: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Электрондық аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондай-ақ банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтаманың, сондай-ақ банктен банктік шоттың баржоғын растайтын анықтаманың; 2) қатысушының кепілді жарна сомасын аударғанын растайтын банк белгісі бар төлем құжатының; 3) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың; шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/ немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері электрондық аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Электрондық аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Электрондық аукционның жеңімпазы салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көрсетілген құжаттардың көшірмелерін не болмаса нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырылғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Петропавл қаласы, Совет көшесі, 34, 2-қабат, № 11 бөлме мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Электрондық аукцион өткізу жөніндегі қосымша ақпаратты 8 (7152) 46-05-84, 46-20-38 телефондары жəне www.gosreestr.kz сайты арқылы білуге болады.

«Урицкий орман шаруашылығы мекемесі» КММ газеттің 2014 жылғы 28 ақпандағы № 41 (28265) санында жарияланған хабарландыруына мынадай түзету енгізіп: № 4 лоттың І бөліміндегі 10 жыл мерзімге сөзін 49 жыл мерзімге деп ауыстырылып оқылуын жəне тендер 2014 жылғы 1 сəуірде сағат 11-де өткізіледі деп оқылуын сұрайды, одан əрі бұрынғы мəтін бойынша.

11

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы мына мүлікке сауда-саттық жариялайды: Лот №1 – «CEE Retail» ЖШС-ға тиесілі «Arena S» (Арена S) ЖШС-ның жарғылық капиталындағы жалпы мөлшерден 24,9 % (жиырма төрт бүтін оннан тоғыз пайыз) құрайтын «Arena S» (Арена S) ЖШС-ның жарғылық капиталындағы үлес. Бастапқы баға – 3 384 000 000 (үш миллиард үш жүз сексен төрт миллион) теңге. Сауда-саттық əдісі – ағылшын. Кепілді жарна – 110 000 000 (жүз он миллион) теңге. Кепілді жарна «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасының шотына енгізілуі тиіс, төменде көрсетілген деректемелер бойынша. Аукционға (сауда-саттыққа) қатысуға тілек білдіруші үміткерлер (заңды тұлғалар) мына құжаттарды тапсыруы қажет: 1) Заңды тұлға өкілінің жеке куəлігі; 2) Өкілге берілетін сенімхат (егер ол бірінші басшы болып табылмайтын болса), заңды тұлғаның мөрімен расталған; 3) Кепілді жарнаның енгізілгендігін растайтын төлем құжаты; 4) Құрылтайшы құжаттардың жəне заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің нотариат куəландырған көшірмелері/немесе заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы анықтама; 5) Бірінші басшыны тағайындау туралы жалғыз Қатысушының (акционердің / Директорлар кеңесінің шешімін) Қатысушылардың жалпы жиналысы хаттамасының көшірмесі; 6) Кепілдегі мүлікті сатып алу бойынша мəміле өткізуге рұқсат туралы директорлар кеңесінің/жалғыз қатысушының шешімін қабылдау туралы қатысушылардың (акционердің) жалпы жиналысының хаттамасынан көшірме (оның ішінде ірі мəміле жөнінде). 7) Заңды тұлғаның статистикалық карточкасы, ҚҚС бойынша есепке қою туралы куəлік жəне СТН (нотариалды куəландырылған көшірмесі). Үміткерлер (жеке тұлғалар) үшін: 1) Жеке куəлік; 2) Кепілді жарнаның енгізілгендігін растайтын төлем құжаты. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер Алматы қ., Абай д-лы, 109В, 1004-бөлмеде 2014 жылғы 17 наурызда сағат 18.00-ге дейін қабылданады. Сауда-саттық ағылшын əдісімен 2014 жылғы 18 наурызда сағат 10.00-де мына мекенжайда болады: Алматы қ., Абай д-лы, 109В, 1000-бөлме. Сауда-саттық аяқталғаннан кейін түпкілікті баға ұсынған сауда-саттық қатысушысы банктің чек түріндегі немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген басқа қолма-қол ақшаның толық көлемінде сатып алу сомасын он жұмыс күні ішінде есеп айырысу тəсілімен енгізуі қажет. Сенім білдірілген тұлғаның деректемелері: «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың сенім білдірілген тұлғасы Шаймерденов Бахытжан Сенбекұлы, Алматы қ., Абай д-лы, 109В, шот KZ 406010011286000046, БИН HSBKKZKX, СТН 600200048129, КБЕ 14. Сауда-саттық өткізу мəселесі бойынша анықтама алу телефондары: 8 (727) 330 17 83, 330 17 57. «АТФБанк» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫ АКЦИОНЕРЛЕРІНІҢ НАЗАРЫНА! «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесі 2014 жылғы 07 сəуірде «АТФБанк» акционерлік қоғамы акционерлерінің жылдық жалпы жиналысы (бұдан əрі - «АЖЖЖ») өтетіні туралы хабарлайды. Акционерлік қоғамның толық атауы: «АТФБанк» акционерлік қоғамы. Қоғамның атқарушы органының орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, 050000, Алматы қ., Фурманов к-сі, 100. АЖЖЖ өткізілетін күн: 2014 жылғы 07 сəуір. АЖЖЖ басталу уақыты: 11 сағат 00 минут (Алматы уақыты бойынша). АЖЖЖ өткізілетін жер: Қазақстан Республикасы, 050000, Алматы қ, Панфилов к-сі, 98. АЖЖЖ-ға қатысушыларды тіркеуді бастау уақыты: 2014 жылғы 07 сəуір, 10 сағат 45 минут (Алматы уақыты бойынша). АЖЖЖ-ға қатысушыларды тіркеуді аяқтау уақыты: 2014 жылғы 07 сəуір, 10 сағат 45 минут (Алматы уақыты бойынша). Кворум болмаған жағдайда, АЖЖЖ қайталап 2014 жылғы 08 сəуір, 11 сағат 00 минутте (Алматы уақыты бойынша) мына мекенжайда өтеді: Қазақстан Республикасы, 050000, Алматы қ., Панфилов к-сі, 98. Қайталап өткізілетін АЖЖЖ-ға қатысушыларды тіркеуді бастау уақыты: 2014 жылғы 08 сəуір, 10 сағат 00 минут (Алматы уақыты бойынша). Қайталап өткізілетін АЖЖЖ-ға қатысушыларды тіркеуді аяқтау уақыты: 2014 жылғы 08 сəуір, 10 сағат 45 минут (Алматы уақыты бойынша). АЖЖЖ-ға қатысуға құқылы «АТФБанк» АҚ акционерлерінің тізімін жасау күні: 2014 жылғы 20 наурыз, 00 сағат 00 минуттағы жағдай бойынша (Алматы уақыты бойынша). Күн тəртібі: 1) «АТФБанк» АҚ акционерлердің жылдық жалпы жиналысындағы күн тəртібін бекіту. 2) «АТФБанк» АҚ Жарғысына өзгертулер мен толықтырулар еңгізу. 3) «АТФБанк» АҚ 2013 жылғы аудиттелген шоғырландырылған қаржылық есептілікті бекіту. 4) «АТФБанк» АҚ 2013 жылғы таза табысын бөлу тəртібін бекіту. 5) «АТФБанк» АҚ акциялары бойынша дивидендтерді төлеу туралы шешім қабылдау. 6) Акционерлердің «АТФБанк» АҚ жəне оның лауазымды тұлғаларының əрекеттеріне жəне оларды талқылау нəтижелеріне жүгінуі туралы мəселені қарау. 7) Акционерлерге 2013 жылғы «АТФБанк» АҚ Басқарма мүшелері жəне Директорлар кеңесі мүшелерінің сыйақы мөлшерлері туралы ақпарат беру. 8) Директорлар кеңесінің 2013 қаржылық жыл ішіндегі қызметі туралы есебін бекіту. Акционерлер АЖЖЖ-дың күн тəртібіндегі мəселелер бойынша материалдармен 2014 жылғы 26 наурыз 2014 жылғы 05 сəуір аралығында, 09 сағат 00 минуттан 18 сағат 00 минутқа (Алматы уақыты бойынша) дейін, түскі үзіліс 13 сағат 00 минуттан 14 сағат 00 минутқа дейін, Директорлар кеңесінің аппаратында төмендегі мекенжай бойынша таныса алады: Қазақстан Республикасы, 050000, Алматы қ., Панфилов к-сі, 98, «АТФБанк» АҚ. Анықтамалық ақпаратты мына телефондар бойынша алуға болады: (+7727)2583000, іш.тел. 1926 немесе 1672. «АТФБанк» АҚ Директорлар кеңесі.

«АрселорМиттал Теміртау» АҚ 2014 жылғы наурыз айында Көмір департаментінің жəне «Өркен» ЖШС-нің нысандары бойынша күзет қызметтерін ұсынуға тендер өткізуге ниетті. Алдын ала іріктеу ресімдерін өткізуге байланысты «АрселорМиттал Теміртау» АҚ əкімшілігі тендерге қатысуға ниет туралы хабарласуды жəне күзет агенттігі туралы ақпараттық анықтамаларды 2014 жылғы 15 наурызға дейінгі мерзімде мына электронды пошта бойынша тапсыруды сұрайды: Tatiana.Khrol@ arcelormittal.com көшірмесімен Konstantin.Gorban@arcelormittal.com-ға. «Сары-Арқа» даму қоры» корпоративтік қоры Астана қаласында Қазақ ұлттық хореография академиясы кешенінің құрылысын «толық аяқтау» бойынша жобалау мен салу туралы конкурс өткізетіндігі жөнінде хабарлайды. Конкурс өткізуге келесі мерзімдер белгіленген. Конкурсқа қатысу үшін өтінімді тапсыру мерзімі – 2014 жылдың 17 наурызынан ерте емес, бірақ 2014 жылғы 20 наурызда 15 сағат 00 минуттан кеш емес. Конкурс өткізу күні – 2014 жылдың 03 сəуірі. Конкурс бастамашысының байланысы: мекенжайы: Астана қ., Бейбітшілік к-сі, 4-үй, 602-бөлме. Телефон: +7 (7172) 75-25-67.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ұжымы белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткері Оралбай Əбдікəрімұлы Əбдікəрімовке ағасы Болат ƏБДІКƏРІМҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің ректораты, Магистратура жəне PhD докторантура институты филология мамандықтары кафедрасының ұжымы университетте ұзақ жыл қызмет атқарған педагогика ғылымдарының докторы, профессор Тазагүл Мұқашқызына жұбайы, белгілі ғалым Болат ƏБДІКƏРІМҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Микробиология жəне вирусология институтының басшылығы мен ұжымы белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткері Оралбай Əбдікəрімұлы Əбдікəрімовке ағасы Болат ƏБДІКƏРІМҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің ұжымы техникалықкəсіптік білім беру ісінің білікті ұйымдастырушысы, Халықаралық ақпарат жəне кəсіптік білім беру академиясының академигі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Болат Əбдікəрімұлы ƏБДІКƏРІМОВТІҢ дүниеден озуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Ақмола облысының білім басқармасы жəне «Ақмола облысы жəне Астана қаласының білім жəне ғылым қызметкерлерінің кəсіподағы» қоғамдық бірлестігі Қазақстан Педагогикалық ғылым академиясының академигі, кəсіптік-техникалық білім беру ісінің құрметті қызметкері, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Болат Əбдікəрімұлы ƏБДІКƏРІМОВТІҢ дүниеден озуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.Марқұмның жатқан жері жарық, топырағы торқа болсын. Қазақ мал шаруашылығы жəне мал азығы өндірісі ғылыми-зерттеу институтының ұжымы ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты Сейтпан Қабылғазыға інісі МƏДЕНИЕТТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Композиторлар одағы Оңдасын, Қуат, Ғалия Шілдебаевтарға інілері ДƏУЛЕТТІҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


12

www.egemen.kz

5 наурыз 2014 жыл

 Айтайын дегенім...

Балуанды баєалау да баќ Қожахан ЖАБАҒИЕВ,

Парламент Мəжілісінің депутаты.

Үстіміздегі жылы қазақтың халық композиторы, дала циркі нің негізін қалаушы, ұлттық ат спортының түрлі тəсілін жаңғыртушы өнерпаз, жауырыны жерге тимеген алып күш атасы Балуан Шолақ (шын аты Нұр мағамбет) Баймырзаұлының

Ќара шаѕыраќ

Жаћандыќ игі істердіѕ ўйытќысына айналды

дүниеге келгеніне 150 жыл толады. Балуан Шолақ – заманында қазақ əн өнерінің тамаша орындаушысы, насихатшысы бола жүріп, өзі де əн шығарып, қазақтың төл өнерін өркендетуге үлкен үлес қосқан сазгер. Ұлт мақтанышының жиырмаға жуық əні болғанымен, бүгінгі күнде оның халық арасындағы наси хаты көңіл көншіте бермейді. Ақындық қыры мүлде зерттелмеген. Тіпті, Балуан Шолақтың өмірбаяны жөніндегі зерттеулер əлі күнге нақтыланбаған. Əркім өз дегенімен жүр. Қазақ руханияты ғана емес, мəдениетінің де қалыптасуында зор орны бар тұлғаның дүниеге келген жері мен қайтыс болған жылына қатысты деректерді де əртүрлі айтып жүрміз. Сондай-ақ, ардақты азаматтың өз ұлты үшін жасаған күрескерлік қажыр-қайратын қазіргі ұрпақтың біле бермейтіні қынжылтады. Тіпті, болмысы бөлек, тұлғасы ерен ұлт айбынының ұлтазаттық көтерілісіндегі орны да анықталмаған. Көрнекті қаламгер Сəбит Мұқановтың «Балуан Шолақ» повесінде жəне белгілі жазушы, драматург Дулат Исабековтің «Жаужүрек» туындысында айтылған байламдар жеткіліксіз деп есептейміз. Сондықтан, əлі де ашылмаған қырлары көп даңқты балуан, əнші,

 Айбын

Тау атќыштары

ақын, халық композиторы Балуан Шолақтың 150 жылдығында осындай олқылықтардың орны шамалап болса да толықтырылар деген үмітіміз бар. Ұлт тарихында қайталанбас қадірліміздің өмірбаянын, шығармашылығын толық зерттеп, лайықты бағасын берсек, Елбасының халыққа арнаған Жолдауында көрсетілген жаңа қазақстандық патриотизмді қалыптастыру мен дамыту ісіне қосқан үлкен үлесіміз болар еді. Сондықтан Үкіметтің 1999 жылғы 28 қыркүйектегі «Мерейтойлар мен атаулы күндерді мерекелеу туралы» қаулысына сəйкес Балуан Шолақ (Нұрмағамбет) Баймырзаұлының 150 жылдығына орай билік орындарынан төмендегі іс-шаралардың орындалуына ықпал етуді сұраймыз. Бірінші – Алматы қаласындағы Балуан Шолақ спорт жəне мəдениет сарайының алдына Алаш арысының ескерткішін орнату. Екінші – Ақмола мен Жамбыл облыстарында Балуан Шолақтың мерейтойына орай ісшаралар өткізу. Үшінші – Астана немесе Алматы қалаларында тұғыры биік тұлғаның өмірі мен шығармашылығына арналған ғылыми-тəжірибелік конференция ұйымдастыру. Төртінші – атақты баба туралы көркем жəне деректі фильм түсіріп, республикалық телеарналардан көрсету. Елі еріне осындай игілікті істер атқарса, абыройы асады, мəртебесі көтеріледі.

«Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығына қарасты тау атқыштары бригадасында əртүрлі қызметтер арасында үздік мамандарды анықтау байқауы аяқталды.

Бөлімнің тəжірибелі офицерлері мен кəсіпқой сержанттарынан тұратын комиссия үш күн бойы келісімшарт бойынша əскери қызметшілердің арасынан неғұрлым сауатты мамандарды анықтады. Үздік маман атағына əскери бөлімнің 55 əскери қызметшісі қатысты. Байқау бағдарламасына олардың теориялық жəне тəжірибелік дағдысын тексеру енгізілді. Тау атқыштары бригадасының сержанты – 58395 əскери бөлімі сержанттық құраммен жұмыс жөніндегі бөлімше бастығы бірінші сыныпты сержант Қуандық Мадияров: – Байқаудың басты тапсырмасы – қатысушылардың жеке дайындығын тексеру негізінде мамандар мен бөлімше командирлерінің əскери-кəсіби тұрғыдағы дайындығын анықтау, – деп атап өтті. Сержанттардың кəсіби даярлық ережелеріне сəйкес байқау Қазақ стан Қарулы Күштерінің жарғылары, тактикалық-арнайы жəне атыс дайындығы, дене

д ю т отоэ

Ф

Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Мойынқұмдағы қар мен аяз сексеуілдерге де сор болды. «Сексеуіл-2014» жедел алдын алу ісшаралары барысында Құшаман ауылының тұрғыны Ернар Бұзаубаев ұсталды. Ол жас сексеуілдерді ешқандай рұқсат құжатсыз атшанаға тиеп алып келе жатыр екен. Мемлекеттік нөмірі жоқ «ГАЗ53» маркалы автокөлігінің қорабына 3 текше метр сексеуіл артқан жүргізушісі Ерлан Бекбосынов та өз əрекетін «ұрлық емес» деп айта алмады.

«Егемен Қазақстан».

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

«Егемен-ақпарат».

Сексеуілдіѕ де сўрауы бар

Қанат ЕСКЕНДІР,

АЛМАТЫ.

тəжірибелік жəне теориялық білімдерін көрсетті. – Біз бөлімдегі гранататқыш, атқыш, пулеметші, мерген, сапер, радиотелефоншы жəне көптеген мамандықтар арасынан үздік мамандарды анықтадық. Биылғы жауынгерлік жарыс «Кəсіпқойлық – армия негізі» ұранымен өтуде. Сол себепті, олардың бүгінгі жеңісі ертеңгі жеңістерінің бастауы, – деп атап өтті тау атқыштары бригадасының командирі, подполковник Қуанышбек Үштаев.

 Мəссаған!

Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде БҰҰ «Академиялық ықпал» бағдарламасының ғаламдық хабын ашу салтанаты болып өтті.

Қазақ мемлекетінің Біріккен Ұлттар Ұйымына мүшелікке қабылданған күні қарсаңында жеткен жағымды жаңалық – əл-Фараби университеті ғылым мен білім саласындағы халықаралық көшбасшы оқу ордасы ретінде танылып отыр. БҰҰ-ның əлемдік мойындауға жəне жүзеге асыруға ие болған адам құқығы, сауаттылық, тұрақты даму мен қақтығыстарды бейбіт жолмен шешу принциптеріне негізделген «Академиялық ық пал» бағдарламасына Қазақ университетінің Орталық Азия елдері жоғары оқу орындарының ішінде бірінші болып қосылуы ел өміріндегі елеулі оқиға десек болады. Оған «Global Classroom» бағдарламасын белсенді жүргізгені сеп болып отыр. Университет ректоры Ғалымқайыр Мұтанов салтанатты шара барысында жиылған көпшілікке БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мунның, Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың, БҰҰ жанындағы Қазақстан Республикасының Тұрақты өкілі Қайрат Əбдірахмановтың осы игі шараға орай жолдаған жеделхаттарын оқып берді. Сондай-ақ, Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар бойынша елшісі, Отанымыздың БҰҰ-дағы алғашқы тұрақты елшісі Ақмарал Арыстанбекова, Қазақстандағы БҰҰ Хатшылығының қоғамды ақпараттандыру басқармасының өкілі Влас ти мил Самек мырзалар университет оқытушылары мен студенттер алдында сөз сөйледі. Осы орайда айта кететін тағы бір жағымды жаңалық, алдағы мамыр айында ҚазҰУ-де əлемдік деңгейдегі ІІІ Азия университеттері ректорларының үлкен форумы өтеді. Ол Азия аймағындағы қауіпсіздік пен жарқын болашақ үшін интеграциялық үдерістің мықты қозғаушы күші болады деп жоспарлануда.

тəрбиесі, сап дайындығы, жаппай қырып-жою қаруынан қорғану сабақтары бойынша жүргізілді. Барлық пəндерден сынақ тапсыру үшін келісімшарт бойынша əскери қызметшілер плацта, тренажерлік сыныптарда жұмыс істеп, полигонға шықты. Бай қау барысында олар спорт да йындығы бойынша сынақ тапсырып, жеке қаруды бұзып жинауды жүргізді. Қысқа мерзім ішінде противогаздар мен жалпы əскери қорғаныш костюмдерін кию ден, сап дайындығынан

Мемлекеттік нөмірі Н 064 ЕDМ «ЗИЛ-131» маркалы автокөлігіне 4 текше метр сексеуіл өскіндерін тиеп алған Владимир Коноваловтың «кəсібі» де заңсыз болып шықты. Сондай-ақ, мемлекеттік нөмірі Н 532 NКМ «ГАЗ-53» маркалы автокөлігіндегі 3 текше метр балауса сексеуілдердің жастай солған «тағдыры» да осыған ұқсас. Бұл автокөліктің жүргізушісі Елжан Аханов та құқық қорғаушылар алдында адал еңбек етіп жүргенін айтып, ақтала алмады. Жамбыл облысы, Мойынқұм ауылы.

 Қылмыс

Пəтер тонаушылар ўсталды

Суретті түсірген Серік МАЙЕМЕРОВ.

 Оқиға

Жеті жасар ќыз отбасын ќўтќарып, ґзі ќаза тапты Солтүстік Қазақстан облысында 7 жасар қыз отбасын туралап келген ажалдың аранынан құтқарып, ал өзі отқа жанып кетті. Бұл жантүршігерлік оқыс оқиға Мағжан Жұмабаев ауданының Чистов ауылында орын алды. Түн ішінде үйде бықсып шығып жатқан түтіннің иісінен оянған қыз бала айналаны қаумалап бара жатқан жалынды көріп, əкесі мен шешесін орындарынан тұрғызады. Ал олар сол бойда жедел терезе əйнегін сындырып, басқа бөлмеде жатқан 2 ұл баланы дереу далаға шығарған. Өкінішке қарай, ересектер өздері сыртқа шығып алған соң ғана қыздарының іште қалып қойғанын байқайды. Бірақ бұл кезде өзінің қаһарына мініп алған өрт үйді түгел қаусырып, орап алған еді.

Сондықтан ішке қайта кіруге ешбір мүмкіндік болмайды. Шамасы, 7 жасар қыз тастай қараңғы мен қара түтіннің салдарынан тысқа шығар жолды таба алмай қалған сияқты. Тек келесі күні оның мүрдесі от толық басылғаннан кейін ғана күл қоқысы арасынан табылды. «Өрт сағат түнгі 2:25-те сөндірілді. Ал таңғы 5-тер шамасында түгел ауыздықталды. Оның нəтижесінде 2 жəне 12 жастағы екі бала жеңіл жарақат алып, оттың түтінінен уланып қалған. Қазір олар ауруханада жатыр. Жалын пештен шықты деген негізгі болжам бар. Демек, пешті салған кезде сақтық шараларын қолданбаған», – дейді облыстық төтенше жағдайлар департаментінің баспасөз хатшысы Евгений Журавлев. Руслан ИГІЛІК.

 Спорт Қазақстандық Галина Вишневская АҚШтың Преск Айл қаласында биатлоннан 7,5 шақырымға жүгіруден өткен жасөспірім қыздар арасындағы əлем чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.

Ақтөбе облысында бір тəулікте 5 пəтер тонаған күдіктілер ұсталды. Көршілес Қостанай облысынан келген 37-38 жас шамасындағы 3 жігіт 5 пəтердегі алтын бұйымдарды, бағалы киімдерді, тұрмыстық техникаларды жəне ақшаны қолды еткен. Олар пəтер иелерінің үйде жоқтығын пайдаланып, есікті бұзып ойындағыларын іске асырыпты. Жалпы, жыл басынан бері осы қалада 100-ден аса пəтер тонау дерегі тіркеліп, 4 қылмыстық топ қолға түскен.

Данияр ТҮЙМЕБАЙ.

Кїміс жїлдегер атанды Əмірхан АЛМАҒАНБЕТОВ, «Егемен Қазақстан».

Сочиде болып өткен Қысқы Олимпия ойындарына қатысқан Вишневская мəреге бұл жолы бірінші орын алған ресейлік Евгения Павловадан бар-жоғы 0,3 секунд қана қалып келді. Чемпионатта одан басқа қазақстандықтар Анастасия Кондратьева – 19, Александра Сасина – 38, Валентина Сауленко 44-орынға орналасты. Жарысқа барлығы 47 биатлоншы қатысқан болатын. Жасөспірім жігіттер арасында дəл осындай қашықтыққа жүгіруде америкалық Шон Доэрти бірінші орынға көтерілді. Жалпы айтқанда, қазақстандықтар арасындағы үздік Роман Еремин жеңімпаздан 38 секунд қалып, көмбе сызығын жетінші болып қиып өткен-ді. Келесі жерлесіміз Владислав Витенко – 10, Андрей Ларионов – 12, ал Владислав Миропольский 36-шы болды.

Бүгін «Егемен Қазақстанның» интернет-басылымынан (www.egemen.kz) мына хабарлармен таныса аласыздар: • Биылғы «Оскар» сыйлығының жүлдегерлері анықталды. • Билл Гейтс қайтадан əлемнің ең қалталы азаматы атанды. • Британия премьері кеңесшісінің балалар порнографиясына қатысы болуы мүмкін. • Қытай оташылары жас жігітті арқасындағы алып ісіктен құтқарды. • Австралияда жылан қолтырауынды жұтып қойды.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Араларында Алматыдан пəтердегі мүлікті арнайы тонауға келгендері де бар. Қазір осы қылмыстық топ мүшелері тергеу оқшаулағышында отыр. Ақтөбе қалалық ішкі істер бөлімі басшысының орынбасары Арман Дəулетовтің айтуынша, 5 пəтер мүлкін қолды еткен күдіктілер де қамауға алынған. Қазір олар туралы өзге өңірлерде де тексеру ісі жүргізілуде.

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 68-59-85; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 6 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №260 ek

Profile for Egemen

05032014  

0503201405032014

05032014  

0503201405032014

Profile for daulet
Advertisement