Page 1

Бїгінгі нґмірде: Кез келген сайлау – ќоєамныѕ саяси жетілуініѕ кґрінісі 2-бет Нўрлы жол – болашаќќа жол 3-бет Жекешелендірудіѕ басты шарты – ашыќтыќ 6-бет

№194 (28417) 4 ҚАЗАН СЕНБІ 2014 ЖЫЛ

Кґрме ќўрылысы бекітілген кестеге сəйкес жїргізілуі тиіс Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Астана ЭКСПО-2017» Ұлттық компаниясы» АҚ басқарма төрағасы Талғат Ермегияевті қабыл дады, деп хабарлады Пре зи денттің баспасөз қызметі. Кездесу барысында Т.Ермегияев ЭКСПО-2017 көрмесіне дайындық пен Көрме кешені құрылысының барысы туралы баяндады. Қазақстан Президенті Ұлттық компанияның алдына үлкен міндет қойылғанын, оны бүкіл жұртшылық бақылап отырғанын айтты. – Дайындық шаралары бекітілген кестеге сəйкес жүргізілуі тиіс. Көрме кешенін салу арқылы Астананың келбеті де өзгереді, ел экономикасы оң серпін алады. Құрылысқа қажетті материалдар шығарумен айналысатын шағын жəне орта бизнес субъектілерін жұмыспен қамтыған жөн. Тағы

бір маңызды мəселе – көрме нысандарын көрме өткеннен кейін пайдалану, олар көрмеден кейін де қолданыста болуы керек, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. «Астана ЭКСПО-2017» Ұлттық компаниясы» АҚ басқарма төрағасы өз кезегінде көрме нысандарының құрылысы құрылысмонтаж жұмыстарының бекітілген кестесіне сəйкес жүріп жатқанын айтты.

– Жыл аяғына дейін облыс əкім діктерімен бірқатар меморандум жасау жоспарланып отыр. Онда құрылысқа қажетті материалдар пысықталады. Бүгіннің өзінде құрылыс материалдары жергілікті компаниялардан сатып алынуда, – деді Т.Ермегияев. Ол, сондай-ақ, компания қар жыландырудың балама көздерін тарту тетіктерін əзірлегенін айтты. «Астана

Мейірім мерекесі – Ќўрбан айт ќўтты болсын!

Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын! Қадірменді ағайын! Мұсылман қауымының ұлық мерекесі – Құрбан айт құтты болсын! Айтқа аман-есен жеткізген Алла тағалаға сансыз шүкірлер мен мақтаулар болсын! Құрбан айт – бірлік пен игілік, мейірім мен кешірім мерекесі. Биыл мұсылман қауымы бұл мерекені 4-7 қазан аралығында тойлайды. Бұл күндері мұсылмандар қайырлы, ізгі амалдар арқылы Жаратушыға жақындайды. Құрбан айттың бірінші күні мешітте айт намазы оқылғаннан кейін Алланың разылығы үшін құрбандық шалынады. Қаржылық мүмкіндігі жоқ адамға құрбан шалу міндет

емес. Құрбандық еті ағайынтуыс, көрші-қолаң, тұрмысы төмен отбасыларына, жетім мен жесірлерге, мүгедектер мен сырқат жандарға таратылады. Мұндай игі амалдар адамдар арасында мейірім, қамқорлық, кешірім, қайыр-шапағат секілді көркем мінез бен жақсы қарым-қатынас қалыптастырады. Алланың разылығы үшін құрбан шалу арқылы пенденің иманы күшейіп, тақуалығы артады. Қасиетті Құранда: «Ұмытпаңдар, олардың еті де, қаны да ешқашан Аллаға жетпейді. Оған жететін нəрсе – жүректеріңізге ұялаған тақуалық, Аллаға деген құрмет» («Хаж» сүресі, 37-аят), – деп баяндалған.

Қажылыққа аттанған мұсылман бауырларымыз, отандастарымыз жүздерін қасиетті Қағбаға қаратып, Арафат тауында еліміздің игілігі мен халқымыздың бірлігін, екі дүниенің бақытын тілеп, Жаратқанға жалбарына дұға жасауда. Мүбəрак мейрамның құрметіне орай, барша отандастарымды, кəсіпкер бауырларымды, дін жанашырларын Құрбан айтта мүгедектер, жетімдер мен жесірлер, əсіресе қараусыз қалған ата-аналар үшін арнайы қайырымдылық ісшаралар өткізіп, айттың қуанышын сездіріп, оларға мүмкіндігінше көңіл бөлуге шақырамын. Алла тағала баршамыздың дұға-тілектеріміз бен ізгі амалдарымызды жəне шалған құрбандықтарымызды қайырымен қабыл еткей! Ұлттар мен ұлыстарды мейірімділікке, игілікке, бірлікке үндейтін ұлық мереке – Құрбан айт мүбəрак болғай, ағайын. Жаратушы Иемізден отбасыларыңызға амандық, мықты денсаулық, кəсіптеріңізге адалдық пен береке тілеймін. Еңселі елдің болашағы баянды, Тəуелсіздігіміз мəңгі болғай! Əумин! Ержан қажы МАЛҒАЖЫҰЛЫ, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти.

Батыс Ќазаќстанда басым баєыттар дамытылуда Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде өңір басшыларының дəстүрлі баспасөз мəслихаты жалғасын тапты. Бұл жолы Батыс Қазақстан облысының əкімі Нұрлан Ноғаев өңірдің əлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштері мен салалық бағдарламалардың жүзеге асырылуы жөнінде баяндады. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Аталған облыс еліміздің батыс қақпасы екендігін жəне онда 627 мың тұрғын ғұмыр кешетіндігін айтқан аймақ басшысы, негізгі қол жеткізген табыстары жөнінде əңгімеледі. Мəселен, 2014 жылғы қаңтар-тамызда Батыс Қазақстан облысының өнеркəсіптік өндірісі 3,8 пайызға өскен. Сондай-ақ, кен өнеркəсібінде табиғи газ бен газ конденсаты өндірісінің ұлғаюы есебінен өндіріс көлемі 4,9 пайызға артқан. Өңдеуші өнеркəсіптің машина жасау, құрылыс индустриясы, металлургия салаларында да үлкен табыстарға қол жеткізіліп жатқанын жеткізді.

Мемлекеттік шекараны қорғауға арналған катерлердің, мұнай-газ жабдықтары мен аграрлық сектордың өңдеуші кəсіпорындарына арналған жабдықтардың өндірісі, полиэтилен құбырлар, жылу сақтайтын шыны, металл черепица, қызыл керамикалық кірпіш сияқты құрылыс материалдарының өндірісі игерілді, кен өндіру өнеркəсібіне арналған кен шарларының өндірісі жаңартылды. Құрғақ құрылыс қоспаларын шығаратын желілер іске қосылған. «Өңірдің бағыты ескеріле отырып, өнеркəсіп саласы 2015-2019 жылдарға арналған үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасында анықталған мұнай мен газ өндіру, мұнай

химиясы жəне онымен байланысты машина жасау салалары мен мұнай-газ өнеркəсібіне арналған сервистік қызметтер бойынша ұлттық кластердің аясында дамытылады», деді Н.Ноғаев. Əкім аймақта биыл мол астық жиналғанын, оны төкпей-шашпай қамбаға құйып алғандарын да айтты. Атап айтқанда, биыл өңірде 232 мың тонна астық бастырылыпты. «Қазіргі таңда біз күздік жəне жаздық бидайымызды орып, қамбаларға жинап алдық. 320 мың гектардың 70 мың гектары күздік егіс алқабы болатын. Күздік егістік өнімділігі гектарына 16 центнерден айналды. Жаздық егістікпен бірге санағанда гектарына орташа 8 центнерден өнім алдық. Жалпы, 232 мың тонна астық жинадық. Облыстың қажеттілігі 110 мың тонна», деп сөзін толықтырды облыс басшысы. Əкімнің сөзіне ден қойсақ, облыстағы егіс алқабы 507 мың гектарды құрайды. (Соңы 7-бетте).

ЭКСПО-2017» Ұлт тық компаниясы» АҚ басқарма басшысының ақпаратына қарағанда, қонақ үйлер, тұрғын үйлер мен өзге де нысандарды қоса қамтығанда, тікелей шетелдік инвестициялардың болжамды көлемі 800 миллион доллар болады. Кездесудің қорытындысы бойынша Мемлекет басшысы бірқатар нақты тапсырмалар берді. Бекітілген жоспарға сəйкес, ЭКСПО-2017 барлық 38 нысанын пайдалануға беру 2016 жылдың желтоқсанына жоспарланып отыр. Көрменің халықаралық қатысушылары өз экспозицияларын дайындау жұмыстарын 2017 жылдың қаңтарында бастайды. 2017 жылдың 10 маусымынан 10 қыркүйегіне дейін созылатын ЭКСПО-2017 көрмесіне 100-ден аса ел, оннан кем емес халықаралық ұйымдар, инновациялық технологиялардың 10 шақты көшбасшы-компаниялары қатысады деп жоспарлануда. Көрмені 2 миллионнан астам адамның келіп көруі күтілуде, соның шамамен 85 пайызы қазақстандықтар болмақ. ----------------------------------------Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Ќазаќстан Президенті Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ Ќўрбан айт мерекесімен ќўттыќтауы Қымбатты отандастар! Сіздерді Құрбан айт мерекесімен құттықтаймын! Құрбан айт – ежелден мұсылман қауымының бейбітшілік, бірлік, мейірімділік пен өзара көмек сияқты мəңгі адами құндылықтарды нығайтатын ең басты мерекелерінің бірі. Біздің елімізде Құрбан айт мейрамын тойлау мəдени жəне рухани құндылықтарды дамытуда, қоғамдағы татулық пен келісімді нығайтуда елеулі орын алады. Құрбан айт халықтың басқа да діни мерекелері сияқты қазақстандықтардың рухани өміріндегі, моральдық-адамгершілік қағидаларын

нығайтудағы, қоғамның ауызбіршілігін бекітудегі маңызды оқиғаға айналды. Қастерлі Құрбан айт мерекесі – игіліктің, мейірімділіктің, кеңпейілділіктің, жақындарға жанашырлық пен қамқорлықтың салтанат құруының нышаны. Бұл күндері жетімдерге, қарттарға, мүгедектерге жəне барша мұқтаж жандарға көрсетілетін көмек жүректерді ізгілік пен ризашылыққа толтырады. Жаратушымыз тілектерді қабыл етіп, құт-береке сыйласын! Елімізде əрқашан бейбітшілік, бірлік жəне келісім болсын! Барша қазақстандықтарға зор денсаулық, сəттілік жəне амандық тілеймін!

Елбасыныѕ апталыќ кестесі 6 қазанда Нұрсұлтан Назарбаевтың «Самұрық-Қазына» АҚ трансформация форумына қатысуы жоспарлануда. Бұл шараға шетелдік дербес қорлардың топ-менеджерлері шақырылған. 8-9 қазанда Мемлекет басшысының Бельгия Корольдігіне жұмыс сапары күтілуде, оның аясында осы елдің жəне

Ўлы Жібек жолы – теѕдесі жоќ ќўбылыс Сенат Тґраєасы Ќ.Тоќаев бастаєан ќазаќстандыќ парламентшілер ЕЌЫЎ Парламенттік Ассамблеясына ќатысуда 2 қазанда Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев бастаған қазақстандық делегация ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының «Қауіпсіздіктің жаңа қатерлері: парламенттердің рөлі» тақырыбына арнал ған 13-ші Күзгі сессиясына қатысу үшін Женеваға келді. Парламенттік Ассамблея аясында əскери-саяси, экономика-экология жəне адамзаттық өлшем бойынша сессиялар болады. Делегация құрамында сенаторлар Икрам Адырбеков, Георгий Ким, Дулат Құсдəулетов жəне Мəжіліс депутаттары Қуаныш Сұлтанов пен Светлана Бычкова бар. Сапардың алғашқы күні Қ.Тоқаев ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының Бас хатшысы Оливер Спенсермен, Женева саясат жəне қауіпсіздік орталығының, Миналарды зақымсыз залалсыздандыру жөніндегі Женева халықаралық орталығы мен Қарулы күштерді демократиялық бақылау жөніндегі Женева орталығының қызметкерлерімен кездесті. Кеше Сенат Төрағасы Қ.Тоқаев Женева Дипломатия жəне халықаралық қатынастар институтының тыңдаушыларының алдында «Қазақстан жəне Еуразиядағы Ұлы Жібек жолы дипломатиясы» тақырыбы бойынша сөз сөйледі. Шараға институт тыңдаушылары, профессорлық-оқытушылар құрамы жəне оқу орнының басшылығы қатысты.

Еуропа комиссиясының басшыларымен бірқатар кездесулер жоспарланған. 10 қазанда Қазақстан Президенті Минск қаласына барады. Мұнда ТМД Мемлекет басшылары кеңесінің, сондайақ, Еуразиялық экономикалық қоғамдастықтың Мемлекетаралық кеңесі мен Жоғары Еуразиялық

экономикалық кеңестің мемлекет басшылары деңгейіндегі кезекті отырыстары өтеді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

● 5 қазан – Мұғалімдер күні

ЎСТАЗ – БАЛА БАЄБАНЫ

Азат еліміз əр жыл сайын қазан айының алғашқы жексенбісін мұғалімдер күні ретінде атап келеді. Астана мен Алматыдан бастап бүкіл Отанымыздың барлық өңірлері бала бағбаны саналатын ұстаздарға құрмет көрсетіп, ілтипат танытып жатады. Бір замандары ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлы «Мектептің жаны – мұғалім. Мұғалім қандай болса, мектебі һəм сондай болмақшы, яғни мұғалім білімді болса, білген білімін басқаға үйрете білетін болса, ол мектептен балалар көбірек білім алып шықпақшы», деген екен. Бұл ақиқат сөз. Тарыдай болып келіп білім ұясының табалдырығын аттаған ұл мен қыз ұлағатты ұстаздың алдын көрсе, оның іргетасы мықты білім-білігі жоғары болары хақ. Қазір бүкіл Отанымыз бойынша 300 мыңға таяу мұғалім 2 жарым миллионнан аса оқушыға сабақ беруде. Осы атаулы күнге орай материалдар топтамасын оқырмандарымызға ұсынып отырмыз.

–––––––––––––––––––––––

Тақырыпқа байланысты материалды 8-беттен оқисыздар.

(Соңы 7-бетте).

● Бəрекелді!

Ќазаќстанныѕ 6 боксшысы – Азиада чемпионы Алтын медальдар саны жаєынан рекордтыќ кґрсеткішке жеттік! 3 қазан күні Қазақстан спортшылары Азия ойындарының аяқталар қарсаңында спорттың 5 түрі бойынша сайысқа түсіп, 8 алтын жəне 3 күміс медаль жеңіп алып, алтын жүлделер санын 28ге жеткізді. Сөйтіп, спортшыларымыз өздері бірінші рет қатысқан 1994 жылы жапонның Хиросима қаласындағы Ойындарда жинаған 25 алтын медальдық көрсеткіштен асып түсіп, жаңа рекордқа қол жеткізді.

Дастан КЕНЖАЛИН,

«Егемен Қазақстан» – Инчхоннан (Корея Республикасы).

Айтатыны жоқ, боксшыларымыз шынында да ерледі. Біздің олардан толайым табыс күткеніміз рас-тын, бірақ оның дəл мынадай деңгейде болып шығатынына оншалықты сенімді де бола қойған жоқ едік. Ал олар алды да, айды аспанға бір-ақ шығарды. Тек гүрзі

жұдырықты жігіттеріміздің өзінде ғана қазір Азиаданың 6 алтын, 1 күміс жəне 1 қола медалі бар. Жиынтық саны – 8. Со ның арқасында командалық бірінші орынды өзімізден кейінгі 2 алтын, 2 күміс медальді қоржындарына салған алаң иелері – Оңтүстік Корея боксшыларынан көп алда кеттік. Мұның сыртында қыздарымыз қатарға қосқан 1 күміс, 1 қола медаль тағы тұр. (Соңы 14-бетте).


2

www.egemen.kz

Жалпы отырыстыѕ кїн тəртібі наќтыланды Кеше Қабиболла Жақыповтың төрағалығында Мəжіліс бюросы өтті. Онда палатаның алдағы жалпы отырысында қаралатын күн тəртібінің жобасы нақтыланды, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі. Депутаттардың талқылауына бірінші оқылымда ойын бизнесі мəселелері бойынша заңнамалық түзетулер шығарылады. Кезекті жалпы отырыстың күн тəртібіне бірқатар ратификацияланатын құжаттар қосылатын болды. Олар 1999 жылғы 2 ақпандағы Қазақстан-Беларусь арасындағы тауарларды (жұмыстарды) экспорттау жəне импорттау кезінде жанама салықтарды өндіріп алудың принциптері туралы келісімнің қолданысын тоқтату туралы жəне де Қазақстан-Қытай үкіметаралық Қорғас өзенінде «Достық» бірлескен ортақ су торабы жөніндегі келісімдер. Палатаға азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі Ислам Ынтымақтастығы

Ұйымының жарғысын ратификациялауды қарастыру да ұсынылды. Сол отырыста палата екінші оқылымда тұрғын үй қатынастары бойынша мəселелерге жасалатын заңнамалық түзетулер жобасын да талқылайтын болады. Жалпы отырыста депутаттар жаңа заң жобаларына қорытынды əзірлеу мезгілін де нақтылайтын болады. Ол – Қазақстан-Қытай үкіметаралық дипломатиялық өкілдіктердің ғимараттарын салу үшін жер учаскелерін өзара беру туралы келісімді ратификациялау туралы. Осымен бірге кəсіпкерлік қызмет үшін жағдайды түбегейлі жақсарту мəселелеріне заңнамалық жаңалықтар енгізу туралы да заң жобасы бар.

Ќўрбан айт ќўтты болсын! Құрметті отандастар! Қазақстан халқы Ассамблеясы барша қазақстандықтарды қасиетті Құрбан айт мерекесімен құттықтайды. Құрбан айт – жалпыға ортақ бірлік пен ізгіліктің, достық пен қайырымдылықтың мерекесі. Құрбан айт – Қазақстан халқының рухани мұрасының ажырағысыз бөлігі, ол адамдарды жақындастырып, тазалыққа, мейірімділікке, адалдыққа бастайды, сенімін ұштап, қоғамның рухани негіздерін нығайтады. Тəуелсіздігіміз бен Мемлекет басшысының саясаты арқасында қайта оралған ата-бабамыздың рухани тірегі асыл дініміз – ислам бүгінде елімізде барлық конфессиялар мен этностық топтардың бейбітшілік пен келісімде өмір сүруіне үлкен ықпалын тигізіп отыр. Қазақстандықтар арасында қалыптасқан достық пен өзара құрмет дəстүрі біздің мақтанышымыз жəне ортақ қазынамызға айналды. Оны сақтау жəне ардақтау – əрбіріміздің парызымыз. Құрметті отандастар! Ұлық мереке – Құрбан айт күні баршаларыңызға мықты денсаулық, рухани байлық, ізгі өмір тілейміз. Ниеттеріңіз қабыл болып, шаңырақтарыңызға құт қонсын! Қазақстан халқы Ассамблеясы

Қазақстан мұсылмандар діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Ержан қажы МАЛҒАЖЫҰЛЫНА Құрметті Мүфти Хазірет! Сізді жəне Қазақстан Республикасының барша мұсылмандарын ислам дінінің басты қасиетті күні – Құрбан айт мейрамымен шын жүректен құттықтаймын! Қазақстандағы дəстүрлі діндердің мейрамдары ежелден қоғам өміріне берік еніп, мəдениетіміздің бір бөлігіне айналды, халқымыздың тарихи даму жолын өзінің рухани мазмұнымен толықтырды. Адамзат ізгілікке негізделген адамгершілік құндылықтарды жоғалту алдында тұрған, ал əлем экстремизм қатерінен дүрлігіп жатқан бүгінгі кезеңде əлемнің жетекші конфессияларының көшбасшылары мен ұстанушыларына мəңгілік құндылықтар мен рухани мұраттарды сақтауда үл кен жауапкершілік жүктеледі. Сындарлы үнқатысу, өзара түсіністік жəне құрмет, игілік жəне түрлі мəдениет пен дін өкілдерінің бейбіт өмір сүруін қамтамасыз етуде қуатты жасампаз күш болып табылады.

Қазақстан Республикасының Президенті, аса құрметті Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев: «Біздің халқымыз Пасха мен Рождествоны, Наурыз бен Құрбан айтты бірге атап өтеді, бұл бүгінде дəстүрге айналды. ...Көптің көңіліне сенімділік, тыныштық, татулық пен келісім ұялататын діндер біріктіруші фактор болып саналады. Дəл осы арқылы біз елді дамытып, азаматтарымыздың əл-ауқатын жақсартып, балаларымызды өсіреміз жəне болашағымызға сеніммен қарай аламыз», деп айтқан еді. Құрметті Мүфти Хазірет, сізге жəне еліміздің барша мұсылмандарына шын жүректен денсаулық, тыныштық, амандық, ізгі істеріңізде жəне Қазақстанның игілігі үшін еңбектеріңізде сəттілік тілеймін!

Құрбан айт мейрамына байланысты біздің Қазақстан халқына шын жүректен бейбітшілік, береке тілегім келеді. Бұл мейрам барша адамдарға, əсіресе, мұқтаж жандарға қайырым дылық жасау жəне нақты көмек көрсетумен ерекшеленеді. Мұндай мейрам басқа адамдарға мейірімділік пен жанашырлық таныту үшін нақты мүмкіндік болып табылады.

Қоғамымызда бір-бірімізге деген шынайы өзара сыйластық, мейірімділік пен барша азаматтар арасындағы ынтымақтастық рухы одан əрі өркендей берсін. Біздің еліміз бен оның барша тұрғындарына Алла тағаланың нұры жаусын.

Биылғы 4 қазанда екі мейрам – Йом Кипур мен Құрбан айт бір күнге дəлме-дəл келіп отыр. Жəне мен еврей қауымын осы жылдағы ең қасиетті күн – Йом Кипурмен, ал мұсылман қауымын аса маңызды мерекелердің бірі – Құрбан айтпен құттықтаймын. Қазақстанның барлық азаматтары Құдайдың жəрдемімен біздің осы күнгі жеткенімізді, барлық қазақстандықтар ашық-жарқын көңілдерімен, шын жүректерімен жəне пейіл-ықыластарымен өздерінің діни жəне ұлттық

мерекелерін атап өтетін болады. Қазіргі заманғы Қазақстан мемлекеті адамдарға өздерінің атабабаларының дəстүрлері мен салттарын сақтауына мүмкіндік беріп отырғанымен, оның үстіне, осы мақсатта қажетті жағдайлар жасап отырғанымен құттықтаймын. Баршаға сүйіспеншілік, бейбітшілік пен игілік тілеймін! Қашанда Жаратқан желеп-жебеп жүрсін!

Құрметті жерлестер! Жаратушының қалауымен Қазақстан жерінде түрлі дін ді ұстанатын адамдардың тағдырлары тоғысқан. Құдайдың өсиеттеріне сəйкес бəріміз тəңір берген жерімізде бейбітшілік пен келісімде өмір сүріп, еліміздің игілігі үшін еңбек етудеміз. Осы ізгі қатынастар үшін біз Жаратушыға алғыс білдіруімізді тоқтатпаймыз. Еліміздің мұсылман қауымын жəне Қазақстанның барлық тұрғындарын, біздің ортақ арғы атамыз Ибраһимнің үлгісіндегі адамның Құдайға ұлы бойұсыну

мейрамы – Құрбан айт мейрамымен құттықтауға рұқсат етіңіздер! Өзімнің жəне Қазақстанның барлық лютерандарының атынан ең ізгі тілектерді қабыл алыңыздар. Жаратушы елімізге жар болып, барлығымызға зор денсаулық, рухани күш жəне үйімізге береке сыйласын. Барша қазақстандықтарға бейбітшілік, жақсылық, бақыт жəне өркендей беруді тілеймін.

Аса құрметпен жəне игі тілекпен, Қазақстан Православие шіркеуінің басшысы Астана жəне Қазақстан митрополиті Александр

Астана қаласындағы Əулие Мария Рим-католик архиепархиясының атынан – епископ Атаназиус ШНАЙДЕР.

Қазақстан Республикасының Бас раввині Ешая КОГЕН

Қазақстандағы Евангелиялютеран шіркеуінің епископы – Юрий НОВГОРОДОВ.

4 қазан 2014 жыл

● Демократия – даму даңғылы

Кез келген сайлау – ќоєамныѕ саяси жетілуініѕ кґрінісі

2014 жылєы Ќазаќстан Республикасы Парламенті Сенатыныѕ депутаттарын сайлау жґніндегі сайлау науќаныныѕ ќорытындылары туралы Биылғы жылдың 1 қазанында Қазақстан Республикасы Пре зидентінің 2014 жылғы 31 шілдедегі Жар лығына сəйкес Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаттарын сайлау өтті. Нəтижесінде жоғарғы заң шығару органының жоғарғы палатасына 14 облыс, Астана жəне Алматы қалаларының мүдделерін білдіретін 16 депутат сайланды. Қазіргі уақытта, сайлау қорытындылары шығарылып, осы сайлау науқаны барысында жинақталған тəжірибені талдау жүріп жатқан кезде, тағы бір рет өткенді шола отырып, оның негізгі кезеңдерін зерделеу, еліміздің сайлау органдары оған ұйымдасқан түрде, əдістемелік жəне техникалық жағынан қаншалықты дайын болғанын айқындау қажет. Бұл сайлау, алдыңғы сайлаулар сияқты біздің еліміздің одан əрі дамуына өз ықпалын тигізді. Кез келген сайлау – қоғамның саяси жетілуінің көрінісі. Біріншіден, сайлау осы науқанның барлық кезеңдерінің өткізілуін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін сайлау заңнамасының болуын талап етеді. Екіншіден, сайлау органдары өздеріне заңнамамен жүктелген міндеттерді орындауға жəне сайлау науқанын жоғары ұйымдастырушылық деңгейде əзірлеу мен өткізуді қамтамасыз етуге қабілетті болуы тиіс. Үшіншіден, сайлау үдерісіне қатысушылардың барлығы жəне депутаттық мандаттарға кандидаттар белгілі бір деңгейдегі құқықтық жəне саяси мəдениетке ие болуы тиіс, сондай-ақ, олардың сайлау жəне сайлану конституциялық құқығын іске асыруға мүмкіндік беретін саяси белсенділікті көрсетуі тиіс. Қазақстан Республикасының сайлау жүйесі қазіргі даму сатысында аталған талаптарға толық жауап береді жəне демократиялық сайлаудың жалпыға бірдей танымал қағидаттарына сəйкес электораттық науқанды өткізуге мүмкіндік туғызады. Қазіргі заңнамалық база, сондай-ақ, əртүрлі деңгейдегі сайлау науқандарын қалыптасқан электораттық кезеңмен бірге ұйымдастыру мен өткізу бойынша жинақталған тəжірибе Қазақстанда демо кра тиялық сайлау дəстүрлерінің қалыптасып қана қоймай, сонымен бірге, белсенді түрде дамып келе жатқаны туралы мəлімдеуге мүмкіндік береді. Біздің еліміздегі сайлау науқандарын ұйымдастыру деңгейі туралы қазақстандық жəне халықаралық сарапшылардың оң бағалары мен пікірлері соңғы жылдары Қазақстанның сайлау жүйесі дұрыс бағытта дамып келе жатқаны жəне қоғам мен мемлекеттің мүдделеріне жауап беретінін растайды. Сондықтан бүгін, өткен сайлау науқанын талдай отырып, біз оны көптеген жағдайда тек жетістіктер тұрғысынан ғана емес, сонымен қатар, көп жағдайда болашаққа бағдарлай отырып, қолданыстағы сайлау нормаларын, тетіктері мен рəсімдерін жетілдіру мүмкіндіктері мен жолдарын айқындай отырып, бағалап отырмыз. Жанама сайлау құқығы негізінде өтетін Парламент Сенатының депутаттарын сайлау тəртібі Қазақстан Республикасының Конституциясымен, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңмен жəне олардың негізінде қабылданған Орталық сайлау комиссиясының нормативтік актілерімен реттеледі. Сенат депутаттарының сайлауын тағайындау туралы Президент Жарлығы ресми жарияланғаннан кейін бірден 2014 жылғы 1 тамызда Ортсайлаукомның отырысы болды, аталған отырыста Сайлауды əзірлеу мен өткізу жөніндегі негізгі ісшаралардың күнтізбелік жоспары талқыланып, бекітілді. Күнтізбелік жоспарға сəйкес Сенат депутаттығына кандидаттарды ұсыну тамыздың 2-сі мен 31-і аралығында өтуі тиіс болды, кандидаттарды тіркеуді 11 қыркүйекке дейін өткізу көзделген, ал депутаттық мандатқа тіркелген үміткерлердің сайлау алдындағы үгіті 12 қыркүйекте басталып, 29 қыркүйекте сағат 24-те аяқталуы тиіс болды. Сайлау заңнамасына сəйкес Сенат депутаттарын сайлау бойынша дауыс беру нəтижелері таңдаушылардың – мəслихат депутаттарының бірлескен отырысы өткізілетін күні – 2014 жылғы 1 қазанда анықталуы тиіс болды. Сенат депутаттарын сайлау жөніндегі сайлау науқанының барлық негізгі іс-шаралары сайлау туралы заңға сəйкес жасалып, бекітілген Күнтізбелік жоспарға қатаң түрде сəйкес өткізілді. Осы сайлау науқанының ерекшеліктерінің бірі – кандидаттардың сайлау тағайындалғаннан кейін бірден белсенді ұсыныла басталғанында болды. Алғашқы екі күнде 60-тан артық кандидат ұсынылды. Ұсынылған кандидаттардың жалпы саны 88 адамды құрады. Сенат депутатының мандатына үміткерлердің басым саны Алматы қаласынан ұсынылды – 9 адам. Ақтөбе жəне Алматы облыстарында 7 кандидаттан ұсынылды. 6 үміткерден – Ақмола,

Қарағанды жəне Солтүстік Қазақстан облыстарында, сондай-ақ, Астана қаласында; 5 үміткерден – Жамбыл, Қызылорда, Маңғыстау, Павлодар жəне Оңтүстік Қазақстан облыстарында; 4 үміткерден – Атырау, Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан жəне Қостанай облыстарында ұсынылды. Еліміздің сайлау заңнамасы Сенат депутаттығына кандидаттарды ұсынудың екі тəсілін көздейді: мəслихаттардың ұсынуы жəне өзін өзі ұсыну. Ұсынылған кандидаттардың көпшілігі өзін өзі ұсыну тəртібін пайдаланды. 15 кандидатты мəслихаттар ұсынды. Ұсынылған кандидаттардың гендерлік сипатына қатысты айтатын болсақ, үміткерлердің ішінде бес əйел болды. Депутаттыққа ұсынылған кандидаттардың құрамында əртүрлі мамандықтардың өкілдері: инженерлер, ауыл шаруашылығы қызметкерлері, экономистер, оқытушылар, дəрігерлер, заңгерлер бар. Қызмет түрі бойынша 4 Сенат депутаты, мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, кəсіпорындар мен мекемелердің қызметкерлері, ғылым, мəдениет, білім беру жəне денсаулық сақтау қызметкерлері болды. Облыстық, Астана жəне Алматы қалалық сайлау комиссиялары 61 кандидатты тіркеді. Кейін олардың 22-сі əртүрлі себептермен депутаттық мандат үшін додадан шығып қалды, нəтижесінде сайлаудың ақтық сынына 39 кандидат шықты. Сайлау заңнамасында Сенат депутаттарын сайлауды ұйымдастыру мен өткізу облыстық, Астана жəне Алматы қалалық аумақтық сайлау комиссияларына жүктелген. Осыны ескере отырып, Ортсайлауком сайлау ұйымдастырушыларды құқықтық оқыту мен олардың біліктілігін арттыру жөніндегі жұмысқа ерекше назар аударды. Ағымдағы жылғы шілде айының ішінде Ортсайлауком мүшелері еліміздің өңірлерінде облыстық, Астана жəне Алматы қалалық аумақтық сайлау комиссияларымен бірқатар кездесулер өткізді. Бұл ретте сайлау органдары қызметкерлерінің кəсіби деңгейін, олардың сайлау заңнамасын білу деңгейін тұрақты арттырып отыру қажеттілігі атап көрсетілді. Сайлау үдерісіне барлық қатысушылардың сайлау туралы заңнаманың нормаларын сақтауын тиімді бақылауды ұйымдастыру нысандары, сондай-ақ, сайлау науқанын ұйымдастыру мен өткізу барысындағы ашықтық, жариялылық пен транспаренттілік қағидаттарын іске асыруы талқыланды. Барлық нормативтік-құқықтық актілер, сайлау құжаттарының үлгілері, əдістемелік құралдар, брошюралар, жаднамалар мен басқа да материалдар дайындық кезеңінде əзірленді. Біз сайлау үдерісінің барлық кезеңіндегі ашықтық пен айқындылықтың жалпы деңгейіне едəуір дəрежеде ықпал ететін сайлауды тиімді ақпараттық сүйемелдеуді ұйымдастыруға ерекше көңіл бөлдік. 1 тамызда Орталық сайлау комиссиясының тұрақты жұмыс істеген баспасөз орталығы ашылды, онда апта сайын комиссия мүшелерінің БАҚ үшін брифингтері ұйымдастырылып отырды. Сонымен қатар, сайлау науқанының бірінші күнінен бастап республикалық жəне өңірлік теледидар жəне радиоарналары арқылы эфирде Орталық сайлау комиссиясының тапсырысы бойынша əзірленген алдағы сайлау туралы ақпараттық дыбыс жəне бейнероликтер орналастырылды. Облыс орталықтарында жəне Астана мен Алматы қалаларында арнайы ақпараттық билбордтар орналастырылды. Сайлау барысы туралы барлық жедел ақпарат Ортсайлаукомның ресми интернет-ресурсында болды. Мониторинг қорытындыларына сəйкес 48 республикалық жəне 150 өңірлік баспа басылымына, 16 республикалық жəне 30 өңірлік телеарнаға, сондай-ақ, 7 ақпараттық агенттік пен 108 неғұрлым танымал қоғамдық-саяси интернет-ресурсқа жүргізілген мониторинг қорытындыларына сəйкес 2014 жылғы 1 тамыз бен 1 қазан ара лығындағы кезеңде БАҚ-та сайлау нау қанына арналған 1000-нан астам материал жарияланды. Олардың 295і электрондық БАҚ-та, 156-сы баспа

жəне 550-ден астамы интернет желісінде. Кез келген сайлаудағы маңызды мəселелердің бірі оны қаржыландыру болып табылады. Қазақстан Республикасының Үкіметі мен жергілікті атқарушы органдар Мемлекет басшысының сайлауды ұйымдастырушылық, қаржылық жəне материалдықтехникалық қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмаларын уақтылы іске асырды. Парламент Сенатының депутаттығына кандидаттың əрқайсысына сайлау алдындағы үгітті жүргізуге, сондай-ақ, көлік шығыстарын жабуға: 115 000 теңге – теледидарда он бес минут сөз сөйлеуіне; 60 000 теңге – радиода он минут сөз сөйлеуіне; 105 000 теңге – баспа басылымындарында 0,1 баспа парағы көлемінде екі мақала жариялауға; 20 000 теңге – таңдаушылармен кездесу үшін үй-жайды жалға алуына; 25 000 теңге – үгіттік баспа материалдарын шығаруға; сондай-ақ, 70 000 теңге облыстарда дауысқа түсетін кандидаттар үшін жəне 35 000 теңге Астана жəне Алматы қалаларында дауысқа түсетін кандидаттар үшін көлік шығындарына бөлінді. Есеп айырысу кандидаттар үгіт жұмыстарын жүргізген өңірлерде, БАҚ, баспаханалар мен көлік қызметтеріне қалыптасқан бағалар бойынша жүргізілді. Сонымен бірге, 9 кандидат өзінің сайлау қорын құру құқығын іске асырды жəне сайлау алдындағы үгітті жүргізу кезінде сайлау қаражатын пайдаланды. Сайлау заңнамасына сəйкес кандидаттардың қорына келіп түскен жалпы ақша сомасы жəне олардың көздері туралы ақпарат, облыстық, Астана жəне Алматы қалалық сайлау комиссиялары сайлау қорытындыларын жариялағаннан кейінгі он күн ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануы тиіс. Бұл үшін кандидат сайлау қорытындылары анықталғаннан кейін бес күннен кешіктірмей, тиісті сайлау комиссиясына өз сайлау қорының қаражатын пайдаланғаны туралы есепті ұсынуға міндетті. 5 тамызда Орталық сайлау комиссиясы халықаралық байқаушылардың қыз метіне қатысты бірқатар шешімдер қабылдады. Атап айтқанда, шет мемлекет тің, халықаралық ұйымның байқаушысына, сондай-ақ, шетелдік бұқаралық ақпарат құралының өкіліне ол жеке басын куəландыратын құжатын көрсеткен жағдайда, бір аудармашы ілесіп жүре алады, ал шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі берген аккредиттеу туралы куəлігі болған кезде сайлауды байқауды жүзеге асыруға құқылы. Орталық сайлау комиссиясы, сондай-ақ, шет мемлекеттің, халықаралық ұйымның байқаушысы сауалдамасының мəтінін бекітті. 2014 жылғы 19 жəне 25 қыркүйекте Орталық сайлау комиссиясы «2014 жылғы 1 қазанға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты депутаттарының сайлауына шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың байқаушыларын аккредиттеу туралы» екі қаулы қабылдады. Нəтижесінде Ортсайлауком Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының ұсынуы бойынша шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың 166 байқаушысын аккредиттеді. Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығынан (ТМД) байқаушылар миссиясының құрамында 3 халықаралық ұйымнан 114 жəне ТМД-ға қатысушы мемлекеттерден 8 байқаушы, оның ішінде ТМД-ға қатысушы 6 мемлекеттен 27 байқаушы кірген ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің Парламентаралық Ассамблеясынан (ТМД ПАА) байқаушылар тобы жəне 4 байқаушыдан, яғни Беларусь Республикасынан 1 жəне Ресей Федерациясынан 3 байқаушыдан тұратын Беларусь пен Ресей одағы Парламенттік жиналысынан байқаушылар тобы аккредиттелді. Шанхай ынтымақтастық ұйымынан (ШЫҰ) байқаушылар миссиясының құрамында Ортсайлауком ШЫҰ-ға қатысушы 6 мемлекеттен 9 байқаушыны аккредиттеді. Ал 25 шет мемлекеттен 43 байқаушыны аккредиттеді. Барлық аккредиттелген байқаушыларға Ортсайлауком сайлау науқанын өткізу кезеңіндегі қызметі үшін негіз болып табылатын, белгіленген үлгідегі куəліктерді тапсырды. Шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарының 110 өкілі Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігінде тұрақты аккредиттелгенін атап өту қажет. Осылайша, Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаттарын сайлауды шет мемлекеттердің, халықаралық ұйымдардың байқаушылары жəне шетелдік БАҚ өкілдері, барлығы 276 адам байқау мүмкіндігіне ие болды. Бұл – 2008 жəне 2011 жылдарға қарағанда артық көрсеткіш, ол əлемде біздің еліміз үшін маңызды саяси оқиғаға қызығушылықтың артқанын айғақтайды. Шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың өкілдері болып табылатын сарапшылар еліміздің барлық өңірлерінде болды. Дауыс беру барысы мен дауыстарды санау рəсімін кандидаттардың сенім білдірілген адамдарын, Қазақстан

Республикасы саяси партияларының, қоғамдық бірлестіктері мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерін қоса алғанда, жалпы есеппен 387 адам тікелей байқады. 2014 жылғы 1 қазанда Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаттарын сайлау бойынша таңдаушылардың – мəслихаттар депутаттарының бірлескен отырыстары еліміздің барлық өңірлерінде ұйымдасқан түрде өтті. Республика бойынша дауыс беруге арналған бюллетеньдерге Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаттығына кандидаттардың 39 кандидатының тегі енгізілді. Сайлау балама негізде өтті. Заңнамаға сəйкес облыстық, Астана жəне Алматы қалалық сайлау комиссиялары дауыс берудің алдын ала қорытындыларын сол күні – 1 қазанда шығарды. Барлық өңірлерде сайлау бірінші турда өтті. Сайлау туралы заңның 81-бабы 2-тармағы 1) тармақшасының талаптарына сəйкес дауыс беруге қатысқан таңдаушылардың 50%дан астам даусын алған 16 кандидат Сенат депутаттары болып сайланды. Бұл ретте олардың барлығы 78-ден 95%-ға дейін дауыс жинап, басым салмақпен жеңіп кетті. Дауыс беру, басқа да сайлау рəсімдері сияқты, сайлау заңнамасының нормаларына сəйкес тыныш, іскерлік сипатта өткенін атап көрсету қажет. Жалпы, сайлау науқаны ұйымдасқан, жария, ашық жəне демократиялық түрде өтті. Сайлау үдерісіне қатысушылардың барлығы құқықтық кеңістік шеңберінде жəне еліміздің сайлау заңнамасы белгілеген рəсімдерге сəйкес əрекет етті. Бұл фактіні аккредиттелген халықаралық ұйымдардың, сондай-ақ, Қазақстан Республикасының саяси партияларынан, қоғамдық бірлестіктерінен жəне үкіметтік емес ұйымдарынан байқаушылардың бағалары растап отыр. Сайлаудан кейінгі келесі күні Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығы миссиясы мен Шанхай ынтымақтастық ұйы мы миссиясының сарапшылары жария еткен байқау қорытындылары жөніндегі мəлімдемелерде сайлаудың ұйымдас ты рылу деңгейіне оң баға берілді. Өткен сайлауды сенім білдірілген адамдар, саяси партиялардың, азаматтық қоғам ұйымдарының өкілдері ретінде сайлаудың барлық кезеңдерін жіті қадағалаған қазақстандық байқаушылар да оң бағалады. Сайлау науқаны кезеңінде Орталық сайлау комиссиясының атына 5 өтініш келіп түсті. Негізінен, оларда сайлау заңнама сының кейбір нормаларын қолдану тəжірибесін түсіндіру туралы өтініштер қамтылды. Өтініш иелеріне негізделген жəне дəлелді жауаптар уақтылы қайтарылды, сондай-ақ, сайлау заңнамасының нормаларына түсіндірмелер берілді. Аумақтық сайлау комиссияларына 3 өтініш түсті. Олардың екеуі сайлау заңнамасының кейбір нормаларын түсіндіруді талап еткен. Бір өтініш иесі аумақтық сайлау комиссиясының оны Сенат депутаттығына кандидаттарға Конституция бекіткен талаптарға сəйкес келмеуі туралы шешімімен келіспеген. Аталған өтініш сотта қаралды. Сот шешімі бойынша өтініш иесінің талап-арызы шарттарын қанағаттандырудан бас тартылды. «Өтініштердің көп еместігі, сондайақ, сайлау заңнамасын бұзушылыққа шағымдардың, əсіресе, аталмыш «пасық» саяси технологиялар мен «қара» пиарды пайдалану фактілерінің жоқтығы, сарапшылардың пікірінше, сайлау үдерісіне қатысушылардың саяси жəне құқықтық мəдениеті деңгейінің артқанын білдіреді. Кандидаттардың сайлау алдындағы күресі сыпайы түрде, жосықсыз бəсеке амалдары қолданылмай өткізілді. Əсіресе, бұл үрдістің Парламент Сенаты депутаттарының кезекті сайлауы жөніндегі соңғы үш сайлау науқаны барысында байқалып отырғаны маңызды. 1995 жылдан бастап Қазақстан Республикасында осындай сегіз сайлау өтті. Олардың барлығы өзіндік ерекшелікке ие жəне еліміздің сайлау жүйесі мен сайлау заңнамасын жетілдіруге үлкен үлес қосты. Өткен кезең ішінде жанама сайлау құқығы негізінде сайлау науқандарын өткізу бойынша біраз тəжірибе жинақталды. Осы сайлау науқандарының негізгі белгісі таңдаушыларға – мəслихаттар депутаттарына еліміздің жоғарғы заң шығарушы органының жоғарғы палатасына өңірлердің өкілдерін сайлау құқығын беру болып табылады, бұл оларға осы құқықты жүзеге асыру кезінде үлкен жауапкершілік жүктейді. Халықтың, сайлаушылардың алдындағы бұл жауапкершілік таңдаушылар дауыстарының заң шығару қызметін тиімді жəне бар ынтасымен жүзеге асыруға, өзін ұсынған өңірдің, сондай-ақ, жалпы қоғам мен мемлекеттің мүдделерін қорғауға жəне қолдауға қабілетті, неғұрлым лайықты кандидатураларға берілуінің кепілі болып табылады. Қуандық ТҰРҒАНҚҰЛОВ, Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комисиясының төрағасы.


3

www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

НЎРЛЫ ЖОЛ – БОЛАШАЌЌА ЖОЛ Мемлекеттің мықтылығы жолынан көрінеді, дейді білетіндер. Алдымызға асқаралы мақсат қойып, өркениет биігіне ұмтылып келеміз. Əлемдік қоғамдастықта лайықты орны, салиқалы сөзі бар Қазақстанның барыс-келісі де, алыс-берісі де ұлғайып отыр. Кең-байтақ еліміздің күретамыры іспеттес «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автомагистралының толық пайдалануға берілетін күніне де көп қалған жоқ. Оның салынуы еліміздің алысты көздеген жүйелі жоспарларымен ұштасып жатыр. Дегенмен, айтпағымыз бұл емес, ел ішіндегі жолдар. Оның экономиканы былай қойғанда, қарапайым тұрмысымыз бен тірлігіміз үшін, өміріміздің қауіпсіздігі үшін қандай маңызды екені белгілі.

Маѕызы зор міндет

Оңтүстік Қазақстан облысында жалпы пайдаланымдағы жолдардың ұзындығы 7181 шақырымға тең екен. Оның шамамен оннан бір бөлігінен сəл астамын республикалық маңызы бар жол құраса, өзгесі облыстық жəне аудандық деңгейдегі жолдардан тұрады. Бізге керегі де жергілікті маңызы бар осы жолдардың жайы. Міне, облыстық жолаушылар көлігі жəне автомобиль жолдары басқармасы басшысының орынбасары Ролан Ибрагимовпен əңгімелесіп отырмыз. Жас жігіт М.Əуезов атындағы ОҚМУ-дің автомобиль жолдарының құрылысы мамандығы бойынша бітірген екен. Əңгімені де түйіндеп, жүйелеп жеткізеді. Бүкпесіз, ашық. – Біз Көлік жəне коммуникация министрлігінің тапсырмасы бойын ша соңғы төрт жылда атқарылған жұмыстарымызға сараптама жасадық, – дейді Роллан. – Елішілік жолдардың қаншасы қанағаттанарлық, қаншасы қанағаттанғысыз жағдайда? Не істелді, қалай атқарылды? Қазіргі қолға алған тірліктеріміз, алдағы жоба, жоспарларымыз – бəрі таразыға тартылды. Содан соң министрліктің Автомобиль жолдары комитеті əр облыстың рейтингін анықтады. Құдайға шүкір, алдыңғы қатардан көрініп отырмыз. Оның айтуына қарағанда, облыста қазіргі кезде бес жерде жол жаңғырту жұмыстары қолға алынған. Мұның бірі – Ақсукент арқылы Машат шипажайына баратын жолды кеңейтіп, 1-ші санатқа жеткізу. Жалпы, жол сапасы бүгінгі талапқа сəйкес бес өлшеммен бағаланса, ең жоғары дəрежелісі бірінші санаттағы жол екен. Бұдан басқа көлік қатынасының жиілігіне байланысты қолға алынып отырған жұмыс – Шымкент пен Леңгір арасы. Бұрын бұл жол 4-ші санатқа жатқызылса, енді қайта жөндеуден өткізіп, 2-ші санатқа жеткізу көзделіп отыр. Облыстық маңызы бар жолдардан «КХ-11» деп белгіленген тағы 30 шақырымдық үш учаске қайта жаңғыртылу үстінде. Олар – Сарыағаш, Монтайтас, Рабат, Сұлтан Рабат бағытындағы жолдар. Бұл жерде бұрын топырақ бетіне төселген тас жолдар болған. Ені 4,5 метрден аспайды. Бұрқыраған шаң, ой-қыры көп. Бесінші санаттағы жол дегеніңіз осы екен. Міне, осы жолдарды бүгінгі талап деңгейіне жеткізіп, қайта жаңғырту қолға алынған. Асфальттың ені 8 метрге дейін кеңейтіледі. Мұның өзі үшінші санаттағы жол саналатын көрінеді. Бұл жолдардың маңызы неде? Маңызы сол – кезінде жеткілікті көңіл бөлінбей ескерусіз қалған бұрынғы сүрлеуді қалыпты жағдайға келтіру. Сол арқылы Мақтаарал, Шар дара, Сарыағаш аудандарында тұратын жеті жүз мыңдай халық тың Түркістан, Қызылорда бағытына қарай сапарлауына қолайлы мүмкіндіктер туғызбақ. Бұл – бір. Екіншісі, Сарыағаш шипажайына қысы-жазы демалып қайтуға келушілер жетіп-артылады. Олар үшін Отырар ауданындағы Арыстанбаб, Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи кесенелеріне

зиярат етіп қайту да жеңілдейді. Өйткені, Шымкентті айналмай-ақ, Сарыағаштан тікелей Арыс қаласы арқылы Жылға, Монтайтас жəне басқа да елді мекендердің үстімен Шəуілдірге жету жолды 82 шақырымға қысқартады екен. Əрі бұл облысымызда туризм саласын дамытуға оң ықпалын тигізбек, əрі көлік тасқынын азайтады, əрі жолаушыларға қауіпсіздеу. Оның тағы бір маңызды салмағы жол бойында орналасқан ауылдардың өсіп-өркендеуіне жағдай туғызбақ. Тұрмыстық қызмет көрсету артады. Тұрғындарды жұмыспен қамту жақсарады. – Осы жолды жаңғырту жұмыстары облыс əкімінің тікелей қадағалауына алынған, – дейді Ролан. – Сəті түссе, биыл жыл соңына дейін пайдалануға беруді жоспарлап отырмыз. Облыс əкімінің министрлік алдына қойып отырған тағы бір мəселесі Сарыағаш қаласы мен Абай елді мекені арасындағы жол екен. Мұнда көлік қатынасы өте басым. Кептеліс көп. Бұл мəселе Премьер-Министрдің алдында да көтерілді. Соның нəтижесінде Абай мен Сарыағаш қаласын айналып өтетін жол салу жобасы мақұлданды. Бұл, ең алдымен, Ш.Қонысбеков атындағы (Ялама) кеден бекетінен өтетін ауыр салмақты жүк көліктері үшін қажет. Қазіргі уақытта бұл жолдардың техникалықэкономикалық негіздемесін жасау қолға алынған. Тағы бір мəселе – Ташкенттен Түркістанға қарай облыс орталығының айналма жолын салу. Ескі жол Шымкенттегі Бекжан базардың тұсынан өтеді. Бұл жердегі көлік дегеніңіз араның ұясындай құжынайды. Сондықтан көптеген жүк көліктері кептелістен қашып, қаланың ішімен қатынауда. Міне, осы мəселелер де шешімін табу үстінде. «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автомагистралі біткен бойдан жаңағы «Сарыағаш – Абай» жəне «Шымкент» айналма жолдарын салу қолға алынатын болады. Мемлекеттік меншікті жекешелендіру кезінде мəселенің мəніне терең бойламағандықтан ұтқанымыздан ұтылысымыз аз болмады. Небір кəсіби мекемелерді таратып алдық, небір таптырмайтын құрал-жабдықтар қор болып, «металл қалдықтары» түрінде өткізіліп кете барды... Дегенмен, сол бір қателікті қайталамаудың шаралары жасалып жатыр. Соның бірі – облыс əкімдігі жанынан құрылған «Оңтүстік жолдары» мемлекеттік коммуналдық кəсіпорны. Бұл мекеме монополияға қарсы комитеттің ұйғарымымен жабылып жатқан жерінен облыс əкімі тікелей араласып, жоғары жақтың көзін жеткізіп, сақтап қалған еді. Бұрынғы кəсіби мамандардан құралған бұл мекеме жергілікті маңызы бар 4330 шақырым жолдың күтіміне қарайды. Бүгінде оның төрт өндірістік базасы бар. Бұдан басқа Таскөмірсай, Одаманбұлақ жəне басқа да қауіпті учаскелерде бес жылу бекеті бар. Көлік жəне коммуникация министрлігінің əр облыста өз зертханасы бар. Олар республикалық

бюджет қаржысына салынып жатқан нысандар мен еларалық маңызы бар жолдарда сынақ жүргізеді. Аталған лабораторияның облыстық бюджеттен қаржыландырылып жатқан нысандарды тексеруге мүмкіншілігі жоқ. Сондықтан облыс əкімдігінің құрылтайшылығымен дербес зертхана ашылған. Шынында да, жергілікті жол сапасын тексеретін мұндай зертхана елімізде Оңтүстіктен басқа бірде-бір облыста жоқ екен. Мұны министрліктің өкілі ризашылықпен кезінде атап өткен. Зертхана «Оңтүстік жолдары» мемлекеттік ком муналдық кəсіпорнының құзырына берілген. Ол жұмысты екі бағытта жүргізеді. Бірі – жол құрылысының сапасын анықтау болса, екіншісі – облыстық маңызы бар жолдарды күтіп ұстау жұмыстарын қадағалайды. Облыста бұл бағыттағы тағы бір жаңалық – жол салуға қатысты жаңа технологиялар пайда болуда. Мəселен, асфальт төселетін жолдың топырағын тұрақтандыру. Бүгінде бос, борпылдақ жерлерді нығыздау үшін бұрынғыша топырақты үстіүстіне үюдің қажеті болмай қалған. Оның орнына əртүрлі ферменттерді қолдану арқылы жерүсті қалыпты жағдайға келтіріледі. Бұдан бөлек көліктердің салмағына, жиі өтетіндігіне қарай асфальт құрамына «геосетка» қолданылуда. Оның үлгі нұсқасын көрдік, кəдімгі полиэтиленнен жасалған торкөздер. – Бетон құйған кезде арматура сымдар қандай рөл атқарса, асфальтпен бірге салынатын торкөздер де сондай қажетті. Бұл технология жергілікті маңызы бар жолдарда бірінші рет қолданылуда, – дейді Роллан. Үлгі-нұсқалардың ішінде қазақтың киізіне ұқсайтыны да бар. Ол «геокомпозит» аталады. Бұл батпақты жерлерде жол салу үшін керек екен. Ыза тепкен жерлердің ағып кетпеуі үшін «дренаж» есебінде қолданылады. Осындай геологиялық құрылымдарды оңтүстікқазақстандық жолшылар Дамырзаев көшесін Бадам өзенінің бойымен Мұнай өңдеу зауытының тұсынан шығаруды көздеп отырған ірі жобаға қолданбақ. Өйткені, өзеннің суы бірде көтеріліп, бірде басылып, жоласты топырағына қауіп төндіруі мүмкін. Сондықтан ол жақтан өтетін көліктердің саны мен сапасына қарай геокомпозиттердің қалыңдығы да əртүрлі болады. Осындай геокомпозиттердің Қазақстанның өзінде шығарылатыны да сүйінішті. Бүгінде оңтүстікқазақстандықтар «Қазгеосинтетика» деп аталатын осы мекемемен тығыз байланыс орнатқан. ОҚО жолаушылар көлігі жəне автомобиль жолдары басқармасы басшысының экономикалық мəселелер жөніндегі орынбасары Асқар Жайлаубекпен сөйлесіп отырмыз. Ол биыл облыстағы жергілікті маңызы бар автомобиль жолдары мен елді мекен көшелерінде құрылыс, қайта жаңарту, күрделі, орта жəне ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін əртүрлі мемлекеттік бағдарламалар аясында бюджеттен 19 миллиард теңгедей қаржы бөлінгенін айтты.

Оның 14,7 млрд. теңгесін облыстық бюджет көтеріп отырған көрінеді. Бұл қаржыға облыстық маңызы бар 130,8 шақырым жол мен 14 көпірді, аудандық маңызы бар 175 шақырым жол мен ауыл көшелерінің жəне 2 көпірдің құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізуді көздеп отыр. – Қазіргі уақытта жергілікті маңызы бар жолдарды жөндеумен 15 мердігер мекеме айналысуда, – дейді Асқар Мұхтарұлы. – Олардың ішінде осы салаға əбден маманданған «Береке-А» корпорациясы, «Шымкентдорстрой», «ТЖС», «Арыс-құрылыс» жəне басқа да да жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер бар. Оларда 1300 дана техника жұмыс атқаруда. Облыс көлемінде асфальт-бетон шығаратын 25 зауыт бар. Ағымдағы жылдың бес айында шамамен 1,6 млрд. теңгенің жұмысы атқарылды. Расы керек, облыс бойынша бұрын жөнделетін көпірлер саны үш-төртеуден аспайтын. Биыл жолшылар жергілікті тұрғындардың талап-тілектерін ескеріп, сауапты істі қолға алғалы отыр. Оның ішінде он көпір күрделі жөндеуден өткізіліп, 2015 жылы пайдалануға берілмек. Бұлардан басқа облыс аумағында тек құбыр төселген өзен арналары бар болатын. Бұдан 50-60 жыл бұрын соғылған бұл өткелдер көктемгі су тасқыны кезінде жарамай, су жайылып, жол қатынасы үзіліп қалатын. Міне, осы өткелдердің орнына қазіргі заман талабына сай жолды көтеріп, барлық қауіпсіздік талаптарын сақтап, жаңадан көпір салу қолға алынуда. Əрине, бұдан басқа да қызықты жобалар аз емес. Əсіресе, Шымкент қаласы көшелерін кеңейту, көркейту мəселелерімен байланысты жүйелі жұмыстар жетерлік. Солардың бірі – Шымкент вокзалы жанындағы темір жолдарды кесіп өтетін үлкен көпірді жаңғырту жұмыстары. Арғы жақ пен бергі жақтың тұрғындарын байланыстырып тұрған жалғыз көпір қауырт шақ кезінде көліктердің қалың нөпірінің астында қалуда. Оның ені 14 метр. Соны 28 метрге жеткізу үшін жанынан тағы бір көпір салынбақ. Облыс əкімінің қолдауымен жаңарту жұмыстарына қаржы бөлінген. Құрылыс жұмыстары биыл басталмақ. «Бұл – өте күрделі нысан, – дейді мамандар. Оның астында 28 теміржол қатар орналасқан. Оның қиындығы сол – пойыздардың жүру кестесіне кедергі келтірмеу жағын ескеруіміз керек. Сол кестелер бойынша бізге 3-4 сағат уақыт қана беріледі. Сол мерзімде құрылыс тіреуіштерін орнатып, үстіне балкасын қойып үлгеруің керек. Бұл оңай шаруа емес. Əр маманнан нағыз кəсіби шеберлікті талап етеді». Иə, жол құрылысы ешуақытта оңай болған емес. Бір шақырым жол салуыңыздың өзі 200 оқушыға арналған жаңа мектеп тұрғызғанмен бірдей екен. Сондай қаражат, күшқуат кетеді. Мектеп болашақ ұрпақ үшін қандай керек болса, баянды экономика мен бақуатты тұрмыс үшін жақсы жол, берік көпірлер де сондай қажет. Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың еліміздің ішкі жəне сыртқы жолдарын жақсартуға айрықша көңіл бөліп отырғаны тектен-тек емес. Оңтүстік бұл міндеттердің үдесінен де абыроймен көрінер деп ойлаймыз. Суханберді ОРАЗАЛЫҰЛЫ.

Оңтүстік Қазақстан облысы.

Ќашыќтыќты ќысќартып, шыєынды азайтатын теміржол Осыдан 40-50 жыл бұрын Сам құмындағы ахун ата Тұрыштың есімін иеленген ауылда тұратын бір əкеміз сөз арасында «тап мына жерден былай қарай теміржол салынады» деп дүңк еткізген екен. Алысжақынмен байланысы бардайақ кесіп-пішіп айтқан əңгімесіне ел-жұрт қырантопан күлісіп, кейін «түгеншекең айтқан жол əлі жоқ» деп əзілшыны аралас еске алып отыратын. Нағашылы-жиендігі барлар «Сам құмында қаптап отырған қалың Мұрат, айтқан жолдарың қайда?» деп бір қажап қалып жататын. Халықта «періште «əумин» деген ғой» деген бар, расында сол əкеміздің аузына Құдай салған болар, ойнап айтса да айтқаны болды, əзілдесе қағытатындардың алдындағы парыздан біз де құтылдық. Жол салынды. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Ол – Бейнеуден еліміздің орталығына бағыт алған теміржол. Көкпектіден басталып, Сам даласын кесіп өтіп Шалқардағы шойын жол танабына барып қосылатын – «Жезқазған – Бейнеу» теміржолы. Мемлекет басшысы Н.Назарбаевтың қатысуымен тікелей телекөпір арқылы тамыз айында тұсауы кесілген теміржол қазір кең дала бауырындағы күретамыр деуге болады. Сол күні-ақ Құлсарыдағы «ТеңізШеврОйл» компаниясынан күкірт тиеген 41 вагондық алғашқы пойыз Достық стансасына қарай бет алған болатын. Жаңа жол үстімен жүк тасымалдаған сапарды «Арселор Миттал Теміртау» АҚ мен Павлодардағы «Кастинг» ЖШС Каспий теңізі арқылы жəне Болашақ стансасымен Түрікменстан арқылы Иранға қара металл экспорттап жалғастырса, «ТеңізШеврОйл» ЖШС Достық стансасы арқылы Қытайға химиялық жүктерді тасымалдауда. Құрылыс жұмыстары бұдан екі жыл бұрын басталып, осы уақыт ішінде Маңғыстау облысына қарасты аумақта 292 шақырым жол төселіп, оған 72 адам жұмысқа тартылған болатын. Теміржолдың Маңғыстау бөлімшесіне қарасты аумағында 4 бекет пен 18 разъезд, 22 көпір бар. Жуырда ғана ашылып, жұмыс қуатын енді қалыптастыра бастаған жол желісіне 400-ге жуық тұрақты жұмысшы жұмысқа тұратын болады. Бұл сол маңайдағы ауыл тұрғындары үшін жұмыс көзін ашуға мүмкіндік береді деп күтіледі. Ал, жол салудағы мақсат – дүниежүзі елдері өзара қарым-қатынас, алыс-берісті күшейтіп, сауда-саттықты қыздыру

арқылы əлеуметтік-экономикалық даму жағдайына екпін берген кезеңде еліміздің географиялық орналасуындағы мүмкіндікті пайдалану, сол арқылы ел экономикасын көтеру. Енді Жезқазғаннан келетін жүк вагондарының жолын 500 шақырымға қысқартып, жол ұзақтығын 12 сағатқа кемітеді, сондай-ақ тасымал тарифі де 18 пайызға төмендейді. Арқаның астығы, тау-кен өнімдері, теңіз жолы арқылы Еуропаға, Парсы шығанағы елдеріне жететін болады. Мемлекет басшысы Н.Назарбаев «Қазақстан өзінің тарихи рөлін қалпына келтіріп, Еуропа мен Азияның арасындағы өзіндік көпір ретінде Орталық Азиядағы ірі іскерлік транзиттік хабына айналуы тиіс» деген болатын. Жаңа теміржол құрылысы Елбасының осы тапсырмалары аясында жүзеге асқан жобалардың бірі. Еліміздегі бірден-бір теңіз, жалғыз порт орналасқан Маңғыстау жерінде қазір теміржолдар құрылысы қарқын алды. Өткен жылы тұсауы кесілген «Өзен – Түрікменстан» теміржолында қазір мыңнан астам отандастарымыз жұмыс жасауда, маң даланың төсінен Болашақ атты жаңа ауыл бой көтерді. Ал «Жезқазған – Бейнеу» жаңа теміржолымен əзірге 8 жұп пойыз жүреді. Бір құрамға 3,5 мың тонна жүк тиеуге рұқсат етілген. Толық пайдалануға берілген соң, жылына 3 млн. тоннадан 14 млн. тоннаға дейін жүк тасуға болады, ал болашақта бұл көлем ұлғая түсетіні анық, 1100 шақырымдық «Жезқазған – Бейнеу» теміржолының Бейнеуден Шалқарға дейінгі 292 шақырымдық теміржолын төсеп, бас мердігерлік қызмет еткен «Теміржолжөндеу» ЖШС өзінің 6 бөлімшесінің 2-уін

осы жол жұмысына жұмылдырды, деген болатын «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ Маңғыстау облыстық филиалының директоры Нəжімеддин Ғұбашев жаңа жолдың ашылу салтанатында. Үстінен Шығыс Еуропаны Орталық Азиямен жəне Солтүстік Еуропаны Парсы шығанағы елдерімен жалғайтын ТРАСЕКА жəне «Солтүстік – Оңтүстік» атты екі халықаралық көлік дəлізі өтетін Маңғыстауға бұл ерекшелік қуатты транзиттік, көліктік-логистикалық жəне инфрақұрылымдық-сервистік əлеуетті арттыруға мүмкіндік береді. Бүгінде Маңғыстау өңірінде транзиттік жүк ағындарының көлемін ұлғайту жə не тарту бағытында бірқатар инфрақұрылымдық жобалар қолға алынып жатса, «Жезқазған – Бейнеу» теміржолы сол жоба лардың тұсауы кесіліп, ел игі лігіне ұсынылғандарының бірі. Жұртшылық енді осы жолмен жолаушылар тасымалданатын күнді күтуде. Өйткені, Алматыға бару үшін Құлсары, Мақат деп Атырау облысының аумағына өтіп, одан Ақтөбенің Қандыағаш, Шұбарқұдығы арқылы айналып бүйірдегі Шалқарға бір күнде əзер жететін, яғни сол аралыққа бір күн кететін жол ұзақтығын қысқартып, Бейнеуден салып отырып көзді ашып-жұмғанша Шалқарға жетіп, одан əрі орталық па, оңтүстік пе – қалаған жеріне жылдам баруды көксейді жұрт. «Қарға тамырлы қазақ» демекші, ағайын-туыс бар, өзге қалаларда білім алып жүрген ұл-қыз бар – қарым-қатынас тіні үзілмейтіні белгілі. Маңғыстау облысы. ––––––––––––––––

Суретті түсірген Серік МАЙЕМЕРОВ.


4

www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

 Ұлытау ұлағаты

ЎЛТ ТАРИХЫНА ЎЌЫПТЫЛЫЌ ЌАЖЕТ Мўраєаттаєы ўлаєат Мемлекет басшысы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ Ўлытау тґріндегі толєанысынан: «Тарихын білмеген ўлттыѕ болашаєы бўлыѕєыр» Жақында елордада Халықаралық мұрағатшылар кеңесінің өңірлік басқосуы өтті. Оған ЕУРАЗИКА-ға мүше мемлекеттер – Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия, Өзбекстан, Ресей, Татарстан елдері мұрағат қызметінің басшылары мен мұрағатшылары қатысса, белгілі себептерге байланысты Украина мен Грузия мамандары тыс қалды. Мұнан кейін қонақтар ТМД-ға мүше-елдердің консультативтік кеңесіне қатысып, алдағы уақытта атқарылатын маңызды іс-шараларды айқындады. Астанада осымен үшінші рет бас қосып отырған Халықаралық ұйымның осы жəне мұнан да басқа бірқатар өңірлік мəселелері туралы бізге Мəдениет жəне спорт министрлігінің Мұрағат ісі жəне құжаттама департаментінің басқарма басшысы Ғазиза ИСАХАН баяндап берді.

Єылымнан аларымыз мол

Ќазаќстан єалымдарыныѕ алдына Елбасы ќойып отырєан міндет пен талап осындай Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

Кеше Алматыдағы Ғылым ордасында еліміздің Ұлттық Ғылым академиясының жалпы жиналысының сессиясы болып өтті. Сессия жұмысына Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі Мұхтар Құл-Мұхаммед, Ұлттық Ғылым ака демиясының академиктері, корреспондент-мүшелері жəне құрметті мүшелері, жоғары оқу орындарының ректорлары, сондай-ақ жетекші ғылыми-зерттеу институттарының директорлары қатысты. Жиналғандар екі сессия аралығында қайтыс болған əріптестері – ғылым саң лақтарын бір минут үнсіздікпен еске түсірді. Өзі де ғылым қайнарынан өсіп шыққан Мұхтар Абрарұлы жиналыста Елбасының ғылым алдына қазіргі таңда қойып отырған міндеттері мен талаптарын жеткізді, ғылымда қазақ елінің аласысы мол екенін қадап айтты. Өркениетті елдердің қайсысында болмасын, ең алдымен, даму үшін ғылымға арқа сүйейді. Ғылым дамымай технология дамымайды, ал технология дамымаса, өндіріс өркендемейді; өндіріс өркендемей, экономика жаңғыртылмайды. Сонда барлы ғының түп қазығы адамның ақылойының жемісі болып табылатын ғылым, ғылыми идея, еңбек һəм ғылыми мұра екен. Ғылым академиясының мəртебесі өзгергенімен, бүгінгі таңда да ғылымизерттеу инсти тут тары ның жұмысы тоқтап қалған жоқ. Жетекші ҒЗИ-лардың барлығы дерлік ұлттық университеттердің құрамында өзінің жемісті жұмысын жалғастыруда. Елбасымыз ел өмірінің арғы-бергі кезеңінде оның болашақ бағыт-бағдарын айқындауда əрқашан зиялы қауымның пікіріне, əсіресе, ғылыми интеллигенцияның пікіріне жүгініп келеді. Қазақстанның 2030 жылға дейін арналған бағдарламасын жасаудың барысында осы ғылыми қауыммен əр сала бойынша, əсіресе, жетекші ғалымдармен пікірлесіп, солардың ақыл-кеңестерінің, идеяларының негізінде Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясы айқындалған болатын. Өзі де осы Ғылым академиясының мүшесі ретінде академияға əрдайым қамқорлық көрсетіп келе жатыр. Сондай-ақ «Қазақстан-2050» Страте гия лық құжатында да Елба сы ғылыми интеллигенцияның пікіріне, ғылыми-зерттеу институттарынан келіп түскен ұсыныстарға құлақ асты. Сонымен бірге, Ғылым академиясының барша мүшелерінің жиынтық пікірі саналатын ғылыми баяндамасы да ел өміріндегі аса маңызды стра тегиялық құжаттар қабылдау барысында ескеріліп отыратыны аян. Елбасы осыдан біржарым жыл бұрын Ғылым академиясындағы кездесуінде республиканың ғылымы туралы, оның дамуы мен бағыт-бағдары жөнінде ойларын ортаға салып, келелі əңгіме өткізіп, пікір алысқан еді. Бір нəрсе анық, Мемлекет басшысы ғылыми қауымның жетістігін де, хал-ахуалы мен проблемаларын да жақсы біледі. Жалпы, қандай мəртебеде болмасын, мейлі ғылыми-зерттеу институттары академияның құрамында болсын, ұлттық университеттердің құрамында болсын, қазақ ғылымы ешқандай көштен қалып жатқан жоқ. Қазақстанда да, Ресейде де, басқа шетелдерде де қызмет атқа рып жатқан азаматтардың еңбектері осыған дəлел. Сөйте тұра, біздің ғылымымыздың алдында жаңа мақсатміндеттер баршылық. Осылай дей келе, М.Құл-Мұхаммед тарих ғылымына арнайы тоқталды. Жалпы, Қазақ стан ның тарих ғылымы Шоқан Уəлихановтан, одан кейінгі Мұха меджан Тынышпаев, Санжар

Асфандияровтардан басталады. Қарап отырсаңыз, тарих ғылымына деген ықылас басқа салаларға қарағанда керемет мықты болып келген. Біріншісі дəрігер, екіншісі теміржолшы бола тұрса да, Тынышпаев пен Асфандияров ХХ ғасырдағы қазақ тарихының атасы болып есептеледі. Қазақ тарихының кезеңделуіне байланысты ойпікірлерін Рысқұлов пен Жандосов секілді үлкен мемлекет қайраткерлері де айтпай кете алмаған. Осылайша қазақстандық тарих ғылымы кезең-кезеңмен дамыған еді. Қазақ тарихының ең мықты саласы қай жерде десек, археология саласында, Марғұланнан Байпақовқа дейінгі кезеңде əлем таныған үлкен жаңалықтар ашылды деп айта аламыз. Əйткенмен, жақында Ұлытау дағы сұхбатында Елбасымыз қазақ тарихшыларының алдына үлкенүлкен тақырыптарды тартты. Қазақ мемлекеттілігі болған, болмаған деген сияқты неше түрлі сыңаржақ пікірлер айтылып жатқан кезде, Президент өзінің келелі пікірін білдірді. Біздің тарихымыз ғұндардан түп тартады деп ашық айтты. Ал біз осы уақытқа дейін ғұн тарихына байланысты бір үлкен монография шығара алмадық. Елбасымыз айтқан осы тақырыпта біз əлі күнге дейін бір тұшымды ғылыми-зерттеу бере алмадық. Елбасымыздың екінші айтқан тақырыбы – одан кейінгі кезеңде көктүрік мəдениетінің иегеріміз дейміз. Шын мəнінде əдебиет саласында тереңірек зерттелгені болмаса, осы салада да үлкен еңбектер жоқтың қасы. Мектеп қалыптаспаған жерде салиқалы еңбектер де дүниеге келмеген. Елбасы толғанысында Алтын Орда кезеңін ұмытпауымыз керектігі баса айтылды. Бұл ретте де əдебиетшілер алға шығып, тарихшылар көлеңкеде қалды. Одан кейінгі кезеңде Мемлекет басшысы Қазақ хандығының тікелей мұрагері екенімізді қадап көрсетті. Əр кездесуде қазақтың қастерлі хандарының атын паш етіп, Астанада ескерткіштер қойғызып жатыр. Бұл кезең жайында да бірқатар іргелі еңбектер жарық көргенімен, əрбір императорына ондаған еңбек арнаған дəл орыстың тарихындағы сияқты жоғары деңгейге біз əлі шыға қойған жоқпыз. Қазақ хандығының негізін салған Керей мен Жəнібектің өміріне байланысты əлі күнге дейін бір тұшымды монография жазылмапты. Бұл да біздің тарих ғылымының алдында тұрған жаңа міндеттердің белгісі деп айта аламыз. Бір кездері «Қыпшақтар», «Қимақтар» атты классикалық монографияларымыз болған. Жалпы, Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттер, орта ғасырлық мемлекеттер, тайпалық одақтар жайлы мүмкіндігіміз бар кезде жаңағыдай іргелі еңбектердің жазылмауы арғы-бергі тарихымызды түгендеу орайында, бізге көп кедергілер келтіріп отыр. Соның салдарынан көршілерімізден, басқа тараптардан артық-кем əңгімелердің айтылып қалатыны бар. Оларға айтатын уəжіміз біреу ғана болу керек. Ғылыми уəж, ғылыми дəлел болу қажет. Оны жасайтын тарихшы ғалымдар. Тарих ғылымының алдында тұрған мақсат-міндеттер осы тұрғыдан шығады. Олай болса, Елбасының Ұлытауда айтылған ұлағатты əңгімесінен тиісті қорытындылар жасалуы тиіс. Мұхтар Абрарұлы бұдан əрі философия, заң ғылымдары, тіл білімі салаларының жай-күйіне, ондағы кейбір олқылықтарға тоқталды. 150 мың сөзді қамтыған 15 томдық түсіндірме сөздік шығарған қазақ тіл білімі алда пси холингвистиканы, заңдық, əлеумет тік, математикалық, инже нерлік, компьютерлік лингвистика түрлерін дамытуы керек.

Академия президенті Мұрат Жұрынов өз баяндамасында Ұлттық Ғылым академиясы төралқасының ағымдағы қызметі туралы кеңінен əңгімеледі. Өткен жылғы жалпы жиналысынан кейінгі бір жыл көлемінде ҰҒА президиумы аппараты көптеген жұмыстар атқарған. Ғылым академиясы мемлекет тарапынан тұрақты қаржыландырылып келеді. Он жылдан бері жыл сайын ғылым туралы ұлттық баяндама дайындалуы қамтамасыз етілуде. 73 мемлекетке таралатын сегіз журнал тұрақты түрде жүйелі əрі жоғары сапада шығарылуда. Академия республикадағы басым ғылыми бағыттарды анықтау ісіне белсенді қатысып отыр. ҰҒА-сы – еліміздегі жалғыз классикалық əмбебап академия. «Бір елден – бір академия» қағидатымен құрылған барлық халықаралық классикалық ұлттық академиялар ассоциацияларында Қазақстанды тек осы академия танытады. Сондықтан, Ұлттық Ғылым академиясының күрделі мəселелері əрдайым Елбасының тікелей назарында болуда. Өткен сайлауда академик ғалымдардың қатары талантты жас ғалымдармен толықты. Əлбетте, осы жетістіктер оңайлықпен келген жоқ. Алда, яғни 2016 жылдың маусымында Ұлттық Ғылым академиясының 70 жылдық мерейтойы күтіп тұр. Ғалымдар бұл белеске лайықты табыстармен жетуді ойластыруда. – Осы ретте үлкен ұйымдастыру жұмыстары жүргізілуі тиіс. Бұл мақсатта барлық академиялық институттар мен медицина жəне ауыл шаруашылығы саласындағы ірі ғылыми-зерттеу институттары ҰҒА айналасына топтасуы қажет. Сөйтіп, ҰҒА бөлімшелері орналасқан ұлттық университеттермен жəне елде жаңадан құрылып жатқан зерттеуинновациялық университеттерімен бірге ірі Ұлттық ғылыми-техникалық консорциум немесе ассоциациялық қоғам құрылуы керек. Түпкі мақсат – Ұлттық Ғылым академиясының мəртебесін жоғарылатып, бұрынғы жоғары деңгейіне қайта жеткізу. Стратегиялық жоспар бойынша Қазақстан кешенді түрде дамыған озық отыз елдің ішіне кірмек. Өз экономикасын, оның өндіріс пен экономикалық ортасын ғылыми сүйемелдеу арқылы дамытпайынша, бұл нысанаға қол жеткізу оңай емес. Бұл – аксиома. Сондықтан, 2020 жылы ғылыми жұмыстарға бөлінетін қаржы көлемі жалпы ішкі өнімнің 2 пайызына, яғни 11 есеге, ал одан кейін ІЖӨнің 3 пайызына, яғни 16-17 есеге дейін көбейтіледі. Еліміздегі ғылым сапасы осылайша дамыған кезде ғана Ұлттық Ғылым академиясы бұрынғы деңгейіне келіп, өз құқықтарын өз қолына қайта алады, – деді академия президенті. Бұдан соң М.Жұрынов Мəскеуде Ресей академиясының пре зиденті академик В.Фортовпен кездескен кезде бірлескен зерттеулер жүргізу жəне ғылыми кадрлар даярлау орайында екі ел ғалымдары арасындағы белсенді ынты мақтастық жөніндегі келісімдерге қол жеткізілгені жайлы айтылды. Ұлттық Ғылым академиясы ның корреспондент-мүшесі, Қазақстан тарихшылары қауымдастығының президенті Мəмбет Қойгелдиев өз баяндамасында еліміздің көп ғасырлық тарихын зерттеу орайындағы ғылыми жетістіктерді, жалпы қазақ мемлекеттігінің мəселелерін сөз етті. Ал ҰҒА корреспондент-мүшесі, «ҚазАгроИнновация» АҚ «Мақта өсіру Қазақ ғылыми-зерттеу институты» ЖШС бас директоры И.Үмбетаевтың баяндамасы мақта өсіру саласындағы жаңа ғылыми жетістіктерге арналды. АЛМАТЫ.

– Ғазиза Тұрмағанбетқызы, Халықаралық мұрағатшылар кеңесіне Қазақстан мүше болып қабылданғалы бері бұл салада қандай өзгерістер болып жатыр? – Тарих пен мұрағат – егіз ұғым. Тарихты жасайтын – халық, сақтайтын – мұрағат. Елбасы Ұлытау етегінде берген сұхбатында ел тарихшыларына үлкен міндеттер жүктеуі тегін емес. Əрбір ұлттың, халықтың тарихы басқа халықтың тарихымен сабақтас болғандықтан қазіргідей жаһандану дəуірінде ешкім де өз алдына бөлек, оқшау өмір сүре алмайды. Сондықтан əлемдік тарихты сақтай отырып, əр халықтың кешегісі мен бүгініне қатысты құжаттық деректермен танысу, көшірмелерін алу құқығына ие, 122 елдің мұрағатшыларын біріктіретін Халықаралық мұрағатшылар кеңесіне (бұдан əрі – ХМК) Қазақстан 1994 жылдан бастап мүше болып қабылданды. Жəне ұйымға кіру арқылы отандық мұрағат қызметі ең алдымен əлемдік деңгейге шығуға қол жеткізгенін айта кету парызымыз. – Ал, ЕУРАЗИКА қашан құрылған ұйым? – ХМК бас ассамблеясының ХІV сессиясында (2000 ж.) Еуразиялық өңірлік бөлімше (ЕУРАЗИКА) құрылған болатын. Оған мүше елдер жоғарыда атап өтілді. 2013 жылы 3 қыркүйекте Бішкекте өткен конференция хаттамасының 3 тармағына сəйкес кезекті XV Жалпы конференция, «Мұрағат құжаттарын сақтау саласындағы заманауи мəселелер» атты ғылыми-тəжірибелік конференция Астана қаласында өтетін болып шешілген еді. ХМК-нің XV Жалпы конференциясын Мəдениет жəне спорт министрі атынан вице-министр Марат Əзілханов құттықтау сөз сөйлеп ашты. Жалпы конференция отырысына ХМК ЕУРАЗИКА төрағасы, Армения Ұлттық мұрағатының директоры Аматуни Вирабян төрағалық етті. – Халықаралық ұйымның алда тұрған мақсат-мұраттарын білуімізге бола ма? – ЕУРАЗИКА-ның мақсаты өңірдің тікелей ұлттық мұрағат қызметіне қатысты, атап айтқанда, мұрағат құжаттарын сақтау, пайдалану жəне басқарумен айналысатын барлық мекемелер мен ұйымдар арасында байланыстар орнату, оны ұдайы қолдауға, дамытуға ықпал жасау болып табылады. ЕУРАЗИКА өңірлік бөлімшесі мұрағат мұрасын сақтау мен қорғау, мұрағат ісі мен құжаттаманы басқару əдістерін жетілдіру, мұрағатшылардың кə сіптік деңгейін көтеру мəселелері бойынша іс-шаралар жүргізеді, ғылыми конференциялар, семинарлар, симпозиумдар өткізеді. Соның бірі – Ұлттық музейдің конференц-залында өткен «Мұрағат құжаттарын сақтау саласындағы заманауи мəселелер» атты ғылыми-тəжірибелік конференция. Əуелі алыстан ат арылтып келген қонақтарға Ұлттық музейдің директоры Дархан Мыңбай Қазақстанның интернет картасын таныстырып шықты. Халықаралық конференцияны ҚР Президент Əкімшілігі атынан құттықтау сөз сөйлеп ашқан Жалпы бөлімнің меңгерушісі Мирболат Жақыпов мұрағат ісінің мемлекеттік маңызына мəн бере отырып, мемлекеттік органдарда электрондық құжат айналымы жүзеге асырылғандығын, қазіргі уақытта электронды құжаттар мұрағаты бір жүйеге келтіріліп жатқандығын жəне шетел мұрағаттары мен ғылыми мекемелерінен жинақталған құжаттар қазақ мемлекетінің тарихы айтылып жүрген датадан 1000 жыл бұрын басталатынын куəландыратынын тілге тиек етті. Мұнда шетелдік жəне отандық мұрағатшылар құжаттарды сақтау, бұл істе қазіргі заманға сай технологияларды пайдалану, аса құнды құжаттардың сақтық қорының көшірмелерін жасау мəселелері бойынша өз ойларын ортаға салып, озық тəжірибелерімен бөлісті, өзара пікір алмасты. Конференцияда сөз алған Жансүгіров пен Жандосовтың бүгінгі ұрпағы социолог (əлеуметтанушы) Жанар Санджарқызы Жандосова аталарының мұрағатын жинау мен сақтауда мұрағаттың маңыздылығын жəне мұрағатшылардың рөлін əңгімелеп берді, «Халықаралық қаржы-экономикалық даму орталығы – Қазақстан» ЖШС бас директоры Бақтыгүл Əшірова жеке құрам бойынша құжаттарды ұйым мұрағаттарында сақтаудың заманауи мəселелері мен оны шешу жолдарына тоқтала отырып, Қазақстанда мұрағат ісін қолдау мақсатында Мəдениет жəне спорт министрлігінің келісімімен «Жақсы

мұрағатшы», «Жақсы ұйым мұрағаты» жəне «Жақсы мемлекеттік тілде іс жүргізуші» аталымдары бойынша байқау өткізуге дайын екендіктерін айтты. – Осы ретте кімдердің тəжірибесі көбірек қызықтырды? – ЕУРАЗИКА аясында Бүкілресейлік құжаттану жəне мұрағат ісі ғылымизерттеу институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор М. Ларин «Ресей Федерациясында құжаттаманы басқарудың өзекті мəселелері» тақы рыбында шеберлік сабағын өткізді. Онда ғалым басқаруды құжаттамалық қамтамасыз ету ұғымының пайда болу тарихынан бастап бүгінгі электронды құжат санаттарына дейінгі жетістікті қамтып, оларды мұрағатқа қабылдау мен сақтау үлгілерін ресейлік тəжірибе негізінде жан-жақты таратып айтып берді. Шеберлік сабағына рес публикалық, облыстық, Алма ты, Астана қалаларының мемлекеттік мұрағат мекемелерінің қызметкерлері қатысты. Міне, осы тəжірибеде біздің мамандар үйренетін нəрсе көп деп ойлаймын. – Іле-шала ТМД-ға мүше елдердің консультативтік кеңесі басқосуда. Бұл екеуі бір-бірімен тығыз байланыстағы ұйымдар ма? – ТМД-ға мүше елдердің мұрағат мекемелерінің халықаралық жəне аймақтық ынтымақтастыққа өз үлесін қосуы, мəдениет, білім, ғылым саласындағы жетістіктерін таратуға ұмтылысы ескеріліп, бұ рынғы КСРОның мемлекеттік мұрағаттарына байланысты мұра герлік құқық туралы 1992 жылғы 6 шілдедегі келісіміне, Мұрағаттық ақпараттарды пайдалану саласында ТМД-ға мүше-мемлекеттердің өзара қатынастарының принциптері мен нысандары туралы 1999 жылғы 4 маусымдағы келісіміне сəйкес 2004 жылы 3 желтоқсанда Үкімет басшылары Кеңесінің атынан ТМД Экономикалық кеңесінің шеші мі мен құрылған ТМД елдерінің мұрағат қызметі басшыларының консультативтік кеңесі жыл сайын өтіп тұрады. ЕУРАЗИКА басқосуына орайластырып өткізілген биылғы Кеңесте ТМД-ға мүше елдерде мұрағат ісінің 1 жылдық даму қорытындылары, Тəуелсіз мемлекеттер достастығының 2020 жылға дейінгі экономикалық даму стратегиясының екінші кезеңін іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуы туралы ақпарат тыңдалды. Жоспардың 1.3.6 тармағы бойынша ТМД-ға мүше елдерде орталық мұрағаттық қор каталогын автоматтандыру негізінде мəліметтер каталогын құру, 1.3.10/4 тармағы бойынша ТМД-ға мүше мемлекеттердің жеке құрам бойынша құжаттарының сақталу орны туралы мəліметтер базасын (бірыңғай анықтамалық) əзірлеу, мемлекеттердегі мұрағат мекемелерінің өзара ынтымақтас тығы, əсіресе, мұрағат қызметкерлерінің біліктілігін арттыру мəселелері, бірлескен жобаларды дайындау мен жүзеге асыру жəне басқа да өзекті мəселелер талқыланды. Шолпан ата қаласында 2013 жылы 4 қыркүйекте өткен ТМД-ға қатысушы елдердің мемлекеттік мұрағат қызметі басшыларының консультативтік кеңесінің хаттамасына сəйкес ТМД-ға мүше елдердің мұрағат қызметі басшыларының кезекті отырысында ТМД елдеріндегі мұрағат ісінің жай-күйі туралы баяндама əзірлеу тапсырылды. Осыған орай Əзербайжан, Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Украина мемлекеттерінің мұрағат қызметі ұсынған статистикалық мəліметтерді пайдалана отырып, ақпараттық талдау жасалды. Талдау барысында, ТМД-ға мүше елдердің мұрағат қызметтері мен мемлекеттік мұрағат мекемелері мұрағат қорларын толықтыру, мұрағат құжаттарын сақтауды қамтамасыз ету, оларды есепке алу жəне ғылыми, мəдени, əлеуметтік жəне тəжірибелік мақсатта пайдалану жөнінен алдына қойған міндеттерін толық көлемде жəне сапалы орындап отырғандығы айтылды. – Бұл жағынан əріптестерімен салыстырғанда, отандық мұра ғатшылардың қызметі қай деңгейде деп ойлайсыз? – Соңғы 10 жыл ішінде мемлекеттік мұрағат мекемелерінің материалдық-техникалық базасы жаңартылды, мұрағаттарды ақпарат тан дыру саласында əжептəуір алға басушылық

байқалады, мұрағат мекемелері қызметінің негізгі бағыттары автоматтандырылды. Мемлекеттік мұрағат қызметінің барлық негізгі бағыттары бойынша сапалық жəне сандық көрсеткіштері артты. Дегенмен, барлық жерде жағдай бірдей емес. Жеткен жетістіктермен қатар, бірқатар проблемалар бар. Ең бастысы, мемлекеттік мұрағат мекемелерін қаржыландыру жағына көбірек бөлінсе, өйткені бұл материалдық-техникалық базаның жайкүйіне, мұрағат құжаттарын сақтаудың нормативтік жағдайын жасау жəне сақтау мəселелерін шешуге, мұрағат қорларын дер кезінде жəне толық толықтыруға, қазіргі заманғы ақпараттық технологияларды пайдалана отырып, оларға қол жеткізу мүмкіндігін кеңейтуге тікелей əсер етеді. Барлық елдердің мұрағат қызметтеріне мемлекеттік мұрағаттардың мұрағат қоймаларының аумағын кеңейту мүмкіндіктерін қарастыру қажет. Қазақстанда мұрағат қоймалары 100-115 пайызға толып кеткен, соған қарамастан кейбір жерлерде тарихын сақтауды ойлаған басшылардың қолдауымен мұрағат қоймалары салына бастады. Тəуелсіздік жылдары Астана қаласында Қазақстан Республикасы Ұлттық мұрағатының ғимараты (2006 ж.), Алматы қаласының мем лекеттік мұрағатының ғимараты (2011 ж.), 2013 жылы Алматы облы сының мемлекеттік мұрағатының ғимараты, Маңғыстау мемлекеттік мұрағатына қосымша жай салынды. Биылғы жылы Шымкент, Түркістан қалаларының мұрағаттарын салу жұмыстары басталды. Қызылорда облысы мемлекеттік мұрағаты ғимаратының құрылысы да оң шешімін тапты. – Сала қызметкерлерінің кəсіби біліктілігін арттыруға қаншалықты көңіл бөлініп отыр? – Мұрағат қызметкерлерінің жалақы деңгейінің төмендігі қазіргі таңда мұрағат мекемелерін кəсіби мамандармен қамтамасыз етуге кедергі келтіріп отыр, сондықтан барлық мемлекетте де мұрағат қызметкерлерінің кəсіптік деңгейін көтеру өте маңызды іс болып саналады. 2013 жылы 7 маусымда өткен «Қазақстандық мұрағаттану: бағыт тары мен даму жолдары» атты мұрағатшылардың рес публикалық кеңесінің жəне Президент Əкімшілігі мен Премьер-Министр Кеңсесінің ұсынымдарына сəйкес «Мұрағаттану, іс жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету» мамандығы бойынша кадрлар дайындауға мемлекеттік тапсырыс 2012-2013 оқу жылындағы 10 гранттан 2013-2014 оқу жылында 30 грантқа дейін, 2014-2015 оқу жылдары 45 грантқа дейін ұлғайып отыр. Осының өзі бұл салада айтарлықтай жұмыстар атқарылып отырғанын көрсетеді. Мысалы, осы басқосуда мұрағат ісі саласындағы қордаланған мəселелерді шешуге көптеген елдерде мұрағат ісін басқару органдарының мəртебесі төмендетілгені, мемлекеттік мұрағат мекемелерінің жүйесі, оның штаттық қызметкерлерінің саны қысқарғаны атап айтылды. Ал, Қазақстанда Қазақстан Республикасы Үкіметіне қарасты Мұрағаттар мен құжаттама Бас басқармасы 2000 жылы Мұрағаттар мен құжаттаманы басқару жөнін дегі комитетке айналды, қазір қара мағында бар болғаны 6 адам ғана қызмет ететін, Мұрағат ісі жəне құжаттама департаменті деп аталады. – Кеңес отырысында тағы қандай маңызды мəселелер қозғалды? – ТМД-ға мүше елдердің мемлекеттік мұрағат қызметі басшыларының Астанада өткен консуль тативтік кеңесі ТМД-ға мүше-елдер Экономикалық Кеңесінің отырысында мынадай мəселелерді қарауды ұсынды: мұрағат ісі саласында кешенді мемлекеттік бағдарламаларды əзірлеп, жүзеге асыру үшін оны толық жəне үздіксіз қаржыландыруды қамтамасыз ету; мұрағат қызметінің өз елінің Үкіметіне тікелей бағынысты болған мəртебесін қайтару, осы ретте мұрағат ісін басқару органының мəртебесін көтеру мүмкіндігін қарастыру; бұдан əрі мұрағат мекемелерін қысқарту жəне мұрағат қызметкерлерінің санын қысқартуға болмайтынын ескеру; мұрағаттану, құжаттану жəне басқаруды құжат тамалық қамтамасыз ету жөніндегі мамандарды даярлау жəне кəсіби біліктілігін көтеру шараларына жеткілікті қаржы бөлу. Əңгімелескен Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан».


5

www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

ОТБАСЫ – ЎРПАЌ ЎЙЫТЌЫСЫ

Ўл-ќызына шуаќ шашќан Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Алаштың ардақтысы Ахмет Байтұрсынұлы: «Бұл қоғам – кешегі қоғамның баласы, ертеңгі қоғамның атасы», дейді. Ал осы қоғамның ұйытқысы да, алтын арқауы да – отбасы. Елімізде екі жылдан бері үлгілі отбасына деген қамқорлық өз алдына, олар туралы жұртқа жеткізу жұмысы əдемі ұйымдастырылып келеді. «Отан – отбасынан басталады» деп бұған Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ерекше көңіл аударып, өнегелі ұл өсіріп, ізетті қыз тəрбиелеген ардақтылармен дидарласып, сый-сияпат жасады. Аталы сөзін арнады. Бұл бүкіл мемлекетімізде береке-бірлікте өмір сүріп жатқан барлық азаматтарды қанаттандырып қана қоймай, елге деген сүйіспеншілігін арттырды. Абай айтқан, болмаса да ұқсап бағуға ұмтылдыруда.

Сондай жақсы бір отбасының тыныс-тіршілігіне куə болғанымыз бар еді. Отағасы да, отанасы да бірі – алпыстың биігіне көтерілсе, екіншісі соған таяп қалған азаматтар. Екеуі де Отан соғысына қатысқан ардагерлердің бірі – ұлы, екіншісі – қызы. Самат Мұстафаев – елдің бары мен жоғын түгендеуге өз үлесін қосып, жақсысын жар сала айтып жүрген туған жеріне туын тіккен ауыл азаматы. Ол орта мектептен кейін бұрынғы Алматы зоотехникалық-малдəрігерлік

институтын үздік бітіріп, кіндік қаны тамған, Кетпен тауының баурайындағы ұжымшарда қарапайым зоотехниктен өмір жолын бастап, кейін аудандық комсомол ұйымында, одан соң арнайы мал өсіру бірлестігінде бас зоотехник, колхозда партия ұйымының хатшысы, өзге де шаруашылықтарда жетекшілік қызметтер атқарған. Еліміз тəуелсіздік алғаннан кейін де сол өңірдің ыстық-суығына бір кісідей араласып келеді. Қазір Ауыл шаруашылығы министрлігінің ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитетінің Ұйғыр ауданының аумақтық инспекциясының басшысы. Бұл арада Самат Ысқақұлының еленген еңбегін тізбелеп жатпадық. Ал жары – Бақшагүл Мəнкеева ұлағатты ұстаз. Ол қазіргі Қыздар педагогикалық университетінің түлегі. Оқу орнынан кейін Жастар ұйымдарында, аудандық комсомол комите-

тінің хатшысы жұмысында болған. Бірақ таңдаған мамандығы мұғалімдік болғаннан кейін одан кейінгі жердегі бүкіл саналы ғұмырын осы салаға арнаған. Қарапайым мұғалімдіктен мектеп директоры дəрежесіне көтеріліп, Бірлік-Сүмбе білім ордасына 18 жыл бойы жетекшілік етті. Ұстаздың еңбегі шəкіртінің білімбілігімен ақталатыны белгілі. Ол мұғалімдік қызметінде де, басшылықта жүргенде де əр баланың талантына баса назар аударып, ата-аналардың

Ґнегелі тəрбие – отбасынан Атам қазақ қашанда қара шаңырақтың қадір-қасиетін бəрінен жоғары қойған. Ынтымағы іріген отбасынан ырыс қашатынын бек түсінген. Сондықтан да ұрпағының бойында бауырмалдық пен бірлікке бастайтын қасиеттерді қалыптастыруды басты мақсат тұтқан.

Елбасының отбасы құндылықтарына назар аударып жатқаны да осы бір жаһандануға бағыт алған қатыгездеу қоғамдық даму сатысында қазақстандықтардың бойындағы ізгілік қасиеттердің нəзік тінін үзіп алмай, кейінгі ұрпаққа саф алтындай таза қалпында сабақтастыра жеткізудің қамы екені сөзсіз. Кешегі кембағал кеңестік саясаттың əсері ме, əлде халқымыздың тым еліктегіш-солықтағыштығынан ба, əйтеуір, «Əкесі тұрып, ұлы сөйлегеннен без, анасы тұрып, қызы сөйлегеннен без», деп үлкендердің алдында ибалы болуды қанға сіңірген қазақылықтан қалыс қала жаздағанымызды жасырудың реті жоқ. Жатбауыр балалар, бейəдеп қыздар басқа жақтан келген жоқ. Осы өзіміздің отбасыларымызда өсіп-жетілді. «Жетімін жылатпаған, жесірін жатқа бермеген» қазақтар ата-анасын қарттар үйіне беті бүлк етпестен апарып тастайтын болды. Оны айтасыз, қартайғанда қарасады деген ұл мен қыз қарттар үйіндегі қариялардың зейнетақысына қол салуға көшті. Міне, бұл – ұят пен ардың азайып, адамдықтан аласарудың көңілге көлеңке түсіретін көрінісі. Бұрын жұрт таңырқап, таңғалатын қазақ халқының үлкенді, ата-ананы, қыз баланы сыйлайтын өнегесі ұмытыла бастады, барлығын ақшамен шешуге болады деген қасаң ұғым пайда болды. Елбасының «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауын өткізуге жəне отбасылық құндылықтарды жаңғыртып, үлгілі отбасылардың өнегесін насихаттауға бастамашы болуының өзін мемлекеттік мүддеден туған тамаша идея деу орынды болмақ. Өнегелі тəрбие отбасынан

басталады. Халқымыз «Жаста берген тəрбие жас шыбықты игендей», деп бекер айтпаса керек. «Тəрбие тал бесіктен» дейтін данышпан ата-бабаларымыз. Осы нақыл сөздердің өзінен-ақ, баланың азамат болып қалыптасуы жаста берген тəрбиеден, отбасындағы ұлттық салт-дəстүрлерді сақтаудан тамырланатынын аңғартады. Олай болса, отбасының қадір-қасиетін арттыру қажеттігі өз-өзінен туындайтыны белгілі. Мемлекет басшысы Н.Назарбаев «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауы жеңімпаздарын марапаттау рəсімінде сөйлеген сөзінде: «Бүгінгі мерекенің терең мəні бар. Біріншіден, жердегі өркениеттің бүкіл хронологиясы – кез келген қоғамның негізі ретіндегі Адамзат Отбасының Ұлы тарихы. Екіншіден, отбасы – өте ұлы құндылық. Мыңжылдықтар мен ғасырлардан ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан моральдық салттардың, ұлттық салт-дəстүрлердің сақтаушысы болып табылады. Үшіншіден, отбасы – өз халқыңа, оның мəдениеті мен тұрмысына деген сүйіспеншіліктің қайнар көзі. Ол ата-аналар, балалар мен немерелер бақытының призмасы арқылы өтетін патриотизм мен Отанның өркендеуіне деген мəңгілік қамқорлықтың қайнар көзі. Ол ұрпақтардың ғасырлық өзара байланысы. Төртіншіден, ХХІ ғасырда жаһандану дəуірі отбасы мен неке құндылықтарын прогрестің маңызды шарттары етеді. Оны қазіргі əлемнің барлық табысты елдерінің тəжірибелері айғақтайды», – деп отбасы құндылықтарын сақтаудың маңыздылығын атап өтті. Осы орайда, балалардың тəрбиесіне ата-ана жауапты, ал,

талабын бір сəт те естен шығарған емес. Соның нəтижесінен болса керек, білім ордасына жетекшілік ететін уақытта мектептен Халықаралық олимпиада жеңімпаздары, республикалық ғылыми жобалар жарысының жүлдегерлері аз шықпаған еді. Бір ғана мысал, қиырда, тау баурайында жатқан ауылдың дарынды қызы Əсел Ноянбай Мəскеу қаласында өткен халықаралық математиктер конкурсында жүлделі орынмен оралып, қазір əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ІІІ-курсында оқып жүр. Үлгілі ұстаз «Қазақстан Республикасының білім беру ісінің үздігі» екенін де айта кетелік. Бірі – ауыл шаруашылығын жетік меңгеріп, жұрт ілтипатын иеленсе, екіншісі – жас ұрпаққа білім беріп, тəрбие үйретуді өзіндік өрнегімен көзге түсіп, алғыс арқалаған Самат пен Бақшагүл үлгілі отбасы да. Олар – ізетті де инабатты, бес баланың ата-анасы, сүйікті төрт немеренің əжесі мен атасы. Ұлын ұяға қондырған, қыздарын қияға ұшырған, сөйтіп, Алланың алғысына, ортасының үлгісіне, ауылының ұйытқысына айналған. Елінің береке-бірлігіне тілеулес, абзал жандардың кіндігінен өрбіген ұрпағы да жан-жақты, ойлы да өрелі. Үлкен қызы Назерке – ағылшын тілінің маманы. Осы сала бойынша ғылыми ізденістер жасап, кандидаттық қорғаған. Бұл күндері «ҚазМұнайГазда» бөлім басқарады. Еркебұланы – заңгер, жеке кəсіппен айналысады. Келіні Эльмира – есеп саласының маманы. Олардан – Асылай, Ерасыл атты екі немере сүйіп отыр. Назира – энергетик мамандығын меңгерген, шетелдік компанияда еңбек етеді. Жазирасы – экономист, Ресейдің сауда компаниясында. Кенжелері Ермұрат Халықаралық ақпараттандыру университетін жақсы бітіріп, қазір ағылшын тілі бойынша магистратурада білімін толықтыру үстінде. – Бұрынғылар өз балаңнан немерең тəтті болады дегенде сене бермейтін едік. Сөйтсек, бұл ақиқат сөз екен. Қазір ұлдан тараған немере болса да, қыздан өрбіген Жəния, Дінмұхамед атты жиен немерелерім де көз қуанышым болып жүр. Құдаларым да Қазақстанның əр өңірінен. Ортамыздағы алтын көпіріміз – балалар ғой. Сыйластығымыз жарасып, барыс-келісіміз үзілген емес. Екі торының бөтендігі жоқ деп Талғат, Ермек атты күйеу балаларым да өз ұлдарымнан кем емес. Бұрын бір отбасы болсақ, қазір өскен ұрпағымызбен бірнеше отбасы болып, өркеніміз өсіп, өрісіміз кеңіп, бақытты шақта күн кешіп жатырмыз! – дейді Самат Мұстафаев. Алматы облысы.

ата-анаға құрметпен қарап, алаңсыз қарттық сыйлау ұрпағының міндеті екені туралы ойлары да ден қоярлық. Мен өзім көпбалалы отбасында өстім. Ата-анамыз кіш кентайымыздан еңбекке баулыды, біреудің ала жібін аттамауға, адалдыққа тəрбиеледі. Менің екі ұл, екі қызым бар. Кенже қызымнан басқалары жоғары оқу орнын бітіріп, еңбек етуде. «Еңбек – бəрін де жеңбек» деген жөн сөз. Көп жастарымыз масылдық пиғылға бой алдырады, содан келіп, Абай атамыз айтқандай, «Жұмысы жоқтық, тамағы тоқтық, аздырар адам баласының» кебін киеді. Қазақы қалпымызға, əдет-ғұрпымызға жат дінге əуестенеді, маскүнемдікке, селтеңбай бос жүріске салынады, арты барып, қылмысқа ұрындырады. Қазір кітап оқымайтын ұрпақ қалыптасуда. Абайды, Шəкəрімді былай қойғанда, күні кешегі Мұқағали, Қадырларды білмейтін жастар жетіп артылады. Мұндай бойкүйездікті сол отбасындағы тəрбиенің осалдығынан деп білемін. Қазір кім-кімге де еңбек етемін десе, жұмыс табылады. Ал ата-анасының зейнетақысына ортақтасып отырғандарды көргенде, жас ұрпақ жалқау болып бара жатқан жоқ па деген қауіп кіреді ойыңа. Əрине, жастарды бірыңғай жамандаудан аулақпын. Өмірден өз орнын тауып жатқандары да артып жығылады. Дегенмен, ұрпағымыздың бəрі елдік, ұлтжандылық мүддеден ойланғанда ғана дамыған 30 елдің қатарына еркін енетінімізді естен шығаруға əсте болмайды. Елбасының отбасын, ананы, баланы жəне адамдарды не қажеттілікпен қамтамасыз ету, отбасылық-өне ге лілік құнды лықтарды ны ғай ту жөніндегі ақпараттық жұмыстарды күшейту қажеттігін алға тартуы да орынды. Жалпы, Нұрсұлтан Əбішұлының бастамасымен өткізілген «Мерейлі отбасы» Ұлттық байқауы ұлттық ұстаным ретінде жалғаса беретін болады деп ойлаймын. Самат САДУАНОВ, «Алғабас» ЖШС директоры, облыстық мəслихаттың депутаты.

Ақтөбе облысы, Мəртөк ауданы.

Баќытќа бґленген əже

10 баланыѕ анасы Аманбала Ќапарова – їлкен ўя ўйытќысы Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Бүгінде сексеннің сеңгі ріне аяқ басқан бұл кісі байырғы құт мекені Кертіңді ауылындағы қара шаңырағында көп отырмайды. Берідегі Астанаға барып, алыс тағы Алматыға асып, іргедегі Қарағандыға тартып, одан қалды Нұрасы мен Жаңаарқаны аралап, жол үстінде жүруі жиі. «Бесіктегі баланың күлгенін көрген бір мұрат, алдына түсіп ананың жүргенін көргенін бір мұрат» дегендей, осы қалалар мен аудандарда бір-бір үлкен отаудың шуағы болушы он баласы мен келіндері əрқайсысы əрдайым асыға күтсе, қалай шыдасын. Немерелері алды өзі жеке түтін түзеп, шөберелері қолынан сүйемелдеуге жарап қалған əже жүзі сондайда жайнап, жасарып, құдіреттің сыйлаған жақсылығына тəубе етіп, жасап қалады. – Соғыстан кейінгі жылдарда тұрмысқа он жетімде шыққан едім. Бақытыма қарай, қосағым Мəжит арқа сүйерлік те, мақтан тұтарлық та азамат болып шықты. Əке-шешесінен бөлектенбей бірге тұрдық. Олар үй іші сəбилер үніне бөленген сайын қатты қуанатын. Балалардың алдын өз бауырларына салып, баулуына еш қарсылығымыз болған жоқ. Біз марқұм Мəжит екеуміз көздерінше бастарынан сипап, құшаққа қысқан емеспіз. Үлкендік ақылдарымен қазақы тəрбиені бойларына сіңіруінің арқасындағы ұлқыздарымның қай-қайсысы бойындағы инабаттылыққа, ізеттілікке, адалдыққа қуанамын, – дейді Аманбала апа. Жеткіншек кездерінен талай ауыртпалықты бастан кешіп, өмір талабына ерте ысылған жас ерлі-зайыптылар шаруашылықтың

қат-қабат ісіне белсене араласады. Сауда саласында еңбек етуге бейімдігі бар келіншек бастапқыда бүкіл ғұмырын соған арнай тынды ғын ойламаған болса, тағдыр солай жазыпты. 40 жыл бойы Нұра ауданы тұтынушылар одағы Кертіңді ауылындағы бөлімшесінің сатушысы ретінде тұрғындарға қалтқысыз қызмет етуі соның дəлелі. Ол уақытта автодүкен арқылы қиыр-қиырдағы қыстақтарға дейін азықтүлік, киім-кешек жеткізуге, жұрттың сұранысын өтеуге арналған іс екінің біріне жүктеле бермейтін. Сол жауапкершілікке сəйкес, туған топырағы Нұра ауданымен ғана шектелмей Жаңаарқа, Ұлытау, Қар қаралы, Ақтоғай аймақтары ауылдарын да аралап, əсіресе, шопандар қауымы қажетті заттармен қамтамасыз етудегі ісін кезінде кім білмеді десеңізші. Боранды қыста да, жауынды күзде де, батпақты

көктемде де, шыжыған жазда да ұзақ күттірмей тіленген нəрселерді ұсынуға ұдайы жетіп келетін. Бұған ризалық лебіздерді сақтаулы алғысхаттар сездіреді. Үйдегі үйелмелі-сүйелмелі балалар оқуы мен тəрбиесін үлгілі етіп, жұмысты да көңілдегідей жүргізу Мəкең екеуінің сыйластығы, түсіністігі, бірбіріне қамқорлықтың арқасында еді. КСРО-ның сауда саласындағы үздік қызметкері белгісі бүгінде кеудесіндегі «Батыр ана» алтын медалімен қоса жарқырайды. – Біздің бəріміздің өз орталарымызда сыйлы азаматтар болып қалыптасуымызға, міндетімізге мүлтіксіз болуымызға ата-анамыздың үлгілі қасиеттері əсер етті деп білеміз. Əкеміз ауылдық кеңестің төрағасы, шешеміз сатушы ретінде жұмысбасты болса да ешқайсымызды ешкімнен кем қылмай, есесіне біраз замандастан біліміміз пен қабілетіміз асыңқы өсуіне

Адамныѕ бір ќызыєы бала деген... Біз – Петропавл қаласында тұратын қарапайым отбасылардың біріміз. Жолдасым Ерік жүргізушілер дайындайтын мекемеде нұсқаушы болып жұмыс істейді. Өзім облыстық туберкулезге қарсы күрес диспансерінде мейірбикемін. Қасиетті Қызылжар өңіріне 2006 жылы көрші Ресейден көшіп келгенде екі қызымыз ғана бар болатын. Атажұртқа қоныс аударғаннан бері тамырымыз жайылып, үйіміздің іші сəбидің шат күлкісіне толды. Бүгінде құлыншақтай құлдырлаған алты баланың ата-анасы атанып отырмыз. «Балалы үй – базар, баласыз үй – қу мазар» дегенді атамыз қазақ біліп айтқан. Бала кезден медицина қызметкері болуды армандап өстім. Ілім-білімге ұмтылуымның арқа сында мақсатым орындалды. Қандай жерде қызмет етсең де, ең бастысы, өзіңе жүктелген жұмысты абыроймен атқаруға тырысу керек деп ойлаймын. Осы қағиданы үнемі ұстанамын. «Бір тəулікте 24 сағат болса, əйел 25 сағат жұмыс атқарады», деген əзілшыны аралас сөз бар. Бұл – еңбек ететін əйел аналардың бəріне тəн. Үйде де күйбең тірлік таусылмайды. Бірақ қанша шаршап жүрсем де, ұл-қыздарымның «мамалаған» үні бəрін ұмыттырады. Ана үшін баланың амандығынан асқан бақыт жоқ қой! Көз алдымызда жүрген сəбилеріміз мұңаймай, аман-есен ержетсе, «орнында бар оңалар» дегендей, қалғанының ұпайы əліақ түгенделер. Əрине, өмір болған соң қызығы да, қиындығы да қатар жүреді. Өзгелер сықылды біз де тұрмысымыздың оңалғанын құп көреміз. Балалар жайлы үйде тұрса, қатарынан кем болмай өссе екен дейміз. Бүгінге дейін баспана жайының шешілмеуі қабырғамызға қатты батады. Көп

жылдан бері үйелмелі-сүйелмелі балаларымызбен пəтер жалдап тұрамыз. Барақ үлгідегі үйде не су, не газ жоқ, ал қыста салқын. Пəтер кезегінде 1545-ші болып тұрмыз. Қашан тиері белгісіз. Көпбалалы ана ретінде тіркелейін деп едім, кезегіңіз, тіпті, алыстап кетеді деген соң тəуекел етпедім. Ресейде жүргенде жас отбасыларға, көпбалалы аналарға кə дімгідей жеңілдіктер жасалатын. Меніңше, Парламентте отырған депутат ағалар осы жағына көңіл аударса деймін. Өйткені, Елбасымыз елімізде тұңғыш рет ұйымдастырылған «Мерейлі отбасы» байқауының қорытындысында сөйлеген сөзінде отбасы берекебірліктің қайнар көзі, Отанның бірлігі, ағайынның татулығы, атамекеннің тұтастығы екенін атап көрсетіп, ана мен баланы қорғауда, қарттықты лайықты қамтамасыз етуде неғұрлым тиімді мемлекет саясат құруды, қоғамда орын алып отырған кейбір қолайсыз

фактілерді көзден таса қылмауды алға тартты. Қаншама бала «тастанды» атанып, жетімдікке душар болып отыр. Көбінің ата-аналары тірі. Туған сəбилерін немесе əке-шешелеріне қарайласпау үйреншікті əдетке айналып барады. Сондай-ақ, жас отбасылардың бала санына шектеу қоятыны жасырын емес. Айтатын сылтаулары көп. Оларды, бір жағынан, түсінуге де болады. Үлкен-кішілі мəселелерді рет-ретімен шешемін деп жүргенде алтын уақыт ұршықша зырлап өте шығады. Ал бала дегеніміз – ең үлкен бақыт, өміріміздің жалғасы, еліміздің келешегі. Сондықтан демографиялық жағдайды жақсарту, туу көрсеткішін арттыру үшін жас отбасылардың əлеуметтік мəселелеріне жете көңіл аудару қажет. Олар үшін жатақханалар, қолжетімді үйлер салу соншалықты қиын ба? Петропавлда да бүлдіршінді балабақшаға орналастыру – қиын

қаншалықты күш-жігер жұмсауларын енді өзіміз балалы болғанда біліп жүрміз. Əкей дүниеден ертерек озып, бар тауқымет жалғыз басына түскенімен, анамыз қайраттығы арқасында қатардан қалғамыз жоқ. 60-тан асқан ағамыз Қайраттан бастап кенже бауырымыз Сəбитке дейін түгеліміз қызметте де, отбасымызда да береке жанған жандармыз, – деген Астанадағы Ұлттық ғылымимеди циналық орталықтың бөлім меңгерушісі, білікті дəрігер Кəмшат Қапарқызы сөзі шындығын көпшілік біледі. Он бала – бұл күнде он шаңырақтың иесі. Біразына көпбалалы халықтық дəстүр сіңген. Ұрпақ сабақтастығы деген осы. Бəріне аналық ақылымен ұйытқы болушы данагөй Аманбала əже немерелері мен шөберелеріне тамаша үлгі. Қарағанды облысы, Нұра ауданы.

тауқыметтің бірі. «Əр бала өз несібесімен» десек те, көпбалалы отбасыларға мемлекет тарапынан тиісті көмектер арттырылса, құба құп болар еді. Үмітсіз адам болмайды. Біз де келер күннен тек жақсылық тосамыз. Отағасы екеуміздің мызғымас татулығымызға, өзара сыйластығымызға қарап, балаларымыздың тал шыбықтай желкілдеп ержетіп келе жатқаны қуантса, тар үйде қысылып-қымтырылып жатқанымыз мұңайтады. Тағы бір мəселе. Осыдан бірнеше жыл бұрын облысымызда «Ұрпақ қоры» бағдарламасы жұмыс істеп, алғашқы сертификаттардың біріне ие болған едік. Сол кезде төрт қызымызға банктен есепшот ашылып, белгілі мөлшерде қаражат бөлінген. Салынған ақшаның көлемі жыл сайын өсіп отырады. Алайда, қаншама көпбалалы отбасының материалдық игілігін жақсартуға себі тиген жоба өз қызметін тоқтатуға тура келді. Соның салдарынан кейін дүниеге келген екі балам ілікпей қалды. Себебі, жергілікті билік қаражат жағынан қамтамасыз ете алмады. Меніңше, осындай өміршең жобаларды республикалық деңгейде қаржыландырған дұрыс. «Көрінген таудың алыстығы жоқ», деп бекер айтылмаған. Кеше ғана аяғын апыл-тапыл басып жүрген балаларымның алды бүгінде бойжетті. Тұңғышымыз Диана он бесте, Даяна он үште. Қос қанатым сияқты. Олардың соңынан ерген іні-сіңлілері Мерген, Ділназ, Саида бір-бірін жетелеп, жетіліп келеді. Шаңырағымызды шаттыққа бөлеп, шаршаған көңілімізге күн шуағындай сəуле шашатын үйдің кенжесі əрі еркесі Əнел – бір жаста. Оның тəп-тəтті қылықтары барлық қиындық атаулыны лезде ұмыттырып жібереді. Отанды көркейтетін де, мерейді өсіретін де–отбасы сыйластығы! Жібек ҚАЙЫРБЕКҚЫЗЫ, «Күміс алқа» иегері.

ПЕТРОПАВЛ. ––––––––––––

Суретті түсірген Талғат ТƏНІБАЕВ.


6

www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

ПАРЛАМЕНТ ПАРЛАМЕНТ

● Парламентші пайымы

 Тағзым

Жекешелендірудіѕ басты шарты – ашыќтыќ Елімізде Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы іске асырылуда. Бағдарламаның мақсаты Қазақстанда тұратын барлық этностардың тілдерін сақтай отырып, ұлт бірлігін нығайтудың аса маңызды факторы ретінде мемлекеттік тілдің кең ауқымды қолданысын қамтамасыз ететін үйлесімді тіл саясаты болып табылады. Алмас ТҰРТАЕВ,

Мəжіліс депутаты.

Бағдарламаны іске асыруға республикалық жəне жергілікті бюджеттердің қаражаты, сондайақ, Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған басқа да қаражаттар бағытталған. Бағдарламаның бірінші кезеңін іске асыруға мемлекеттік бюджеттен көзделген жалпы қаржы 19 134 946 мың теңгені құрайды. Ал 20152020 жылдар ішінде бағдарламаны қаржыландыру көлемі, Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес, республикалық жəне жергі лікті бюджеттерді тиісті қаржылық жылға қалыптастыру кезінде нақтыланатын болады. Осы бағдарламаны іске асыру мақсатында жергілікті атқарушы органдар мемлекеттік кəсіпорындар – Мемлекеттік тілді оқыту орталықтарын құрды. Сонымен бірге, Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау барысында елімізде Жекешелендірудің 2014-2016 жылдарға

арналған кешенді жоспары бекітілді. Осы жоспарды іске асыру мемлекеттің ел экономикасына қатысуын қысқарту жəне оған жеке сектордың үлесін арттыру есебінен оның негізін нығайтуға бағытталған. Жекешелендіру кəсіпкерліктің дамуы үшін мықты серпін беруі тиіс, ол бəсекелестікке жол ашып, тұрғындарға көрсетілетін қызметтердің сапасын арттырады жəне олардың тұрмысын жақсартады. Жекешелендірудің 20142016 жылдарға арналған кешенді жос парына сəйкес, бəсекелестік ортаға беруге жататын мемлекеттік активтердің жəне квазимемлекеттік сектордың тізбесі бекітілді. Шынайы экономика секторына қажеттілігі аз мемлекеттік ұйымдар да же кешелендіруге шығарылды. Жекешелендіруге шығарылған кəсіпорындардың шығыны мол немесе активтері өсіп кеткен, олардың тікелей немесе жанама түрде мемлекет тарапынан субсидия бөлу есебінен қамтамасыз етіліп келгені анық.

Ал енді облыстар мен аудан əкімдіктері өңірлік коммуналдық иелі гіндегі мемлекеттік кəсіпорындарды – Мемлекеттік тілді оқыту орталықтарын сатуға шығарып отыр. Бұл орталықтар тек қана бюджет қаражатымен жұмыс істеп тұр жəне үлкен активтері жоқ. Мемлекеттік тілге қызығушылық артып отырса да, орталық жұмыстарынан азаматтарымыздың хабары жоқ, жұмыстары ашық емес, нəтижесі белгісіз. Ал жекешелендірудің басты шарты – ашықтық. Бəсекелестік ортада нарықты өткізу кəсіпкердің негізгі проблемасы болып табылады жəне кез келген кəсіпорынның рентабельділігі соған байланысты екені анық. Ал əлеуметтік бағыттағы біз атаған кəсіпорындар қазірдің өзінде қаржыландыру көзімен жəне нарықты өткізумен қамтамасыз етілген. Егер бұл мекемелерді жекешелендірсек, мемлекеттік тапсырыссыз, қаржылық қолдаусыз олардың келешегі жоқ жəне жойылып кетеді. Ал мемлекеттік тапсырысты сақтап қаржыландырған жағдайда орталықтар бұрынғыдай «жабық» түрде жауапкершіліксіз жұмысын жалғастыратын болса, онда олар жұмыс істеу тетіктерінен айырылып, бəсекелестігі жоқ ортада жекелеген адамдардың табыс

көзіне айналады жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылыққа жол ашады, сондай-ақ, меншік иесінде масылдық көңiл күйдi тудырады. Сонымен бірге, мемлекеттік кəсіпорынның жаңа меншік иесі кім болатыны белгісіз, ол мемлекеттік тілдің дамуына шынымен де жаны ашитын адамдар ма немесе жеке бас пайдасын ғана ойлайтын адамдар ма?! Мемлекеттік тілді дамытуға табыс көзі деп емес, əлеуметтік жəне мемлекеттік маңызды жоба деп қарауымыз керек. Аталған орталықтарды жекешелендірген жағдайда, бағдарламаның негізгі мақсаты – Қазақстанда тұратын барлық этностардың тілдерін сақтай отырып, ұлт бірлігін нығайтудың аса маңызды факторы ретінде мемлекеттік тілдің кең ауқымды қолданысын қамтамасыз ететін үйлесімді тіл саясатына анық қол жеткізбегендей боламыз. «Ақ жол» партиясы бизнестің бəсекелестік ортада дамығанын қолдайды. Бірақ мемлекеттік тілді үйретуді нарықтық бəсекелі ортаға шығарып, меңгеруді азаматтарымыздың қалтасымен байланыстыру қаншалықты дұрыс?! Жоғарыда аталғандарды ескере келгенде, Үкіметтің мемлекеттік тілді оқыту орталықтарын жекешелендіру туралы мəселені қайта қарауы қажет болатыны анық аңғарылады. Яғни, бұл мəселеге нағыз мемлекеттік көзқарас тұрғысынан қарау керек. Қысқасы, мемлекеттік тілді дамытуға табыс көзі деп емес, əлеуметтік жəне мемлекеттік маңызды жоба деп қарауымыз қажет.

Жарќын бейнесін, ерлігін жаѕєыртып отыру – парызымыз

Халқымыздың асыл перзенті Жұмабек Тəшеновтің 100 жылдық мерейтойын республикалық дəрежеде лайықты атап өту – бүгінгі ұрпақтың парызы деп кезінде Мəжілісте депутат Ж.Ахметбеков мəселе көтерген еді. 2015 жылы 20 наурызда Ж.Тəшеновтің туғанына 100 жыл толады. Жұмабек Ахметұлы Тəшенов – кеңес заманында есімі аңызға айналған тұлға, 1960-жылдары Қазақстанның Жоғарғы Кеңесін жəне Үкіметін басқарған, республиканың əлеуметтікэкономикалық жəне мəдениеті мен өнерінің дамуына үлкен үлес қосқан мемлекет қайраткері. Елі мен жерінің тұтастығын сақтап қалу жолында күрескен Жұмабек Тəшенов Хрущевтің Қазақстанның бес облысын (сол кездегі Целиноград қаласымен қоса) Ресейге қосуды жоспарлаған əрекетіне батыл тойтарыс берген. Осындай табанды қарсылыққа кездескен Хрущев бұдан кейінгі уақытта қазақ ішінен шыққан басшылардың сөздеріне құлақ салуға, халқының пікірімен санасуға мəжбүр болған. Егер сол жоспар іске асқанда, Қазақстанның бір бөлігінен, қазіргі Астана қаласынан да айырылып отыратын едік. Сондықтан, Жұмабек Тəшеновтің бұл əрекеті халықтың ұлттық рухын оятқан ерлік оқиға болды. Осы оқиғадан кейін ол жоғары лауазымды қызметінен алынып, облыстық басшы деңгейіне дейін төмендетілді. Өзі бақылауда жүрсе де батыр қайраткер рухын түсірмеді, ғылыммен айналысты жəне халқы үшін адал қызмет етіп, зейнеткерлікке шықты. Ж.А.Тəшеновтің қазақ жері мен халқы үшін жасаған ерлігі мен еңбегіне ұрпақтары мəңгілік қарыздар. Міне, сондықтан да халық жүрегінде сақталған абзал жанның жарқын бейнесін, есімін, ерлігін жаңғыртып отыру бүгінгі ұрпақтың парызы деп білеміз.

● Фотокүнделік

 Депутат дабылы Мəжілістің Əлеуметтік-мəдени даму комитетінің төрайымы Гүлнар Ықсанованың жетекшілігімен комитеттің кезекті кеңейтілген отырысы өтті. Онда қазіргі таңда еліміздің өзекті мəселелерінің бірі болып табылатын жол-көлік оқиғасы жəне өзіне өзі қол жұмсау əрекетін төмендету тақырыбы талқыланды.

Ґрімдердіѕ ґмірге ќўштарлыєын оятайыќ Тақырып бойынша алғаш болып «Жастар» ғылымизерттеу орталығының директоры Жанар Бұқанова сөз сөйледі. Оның мəлімдеуінше, Қазақстанда 15-19 жас аралығындағы жастардың 31 000-нан астамы өзіне өзі қол салуы салдарынан қаза болған. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мəліметтері бойынша, еліміз суицид жиілігі 100 мың адамға шаққанда 15 оқиға құрайтын елдердің қатарына кіреді. Суицид мөлшері ең жоғары 20 елдің ортасында тұрмыз. Тіпті, Қазақстан 10-14 жас аралығындағы бозбалалар мен өскін қыздар арасындағы өлім коэффициенті бойынша 1-ші орында. Мемлекеттік органдардың жастардың арасындағы өлім көрсеткішін төмендету жолындағы жұмысы тиімді болу үшін оның себептеріне жүйелі жəне тереңдетілген талдау жүргізілуі қажет. Еліміздегі əр баланың өмірмен мезгілсіз қоштасуы барлығымызға орны толмас қайғы əкелері анық. Соңғы жылдары қоғамда адам өмірі, əр атаананың қызы немесе ұлының өмірі, оқушы немесе студенттің өмірі үшін алаңдаушылық тууда. Осы қайғылы оқиғадан балаларды қалай аман алып қаламыз, олардың өмірден озуларына қандай себептер болды? Қанаты қатаймаған жасөспірім өміріндегі мəселені шешу үшін оған қандай жағдай жасалмады? – деген ойлар күн сайын көкірегімізде жүреді. Жалпы, тұлғаның дағдарысқа ұшырауы, басқа адамдармен тіл табыса алмауы, жеке адам ретінде даму мүмкіндігінің болмауы суицидке алып баруы ықтимал жайттар. Өзіне өзі қол салуға итермелейтін психологиялық өзгерістерге сыртқы қоршаған ортаның, əлеуметтік факторлардың жəне басқа түйткілдердің себеп болып жататындығы тағы аян. Бүгінгі жиналған қауымның бар арман-тілегі кəмелеттік жасқа толмағандар арасындағы суицид мəселесінің алдын алу жəне балаларымыздың ішкі ойларымен бөлісе алуына ықпал жасаудың тиімді жолдарын іздеу болды. Басқосуда Қызылорда жəне Шығыс Қазақстан облыстарындағы жасөспірімдерді суицидтен сақтандыру шаралары жайындағы тəжірибелер ортаға салынды. Отырысқа қатысушылар шараны Антуана де Сент-Экзюперидің: «Біз өмірдегі өз орнымызды білгенде ғана, тіпті, ол орын өте қарапайым жəне елеусіз болса да, біз шынайы бақытты бола аламыз...» деген ойымен келісіп, «…кез келген жанды құтқару – əр адамның қолында» деген тұжырыммен қорытындылады, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі.

 Тұрақты комитеттер тынысы Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.

 Сізді не толғандырады?

Туристік ќызметте олќылыќ кґп Светлана РОМАНОВСКАЯ, Мəжіліс депутаты.

Биылғы жылдың демалыс маусымы шетелдік саяхат ұйымдастыратын компаниялар айналасында болған жайсыз оқиғалармен есте қалып отыр. Олардың жөнсіз əрекеттері салдарынан 12 мыңнан астам отбасы зардап шеккен ең ірі отандық туроператор лицензиясынан айырылды, бұқаралық ақпарат құралдарында басқа да туристік агенттіктер тұтынушыларында туындаған қиындықтар туралы мəліметтер əлденеше рет жарық көрді. Туристік нарықтың жүйелік қателіктері бар екендігі байқалуда. Салдарынан азаматтарымызға, сонымен қатар, мемлекетімізге үлкен материалдық жəне моральдық залал əкелген он мыңдаған орындалмаған шарттық міндеттемелерге куə болып отырмыз. Тəжірибе көрсеткендей, аталған қызмет тұтынушылары қаржылық жəне моральдық тұрғыдан еш қорғалмаған. Демек, туристік фирма келісімді орындамай немесе лицензиясынан айырылып жəне тұтынушы артынан сотқа шағымданса да, шығындарды қайтару көп жағдайда мүмкін емес болып шығады. Бұған себеп, турфирмалардың ең төмен жарғылық капиталына ерекше талап қойылмай, бүгінгі таңда орташа бизнеске бар-жоғы 100 орташа айлық көрсеткішті құрап отыр. Алайда, бір келісімшарттың сомасы орташа 600 теңгені құрайды. Одан басқа, «Туроператордың жəне турагенттiң азаматтық-құқықтық жауапкершілiгiн мiндеттi сақтандыру туралы» Заңның нормалары орындалмайды, сақтандырудың бар болуы тексерілмейді. Жоғарыда айтылғандарды ескере келе, туристік нарықта орын алған мəселелерді шешуге жəне тұтынушылар құқықтарының одан əрі бұзылуын болдыртпауға бағытталған іс-шаралар кешені қабылдануы қажет деп білемін.

 Сауал салмағы

Кəсібі жоќ мектеп тїлегі кімге керек? Мəжілісте палата Спикері Қабиболла Жақыповтың төрағалығымен өткен жалпы отырыста депутат Ирина Аронова Қазақстан Республикасының ПремьерМинистрі К.Мəсімовке депутаттық сауал жолдады. Онда төмендегі проблема көлденең тартылады. – Осы депутаттық сауалға сайлаушы атааналардың жоғары жəне орта кəсіптік оқу орындарына түсе алмаған балаларын – орта мектептер түлектерін жұмысқа орналастыру мəселесі бойынша көптеген өтініштері себеп болып отыр, – дейді депутат өз сауалында. Одан əрі қарай:

«Білім жəне ғылым министрлігінің деректері бойынша, республикада жыл сайын мыңдаған орта мектептер түлектері бос жүреді. Олар оқу орындарына түспей, жұмыс істемей, жұмыссыздардың қатарын толтыруда. Кəсіптік білімнің болмауы олардың жұмысқа орналасуына кедергі келтіруде. Біздің ойымызша, бүгінгі таңда барлық дерлік орта мектептерде ойдағыдай кəсіптік бағдар жұмысы жоқ, ал жүргізілгеннің өзінде жүйелі түрде іске асырылмайды. Осының салдарынан, өз кезегінде, кəсіптік жəне техникалық білім мекемелерінде оқушыларды қабылдауда проблемалар туындайды. Бұған қоса, «Жұмыспен қамту жол картасы» мемлекеттік бағдарламасында да осы санаттағы

 Əріптестік əлеуеті

Жол ќауіпсіздігіне арналєан конгресс Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты Конституциялық заңнама, сот жүйесі жəне құқық қорғау органдары комите тінің төрағасы Серік Ақылбай Санкт-Петербургте өткен ТМД-ға қатысушы мемлекеттер Парламентаралық Ассамблеясының V Халықаралық «Өмірдің қауіпсіздігі үшін жол дағы қауіпсіздік» конгресіне қатысты. Таврия сарайында өткен отырыста сенатор С.Ақылбай «Қазақстан Республикасындағы жол қозғалысы қауіпсіздігінің құқықтық негіздері» тақырыбы бойынша сөз сөйледі жəне жол қауіпсіздігінің өзекті мəселелерін шешу жолдары туралы əңгімеледі. Атап айтқанда, сенатор еліміздегі жол жүрісінің

барлық мəселелері жүйеленген «Жол жүрісі туралы» Заңға егжей-тегжейлі тоқталды. «Жаңа заңды əзірлей отырып, біз оның қазіргі замандағы халықаралық талаптарға жауап беруіне жəне жол жүрісін ұйымдастыруда тиімділікті арттыруға, жол жүрісін басқарудың мемлекеттік жүйесін жетілдіруге, жол жүрісі қауіпсіздігін қамтамасыз ететін мемлекеттік органдардың құзіреттерін нақты айқындауға, интеллектуалдық көлік жүйесін енгізудің негіздерін белгілеуге, жол құрылысы мен жаңғырту барысында жауапкершілікті күшейтуге баса назар аудардық», деді. Сондай-ақ, С. Ақылбай Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың тапсырмасы бойынша пайдалануға берілгеніне 7 жыл

азаматтарды кəсіптік даярлау бойынша арнайы бағыт жоқ. Бұл проблемалар ішінара 9-11 сынып оқушыларының мектеп бағдарламаларына көлік жүргізу, аспаздық, тігу ісі курстарын енгізу есебінен шешілер еді. Бұрынғы кезде, осы курстарды бітіргеннен кейін куəлік беріліп, бұл əрі қарай жұмысқа орналасуына ықпал ететін. Сондықтан, бүгінгі таңда мектеп оқуөндірістік комбинаттардың (ОӨК) жүйесін жандандыру қажет деп есептейміз, жəне де біздің ойымызша, бұл бюджеттен айтарлықтай қаражатты талап етпейді. Жоғарыда баяндалғанның негізінде айтылған проблемаларды жүйелі жəне кешенді түрде шешу бойынша Үкіметтің ұстанымын білдіруіңізді сұраймын», – деп орынды мəселені ортаға қояды. болмаған көлік құралдарын (коммерциялық мақсаттардан басқа) міндетті техникалық байқаудан босату, көлік құралдарын басқаруға сенімхат беруді 2015 жылдан кейін тоқтату мəселелері қарастырылып жатқанына конгреске қатысушылардың назарын аударды. С.Ақылбай автомобильдерді мемлекеттік тіркеудің көтеріңкі жəне ерекше сұранысқа ие нөмір белгілерін сату рəсімдерін реттейтін, ішкі істер органдарының қызметкерлерінің талаптары бойынша көлік құралдарын тоқтатудың нақты негіздерін бекіту туралы жаңа ережелер мен азаматтардың құқықтарын қорғау мақсатында енгізілген басқа да жаңалықтар туралы айтты. ТМД-ға қатысушы мемлекеттер Парламентаралық Ассамблеясының V Халықаралық «Өмірдің қауіпсіздігі үшін жолдағы қауіпсіздік» конгресінің қорытындылары бойынша декларация қабылданды, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі.

Салмаќты ќўжатќа салиќалы кґзќарас

Мəжілістің Экология мəселелері жəне табиғат пайдалану комитетінде «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жер қойнауын пайдалану мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы жұмыс тобының жетекшісі депутат Ахмет Мұрадов отырыс өткізді, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Елбасы Н.Назарбаев Парламенттің бесінші шақырылымының төртінші сессиясының ашылуында халық қалаулыларының алдына бірқатар мақсаттар қойғаны мəлім. Солардың бірі Мəжіліс қарауында жатқан «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жер қойнауын пайдалану мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын басымдықпен қарау болатын. Бұл өте маңызды құжат екенін аты айтып тұр. Мұндағы мəселелердің еліміздің инвестициялық ахуалына, халқымыздың əл-ауқатының көтерілуіне қатысы бары ақиқат. Бұл мəселелер ел Президентінің жыл сайынғы Қазақстан халқына жасайтын Жолдауында да көтеріліп отырады. Заң жобасын əзірлеу жер қойнауын пайдалану саласындағы қолданыстағы институттарды жетілдіру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды болдырмау мақсатында қолданыстағы нормалардың редакциясын өзгерту бағыттары бойынша жасалған. Қолданыстағы заңнаманы жəне оны қолдану тəжірибесін талдау, жер қойнауын пайдалану саласында жетекші орындарда орналасқан жекелеген шетелдердің тəжірибесін зерделеу нəтижесінде бірқатар ережелер енгізілді. Олар: əлеуетті жер қойнауын пайдаланушыны айқындауға бəсекелес сауда-саттықты енгізу, жер қойнауын пайдалану құқығын беру бойынша тікелей келіссөздер жүргізу институты шеңберінде «Бірінші келген – бірінші алады» қағидатын енгізу, жер қойнауын пайдалануға арналған келісім- шарттың міндетті сараптамаларын 60 пайызға дейін қысқарту, теңіз ортасының мұнаймен ластанбауын болғызбау мəселелерін регламенттеу, стратегиялық маңызы бар жер қойнауының, кен орындарының учаскелерінде мемлекеттің басым құқығын бекіту мəселелері бойынша нормаларды жетілдіру, т.б. болып отыр.


7

www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

Батыс Ќазаќстанда басым баєыттар дамытылуда (Соңы. Басы 1-бетте).

Ўлы Жібек жолы – теѕдесі жоќ ќўбылыс (Соңы. Басы 1-бетте). Өз сөзімді мен «Қазақстан жəне Еуразиядағы Ұлы Жібек жолының дипломатиясы» деген өзекті тақырыпқа арнағым келеді, деді Сенат Төрағасы. Ұлы Жібек жолы – адамзат тарихындағы теңдесі жоқ құбылыс, осындай ауқымдағы жəне осындай əсері бар жоба еш уақытта болмаған да шығар. Ұлы Жібек жолының негізгі үш бағытының жалпы ұзындығы Тынық мұхитынан Жерорта теңізіне дейін 12800 шақырымды құрайды. Бұл бағыттар Қытай, Үндістан, Орта жəне Таяу Шығыс, Орталық Азия, Кавказ аумақтары арқылы өтіп, Оңтүстік Орал мен Сол түстік Қара теңіз маңынан Балқанға дейін созылды. Бұл ретте Ұлы Жібек жолының күретамыры бойында сауда-саттық қана емес, географиялық тұрғыдан жаңалықтар ашу, білім мен технологиялар алмасу жəне мəдени əрі діни байланыс үдерістері де белсенді түрде жүріп жатты. Жібек жолы арқылы христиан, ислам, будда іспетті əлемдік діндер тарай бастады. Трансконтиненттік байланыстар ежелгі жəне ортағасырлық қауымдастықтардың тұйықталған жүйелерінің дамуына, адамдардың ой-өрісі кеңейе түсуіне, зияткерлік саланың қарқынды өрістеуіне септігін тигізді. Əрине, көне заман саудагерлерінің басты мақсаты өзіне пайда түсіру болған, өз тірліктері осындай нəтиже береді деп ойламаған да болар, дегенмен, əлемдік өркениеттің дамуына қайталанбас үлес қосқан Ұлы Жібек жолының теңдессіз дара сипаты, міне, осында, деп жалғады сөзін Қ.Тоқаев. Өткен ғасырдың тоқсаныншы жылдары жаңа геосаяси шындықтың қалыптасуы, атап айтқанда, əлем картасында жаңа мемлекеттердің пайда болуы жəне Азияның, əсіресе, Қытайдың экономикалық өрлеуі Ұлы Жібек жолы тұжырымдамасының жаңа өлшемдерінің туындауына негіз

болды. Ең алдымен, əңгіме осы жобаның көліктік-транзиттік құрамдасын қалпына келтіру туралы болып отыр. Əлемде ашық теңізге шығатын жолы жоқ, бірақ Еуразия құрлығының кіндігінде тиімді геостратегиялық жағдайға ие ең ірі мемлекет болып табылатын Қазақстан үшін бұл бағыттың маңызы өте зор. Біздің еліміз континенттің Батысы мен Шы ғы сын, Солтүстігі мен Оң түстігін байланыстыратын транзит тік көпір ретінде танылып отыр. Осыған орай, халықаралық қоғамдастықтың Еуразияда жүзеге асырып отырған комму ни ка циялық жобаларына Қазақстанның белсенді араласуы əбден негізді болып табылады, деді еліміз делегациясының басшысы. Бірақ Ресей мен Қытайдың

қатысуынсыз бұл жоба өз əлеуетін іске асыра алмайды, деп сабақтады сөзін Қ.Тоқаев. Сондықтан, Қазақстан көлік саласындағы қолда бар мүмкіндіктерді толығымен іске асыру мақсатында осы державалармен жұмыс істеуде. Ұзындығы 8445 шақырым болатын (Қазақстан учаскесі – 2787 шақырым) салынып жатқан «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» автомобиль дəлізі осының жарқын мысалы. Осы жылы Қазақстан аумағы ар қылы өтіп, Қытайды Каспий теңізі өңірімен өте қысқа жолмен қосатын теміржол желісінің құрылысы аяқталды. Қазақстаннан Түрікменстанға дейінгі теміржол магистралі жұмыс жасай бастады, бұл Шығыс Азиядан Парсы шығанағы өңіріне ең қысқа жолмен шығуды қамтамасыз етеді. Келесі жылдан бастап Қазақстан теңдесі жоқ жоба – елордамыз Астананы өзінің əлемде тоғызыншы орын алатын, көлемі 2,7 млн. шаршы шақырым аумағында барлық əкімшілік орталық тарымен қосатын автомобиль жолын салуға кіріспек. Ұлы Жібек жолы, бейнелеп айтқанда, бұл екіжақты қозғалысты жол. Сондықтан, бұл «жолдың» орта тоғысындағы Қазақстан Жібек жолының барлық бағыттары бойынша ынтымақтастықты дамытуға мүдделі. Бұл, əсіресе, энергетикалық сектордың бағдарлама ларына қатысты. Бірер күн бұрын бұл салада жетістікке қол жетті: Каспий маңындағы бес мемлекеттің басшылары ұзақ келіссөздерден кейін Каспийдің құқықтық мəртебесі туралы болашақ конвенцияның негізі бола алатын Саяси мəлімдемеге қол қойды. Қ.Тоқаев келесі кезекте Азиядағы өзара іс-қимыл жəне сенім шара лары жөніндегі кеңестің (АӨСШК) қазірдің өзінде халықаралық саясатта айтарлықтай факторға айналғанын атап көрсетті. Жақында өткен, 26 елдің мемлекет жəне үкімет басшылары, сондайақ, БҰҰ-ның Бас хатшысын қоса алғанда, негізгі халықаралық

ұйымдардың жетекшілері қатысқан Шанхайдағы АӨСШК саммиті осының куəсі. Қазақстан Президенті Н.Назарбаев 2010 жылы Астанада қабылданған Еуропадағы қауіпсіздік жəне ынтымақтастық ұйымының декларациясына енгізілген еуроатлантикалық жəне еуроазиялық кеңістіктің біртұтас жəне бөлінбейтін қауіпсіздігі тұжырымдамасын іске асыру мақсатында АӨСШК мен ЕҚЫҰның күшін біріктіруді ұсынды. Қауіпсіздікті азиялық жəне еуропалық деп бөлуге болмайтындықтан, жалпыға түсінікті қиындықтарға қарамастан, бұл идеяның өміршең екеніне сенімдімін, дей келіп, еліміз Сенаттың Төрағасы Қазақстан əлемдік мəдениет пен өркениеттің арасындағы үнқаты суды дамыту жолында белсенді де жемісті жұмыс жүргізуде

екенін, 2003 жылдан бері Астанада өткізіліп келе жатқан Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съезі əртүрлі дінді тұтынатын адамдар арасында төзімділік пен өзара құрметтеу идеясын ілгерілету жағдайында өзінің тартымдылығы мен пəрменділігін дəлелдегенін, мұның əлем дегі алаңдатарлық оқиғалар тұсында өте маңызды екенін атап көрсетті. Қ.Тоқаев, сондай-ақ, Қазақстан əлемдік қоғамдастыққа өз жерінде Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің бақылауындағы ядролық отынның Халықаралық банкін жасау ұсынысын енгізгенін, ағымдағы Қытай Жібек жолын дамытудың перспективаларына қатысты өз пайымын ұсынғанын, ҚХР Төрағасы Си Цзиньпиннің 2013 жылғы қыркүйектегі біздің елімізге жасаған сапары барысында сомасы 30 млрд. долларды құрайтын 22 келісімге қол қойылғанын, «Ұлы Жібек жолы» 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін стратегиялық жағынан маңызды Еуразиялық экономикалық одақ жобасымен тығыз байланысты екенін, алып елдердің өздері де халықаралық ынтымақтастықты қажетсінетінін, мұны Ирак пен Сириядағы соңғы оқиғалар көрсетіп отырғанын, адамзат қауіпсіздігіне төнген қатерлер дипломатияны БҰҰ шеңберінде ашықтық, тең құқылық, тату көршілік жəне өзара тиімді ынтымақтастық қағидаттарында жүзеге асыруды қажет ететінін, осы жерде Ұлы Жібек жолы тұжырымдамасын іске асыру өзекті болып табылатынын айтып өтті. Сенат Төрағасы адамзат тарихындағы алғашқы жаһандану жобасы болып табылатын Жібек жолы құбылысының ауқымы мен мəнмаңызы жəне оның қазіргі заманда қайта түлету мүмкіндіктері туралы əңгімеледі. Парламенттің жоғарғы палатасының Басшысы жаңа тарихи геосаяси жағдайлардағы Жібек жолы дипломатиясының маңызды өлшемдерінің бірі ретінде оған қатысушылардың бəрінің қауіпсіздігі мен орнықты да муын қамтамасыз ету мəселелерін атап көрсетті. Оның пікірінше, «бұл міндеттерді шешуге деген Қазақстанның елеулі үлесі ретінде біздің еліміздің Азия дағы өзара іс-қимыл жəне сенім шаралары жөніндегі кеңес, Əлемдік жəне дəстүрлі діндер көшбасшыларының съезі, G-GLOBAL секілді сыртқы саясаттағы бастамаларын атап айтуға болады. Қ.Тоқаев Жібек жолы идеясын қайта түлетудің негізгі үш бағытбағдарын атап көрсетті: Қытайдың «Жібек жолының бойында ғы экономикалық белдеу» тұжырымдамасы жəне америкалық «Жаңа Жібек жолы» жоспары, сондай-ақ, Президент Н.Назарбаевтың еуразиялық идеясы. Лекция соңында институттың құрметті деканы болып табылатын Қ.Тоқаевпен кездесуге зор ықылас танытқан тыңдаушылардың сауалдарына жауап берілді. Сол күні Женевадағы БҰҰ Ұлттар сарайындағы «Қазақстан» залында Қазақстан Республикасы Сенаты Төрағасының «Reflections at the United Nations» («БҰҰдағы толғаныстар») кітабының тұсаукесері болды. Кітапта Қ.Тоқаевтың БҰҰ Бас хатшысының орынбасары, БҰҰ Женева бөлімінің Бас директоры жəне Қарусыздану жөніндегі конференцияның Бас хатшысы болған кезіндегі негізгі сөздері, мақалалары мен сұхбаттары жинақталған. Сəулебек БІРЖАН.

Оның ішінде дəнді жəне бұршақ дақылдары 320 мың, майлы дақылдар 37 мың, көкөніс 5,8 мың, картоп 4,5 мың жəне көпжылдық шөп 138 мың гектар алқапқа егіліпті. Мұнымен бірге, картоп, көкөніс жəне бақша өнімдері өткен жылмен салыстырғанда біршама жоғары болыпты. Қазіргі уақытта облыста 29 көкөніс қоймасы бар. Олардың жалпы сыйымдылығы 35 мың тоннаны құрайды. Бұған қоса, жыл соңына дейін сыйымдылығы 4,5 мың тоннаны құрайтын тағы екі қойма іске қосылады екен. Батыс Қазақстан облысының іскерлік белсенділігінің, оның ішінде кəсіпкерліктің өсуіне «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасын жүзеге асыру ықпал етіп жатқан көрінеді. Осы мақсатқа биыл 2,3 млрд. теңге бөлінген. «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы іске асырыла бастағаннан бері 18 мың адам қолдау шараларымен қамтылған. Бүгінде жалпы құны 46,8 млрд. теңге болатын 346 жоба мақұлданды, оның ішінде құны 14,7 млрд. теңге болатын 105 жобасы – ауылдық жерлерден. Олардың арасынан диірмен кешенін салу, арнайы техника өндіретін цехты жаңғырту, макарон өнімдерін өндіретін желіні сатып алу, керамзит шығару, жиһаз жасауға қажетті қондырғыларды сатып алу сияқты ірі жобаларды атап айтуға болады. Бағдарламаны жүзеге асырудың əлеуметтікэкономикалық тиімділігі ретінде қазіргі кезде 14,3 мың жұмыс орны сақталып, жаңадан 2,9 мыңнан астам жаңа жұмыс орындарының ашылуын айтуға болады», деді əкім. Жаңа индустрияландыру бағдарламасының аясында 36

жоба іске асырылып жатқан көрінеді. «Облыс бойынша Индустрияландыру картасының аясында құрылыс индустриясы, агроөнеркəсіптік кешен, машина жасау, металлургия, мұнай өңдеу жəне энергетика салаларында 36 жоба жүзеге асырылуда. Жобалардың жалпы сомасы 286,7 млрд. теңгені құрайды, шамамен 1755 жұмыс орнын қамтиды. Бүгінгі таңда 1272 жұмыс орны құрылған, жылдың соңына дейін тағы 360 жұмыс орнын ашу жоспарлануда», деген Н.Ноғаев, жобалардың бірқатарының қызметіне тоқталып өтті. Сөйтіп, ағымдағы жылы 360 жұмыс орнын құру арқылы жалпы құны 4 млрд. 200 млн. теңгені құрайтын 2 жобаны іске қосу жоспарланғанын айтты. Оның бірі – трансформатор, ал екіншісі – жиһаз шығаратын зауыт. Ал 2015 жылы жалпы құны 30 млрд. 400 млн. теңгені құрайтын тағы екі жобаны іске асыру жоспарланыпты. Оның бірі «Конденсат» компаниясының Еуро-5 стандарты бойынша бензин шығаратын зауытының өндірісі, екіншісі – қуаттылығы жылына 200 мың тоннаны құрайтын мұнай өңдеу зауыты. Облыста машина жасау өнімдерін ұлғайтуға да талпыныс зор. «Ақсай индустриялық паркі» ЖШС базасында жалпы сомасы 36,0 млн. АҚШ долларына жасалған жаңа келісімдер аясында жүргізіліп жатқан жұмыстарды айтуға болады. Онда бірқатар өнім түрлері мен қазіргі кезде шетелдерден көрсетіліп жатқан қызмет түрлерін оқшаулау жөніндегі «жол картасы» ықпал ететін болады. «Зенит» Орал зауыты» АҚ соңғы үш жылда шекара қызметі үшін 6 бірлік кеме мен катерді суға түсіруді жүзеге асырды. Кəсіпорын келешекте «Булан» жобасының көпсалалы

кемесін жасауды жоспарлап отыр екен. Сондай-ақ, «Батыс Қазақстан машина жасау компаниясы» АҚ базасында газ-турбина құрылғыларын, автоматика мен басқару жүйесін жөндеу жəне күтім жасауға арналған сервистік орталық ашылған. Көміртекті материалдан жасалған, жылдамдығы сағатына 400-550 км. болатын отандық тəжірибелік ұшақты АҚШ-тың «LANC AIR» компаниясымен бірлесіп құрастыру мəресіне жетіпті. Аймақта құрылыс материалдарын өндіру саласы да дамып келеді. Мəселен, қуаты жылына 40 жəне 50 мың шаршы метр болатын жиналмалы-қаңқалы, панелдік тұрғын үй салуға бағытталған 2 үй құрылысы комбинаты іске қосылыпты. Оның бірі – «СВ-плюс» ЖШС, екіншісі – «Болашақ-Т» ЖШС. Тағы бір жалаулы жетістік, Мем лекет басшысының тапсыр маларын орындау жолында өңір əкімдігі өз өнімін ұлғайту есе бінен электр энергиясының импортын қысқартып жатыр екен. «Облыстың электр энергиясы бойынша қажеттілігін қамтамасыз ету жəне Ресей Федерациясының шекаралас өңірлеріне экспорттау мақсатында қуаты 200 МВтға дейін жететін газ-турбиналы электр стансасының құрылысы салынуда. ГТЭС-тің қуаты 100 МВт болатын бірінші кезеңі 2015 жылы, екінші кезеңі 2018 жылы іске қосылады деп жоспарлануда», деді аймақ басшысы. Брифинг барысында жерге қатысты қойылған сұраққа облыс əкімі 585 мың гектар жер мемлекет меншігіне қайтарылғанын жеткізді. «2011-2014 жылдары пайдаланылмай жатқан 1 млн. 22 мың гектар жер анықталды. Соның ішінде қазіргі таңда 585 мың гектар жер мемлекет меншігіне қайтарылды», деді Н.Ноғаев. Мұнымен бірге 343 мың гектар ауыл шаруашылығы алқаптары

шаруаларға қызметтерін атқару үшін қайтарылып беріліпті. Осы айда жөндеу жұмыстарына жабылған Орал əуежайы 15 қарашадан кейін ашылады. Баспасөз мəслихатында тілшілер бұл мəселені де тəптіштеп сұрады. «Қазіргі таңда Орал əуежайы жабық, себебі ұшу-қону жолағына күрделі жөндеу жүргізіліп жатыр. 15 қарашадан кейін қандай типтегі болса да əуе кемелерін қабылдайтын жағдайдағы ұшу-қону жолағы болады. Бұл жұмыстарға республикалық бюджеттен 6 млрд. теңге бөлінген. Жөндеу екі кезең бойынша жүргізіледі. Биыл өзінің қазіргі параметрлерін сақтай отырып, ұзындығы 2400 метр, ені 43 метр ұшу-қону жолағын жөндейміз. Келесі жылы оның ұзындығын тағы 400 метрге ұзартып, енін 3 метрге кеңейтеміз», деді Н.Ноғаев. Əкімге Батыс Қазақстан облысының орталығында қоғамдық көліктерде жол жүру ақысын қымбаттату ықтималдығының бар-жоғы туралы да сұрақ қойылды. Автобусты техникалық бағытта жаңарту секілді көптеген факторларды ескере отырып, облыстағы қоғамдық көліктердегі жол ақысын 87 теңгеге дейін қымбаттатуды ұсынып отырмыз», деді ол. Өңір басшысының сөзіне сенсек, бағаны өсіруге себеп болған ең бірінші жайт – жанармайдың тапшылығы. «Қазіргі таңда əкімдік жанынан арнайы комиссия құрылып, бағаны өсіруге алып келетін факторларды зерттеп жатыр. Егер нақты себептері анықталып, жолақыны қымбаттатуға негіз болса, онда біз де нақты шешім шығаратын боламыз. Бірақ, соғыс ардагерлері мен зейнеткерлерге, мүмкіндігі шектеулі жандарға жергілікті бюджет есебінен қоғамдық көліктерде тегін жүруге арнайы қаржы бөлініп отыр», деп түйіндеді сөзін Н.Ноғаев.

Пайдаланылмайтын жерлер азаймай тўр Елімізде ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланылмай отырған тағы бес млн. гектар жер анықталды. Бұл туралы кеше Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Ұлттық экономика вице-министрі Қайырбек Өскенбаев мəлімдеді. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Брифинг Үкімет отырысының қорытындысына арналған болатын. Онда жерлерді түгендеу жайы жəне еркін экономикалық аймақ қызметін жетілдіру мəселелері қаралды. Осыған орай 2012-2014 жылдары жүргізілген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді түгендеу туралы Ұлттық экономика вицеминистрі Қайырбек Өскенбаев баяндады. Ол түгендеуге 96 миллион гектардан астам жер қамтылып отырғандығын айтты. Сонымен, 2012-2013 жылдардың қорытындысын 2011 жылғы тексеру нəтижесімен қосқанда 11,7 млн. га жер телімі пайдаланылмай, бос жатыр. «Жыл сайын 30 миллион гектардан астам жердің мəселесі қарастырылады. Түгендеу барысында шешімді қажет ететін бірқатар жүйелі мəселелер анықталды. Бүгін Үкімет отырысында олардың көбі қаралды», деді вице-министр. Оның сөзіне қарағанда, пайдаланылмай отырған бес миллион гектарға жуық жер телімінің 1,7 млн. гектары мемлекеттік меншікке қайтарылған. 2,1 миллион гектар жерді пайдалану жұмыстары басталды, 800 мың гектар бойынша бұйрық шыққаннан кейін қайтару мерзімі басталған жоқ, ал 500 мың гектар бойынша талап-арыз соттың қарауында. «Қолданыстағы заңнама аясында пайдаланылмай отырған жерді қайтару үдерісі айтарлықтай күрделі. Бүгін осы мəселе де талқыланды. Осы орайда заңнамалық актілерге қажетті өзгерістер қаралды», деді Қ.Өскенбаев. Жеке тұрғын үй құрылысында пайдаланылмай жатқан да біршама жер телімдері

анықталған. «Республика аумағында жеке тұрғын үй құрылысына 385 мыңнан астам жер телімі берілді. 328 мың жер телімі тексеріліп, пайдаланылмай отырған 55 мың жер телімі анықталды. Оның ішінде 16,3 мың жер телімін пайдалану жұмыстары басталды, 7,2 мың жер телімі азаматтық-құқықтық мəмілелер нəтижесінде жаңа меншік иелеріне ауысты, пайдаланылмай отырған 20 мың жер телімі мемлекет меншігіне қайтарылды, ал иесіз мүлік ретінде 9 мың жер телімі есепке қойылды. Қалған жер телімдері бойынша меншік иелеріне жазбаша нұсқамалар берілді», деді ол. Таратылған мəліметтерге қарағанда, жер учаскелерін пайдаланбаудың себептері инфрақұрылымның жоқтығынан, яғни сумен, электр энергиясымен жəне жолмен қамтамасыз етілмеуіне байланысты болып отыр. Сонымен қатар, жер телімдерінің игерілмеуіне кейбір меншік иелерінің қаржы тапшылығы да ықпал етті. Үкімет отырысында сондай-ақ, жер қойнауын пайдаланушыларға қойылатын бірқатар талаптар, оның ішінде, ауыл шаруашылығына арналған жерлерді пайдалану кезінде топырақтың құнарлы қабатын сақтайтын технологияларды қолдану туралы талаптар талқыланған. «Біз шаралар жоспарын əзірлеп, жергілікті атқарушы органдармен келістік. Алдымен, барлық агротехникалық қажетті шараларды жер ресурстарын пайдалану кезінде енгізу туралы болмақ. Бұл ауқымды егіс айналымы, құнарлы қабат құнарсыз болмауы үшін барлық жүйелерді енгізу қажет. Осы мəселеге қатысты біз де жүйелі шаралар қолданып жатырмыз», деді Қ.Өскенбаев. Қазіргі күні жерді пайдалану саласындағы проблемаларды шешуді жүйелеу мақсатында жұмыс тобы құрылып, жергілікті атқарушы органдармен келісілген кешенді жоспар жобасы əзірленген. Бұдан өзге, ҰЭМ ауыспалы егіс пен агротехнологияны сақтаудан тұратын жердің құнарлылығын сақтауға жəне арттыруға бағытталған міндетті шараларды

қарастыратын ауыл шаруашылығына арналған жерлерді ұтымды пайдалану ережелеріне өзгертулер мен толықтырулар енгізуге бастамашы болған. Үкімет отырысында қаралған тағы бір мəселе – еркін экономикалық аймақ қызметін жетілдіру жайында Инвестициялар жəне даму вице-министрі Ерлан Сағадиев баяндады. «Еркін экономикалық аймақ қызметін жетілдіру мəселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгертулер мен қосымшалар енгізу туралы» заң жобасы аясында ЕЭА құру жəне жою процедурасы өзгертіледі, деді өз кезегінде Е.Сағадиев. Қазіргі уақытта ЕЭА-ға байланысты барлық шешімдер Президенттің Жарлығы жəне Салық кодексі негізінде қабылданатын болғандықтан, бұл заңға енгізілетін түзетулер жаңа қызмет түрі мен ЕЭА жобаларына рұқсат беру үрдісін едəуір қысқартады. Вице-министрдің айтуынша, салалық бағыттылықты жəне ЕЭА түрлерін таңдауды бақы лауға қатысты қалған мəселелердің барлығы Үкімет деңгейіне түседі. Сондайақ, ол соңғы уақытта Қазақстандағы инвестициялық ахуал айтарлықтай жақсарып, ЕЭА индустриялық аймақтар түрінде бəсекелестер жəне инвестициялық келісімдер жасау мүмкіндіктері пайда болғанын атап өтті. «Келесі жылдан бастап инвестициялар тарту бойынша шетелдік өкілеттіктер желісін кеңейтуді жоспарлап отырмыз. Бұл жұмыс шетелдік мамандарды тарту арқылы жүргізіледі», деді Е.Сағадиев. Вицеминистрдің сөзіне қарағанда, шетелдегі бір өкілеттікке айына шамамен 25 мың еуро шығындалады. Оған ғимаратты жалдау, екі адамның жалақысы, олардың жүріп-тұруы жəне əкімшілік шығыстарын өтеу кіреді. «Біз Еуропада, АҚШ-та, Ұлыбританияда өкілдік ашуды жоспарлап отырмыз. Төртінші өкілдік Азияда ашылады. Бірақ, əлі шешім қабылданған жоқ. Ол Кореяда, Қытайда не болмаса Сингапур мен Жапонияның бірінде ашылуы мүмкін», деді ведомство басшысының орынбасары.


8

www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

ЎСТАЗ – БАЛА БАЄБАНЫ Миллионер мўєалімдер

Ақтөбе қаласының білім бөлімі қалалық ғылымиəдістемелік орталығының ұйымдастыруымен Т.Ахтанов атындағы облыстық драма театрының ғимаратында ұстаздар мерекесіне арнап «Жырлаймын, ұстаз, өзіңді!» атты салтанатты шара өткізді.

Ўстаздарды ўлыќтады Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

«Үздік педагог – 2014» байқауы өз мəресіне жетті. Биылғы жылы қатарластарынан алға суырылып шыққан еңбегі ерен ұстаздарымыздың қоржынына 1млн. 852 мың теңге түсті. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Дəстүрге айналған байқау 2012 жылдан бері ұйымдастырылып келеді. Бұл додаға қатысқан еліміздің бес жарым мыңнан астам мұғалімінің 123-і ақтық сынға өткен. Мыңнан жүйрік шыққан озаттар қатарынан жеңіске жеткені – 48 ұстаз болды. Алдымен Білім жəне ғылым министрі Аслан Сəрінжіпов Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың ұстаздарға арнаған құттықтауын оқыды. Ол бұдан соң үздіктерді марапаттады. – Сіздерді келе жатқан мұғалімдер

күнімен құттықтаймын, Елбасы айт қандай, XXI ғасырға сай ұрпақ тəрбиелеу – ерекше құрметке лайықты іс. Ол аса зор жауапкершілік пен еңбекті қажет етеді. Зиялылар – қай заманда да көш басында болған. Мұғалімдер адамгершілік, мəдениет пен адалдықтың үлгісі, – дей келе, өзіне математикадан сабақ берген мұғаліміне ерекше ықыласын білдірді. Бұдан кейін үздіктер қатарынан оқ бойы оза шауып, алға шыққан ұстаздарға арнайы төсбелгі жəне 1млн.852 мың теңге көлемінде сыйақы табыс етті. Марапаттау барысында мына құрметке шын толқыған

ұстаздардың жүзінен қуаныш табы айқын байқалады. Біз үздіктер қатарында ілтипатқа бөленген жас маман Мейрамкүл Орынбаеваны əңгімеге тартқан едік: – «Үздік педагог» атағын алу – мен үшін үлкен мəртебе, үлкен қуаныш. Бұл абыройға мен өз біліміммен қатар, алдыңғы толқын апаағаларымның шарапатымен жеткендігімді осы тұста айта кетуге тиістімін. Бұл ұстаздар арасындағы дəстүрлі жалғастықтың жаңғыруы деп білемін. Осындай сабақтастық алда да жалғаса береріне сенімдімін, – деді жүзі бал-бұл жанып.

Мерекелік салтанатқа білім ұйымдарының басшылары, шығармашылықпен жұмыс жасайтын 382 жаңашыл ұстаз, ардагер ұстаздар, ата-аналар, қоғамдық ұйымдардың өкілдері қатысты. Салтанатты жиынның ашылуында сөз алған қала əкімі Ерхан Омаров ұстаздардың қоғам алдындағы рөлі туралы айта келіп, жиналғандарды ұстаздар мерекесімен құттықтады, білімді де саналы жас ұрпақты тəрбиелеуде еңбектерінің жемісті болуларына тілектестік білдірді. Содан кейін шəкірттері бірыңғай ұлттық тестілеуде жақсы нəтижеге қол жеткізген, беделді олимпиадалардан, зияткерлік сайыстардан жүлделі орындар алған 10 ұстазға қала əкімінің 100 000 теңге ақшалай сыйлығын табыстады. «Кəсіби мұғалім», «Құзыретті ұстаз», «Мұғалім – зерттеуші», «Көшбасшы мұғалім», «Креативті ұстаз», «Учитель мастер», «Любящее сердце», «Начало всех начал», «Лучший учитель года» номинациялары бойынша жеңімпаз болған ұстаздарға өскелең ұрпақты оқыту мен тəрбиелеудегі жемісті педагогикалық еңбектері үшін еліміздің қалаларының біріне туристік жолдама берілді. Қалалық білім қызметкерлері кəсіподағы ұйымының төрайымы Л.Оралбаева ардагер ұстаздарға ақшалай сыйлық ұсынды. Ұстаздарға арналған мерекелік шараны елімізге белгілі Қанат, Света Айтбаевтар, Марат Əйтімов, Жадыра Арыстанова сынды əншілер, қалалық оқушылар сарайы, Қазанғап өнер мектебі мен №1, 2 балалар музыка мектебінің өнерпаздары əсем əуенмен əдіптеп, бимен бедерледі. Ақтөбе облысы.

 Біз – қазақстандықтармыз!

Шежіресі – ширек єасыр Алматыда 35 этномəдени бірлестік, 5 ўлттыќ театр, 12 жексенбілік мектеп, 8 тілде шыєатын басылым бар

Бұл күндері оңтүстіктегі шаһар этномəдени бірлестіктерінің 25 жылдығын атап өтуде. Қазіргі күні Алматыда 35 этномəдени бірлестік, 5 ұлттық театр, 12 жексенбілік мектеп жұмыс істейді, 8 тілде баспа өнімдерін шығарады. Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Шежіресі ширек ғасырға жеткен Алматының этномəдени бірлестіктері Алматы қалалық халық депутаттары кеңесінің ұлттық мəдени бірлестіктерді тіркеу туралы шешімімен құрылған. Осылайша, 1989 жылы орыс, ұйғыр, корей, татар, украин, дүнген, неміс, чешенингуш, грек, еврей мəдени бірлестіктері мен «Қазақ тілі» халықаралық қоғамы пайда болады. Бір жағынан бұл тарихи құжат десек те болады. Қаладағы сан алуан ұлт өкілдерін қоғамдық жұмыстарға жұмылдырып, елдік істерге

 Тағзым Алдағы 2015 жылы Ұлы Отан соғысы Жеңісінің 70 жылдығы аталып өтіледі. Осы елеулі датаға орай сан алуан шаралар ұйымдастырылатыны белгілі. Ел назарын аударған сондай акцияның бірі жақында ғана қазақ жерінен бастау алды. «Ешкім де, ештеңе де ұмытылмайды» атты халықаралық патриоттық автожорық Алматы қаласындағы Панфиловшылар саябағынан сапарға шықты. «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы, Отанымыздың Қорғаныс министрлігі жəне Қазақстан, Қырғызстан, Ресей елдеріндегі Ауғанстан соғысы ардагерлері қауымдастығының бастамасымен Алматы – Бішкек – Астана – Қостанай – Ақтөбе – Орал – Самара – Рязань – Мəскеу бағытында жүріп өткен автожорыққа қатысушыларды осы қалалардың бəрінде құшақ жайып қарсы алып, митингтер

араластыруда, мəдени оқиғалардың мəнін ашуда бұл бірлестіктердің атқарып жүрген жұмысы ауқымды.

Ең бастысы, бұл бірлестіктер Қазақстан халқы Ассамблеясының алғашқы баспалдақтары, іргетасы

десе де болатын. Келесі жылы аталған Ассамблея да өзінің 20 жылдығын тиісінше атап өтетін болады. Сонымен, Алматыда қаланың этномəдени бірлестіктерінің 25 жылдығы мерекесіне қала əкімі Ахметжан Есімов, Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары Ералы Тоғжанов, қала құрылымдарының басшылары мен этностар өкілдері қатысты. Мегаполис басшысы этномəдени құрылымдар институты өз өміршеңдігін толық дəлелдегенін айта келе: – Осының арқасында этностық топтар мүдделері қорғалып, этносаралық жəне конфессияаралық келісім қамтамасыз етілді. Тəуелсіздіктің алғашқы күнінен-ақ Елбасы мемлекеттік саясаттың басты бағыты – халықтың бірлігі, толеранттылық пен бейбітшілік екендігін анықтады. Қазақстанда мемлекеттік қалыптасу барысында ұлттық жəне дінаралық шиеленіс болған емес. Тіпті, біздің еліміз əлемдік қоғамдастық қолдаған халықаралық бейбіт бастамаларды алға жылжытып келеді. Біз бүгін өзара түсіністік пен өзара құрметке негізделген ерекше қоғам орнатқанымызды толық сеніммен айта аламыз, – деді Ахметжан Есімов. АЛМАТЫ.

Алматыдан басталып, Мəскеуде мəреге жетті ұйымдастырылды. Акцияға қатысушылар əрбір тоқтаған елді мекендерде Ұлы Отан соғысы майдангерлеріне арналып тұрғызылған ес керткіш-мемориалдарға гүл шоқтарын қойып, автожорық құрамындағы офицерлер, лекторлар, жауынгер-интернационалистер екінші дүниежүзілік соғыста жеңіске жетіп, бүгінгі ұрпаққа бейбіт өмір сыйлаған майдангерлердің өшпес ерлігі жайында естеліктер айтты. Бұл ретте Парламент Мəжілісінің депутаты, Халық қаһарманы Бақытжан Ертаев Қазақстаннан басталып отырған аталмыш акцияның мақсат-мүддесіне тоқталып, үш елдің жері арқылы өтетін акция Ұлы Жеңістің

70 жылдығына арналған игі шаралардың бастамасы болып отырғанын жəне де осындай ерлікке тағзым білдіретін акциялар алдағы уақытта жиі өткізілетінін жеткізді. Халықаралық акцияға қатысушылар Мəскеу түбіндегі соғыс шарпыған жерлердің бəрінде болып, жергілікті тұрғындармен кездесулер өткізді. Волоколамск тас жолының бойымен жүріп, нағыз қиян-кескі ұрыстар болған Дубосекова жəне Наро-Фоминск елді мекендерінде аялдап, дəл осы майданда жаумен айқасқан қазақстандық 316-шы, 312-ші жəне 238-ші дивизиялардың жер жастанған жауынгерлері үшін тағзым еттік, құран

бағыштадық. Генерал Панфилов пен Бауыржан Момышұлы ескерткіштеріне гүл шоқтарын қойдық. Жерлестеріміздің ерлігі үшін, ресейліктердің елдігі үшін бас идік. – Мен Қазақстаннан келген делегацияға өте ризашылығымды білдіремін. Бұл жерде қан көп төгілді. Əрине, қазақтар да көп қаза тапты. Сондықтан бұл жеңіс те, бұл қасірет те баршамызға ортақ. Рахмет сіздерге, осы шара арқылы сіздер жас ұрпаққа отанды сүюдің өнегесін көрсеттіңіздер, – деді Наро-Фоминск қаласының тұрғыны Ұлы Отан соғысының ардагері Виктор Барышников арнайы ұйымдастырылған митингте толқып тұрып.

Халықаралық акцияға қатысушылар Мəскеудегі «Тағзым тауында» («Поклонная гора») орналасқан Ұлы Отан соғысының музейінде жəне Бауыржан Момышұлы мен Əлия Молдағұлова атындағы мектепте болып, кездесулерге қатысты. Қазақстанның Ресей Федерациясындағы елшілігі үйінде өткен кездесу барысында Мəскеуді қорғауда асқан ерлік көрсеткен дивизияның командирі Иван Панфиловтың қызы, ақын Майя Панфилова қазақстандық делегацияға айрықша ризашылығын білдірді. Түйіндеп айтқанда, Алматы қаласынан басталып Мəскеуде мəресіне жеткен халықаралық акция Ұлы Отан соғысындағы Жеңіс бұрынғы Кеңес Одағы халықтарының ортақ мəртебесі, бірлескен жеңісі екенін бір жаңғыртқаны сөзсіз. Ғалым ҚОЖАБЕКОВ, жауынгер-интернационалист.

 Мирас

Ґмір ґнегесі Байділда ҚОНЫСБЕК,

Қазақстанның құрметті журналисі.

Таңатар Қазақбайұлының туған ауылы Мыңбұлаққа есімі беріліп, өзі оқыған білім ошағы оның есімімен аталғалы бері де арада біраз уақыт өткеніне қарамастан, ардақты азаматтың өмірлік өнегесін жерлестері əлі күнге атап өтуді ұмытпайды. Өйткені, «Орнында бар оңалар» демекші, əке ұлағатын жалғастыра алған ұрпағы бар соңында. 2007 жылы 13 қазанда Оңтүстік Қазақстан облысы Бəйдібек ауданының жұртшылығы үлкен мерекеге кенелді. Жаңа мектептің ашылу құрметіне жиылған халық арқажарқа күй кешкен. Екі қабатты еңселі жаңа білім ошағына қол жеткізген ауыл балаларының жүздері бал-бұл жанған. 150 миллион теңгеге тұрғызылған сол мектептен бүгінде сандаған жас түлек арман құшып, кеудесіне кəусар бұлақ құюда. Туған ауылының көркеюіне атсалысудан асқан тағылымды тағы қандай еңбекті көрдіңіз, жұртым. Бұл ардагердің қызы Гүлдана Қазақбаева мен жары Бауыржан Нұрпейісовтің жəне ұлдары Даниярдың əке рухына тұрғызған ең ірі ескерткішіндей ауылдастарының жүрегінде əлі күнге өнеге болып өріліп жүр. Жəне де білім ғимараты бүгінде Елбасының 100 мектеп, 100 аурухана құрылысы жобасына қосқан бүкіл бəйдібектіктердің ортақ үлесі, қуанышы ретінде қабылданады. Адам баласының жарық дүниеге келгеннен кейін өзінің бақыты мен қуанышы үшін күресе білуі өмірлік өнегеден санасына сынаптай құйыла келе қалыптасатын қасиет болса керек. Бір қарағанда, фəни жалған көзді ашыпжұмғанша өте шығатын күрмеуге келмес қысқа жіп секілді көрінетіні рас. Бірақ сол қамшының сабындай келте жолды шатшадыман бастауға, ынтымақты тірлікке жалғастыра алған сирек тағдырларға жұрт үнемі құрметі мен төрін аяп қалған емес. Таңатар Қазақбайұлының «Ғибратты ғұмыр» естеліктер кітабы қолыңызға тиген бойда шиырлаған шындықтың шырағымен өмір өткелдеріне сапар шегесіз. Мұндағы сырлы хикаяға қаныққан адам одан көп тағылым тауып, тау ауасын жұтқандай көкірегі сергиді. Өмір өнегесі көктегі күннің шуағымен бірге төгілетін сəуледей ұрпақ келбетін ерекше нұрландырады. Оңтүстіктің оғылан ұлы, көп жылдар қаржы саласын тапжылмай басқарған Таңатар Қазақбаев туралы ой омырауын ағыта сыр шертуіміздің мəнісі жоқ емес. Құдайға шүкір, соңындағы моншақтай ұлқыздары əке салған даңғыл ізді ізгілікке толтырып, үлкен-кішіге үлгі болар естелігін толықтырып, жаңғыртып, қайта басып шығаруда. Алғашқы бетте белгілі жазушы Еркінбай Əкімқұлұлының шағын да болса шарт түйе сөйлеген лебізіне кезігіп отырмыз. « ...Біз білетін Тəкең ер көңілді, жарқылдаған жайдары, ашық мінез, от ауызды, орақ тілді азамат еді. Қазақтың көп алдына шығарар, топқа салар, көш бастар жігіттерінің бірі еді. Ақылы да, айласы да мол болатын. Қаржы қызметінің ғана көш басшысы емес, ар-намыс қызметінің де аспазы, асабасы еді. Тауып сөйлейтін, ойып, кесіп, жарқыратып айтатын еді» деген ой түйіндеуден кейін оған қосып артынан сөз сабақтаудың өзі тым сөкеттеу көрінер. Мұндайда автор əңгімесінен артық санаға жұға сіңетін асыл мұра жоқ. Көптің түсінігінде кейде қаржы саласында «қатып қалған» адамдар ғана жұмыс істейтін сияқты болып тұрады. Ал «Ауылым күнгейінде Қаратаудың» деп тебірене ой толғайтын Таңатар ағаның қалыбы мұндай желбуаз пікірге үш қайнаса сорпасы қосылмайтын, жанжақты, сегіз қырлы, бір сырлы адам. Ақ қағаздың бетіндегі маржан ойлары көктегі құдіреттің жерге төгіп-төгіп жіберген нұрындай ой ажарын, жан айдынын шайдай ашып жібереді. «Төбесі қысы-жазы қарлы, кейде ашық бауырлы келетін қарт Қаратау Оңтүстік өлкесіндегі сұлулық падишасындай мұнартады. Мұнысы көзге ыстық, көңілге ынтық бұрынғы Шаян, қазіргі Бəйдібек ауданына да ерекше бір сымбат сыйлай салғандай... Қыдыр қонған Шаян өңірінің əулиелігін қазбалап дəлелдеудің өзі қажетсінетін жəйт емес. Өйткені, оңтүстіктегі Шаянды кез келген көзі ашық, көкірегі ояу қазақ біледі деп топшылаймын» деген ағылтегіл асқақ жыр тек асыл ойлы, ақынжанды кісінің ғана жүрегінен жібектей есілер еді. Атыңнан айналайын, қарт Қаратау! Қазақты əрдайым ұйытып, ұғыстырып тұратын киелі қасиет біздің көңілімізге осындағы адамдардың туған жерге деген ыстық махаббаты мен перзенттік сағынышында, сарқылмас сезімінде жатқандай түйіледі. Қазақтай туған жерді сағынғанда сарыала белде сабыла көшіп кететін жұрт бар ма екен жер бетінде. Өскен ортасын алыстан аптығып, аласұра іздеп келгенде көкірегі күйсандықша күңіреніп, езіле елжірей алатын бізден өзге басқа ендікте өмір сүріп жатқан өнегелі жұрт бар ма екен?! Əй, қайдам! Ата-бабаңның ізі сайраған қасиетті топыраққа табаның тиген бетте өкшеңнен өрмелеген бір ыстық қан өн бойыңа лезде тарап кетеді. Осынау сезім мен қазақы қалыпты əлі күнге дейін ешкім түсіндіріп бере алмай келеді. «Ғибратты ғұмыр» кітабын оқып отырғанда, тылсымға тығылған сол сезіммен бетпе-бет келіп, кітаптың ар жағына құлшына еніп кететін

себебіңіз, Таңатар аға сол сезімді селше таратып жазады. 1942 жылғы қыркүйек айында əскер қатарына шақырылады. Жиырма жеті күннің ішінде Лотбино қаласында соғыс жаттығуына кірісіп кетеді. Мұнан əрі желтоқсан айының аяғында қазіргі Тверь қаласына апарады. Бұл 1944 жылдың күз айы болатын. Новосокольник стансасынан 10 шақырым қашықтықтағы «Горный» деген жерде кескілескен шайқас жүріп жатады. Екі жақ та көп жауынгер жоғалтады. Бірақ Кеңес əскері басым түсіп, жеңіске жетеді. Олардың батальоны сол деревняда уақытша демалыста қалады. Бір айдан кейін əскери бұйрық түсіп, кешке Новосокольник стансасына жаяу баруға тура келеді. Келсе стансада үлкен айқай. Əскери эшелон оларға жол бермегендіктен командирлері станса бастығымен ұрсысып жатыр. Кешкі қараңғы түсе бастаған шақта неміс самолеттері тұтқиылдап шабуыл жасап, оқ астына алады. Бомбалатып та, ракеталарын аспанға іліп қойып, пулеметпен атып та жұртты қырып барады. Вагондарға тиген бомбалардан станса түгел жарылып жанып жатыр. Тура күндізгідей жап-жарық. Станса жанына орналасқан зеңбіректердің үні шықпайды. Адам паналар жер жоқ. Бет-бетімен, өз бастарын сауғалап қашқан адамдар. Рота командирі бір кезде зеңбіректерді бетке алуды бұйырды. Өкінішке қарай, олар қоршаған биік темір жақтаудан өте алмай кейін қайтуға мəжбүр болады. Кенет оларды байқап қалған жау оқты қарша боратады. Соғыстың аты – соғыс. Не өлесің, не айла-əрекетпен аман қаласың. «Қас-қағым сəтте маған математиканың мүмкіндік теориясы жəрдем берді, – деп еске алады ардагер естелігінде. – Яғни бір жерге екі бомба сирек түседі. Бомба қопарған шұңқырға секіріп түскенім сол екен, қарсы беткейге екі метрдей жерде жарылған бомбаның топырағы мені басып қалды. Қимылдауға шамам жоқ. Өне бойым қатты ауырып барады». Таң атқан соң, оның дауысын естіген сапёрлер қазып алады. Денесін бомбаның күшімен қопарылған тасжолдың тасы басып қалыпты. Арқа-басы ісіп кеткен. Есін жиса, қырылып жатқан адамдар. Аяқ алып жүргісіз. Ротада шығын көп. Жаралылар жиналып, деревняға оралады. Осында екі айдай тұрады. Қасында Шымкент кооперативтік техникумының директоры Қаратай Төлебеков бар еді. Жанын шүберекке түйіп, ол да тірі қалыпты. Екеуі аман қалғандарына қуанып, құшақтасып көріседі. Осы сəтте рота солдаттары мен командирлері арасында айтарлықтай өзгеріс орын алады. Жаңа адамдармен толық тырылады. Рота командирлігі жасы 50-лер шамасындағы, өте білімді Хватовқа жүктелді. Осы командирдің қарамағында Қ. Төлебеков екеуі соғыс біткенше бірге жүріп шайқасады. Келекеле жаңа командир оларды бауырындай жақын тартады. Қаратайды бөлім командирі, ал өзін рота старшинасының көмекшісі етіп алады. «Мамырдың 2-і күні Берлинді біздің жауынгерлер басып алды деген хабарды естігенде, қуанышымызда шек болған жоқ. Рота командирі шақырып алып, екі нормадан тамақ, оған қоса спирт беруді бұйырды. Өзімізше үстел басында жеңіс үшін тост көтердік. Рота командирі сөз сөйлеп, ыстық ықылас білдірді. Сөз соңында командиріміз көзіне жас алды. Ел мен жерге деген сағыныш əр жүректе қайнап жатқандықтан жауынгерлердің де көзіне жас кілкіген. Командиріміздің көңілі не себептен босағандығын кейіннен білдік. Бүкіл отбасы немістердің қолында қалып, туғандарынан тірі жан қалмапты» деп баяндаған қарт жауынгер естелігінде Жеңісті қалай қарсы алғанын айтады. Азамат ағаның «Ана тілі мемлекет арұжданы», «Демократия – анархия емес», «Қазақтың қариясы – өнегесі», «Бұл ұсыныстарды ақынның ұсынып отырғаны ұят-ақ. Экономистер қайда жүр?», «Руға бөлу – уға бөгу», «Айналым қуатын сақтау үшін», «Ұрпағым – ізім, жалғасым» деген сияқты, т.б. қадау-қадау толғамдары өз алдына бөлек айтылуға тиіс. Осындай асқар таудай абзал ағалардың келісті келбеті, шіркін келесі ұрпақтың өміріне де жұғысты бола берсе ғой деген ойға шомғанда, жаның жақсылықты, ізгілікті аңсайды. Адалдық пен тазалық қайдан туады? Өткен ғибратты ғұмырдан үйрене білейік, үлгі ете берейік дей алатын жүректің мəңгілік лүпілінен туады. Осы тағылымға бəріміз қазір басымызды ие бергіміз келеді.


Белоруссиядаєы тіл кеші Жақында Минскіде Қазақстанның Беларусь Республикасындағы елшілігінің ұйымдастыруымен Қазақстан халқы тілдерінің күніне орай «Тіл – ұлт байлығы» атты кеш өтті.

Минскіде алғаш рет өтіп отырған тіл кешінің мазмұнды да қызықты өткенін қуана хабарлағымыз келеді. Туған жерден жырақта жүрген үлкен-кіші қазақ бауырларымызға бұл кештің игі əсері болғаны, көріп, тыңдап көңілдері толғаны рас. Аталған іс-шараға елшілік дипломаттары мен қызметкерлері, олардың отбасылары, Беларусь еліндегі қазақ диаспорасының өкілдері, қоғам қайраткерлері, Минскіде білім алып жүрген қазақстандық курсанттар мен студенттер белсене қатысты. Кешті Қазақстан Республикасының Беларусь Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Ерғали Бөлегенов құттықтау сөзбен ашып, мемлекеттік тілдің жай-күйі қазір ұлтына қарамастан, барлық қазақ стандықтар үшін маңызды мемлекеттік мəселе болып табылатынын атап өтті. Елші өз сөзінде Қазақстанда қазір 130-ға жуық этнос өкілдері тұратынын,

мемлекет барлық ұлттардың өз тілін үйреніп, дамытуына жақсы жағдай жасап отырғанын айта келіп, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жүргізген тіл саясаты елімізде үйлесімді əлеуметтіклингвистикалық кеңістік құруға жол ашып, халықты біріктіру факторына айналып отырғандығын əңгімеледі. Қазақстанның Беларусь Республикасындағы елшілігі жұмыста да, үйде де тілдік орта қалыптастыруға барын салып, үлес қосып келеді. Елшіліктің жанынан қазақ тілін оқыту курстары ашылған. Оған тұрақты түрде дипломаттар, олардың балалары, қазақ диаспорасының өкілдері мен студенттер қатысады. Олардың елшілік жанынан ұйымдастырылған қазақ тілі курстарына тұрақты қатысуы тіл кешіндегі сайыстар мен байқаулар кезінде сыналып, əркім өзінің мемлекеттік тілді білу деңгейін белсенді түрде көрсете білді. Кеш барысында тіл туралы

белгілі қоғам қайраткерлері мен ғалымдар, ақын-жазушылар айтқан қанатты сөздер жазылған слайдтар көрсетіліп тұрды. Кеш қонақтары қазіргі Қазақстан туралы деректі фильмді, тақырыптық фотокөрмені тамашалады, сондай-ақ, Қазақстанның тарихын, мəдениеті мен салтдəстүрін, мемлекеттік тілді білу сияқты бірталай талаптар қойылған байқауларға белсене қатысты. Қазылар алқасының əділ шешімімен байқау жүлдегерлері естелік сыйлықтармен марапатталды. Сонымен қатар, кешке қатысушылар тіл туралы көркемсөздер мен өлеңдер оқып, əн шырқап, күй тартып, би билеп шат-шадыман күйге бөленді. Кеш соңында шырқалған Ескендір Хасанғалиевтің «Атамекен» əні жырақта жүрген жандардың елге деген сағыныш шөлін қандырып, жанарға жас үйірілді. «Егемен-ақпарат».

Баєдарлама жетілдіріледі «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасын жүзеге асыруға бес жыл ішінде 24,5 млрд. теңгеден астам қаржы бөлінді. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте айтылды. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

Аталмыш «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасының жүзеге асырылу барысына жəне жастар саясаты жөніндегі Кеңестің ХІХ көшпелі отырысының қорытындысына арналған брифингке Ұлттық экономика вицеминистрі Қайырбек Өскенбаев, «Қазақстан жастары конгресі» ЗТБ атқарушы директоры Ғани Дүйшенов, «Жастар» ғылымизерттеу орталығының директоры, Кеңес мүшесі Жанар Бұқанова қатысты. Брифингті бастап берген вице-министр «Дипломмен ауылға!» бағдарламасына бүгінгі күнге дейін 30 мыңнан астам жас маман қатысқанын атап өтті. «Олардың баспана мəселесі де шешілді, Үкімет тарапынан тиісті көмек көрсетілуде. Ең басты мəселе үй салу немесе са тып алу туралы еді. Бүгінде аталмыш мəселе шешімін тауып отыр. 15 жылға 0,01 пайыздық мөлшерлемемен бюджеттік несие берілмек. Бұл шамамен бүгінгі күн бойынша 1,5 мың АЕК, яғни 2,8 млн. теңге. Сонымен қатар, ауылға келген жас мамандарға бір реттік жəрдемақы ретінде 70 АЕК көлеміндегі 129 мың теңге төленеді», деді Ұлттық экономика вице-министрі Қ.Өскенбаев. «Дипломмен – ауылға!» жобасы 2009 жылы басталған болатын. Вице-министрдің пайымынша, бағдарлама жақсы іске асып жатыр. Жыл өткен сайын сұраныс та жоғарылауда. Жалпы, 2008 жылы ауыл-аймаққа үш мыңнан

9

www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

астам ғана маман барса, осы жоба басталғаннан кейін ауылға барған мамандар саны алты мыңнан асқан. Сондай-ақ, 2016 жылға дейін «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасына тағы 17 мыңнан астам жас маман қосылмақ. Осы мақсатқа республикалық бюджеттен 31,8 млрд. теңге қарастырылып отыр екен. Жоғарыда атап өткеніміздей, брифинг негізінен Қазақстан Президенті жанындағы жастар саясаты жөніндегі Кеңестің ХІХ көшпелі отырысының қорытындысына да арналды. «Министрліктер мен əкімдіктердің жəне жастардың өкілдері қатысқан кеңес отырысында аталмыш Бағдарламаны жүзеге асыруға қатысты барлық мəселелер талқыланған. Ауылдардың ауыл шаруашылығы мамандарына деген үлкен сұранысын ескере отырып, мемлекет ауыл инфрақұрылымдарын əрі қарай дамытуға ниетті. Жергілікті атқарушы органдар осы бағытта үлкен жұмыс жүргізіп жатыр. Мəселенің маңыздылығы сонда, жүзеге асырылып жатқан барлық мемлекеттік бағдарламалар жас тар үшін қолайлы болып, жеткілікті дəрежеде ынталандырумен нақтылануы қажет», деді спикер. Вице-министрдің айтуынша, жүргізілген семинарлар мен қорытынды талқылаулардың нəтижесінде Жас мамандарға қолдау көрсету ережесіне түзетулер енгізу туралы келісімге қол жеткізілген. «Біз несиені уақытынан бұрын жабу мүмкіндігі туралы, жас

маманның жұмыстан шығуы, қысқарып қалуы, басқа жұмысқа ауысып кетуі немесе декреттік демалысқа шығуы жағдайындағы келісімшарт жағдайларын қайта қарау туралы келісімге қол жеткіздік. Бүгінде ауылдық жерлерге жұмысқа тартылатын мамандар тізілімі кеңейе түсуде. Оның үстіне, қала мəртебесі бар аудан орталықтарын да бағдарламаға енгізу жайын зерттеу үстіндеміз», деді Қ.Өскенбаев. Осы ретте, Ауыл шаруашылығы министрлігі агрономдар, мал дəрігерлері, зоотехник жəне басқа да мамандықтардың пайдасына «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасына толықтырулар əзірлеп жатқаны айтылды. Қазір АШМ аталмыш тізімге енетін мамандардың құжаттар топтамасын дайындауда. Жоба бойынша оның құрамына агрономдар, ветеринарлар, фельдшер-ветеринарлар, техник ветеринарлар, гидротехниктер, технологтар, шаруалар енеді. Тізім 9 мамандық бойынша кеңейді. Сөйтіп, аталмыш бағдарлама өрісін кеңейтіп, ауылға келушілердің санын арттыруға септігін тигізеді деген үміт бар. Тағы бір айта кетерлігі, «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасы қолға алынған 5 жылдың ішінде 3659 адам келісімшарт ержесін бұзған. Ауылға келетін адамдарға арналған мамандықтар тізімінің кеңеюіне бай ланысты бағдарламада өте жақсы ілгерілеушіліктер бар бол ғандықтан, бұл айтарлықтай көп сан емес дейді мамандар. Вицеминистрдің сөзіне қарағанда, аталған адамдардың əрқайсысы 2 млн. 778 мың теңге көлеміндегі несиелерін жəне 129 мың теңге мөлшеріндегі бір реттік көтерме көмектерін мемлекетке қайтаруы тиіс.

Жаѕа мешіт ашылды Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан».

Исі мұсылманның ұлық мерекесі – Құрбан айт қарсаңында Риддер қаласында жаңа мешіт пайдалануға берілді. Бұл – Риддер қаласы пайда болған екі ғасырдан астам уақыттан бері алғаш рет бой көтерген мешіт. Демеушілердің қолдауымен 76 миллион теңгеден астам қаражатқа қаланың қақ ортасынан салынған айтулы ғимарат – зəулім, кең əрі жарық. Жалпы аумағы – 1100 шаршы метр. Биіктігі 20 метрлік екі мұнарасы мен 7 метрлік төрт мұнарасы қаланың барлық тұсынан көрініп, жүрекке жылу ұялатады. Сондай-ақ, мешіт ғимаратында медресе орналасқан. Онда тұрақты 30 адам, ал жаз айларында 70-80 адамға дейін оқып, білім алуына болады. Екі құлшылық залынан тұратын ғимараттың жалпы сыйымдылығы – 500 адам. Алғашқы азан дауысы естілген мешіттің ашылу салтанатына риддерлік тұрғындар молынан жиналды. Аллаға құлшылық ету үйінің құрылысына атсалысқан Ерлан Арбиев бастаған кəсіпкермеценаттар Шығыс Қазақстан облысы мешітінің

Суретті түсірген Сергей СУРОВ.

бас имамы Нұрлан қажы Асановтың алғыс хатымен марапатталды. Шығыс Қазақстан облысы, Риддер қаласы.

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: C-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; немесе ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім. C-O-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-5 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі. C-O-6 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі. С-R-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес немесе жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. C-R-4 санаты үшін: жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-R-5 санаты үшін: жоғары білім немесе ортадан кейінгі. «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасы бірінші орынбасарының 2008 жылғы 9 қаңтардағы № 0201-02/5 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2008 жылы 10 қаңтарда № 5084 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына байжылдарына байСанат Санат ланысты ланысты min max min C-3 118516 160157 C-O-5 64063 86485 C-4 106344 143501 C-O-6 57656 78157 С-5 80078 108266 C-R-4 56375 76235 C-R-1 109547 147985 C-R-5 49969 67906 C-O-4 84563 114032 I. Қазақстан Республикасы Парламентінің Шаруашылық басқармасы, 010000, Астана қаласы, Министрліктер үйі, 12- кіреберіс, 3-қабат, № А314-бөлме, анықтама үшін телефоны: (8-7172) 74-74-68, т/факс: 74-74-27, мемлекеттік əкімшілік бос лауазым орнына конкурс жариялайды: 1. Ведомстволық қарасты кəсіпорындармен жұмыс жөніндегі басқарманың басшысы, С-3 санаты. Функционалды міндеттері: жалпы басшылықты жүзеге асыру жəне басқарма қызметін ұйымдастыру, еңбек тəртібін сақтауды, қызметкерлер арасында міндеттемелерді бөлуді бақылау. Басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша шешімдерді қарау жəне қабылдау кезінде заңнама талаптарын сақтау жөніндегі шараларды қолдану. Қазақстан Республикасы Президентінің Іс басқармасына (бұдан əрі – Президенттің Іс басқармасы), Қазақстан Республикасы Парламенті Палаталарының басшылығыны, аппараттарына, ШБ-ға белгіленген мерзімде тиісті ақпараттарды (есепті) бере отырып, талдама ақпаратты дайындау жөніндегі жұмыстарды үйлестіру. ҚР Парламенті қызметін қамтамасыз ету үшін қажетті бұқаралық ақпарат құралдары, байланыс, коммуникация жəне ақпараттандыру жұмысын үйлестіреді. ҚР Парламенті ШБ ведомстволық қарасты кəсіпорындары объектілеріндегі қауіпсіздік жəне еңбекті қорғау, жүргізілген санитария жəне өрт қауіпсіздігі жөніндегі заңнамалық жəне өзге де актілердің орындалуын бақылауға қатысу жəне жүзеге асырады. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары білімі: үлгілік біліктілік талаптарға сəйкес. ЖК-ні жəне Word, Excel, Outlook Express кеңсе бағдарлама пакетін, Lotus Notes электрондық құжатайналымы бағдарламасын білу. Мемлекеттік органдардың электрондық порталдарымен жұмыс істей білу дағдылары. Берілген санаттың нақты лауазымының мəселелерін реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, 2050 жылға дейінгі Қазақстанның Даму стратегиясын білу. Осы санаттың лауазымдары бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті түрдегі білімдер. 2. Бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау жəне қаржыландыру басқармасының бас сарапшысы, (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңіңде) С-4 санаты. Функционалды міндеттері: алдағы қаржы жылына бюджеттік бағдарламалар бойынша қаржыландыру жоспарына өзгерістер енгізу. Ағымдағы бағдарламалар (кіші бағдарламалар) мен даму бағдарламалары бойынша бюджеттік қаржыны игеру туралы есеп дайындау. Бюджеттік бағдарламаларды (кіші бағдарламаларды) іске асыруды мониторингілеу, талдауды жүзеге асыру. Қаржылық бақылау мəселелері бойынша есеп беру түрлерін жетілдіру, оларды құру жəне ұсыну тəртібі. Қаржыландыру мəселелері бойынша нормативтік құқықтық жобаларды əзірлеуге қатысу. Конкурс қатысушыларына қойылатын талаптар: жоғары білімі: экономикалық. Үлгілік біліктілік талаптарға сəйкес. ЖК-ні жəне Word, Excel, Outlook Express кеңсе бағдарлама пакетін, Lotus Notes электрондық құжат айналымы бағдарламасын білу. Мемлекеттік органдардың электрондық порталдарымен жұмыс істей білу дағдылары. Берілген санаттың нақты лауазымының мəселелерін реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерін, 2050 жылға дейінгі Қазақстанның Даму стратегиясын білу. Осы санаттың лауазымдары бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті түрдегі білімдер. II. Қазақстан Республикасы Президентiнiң Мұрағаты, 050010, Алматы қаласы, Достық даңғылы, 87б-үй, анықтама үшiн телефоны: 8 (7272) 64-69-07, факс: 8 (7272) 64-68-21, электронды мекенжайы: arcobotd@ mail.ru, бос əкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: 1. ҚР Президенті Мұрағатының Астана қ. басқармасының (Филиал) бас сарапшысы, С-4 санаты, уақытша, негізгі қызметкердің сəбиге күтім жасау демалыс кезеңіне. Функционалды мiндеттерi: мұрағаттың толықтыру көздерінің тізіміне мекемелерді енгізу туралы ұсыныстар əзірлеу, құжаттардың құндылығын сараптау жəне оларды

мемлекеттік сақтауға іріктеуді, істердің сипаттамасын, жүйеленуін, мекемелердегі құжаттарды ведомстволық сақтау мен құжаттаудың жай-күйін тексеруді жүргізу, істер номенклатурасын, іс жүргізу жөніндегі нұсқаулықтар, сақтау мерзімі көрсетілген құжаттар тізбесін əзірлеу, іс жүргізу жəне мұрағаттық қызмет мамандарымен өткізілетін семинар-кеңестерге қатысу. Ұйымдастыру техникаларының негізгі түрлерін білу, компьютерде жұмыс істеу дағдысы, мемлекеттік тілді білуі дұрыс Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: білім (тарих, қазақ тілі мен əдебиеті, орыс тілі мен əдебиеті); гуманитарлық ғылымдар (тарих, филология); əлеуметтік ғылымдар (мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету); құқық (құқықтану). 2. Мұрағаттық технологиялар басқармасының сарапшысы, С-5 санаты. Функционалды мiндеттерi: қағаз құжаттарын атрибуттау жəне сканерлеу, жинақтарды жедел полиграфиялық əдіспен шығару, құжаттардың көшірмесін жасау, құжаттарды цифрлау жəне «Электрондық мұрағат» деректер базасына ақпараттарды енгізу. Электронды құжаттарды электронды жеткізушілерге жазу жəне оларды сақтауға өткізу. Компьютерде жəне көбейткіш техникасында жұмыс істеу дағдысы. Мемлекеттік тілді білуі дұрыс. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар (автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету); білім (тарих, қазақ тілі мен əдебиеті); гуманитарлық ғылымдар (тарих); əлеуметтік ғылымдар (мұрағаттану, құжаттар жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету). III. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау комитеті, 010000, Астана қаласы, Жеңіс даңғылы, 11-үй, 709-бөлме, анықтама үшін телефоны: 8 (7172) 71-74-06, 71-84-27, электронды мекенжайы: K.Sharipbayeva@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Заң қызметі басқармасының бас сарапшысы, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша алған демалысы кезеңіне, (санаты С-4), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: соттарда белгіленген тəртіппен комитеттің мүддесін білдіру; комитеттің жəне оның аумақтық бөлімшелерінің соттық жəне əкімшілік практикасын талдау; бюджеттік заңнама мен мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманың, бухгалтерлік есеп пен аудиторлық қызмет саласындағы заңнамалардың сақталуы бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; сыбайлас жемқорлық жəне өзге де құқық бұзушылықтар мен қылмыстар бойынша деректерді жинау жəне талдау, əкімшілік іс жүргізу, əкімшілік құқық бұзушылық туралы материалдарды есепке алу жəне талдау, басқа да мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл; талдамалық ақпараттар дайындау, ішкі мемлекеттік қаржылық бақылау жəне мемлекеттік сатып алу мəселелері бойынша нормативтік құқықтық актілер жобаларын қарау жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: заңгерлік; құқық саласында. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің санатына Үлгі біліктілік талаптарға сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасының бюджеттік, еңбек, əкімшілік, азаматтық, іс жүргізу заңнамалары мен мемлекеттік сатып алу туралы, бухгалтерлік есеп пен аудиторлық қызмет туралы заңнамаларын, қаржылық бақылау органдарының функциялары мен құқықтарын реттейтін нормативтікқұқықтық актілерін білу. «Қазақстан-2050 Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» білу. Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет жүйесіндегі мемлекеттік басқарудың заманауи əдістерін білу. Наразылық-талап жұмыстары рəсімін білу. 2. Заң қызметі басқармасының сарапшысы, негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша алған демалысы кезеңіне, (санаты С-5), 1 бірлік. Функционалды міндеттері: соттарда белгіленген тəртіппен комитеттің мүддесін білдіру, комитеттің жəне оның аумақтық бөлімшелерінің соттық жəне əкімшілік практикасын талдау; бюджеттік заңнама мен мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманың, бухгалтерлік есеп пен аудиторлық қызмет саласындағы заңнамалардың сақталуы бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, əкімшілік өндірісті жүргізу, Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы материалдарды есепке алу мен талдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жо ғары білім: заңгерлік; құқық саласында. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің санатына Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес білу. Қазақстан Республикасының бюджеттік, еңбек, əкімшілік, азаматтық заңнамасын, мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы жəне ішкі бақылау органдарының қызметтері мен құқықтарын реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу. «Қазақстан-2050 стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саясат бағыты» Жолдауын білу. Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет жүйесінде мемлекеттік басқарудың заманауи əдістерін білу. Заманауи іс жүргізудің негіздері мен талап-арыз процедураларын білу. 3. Мемлекеттік сатып алу саласындағы бақылау жəне мониторинг басқармасының сарапшысы, (санаты С-5), 2 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманың сақталуын бақылауды жүзеге асыру; бақылау материалдарын одан əрі іске асыру; мемлекеттік сатып алу саласындағы заңнаманың сақталуы мəселелері бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттер. Мемлекеттік сатып алу вебпорталының мониторингі құралдары бойынша электронды сатып алуға талдау жасау; бақылау іс-шараларын жүргізуді талап етпейтін мемлекеттік сатып алу туралы Қазақстан Республикасының заңнамасын қолдану мəселелері бойынша өтініштерді қарау; басқарма құзыретіне жататын құжаттарды, талдамалық жазбаларды, ақпараттарды дайындау; есептерді, ақпараттарды ұсыну жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес басқа да міндеттер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе заңгерлік; құқық саласында немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында: экономика немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару мамандықтары бойынша. Үлгі біліктілік талаптарға сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасын, бюджеттік, əкімшілік, еңбек, азаматтық заңнамаларын, қаржылық бақылау органдарының функциялары мен құқықтарын реттейтін нормативтік-құқықтық актілерін білу. «Қазақстан -2050 стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саясат бағытын» білу. Іс жүргізу негіздерін білгені жөн. IV. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Ақмола облысы бойынша қазынашылық департаменті, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, М.Горький көшесі, 73-үй, анықтама үшін телефондары: 8(7162) 25-28-12, электронды мекенжайы: zh.gabdullina@minfin.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Жергілікті бюджеттердің мемлекеттік мекемелерінің төлемдерін бекіту жəне бақылау бөлімінің бас маманбас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің жүктілікке жəне босануға байланысты демалысы мерзіміне), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ЖБ жəне клиенттердің есепшоттары бойынша төлемге есеп-шоттар деректемелеріне бағдарламалық бақылауды жүзеге асыру; ЖБ бойынша төлемге есеп-шоттарды қайта енгізуді жүзеге асыру; ЖБ төлемдік тапсырмалар бойынша төлемге есеп-шоттарды бекіту, қайтару туралы хатпен атқарусыз төлемге есепшоттар қайтарымдарын жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе əлемдік экономика) саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Ақмола облысы бойынша қазынашылық департаменті Астрахан аудандық қазынашылық басқармасы, 020300, Ақмола облысы, Астрахан ауданы, Астрахан селосы, Əл-Фараби к-сі, 46-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71641) 2-35-47, электронды мекенжайы: aim.aubakirova@minfin.gov. kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Операциялық топтың бас маманы-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің жүктілікке жəне босануға байланысты демалысы кезеңіне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлеуге арналған шоттарды енгізу,бекіту; инкассалық өкімдермен жұмыс жасау, ағымдағы бақылауды жүргізу жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе əлемдік экономика) саласында, бюджеттік заңнаманы білу, компьютерде жұмыс істей білу. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, бюджеттік заңнаманы білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазына шылық комитетінің Ақмола облысы бойынша қазынашылық департаментінің Атбасар аудандық қазынашылық басқармасы, 020400, Ақмола облысы, Атбасар ауданы, Атбасар қаласы, Ағыбай батыр к-сі, 50-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71643) 2-42-56, электронды мекенжайы: t.makarova@minfin.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. 1. Қаржылық жəне шарттарды тіркеу тобының бас маман-бас қазынашысы, (уақытша, негізгі қызметкердің жалақысы сақталмайтын бала күту демалысы мерзіміне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қаржыландыру жоспарын жəне клиенттердің билігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан түскен ақшаның түсімі мен жұмсалу жоспарын жəне оларға өзгерістер енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе əлемдік экономика) саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. 2. Алдын-ала бақылау тобының жетекші маманыжетекші қазынашысы, С-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: клиенттердің ұсынған қаржы құжаттарын қабылдау жəне тексеру, атқарылмаған құжаттарды қайтару кезінде қайтару туралы хаттар дайындау, қабылдау кезінде сəйкес еместігі анықталған құжаттарды тіркемей қайтару, атқарылған құжаттарды беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе əлемдік экономика) саласында. Мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Ақмола облысы бойынша қазынашылық департаментінің Еңбекшілдер аудандық қазынашылық басқармасы, 020700, Ақмола облысы, Еңбекшілдер ауданы, Степняк қаласы, Ленин көшесі, 82-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71639) 21-2-54, электронды мекенжайы: l.temirtassova@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Алдын ала бақылау тобының бас маманы- бас қазынашысы, санаты С-R-4, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: клиенттердің ұсынған қаржы құжаттарын қабылдау жəне тексеру, атқарылмаған құжаттарды қайтару кезінде қайтару туралы хаттар дайындау, қабылдау кезінде сəйкес еместігі анықталған құжаттарды тіркемей қайтару, атқарылған құжаттарды беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе əлемдік экономика) саласында, бюджеттік заңнаманы білу, компьютерде жұмыс істей білу. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, бюджеттік заңнаманы білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Ақмола облысы бойынша қазынашылық департаментінің Целиноград аудандық қазынашылық басқармасы, 021800, Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Ақмол ауылы, Ю.Гагарин көшесі, 2-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71651) 31-1-20, электронды мекенжайы: М.Zarapova@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Алдын ала бақылау тобының бас маманы-бас қазынашысы (негізгі қызметкердің жалақысы сақталмайтын бала күту демалысы мерзіміне), санаты С-R4, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: клиенттердің ұсынған қаржы құжаттарын қабылдау жəне тексеру, атқарылмаған құжаттарды қайтару кезінде қайтару туралы хаттар дайындау, қабылдау кезінде сəйкес еместігі анықталған құжаттарды тіркемей қайтару, атқарылған құжаттарды беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе əлемдік экономика) саласында, бюджеттік заңнаманы білу, компьютерде жұмыс істей білу. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, бюджеттік заңнаманы білу, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазына шылық комитетінің Ақмола облысы бойынша қазынашылық департаментінің Аршалы аудандық қазынашылық басқармасы, 020200, Ақмола облысы, Аршалы ауданы, Аршалы кенті, Т.Бигелдинов көшесі, 14-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71644) 2-16-66, электронды мекенжайы: d.kaspakova@minfin.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Қаржылық жəне шарттарды тіркеу тобының бас маман-бас қазынашысы, (уақытша, негізгі қызметкердің жалақысы сақталмайтын бала күту демалысы мерзіміне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қаржыландыру жоспарын жəне клиенттердің билігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан түскен ақшаның түсімі мен жұмсалу жоспарын жəне оларға өзгерістер енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе əлемдік экономика) саласында. Мемлекеттік қызмет (Жалғасы 10-бетте).


10

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 9-бетте). өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Ақмола облысы бойынша қазынашылық департаментінің Зеренді аудандық қазынашылық басқармасы, 021200, Ақмола облысы, Зеренді ауданы, Зеренді селосы, Мир көшесі, 81-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71632) 2-16-86, электронды мекенжайы: m.glushen@minfin.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Қаржылық жəне шарттарды тіркеу тобының бас маман-бас қазынашысы, (уақытша, негізгі қызметкердің жалақысы сақталмайтын бала күту демалысы мерзіміне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қаржыландыру жоспарын жəне клиенттердің билігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан түскен ақшаның түсімі мен жұмсалу жоспарын жəне оларға өзгерістер енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе əлемдік экономика) саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Алматы облысы бойынша қазынашылық департаментінің Іле аудандық қазынашылық басқармасы, 040700, Алматы облысы, Іле ауданы, Өтеген батыр кенті, Гагарин көшесі, 1а-үй, анықтама үшін телефоны: 8 (727 52) 2-16-96, электронды мекенжайы: b.baitulenov@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезіңіне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын енгізу, бекіту, инкассалық өкімдермен жұмыс жүргізу, ағымдағы бақылау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе маркетинг немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы саннаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, мүмкіндігінше бюджеттік заңнамаларды білу жəне компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Қарағанды облысы бойынша қазынашылық департаменті Жаңаарқа аудандық қазынашылық басқармасы, 100500, Қарағанды облысы, Атасу кенті, Тəуелсіздік қөшесі, 1-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71030) 2-62-70, электронды мекенжайы: kazna.kar3022@ minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы, (уақытша негізгі қызметкердің бала күту демалыс кезеңіне 04.03.2017 ж. дейін), C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелерден алынған құжаттарды төлем шоттарды бюджет түрлері бойынша орындау, бюджеттік емес шоттар бойынша ҚБШ ашу жəне жабу, бюджет түрлері жəне қаржыландыру көзі бойынша бір күндік құжаттарды шығару, есеп беру бойынша ішкі бақылау хаттамасын құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық. Ортадан кейінгі білімі болғанда: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе экономика немесе қаржы саласында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда рұқсат етіледі. Компьютерде жұмыс істей білуі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Қарағанды облысы бойынша қазынашылық департаменті Приозерск қалалық қазынашылық басқармасы, 101100, Қарағанды облысы, Приозерск қаласы, Ағыбай батыр көшесі, 18-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71039) 5-20-45, электронды мекенжайы: kazna. kar3027@minfin.gov.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Операциялық тобының бас маман – бас қазынашысы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелерден алынған құжаттарды төлем шоттарды бюджет түрлері бойынша орындау, бюджеттік емес шоттар бойынша ҚБШ ашу жəне жабу, бюджет түрлері жəне қаржыландыру көзі бойынша бір күндік құжаттарды шығару, есеп беру бойынша ішкі бақылау хаттамасын құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық. Ортадан кейінгі білімі болғанда: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе экономика немесе қаржы саласында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда рұқсат етіледі. Компьютерде жұмыс істей білуі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Қарағанды облысы бойынша қазынашылық департаменті Саран қалалық қазынашылық басқармасы, 101200, Қарағанды облысы, Саран қаласы, Жамбыл көшесі, 71А-үй, анықтама үшін телефоны: 8(72137) 5-11-44, электронды мекенжайы: kazna.kar3010@ minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Алдын ала бақылау тобының бас маман-бас қазынашысы, (уақытша негізгі қызметкердің əлеуметтік демалыс кезеңіне), C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің өкілетті тұлғаларынан құжаттарын қабылдап тексеру, қабылданған құжаттарды орындау үшін сəйкес топтарға тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық. Ортадан кейінгі білімі болғанда: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе экономика немесе қаржы саласында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда рұқсат етіледі. Компьютерде жұмыс істей білуі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Қарағанды облысы бойынша қазынышылық департаменті Қарқаралы аудандық қазынашылық басқармасы, 100800, Қарағанды облысы, Қарқаралы қаласы, Ермеков көшесі, 30-үй, анықтама үшін телефоны: 8(72146) 31-8-34, электронды мекенжайы: kazna. kar3005@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы, C-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелерден алынған құжаттарды төлем шоттарды бюджет түрлері бойынша орындау, бюджеттік емес шоттар бойынша ҚБШ ашу жəне жабу, бюджет түрлері жəне қаржыландыру көзі бойынша бір күндік құжаттарды шығару, есеп беру бойынша ішкі бақылау хаттамасын құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық. Ортадан кейінгі білімі болғанда: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе экономика немесе қаржы саласында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда рұқсат етіледі. Компьютерде жұмыс істей білуі. Əңгімелесуге жіберілген үміткерлер «Қарағанды облысы бойынша қазынашылық департаментінің Қарқаралы аудандық қазынашылық басқармасы» ММ əнгімелесуге жіберу туралы хабардар ету күннен бастап бес жұмыс күн ішінде өтеді. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Қарағанды облысы бойынша қазынашылық департаменті Шахтинск қалалық қазына шылық басқармасы, 101600, Қарағанды облысы, Шахтинск қаласы, Казахстанская көшесі, 101-үй, анықтама үшін телефоны: 8(72156) 5-52-07, 5-23-43, электронды

мекенжайы: kazna.kar3014@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы, C-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелерден алынған құжаттарды төлем шоттарды бюджет түрлері бойынша орындау, бюджеттік емес шоттар бойынша ҚБШ ашу жəне жабу, бюджет түрлері жəне қаржыландыру көзі бойынша бір күндік құжаттарды шығару, есеп беру бойынша ішкі бақылау хаттамасын құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық. Ортадан кейінгі білімі болғанда: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе экономика немесе қаржы саласында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда рұқсат етіледі. Компьютерде жұмыс істей білуі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Қарағанды облысы бойынша қазынышылық департаменті Жезқазған қалалық қазынашылық басқармасы, 100600, Қарағанды облысы, Жезқазған қаласы, Гагарин көшесі, 37А-үй, анықтама үшін телефоны: 8(7102)76-34-19, электронды мекенжайы: kazna.kar3026@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы, C-R4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелерден алынған құжаттарды төлем шоттарды бюджет түрлері бойынша орындау,бюджеттік емес шоттар бойынша ҚБШ ашу жəне жабу, бюджет түрлері жəне қаржыландыру көзі бойынша бір күндік құжаттарды шығару, есеп беру бойынша ішкі бақылау хаттамасын құрастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық. Ортадан кейінгі білімі болғанда: мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе экономика немесе қаржы саласында екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда рұқсат етіледі. Компьютерде жұмыс істей білуі. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазы нашылық комитетінің Ақтөбе облысы бойынша қазынашылық департаменті Мəртөк аудандық қазынашылық басқармасы, 030600, Ақтөбе облысы, Мəртөк ауданы, Мəртөк ауылы, Байғанин көшесі, 101-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71331) 3-15-42, 3-15-09, факс: 3-15-42, электронды мекенжайы: m.buharbaev@minfin. gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтiлiгiн қамтамасыз ету үшiн оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол берiледi. Алдын ала бақылау тобының бас маман-бас қазынашысы, С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бюджетке артық төленген сомаларды қайтару, түсімдердің бюджеттік сыныптамасының кодтары арасындағы жəне салық қызметі органдарының арасындағы түсімдерді есепке алу бойынша құжаттарды; аудандық бюджеттегі мемлекеттік мекемелердің жеке жəне жиынтық қаржыландыру жоспарларын, оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге арналған анықтамаларды, ММ өз билігінде қалатын тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) сатудан алатын ақшаның түсімдері мен шығыстарының жоспарларын, оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізуге арналған анықтамаларды; шарттарды тіркеуге арналған құжаттарды; төлем шоттарын; инкассалық өкімдерді; квазимемлекеттік сектор субъектілерінің төлем тапсырмаларын қабылдау жəне тексеру. Мемлекеттік мекемелердің чектер мен корпоративтік төлем карточкалары арқылы қолма-қол ақшаны пайдалану лимитінің сақталуын бақылау. Орындалған құжаттарды, есептердің ұйғарынды нысандарын шығару. Тексеру барысында бұзушылықтар анықталған жағдайда, құжаттарды орындаусыз қайтару туралы хаттарды əзірлеу. Microsoft Windows операциялық жүйесі негіздерін, WORD, EXCEL бағдарламаларын білу. Қазынашылықтың біріктірілген ақпараттық жүйесін (ҚБАЖ) білгені жөн. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару мамандықтары бойынша). Ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару мамандықтары бойынша) рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Ақтөбе облысы бойынша қазынашылық департаменті Темір аудандық қазынашылық басқармасы, 030800, Ақтөбе облысы, Темір ауданы, Шұбарқұдық кенті, Асау Барақ көшесі, 7-үй, анықтама үшін телефоны: 8(71346) 2-26-55, 2-26-53, факс: 2-26-55, электронды мекенжайы: g.baymagambetova@minfin.gov. kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы (уақытша негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне 17.03.2015 ж. дейін), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын жəне квазимемлекеттік сектор субъектілерінің төлем тапсырмаларын енгізу. Инкассалық өкімдерді орындау. Ақша алушылар анықтамалығындағы өнім берушінің деректемелеріне өзгерістер енгізу немесе анықтамалыққа жаңа өнім берушіні енгізу. Жүйеге енгізілген мемлекеттік мекемелердің төлем шоттарын жəне квазимемлекеттік сектор субъектілерінің төлем тапсырмаларын бекіту. Қателер анықталған жағдайда, құжаттарды орындаусыз қайтару туралы хаттарды əзірлеу. Күнделікті ҚБАЖ жүйесі арқылы өткізілген төлем құжаттарын шығыс есеп нысандарымен салыстырып тексеру жəне күн құжаттарын қалыптастыру. Мемлекеттік мекемелердің шоттарына тексеріс жүргізу. Microsoft Windows операциялық жүйесі негіздерін, WORD, EXCEL бағдарламаларын білу. Қазынашылықтың біріктірілген ақпараттық жүйесін (ҚБАЖ) білгені жөн. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару мамандықтары бойынша) немесе білім (құқық жəне экономика негіздері). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмаса немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда, ортадан кейінгі əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы мамандықтары бойынша) рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Павлодар облысы бойынша қазына шылық департаментінің Екібастұз қалалық қазынашылық басқармасы, 141200, Павлодар облысы, Екібастұз қаласы, Абай көшесі, 119-үй, анықтама телефоны: 8 (7187) 33-89-28, факс: 8(7187) 32-89-34, электронды мекенжайы: sa.zhakenov@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтiлiгiн қамтамасыз ету үшiн оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол берiледi. Операциялық топтың бас маман-бас қазынашысы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне), С-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекеме қызметкерлеріне еңбек ақылары мен басқа ақша төлемдеріне арналған аудару жолдарымен төлеуге арналған төлем шоттарды енгізу; қазынашылықтың аймақтық бөлімшесінде тіркелген шартқа сəйкес жүргізілген төлемдердің төлем шоттарының орындалуы, инкассалық өкімдермен жұмыс жасау, ММ шоттары жəне ЖБ, РБ, ҚБШ бойынша төлем шот реквизиттер бақылауын жүзеге асыру; қайтадан төлем шарттардың енгізілуін жүзеге асыру; төлем шоттарын бекіту; 5-02,5-15,515А есеп нысандары бойынша орындалған төлем шоттарды салыстыру; күнделікті құжаттарды реттеу жəне тігу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономикалық немесе мемлекеттік жəне жергілікті басқару. Ортадан кейінгі білімі рұқсат етіледі (экономикалық). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Солтүстік Қазақстан облысы бойынша қазынашылық департаменті, 150000, Солтүстік Қазақстан облысы, Петропавл қаласы, Мир көшесі, 112А-үй, аңықтама үшін телефоны: 8(7152) 46-88-69, факс: 8(7152) 46-66-34, электронды мекенжайы: petrokazna@mail.ru, g.sabralina@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтiлiгiн қамтамасыз ету үшiн оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол берiледi. 1. Ғабит Мүсірепов атындағы аудандық қазынашылық

4 қазан 2014 жыл

басқармасы операциялық тобының бас маман-бас қазынашысы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: ақпараттық жүйеде сақталған қағаз жүзіндегі шоттар реквизиттерін көзбен шолып тексеру. Төлеуге жіберілген шоттарды бағдарламалық бақылауды жүзеге асыру үшін төлеуге берілген шоттарды қайта енгізуді жүзеге асыру. Төлеуге жіберілген шоттарды уақытымен бекітуді қамтамасыз ету. Операциялық күннің аяқталуы бойынша есептілікті қалыптастыру. Орындалған төлеуге берілген шоттарды шығыс формаларымен салыстыруды, мемлекеттік мекемелердің орындалған төлемдердің үзіндісін тапсыру. Күн сайындық құжаттарды қалыптастыру. Мемлекеттік мекемелердің қолма қол ақшаның бақылау шоттарын тексеру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы). Ортадан кейінгі қаржы немесе есеп жəне аудит немесе экономика немесе менеджмент білімі барларға рұқсат етіледі, бюджеттік заңдарды білу, компьютермен жұмыс істеуді білу. 2. Ғабит Мүсірепов атындағы аудандық қазынашылық басқармасы қаржылық жəне шарттарды тіркеу тобының бас маман-бас қазынашысы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: артық, қате төленген сомаларды бюджетке қайтару жөніндегі құжаттардың орындалуын жəне/немесе бюджеттік сыныптамасының кодтары, салық органдары арасындағы түсімдерді; қаржыландыру жоспарларының орындалуын, жоспарларға өзгертулер енгізу анықтамаларын; мемлекеттік мекемелердің тауарларын (жұмыстарын, қызметтерін) жүзеге асырудан түсетін түсімдер мен ақша шығындары жоспарларының орындалуын; түсімдердің мемлекеттік мекемелердің қолма қол ақшаның бақылаулы шоттарына есепке қосылуларын бақылауды; келісім шарттарды тіркеу үшін қарастырылған құжаттарды орындауын, бюджетке түсетін түсімдер бойынша жəне азаматтық-құқықтық келісімдерді тіркеу жөніндегі есеп берулерді қалыптастыруын; ақша алушының анықтамалығына ақша алушыны енгізуге сұраным жасауын; есептіліктің құрастыруын жəне ұсынуын жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы). Ортадан кейінгі қаржы немесе есеп жəне аудит немесе экономика немесе менеджмент білімі барларға рұқсат етіледі, бюджеттік заңдарды білу, компьютермен жұмыс істеуді білу. 3. Жамбыл аудандық қазынашылық басқармасының алдын ала бақылау тобының бас маман-бас қазынашысы, C-R-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік мекемелерден қабылданған барлық қаржылық құжаттарды қабылдауды жəне көзбен шолып тексеріс жүргізуді қамтамасыз ету. Дұрыс ресімделмеген құжаттарды қайтаруға хаттар дайындау, корпоративтік төлем карточкаларын қолданып, қолма-қол ақша жұмысын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы). Ортадан кейінгі қаржы немесе есеп жəне аудит немесе экономика немесе менеджмент білімі барларға рұқсат етіледі, бюджеттік заңдарды білу, компьютермен жұмыс істеу білу. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің Қостанай облысы бойынша қазынашылық департаменті, 110000, Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 177А-үй, электронды мекенжайы: aigl.iskakova@minfin.gov.kz, анықтама үшін телефоны: 8 (714-2)53-07-21, 8(714-2)53-02-53, факс: 8(7142)54-40-49, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына конкурс жариялайды: Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Қаржылық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлім қызметіне басшылық ету, бөлімге жүктелген міндеттердің орындалуын қамтамасыз ету жəне жұмыс нəтижелеріне жауапты болу. Барлық жүргізілген шаруашылық операциялардың орталықтандырылған бухгалтерлік есеп шоттарында көрсетілуіне, шұғыл есептілікті ұсынуға, белгіленген мерзімге бухгалтерлік есептіліктің құрулына бақылауды қамтамасыз етеді. Департамент жəне аумақтық қазынашылық бөлімшелерінің барлық төлемдері бойынша уақтылы есеп айырысуын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойлатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар саласындағы экономикалық, экономика жəне бизнес (бухгалтерлік есеп жəне аудит немесе бухгалтерлік есеп, шаруашылық қызметті бақылау жəне талдау немесе қаржы жəне несие). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес, жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы немесе ғылыми дəрежесінің болуы. V. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) Алматы облыстық сотының кеңсесі, 004000, Талдықорған қаласы, Тəуелсіздік көшесі, 53үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7282) 55-87-72, факс: 55-87-73, электронды мекенжайы: B-2-1@ba.sud.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1.Соттардың инфрақұрылымын қамтамасыз ету жəне дамыту бөлімінің басшысына (С-О-4). Функционалды міндеттері: бөлімнің жұмысын басқару жəне ұйымдастыру, қызметін жоспарлау, соттардың қызметін материалдық-техникалық қамтамасыз ету жұмыстарын ұйымдастыру, мемлекеттік сатып алу жұмыстарын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық, экономикалық, мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 2.Соттардың инфрақұрылымын қамтамасыз ету жəне дамыту бөлімінің бас маманына (С-О-5, негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: соттардың қызметін мате риалдық-техникалық қамтамасыз ету жұмыстарын жүр гізу, мемлекеттік сатып алу жұмыстарын жүргізу; өндірістік техникалық бағалауды əзірлеу, жобалық-сметалық құжаттармен жұмысты қамтамасыз ету, жарамсыз актіні əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: немесе ортадан кейінгі құқықтық, экономикалық, инженер-құрылысшы. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымнық функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 3.Соттардың инфрақұрылымын қамтамасыз ету жəне дамыту бөлімінің жетекші маманына (С-О-6). Функционалды міндеттері: соттардың қызметін материалдық-техникалық қамтамасыз ету жұмыстарын жүргізу, мемлекеттік сатып алу жұмыстарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтық, мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 4.Ішкі қауіпсіздік жəне соттардағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бөлімінің бас маманына (С-О-5). Функционалды міндеттері: судьялар мен сот қызметкерлерінің ішкі қауіпсіздігін қамтамасыз етуді жүргізу, соттарда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жұмыстарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Ішкі қауіпсіздік жəне соттардағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бөлімінің сот приставына (С-О-6). Функционалды міндеттері: сот ғимаратына өткізу тəртібін ұйымдастыру жəне іске асыру, судьяларды жəне процестің басқа да қатысушыларын қорғауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтық, экономикалық, техникалық, педагогикалық, мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Қаржы бөлімінің бас маманына (С-О-5, 3 бірлік). Функционалды міндеттері: бухгалтерлік есеп жəне есептілікті заңнамаға сəйкес жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: экономикалық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Бас маманына (С-R-4, 3 бірлік): Ескелді аудандық соты (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Талғар аудандық соты (негізгі қызметкердің

бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Қарасай аудандық соты (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: кіріс, шығыс құжаттарын, азаматтық, қылмыстық, əкімшілік құқық бұзушылық істерді тіркеу, заңнаманы жүйелеу жəне сот кодификациясын жүргізу, сот статистикасын жүргізу, талдау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 8. Бас маман-сот мəжілісінің хатшысына (С-R-4, 19 бірлік): Алакөл ауданының №2 аудандық соты (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Алакөл аудандық соты (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Талдықорған қалалық соты-2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Талғар аудандық соты – 2 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Іле аудандық соты - 4 бірлік (оның ішінде 3 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Қарасай аудандық соты - 2 бірлік (оның ішінде 1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Қапшағай қалалық соты; Алматы облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты - 2 бірлік; Алматы облысының №2 кəмелетке толмағандардың істері жө ніндегі мамандандырылған ауданаралық соты; Панфилов аудандық соты (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Текелі қалалық соты; Алматы облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты. Функционалды міндеттері: сот мəжілісіне қатысушылардың шақырылуын қамтамасыз ету, сот мəжілісінің хаттамасын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтық. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 9.Жетекші маманына (C-R-5, 9 бірлік): Қарасай аудандық соты; Еңбекшіқазақ ауданының №2 аудандық соты (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне); Талғар аудандық соты; Алакөл аудандық соты; Іле аудандық соты – 2 бірлік; Ескелді аудандық соты; Қаратал аудандық соты; Талдықорған гарнизонының əскери соты. Функционалды міндеттері: сот кеңсесінде іс жүргізу, заңнаманы жүйелеу жəне сот кодификациясын жүргізу, сот мұрағатшысының жəне шабарманның жұмыстарын атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтық, экономикалық, педагогикалық, мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 10. Аға сот приставына (С-R-4, 4 бірлік): Алакөл ауданының №2 аудандық соты; Балқаш аудандық соты; Талдықорған мамандандырылған ауданаралық əкімшілік соты; Қарасай аудандық соты. Функционалды міндеттері: сот отырысы кезінде залда қоғамдық тəртіпті сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтық, педагогикалық (денешынықтыру жəне спорт, əскери дайындық). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. 11. Сот приставына (С-R-5): Алматы облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты. Функционалды міндеттері: сот отырысы кезінде залда қоғамдық тəртіпті сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: құқықтық, педагогикалық (денешынықтыру жəне спорт, əскери дайындық), мемлекеттік тілді білуі, компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) Шығыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі, 492024, Өскемен қаласы, Қ. Қайсенов көшесі, 55-үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7232) 264644, F-2-1@fa.sud.kz электронды мекенжайы, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: Шығыс Қазақстан облыстық сотының кеңсесі бойынша: 1. Талдау жəне жоспарлау бөлімінің басшысы (негізгі қызметкердің оқу демалысы кезеңіне) (С-О-4 санаты). Функционалды міндеттері: бөлім жұмысын ұйымдастыру; атқарған жұмыс бойынша есеп беру; Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының, Шығыс Қазақстан облыстық сот төрағасының, Шығыс Қазақстан облыстық сотының кеңсе басшысының тапсырмалырын орындау; бөлім мамандарының жұмысын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Сонымен қатар, жұмыс тəжірибесі «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттары үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес болуы тиіс. 2.Ішкі қауіпсіздік жəне соттардағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 орын). Функционалды міндеттері: ішкі қауіпсіздікті қамтамасыз ету жұмысын ұйымдастыру; атқарған жұмыс бойынша есеп беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес осы саннаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етеді. 3.Соттардың инфрақұрылымын қамтамасыз ету жəне дамыту бөлімінің бас маман – ақпараттық технологиялар бойынша (С-О-5 санаты, 1 орын). Функционалды міндеттері: облыстық, аудандық жəне оларға теңестірілген соттарында БААТЖ бағдарламасының жұмыс істеуі жəне оның жүргізілуімен пайдалануын бақылау; облыстық сот төрағасының, Шығыс Қазақстан облыстық сотының Кеңсе басшысының, оның орынбасарының жəне бөлім бастығының басқа тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес осы саннаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі техникалық (ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету) білімі барларға рұқсат етеді. 4. Қаржы бөлімінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 орын). Функционалды міндеттері: касса шығындарын есепке алу; қаржы есебін жүргізу; еңбекақы туралы анықтама беру; соттарға жанармай беру; қызметкерлердің еңбекақыларын есептеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне ортадан кейінгі білім: экономикалық немесе қаржылық . 5.Талдау жəне жоспарлау бөлімінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 3 орын (оның ішінде 1 орын негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: мемлекеттік органдармен жұмыс жасау, азаматтардың жəне заңды тұлғалардың арыз, үндеулерін қарау; облыстық, аудандық жəне оған теңестірілген соттармен жұмыс жасау; нұсқаулыққа сəйкес іс қағаздарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік. 6. Ішкі қауіпсіздік жəне соттардағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бөлімінің сот приставы (С-О-6 санаты, 3 орын). Функционалды міндеттері: сот процестерін өткізу кезінде сот ғимаратындағы тəртіптің сақталуын қамтамасыз ету; сот жəне сотқа қатысушыларды күзету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік. Шығыс Қазақстан облысы аудандық жəне оған теңестірілген сот кеңселері бойынша: 1. Сот кеңсесінің бас маман – сот мəжілісінің хатшысы (С-R-4 санаты, 14 орын): Өскемен қаласының № 2 соты – 2 орын (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Өскемен қалалық соты – 3 орын (оның ішінде 1 орын негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Зырян аудандық соты – 1 орын (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Өскемен гарнизонының əскери соты- 1 орын (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); ШҚО мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 4 орын (оның ішінде 1 орын негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне);

Ұлан ауданының № 2 аудандық соты – 1 орын; Зайсан аудандық соты – 1 орын (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Семей қалалық соты – 1 орын (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: сот процестерін ұйымдастыру; қылмыстық жəне азаматтық істер бойынша сот мəжілісінің хаттамаларын əзірлеу; процеске қатысушыларды хабарландыру; үкімнің, шешімнің, ұйғарымның, сот қаулылырының орындалуы бойынша құжаттарды дайындау, жолдау жəне олардың орындалуы туралы хабарламалардың алынуына бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес, осы саннаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етеді. 2. Сот кеңсесінің бас маманы (С-R-4 санаты, 7 орын): Өскемен қаласының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 орын; Өскемен гарнизонының əскери соты – 1 орын; Бесқарағай аудандық соты – 1 орын (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Жарма аудандық соты – 1 орын; Үржар аудандық соты – 1 орын(негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Риддер қалалық соты – 1 орын(негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Глубокое аудандық соты – 1 орын. Функционалды міндеттері: сот істері мен материалдары бойынша статистикалық есепті əзірлеу; сот кодификациясын жүргізу; мұрағат жұмысын жүргізу; қылмыстық, азаматтық істер мен əкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді жəне материалдарды тіркеу, есепке алу жəне сақтау; аудандық соттың жедел кеңесін əзірлеу, хаттаманы жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес осы саннаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етеді. 3. Сот кеңсесінің аға сот приставы (С-R-4 санаты) Тарбағатай аудандық соты – 1 орын(негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: сот процестерін өткізу кезінде сот ғимаратындағы тəртіптің сақталуын қамтамасыз ету; сот жəне сотқа қатысушыларды күзету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заңгерлік. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес, осы саннаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі заңгерлік білімі барларға рұқсат етеді. 4. Сот кеңсесінің жетекші маманы - (С-R-5 санаты, 14 орын):Өскемен қалалық соты – 2 орын (оның ішінде 1 орын негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Өскемен қаласының № 2 соты – 1 орын; Өскемен қаласының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 орын (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Зырян аудандық соты – 1 орын; Зырян ауданының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 орын; Аягөз аудандық соты – 1 орын (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне); Көкпекті аудандық соты – 1 орын; ШҚО мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 1 орын; Ұлан аудандық соты – 2 орын; Риддер қалалық соты – 3 орын (оның ішінде 1 орын негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: қызметтік хат алмасуды жүргізу; мұрағат жүргізу, аудындық соттың мұрағатына істерді қабылдау; тарату кітабын жүргізу; жіберілетін хатхабарлардың тізілімдерін əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік, педагогикалық жəне гуманитарлық. 5. Сот кеңсесінің сот приставтары (С-R-5 санаты, 13 орын): Өскемен қаласының № 2 соты – 1 орын; Шығыс Қазақстан облысының №1 кəмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты – 1 орын; Шемонаиха ауданының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 орын; Риддер қаласының мамандандырылған əкімшілік соты – 1 орын; Зырян ауданының №2 аудандық соты – 1 орын; Шемонаиха аудандық соты – 1 орын; Күршім аудандық соты – 1 орын; Курчатов қалалық соты – 1 орын; ШҚО мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 1 орын;Ұлан ауданының № 2 аудандық соты – 1 орын; Тарбағатай ауданының № 2 аудандық соты – 1 орын; Шығыс Қазақстан облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты – 1 орын; Абай аудандық соты – 1 орын. Функционалды міндеттері: сот процестерін өткізу кезінде сот ғимаратындағы тəртіптің сақталуын қамтамасыз ету; сот жəне сотқа қатысушыларды күзету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік немесе ортадан кейінгі білім: заңгерлік. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаментінің (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты аппаратының) Солтүстік Қазақстан облыстық сотының кеңсесі, 150008, Петропавл қаласы, Горький көшесі, 209-үй, анықтама үшін телефоны, (факсы): 8 (715-2) 46-31-00, электронды мекенжайы: t-2-2@ta.sud.kz, бос «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға конкурс жариялайды: Бас маман – сот мəжілісінің хатшысы (С-R-4, 16 бірлік): Ғ.Мүсірепов атындағы ауданы соты – 2 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта); Петропавл қаласының № 2 соты – 6 бірлік; Петропавл қалалық соты - 3 бірлік (1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта); Айыртау аудандық соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта); Солтүстік Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 2 бірлік (1 бірлік негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта); Тайынша ауданының №3 аудандық соты – 1 бірлік; Ғ.Мүсірепов атындағы ауданның №2 аудандық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот отырысын дайындау, сот отырысына қатысу, хаттама жазу, қаралғаннан кейін істерді кеңсеге тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша. Ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика) бейіндері бойынша рұқсат етіледі. 2. Бас маман (С-R-4, 3 бірлік): Айыртау аудандық соты – 1 бірлік; М.Жұмабаев аудандық соты – 2 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалыста болған уақытта). Функционалды міндеттері: заңнаманы жүйелеу жəне іріктеу, соттық тəжірибелердің қорытуларына қатысу, жеке қаулыларды, ұйғарымдарды есепке алу жəне олардың орындалуын бақылау. Бақылаулық қызметі – соттың кеңсе мамандарымен бақылау тапсырмаларын уақытында орындау.Үйлестіру қызметі – ҚР Үкіметімен қабылданған нормативтік-құқықтық актілерді, қолданыстағы НҚА енгізілетін өзгертулері мен толықтыруларды сот кеңсесінің мамандарымен уақытында зерделеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша. Ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика) бейіндері бойынша рұқсат етіледі. 3. Жетекші маман (С-R-5) Ақжар аудандық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қылмыстық, азаматтық, əкімшілік істер бойынша іс жүргізу, тіркеу, карточкаларды, журналдарды, істерді есепке алу жəне сақтау, стат. есептерді құру, заттай айғақтарды қабылдау жəне сақтау, сот мұрағатына істерді тапсыруға дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (мұрағат жүргізу, құжат жүргізу жəне құжаттамалық қамтамасыз ету немесе экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша немесе ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (іс жүргізу жəне мұрағат жүргізу (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика) бейіндері бойынша. (Соңы 11-бетте).


www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

(Соңы. Басы 9-10-беттерде). 4. Жетекші маман (С-R-5) Солтүстік Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: хат-хабарды жеткізу, құжаттарды жолдау. Шығыс хат-хабарын өңдеу: іріктеу, мекенжайға жеткізу, тапсырыс бандерольдерінің тізімін жасау, қаптау, хат, шақыру қағазарын бөлімдерге жеткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «техникалық ғылымдар жəне технологиялар» (машина жасау немесе көлік, көлік техникасы жəне технологиялар) немесе «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша немесе ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика) немесе «көлік» (салалар бойынша) немесе «металлургия жəне машина жасау» (машина жасау технологиясы (түрлері бойынша)). 5. Ағасот приставы (С-R-4, 3 бірлік): Ш.Уəлиханов аудандық соты – 1 бірлік; М.Жұмабаев аудандық соты – 1 бірлік; Шал ақын аудандық соты – 1 бірлік (негізгі қызметкердің болмаған уақытта). Функционалды міндеттері: сот отырысы кезінде қоғамдық тəртіпті сақтауға, процессуалдық əрекеттерді орындауға, ғимаратты, судьяларды, сот процесіне қатысушыларды қорғауға көмектесу, бас бостандығынан айырумен байланысты емес жазалардың орындалуын бақылау, сот отырысы залында жəне сот ғимаратында құқықбұзушылық жолдарының алдын алу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «гуманитарлық ғылымдар» немесе «техникалық ғылымдар жəне технологиялар (машина жасау немесе көлік, көлік техникасы жəне технологиялар) жəне «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша. Ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе аударма ісі (түрлері бойынша) немесе статистика), «көлік» (салалар бойынша) немесе «металлургия жəне машина жасау» (машина жасау технологиясы (түрлері бойынша)) рұқсат етіледі. 6. Сот приставы (С-R-5) Солтүстік Қазақстан облысы мамандандырылған ауданаралық экономикалық соты – 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сот отырысы кезінде қоғамдық тəртіпті сақтауға, процессуалдық əрекеттерді орындауға, ғимаратты, судьяларды, сот процесіне қатысушыларды қорғауға көмектесу, бас бостандығынан айырумен байланысты емес жазалардың орындалуын бақылау, сот отырысы залында жəне сот ғимаратында құқықбұзушылық жолдарының алдын алу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: «құқық» немесе «білім» немесе «гуманитарлық ғылымдар» немесе «техникалық ғылымдар жəне технологиялар (машина жасау немесе көлік, көлік техникасы жəне технологиялар) жəне «əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес» (экономика немесе менеджмент немесе есеп жəне аудит немесе қаржы немесе статистика) бейіндері бойынша немесе ортадан кейінгі «құқық» немесе «білім» немесе «қызмет көрсету, экономика жəне басқару» (экономика (салалар бойынша) немесе менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалар бойынша) немесе қаржы (салалар бойынша) немесе статистика, аударма ісі (түрлері бойынша)) немесе «көлік» (салалар бойынша) немесе «металлургия жəне машина жасау» (машина жасау технологиясы (түрлері бойынша)) бейіндері бойынша. Конкурс комиссиясының отырысында бақылаушының қатысуына жол беріледі. VI. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Солтүстік Қазақстан облысының əділет департаменті, 150010, Петропавл қаласы, Қазақстан Конституциясы көшесі, 72-үй, анықтама үшін телефоны: 8 (7152) 3337-32, факс: 8 (7152) 33-23-80, электронды мекенжайы: temirbaeva_d@minjust.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Айыртау ауданы əділет басқармасының жетекші маманы, негізгі қызметкердің бала күту демалысы мерзіміне уақытша 2015 жылдың 16 шілдесіне дейін (С-R-5 санаты, 1 бірлік) Функционалды міндеттері: азаматтар мен заңды тұлғалардың жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу мəселесі бойынша өтініштерін, шағымдарын қарау; анықтамалық материалдарды, басқа да ақпараттық талдау материалдарын əзірлеу, мұрағат жұмысын қамтамасыз ету, жылжымайтын мүлікке құқықтарды (ауыртпалықтарды) тіркеу, құқықтық кадастрдан ақпарат беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімі: құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мұрағаттану, құжаттану жəне құжаттамамен қамтамасыз ету, техникалық ғылымдар жəне технология: ақпараттық жүйелер бейіндері бойынша немесе ортадан кейінгі білімі: құқық, білім, сервис, экономика жəне басқару: іс жүргізу жəне мұрағаттану (салалары жəне қолдану облыстары бойынша), аударма ісі (түрлері бойынша), экономика (салалары бойынша), есеп жəне аудит (салалары бойынша), қаржы (салалары бойынша), байланыс, телекоммуникация жəне ақпараттық технологиялар: ақпараттық жүйелер (қолдану облыстары бойынша). Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалар өтініштерін қарау тəртібі туралы», «Əділет органдары туралы», «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы», «Жер қатынастары туралы» , «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» Заңдарын, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін, Қазақстан Республикасының Жер кодексін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Жолдауын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалдық міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерде хабардар болуы тиіс. 2. Тимирязев ауданы əділет басқармасының жетекші маманы, (С-R-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыру, заңды тұлғалардың олардың филиалдары мен өкілдіктерінің құрылтай құжаттарын зерделеу, заңды тұлғаның (филиал мен өкілдіктің) құрылу заңдылығының сақталуын жəне құрылтай құжаттарының ҚР заңдарына сəйкес келуін, заңды тұлғаны тарату тəртібінің сақталуын тексеру. Заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу, қайта тіркеу, мемлекеттік тіркеу мерзімін тоқтата тұру, мемлекеттік тіркеуден бас тарту, тарату туралы бұйрықтар əзірлеу, заңды тұлғаларды, олардың филиалдары мен өкілдіктерін мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктерді жəне заңды тұлғаны тарату туралы бұйрықтарды əзірлеу жəне беру, тіркелген немесе таратылған заңды тұлғалардың (филиалдар мен өкілдіктердің) қажетті құжаттарын əзірлеу жəне беру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімі: құқық, білім, гуманитарлық ғылымдар, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, мұрағаттану, құжаттану жəне құжаттамамен қамтамасыз ету, техникалық ғылымдар жəне технология: ақпараттық жүйелер бейіндері бойынша немесе ортадан кейінгі білімі: құқық, білім, сервис, экономика жəне басқару: іс жүргізу жəне мұрағаттану (салалары жəне қолдану облыстары бойынша), аударма ісі (түрлері бойынша), экономика (салалары бойынша), есеп жəне аудит (салалары бойынша), қаржы (салалары бойынша), байланыс, телекоммуникация жəне ақпараттық технологиялар: ақпараттық жүйелер (қолдану облыстары бойынша). Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңдарын, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Əділет органдары туралы» Заңдарын, Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексін, Қазақстан Республикасының «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңын, ««Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Қазақстан Республикасы Президентінің Жолдауын білуі. Осы санаттағы лауазым бойынша функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдерде хабардар болуы тиіс. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Ақмола облысының əділет департаменті, 020000, Көкшетау қаласы, Максим Горький көшесі, 37-үй, анықтама телефоны: 8(7162) 25-00-18, 25-05-20, факс: 8 (7162)

25-25-76, электронды мекенжайы: akmola_just@mail.ru, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Шортанды ауданы əділет басқармасының басшысы (С-R-1 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарманың жалпы басшылығы; əділет басқармасы қызметкерлерінің қызметін ұйымдастыру жəне үйлестіру; халыққа уақытылы жəне сапалы қызмет көрсету; əділет басқармасы қызметкерлерін лауазымынан алу немесе тағайындау туралы əділет департаменті басшысының атына ұсыныс енгізу; мадақтау, тəртіптік жауапкершілікке тарту туралы бұйрықтар шығару; өз құзыреті шегінде бұйрықтар шығару; өз құзыреті шегінде əділет органдарын барлық мемлекеттік органдарға жəне басқа да ұйымдарға əділет органдарға ұсыну; заңнамаға сəйкес басқа да құзыретті жүзеге асыру; жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру бойынша жұмысты ұйымдастыру;азаматтарды қабылдауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заң; жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біреуіне сəйкес болуы керек; мемлекеттік қызметте жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; кадрларды шетелде даярлау бойынша Республикалық комиссиямен бекітілген басымдылық мамандықтары бойынша шетелдегі жоғары оқу орындарындағы жоғары білім бағдарламалары бойынша оқытуды аяқтау шарты кезінде мемлекеттік қызметтегі өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық лауазымдарындағы жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда төрт жылдан кем емес, соның ішінде басшылық лауазымдарындағы жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы жоғары оқу орнындағы білімнен кейінгі бағдарламалар бойынша немесе карларды шетелде даярлау бойынша Республикалық комиссиямен бекітілген басымдылық мамандықтары бойынша шетелдегі жоғары оқу орындарындағы жоғары білім бағдарламалары бойынша оқытуды аяқтау; ғылыми дəреженің бар болуы. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалдық міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 2. Ақмола облысы əділет департаменті құқықты түсіндіру жəне халыққа заң көмегін көрсету бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің 2015 жылғы 17 қыркүйегіне дейін баланы күту бойынша демалысы кезеңіне, С-О-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: облыс, аудандар мен қалалар əкімдері аппараттарының заң қызметтерімен байланыс жасау; құқықтық білім беру мектептеріне практикалық жəне əдістемелік көмек көрсету; заңнаманы түсіндіруді ұйымдастыру жəне қатысу; құқықтық насихат жөніндегі үйлестіру-əдістемелік кеңесінің қарауына ұсыныстар енгізу; ақпараттарды қорытындылау; заң қызметтерімен семинарлар өткізу; құқықты үсіндіру сипатында іс шаралар өткізу; əкімшілік іс жүргізуді жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғарғы білім: құқықтану. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес облыстарда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі бар болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 3. Ақмола облысы əділет департаменті бухгалтерлік есеп жəне есептілік бөлімінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: «Бухгалтерия 1-С Бюджет КZ» бағдарламасымен жұмыс жасау; Министрлік аумақтық əділет органдарында жəне олардың аудандық басқармаларында ақпараттық технологиялармен байланысты өткізетін ісшаралар ұйымдастыру мен мониторинг, ақпараттық технологиялар саласында жеткізушілермен ұсынылатын қызмет көрсетулер сапасының мониторингі, ақпараттық технологиялар жөнінде тапсырмаларды жүзеге асыру, «электрондық үкiмет» бағдарламасының iске асыруын қалыптастыру, деректі базаларды, ақпараттық жүйелерді əзірлеу мен енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне ортадан кейінгі білім: информатика немесе информациондық жүйелер немесе санау техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 4. Астрахань ауданы əділет басқармасының бас маманы (С-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: заңды тұлғаларды тіркеу, жылжымайтын мүлікке құқықтарын тіркеу, азаматтық хал актілерін тіркеу саласында мемлекеттік қызмет көрсету; «Заңды тұлғалар», «Жылжымайтын мүлік тізілімі», «АХАТ ТП» мемлекеттік дерек базаларына мемлекетті тіркеу, қайта тіркеу туралы ақпараттарды енгізу; тапсырылған ақпарат бойынша мұрағаттық деректермен салыстыру жүргізу; есептерді құрастыру; жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: заң немесе мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес болмаса ортадан кейінгі білім рұқсат етіледі немесе осы санаттың нақты лауазымының функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. 5. Қорғалжын ауданы əділет басқармасының бас маманы (С-R-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: заңды тұлғаларды тіркеу, жылжымайтын мүлікке құқықтарын тіркеу саласында мемлекеттік қызмет көрсету; тіркеу материалдарын қарастыру; «Заңды тұлғалар», «Жылжымайтын мүлік тізілімі» мемлекеттік дерек базасына тіркеу, қайта тіркеу туралы ақпараттарды енгізу; нотариат функцияларын атқаратын округтер мен кенттердің мамандарының жасайтын əрекеттерінің заңдылығына, іс жүргізу ережелерін сақтауына бақылау жасау; құқықтық насихаттың ұйымдастырылуын бақылау; əкімдіктің, мəслихаттың заң кеңестерімен байланыс жасау; статистикалық есептерді құрастыру, Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім: рұқсат етіледі: құқықтану. Қосымша талаптар: дербес компьютерде жұмыс істей білу қабілеті; функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті көлемде мемлекеттік тілді білу. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Маңғыстау облысының əділет департаменті, 130000, Ақтау қаласы, 12-шағын аудан, №8-ғимарат, анықтамалар үшін телефоны: 8 (7292) 421600, факс: 433375, электронды мекенжай: depjust-mangistau@mail.ru, бос жəне уақытша бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ұйымдастыру-бақылау жəне кадр жұмысы бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: іс жүргізу, кіріс жəне шығыс құжаттарын тіркеу, мұрағатқа құжаттарды дайындау, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, есептерді дайындау, орындау тəртібінің жағдайына талдау жүргізу, департаменттің электронды құжат айналымын талдау, бақылау карточкалары бойынша жұмысты үйлестіру, қалалық, аудандық əділет басқармаларына жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау бойынша əдістемелік көмек көрсету, Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласы (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі), білім саласы (құқық жəне экономика негіздері), қызмет көрсету саласы – (əлеуметтік жұмыс); ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі – құқық саласы (құқықтану, құқық қорғау қызметі). Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандығына сəйкес салаларындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Жолдауын білуі. 2. Нормативтік-құқықтық актілерді тіркеу бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік), 2017 жылдың 6 ақпанына дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде. Функционалды міндеттері: Əділет министрлігінің, департамент басшылығының, бөлім басшысының тапсырмаларын сапалы жəне уақытында орындау, нормативтікқұқықтық актілерге құқықтық сараптаманы жүзеге асыру, нормативтік-құқықтық актілерге тұжырымдама дайындау, нормативтік-құқықтық актілердің тіркеу тізілімін жүргізу, тіркеуден өткен нормативтік-құқықтық актілерге мониторинг жүргізу, «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР кодексінің 353, 354-баптарына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық істері бойынша сот жəне басқа да мемлекеттік құқық

қорғау органдарына қатысу, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, іс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық саласы, ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі- құқық саласы. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандығына сəйкес салаларындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Жолдауын білуі. 3.Бухгалтерлік есеп жəне есеп беру бөлімінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 – бірлік), 2016 жылдың 19 желтоқсанына дейін негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде. Функционалды міндеттері: министрліктің аумақтық əділет органдарында жəне олардың аудандық филиалдарында ақпараттық технологиялармен байланысты өткізетін ісшараларды ұйымдастыру жəне мониторинг жүргізу, ақпараттық технологиялар саласында жеткізушілермен ұсынылатын қызмет көрсетулер сапасының мониторингін жүргізу, экономика жəне қаржы департаменті ақпараттық технологиялар басқармасының тапсырмаларын іске асыру, материалдық игіліктердің жəне негізгі қаражаттардың толық есептігін жүргізу, активтердің тозуын есептеу, есептен шығаруға қажетті құжаттарды ресімдеу, материалдық-техникалық қамтамасыз ету мəселелері бойынша ақпараттар дайындау; қызметшілердің өмірнамалық деректерінің есебін жүргізу, іс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласы (экономика, есеп жəне аудит, қаржы), құқық саласы; Ортадан кейінгі білімі - есеп жəне аудит саласы (экономистесепші), экономика (экономист). Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақ стан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандығына сəйкес салаларындағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Жолдауын білуі. VII. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, 050010, Алматы қаласы, Достық даңғылы, 134-үй, № 201-бөлме (2-қабат), анықтамалар үшін телефоны: 8 (727) 313-07-84, 313-07-78, электронды мекенжай: a.pirogova@minfin.gov.kz, бос əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға орналасу үшін конкурс жариялайды: 1. Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің заңды тұлғалармен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңінде, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: «Мүлікті жалға беру шарттарының тізілімі» мамандандырылған бағдарламалық кешенін жүргізу, мүліктік жалдау шарттарын жасасу үшін құжаттардың пакетін дайындау, жалдау шарттары бойынша міндеттемелердің толық жəне уақытылы орындалуына бақылау, кінəрат-талап жұмыстарын жəне жалға беруден республикалық бюджетке қаражаттардың түсуі бойынша есептілікті жүргізу, республикалық мемлекеттік мүліктің мақсатты жəне тиімді пайдаланылуын тексерулерге қатысу. Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика) саласындағы, құқық саласында. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмағанда немесе аталған санат лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда, əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика) саласындағы, құқық саласындағы ортадан кейінгі білімге рұқсат етіледі. Үлгілік біліктілік талаптары мен тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютермен (Word, Excel, E-mail, Internet) жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. 2. Алматы қаласы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің қызметін қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты (негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалысы кезеңінде, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: департамент жұмыстарының жоспарларын, мемлекеттік қызметті өткеруге байланысты құжаттарды дайындау, жеке істерді жүргізу, департаменттің қызметкерлерін қабылдау, ауысу, босату бойынша бұйрықтарды дайындау; тəртіптік, аттестациялық, конкурстық жəне кадрлық мəселелер бойынша өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру; кадрларды іріктеуді ұйымдастыру; Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетіне кадрлар бойынша ай сайынғы, тоқсан сайынғы, жылдық есептерді ұсыну; жұмыс бойынша анықтамаларды жасау жəне дайындау; бұйрықтарды тіркеу, негізгі қызмет бойынша бұйрықтардың жəне теңгерімнен теңгерімге қабылдап алу-беру актілерінің дерекқорын жүргізу; «е-Қаржымині» бағдарламасымен жұмыс. Мемлекеттік заңды тұлғалармен өтеусіз пайдалану шарттарын жасасу жəне ресімдеу. Мемлекеттік заңды тұлғалардың өтеусіз пайдалану шарттарының талаптарын орындауына бақылау. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетіне өтеусіз пайдалану шарттары бойынша есепті уақытылы ұсыну үшін ақпаратты есепке алу, сақтау жəне жедел іздестіру мақсатында өтеусіз пайдаланудағы мүлік бойынша ақпараттық деректер банкін жүргізу жəне жаңарту. Зерттеп қарауды жүргізу туралы оны жүзеге асыру тапсырылған тұлғаларды көрсете отырып, мониторинг объектісінің басшыларын хабардар ету. Республикалық мемлекеттік кəсіпорындар мен мекемелердің мүлікті мақсатты жəне тиімді пайдаланылуына тексерулерді жүзеге асыру, тексерулер нəтижелері бойынша материалдар дайындау. Сот процестерінде департаменттің мүдделерін білдіру. Азаматтар мен заңды тұлғалардың өтініштеріне жауаптарды уақтылы əзірлеу. Қаржы министрлігі мен Қазақстан Республикасы Үкіметі басшыларының сұрауларына ақпарат дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика) саласындағы, құқық саласындағы. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем болмағанда немесе аталған санат лауазымының функционалды бағыттарына сай келетін салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем болмағанда, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика) саласындағы, құқық саласындағы ортадан кейінгі білімге рұқсат беріледі. Үлгілік біліктілік талаптары мен тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютермен (Word, Excel, E-mail, Internet ) жəне ұйымдастыру техникасымен жұмыс істей білу. Конкурстық комиссия жұмысының мөлдірлігі мен əділдігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушылардың қатысуына жол беріледі. Конкурстық комиссияның отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасының Парламенті мен барлық деңгейдегі мəслихат депутаттары, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдар мен саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурстық комиссияның отырысына қатысу үшін тұлға əңгімелесу жүргізілуі басталғанға дейін бір жұмыс күнінен кешіктірмей персоналды басқару қызметінде (кадр қызметінде) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлға персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқаларын немесе көшірмелерін ұсынады. Тұлғамен, тиісті мемлекеттiк органның басшысымен (жауапты хатшымен) келісім бойынша конкурстық комиссияның отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшылар ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкерлері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда, оның ішінде ғылыми салада жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне мəслихаттардың депутаттары қатыса алады.

VIII. Қазақстан Республикасы ІІМ Маңғыстау облысының ішкі істер департаменті (бұдан əрі-ІІД), 130000, Ақтау қаласы, 12-шағын аудан, анықтама үшін телефоны: (7292) 47-50-17, 47-50-18, электронды мекенжайы: uvd_ mang@mail.kz, бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс жариялайды: 1. ІІД Дəрігерлік қызметінің дəрігер – жетекші маманы (С-О-6, 2 бірлік). Функционалды міндеттері: дəрігер қызметкерлердің қызметін ұйымдастырып, оларға көмек жəне методикалық түсінік жұмыстарын жүргізеді. «ІІД Емаханасының» қызметкерлерімен азаматтарға ашылған еңбекке жарамсыздық парағының ашылу заңдылығын тексереді. Еңбекке жарамсыздық парағының берілуіне жəне ұзартылуына бақылау жасайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 2. ІІД Құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жетекші маманы (С-О-6, 2 бірлік). Функционалды міндеттері: құжаттарды тіркеу, есепке алу жəне сақтау жұмысын ұйымдастыру, номенклатуралық істерді дайындау, кіріс, шығыс құжаттарының журналын жүргізу, құжаттар айналымының анализін жасау, құжаттардың мерзімінде орындалуына бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік органға корреспонденцияларды жіберу жəне жеткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 3. ІІД Тылдық жабдықтау басқармасының жетекші маманы (С-О-6, 5 бірлік, оның ішінде 1-орын бала күтіміндегі негізгі қызметкер орны). Функционалды міндеттері: материалдық құндылықтардың дұрыс сақталуына қадағалау жəне есеп жүргізуді, қажеттілік нормасына сəйкес формалық киім-кешектер беру, қызметкерлердің киім-кешек алғандығы туралы кəртішкелеріне белгі жазу, материалдық құндылықтарды есепке алу кітабын жүргізу, құжаттарды тіркеу, арматуралық кəртішкелер реестрін, инвентарлық мүліктерді есепке алу, материалдық шығынның толықтай қайтарылуын қамтамасыз етеді, əр апта сайын ІІД қаржымен қамтамасыз ету басқармасымен жұмыстан шыққан тұлғалар бойынша салыстыру жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 4. ІІД Ақпараттық-аналитикалық орталық жетекші маманы (С-О-6, 1 бірлік (бала күтіміндегі негізгі қызметкердің орны). Функционалды міндеттері: құжаттарды тіркеу, есепке алу жəне сақтау жұмысын ұйымдастыру, номенклатуралық істерді дайындау, кіріс, шығыс құжаттарының журналын жүргізу, құжаттар айналымының анализін жасау, құжаттардың мерзімінде орындалуына бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік органға корреспонденцияларды жіберу жəне жеткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 5. ІІД Заң бөлімінің жетекші маманы (С-О-6, 3 бірлік). Функционалды міндеттері: құжаттарды тіркеу, есепке алу жəне сақтау жұмысын ұйымдастыру, номенклатуралық істерді дайындау, кіріс, шығыс құжаттарының журналын жүргізу, құжаттар айналымының анализін жасау, құжаттардың мерзімінде орындалуына бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік органға корреспонденцияларды жіберу жəне жеткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 6. ІІД Қаржымен қамтамасыз ету басқармасының жетекші маманы (С-О-6, 7 бірлік, оның ішінде 1 орын бала күтіміндегі негізгі қызметкердің орны ). Функционалды міндеттері: ІІД Қаржымен қамтамасыз ету басқармасы есеп жəне бухгалтерлік есепті жүргізудің жаңа бағдарламаларын зерделеу, еңбек ақы жəне басқа да төлемдерді есептеу жəне аудару, материалдық есеп, зейнетақының төлемдерін есептеу. ІІД Қаржымен қамтамаыз ету басқармасы тəжірибелік жұмысындағы автоматтандырылған есептің қолданылу мүмкіндігін қарастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 7. ІІД Штаб басқармасының жетекші маманы (С-О-6, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: құжаттарды тіркеу, есепке алу жəне сақтау жұмысын ұйымдастыру, номенклатуралық істерді дайындау, кіріс, шығыс құжаттарының журналын жүргізу, құжаттар айналымының анализін жасау, құжаттардың мерзімінде орындалуына бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік органға корреспонденцияларды жіберу жəне жеткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 8. ІІД Мемлекеттік тіл жəне ақпараттар бөлімінің жетекші маманы (С-О-6, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: ІІД мен оның құрылымдық бөлімдерінде мемлекеттік тілдің іскерлік қарым-қатынас тілі ретінде қолдауын қамтамасыз етеді. Брифингтер, баспасөз конференцияларын, интернет-конференциялар өткізеді, баспасөз релиздері мен ақпараттық хабарламалар таратуды жүзеге асырады. ІІД-да Қазақстан Республикасының тіл туралы заңының сақталуына бақылау жасауды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 9. ІІД Ішкі бақылау тобының жетекші маманы (С-О6, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: ІІД қаржымен қамтамасыз ету басқармасымен бірлесе отырып есептер мен шолулар жасақтау, бөлініс басқарма бөлімдерге материалдыққұндылықтарына, автокөліктерге, есепте тұрған шаруашылық мүліктерге тексеріс жасау, түгендеу. Атқарылған жұмыс бойынша басшылыққа ұсыныс түсіру. Жалпы ІІД бойынша материалдық-техникалық базаға тексеру акттерін жасақтап, бақылау жасайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 10. ІІД Көші-қон полициясы басқармасының бас маманы (С-О-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: құжаттандыру жəне тіркеу жұмысын реттейтін Нұсқауға сəйкес өзіне берілген код жауапкершілігі шеңберінде 1-нысандағы арыздарды ресімдейді. Төлқұжат пен жеке куəлік алуға жəне 18 жастан асқан алғашқы рет құжаттандырылып жатқан тұлғалардың материалдарын қабылдау жəне ресімдеу жұмыстарымен айналысады. Жеделдік нысаны бойынша құжаттарды ресімдейді. Бас бостандығынан айыру мен тергеу абақтысында отырған тұлғаларды құжаттандырады. Азаматтардың тіркелуінің заңдылығына жəне арыз-шағымдарының уақытылы қаралуына жауапты. Дайын болған құжаттарды тіркеп, азаматтарға таратуды жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: немесе орта кəсіптік білім, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 11. Ақтау қаласы ІІБ Мемлекеттік тіл жəне ақпараттар бөлімінің бас маманы (С-R-4, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: басқарма мен оның құрылымдық бөлімдерінде мемлекеттік тілдің іскерлік қарым-қатынас тілі ретінде қолдауын қамтамасыз етеді. Брифингтер, баспасөз конференцияларын, интернет-конференциялар өткізеді, баспасөз релиздері мен ақпараттық хабарламалар таратуды жүзеге асырады. ІІД-да Қазақстан Республикасының тіл туралы заңының сақталуына бақылау жасауды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 12. Ақтау қаласы ІІБ Мемлекеттік тіл жəне ақпараттар бөлімінің жетекші маманы (С-R-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: Басқарма мен оның құрылымдық бөлімдерінде мемлекеттік тілдің іскерлік қарым-қатынас тілі ретінде қолдауын қамтамасыз етеді. Брифингтер, баспасөз конференцияларын, интернет-конференциялар өткізеді, баспасөз релиздері мен ақпараттық хабарламалар таратуды жүзеге асырады. ІІД-да Қазақстан Республикасының тіл туралы заңының сақталуына бақылау жасауды жүзеге асырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 13. Маңғыстау ауданы ІІБ көші-қон полиция тобының бас маманы (С-R-4, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: құжаттандыру жəне тіркеу жұмысын реттейтін Нұсқауға сəйкес өзіне берілген код жауапкершілігі шеңберінде 1-нысандағы арыздарды ресімдейді. Төлқұжат пен жеке куəлік алуға жəне 18 жастан асқан алғашқы рет құжаттандырылып жатқан тұлғалардың материалдарын қабылдау жəне ресімдеу жұмыстарымен айналысады. Жеделдік нысаны бойынша құжаттарды ресімдейді. Бас бостандығынан айыру мен тергеу абақтысында отырған тұлғаларды құжаттандырады. Азаматтардың тіркелуінің

11

заңдылығына жəне арыз-шағымдарының уақытылы қаралуына жауапты. Дайын болған құжаттарды тіркеп, азаматтарға таратуды жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім немесе ортадан кейын білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 14. Ақтау қаласы ішкі істер басқармасы кеңсесінің жетекші маманы (С-R-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: құжаттарды тіркеу, есепке алу жəне сақтау жұмысын ұйымдастыру, номенклатуралық істерді дайындау, кіріс, шығыс құжаттарының журналын жүргізу, құжаттар айналымының анализін жасау, құжаттардың мерзімінде орындалуына бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік органға корреспонденцияларды жіберу жəне жеткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. 15. Ақтау қаласы ішкі істер басқармасы əкімшілік полиция бөлімінің жетекші маманы (С-R-5, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: құжаттарды тіркеу, есепке алу жəне сақтау жұмысын ұйымдастыру, номенклатуралық істерді дайындау, кіріс, шығыс құжаттарының журналын жүргізу, құжаттар айналымының анализін жасау, құжаттардың мерзімінде орындалуына бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік органға корреспонденцияларды жіберу жəне жеткізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне арнайы орта білім: кəсіптік, ҚР Заңдарын білу, компьютерде жұмыс жасай білу, мемлекеттік тілді білу. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалдық көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдар дың пер соналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе почта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды почта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электрондық почта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтылығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 жылғы 19 наурыздағы 06-7/32 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзу жəне конкурс комиссиясын қалыптастыру қағидаларына сəйкес Конкурс комиссиясының отырысына сарапшылар мен байқаушылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде - конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалдық бағыттарына сəйкес облыстарда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. Байқаушылар ретінде – Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-3, C-R-1 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтікқұқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. С-4, С-5, С-О-4, С-О-5, С-О-6, C-R-4 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының конституциялық заңы, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзінөзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; C-R-5 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің сайты: www.kyzmet.gov.kz


12

www.egemen.kz

 Өшпес даңқ

Бүгінгі жастар Ұлы Жеңістің оңай жолмен келмегендігін тарихтан жақсы біледі. Алдағы жылы Ұлы Жеңістің 70 жылдығы атап өтілмек. Ал сұрапыл соғыстан соң есте қалған шайқастардың бірі – Белорус майданындағы ұрыстар. Бұл 1944 жылы 23 маусымнан 29 тамызға дейін кеңес əскерлері жүргізген аса ірі стратегиялық шабуылдардың бірі болып табылады. Шабуылда көптеген қазақстандық Отанын қорғап, жау қолынан қаза тапты. Операция Батыс Двинадан Припять өзеніне дейінгі 1 мың шақырымнан астам жерді жəне Днепрден Висла мен Нарва өзендеріне дейінгі 600 шақырымнан астам орасан зор аймақты қамтыды.

Медальдар табыс етілді

Бұл аймақты алу арқылы немістің бекінген қорғанысына қатты соққы берілген. Өйткені, аталған аумақ Германияны сақтау үшін бөгет болатын «қалқан» деп саналған. Сондықтан болар, неміс командованиесі бұл жерге «Солтүстік» пен «Солтүстік Украина» деп белгілеген армияларының бірсыпыра күштерін жəне «Орталық» армияның негізгі топтарын, барлығы 63 дивизия жəне 3 бригаданы, нақты алғанда, 800 мыңнан астам адам, 10 мыңдай зеңбірек, 900 танк, 1300-ден астам ұшақты шоғырландырған. «Беларусь» операциясының мақсаты жаудың «Орталық» армиясы тобын құртып, Белоруссияны азат ету болды. Ол үшін бір сəтте жау қорғанысын 6 тұстан бұзып-жарып кіріп, Витебск жəне Бобруйск аудандарындағы жау əскер лерінің тобын қоршауға алып, жойып жіберу керек еді. Сөйтіп, Минск тұсында немістің төрт армиясы талқандалды, нағыз қан майдан жүрді. Қалалық əкімдікте Ұлы Отан соғысының 70 жылдығына орай өткен шара барысында қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы Амантай Доғалақов

пен генерал-майор Александр Мартынов сол майданға қатысқан ардагерлерге ерен ерліктері үшін алғыстарын білдірді. Сондай-ақ, Беларусь Президенті Александр Лукашенконың құттықтау хаты оқылды. «Беларусьті немісфашист басқыншыларынан азат етудің 70 жылдығына» деп аталатын мерейтойлық медальдармен бірге берілген арнайы куəліктер Ұлы Отан соғысының 10 ардагеріне табыс етілді. Ал денсаулықтарына байланысты келе алмағандарына марапаттаулар отбасы мүшелері арқылы табысталды. Естелік медальдарды Беларусь Президенті Александр Лукашенко бекіткен. Бүгінде Семейде соғысқа қатысқан 130-дан астам ардагер тұрады, оның 19-ы Беларусьті азат ету ұрыстарына қатысқан. Сұрапыл соғысты бастарынан өт керген жауынгердің бірі – Насыр Кеңесбаев. Қарт майдангер 1942 жылы өрімдей жас кезін де қан майданға аттанып, Финляндия, Белоруссия, Чехословакия, Германия жерлерінде соғыс жолдарынан өткен. Қарт жауынгер де марапатқа ие болды. Раушан НҰҒМАНБЕКОВА.

СЕМЕЙ.

 Еркін елдің ертеңі

«Абайла, баєдаршам!»

4 қазан 2014 жыл

Ынтымаќтасу мен ыќпалдасу

ырысќа бастап, алєа жетелейді Марат АҚҚҰЛ,

 Ізгілік иірімдері Қоғамды тұтастырып ұстап тұрушы негізгі күш – адамдар арасындағы достық-сыйластық пен қайырымдылықмейірімділік қасиеттер. Əсіресе, күші жетіспеген балалар мен қайраты қайтып, жасы келген адамдарды құрметтеу, қолдан келгенше көмек беру – сауапты іс. Жуырда ғана аталып өтілген Қарттар күніне орай Ақтау қаласында бірқатар қайырымдылық шаралары өткізілді. Ізгі шараның ұйытқысы – Маңғыстау облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясы хатшылығы. Ұйымдастыруды алдымен «Қазақстанның кəрістер ассоциациясы» РҚБ Ақтау филиалы қолға алған болатын. Шараға өзге де этномəдени бірлестіктерден 60-қа тарта қарт адамдар шақырылды. Залда кəріс қуыршақ тарының, сондай-ақ, ЭМБ мү шелерінің моншақтан тізіп жа саған кестелерінің көр месі ұйым дастырылды. Украин мен

«Егемен Қазақстан».

Бас прокуратураның мəліметтеріне сүйенсек, 2014 жылғы алғашқы жартыжылдықтың өзінде елімізде 8500-ден астам жол-көлік оқиғасы тіркелсе, оның 2500-і Алматы қаласына тиесілі екен. Ал өткен жылдармен салыстырсақ, бұл көрсеткіштер өсу үстінде. Бүгінде жол-көлік оқиғасынан Алматы қаласы бірінші орында тұр. Жəне де, мəліметтерге сəйкес, əрбір жетінші оқиға қайғылы жағдаймен аяқталады екен. Сол себептен де, аталмыш шаралар жоғарыдағы мəселелердің алдын алуға, сонымен қатар, қоғамдық жəне жол апаттарын бəсеңдетуге ықпал етпек. Сауда орталығының алдындағы жолдан көптеген азаматтар, қасында тұрған арнайы жолақтан

өтпей, жолды кесіп өтуге əбден үйреніп алған. Бұл өзінің жəне өзгенің өміріне үлкен қауіп келтіретін жағдай, өйткені, қарт адамдар, жүкті əйелдер жəне кішкене баласын жетектеген атааналар көптеп кездескен. Шара барысында мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығында жаңадан құжат алып жатқан азаматтарға жол ережелерін сақтау туралы 250 ақпарат қағаздары таратылып, Алматы қала лық ІІД Жол-патрульдік по л иция басқармасының қызмет керлерімен профилактикалық шаралар жүргізілді. Сондай-ақ, шара барысында азаматтар көп шоғырланған мекенжайларда халықтың назарын аударатын жарнамалар көрсетіліп, ақпарат қағаздары таратылды. АЛМАТЫ.

ортақ жұмысымызды одан əрі нығайта отырып, мемлекеттік-жекеменшік əріптестік шеңберінде іскерлік өзара қарым-қатынастың жоғары деңгейіне шығатынымыз сөзсіз. Еліміздегі көлік жəне қаржы саласының екі ірі ұйымы ортақ іске жұдырықтай жұмылса алмайтын асуы жоқ дейді, – құжатқа қол қою рəсімінің аяқталу кезінде «Қазақстан Халық Банкі» АҚ басқармасының төрайымы Үміт Шаяхметова. – Меморандум сондай-ақ, ұлттық көлік компаниясының кəсіпорындары мен бөлімшелерін жəне оның қызметкерлерін сапалы қаржылық жəне банктік қызмет көрсетуді қамтамасыз етуге біздің шынайы ниетімізді дəлелдейді, қазіргі таңда бұл іспен «Халық» тобының компаниясы айналысады.

Тіліміздің мəртебесін көтеру əрбір қазақстандықтың борышы. Соңғы жылдары Жамбыл облыстық тілдерді дамыту басқармасының «Мемлекеттік тілді оқыту орталығының» Шу аудандық бөлімшесінен мемлекет тік тілді меңгеріп, сертификат алған тыңдаушылар саны 200-ге жетіпті. Қазақ тілін меңгеремін деп ниет білдірген мемлекеттік жəне бюджеттік қызметкерлерге оқу курсы ақысыз негізде оқытылып келеді. Қазіргі уақытта аудандық бөлімшеде 157 тыңдаушы қазақ тілінде дəріс алса, 66 мемлекеттік қызметші ағылшын тілін

Ќарттарєа ќамќорлыќ Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

еврей ЭМБ шығармашылық ұжымдарының, Ш.Есенов атындағы КМТжИУ, Маңғыстау энергетикалық колледжі студенттерінің, Ақтау қаласындағы №10 орта мектеп оқушыларының орындауында би биленіп, қазақ, кəріс, орыс, украин тілдерінде əндер шырқалды. Жарасымды шараны «Ала-тоо» қыр ғыз этномəдени бірлестігі жалғастырып, бірлестіктің барлық қарт мүшелерін «Каспий» стадионында арнайы тігілген киіз үйге жайылған дастарқан басына жинады. Мерекеге басқа да этномəдени бірлестіктердің өкілдерімен бірге 50-ге тарта қарт адамдар жиылды. Қырғыз, қазақ тілдерінде əн шырқалып, сырнай тартылды. Қырғыз жастары шақырылған қонақтарға арнап «Қыз қуу», «Ат үстіндегі күрес» жəне т.б. ойындар түрлерін көрсетті. Ал Тарас Шевченко атындағы украин этномəдени бірлестігі қайырымдылық түскі ас ұйымдастырды. Украин

ЭМБ төрағасы, кəсіпкер Татьяна Лесниченко бастамашы болған түскі аста бірлестіктің «Семеричка» ансамблі мен «Червона калына» хорының шығармашылық ұжымдары қонақтарға арнап концерт берді. Шаралар соңында

қарттарға арнайы сый-сияпаттар мен азық-түліктер салынған дорбалар сыйға тартылды, қарттар үйлеріне алғысын жаудыра аттанды. – Қарттарды қамқорлау, оларға қолдау көрсету – мəн-мағынасы зор іс. Ізгі шараны ұйымдастыру

 Толғауы тоқсан тіршілік

Тылсым дїние тамыршысы

Жуырда «Нұр Отан» партиясы «Жас Отан» ЖҚ Алматы қалалық филиалы, Алматы қалалық Ішкі саясат басқармасы «Айналайын, асықпа!», «Абайла, бағдаршам!», «Заңды сақта!», «Сені үйде күтуде!» атты əлеуметтік маңызы зор жобаны іске асыру аясында Алматы қалалық мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығы, «Адем» сауда орталығының алды жəне Сүйінбай-Райымбек даңғылдары бойында апталық профилактикалық шара ұйымдастырды. Шараның мақсаты – Алматы қаласының тұрғындары мен жасөспірімдер арасында жарақат алуды ескерту жəне жол қозғалысындағы қауіпсіздікті сақтау. Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ,

Ниет болса, тіл їйрену ќиын емес Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың Ұлытаудың төрінде берген сұхбатында қасиетті тіліміздің мəртебесі, қадір-қасиеті кеңінен əңгіме болды. Елбасы халқымызға өнер мен ғылымның барлығы да тіл арқылы келетінін, қазақтың тарихы негізінен тіл арқылы бүгінге жеткенін айтты. Тілді бағаламасақ, ол жоғалады, одан кейін халық та өзге ұлтқа сіңіп кетеді. Жəне тек өз тілімізбен ғана тоқтап қалсақ, онда заманның ағымына, өркениеттің көшіне ілесе алмаймыз. Одан тағы ұтыламыз. Қазіргі уақытта елімізде мемлекеттік тілді меңгерумен қатар ағылшын тілін де меңгеруге барлық жағдай жасалған.

«Егемен Қазақстан».

Мына алмағайып заманда адымдап алға басып, жан-жақты пайымдап мақсатқа жету үшін не істеу керек. Əрине, ынтымақтасып, ықпалдасып бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып қарекет жасау қажет. Міне, осы қарапайым қағиданы негізге алып, ертеңгі күнге құлаш созған «Қазақстан Халық Банкі» АҚ пен «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» АҚ жуырда ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Түйіндеп айтқанда, бұл құжат Халық Банкі тобы Қазақстанда жəне одан тыс жерлерде ұсынған қаржылық қызметтердің кең тізбесі шеңберінде бірқатар жобаларды жүзеге асыруға өзінің өзара ісəрекетін қарастырады. «Қазақстан Халық Банкі» АҚ пен «Қазақстан темір жолы» АҚ қызметтің бейіндік салаларында тəжірибе мен білім беруді алмасады. Сондай-ақ, бірлескен жобаларды іске асыру барысында өзара ұйымдастыру жəне ақпараттық қолдау бойынша терең ынтымақтастықты қамтамасыз етуді міндеттенді. Қол қойылған құжат арқауында теміржол қызметін көрушілерге енді тəуліктік режімде жүк тасымалына төлемақы төлеуге заманауи ақпараттық технология енгізілмек. Ол «Қазақстан Халық Банкі» АҚ-тың интер нетбанкингін, өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдарын пайдалану арқылы ыңғайлы жерлерде немесе «ҚТЖ» ҰК» АҚ сайты бойынша іске асырылмақ. Ынтымақтастық туралы меморандум шеңберінде «Қазақстан Ха лық Банкі» АҚ «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясымен бірлесіп теміржол саласы қызметкерлерін жеңіл дікпен ипотекалық кредиттеу бағдарламасын қолдауға бағытталған əлеуметтік жобаларды іске қосады. – «Қазақстан темір жолы» компаниясымен бірлесіп қабылдаған ынтымақтастық жөніндегі құжат жаңа биіктерге бастайды. Бірлесіп атқаратын

 Туған тілдің толғағы

Тылсым дүниенің ғажайыптары мен жұмбақтары жетіп артылады. Табиғаттың құпиясын шешіп, оны игерумен адамзат сонау көне дəуірлерден бері айналысып келеді. Десе де, негізгі төрт элемент: топырақ, ауа, от, судың құпиясы əлі күнге дейін ашылмаған. Бірақ бұл фəниде адамзатты таңғалдыратын феномендер мен тылсым күш иелері баршылық. Су тіршілік көзі. Осы мөлдір сұйықтықта тіршіліктің көзі жатыр. Күнделікті тұрмыстың ажырамас бөлігіне айналған жалпы су турасында біріміз білсек, біріміз біле бермейміз. Су адамның шөлін қандыру немесе тұрмыстық қажеттілігінен басқа да сұраныстарға ие екендігі əбден мəлім. Тіпті, оның емдік қасиеттері жайлы да жиі айтылады. Тылсым əлемнің құпия коды – судың барша қасиетін жете қабылдап, меңгерген халықаралық

дəрежедегі биэнерготерапевт, психолог Сайлаухан Сұлтанғазықызымен жүздесудің сəті түсті. Бұл орайда көп ізденісі үшін ол талай елдің марапаттарына ие болып, жуырда Еуропа бизнес ассамблеясының ғылымизерттеу саласындағы «Ғылымдағы есім» аталымы бойынша жүлдемен марапатталды. Жапон ғалымы Масару Эмото бірнеше жылдар бойы судың қасиетін зерттеген екен. Ол тазартылған суды бір ыдысқа құйып қойған. Əлгі судың жанына адамдар келіп «махаббат», «періште», «рахмет», «бейбітшілік» деген сияқты сөздер айтқан. Ғалым осы суды қатырып, суретке түсірген кезде кристалдары керемет əдемі, үйлесімді болып шыққанын байқаған. Ал дəл осы суға «ыза», «соғыс», «қан», «өлім» сияқты жағымсыз сөздер айтқан кезде кристалдары мүлде басқа, бейберекет, көмескі, қара лай болып шыққанын көріпті. Жапон ғалымы су біздің барлық сезімімізді, сөзіміз бен дұғамызды, музыканы қабылдайтынын осылай дəлелдеген. Дəрігерлердің айтуынша, сумен емделудің қарапайым əдіс-тəсілдері көп. Мəселен, суды алдымен қатырып, кейін ерітіп ішуге болады. Тек үстіңгі қабатын төгіп тастау керек. Өйткені, ауыр металдар судың бетіне көтеріледі. Осы суды адам күнде таңертең аш қарынға ішіп отырса, емдік қасиеті зор. Адам ағзасы бірден жұмысқа кіріседі. Ағзаға таза су енеді де, ол қанымызға əсер етеді жəне тазалық ақпаратын жеткізеді. Сөйтіп, бойымыздағы сұйықтықтардың құрылымдануына ықпал жасайды. Адам денесінің 70 пайызы судан тұрады. Яғни, ағзадағы судың құрамын өзгерте отырып, сауығуға əбден болады.

Бүгінгі таңда су мəселесі əлемдегі ең өзекті, күрделі, шешімін табуды қажет ететін түйткіл болып отыр. Сусыз өмір жоқ, сондықтан судың да сұрауы бар. Мұндайда судың жағдайы, мəселесі, оның атқаратын қызметі мен құпиясын емдік қасиетін атап өтуіміз керек. Судың адамзат біле бермейтін көптеген сан алуан қасиеттері бар. Енді соның кейбірін сипаттайық. Су иммунитет жүйесінің негізін салатын жілік майының түр лі ауруларға қарсылығын күшейтеді. Су – азық, дəрумен жəне ми не ралдардың негізгі еріткіші. Эритроциттың жұмыс өнімділігін артырады. Жасушаларды оттегімен қамтамасыз етіп, қалдық газдарды өкпеге тасымалдайды. Дене темпе ра турасын реттейді. Су – мидың функциялары үшін күш жəне электрлік энергия көзі. Ұйқыны жөнге келтіреді, шаршағанды кетіреді, теріні жұмсартады. Судың бұдан өзге өте көптеген қасиеттері бар. Міне, сондықтан да Сайлаухан судың ғажайыптарын адамдарды емдеу үрдісінде жиі пайдаланады. Кеселдер мен сан түрлі дерттерден емдеу үшін «Сайлаухан су» атты емдік суды шығара бастады. Адамдарды телефон арқылы емдейтін кездері де бар. Сайлаухан өмірінің 35 жылын білім беруге арнады. Алматыдағы шетел тілдері институтын бітірген соң мектептерде мұғалім болды, біраз уақыт Халық шаруашылығы институтының шет тілдері кафедрасында неміс тілінен дəріс берді. Содан соң адамдарды емдеу үшін халық медицинасын таңдады. Сайлауханның айтуынша, тікелей өзіне тылсымнан 1 минутта 1 миллион ақпарат келіп түседі

А

екен. Олардың арасынан қажеттісін алып, саралауы тағы бар. Барша ақпаратты бірден талдау өте қиын. Осы қасиеттің салдарынан күндіз күлкіден, түнде ұйқысынан айырылды. Тек аздап 25-35 минут қана көз шырымын алып, одан əрі осы ісімен айналыса береді. Жоғарғы тылсым күштер оны сумен емдеудің көптеген кезеңдерінен өткізді. Емшілікпен айналысып жүріп, итке таланып та қала жаздайды, адамдардың жауыздығы мен қиянкескі оспадар мінездерін де көреді. Бірақ осы қиындықтың бəрін жеңіп үйренеді. Суды осы кезеңдер негізінде дайындап үлестірді. Емделуші адамдарға қуат беретін бұл суды қалай пайдалану керектігін жəне қалай емделу туралы түсіндіріп береді. Крандағы жай судың құрамының қалай өзгеретіндігін ол да, емделушілер де жақсы байқайды. Қуаттандырған су жақсы нəтиже əкеліп, сырқаттар айыға бастайды. Тылсымнан алынған хабар арқылы дайындалған судың ерекшелік қасиеттеріне қайран қалады. Судың ерекше қасиеттеріне көз жеткізу арқылы Қазақстанда судың қасиетін ажырататын зертханалардың бар екенін біледі. Осы зертханалардың біріне келіп, өзінің қасиетті суы жайлы баяндап, оның ерекше емдік шипасы бар екенін айтып, судың химиялық құрамы мен жалпы ерекшелігін зерттеп берулерін өтінді. Судың қасиетін зерттеуші ғалымдар оның ұсынысын бірден қабыл алады. Кəсіби мамандар ғажайып судың ерекше қасиетіне көз жеткізіп, құрамының адамға шипалы екенін анықтады. Табиғатта мінсіз таза су жоқ. Тіптен зертханалық жағдайдың өзінде де оны бөліп алудың сəті

үйреніп жүр. Тілді меңгеруге барлық жағдай жасалған, тек ниет болса болғаны. Бұдан бөлек орталықта түрлі ісшаралар ұйымдастырылып, халқымыздың салт-дəстүрінен көріністер ұсынылып, ұлттық ойындарымыз насихатталып отырады. Бұл игі шараның бəрі қазақ халқының салт-дəстүрін, жөн-жоралғыларының ерекшелігін ұғындыру болып табылады. Жəмила АҚБЕРГЕН, «Мемлекеттік тілді оқыту орталығы» Шу аудандық бөлімшесінің оқытушысы.

Жамбыл облысы, Шу ауданы.

жайлы бастаманы бірден көтеріп əкеткен бірлестіктер өкілдері мен басшыларына – Райса Маденоваға, Құрбанəлі Газибековке жəне Тамара Лесниченкоға алғысымыз шексіз, – дейді Маңғыстау облыстық Қазақстан халқы Ассамблеясы хатшылығының меңгерушісі Гүлжан Исмурзина. АҚТАУ.

түспеген. Ресей ғалымдары тек диаметрі 2,5 см болатын жоғары таза су бағанын алды. Нəтижелері таңдай қақтырды. Мұндағы молекулаларды ажырату үшін, осы бағанға 900 кг күш қажет екен. Дүниежүзінде соңғы 30 жылда алапат дауылдар саны екі есе артқан. 1973-1982 жылдар арасында бір жарым мың су тасқыны болса, 1983-1992 жылдарда 3500-ге жеткен. Ал 1993-2002 жылдардағы су тасқыны 6 мыңға көтерілді. 2004 жылдың желтоқсан айында болған Оңтүстік-Шығыс Азиядағы су тасқынының салдарынан 220 мың адам із-түзсіз жоғалды. 2005 жылдың қазан айындағы Еуропадағы су көтерілуінен 200 мың адам қаза болды. Соңғы 30 жылда табиғи су апатынан 4 млн. адам өлсе, 4 млрд. адам зардап шеккен. Бұған ғалымдар қоршаған ортаның ластануына судың жауап қайтаруы деп ғылыми түсініктеме жасаған. Яғни, су өзінің Жер бетіндегі адамнан көрген зорлық-зомбылығын осылайша жауап қайтарып жатыр дейді ғалымдар. Айта кететін бір жайт, шетел ғалымдары, Лондонда Сайлаухан Əуелбаеваның орталығын ашу туралы өтініш білдірді. Осыған сəйкес, «Сократ» комиссиясының зерттеуі бойынша биыл Италияда өткен саммитке шақырылып, əлемдік деңгейдегі ең үздік медициналық орталықтың номинанты атанған жайы бар. Тағы да бір қуанышты хабар, Сайлаухан Əуелбаеваға халықтық медицина саласында əлемдік деңгейдегі ғылыми-теориялық зерттеу тұжырымдамасы үшін 2014 жылы Ұлыбританияда «Сауықтыру медицинасының докторы, профессоры» атағы берілді. Дəурен МҰҚАНОВ, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.


www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Ақмола мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 21 қазанда сағат 11.00-ден 17.00-ге дейін (Астана қ. уақыты бойынша) www.gosreestr. kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына (бұдан əрі – Қағида) сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысан қойылады: 1. Ваз-21074 автомобилі, мем.нөмірі С 984 AF, 2002 жылы шығарылған. Ор наласқан жері – Көкшетау қаласы, Əуезов көшесі, 155. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Ақмола облысы бойынша департаменті. Бастапқы (алғашқы) баға – 154 913 теңге, кепілді жарна – 23 236,95 теңге. Сауда-саттықтың голланд əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 2. Газ-3110 автомобилі, мем.нөмірі С 455 AN, 1998 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Қуанышев көшесі, 170А. Баланс ұстаушы – «Ш.Уəлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті» РМК. Алғашқы баға – 79 009 теңге. Бастапқы баға – 395 045 теңге. Ең төменгі баға – 31 512 теңге. Кепілді жарна – 11 851,35 теңге. 3. Газ-3110-101 автомобилі, мем. нөмірі С 790 ZC, 2003 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Куйбышев көшесі, 112. Баланс ұстаушы – «Республикалық ветеринариялық зертхана» РМК. Алғашқы баға – 78 875 теңге. Бастапқы баға – 394 375 теңге. Ең төменгі баға – 31 458 теңге. Кепілді жарна – 11 831,25 теңге. 4. Ваз-21213 автомобилі, мем.нөмірі С 371 KS, 2002 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Ақмола облысы, Бурабай ауданы, Бурабай кенті, Кенесары көшесі, 45. Баланс ұстаушы – «Бурабай» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі. Алғашқы баға – 50 252 теңге. Бастапқы баға – 251 260 теңге. Ең төменгі баға – 18 038 теңге. Кепілді жарна – 7 537,8 теңге. 5. Газ-31029 автомобилі, мем.нөмірі C 767 ВТ, 1993 жылы шығарылған. Орналасқан жері – Көкшетау қаласы, Ақан сері көшесі, 136. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Көкшетау техникалық институты. Алғашқы баға – 133 889 теңге. Бастапқы баға – 669 445 теңге. Ең төменгі баға – 38 929 теңге. Кепілді жарна – 20 083,35 теңге. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын - 2014 жылғы 20 қазанда сағат 11.00-де аяқталады. Кепілді жарналар Ақмола мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің шотына төленеді: банк – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті; ИИК KZ590705012170179006, БИК KKMFKZ2A, БИН 120340014555; ММ коды 2170179, КБе 11, КНП 171; төлемнің белгіленуі – аукционға қатысу үшін кепілді жарна (банк қыз меттері үшін төлемдер кепілді жарнаның мөлшеріне кірмейді). Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын енгiзуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша аукционға қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқын береді. Департаменттің депозиттік шотына кепілді жарнаның уақтылы түсуі үшін өтінімдерді қабылдау аяқталғанға дейін үш күннен кешіктірмей төлеуге

кеңес береміз. Аукционға қатысу үшін мына құжаттарды: жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, e-mail); ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының өтінімді қатысу жəне тіркеу бойынша талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына аукцион өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат етіледі. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттық өткізу туралы ақпараттық хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион: егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi Қағидаға сəйкес белгiленген қадамға жекешелендiру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамайтын болса, осы жекешелендiру нысаны бойынша аукцион өткiзiлмеген болып танылады; егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут iшiнде қатысушылардың бiреуi Қағидаға сəйкес белгiленген қадамға жекешелендiру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растайтын болса, бастапқы баға белгiленген қадамға артады; егер ағымдағы баға артқаннан кейiн жиырма минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн соңғы растаған қатысушы жеңiмпаз болып танылады, ал осы жекешелендiру нысаны бойынша

аукцион өткiзiлген болып танылады. Жекешелендiру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдiсiмен аукцион қатысушылардың бiреуi ұсынған ең жоғары бағаға дейiн жүргiзiледi. Жекешелендiру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемiнде екi қа дамына өскен жағдайда ғана жекешелендiру нысаны бойынша саудасаттықтың ағылшын əдiсiмен аукцион өткiзiлген болып танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екi қадамға өсуiн кемiнде екi қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы Қағидаға сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілген болып танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда электрондық аукцион өткізілмеген болып танылады. Əрбiр сатылған жекешелендiру нысаны бойынша аукцион нəтижелерi аукцион нəтижелерi туралы электрондық хаттамамен ресiмделедi, оған сатушы жəне жеңiмпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, сауда-саттық өткiзiлген күнi Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелерi туралы хаттама аукцион нəтижелерiн жəне жеңiмпаз сатушының жекешелендiру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою мiндеттерiн белгiлейтiн құжат болып табылады. Жеңiмпазбен сатып алусату шартына аукцион өткiзiлген күннен бастап күнтiзбелiк он күннен аспайтын мерзiмде Көкшетау қаласы, М. Əуезов көшесі, 230, 13-бөлме мекенжайында қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғанын жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7162) 256556, 254715 телефондары арқылы алуға болады.

«Трест Средазэнергомонтаж» АҚ-тың құрметті акционерлері! «Трест Средазэнергомонтаж» акционерлік қоғамы (бұдан əрі – қоғам), атқарушы органның орналасқан жері: 050004, Алматы қ., Абылай хан д-лы, 56, сіздерге Директорлар кеңесінің бастамасы бойынша қоғам акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысын 10.11.2014 жылғы сағат 12.00-де мына мекенжайда өткізу туралы хабарлайды: Алматы қ., Абылай хан д-лы, 56, «Трест Средазэнергомонтаж» АҚ конференц-залы. Қоғам акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысының күн тəртібі: 1. «Трест Средазэнергомонтаж» АҚ Директорлар кеңесі тəуелсіз мүшесінің өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы; 2. «Трест Средазэнергомонтаж» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесін – тəуелсіз директорын сайлау туралы; 3. «Трест Средазэнергомонтаж» АҚ Директорлар кеңесі мүшесінің – тəуелсіз директорының өкілеттік мерзімін анықтау туралы; 4. «Трест Средазэнергомонтаж» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі – тəуелсіз директорына сыйақы төлеу мөлшері мен шартын анықтау туралы. Қоғам акционерлерінің жалпы жиналысына қатысуға құқылы қоғам акционерлерінің тізімін 06.10.2014 жылғы жағдай бойынша қоғам акцияларын ұстаушылар тізілімі жүйесінің мəліметтері негізінде қоғам тіркеушісі жасайды. Қоғам акционерлерінің жалпы жиналысының қатысушыларын тіркеу акционерлердің жылдық жалпы жиналысы өткізілетін жерде 10.11.2014 жылғы сағат 10.00-ден 11.45-ке дейін жүргізіледі. Акционерлердің жылдық жалпы жиналысы күн тəртібінің мəселелеріне қатысты ақпарат пен материалдарды акционерлерге беру 31.10.2014 жылғы сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін, демалыс жəне мерекелік күндерден басқа күндері, акционерлердің жылдық жалпы жиналысын өткізу орнында күн сайын жүргізіледі. Акционерлердің жылдық жалпы жиналысы кворум болмауы жағдайында өткізілмесе, акционерлердің қайталама жалпы жиналысы 11.11.2014 жылғы сағат 12.00-де мына мекенжайда болады: Алматы қ., Абылай хан д-лы, 56, «Трест Средазэнергомонтаж» АҚ конференц-залы.

Қ.И.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті келесі кафедра меңгерушілерінің лауазымдық орындарына конкурс жариялайды: «Гидрогеология жəне инженерлік геология», «Газ-мұнай құбырлары мен газ-мұнай қоймаларын жобалау, салу жəне пайдалану», «Көтеріп-тасымалдау машиналары жəне гидравлика», «Ақпараттық қауіпсіздік», «Электротехника», «Құрылыс», «Құрылыс материалдары, бұйымдар жəне құрылымдар технологиясы», «Шетел тілдері». Біліктілікке қойылатын талаптар: кафедра бейініне сəйкес жоғары (жоғары оқу орнынан кейінгі) білімі, ғылыми дəрежесі, педагогикалық жəне басшылық қызметтегі еңбек өтілі кем дегенде 5 жыл болуы. Құжаттар тізбесі: өтініш, жұмыс орны бойынша кадр қызметімен куəландырылған кадрларды есепке алу туралы жеке парақ, жеке куəліктің көшірмесі, өмірбаян, жоғары білім, академиялық жəне/немесе ғылыми дəрежесі туралы дипломдардың нотариус куəландырған көшірмелері, ғылыми атағы туралы сертификаттардың көшірмелері (бар болса), соңғы жұмыс орны бойынша ғалым хатшымен куəландырылып жəне ұйым мөрі басылған ғылыми жұмыстары мен өнертабыстарының тізімі, №086 үлгідегі медициналық анықтама. Конкурсқа қатысу үшін өтініштер беру мерзімі – хабарландыру жарияланған күннен бастап 30 күнтізбе күннен кешіктірілмейді. Мекенжайымыз: Алматы қаласы, Сəтбаев көшесі, 22. Анықтама телефондары: 8(727) 257-71-13,8(727) 257-70-20, 257-70-23.

«Көксу-Шекер» акционерлік қоғамы акционерлерінің назарына «Көксу-Шекер» акционерлік қоғамы тарату комиссиясының бастамасы бойынша шақырылған «Көксу-Шекер» АҚ акционерлерінің кезектен тыс жалпы жиналысын өткізу туралы хабарлайды, жиналыс 2014 жылғы 5 қарашада Астана уақыты бойынша сағат 12.00-де «Көксу-Шекер» АҚ атқарушы органы орналасқан жерде болады: Алматы облысы, Көксу ауданы, Балпық би ауылы, Амангелді көшесі, 1, мынадай күн тəртібімен: • Аралық тарату балансын бекіту. Акционерлерді тіркеу 2014 жылғы 5 қарашада сағат 11.50-де басталады. Кворум болмауы жағдайында қайталама жиналыс 2014 жылғы 6 қарашада сағат 15.00-де жоғарыда көрсетілген мекенжайда өткізіледі. Акционерлердің жылдық жалпы жиналысына қатысуға құқылы «Көксу-Шекер» АҚ акционерлерінің тізімі 2014 жылғы 3 қазандағы жағдай бойынша жасалды. Акционерлер жылдық жалпы жиналыстың күн тəртібіндегі материалдармен «Көксу-Шекер» АҚ атқарушы органы орналасқан жоғарыда көрсетілген жерде таныса алады.

Вниманию акционеров акционерного общества «Коксу-Шекер» Акционерное общество «Коксу-Шекер» извещает о проведении внеочередного общего собрания акционеров АО «Коксу-Шекер», созванного по инициативе ликвидационной комиссии, которое состоится 5 ноября 2014 года в 12.00 часов по времени Астаны по местонахождению исполнительного органа АО «Коксу-Шекер»: Алматинская область, Коксуский район, село Балпык би, улица Амангелды,1, со следующей повесткой дня: • Утверждение промежуточного ликвидационного баланса. Регистрация акционеров начинается в 11.50 часов 5 ноября 2014 года. В случае отсутствия кворума повторное собрание состоится 6 ноября 2014 года в 15.00 часов по вышеуказанному адресу. Список акционеров АО «Коксу-Шекер», имеющих право на участие в годовом общем собрании акционеров, составлен по состоянию на 3 октября 2014 года. С материалами повестки дня годового общего собрания акционеры могут ознакомиться по вышеуказанному месту нахождения исполнительного органа АО «Коксу-Шекер».

«НГСК КазСтрой Сервис» АҚ

осы арқылы «Қазақойл Ақтөбе» ЖШС-мен ірі мəмілеге жəне «Каспий Құбыры Консорциум-К» АҚ-пен ірі мəмілеге қосымша келісімдер жасау туралы шешімдерді қоғамның Директорлар кеңесі қабылдағаны жөнінде барлық мүдделі тұлғалардың назарына жеткізеді.

Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 21 қазанда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысмен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен, республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестеңдіреді. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукционға республикалық меншіктегі мына нысандар қойылады: 1-лот. Mercedes-Benz 200E автомашинасы, мем. нөмірі В 466 BB, 1993 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 291299 теңге. Кепілді жарна – 43694,85 теңге. 2-лот. Mercedes-Benz 200E автомашинасы, мем. нөмірі В 410 BN, 1993 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 250421 теңге. Кепілді жарна – 37563,15 теңге. 3-лот. УАЗ-31512 автомашинасы, мем. нөмірі В 694 СV, 1998 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 308769 теңге. Кепілді жарна – 46315,35 теңге. 4-лот. Mercedes-Benz 200 автомашинасы, мем. нөмірі В 695 CU, 1995 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 294996 теңге. Кепілді жарна – 44249,40 теңге. 5-лот. ГАЗ-3102 автомашинасы, мем. нөмірі В 966 CS, 1996 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 214535 теңге. Кепілді жарна – 32180,25 теңге. 6-лот. ГАЗ-52-01 автомашинасы, мем. нөмірі В 143 СV, 1993 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 99681 теңге. Кепілді жарна – 14952,15 теңге. 7-лот. Volkswagen Passat автомашинасы, мем. нөмірі В 916 CS, 1989 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 135629 теңге. Кепілді жарна – 20344,35 теңге. 8-лот. ГАЗ-3110-411 автомашинасы, мем.нөмірі В 651 CU, 2002 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 146367 теңге. Кепілді жарна – 21955,05 теңге. 9-лот. ВАЗ-21093 автомашинасы, мем. нөмірі В 630 CS, 2001 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 168021 теңге. Кепілді жарна – 25203,10 теңге. 10-лот. ГАЗ-310290 автомашинасы,

мем.нөмірі В 799 ВU, 1992 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Балпық би к-сі, 37. Бастапқы (алғашқы) баға – 103950 теңге. Кепілді жарна – 15592,50 теңге. 11-лот. ВАЗ-2107 автомашинасы, мем. нөмірі В 029 BY, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Тəуелсіздік к-сі, 67Б. Бастапқы (алғашқы) баға – 119467 теңге. Кепілді жарна – 17920,05 теңге. 12-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем.нөмірі В 793 СD, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Тəуелсіздік к-сі, 67Б. Бастапқы (алғашқы) баға – 147608 теңге. Кепілді жарна – 22141,20 теңге. 13-лот. ГАЗ-31105-100 автомашинасы, мем.нөмірі В 554 DЕ, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 38. Бастапқы (алғашқы) баға – 167437 теңге. Кепілді жарна – 25115,55 теңге. 14-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем.нөмірі В 598 DЕ, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 38. Бастапқы (алғашқы) баға – 145945 теңге. Кепілді жарна – 21891,75 теңге. 15-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем.нөмірі В 578 DЕ, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 38. Бастапқы (алғашқы) баға – 142520 теңге. Кепілді жарна – 21378,00 теңге. 16-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем.нөмірі В 576 DЕ, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 38. Бастапқы (алғашқы) баға – 141852 теңге. Кепілді жарна – 21277,80 теңге. 17-лот. Daewoo Nexia автомашинасы, мем.нөмірі В 573 DЕ, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр к-сі, 38. Бастапқы (алғашқы) баға – 142520 теңге. Кепілді жарна – 21378,00 теңге. 18-лот. ВАЗ-21213 автомашинасы, мем. нөмірі 165 АD05, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Желтоқсан к-сі, 205. Бастапқы (алғашқы) баға – 150188 теңге. Кепілді жарна – 22528,20 теңге. 19-лот. ВАЗ-2115 автомашинасы, мем. нөмірі 162 АD05, 2010 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Желтоқсан к-сі, 205. Бастапқы (алғашқы) баға – 202399 теңге. Кепілді жарна – 30359,85 теңге. 20-лот. Toyota Avensis автомашинасы, мем. нөмірі B 009 BT, 2006 жылы

шығарыл ған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров к-сі, 113А. Бастапқы (алғашқы) баға – 474988 теңге. Кепілді жарна – 71248,20 теңге. 21-лот. ВАЗ-21213 автомашинасы, мем. нөмірі В 021 ВV, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Жансүгіров к-сі, 113А. Бастапқы (алғашқы) баға – 82860 теңге. Кепілді жарна – 12429,00 теңге. 22-лот. ГАЗ-3110 автомашинасы, мем. нөмірі В 275 DН, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Желтоқсан к-сі, 205. Бастапқы (алғашқы) баға – 220429 теңге. Кепілді жарна – 33064,35 теңге. 23-лот. ГАЗ-31105-100 автомашинасы, мем.нөмірі В 432 DН, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Желтоқсан к-сі, 205. Бастапқы (алғашқы) баға 288016 теңге. Кепілді жарна 43202,40 теңге. 24-лот. ГАЗ-31105-100 автомашинасы, мем.нөмірі В 015 BV, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Желтоқсан к-сі, 205. Бастапқы (алғашқы) баға – 291553 теңге. Кепілді жарна – 43732,95 теңге. 25-лот. ГАЗ-31105-100 автомашинасы, мем.нөмірі В 025 BV, 2006 жылы шығарылған, Талдықорған қаласы, Желтоқсан к-сі, 205. Бастапқы (алғашқы) баға – 292469 теңге. Кепілді жарна – 43870,35 теңге. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Сауда-саттыққа қатысу үшін кепілді жарна Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есеп-шотына төленеді: KZ790705012170167006, Астана қаласындағы ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетіне, БИН 120340000064, БИК KKMFKZ2A, бенефициар коды – 11, мекеме коды – 2170167 (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Назар аударыңыз! Қатысушының талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттық өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталғанға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілім веб-порталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке

«Экотон+» АҚ «Акционерлік қоғамдар туралы» ҚР Заңына сəйкес, «Астана-Финанс» АҚ-пен ірі мəміле жасау туралы шешімді Директорлар кеңесі 2014 жылғы 29 қыркүйекте қабылдағаны жөнінде өзінің акционерлеріне жəне мүдделі тұлғаларға хабарлайды.

сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркеу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркеу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Аукционға қатысушылар аукционға бір сағат қалғанда аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдаланып кіреді. Аукцион хабарламада көрсетілген уақытта басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион: 1) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, онда осы

жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілмеген болып танылады; 2) егер аукцион залында аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, онда бастапқы баға белгіленген қадамға артады; 3) егер ағымдағы баға артқаннан кейін жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанының ағымдағы құнын арттыру жолымен жеке шелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, онда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін соңғы растаған қатысушы жеңімпаз болып танылады, ал осы жекешелндіру нысаны бойынша аукцион өткізілген болып танылады. Жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны арттырудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша саудасаттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткізілген болып танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, сауда-саттық өткізілген күні Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Жеңімпазбен сатып алусату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Аукцион өткізетілетін жер: Алматы облысы, Талдықорған қаласы, Тəуелсіздік көшесі, 75, 211-бөлме. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты 8(7282) 27-07-12, 24-24-91 телефондары жəне www. gosreestr. kz сайты арқылы білуге болады.

АО «Экотон+» в соответствии с Законом РК «Об акционерных обществах» информирует своих акционеров и заинтересованных лиц о том, что Советом директоров 29 сентября 2014 года принято решение о заключении крупной сделки с АО «Астана-Финанс».

13

Уважаемые акционеры АО «Трест Средазэнергомонтаж»! Акционерное общество «Трест Средазэнергомонтаж» (далее – общество), место нахождение исполнительного органа: 050004, г. Алматы, пр. Абылай хана, 56 информирует вас о проведение 10.11.2014 года в 12.00 часов внеочередного общего собрания акционеров общества по инициативе Совета директоров по адресу: г. Алматы, пр. Абылай хана, 56, конференц-зал АО «Трест Средазэнергомонтаж». Повестка дня внеочередного общего собрания акционеров общества: 1. О досрочном прекращении полномочий независимого члена Совета директоров АО «Трест Средазэнергомонтаж»; 2. Об избрании члена Совета директоров – независимого директора АО «Трест Средазэнергомонтаж»; 3. Об определении срока полномочий члена Совета директоров – независимого директора АО «Трест Средазэнергомонтаж»; 4. Об определении размера и условий оплаты вознаграждения члену Совета директоров – независимому директору АО «Трест Средазэнергомонтаж». Список акционеров общества, имеющих право принимать участие на общем собрании акционеров общества, будет составлен регистратором общества на основании данных системы реестров держателей акций общества по состоянию на 06.10.2014 года. Регистрация участников общего собрания акционеров общества будет проводиться 10.11.2014 года с 10.00 часов до 11.45 часов по месту проведения годового общего собрания акционеров. Предоставление акционерам информации и материалов, касающихся вопросов повестки дня годового общего собрания акционеров, будет производиться ежедневно, начиная с 31.10.2014 года с 10.00 часов до 17.00 часов, кроме выходных и праздничных дней, по месту проведения годового общего собрания акционеров. В случае если годовое общее собрание акционеров не состоится по причине отсутствия кворума, повторное общее собрание акционеров состоится 11.11.2014 года в 12.00 часов по адресу: г. Алматы, пр. Абылай хана, 56, конференц-зал АО «Трест Средазэнергомонтаж».

«Алматы Қанты» акционерлік қоғамы акционерлерінің назарына «Алматы Қанты» акционерлік қоғамы тарату комиссиясының бастамасы бойынша шақырылған «Алматы Қанты» АҚ акционерлерінің жылдық жалпы жиналысын өткізу туралы хабарлайды, жиналыс 2014 жылғы 5 қарашада Астана уақыты бойынша сағат 12.00-де «Алматы Қанты» АҚ атқарушы органы орналасқан жерде болады: Алматы облысы, Іле ауданы, Боралдай кенті, Бостанов көшесі, 2, мынадай күн тəртібімен: • Аралық тарату балансын бекіту. Акционерлерді тіркеу 2014 жылғы 5 қарашада сағат 11.50-де басталады. Кворум болмауы жағдайында қайталама жиналыс 2014 жылғы 6 қарашада сағат 15.00-де жоғарыда көрсетілген мекенжайда өткізіледі. Акционерлердің жылдық жалпы жиналысына қатысуға құқылы «Алматы Қанты» АҚ акционерлерінің тізімі 2014 жылғы 3 қазандағы жағдай бойынша жасалды. Акционерлер жылдық жалпы жиналыстың күн тəртібіндегі материалдармен «Алматы Қанты» АҚ атқарушы органы орналасқан жоғарыда көрсетілген жерде таныса алады.

Вниманию акционеров акционерного общества «Алматы Канты» Акционерное общество «Алматы Канты» извещает о проведении годового общего собрания акционеров АО «Алматы Канты», созванного по инициативе ликвидационной комиссии, которое состоится 5 ноября 2014 года в 12.00 часов по времени Астаны по местонахождению исполнительного органа АО «Алматы Канты»: Алматинская область, Илийский район, поселок Боралдай, улица Бостанова, 2, со следующей повесткой дня: • Утверждение промежуточного ликвидационного баланса. Регистрация акционеров начинается в 11.50 часов 5 ноября 2014 года. В случае отсутствия кворума повторное собрание состоится 6 ноября 2014 года в 15.00 часов по вышеуказанному адресу. Список акционеров АО «Алматы Канты», имеющих право на участие в годовом общем собрании акционеров, составлен по состоянию на 3 октября 2014 года. С материалами повестки дня годового общего собрания акционеры могут ознакомиться по вышеуказанному месту нахождения исполнительного органа АО «Алматы Канты».

Машани АБЫЛХАН Үстіміздегі жылғы 2 қазанда Маңғыстау өңіріне танымал тұлға Машани Абылхан дүниеден өтті. Күтпеген ажал арамыздан кемел ойлы, парасатты, жайсаң жанды абзал азаматты алып кетті. Тосыннан келген қайғы бар шамыздың қабырғамызды қайыстырып отыр. «Тас түскен жеріне ауыр» демекші, бүгінгідей қаралы күні сыйлас та қимас аға, өнегелі əріптестің отбасына, бала-шаға, туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтамыз. Машани Абылхан Маң ғыстаудың кен қазынасы игеріле бас таған кезде Алматыдағы В.И.Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтына түсіп, кейіннен Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясын бітірген еді. Еңбек жолын 1977 жылы «Өзенмұнай» басқармасында қатардағы оператор болып бастаған ол өндірістің «қара қазанында» қайнап шыңдалып шықты. Қарапайым жұмысшыдан басталған еңбек жолы инженер, мұнай кəсіпорнының инженер-геологы, зертхана басшысы, бөлім басшысы болып жалғасты. Ол біраз жылдарын жауапты саяси қызметтерге арнады. Білімділігімен, іскерлігімен ерте көзге түскен жас маман Жаңаөзен қалалық партия комитетінің нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі, Жаңаөзен қалалық атқару комитеті төрағасының орынбасары, төрағасы, Маңғыстау облыстық атқару комитетінің бөлім меңгерушісі, Түпқараған ауданының, Жаңаөзен қаласының əкімі тəрізді басшылық қызметтерді абыроймен атқарды. Сөйтіп, өңірдің əлеуметтік-экономикалық, мəдени-рухани жағынан дамуына, қарапайым еңбек адамдарының тұрмыстық əлеуетінің жақсаруына айтарлықтай үлес қосты. Қандай қызмет атқарса да оны іске шынайы берілген еңбексүйгіштігі, адамдарға деген ілтипаты мен кісілік қасиеті ерекшелейтін.

Халқына қалтқысыз қызмет етуді діттеген Машани Абылхан елдің сүйіспеншілігіне бөленіп, 19992005 жылдары Маңғыстау облысынан Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты, Заңнама жəне сот-құқықтық реформа жөніндегі комитеттің мүшесі болып көптеген іргелі елдік істерге де атсалысқан еді. Өз өлкесінің шынайы патриоты болған ол халық қалаулысы ретінде сайлаушылардың сенімінен шыға білу жолында тынымсыз еңбектенді. Кейінгі жылдарда «Құрманғазы-Петролеум» ЖШС бас директорының кеңесшісі, «ҚазМұнайТеңіз» ТМК» АҚ бас директорының кеңесшісі, ал қазірде «Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» филиалының сыртқы қатынас жөніндегі бөлім басшысы қызметін атқарып жүрген еді. Машани Абылхан Маңғыстау облысы əкімінің Құрмет грамотасымен, «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасының Тəуелсіздігіне 10 жыл» мерекелік медальдарымен, «Құрмет» орденімен, Қазақстан Республикасы Президентінің Алғыс хатымен марапатталып, Жаңаөзен қаласының құрметті азаматы атанды. Жақсы істерімен көптің жадында қалған Машани ағаның жарқын жүзі біздің есімізде əркез сақталады. «Каспий Mеруерті Оперейтинг Компани Б.В.» филиалының ұжымы.

Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ұжымы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы Қайрат Əбдіразақұлы Мəмиге інісі Самат ƏБДІРАЗАҚҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты туған-туыстары мен жақындарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Қазақтүрікмұнай» ЖШС «ҚазМұнайТеңіз» ТМК» АҚ бас директорының кеңесшісі Машани АБЫЛХАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «ҚазМұнайТеңіз» теңіз мұнай компаниясы» акционерлік қоғамының басқармасы мен ұжымы Машани Құрымбайұлы АБЫЛХАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «АкАй Консалтинг» ЖШС ұжымы атынан Орал Ақшолақов, Жұмажан Қалмағамбетов, Мамай Аманшиев «Каспий Меруерті Оперейтинг компани Б.В.» ЖШС бас директорының кеңесшісі Машани АБЫЛХАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» филиалының ұжымы сыртқы қатынас жөніндегі бөлім басшысы Машани АБЫЛХАННЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


14

www.egemen.kz

4 қазан 2014 жыл

Ќазаќстанныѕ 6 боксшысы – Азиада чемпионы Алтын медальдар саны жаєынан рекордтыќ кґрсеткішке жеттік! (Соңы. Басы 1-бетте). Бір жағы бұл біздің былғары қолғап шеберлері үшін соңғы кездергі қалып сияқты да болып қалғанға ұқсайды. Олай дейтініміз, былтырдан бері олар қандай ірі жарысқа қатысса да, 8 медальдан кем олжамен қайтып жүрген жоқ. Естеріңізде болса, 2013 жылы маусым айында Иорданияның астанасы Амман қаласында шаршы алаңды шайқаған Азия чемпионатынан саңлақтарымыз 7 алтын, 1 күміс, барлығы 8 наградамен оралса, сол жылғы қазан айында Алматыда аламанға ат қосқан əлем біріншілігінде 4 алтын, 2 күміс, 2 қола, барлығы 8 жүлдені қоржынға салған болатын. Енді, міне, сол дəстүр сабақтастығын тауып, Күншығыс еліндегі дүбірлі додада тағы қайталанып отыр. Қазақстандықтар үшін ақ түйенің қарны жарылғандай ақжарылқап күннің боксшылар арасындағы ілкі табысын 52 килоға дейінгі салмақтағы саңлағымыз Ілияс Сүлейменов бастады. Ол өзінің өзбекстандық бəсекелесі Шахобиддин Зоировпен жекпе-жегін тактикалық жағынан өте сауатты өткізді. Соның арқасында қарсыласынан əрбір шарпысу кезінде бірер-жар ұпайды артығырақ ала келіп, қорытындысында айдыны асып түсті. Сөйтіп, 2011 жылғы Азия чемпионатының күміс жүлдегерлігіне Азия ойындарының чемпионы деген

атағын қосып алды. Бір қызығы, 69 килоға дейінгі салмақта сынға түскен Данияр Елеусіновке де өзбек сарбазы тап келді. Соңғы жылдары ғана ересектер рингінде көріне бастаған Исраил Мадримовке бүгінде 2013 жылғы əлем жəне Азия, 2010 жылғы Азиаданың чемпионы деген атынан ат үркетін атақтары бар тəжірибелі қарсыласына қарсы шайқасу оңай болған жоқ. Жартылай финалдағыдай мұнда да шаршы алаңда тым еркін қимылдаған Данияр өзіне аса көп күш түсірмей ұрыс сала жүріп-ақ, визавиін біраз діңкелетті. Нəтижесі өзіміз күткендегідей алтын медаль болды да қойды. Қорытындыда құрама команда капитаны Азия ойындарының екі дүркін чемпионы деген белеске аяқ артқан ең алғашқы қазақстандық боксшы болып шыға келді. Бір қуаныштысы, финалдық шайқастардың шымылдығы ашылған бойда рингке көтеріліп, корей боксшысымен қолғап түйістірген Біржан Жақыповтан кейін ұрысқа бет қойған боксшыларымыздың барлығы да бұл күні алға қойған мақсаттарын толығымен орындай білді. Келесі кезекте жекпе-жектерге желік берген атлеттеріміздің бəрі де қарсыластарын айқын басымдықпен жеңіп отырды. Бұл құйынды шабуылдардың басын 75 килодағы Жəнібек Əлімханұлы бастандырды. Оның қарымы мен қарқыны Иордания үміті Одай

Алхиндавиден бір көш ілгері жатқанына күмəн келтірген ешкім жоқ шығар. Оның үстіне, біздің жас қыран (командадағы ең жасы) əріптесін бірер рет есеңгіретіп те жіберді. Нəтижесінде осы кезге дейін, 2013 жылы əлем мен құрлықтың үздігі болып үлгерген ол бұлардың қатарын Азиаданың жеңімпазы деген жаңа марапатпен мығымдай түсті. Бұдан кейін ринг төрінде ойнақ салған 81 килодағы Əділбек Ниязымбетовтің салған ұрысы көңілімізден шықты да тұрды. Үш раунд бойы кореялық Ким Хиеонг-Кьюді екпіндете соққылап отырған оның тегеурініне алаң иелерінің өз ұландарын жабыла қолдаулары да тосқауыл бола алмады. Біздің Əділбек бұл жігітпен

2011 жылы Бакуде жалау желбіреткен жаһандық жарыстың 1/16 финалында ұшырасып, 14:9 есебімен тізе бүктірген еді. Міне, сол жеңіс тағы қайталанды. Ал бұл жеңістің халықаралық ірі турнирлердің бəрінде ылғи финалда сүрініп жүрген біздің бағлан үшін орны ерекше еді. Осылайша 2012 жылы Лондон Олимпиадасында, 2011 жəне 2013 жылдарғы əлем, 2013 жылғы Азия чемпионаттарында екінші орыннан аса алмай қалған ол бірінші рет тұғырдың бірінші сатысына көтерілді. Ауыр жəне аса ауыр салмақтағы екі жігітіміз де үмітімізді молынан ақтады. Бізге соның ішінде, əсіресе, 91 килоға дейінгі салмақтағы Антон Пинчуктің батылдығы мен қайсарлығы қатты

 Сүйінші!

Ватиканнан кґне Ќазаќстан картасы табылды Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Құнды жəдігерлер молынан сақталған, мемлекетаралық деңгейдегі келісімсіз кім көрінгенді есігінен сығалатпайтын атақты Ватикан мұрағатынан еліміздің тарихына қатысты мəн-маңызы жоғары тарихи көне құжаттар шықты. Бұл бағалы дүниелерді Рим қаласына барған ғылымизерттеу тобы анықтап отыр. Осы экспедицияның құрамында болған Колумбия университетінің профессоры, «Рим жəне Алаш: мəдени мұра» ғылыми жобасы аясында мұрағаттарды зерттеуге шақырылған Рафис Абазовтың айтуынша, Ватиканның құпия мұрағатынан еліміздің тарихына тікелей қатысы бар, 1684 жылы жасалған 6 бірегей карта жəне ХІІІ-ХVІ ғасырларда Рим папасының Түрік қағанына жазған хаты табылған. Қазір Италия сапарынан оралған зерттеуші ғалымдар Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының ғимаратында «Рим мен Алаш: Рим мен Ватикан мəдени ескерткіштеріндегі көшпенділердің

өнері мен тарихы, тұрмысының бедерленуі» атты фото көрме ұйымдастырып жатыр. Аталған шара 4 қазанға дейін жалғасады. Жалпы, кейінгі уақытта тарихшыларымыз «Рим жəне Алаш: мəдени мұра» ғылыми жобасы аясында шетелдік ғалымдарды қатыстыра отырып, Ватикан мемлекетінің мұрағаттары мен кітапханаларына жиі-жиі зерттеу экспедицияларын жасауда. Соның нəтижесінде еліміздің арғы-бергі шежіресінен сыр шертетін көптеген мəн-маңызы жоғары дүниелер ғылыми айналымға енгізіліп жатыр. Бұл, əрине, тарихын түгелдеуге түбегейлі бет бұрған мемлекетіміз үшін үлкен жетістік. Ғалымдардың пікірлеріне қарағанда, аталған деректер Қазақ мемлекеттілігінің даму жолын, ұстанған саяси бағыт-бағдарын түсінуге көмектеседі. Сондай-ақ, олар біздің ата-бабаларымыздың өзге мемлекеттермен кеңінен дипломатиялық байланыстар орнатқанын, Оңтүстік Азия, тіпті, Батыс Еуропаға дейін жоға ры деңгейде қарым-қатынас жасағанын дəлелдейтін көне құжаттар əлі де табыла береді деп есептейді.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

ұнады. Өзінен бойы да, қолы да біршама ұзын əрі кезінде əлем жəне құрлық біріншіліктерінде жүлдегерлер сапынан көрініп қалған тəжірибелі ирандық Али Мазахери оның екпініне ернеу қоя алмай, біраз састы. Бір қуанарлығы, біздің спортшының бағасын төрешілер өте əділ берді, барлығы да оның жеңісіне еш шүбə келтірмеді. Осы жеңісі арқылы Антон 2013 жылғы Азия чемпионы деген атағына Ойындар жеңімпазы деген дəрежені де қосып алды. Біз сол сияқты аса ауыр салмақтағы Иван Дычконың да бұл күні бағы жанатынына көп аса күмəн келтірген жоқпыз. Себебі, қазір Ваня бабында болса, оның былтырғы Азия чемпионатының жар-

тылай финалында осы қарсыласын бет қаратпай жеңгені тағы бар. Мұнда да ол өзінің ауыр соққыларын ұдайы бағыттап отырумен болды. Əрі-беріден соң қарсыласы құлап та қалатындай болып тұрды. Қазылар да осыны анық байқаған екен, бəрі жеңісті бір ауыздан Тобылдың тарланына берді. Енді оның 2012 жылғы Лондон Олимпиадасы мен əлемнің 2011 жылғы қола, əлемнің 2013 жылғы жəне Азиаданың 2010 жылғы күміс жүлдегері, Азияның 2013 жылғы чемпионы атақтарын Азия ойындарының жеңімпаздығы көркемдеп тұрады. Біз бұл жерде қай боксшының қай аймақтан екенін əдейі айтпай отырмыз. Өйткені, жеңіс ортақ, мақсат ортақ, табыстың тайқазаны ортақ. Бірақ айтпай

кетуге болмайтын бір нəрсе бар. Ол – құрама тізгінін білікті маман, талантты жаттықтырушы Мырзағали Айтжанов қолға алғалы бері команданың ұдайы ілгері жылжып, өсіп келе жатқандығы. Ондағы жұмыс тұтас бір жүйеге айналғандығы. Сондықтан осындай бас ай нал дыратындай толағай табыстың ретін пайдаланып, біз енді Мырзағали Құланұлы мен оның жаттықтырушылар штабын айрықша құттықтап қойғымыз келеді. Ойындардың күміс медалі, жоғарыда айтқанымыздай, 49 килолық салмақта өнер көрсеткен Біржан Жақыповқа тиесілі болып шықты. Оның алаң иесі Шин Жонг-Хунмен тартысы да жаман өткен жоқ. Əйткенмен, төрешілер тобы корей жігітінің ұпайларын артық көріп шығыпты. Осымен Біржан қатарынан екінші мəрте Азиаданың күміс жүлдегері болып отыр. Мұның сыртында оның 2013 жылғы əлем чемпионы, 2003 жылғы қола жүлдегері деген атақтары тағы бар. Бұдан бөлек, 56 килоға дейінгі салмақтағы Қайрат Ерəлиев Ойындардың қола жүлдесін тақты. Былтыр əлемнің үшіншісі болған жігітіміз тағы да сондай белестен көрінді. Осы қатардағы табыстарға бұдан бұрынырақ аяқталған қыздар арасындағы бəсекеде екінші болған Жайна Шекербекова (51 кг) мен үшінші тұғырдан табылған Марина Вольнованың көрсеткіштерін де

 Айтайын дегенім...

Жол бойында ќатер сейілмей тўр Қазақстан бірнеше жылдан бері салдары өлімге соқтыратын жол-көлік оқиғаларының саны бойынша əлемдегі алдыңғы қатардағы елдердің бірі болып тұр. Мəселен, жол полициясы комитетінің мəліметінше, біздің ел жол-көлік оқиғаларынан мерт болған адамдардың саны жағынан ТМД көлемінде екінші орында екен. Өйткені, əр 100 мың адамның 22-сі жолдағы апаттан опат болуда. Бұл көрсеткіш, Еуропаның көптеген елдерімен салыстырғанда, 4 есе артық дейді мамандар. Əбдіғаппар ИСАЕВ,

Мақтаарал аудандық ардагерлер кеңесі төрағасының орынбасары.

Бұқаралық ақпарат құралдарында жазылғандай, өте үлкен жылдамдықпен келе жатқан көлік өтіп бара жатқан қызды қағып кеткен. Қатты соққыдан қыздың денесі бірнеше бөлікке бөлініп қалған. Мұндай жантүршігерлік жол апаттары туралы мəліметтер өте көп. «Кешегі аптада ОҚО-да 26 жолкөлік оқиғасы тіркеліп, 7 кісі қаза болды. Ал 33 адам ауруханаға жеткізілген». «Семейде бір аптада 32 жолкөлік оқиғасы орын алды» деген, соғыс даласынан келген секілді жанды күйзелтетін ақпараттарды оқып, тыңдап отырып, қаның басыңа шапшиды.

Ел аман, жұрт тынышта қара жолда қынадай қырылатынымыз неліктен? Өз қолымызбен біріміздібіріміз өлтіре беретіндей күнге не жеткізді? Кім кінəлі? Ел емеспіз бе? Мемлекет қайда? Ел болсақ бір қайран қылайық та, əрекет жасайық та? Қашанғы аруларымыз бен өрімдей өркендеріміздің жол-көлік апатынан қырылып жатқанына, жарақат алып зардап шегіп жатқанына, мүгедек болып қалғанына төзіп, бейтарап халде жайбарақат қарап отыра береміз? Егер еліміздің жолдарында орын алып отырған сорақылықтарды соғыс деп бағаласақ, онда оған қарсы бəріміз жан сақтау майданын ашып, азаматтық соғыс жариялайық! Əйтпесе, жол тəртібін сақтауда түйткілдер көп-ақ. Əлдеқашан салынған тар жолдар саны күннен-күнге көбейіп жатқан

 Мəссаған! қазіргі жылдам жүретін көліктердің тасқынына төтеп бере алар емес жəне осы заманғы автокөліктердің талабына дайын еместігі айдан анық. Бұдан басқа жылдамдықты асыру, жаяу жүргіншілердің жол ережесін бұзуы, арақ ішу жəне есірткі шеккен күйде көлік жүргізу – жол апаттарының негізгі себептері екені белгілі. Байқасаңыз бəрі де жоюға, түзетуге болатындай нəрселер емес пе? Осылай екен, ендеше, алдымен соғысты өзіміздің нəпсімізді тыюдан, бойымыздағы кемшіліктерімізді жоюдан бастайық, ағайын. Яғни, бірінші кезекте автокөлікті өзіміз күнделікті қарапайым техникалық байқаудан өткізіп, оның жолда жүруге жарамдылығын анықтап алуды, автокөлікті арақ ішпей, есірткі тартпай, жолда жүру ережелерін сақтап, жылдамдықты асырмай, қарама-қарсы бетке шықпай, жолдың жағдайын ескеріп, бұрылыстарда алдыңғы көліктен басып озбай, т.с.с. жол қауіпсіздігі шараларын толық сақтап көлік жүргізуді əдетке айналдыруымыз керек. Соны басқаларға да түсіндіріп, үйретуіміз қажет болса талап етуіміз керек. Əйтпесе, соңғы он жылда Қазақстанда жол-көлік оқиғаларынан 2,5 мың бала көз жұмған. Бұған да кінəлілер жоқ па? Бар ғой. Ендеше, жолдарды сапалы жөндеу, жаңа жолдар салу атқарушы биліктің кезек күттірмес міндеті деп білеміз.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-94-72; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 68-59-85; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 747-63-01; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Салмаєы 70 кило 3 жасар бала

бразилияда ґсіп келе жатыр Бразилияда тұратын Мизаель есімді 3 жасар сəбидің салмағы 70 килоға жеткен. Оның осыншама салмақ тартуы ата-анасына уайым жегізіп, дəрігерлерді əбігерге түсіріп отыр. Мизаель туғанда 2,9 кило ғана болыпты. Өкінішке қарай, оның салмағы кейін ай сайын осынша мөлшерде өсіп отырған. Сөйтіп, шамадан тыс артып кеткен. Нəрестенің салмақ қосуы əлі жалғасуда. Ол бүгінде еркін қозғала алмайтын жағдайда тұр. Бразилия дəрігерлері балаға «Прадер-Вилли синдромы» деген диагноз қойыпты. Бұл диагноз адамның ашқарақтанып, тоқтаусыз тамақ жегісі келе беретінін білдіреді. Мамандардың айтуынша, мұндай кеселге шалдыққан бала өз қатарластарына қарағанда – 3, кейде тіпті 6 есе көп тамақ жейді. Алайда, соған қарамастан, өзін аш сезінуін қоймайды. Дəрігерлер Мизаельдің ұйқы безінің де дұрыс жұмыс істемейтінін анықтапты. Мұның өзі де салмақ қосуға əсерін тигізеді екен. Перзенттерінің денсаулығын уайымдаған əке-шешесі Мизаельге дəрігерлер жазып берген дəрі-дəрмектердің ешқайсысы оң ықпалын тигізе қоймағанын айтады. Сырым БАТЫР.

ЖЕТІСАЙ.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

жатқызуға болады. Ал бұл күннің алғашқы алтынын 68 килоға дейінгі салмақта татамидің апшысын қуырған каратэші қызымыз Гузалия Гафурова алып берді. Ол қытайлық Лин Лин Танмен жекпе-жекте өзінің артық екенін мойындатты. Соңғы, 28-ші «алтын» да каратэшінің есебінен келді. Оны 55 килоға дейінгілер жұлқысында топ жарған Андрей Ақтауов жеңіп алды. Екінші күміс медальді да каратэші қыз қанжығаға байлады. Ол – Сабина Захарова финалда тайпейлік Цу юнь Веньге ғана жол беріп алды – 1:7. Күннің соңғы, үшінші «күмісі» тағы бір жекпежек түрі – таэквандодан Нұрсұлтан Мамаевтың омырауында кетті. Біздің батыр ирандық Фарзан Ашурзадефаллахтан 4:7 болып ұтылды. Сонымен, Қазақстан құрамасы қазір 28 алтын, 22 күміс, 32 қола, барлығы 82 медальмен бұрынғысынша төртінші орынға нық жайғасқан. Бізден кейінгі Иран жасағының 8 алтын медалі кем (20-17-17=54). Ал бірінші орында – Қытай (148-106-81=335), екінші орында – Оңтүстік Корея (76-71-79=226), үшінші орында Жапония (46-72-76=194) құрамалары келеді. Осы аламанда көршілеріміз Өзбекстан (9-14-20=43) спортшыларына бұйырған орын 11-ші болып тұр. Бүгін Ойындардың ресми жабылу салтанаты өтеді.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Динара БІТІКОВА.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 7 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №410 ek

Profile for Egemen

04102014  

0410201404102014

04102014  

0410201404102014

Profile for daulet
Advertisement