Page 2

2

www.egemen.kz

4 қыркүйек 2015 жыл

СЎРАПЫЛ СОЄЫС ЌАЙТАЛАНБАСЫН! Оєан жол бермеу – адамзаттыѕ тарихи міндеті

(Соңы. Басы 1-бетте). Ал қытай хал қының жапон басқыншыларын жеңуінде қазақ стандықтардың да үлесі бар. Бүгінде Квантун армиясына қарсы соғысқан кеңестік əскерлердің құрамында қазақтардың да болғандығы анықталуда. ХХ ғасырдағы сұрапыл соғысқа Қазақстаннан аттанған жауынгерлердің жартысы оралмағандығы белгілі болса, Қытай жерінде қаза болғандар да бар екендігі айтылуда. Қазіргі күні ҚХР-дың бірқатар қаласын азат етуде опат болған сарбаздардың есімдері осы елдегі арнайы мемориалда жазылғанын да атап өтуге болады. Мəселен, Бейжіңнен 245 шақырым жердегі Чжанцзякоу уезінің Чжанбэй қаласында Екінші дүниежүзілік соғыста Қытай жерінде қаза болған кеңес əскерлері мен моңғол сарбаздары мемориалы маңында 21 адам жерленген. Олардың арасында Қазақстанның тумалары жəне еліміздің аумағынан соғысқа шақырылғандар бар. Ескерткіште 13 моңғол жəне 66 кеңес жауынгерінің аты қашалып жазылған. Олардың арасында А.Жапаров, Т.Өтебаев жəне Ə.Бербеков секілді аты-жөндер кездеседі. Əскери шеру, негізінен алғанда, Жеңіс құрбандарын еске алу, тағзым ету шарасы ғана емес, сонымен қатар, ол ортақ қатердің алдында əлем халықтары бірлігінің көрнекті мысалы бола алады. Бұл ойды парадтан бір күн бұрын Қытай Коммунистік партиясы Орталық комитетінің жанындағы Партия мектебінде сөйлеген сөзінде Қазақстан Президенті Нұр сұлтан Назарбаев жеткізген болатын. «Қытай жерінде қаза болған қазақ сарбаздарын да мəңгі есте сақтағандарыңыз үшін барша отандастарымның атынан ҚХР үкіметіне алғысымды білдіремін», – деді Қазақстан Президенті. Осы орайда, Елбасы сұрапыл соғыста елдерді жаудан азат етуге үлес қосқан əрбір жауынгерді əрқашан құрметтеп, мадақтау қажет екенін, сондай-ақ, осындай қайғының қайталануына жол бермеу баршаның тарихи миссиясы екенін қадап айтты. Қазақстан Президентінің бұл пікірін кешегі əскери шеруде сөйлеген сөзінде ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин де құптады. Ол төрткүл дүние көз тіккен шерудің беташарында Қытай мемлекетінің бейбітсүйгіштігін ерекше атап өтті. Си Цзиньпин өз еліндегі əскерилер қатары жыл санап азайтылып келе жатқанын алға тартты. Мəселен, алдағы уақытта қытай əскерінің саны 300 мың адамға қысқартылмақ екен. Иə, біз де бұл əскери шеруден «заман тыныш болса екен», «соғыс болмаса екен» деген тілектермен оралдық...

----------------------------------------Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Їдеден шыєу їшін їйлесімді жўмыс ќажет

Ќашыќтыќ тиімді ќатынастарєа кедергі емес

Сондай-ақ, кешегі отырыста Қ.Тоқаев Президент Жарлығымен тағайындалған Рашид Түсіп бековті Сенат депутаты лауазымына кірісуімен құттық та ды. Отырыс барысында депутаттар Р.Түсіпбековті Қазақстан Рес публикасы Парламенті Сенатының Конс титуциялық заңнама, сот жүйесі жəне құқық қорғау органдары комитетінің мүшесі етіп сайлады. Елбасы Жарлығымен бұған дейін сенаторлар сапында жүрген Ерлан Нығматулин мен Серік Нөгербековтің өкілеттіктері тоқтатылғандығын да айта кету керек. Бұдан кейін сенаторлар «Қа зақстан Республикасы мен Италия Республикасы арасындағы қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы шартты ратификациялау туралы» заң жобасын қарады. Ол бойынша Бас прокурордың орынбасары Жақып Асанов баяндап берді. Қылмыстық қудалау саласында біз басқа елдермен үш түрлі шарт жасауға мүдделіміз, деген Ж.Асанов оларды санамалап шықты. Біріншісі – қылмыстық істер бойынша өзара көмек көрсету. Екіншісі – Қазақстанда қылмыс жасап, шетелдерде жасырынып жүргендерді жауапқа тарту үшін елге қайтару. Үшіншісі – шетелде сотталып, түрмеде отырған өз азаматтарымызды жазасының қалған мерзімін өтеуге елімізге əкелу. Бас прокурордың орынбасары бұл орайда Елбасы Бас

Қазақстандық министр еліміздің БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне 2017-2018 жылдарға тұрақты емес мүшелікке кандидатурасын ұсына келіп: «Біз екі онжылдықтан сəл асатын тəуелсіздік жылдарымыз ішінде қол жеткізген жетістіктерімізді мақтан тұтамыз. Бірақ, біз одан əрі дамуға, əлемдік қауіпсіздік пен бейбітшілікке одан да зор үлес қосуға ұмтылудамыз», – деп атап өтті. Қазақстан сыртқы саясат ведомствосының басшысы, сондай-ақ, БҰҰ Еуропалық экономикалық комиссиясы мен ЭСКАТО бірлесе жасап шығарған жəне «РИО+20» тұрақты даму жөніндегі БҰҰ конференциясында қолдау тауып, «Жасыл көпір» əріптестік бағдарламасы аясында жүзеге асырылып жатқан, біздің еліміздің табиғи ресурстарды тиімді пайдалануы мен «жасыл» экономикаға көшуіне назар аудартты. Бұдан кейін министр

(Соңы. Басы 1-бетте).

прокуратура алдына барынша көп елдермен, əсіресе, Еуропа елдерімен осындай шартқа отыру туралы міндеттер қойғандығымен де бөлісе кетті. Оның келтірген мəліметіне қарағанда, тек соңғы 4 жылдың ішінде Бас прокуратураның бастамасымен 19 шарт жасалса, бұл осыған дейінгі жиырма жылда жасалған шарттардың санымен тең екен. Ж.Асанов жақында Қытайда ұзақ мерзімге сотталған Қазақстанның бес азаматы: Емельянов, Тищенко, Батырбеков, Фазенгут жəне Қасенов елге қайтарылады деген ақпарат берілгендігін, бұл Қытай тарапымен жасалған шарттың арқасында мүмкін болғандығын да тілге тиек етті. Ал, мысалы, Италиямен арадағы шартқа қатысты сөзінде кейбір қылмыстық істер бойынша тергеу амалдарын жүргізу үшін сол елмен келісім қажет екенін айтты. Егер ондай келісім болмаса, Италия тарапы Қазақстан сұранымын қарамауға құқы бар көрінеді. Сондықтан да қазіргі кезде 21 елмен осындай шарттар жасалыпты. Конституциялық заңнама, сот жүйесі жəне құқық қорғау комитетінің төрағасы Серік Ақылбайдың сұрағына орай жауабында Бас прокурордың орынбасары шартта көрсетілмеген тергеу амалдарын тараптар өз заңнамалары бойынша жүзеге асыра алатынын алға тартты. Заң жобасы қабылданды. Сонымен қатар, сенаторлар «Қазақстан Республикасы мен Италия Республикасы арасындағы адамдарды ұстап

беру туралы шартты ратификациялау туралы» заң жобасын да қолдау керек деп шешті. Шартқа 2015 жылғы 22 қаңтарда Астана қаласында қол қойылған. Шарт қылмысқа қарсы күресте ынтымақтастықтың тиімділігін арттыруға жəне қылмыстық қудалаудан жасырынып жүрген, сондай-ақ, қылмыстық жазасын өтеуден жалтарып жүрген адамдарды ұстап беру мəселелері бойынша Қазақстан мен Италия құзырет ті органдарының арасындағы қарым-қатынастарды реттеуге бағытталған. Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодек сінің жəне «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне азаматтық процестік заңнаманы жетілдіру мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңдық құжат тардың кері қайтарып алу мəсе лесі де оң шешілді. А т а л ғ ан з а ң ж о б а л а р ы н ы ң «Мемлекеттік құрылыстың одан арғы 100 нақты қадамы» атты мемлекеттің бес институттық реформасын іске асыру бойынша Ұлт жоспарын орындау мақсатында кодекс жобасына азаматтық істерді үш кезеңдік жүйе жағдайында қараудың процестік тəртібімен байланысты өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажеттігімен байланысты екендігін айта кеткен жөн. Отырыс барысында Қ.Тоқаев Елбасының Жарлығымен марапатталған Сенат депутаттарына «Қазақстан Республикасының Конституциясына – 20 жыл» мерейтойлық медалін табыс етті.

(Соңы. Басы 1-бетте).

энергоресурстарды тұрақты жеткізіп отыру одан əрі маңызды бола түсетінін, осыған байланысты Қазақстан ЭКСПО-2017 халықаралық мамандандырыл ған көрмесінің тақырыбы ретінде «Болашақ энергиясын» таңдағанын атап өтті. Сонымен қатар, ол Океания елдерін Астанада өтетін көрмені өткізуге жəне баламалы энергия көздерін дамытуға өз үлестерін қосуға шақырды. Форум барысындағы пікірлер арал мемлекеттерінің Қазақстанның инновациялық технологияларды дамытудағы жəне осы саладағы тəжірибе алмасу, сондай-ақ, екіжақты қарым-қатынастарды нығайтуға қатысты бастамаларына да айтарлықтай қызығушылықтарын туғызатындығы байқалып тұрды. Форум шеңберінде Қазақстанның Сыртқы істер министрі Науру Президенті Барон Вакамен, Микронезия Вице-президенті Йо сиво Паликкун Джорджбен,

Вануату ауылшаруашылық, балық жəне орман шаруашылығы министрі Кристоф Эмелимен, сонымен қатар, PIDF Бас хатшысы Амена Яуволимен екіжақты кездесулер өткізді. Науру Президентімен өткен кездесуде саяси жəне сауда-экономикалық салалардағы екіжақты ынтымақтастықты дамыту жəне бірқатар өзекті халықаралық мəселелер бойынша халықаралық аренада өзара ықпалдасу жолдары талқыланды. Е.Ыдырысов Б.Вакаға Қазақстанның халықаралық бастамаларын таныстырып, еліміздің БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне 2017-2018 жылдарға тұрақты емес мүшелікке кандидатурасын ұсынғанынан хабардар етіп, Қазақстанның кандидатурасы əділ жəне тең географиялық ротация мен Азия-Тынық мұхиты тобына мүше мемлекеттердің БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде тиісті өкілетті болуы қағидаларына сəйкес ұсынылғанын атап өтті.

Татулыќтыѕ алтын діѕгегі (Соңы. Басы 1-бетте). Қатысушылар толеранттылық, үш тұғырлы тіл тұғырнамасын дамыту, бірлік, ынтымақтастық тақырыптарын аша отырып, Ассамблеяның рөлі мен маңыздылығы, тарихи қалыптасуы мен қоғамдағы орны жайында сөз қозғады. 95 жастағы Ұлы Отан соғысының ардагері Б.Құлманов пен 85 жастағы 10 бала, 30 немере,

20 шөбере тəрбиелеп отырған Батыр ана Қ.Оспанова Елбасының бірлік пен келісім саясатына, оны жүргізіп отырған Ассамблеяға ризашылықтарын білдіріп, баталарын берді. Кездесу соңында Е.Тоғжанов бірқатар азаматқа Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығына арналған мерекелік медалін табыстады. Одан соң ол бастаған қонақтар Қорқытата

атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің бас ғимаратында болып, археология жəне этнография зерттеу орталығының жұмысымен танысты. Сыр бойында соңғы жылдары жүргізіліп жатқан археологиялық зерттеу жұмыстарының барысына жете мəн беріп, табылған жəдігерлерді көрді. Мұнан кейін Тұңғыш Президент күніне арналып ашылған «Елбасы жəне

Сондай-ақ, Науру басшылығы мен компаниялары Астанада өтетін ЭКСПО-2017 көрмесіне шақырылды. «ЭКСПО-2017 «ноухау» ұсынылатын, баламалы жəне қайта жанданатын энергия саласында болашағы зор жобалар ұсынылатын алаңға айналатын болады», – деді министр. Ал Йосиво Паликкун Джорджбен өткен кездесуде тараптар Қазақстан мен Микронезия арасында сауда-экономикалық жəне саяси əріптестік жолдарын дамыту мəселелерін қарастырды. Тұрақты түрде консультациялар, түрлі құрылымдар аясында өзара ықпалдастықты үйлестіру арқылы ынтымақтастықты жетілдіруге қызығушылық танытты. Кристоф Эмелимен өткізілген келіссөздер барысында екіжақты тиімді қарым-қатынасты дамытудың болашағы жайлы пікір алмасылды. «Қазақстан мен Вануату арасында дипломатиялық қарымқатынастардың орнағанына көп уақыт өтпегенін ескере отырып, екіжақты ынтымақтастықты дамыту мен халықаралық құрылымдар шеңберінде өзара ықпалдастықты нығайтудың оң трендін құруға ниеттіміз», – деп атап өтті Ерлан Ыдырысов. Тəуелсіз Қазақстан» оқу-көрме залын аралады. Университеттің «Қазақстан халқы Ассамблеясы» кафедрасында болып, ұжымымен кездесті. Кафедраның атқарып жатқан жұмыстарымен танысып, пікір бөлісті. Алдағы уақыт та Президенттің этносаясатын халыққа кеңірек таратудың, жастарға насихаттаудың ғылыми-əдісте мелік орталығы осы жерде болуы керек деген ойын айтты. Кафедра жұмысына оң бағасын берді. ҚЫЗЫЛОРДА.

Profile for Egemen

04092015  

0409201504092015

04092015  

0409201504092015

Profile for daulet
Advertisement