Issuu on Google+

Бїгінгі нґмірде:

№108 (28332) 4 МАУСЫМ СƏРСЕНБІ 2014 ЖЫЛ

● 4 маусым – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рəміздер күні

ТУ

Тїркиядаєы саммитке ќатысады Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев жұмыс сапарымен Түрік Республикасына келді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Қазақстан Президенті Түркияның Бодрум қаласына Түркітілдес

Ғасыр қанша өз еркің жоқ дегізген, Сабақ алдық тарихи өткен ізден! Көк Туымыз бояуын алған екен Ашық аспан, кең дала, көк теңізден!

Ел ўтатын ќадам 2-бет Еуразиялыќ одаќ – келешегі зор ќўрылым 3-бет Бекем бетбўрыс 5-бет Маѕдайшадаєы жазулар ауысќанмен... 6-бет

мемлекеттер Кеңесінің төртінші саммитіне қатысу үшін келді.

Саммит аясында Нұрсұлтан Назарбаев Кеңеске мүше мемлекеттер басшыларымен екіжақты кездесулер өткізеді деп жоспарланып отыр.

 Еркін елдің ертеңі

ЎБТ

Түспесін деп ешкімнің көзіне мұң, Тақпасын деп ешкім де сөзіңе мін Адамзатқа арайын шашып тұрған Отан-Күннің жылуын сезінемін!

Алєашќы кїнніѕ ќорытындысында дайындалєандар дара шыєып, ґте шыєамын дегендер ґкініп ќалды

Аманат боп мəңгілік қалатын да, Жүректердің алауын жағатын да, Қазағымның арман мен мұраты бар Қалықтаған қыранның қанатында!

Сүлеймен МƏМЕТ,

Дəлелдеген мұраның мың жылдығын Салт-дəстүрім əлемге үлгі бүгін! Алтын түсті өрілген ою-өрнек Көрсетеді ұлтымның құндылығын!

«Егемен Қазақстан».

Алтын ұя мектепке тарыдай болып келіп, таудай болып шыққан мектеп түлектерінің алған білімін сарапқа салған биылғы Ұлттық бірыңғай тестілеудің алғашқы күнгі қорытындысы төмендегідей болып отыр. Емтиханға еліміз бойынша алғашқы күні өтініш берген 27 670 түлектің 26 134-і, яғни 94,5 пайызы қатысқан. Тестілеу қалалар мен аудан орталықтарындағы жан-жақты жабдықталған 61

Шуақ шашып тұрғанда шұғыла Күн, Алыстарға тарайды тұнық əнім. Азат елді əлемге əйгілеген Көк байрақтың қадірін ұғынамын! Бейбіт күнді əрдайым ел тілесін! Тек шаттықпен жүректер елжіресін! Абыройын көтеріп асқақ елдің Желбіресін көк Туым, желбіресін! Айбатыр СЕЙТАҚ. АСТАНА.

пункт базасында өткізілген. Түрлі жолдармен сынақтан мүдірмей «өтудің» жолын алдын ала ойластырған үміткерлердің 5962-сінен ұялы телефон, 1783інен шпаргалка, 121-інен калькулятор, 6-ынан фотоаппарат, 2-уінен рация табылған. Сөйтіп, олар ескерту алған. Ал он бір жыл бойы топ жарып, ҰБТ-ға өзінің біліміне, білігіне, дайындығына сеніп келген Алматы қаласындағы № 178 лицейдің түлегі Айғаным Бақытқызы Əбдіжаппар

мыңдардың ішінен топ жарып, аламан бəйгеде ең жоғары 125 балды қанжығасына байлап, маңдайы жарқырады. Сол секілді 3797 түлек (14,5 пайыз) 100-ден астам балл жинапты. Бұл көрсеткіш өткен жылы 14 пайызды құрағанын еске сала кетелік. Бірінші күнгі сынақтың орта балы – 76,6 болса, 2013 жылы 75,5 екен. Жоғарыдағыдай жетістікпен қатар, ең төменгі көрсеткіш қандай болды дегенге келетін болсақ, ағымдағы жылы жоғары оқу орындарына түсу үшін белгіленген 50 балды да жия алмағандар – 6 233 (23,8 пайыз) болған. Өткен жылы ондай төменгі көрсеткіш – 6 368, яғни 26,4 пайыз еді. Сонымен, мықтылардың мерейін өсірген, көппен көрген ұлы той, өте шығамыз дегендерді өкіндірген ҰБТ-ның алғашқы күнгі нəтижесі осылай аяқталды.

Тəуелсіздігіміздіѕ тўєыры Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан».

4 маусым – егемен еліміздің мемлекеттік рəміздері қабылдан ған күн. Бұл айтулы дата осымен жиырма екінші рет мерекеленіп отыр. Атаулы мерекеге орай кеше Астана қаласы ішкі саясат басқармасы «Атамекен» Қазақстан картасы» этномемориалдық кешенінде қала əкімдігі жанындағы Мемлекеттік рəміздер жөніндегі комиссияның мерекелік отырысын өткізді. Шараны Астана қаласы əкімінің орынбасары Аида Балаева жүргізді. «Жиырма жылдан астам уақыттан бері тəуелсіз

Қазақстанның мемлекеттік Туы, Елтаңбасы жəне Əнұраны ел рухын көтеру, егемендіктің іргетасын бекіту мақсатында көптеген игілікті жұмыстар атқарды деп білемін. Өйткені, соңғы жылдары жастарымыздың, жалпы азаматтарымыздың ел рəміздеріне деген көзқарасы мүлде өзгерді. Бүгінде Көк байрағымыз əлемдік деңгейдегі жарыстарда, Олимпиадаларда желбіреп, жастарға патриоттық жігер беруде. Осы уақыт ішінде елдігімізді білдіретін, тəуелсіздігімізді тұғырландыратын көзқарас қалыптасып, ел бірлігі нығайды. Осы орайда ерекше атап өтетін бір мəселе, əлі де болса елімізге мемлекеттік насихат өз

дəрежесінде болмай тұр. Біздің Туымыз əр уақытта жоғары болуы керек, Елтаңба жəне Əнұранымыз бізге күш-қуат береді деп ойлаймын», – деді Елтаңба автор ларының бірі Жандарбек Мəлібеков. «Біз рəміздер деген уақытта көбіне мемлекеттік рəміздер төңі регінде айтамыз. Алайда мемлекеттік рəміздердің құрамдас бөліктері Қазақстанның көрі ністері мен оның құндықұнды деректері дер едім. Мұның барлығын да бір рəміз ретінде айтуға болады. Оны Елбасымыз Мəңгілік Ел деп айтты. Мəңгілік Ел деген сөз – өте үлкен мағынадағы ауқымды ұғым», – деген Мемлекет тарихы институты

Ел тынысы: мың бір мысал

Əуедегі «жедел жəрдем» Санавиация кїдікті їмітке айналдырады Мұрат ТЕЛЕУОВ,

Қызылорда облыстық медицина орталығының директоры.

Дəрігерлердің де дəрменсіздік танытар кезі болады. Алдындағы науқастың ауыр жағдайы, диагноз қоюда жеткілікті медициналық құралжабдықтардың болмауы, дəрігер біліктілігінің кемшіндігі жұмыс барысында кездесіп жатады. Сондайда шұғыл медициналық көмекті шақыртуға тура келеді. Міне, осы сəтте санитарлық авиация көмек қолын созады. Еліміздің даму стра тегиясының басты міндеттерінің бірі – тұрғындар денсаулығын

нығайту жəне қолжетімді меди циналық көмекпен қамтамасыз етіп, сапалы емдеу тəсілдерін пайдалану деп білеміз. Бұл тұрғыда да санитарлық авиацияның қызметі зор көмегін көрсетіп тұр. 2009 жылы республиканың кей бір облыстарында, соның ішінде Қызылорда өңірін дегі облыстық медицина орталығының базасында санитарлық авиация қызметі қолға алынды. Ол үшін республикалық бюджеттен 16,2 миллион теңге бөлініп, АН-2 ұшағы берілді. Сондай-ақ, арнайы мамандандырылған санитарлық топтан тұратын бөлімше ашылды. Бөлімше тəуліктің қай мезгілінде де

толыққанды медициналық көмек көрсетуге дайын білікті мамандардан құралды. Олар ана мен балаға, инсульт алған науқастарға дер кезінде кө мектесе алатын жағдайда болды. Сонымен қатар, апатты жағдайларға арналған мамандандырылған құрал-жабдықтармен жабдықталды. Санитарлық авиация бөлімшесі құрылған жылдың өзінде 421 шақырту түссе, оның 26-сына жедел түрде ұшақпен көмек көрсетілді. Ал 2010 жылы санитарлық қызметке 555 шақырту жасалып, оның 28-і ұшақпен жеткізілді. (Соңы 4-бетте).

директорының орынба сары Амангелді Қашқымбаев бүгін гідей шаралар жиірек өткізіліп тұрса деген тілегін білдірді. Сондай-ақ, ол «Атамекен» Қазақстан картасы» этномемориалдық кешеніндегі елдің тамаша көріністері ЭКСПО-2017 халық аралық көрмесінде дүние жүзінен келген қонақтарға тағылымды тұрғыдан таныстырыла түссе дегенді де назардан тыс қалдырмады. Мемлекеттік рəміздер туралы заңнаманы түсіндіру жəне тұрғындар арасында ел рəміздерін насихаттауды мақсат еткен аталмыш отырыс өзге де пікір алмасулармен мағыналы жалғасын тапты.

АҚПАРАТТАР аєыны ● Ақтөбе қаласында балалардың жазғы демалысына 51,7 млн. теңге бөлінді. Бұл қаражат облыс орталығындағы мектептердің 42 мыңнан астам оқушысына жаратылады. Сондай-ақ, 7 мың оқушыны қамтитын спорттық-аулалық клубтар жұмысы ұйымдастырылады. ● Оңтүстік Қазақстан облысында «Жыл шебері» байқауы мəресіне жетті. Аймақ басшысы Асқар Мырзахметовтің бастамасымен қолға алынған бұл шараға Шымкент қаласындағы техникалық жəне кəсіптік білім беретін мекемелердің арнайы пəн оқытушылары, өндірістік оқыту шеберлері мен оқушылары қатысып, шеберлікті сынға салды. ● Шығыс Қазақстан облысының əкімі дарынды балалармен арнайы кездесу өткізді. Осы басқосу барысында Бердібек Сапарбаев түлектерге аймақта қандай мамандықтар бойынша сұраныстың жоғары екенін айтты. Оның мəліметінше, өндірісті өңірге түсті металлургия, ақпараттық технология, құрылыс, энергетика секілді салалар үшін мамандар ауадай қажет. ● Ақмола облысында барлық əлеуметтік нысан 15 тамызға дейін дайын болады. Мұны айтқан аймақтың жаңа басшысы Сергей Кулагин аппарат кеңесінде өңірдегі көктемгі дала жұмыстарына бұрынғысынша айрықша мəн берілетініне де тоқталды. ● Соңғы күндері қызылордалық 5 жасар вундеркинд елдің аузында жүр. Шынында, қаланың 5 жасар тұрғыны Ерхан Исламбектің математикаға ынтасы мен есте сақтау қабілеті ерекше таңғалдырады. Ол миллионға дейінгі есептерді ауызша шекілдеуікше шағып, шығара береді. ● Талдықорғанда Серік Сəпиев туралы деректі фильмнің тұсауы кесілді. Ілияс Жансүгіров атындағы сарайда өткен шараға атақты боксшының өзі де қатысты. Ал 30 минуттық лентаны оның авторы əрі продюсері Ольга Сапожникова өз қаржысына түсірді. «ҚазАқпарат», 24.kz, Аltaynews.kz, Alau.kz, Egemen.kz агенттіктері мен облыстық əкімдіктер сайттары ақпараттары бойынша дайындалды.

Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

● Бəрекелді!

Бірінші болып 125 балл жинады 2 маусымда өткен Ұлттық бірыңғай тестілеудің бірінші күнінің қорытындысы бойынша Алматы көш бастап тұр. Мұндағы физика-математика пəндерін тереңдете оқытатын №178 лицей түлегі, «Алтын белгі» үміткері Айғаным Əбдіжаппар Ұлттық тестілеу орталығы т��ратқан ақпарат бойынша ең жоғары көрсеткіш – 125 балды иеленді. Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

2012 жылдың 1 желтоқсанында – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күніне орай ашылған лицейдің директоры, «Құрмет» орденінің иегері Əбдімəжит Өтеш: «Биылғы оқу жылында осы білім ұясын бітірген 109 түлектің ішінде 22 халықаралық ғылыми жобалар жарыстарының, халықаралық конкурстардың қатысушылары мен жеңімпаздары, 21 «Алтын белгі» иегері, 15 ерекше үлгідегі аттестат иегерлері өздеріне артқан сенімді ақтай білді. Мектептің ҰБТ қорытындысы бойынша орта балл 105,8 болды», – деді. Тест тапсырушылардың

арасында алғашқы болып «Алтын белгісін» ең жоғары баллмен аяқтаған А.Əбдіжаппарды құттықтап, бірнеше сауал қойдық. – ҰБТ сұрақтары қиын болды ма? – Əртүрлі, күрделі де, қарапайым да сұрақтар болды. – Таңдаған пəнің? – География – Қай пəнге көп уақыт кетті? – Математикаға – Болашақта кім болғың келеді? – Қаржы саласының маманы болсам деймін. – Шетелге оқуға барасың ба?

– Жоқ. Қазақстан университеттерінде-ақ білім алғым келеді. – 125 балл алғаныңа таңғалдың ба? – Қалай десем екен... Мен өзіме өзім сенімді болдым. Өйткені, алдын ала өткен сынақтарда жоғары көрсеткішке қол жеткізіп жүргенмін. – Білім алған мектебіңе риза шығарсың? – Иə, біздің лицей физикаматематика пəндерін тереңдете оқытады ғой. Осында оқимын деген үміткерлер өте көп. АЛМАТЫ.


2

www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

ЕАЭО – ЖАҺАНДЫҚ

Оқиғаға орайлас ой

Əлеуетімізді арттыруєа деген мїмкіндік кґзі Нұрлан ЖАЗЫЛБЕКОВ, Парламент Мəжілісінің депутаты.

Еуразиялық экономикалық одақтың құрылуы, оған қатысушы елдердің барлығына, əсіресе, экономикалық жағынан тиімді. Одақ аз ғана уақыттың ішінде дүниеге келе қалған жоқ. Əріге назар салатын болсақ, оның бастауында Президентіміздің осыдан жиырма жыл бұрын М.В.Ломоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінде Еуразиялық одақ құру туралы бастамасы тұр. Бүгінде сол бастаманы жүзеге асыру қолға алынды деп айтуымызға болады. Еуразиялық экономикалық одақ елімізге, еліміздің халқына не береді дегенге келсек, бұл жерде біз ұтылмақ емеспіз. Осы Одаққа мүше болар алдында

Қазақстан Ресей жəне Беларусь елдерімен Кеден одағында жəне Біртұтас экономикалық кеңістікте бірлесе жұмыс істеді. Уақыт интегра циялық байла ныстардың берері мол екенін көрсетті. Мəсе лен, Кеден одағына қатысушы Қазақстан, Ресей жəне Беларусь елдерінің эконо микадағы жиынтық көлемі 2,2 триллион долларды құрайды екен. Осы арқылы біз өзіміздің əлеуетімізді көрсете аламыз. Біз əлеуетімізді қалай көрсетеміз? Ол үшін тауарларымыз, өндіретін өнімдеріміз бəсе келестікке қабілетті жəне сұранысқа ие болуы керек. Бүгінде осыған нақты жұмыстар қолға алынып жатыр. Екінші жағынан, Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартты еліміздің Парламенті ратификациялауы қажет.

Ашыќ ќаєидаттарєа негізделген Лəйлə МҰЗАПАРОВА,

Қазақстан Президенті жанындағы Стратегиялық зерттеулер институты директорының бірінші орынбасары.

Мен 29 мамыр күні Астана қаласында Еура зиялық эконо микалық одақ құру туралы келісімге қол қойылуының тарихи маңыздылығы туралы ой білдірген көптеген замандастарымыздың пікірлерімен келісе отырып, ЕАЭО-ның Еуропалық одақ немесе НАФТА секілді басқа да аймақтық жобалар қатарындағы ірі құрылым болуына барлық мүмкіндіктері бар екендігін атап өткім келеді. Сонымен қатар, Еуразиялық экономикалық одақ өзінің дамуы жəне интеграциялық тереңдеуі барысында жəне өз құрамына басқа мүше-мемлекеттерді тарту арқылы ұлғаюы негізінде өте ауқымды жаһандық жоба бола отырып, əлемдік экономикалық жəне саяси үрдістерге ықпал етуі, тіпті, жаһандық архитектураны өзгертуге қауқарлы болуы мүмкін. Біздің мұндай болжамдарымыз тек Еуразия аумағында орналасқан өте ауқымды табиғи жəне адами ресурстарға ғана негізделіп қоймай, сонымен қатар, оның айрықша географиялық орналасуына, яғни аймақтық жəне жаһандық деңгейдегі көліктіклогистикалық бағыттарды қалыптастыру əлеуетіне жəне Еуропа мен Азия арасындағы ірі сауда ағымын жинақтау мүмкіндігіне де негізделіп отыр.

Əрине, Еуразиялық экономикалық одақтың жаһандық болашағына бірігіп отырған мемлекеттердің басшыларына тəн сындарлы прагматизм, өзіне деген сенімділік жəне ба тыл дық арқау болады. Тіпті, біздің елдер басшыларының бұл əрекетін Еуразия кеңістігіндегі экономикалық интеграцияны ашық сынап отырған Батысқа берген батыл жауабы ретінде қарастыруға болады. Ал бұл əрекеттің барлығы да Еуразиялық экономикалық одақтың барлық мемлекеттер үшін толық ашықтығы жəне бірқатар елдермен еркін сауда жасасу туралы келісімдер дайындау жағ дайында орын алып отыр. Бүгінгі таңда мұндай үлгідегі келісімдер жасау жөнінде қырықтан астам ұсыныс түсіпті. Оның ішінде Еуропа еркін сауда қауымдастығы (Исландия, Лихтенштейн, Норвегия, Швейцария) жəне Вьетнам, Израиль, Үндістан, Чили, Перу секілді елдер бар. Еуразиялық экономикалық одақ ашық қағидаттарға негізделген. Ол интеграцияның ұлғаюына дай ын, бірақ Грекия мен ЕО мыса лына жүгінсек, болашақ жаңа мүше-мемлекеттердің даму деңгейіндегі ерекшеліктерді есепке алған дұрыс. Кез келген жағдайда да жаңа мүше-елдер ортақ ережелер мен стандарттарды іс жүзінде сақтауға қатысты міндеткерліктерді өз мойындарына алуға дайын болулары керек. АЛМАТЫ.

Кеѕ ґріс Бейімбет ТІЛЕПҚАЛИЕВ,

«Сұлтанмұрат» шаруа қожалығының жетекшісі.

Белгілі бір елдегі азаматтардың əл-ауқаты мен өмір сапасы сол мемлекет экономикасының деңгейі жəне мүмкіндігі арқылы анықталады. Бұл дəлелдеуді қажет ет пейтін аксиома. Экономи касы əлсіз, артта қалған ел тұрғындарының тұрмыстық жай-күйі де нашар болатыны мəлім. «Елде болса, ерінге тиеді» демей ме дана халқымыз. 29 мамырда қол қойылған Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы Шарттың түпкі мəні мен мағынасы осын дай халықтық қағида мен түсініктен алысқа кетпейді деп ойлаймын. Сондықтан экономикалық мүмкіндікті көтеру арқылы халықтың əл-ауқатын, тұрмыс жағдайын өркендетуге жол ашу кез келген мемлекет басшыларының басты парызы болып қала бермек. Міне, осындай ізгі мақсатты көздеген маңызды тарихи шараны кешегі күні Беларусь, Ресей жəне Қазақстан басшылары жүзеге асырды. Əрине, қай елде болмасын,

ырыс пен игілік көздері бір демде орныға қалмайтыны табиғи жайт. Бұған, біріншіден, қажетті алғышарттар мен қозғаушы күштер керек. Соның ең бастыларының бірі – елдерде шағын жəне орта кəсіпкерлікті дамытуға қолайлы жағдайдың жасалуы. Интеграциялық одақ, міне, осындай ортаның қалыптасуына, сөйтіп, өз кезегінде, еңбек ресурстары нарығының бірігуіне септігін тигізбек. Əрі осы арқылы жаңа жұмыс орындарының көбеюіне кең жол ашылмақ. Бұл мəселелер елдердің экономикалық мүмкіндіктерін көтерудің басты бір бағыты демекпін. Түйіп айтқанда, Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен іске асқан Еуразиялық экономикалық одақтың құрылуы елдердің қарапайым тұрғындары мен ауылдардағы тауар өндірушілерге жаңа мүмкіндіктер тудыратынына менің де сенімім мол. Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданы, Алғабас ауылы.

Ел ўтатын ќадам Еуразиялық экономикалық одақ – жаһандану үдерісінде əлеуметтікэкономикалық əлеуеті басым елдердің аранына түсіп, алқымына жұтылып кетпеу үшін жасалып отырған тарихи шара. Келіссек те, келіспесек те жаһандану – күллі əлемді шарпып өтіп, əр мемлекетке өзіндік əсерін тигізетін, бастамашы елдерді биіктетіп, əлжуаз қоғамды сіңіріп алатын құбылыс. Біз бастамашы елдің бірі болуға талпыныс жасап отырмыз. Осынау ғалами үдеріске тайсалмай қадам жасап отырған тұста Қазақстан Қаржыгерлер қауымдастығы кеңесінің төрағасы, экономист Серік АХАНОВПЕН ой бөліскен едік.

– Серік Ахметжанұлы, қазіргі таңда қызу талқыланып отырған əлемдік тақырыптың бірі – Еуразиялық экономикалық одақ мəселесі. Бұл қадамның талабы мен талпынысы, күнгейі мен көлеңкелі тұсы турасында айтып берсеңіз. – Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаев осыдан 20 жыл бұрын Еуразиялық экономикалық одақ құру идеясын алғаш рет ұсынған болатын. Ол Беларусьтің, Қазақстанның жəне Ресейдің «өзара экономикалық жақындасуы» қажеттігіне негізделген-ді. 2014 жылы 29 мамырда Астанада жаңа тарихи интеграциялық бірігу шартына қол қойылды. Əлемдік қаржы-экономикалық дағдарыс мемлекетаралық экономикалық-қаржы байланыстарының өзара іс-қимылы негізінде түрлі елдер экономикасының өңірлерге бөлінуі үдерісін жеделдетті. Еура зиялық экономикалық одақ еріктілік пен тең құқылық, өзара тиімділік жəне прагматикалық мүд делерді есепке алу қағидатына негізделеді. Ең бас тысы – мұнда тəуелсіздіктің шектеусіз басымдығы мен интеграциялық үдеріске қатысушы мемлекеттердің саяси егемендігі сақталады. Бұл жерде əңгіме Кеңес Одағының мифтік қайтып оралмайтыны туралы болып отыр. Бұл үшін көне институттық база жоқ, оның үстіне ұлттық мемлекеттілік қалыптасты. Меншіктің жаңа жүйесі құрылып, қоғамның өзге əлеуметтік құрылымы жасалды. Еуразиялық экономикалық одақтың негізіне экономикалық прагматизм, кеңінен мəлім формула – «əуелі – экономика, сонан соң саясат», эволюция жəне ашықтық формуласы алынған. Еуразиялық экономикалық одақтың басты міндеті оның Еуроодақ

пен Азия-Тынық мұхит өңірі арасындағы əлемнің түйінді экономикалық макроөңірлерінің бірі болуға тиіс екендігінде болып отыр. Оған қатысушылар əлемнің ең дамыған елдерінің қатарына кіруге тиіс. Еуразиялық экономикалық интеграция халықтың тұрмыс деңгейінің өсуіне, қатысушы елдер шаруашылығының өнімділігі мен бəсекеге қабілеттілігіне тікелей ықпал етуге тиіс. Негізгі басымдықтарға ең алды мен экономикалық өсудің бірлескен нүктесін айқындау, атап айтқанда, банктердің шағын жəне орта бизнесті дамытуды қаржыландыруы жатады. Еуразиялық экономикалық одақ шеңберінде тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің, капитал мен жұмыс күші қозғалысының еркіндігі қамтамасыз етіледі, экономика салаларында үйлестірілген, келісілген немесе бірыңғай саясат жүргізіледі. Мұның мəнісі – мүше мемлекеттер заңдарын қаржы секторларында құқықтық реттеудің сəйкестендірілген тетіктерін белгілеуге бағытталған кезең-кезеңмен жуықтату деген сөз. Қаржы секторы үшін мүше мемлекеттердің нақты жəне қаржы секторларының теңдестірілген, сондай-ақ, тұрақты дамуына қол жеткізуге бағытталған келісілген макроэкономикалық саясатын жүргізудің зор маңызы бар. – Қаржы саясатына қатысты өзара келісім мен жоспарлар реті толық қамтылған ба? – Əрине, Еуразиялық экономикалық одақ шеңберінде қаржы нарықтарын келісілген реттеу көзделді. 2020 жылға қарай ортақ қаржы нарығын жасау жəне мүше мемлекеттердің қар жы нарықтарына өзара тең дəрежеде қол жеткізуді қамтамасыз ету жоспарланып отыр.

Көрсетілетін қаржы қызметтерін тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға кепілдік беріледі. Мүше мемлекеттердің бірінің уəкілетті органдары берген лицензияларды басқа бір мүше мемлекеттердің аумақтарындағы банк, сақтандыру жəне қор нарықтарында өзара тану үшін жағдай айқындалды. Үш елдің реттеушілері арасындағы ынтымақтастықтың негізгі тетіктері ақпарат алмасуды жəне келісілген іс-шаралар жүргізуді, банк жəне сақтандыру секторларын, бағалы қағаздар нарығындағы қызметті реттеу мəселелері бойынша ұсыныстар əзірлеп, өзара ақыл-кеңестер беруді көздейді. Қазіргі уақытта Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес жəне Еуразиялық экономикалық комиссия, Еуразиялық Даму банкі жəне Еуразиялық Іскерлік кеңес жұмыс істейді. ҚР Ұлттық банкі мен РФ Орталық банкі арасында өзара іс-қимыл жолға қойылды. – Қаржы туралы сөз қозғалса, тікелей Тəуелсіздікке барып тірелетіні анық. Аталмыш экономикалық одақ жағдайында теңгенің тағдыры қалай болады? – Теңгенің дербестігі мен Ұлттық банктің тəуелсіздігі елдің егемендігіне байланысты. Ұлттан тыс тұрған реттеуші, яғни үш ел үшін банк құру 2025 жылға ысырылады. Мұндай ұлттан тыс тұрған орган құру – өте күрделі үдеріс. Сондықтан бұл дұрыс шешім, мұны ЕО-ның тəжірибесі де дəлелдейді, бұл ұзақ уақытты талап етеді. Мысалы, Еуроодақта бірыңғай Еуропалық орталық банк бар, ол еуро шығарады, оның қозғалысын реттейді, бірақ қаржы ұйымдарының өзін реттемейді. Еуразиялық экономикалық одаққа қатысушы елдер əуелі ақша-несие саясатын келісіп алу керек, содан соң инвестициялық, əрі қарай қазыналық саясатты келісуі қажет. Бұл – ең бастысы, ең ауыры – мұның өзі пруденциялық реттеу саясатын келісу жəне қаржы нарығына қатысушылардың қызметін қадағалау. Олардың халықаралық стандарттарға сəйкес жүзеге асырылуы маңызды. Теңге жеткілікті дəрежеде күшті жəне тұрақты валюта, ол экономиканың дамуы кезеңдерін көрсетеді жəне жалпы алғанда қолма-қол ақша айналымына жəне біздің экономикалық дамуымызға қызмет көрсетеді. Сондықтан

Еуразиялық экономикалық одаққа қатысушы мемлекеттердің ұлттық валюталарының өзара сыртқы сауда жəне инвестициялық операцияларындағы рөлін арттырудың ерекше маңызы бар. Бұл үшін ұлттық валюталардың өзара айырбасталымдығын қамтамасыз ету қажет. Əрбір мүше мемлекеттің аумақ тарында бəсекені қорғау жəне дамыту мақсатында қаржы нары ғындағы экономикалық шоғыр лануды тиімді бақылау қамтамасыз етілетін болады. Елдің қаржы органдары əлемдік экономика мен əлемдік қаржы жүйесіне етене интеграцияланған. Олар көп жылдардан бері бəсекелесуге қабілеттіліктің артуын ынталандыратын халықаралық стандарттар бойынша жұмыс жасайды жəне шетелдік қаржы институттарымен шиеленіскен бəсекелік күреске түсіп отыр. Күрестің шиеленісе түскенін елімізде 38 банктің бар екені, олардың 17-сі шетелдің қатысуымен жұмыс істейтіні, 14-і əлемнің аса ірі банктерінің еншілес банктері екені дəлел дейді. Сондықтан қаржы ұйымдарында қазір ең басты мəселе – біздің банктеріміздің, сақтан дыру жəне инвестициялық компания ларымыздың бəсекелесуге қабілеттілігі деңгейін күрт көтеру. Бəсеке деңгейіне көрсетілетін қаржы қызметтерінің сапасы мен саны тұрғысынан талдау жасауға болады. Бұл – бірінші көрсеткіш. Бірақ бұл іргелі көрсеткіш, əрине, қаржы ұйымдарының қуаты, олардың активтері, капиталы əрі көлемі. Дүниежүзілік банк 148 елде зерттеу жүргізді. Қаржы секторының дамуы деңгейі бойынша еліміз 148-ші орында тұр. Бəсекелесуге қабілеттілік тұрғысынан зерттелген 60 елдің ішінде Қазақстан 49-шы орында. Салыстырмалы талдау Қазақстанның банк активтері бойынша еуразиялық қаржы кеңісті гіндегі үлесі 5,3 пайызды құрайды, Ресейдің үлесі – 92 пайыз, Беларусьтің үлесі – 3 пайыз. Егер орта деңгейдегі банктің мөлшерін алатын болсақ, онда бізде активтердің орташа мөлшері шамамен 11 млрд. АҚШ доллары, ал Ресейде 67 млрд. долларға жуық. Егер ең үлкен банктің капиталын алатын болсақ, онда бізде шамамен 16 млрд. доллардан, Ресейде 550 млрд. доллардан асады. Сондықтан шетелдік қаржы ұйымдарымен тең дəрежеде бəсекелесу үшін біздің банк, сақтандыру, инвестициялық капиталымыздың шоғырлануын күрт көбейтуіміз қажет екені туралы мəселе туындайды.

– Осындай күрделі тоғысулар тұрғысында мысал етерлік əлемдік тəжірибе бар ма, болса одан қандай сабақ алуға болады? – Шетелдік тəжірибе көрсетіп отырғанындай, түрлі ауқымдағы қаржы ұйымдары да бəсекеге түседі, мұндағы ең басты нəрсе – көрсетілетін қаржы қызметтерінің сапасы. Ал мұның өзі менеджменттің, мамандар білімінің, олардың даярлығының сапасына байланысты. Көптеген жылдар бойына банктер біздің экономикамызды халықтың жəне кəсіпорындардың депозиттері есебінен несиелен діріп келді, ал экономика қажеттіліктерінің қалған 50 пайы зын сыртқы қарыз алысу есебінен жапты. Бірақ əлемдік экономикалық дағдарыс жылдары сыртқы кредиттердің мүмкіндігі күрт қысқарды, өйткені, олар өте қымбат. Осыған байланысты халық жəне кəсіпорындар депозиттерінің өсуін ынталандыру маңызды. Елбасы Н.Назарбаев шағын жəне орта бизнесті қолдауға, индустрияландыруға жəне инфра құрылымды дамытуға 1 триллион теңге бөлу туралы шешім қабылдады. Мұның банктерді қорландыру үшін жəне олардың еліміздің экономикалық өсуіндегі рөлін арттыру үшін зор қағидаттық маңызы бар. Мысалы, халықтың жинақ ақшасын сақтау мəдениетін арттыруға болады. Бұл бізде төмен, бағамдау бойынша 13 пайыз шамасында. Салыстыру үшін айтсақ, Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде 40 пайызға жуық. Қазақстан ДСҰ-ға кіреді. Бірыңғай қаржы нарығының құрылуына орай Қазақстанға шетелдік банктің қатысуымен 17 банктің еншілестері емес, олардың филиалдары келуі мүмкін. Ал олармен бəсекелесу өте қиын, өйткені, оларда еншілес банктердің жеткілікті дəрежеде көп активтері бар. Сондықтан шетелдік банктердің филиалдарын реттеу қазақстандық банктерді реттеу сияқты болуға тиіс. Заманауи жағдайда отандық банктердің, сақтандыру жəне инвестициялық компаниялардың бəсекелесуге қабілеттілігін күрт арттыру, олардың отандық экономиканы лайықты дəрежеде несиелендіре алуы үшін оларды өте қуатты əрі күшті етуіміз керек. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Қанат ЕСКЕНДІР, «Егемен Қазақстан». АЛМАТЫ.

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ: БƏСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІҢ ЖАҢА БИІКТЕРІНЕ! ИНТЕГРАЦИЯНЫҢ ҚОЛ ЖЕТКІЗІЛГЕН НƏТИЖЕЛЕРІ – ОТАНДЫҚ БИЗНЕСТІ ДАМЫТУ ҮШІН ЖАҒДАЙЛАРДЫ ЖАҚСАРТУ (КО ҚЫЗМЕТІ ҮЛГІСІНДЕ) КЕДЕНДІК ƏКІМШІЛЕНДІРУ ЖƏНЕ САЛЫҚ САЛУ КО-ның ішкі шекараларында тауарлар қозғалысын оңайлату, бақылаудың барлық түрлерін жою (шекарадан басқа)

Шекарадағы транзакциялық жəне уақыт олқылықтарын төмендету Бизнесті дамыту үшін қажетті айтарлықтай айналым қаржыларын босату Өзара саудадағы елеулі босаңдықтар

РФ мен БР-дан импортталған тауарлар бойынша импорттық ҚҚС пен акциздер төлеуді 50 күнге дейін кейіндету Негізгі форма үшін алынатын 50 еуро мөлшеріндегі жүктік кеден декларациялары мен кедендік алымдарды жəне əрбір қосымша парақ үшін алынатын 20 еуроны жою

ТЕХНИКАЛЫҚ РЕТТЕУ, ҚАУІПСІЗДІКТІҢ САНИТАРЛЫҚ, МАЛДƏРІГЕРЛІК ЖƏНЕ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ШАРАЛАРЫН ҚОЛДАНУ

Өнімдердің КО-ға мүше-мемлекеттер аумағында бірегей талаптар мен тең жағдайлардағы қозғалысы

КО елдері өнімдерінің əлемдік бəсекеге қабілеттілігін арттыру

Біртұтас кеден аумағында жаңа өндірістерді дамыту, бірін-бірі толықтыратын кəсіпорындар кооперациясы жəне тік интеграцияланған корпорациялар құру

ТІКЕЛЕЙ ШЕТЕЛДІК ИНВЕСТИЦИЯЛАР АҒЫНЫН ҰЛҒАЙТУДЫ ЫНТАЛАНДЫРУ ЖƏНЕ БІРЛЕСКЕН КƏСІПОРЫНДАР АШУ

Қазақстан аумағында ашылған бірлескен кəсіпорындар «АгромашХолдинг» АҚ базасында «Есіл» комбайндарының қазақстандық-беларустік өндірісі

Қостанай Көкшетау

«СемАЗ» АҚ базасында «Беларусь» тракторларының қазақстандық-беларустік өндірісі

Семей

«КАМАЗ-Инжиниринг» АҚ қазақстандықресейлік жобасы (жүк автомобильдерін шығару)

КО-ға қатысу ҮИИДМБ шеңберінде экономиканың шикізаттық емес секторын дамытуды ынталандырады Көлемі бойынша үлкен ішкі рынок шетел инвесторлары үшін тартымдылықты арттырады Өткізу рыногын

10 есе ұлғайту өндіріс көлемінің өсуіне жағдай жасайды

ИНФРАҚҰРЫЛЫМҒА ҚОЛЖЕТІМДІЛІКТІ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ

Теңіз порттарына шығу

Ресейлік көлік инфрақұрылымына қолжетімділік

Көлік шығындарын қысқарту (еуропалық рыноктарға астық пен ұн, өзге де дайын жəне шикізат тауарларын экспорттаушылар пайдасын сезінді)

Еуразиялық интеграция институты дайындаған


3

www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

МАҢЫЗДЫ БІРЛЕСТІК Еуразиялыќ одаќ – келешегі зор ќўрылым Адамзат қоғамы алға дамыған сайын жаңа мүмкіндіктер пайда болады. Мемлекеттердің алдына жаңа міндеттер қойылады. Ғарыштық қарқын алған жаһандық даму барлық елдердің де стратегиялық жоспарларына үнемі өзгерістер енгізуді қажет етеді. Жаңа заманға бейімделе білген мемлекет қана экономикалық даму деңгейінің тұрақтылығын ұстап тұра алады. Жексенбай ДҮЙСЕБАЕВ,

Парламент Мəжілісінің депутаты, «Нұр Отан» партиясы фракциясының мүшесі, экономика ғылымдарының кандидаты.

Еуразиялық одақ құру, еуразиялық интеграциялық байланыстар орнату туралы Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев бұдан жиырма жыл бұрын М.В.Ломоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінде айтқан болатын. Бірақ та ол кезде бұл бастаманы іске асыруға қоғам да дайын болмады, егемендігін жаңадан алып жатқан тəуелсіз мемлекеттер де өздерінің ішкі мəселелеріне көбірек мəн беріп кетті. Енді жаңа ғасырдың екінші онжылдығында Еуразиялық экономикалық одақ мəселесі өзінің дұрыс жүйесін тауып, оны іске асыру жолында 2011 жылдан бастап нақты жұмыстар жүргізіле бастады. Еуразиялық экономикалық қауымдастық құрылды. 2011 жылы Қазақстан, Ресей жəне Беларусь – үш ел арасында құрылған Кеден одағы жұмыс істеп келе жатыр. Кеден одағының тиімділігін уақыт көрсетіп отыр. Енді Еуразиялық одаққа көшу жағдайы қарастырылып отыр. Өйткені, бүгінгі таңда əлемде осындай 300-ге жуық ұйым жұмыс істеп жатыр. Қазақстан Президенті Еуразиялық экономикалық одақ аясындағы біздің əріптестерге 2050 жылға қарай əлемнің 300 бірлестігінің ішінде ең мықты интеграциялық ұйымдардың үштігіне ену мақсатын алға қою қажеттігін ұсынды. Жаһандық экономиканың өзі нақты бəсекеге бағытталған. Ал бəсекелестік өнімнің сапасы мен халыққа тиімділігінің артуына, оның өзіндік құнының

арзандауына, сол арқылы тұтынушыларға қолжетімді бағамен жетуіне алып келеді. Ал осыған қалай қол жеткі зуге болады? Мысалы, біз дің би дайы мызды əлемдік саудаға шығару үшін ең бірінші инфра құ рылым қажет. Яғни, Азия елдеріне жəне əлемнің басқа да елдеріне астығымызды сату үшін транзиттік тасымалдау мəселесін шешіп алғанымыз жөн. Теміржолдың транзиттік бағыттарын пайдаланамыз, сондай-ақ, теңіздерге шығу үшін порттар жəне басқа да құрылымдар керек. Соның барлығын есептей келсек, тауардың бағасы шарықтап шыға келеді. Өйткені, транзиттік тасымалдауды жолға қойып алған елдердің осы мəселемен айналысатын ұжымдары бар, олардың ішкі тəртібі, өз көзқарасы бар, өздерінің тауарларына жасалатын жеңілдіктері қарастырылған. Ал біз үшінші тарап ел болып оған кіру үшін өте қомақты деңгейде қаражат салуымыз керек. Ол тауардың өзіндік құнын бірнеше есеге шарықтатып жіберетіні белгілі. Басқа шығындарды есептемегеннің өзінде осы тасымалдың өзі көп қаражатты талап етеді. Осы орайда, Еуразиялық

одақтың тиімділігі зор. Мысалы, еліміздің тұрғындары 17 млн. болса, енді тұтынушыға айналып отырған үш елдің халқын қосқанда, 170 млн. болады. Сондықтан біздің кəсіпкерлердің өз өнімдерін нарыққа шығару көлемі арта түседі. Тауар өндіру көлемі артатыны анық. Ол – табыс көзі жəне жаңа жұмыс орындары ашылады деген сөз. Соның нəтижесінде көптеген əлеуметтікэкономикалық мəселелер жақсара түсетіні белгілі. Қазір Кеден одағының өзінде тауарларымыз бірнеше есеге өсіп отыр. Бұл бірінші меже ғана. Ол əрмен қарай өсе беретіні сөзсіз. Ал өнімнің артқаны біздің экономикамыздың тұрақтылығы, халықтың жағдайы жақсарып, еліміздің əлеуеті нығая түседі деген сөз. Егемендік алған кезімізден бері қарай бізге Ресейдің теміржолын пайдалану қымбатқа түсетін-ді. Қазір шекара ашылғаннан кейін, екі ел арасындағы кеденге қатысты көптеген мəселелер шешімін тапты. Əлі де қалған кедендік рəсімдеу процесіндегі шаралар түрі азая тын болады. Бүгінгі таңда əр адам үшін, əрбір мемлекет үшін уақыт қымбат! Бұрын Қазақстанның, Ресейдің жəне Беларусьтің тауар өндірушілері өз өнімдерін кеден арқылы өткізу үшін қаншама уақыттарын ысырап қылатын. Қазір соның бəрі азайды. Қандай жол ашылып отыр ғанын осының өзінен де түсінуге болады. Еуразиялық одақтың тиімділігін көрсететін тағы басқа да факторлар көп. Бізде үш ел арасында құрылған Кеден одағына əлемнің бірқатар елдері қызығушылық танытуда. Мысалы, одаққа алыс шетелдердің де қызығушылығы артуда. Олардың қатарында Түркия, Вьетнам, Үндістан жəне басқа елдер бар. Біздің қоғамның, халқымыздың «бұрынғы Кеңес өкіметі қайта құрылып кетпей ме?» деген күмəні болды. Бұл одақтардан сескенетін ештеңе жоқ. Тек қана экономика жəне өндіріс

мəселелері алынған. Бұған саяси, денсаулық сақтау, білім беру мəселелері кірмейді. Сондай-ақ, адамдарда «Кеден одағына үш ел қосылды, тағы басқа елдер осы одаққа кірсе, соның бəріне Ресей үстемдігін жүргізіп кетпей ме?» деген жəне бір күмəн болды. Ал жасалған келісім бойынша «бір ел – бір дауыс». Оның басымшылығы немесе халқының көптігі əсер етпейді. Мысалы, үш ел – үш дауыс. Соның біреуі қарсы шықса, ол мəселе өтпейді, шешім қабылданбайды. Сондықтан бұл мəселе де шешімін тауып отыр. Сонымен қатар, «Ресей мен Беларусь тауарлары біздің нарықты басып кетпей ме?» деген күмəн болды. Қазіргі қалыптасқан жағдайда қай елдің болмасын кəсіпкерлерінің жəне тау ар өндірушілерінің сыртқы нарыққа шығуына тиімді жол ашып отырған одақтың бірі болып отырғанына көз жеткізіп отырмыз. Бұл дегеніңіз одаққа кірген қай ел үшін де, жаһандық дамудағы өз экономикасын өркендетудің ең бір тиімді бағыты болатыны анық. Сонымен, күмəнді болып көрінген үш мəселенің де біздің елге алып келетін қиыншылығы, кедергісі болмауы тиіс екендігі осыдан-ақ байқалады. Басты мақсат – Еуразиялық одаққа кірген елдердің экономикасын дамыту, халқының жағдайын жақсарту. 2012 жылғы 14 желтоқсандағы «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан На зарбаев: «Біз Кеден одағын жəне Біртұтас экономикалық кеңістікті нығайтатын боламыз. Біздің таяудағы мақсатымыз – Еуразиялық экономикалық одақ құру. Осыған орай біз мəселелердің консенсус арқылы шешілетінін нақты мəлімдейміз. Саяси егемендікке қысым көрсетілмейді», деп нақты айтты. Экономиканың қарқын алған бағыты, өсуі тұтынушылар нарығының көлеміне байланыс ты. Егер нарық көлемінің дең гейі

«Ќазфосфат» ќимылы

ќазіргі ыќпалдастыќ талабына толыќ сай келеді Мұқаш ЕСКЕНДІРОВ,

«Қазфосфат» ЖШС бас директоры, Жамбыл облыстық мəслихатының депутаты.

«Қазфосфат» – еліміздің аумағында фосфат өндіріп, оны өңдеп, тұтынушыларға темір жол көлігі арқылы жеткізіп беретін бірегей компанияның бірі. Бүгінде мұнда минералды тыңайтқыш, сары фосфор, химия өнімдерінің 20 түрі өндіріледі. Біздің компанияның өнімі экспортқа бағдарланған, 94 пайызы шетелдерге өткеріледі. Əзірге негізгі табыстың 60 пайызы сары фосфор сатудан түсуде. Қазір өніміміз Еуроодақ, ТМД, Қытай, Жапония, Иран, Ауғанстан жəне Үндістанға жіберілуде. Яғни, Жамбыл жері еліміздегі химия саласының алыбы атанып, көш бастайтыны анық. «Қазфосфат» ЖШС соңғы бес жылда Еуроодақ нарығындағы өзінің бəсекелестерін толық ығыстырды деуге болады. Бəсекеге барынша қабілетті өнім өндіру біздің нарықтағы көкжиегімізді кеңейте түсуде. Компанияда өткен жылдың қорытындысында 56,3 миллиард теңгенің өнімі өндірілді. Биыл бұл көрсеткішті 61,9 миллиард теңгеге жеткізу көзделуде. Кəсіпорынның үстіміздегі жылдың төрт айының жұмыс қорытындысы да қуантарлық. Осы мерзімде 19 957 миллион теңгенің өнімі өндірілді. Серіктестік тек 2013 жылы ғана бюджетке салыққа жəне бюджеттен тыс төлемдерге 5 339 миллион теңге, ал, үстіміздегі жылдың төрт айында 1 497 миллион теңге аударды. Нарық талабы – қатал. Сондықтан да біз өзімізде өндірілетін өнімнің сапасын тұрақты жақсартып, бəсекеге қабілеттілігіне

ерекше көңіл бөлеміз. Осы мақсатта 240 бизнес үдерістер талдап, жасалып, бекітілді, ЕRP жəне SAP жүйелері енгізілді. Шығарылатын өнімнің сапасын жəне бəсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында компанияның барлық кəсіпорындарында жеткізілген шикізат пен өткерілетін дайын өнімнің сапасына бақылау жасайтын арнайы қызмет бар. Барлық өнім міндетті түрде Қазақстан Республикасы мемлекеттік стандарттарына сəйкес бақылаудан өткізіледі. Өндірістегі ескі жабдықтарды жаңасымен алмастыру, жаңа технологияны енгізу тұрақты жүргізілуде. Бұл шаруа барлық өндірістік цехтарда табысты жүзеге асырылуда. Əлемдік қаржы дағдарысына қарамастан біз 2008-2013 жылдары өз кəсіпорындарымызда 9 инвестициялық жобаны жүзеге асырудамыз. Мұның өзі энергия үнемдеуге, өндіріс қалдықтарын кəдеге асыруға жəне жаңа цехтар мен технологиялық желілердің құрылысын салуға мүмкіндік беруде. Осы мерзімде 9 жоба толық жүзеге асырылды. Кейінгі жылдары біздің компания қаржылық-экономикалық көрсеткіштерді жақсартумен қатар кəсіпорындарға экология, өндіріс қауіпсіздігі бағдарламаларын енгізуде де елеулі шаруаларды қолға алуда. Конденсациялық суды тазарту жүйесін енгізу айналым суын салқындату деңгейін жақсартты. Қалдықсыз технологиямен жұмыс істеу өз нəтижесін беруде. Мұның өзі кəсіпорын аумағында ұзақ уақыттан бері жиналып қалған қалдықтарды өңдеп, кəдеге жаратуға септігін тигізеді. Осындай игі шараларды қолға алу нəтижесінде фосфор қоймасында сақталған қалдық көлемі едəуір азайды. Сары фосфор өндіру

кезінде пайда болатын пеш газын кəдеге асыру осы мерзімде 6 миллион 847 мың текше метр табиғи газды немесе 108 миллион 302 мың теңгені үнемдеуге мүмкіндік берді. Таяуда Жаңа Жамбыл фосфор зауыты жəне минералды тыңайтқыш филиалдарында жылжымалы экологиялық зертханалар пайдалануға беріледі. «Қазфосфат» облыс аумағында кең көлемді қайырымдылық шаралар жүргізеді жəне демеушілік жасайды. Олардың арасында балалар үйі жəне интернаттары, спорттық шаралар мен спорттық клубтар бар. Серіктестік 2007-2012 жылдары осы мақсатқа 395 миллион теңге жұмсады. Бұл игілікті шара келешекте де жалғасын таба ды. Биыл біз «Əлеуметтік жауапкершілік» SА 8000:2001 халықаралық стандарт талаптарына сəйкес сертификатқа ие болдық. Мамандар – біздің алтын қорымыз. Кəсіпорында білікті мамандар даярлауға жəне олардың білік тіліктерін жетілдіруге

ерекше көңіл бөлінеді. Əрбір филиал да компьютерлік техника, өндірістік жабдықтардың макеттері, оқу құралдарымен жабдықталған оқу базасы бар. Бұған қоса, жұмысшыларымыз келісімшарт арқылы кəсіптік лицейлерде, оқу орталықтары жəне жоғары оқу орындарында оқиды. Келі сім шартқа сəйкес оқу ақысын кəсіпорын төлейді. Бұл мақсатқа жыл сайын 30-35 миллион теңге бөлінеді. Қазір компанияда 6011 адам жұмыс істейді. Өткен жылы орташа жалақы 10,3 пайызға өсіріліп, ол 88 мың теңгені құрады. Барлық жұмысшылар заңда ұжымдық келісімшартта қарастырылғандай емдік-алдын алу тағамымен, арнайы киіммен жəне жеке қорғаныш заттармен қамтамасыз етілген. Компанияда бір жұмысшыны ұстауға жылына 1 203 965 теңге жұмсалады. Жұмысшыларымыздың балалары кəсіпорын есебінен «Жұлдыз» сауықтыру лагерінде жəне жыл он екі ай «Көктал» емдеу-сауықтыру

неғұрлым ұлғая берсе, кедергілер келісімдер арқылы шешілген болса, кəсіпорындарға, кəсіпкерлерге өз тауарларын шығаруға мүмкіндік жасалады жəне елдің экономикасы мейлінше тұрақты болады жəне дами береді. Экономиканың дамуы – қоғамның берік болуының негізі, халықтың жақсы жағдайда өмір сүруінің кепілі. Бұл – бір. Екіншіден, осы еуразиялық интеграция ішіндегі бəсекелестік біздің біраз мүмкіндіктерімізді ашады. Біздер бұл іске білімді жастарды тартуымыз керек. Ол үшін өз елімізде білім беру жəне ғылым саласын дамытуымыз қажет. Бəсекелестікке төтеп беруде өндірісті дамытуға, кəсіпкерлікті алға бастыруға, оны басқару үшін білімді жəне денсаулығы мықты азаматтар болуы тиіс. Үшіншіден, ішкі нарығымыздағы азық-түлік тауарларын өндіруді ұлғайта түсеміз. Өнімнің өзіндік құны тұрақты болып, халыққа тиімділігі арта түседі. Бəсекелестік неғұрлым көп болған сай ын соғұрлым тауардың өзіндік бағасы төмендеп, сапасы жақсарады. Өзімізбен өзіміз қалып, əлемдік бəсекелестікке шыдау – мүмкін емес. Нарық экономикасы жағдайында жаһандық байланысқа түспей отыра алмайсың. Ол бүгінгі таңда дəлелденіп отыр. Ал шекарасын жауып алып, өзіммен өзім өмір сүремін дейтін ел болса, ондай мемлекеттің болашағы жоқ. Сондықтан біздің Президенті міздің бастамасымен құрылып отырған Еуразиялық экономикалық одақ ке лешегі зор құрылым. Бұл – Елбасының көрегендік саясатының арқасында жасалып отырған ауқымды интеграциялық жоба. Осындай батыл қадамдардың нəтижесінде біздің еліміз одан сайын нығая түседі, экономикасының тұрақтылығы мен дамуы арта береді. Осы орайда, Астанада Қазақстан, Беларусь жəне Ресей президент терінің қатысуымен қол қойылған тарихи интеграциялық шарттың түпкі мəні – еліміздің серпінді дамуын жəне əлеуметтік-экономикалық тұрғыда жаңғыруын қамтамасыз ету мақсатында «мүмкіндік терезесін» айқара ашатын өте маңызды құжат болып табылады.

Оқиғаға орайлас ой

Интеграция мəні – мїддеде Сұлтан ƏКІМБЕКОВ,

Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Қоры жанындағы Əлемдік экономика жəне саясат институтының директоры.

Қазақстан үшін қазіргі таңда Еуразиялық экономикалық одаққа мүше болу мейлінше сəтті жетістік болып есептеледі. Мемлекет Кеден одағы аясында қоғам мен бизнес өкілдіктері тарапынан кездесетін көптеген мəселелерді осы қадамымен əдемі ыңғайластырып отыр. Бұл – кейінгі 3 жылда жиған тəжірибеміздің жемісі. Кедендік одақ ауқымындағы қатынастарымыз интеграцияның олқы соғып жатқан жерлері мен шешімі табылуы шарт мəселелердің ретін айқындап берді. Соның нəтижесінде Қазақстан көптеген түйткілдердің бетін ашып, мемлекет тəуелсіздігіне жанаспайтын тұстарды күн тəртібінен алып тастады. Атап айтқанда, Еуразиялық экономикалық одақтың бағдарламасына ортақ парламент, ортақ азаматтық, əскери-шекаралық секілді саяси маңызы бар баптар кіргізілген жоқ. Интеграцияның мəні мен маңызы болып саналатын экономика саласында қазақстандық келіссөз иелері өздерінің ұстанымдарын барынша бекемдегенін айтқым келеді. Келіссөздер өте тартысты өтсе де біздің мемлекетіміз

осыдан 3 жыл бұрынғы қалпымыздан да тиімді жағдайға қол жеткізіп отырмыз. Нақты шешімі табылмаған, əлі де бір пəтуаға келмеген мəселелер бұдан əрі де қозғала беретін болады. Сондықтан да Еуразиялық экономикалық одақ интеграциясы ұзақ жылдарға бағытталған тоқтаусыз үдеріс жəне еліміз өз мүддесі үшін барлық өзара келісімдер мен қатынасты өз ыңғайына икемді етіп жүргізе беретін болады. Бұл интеграцияда біздің мақсатымыз айқын. Теңіз порттарымен шектеспейтін, əрі құрлық кіндігінде орналасқан Қазақстан үшін көршілес елдермен экономикалық қатынасты күшейтіп, өз мүддесі жолында үлкен рынокқа шығатын елдермен тығыз байланыста болу керек. Бұл дегеніңіз бізді сыртқы əлеммен байланыстыратын үлкен мүмкіндік, экономикалық дəліз. Осы ретте Қазақстанның маңызды стратегиялық салаларының бірі – тасымалдау əлеуетін арттыру екендігін ескере отырып, келешекте Бүкілəлемдік сауда ұйымына қосылуға бағыт алған тұста Еуразиялық экономикалық одақ мəселесін оңтайлы шешу үлкен жетістік екенін салиқалы түсіністікпен қабылдауымыз керек. АЛМАТЫ.

АСТАНА. шипажайында денсаулықтарын түзейді. Бүгінде барлық филиалдарда тұрмыстық ғимарат, жуынатын, шешінетін жəне ас ішетін бөлмелер толық күрделі жөндеуден өткізілген. Компанияда шешімін күткен түйінді мəселелер де жоқ емес. Электр қуаты, табиғи газ жəне «Қазақстан темір жолы» қызметтері тарифтерінің тұрақты өсуі қолжетімді əрі бəсекеге қабілетті өнім өндіруге үлкен кедергі келтіруде. Жаңа Жамбыл фосфор зауыты жылына 120 мың тонна сары фосфор өндіре алады. Алайда, аталған өндіріс өнім өндіру үшін энергияны өте көп қажет етеді. Сары фосфордың бір тонна өнімінің өзіндік құнында электр қуатының бағасы 38 пайызды құрайды. Мəселен, 2009 жылы электр қуаты жəне оны тасымалдаудағы тариф – 35, 2010 жылы – 9,5, ал, 2014 жылы 2009 жылмен салыстырғанда 49,5 пайызға өсті. Тарифтің өсуі мұнымен тоқталып қалмайды. Табиғи газ тарифі де жыл сайын көтеріліп келеді. «Қазақстан темір жолы» АҚ тарифтері жыл сайын айтарлықтай өсіп жатқанына қарамастан, тасымалдаушы вагондар жаңартылып жатқан жоқ. Бұл бағыттағы тариф тек үстіміздегі жылы ғана 15 пайызға көтерілді. Осындай қиындықтарға қарамастан, біз өз ұстанымымызды нығайтып, тұрақты жаңа нарықтарды игеруге күш салудамыз. Қазақстанның ерекшелігіне қарай, теңізге тікелей шығатын мүмкіндік жоқтығынан өз өнімімізді əлемдік нарықтарға шығаруда елеулі кедергілерді бастан кешірудеміз. Үздіксіз ізденістің нəтижесінде 2012 жылы АҚШ-тың нарығына шығып, үлкен көлемдегі сары фосфорды өткердік. Үстіміздегі жылдан бастап компания тарихында алғаш рет Үндістанға фосфор жеткізуді қолға алдық. Келешекте Жапония жəне Латын Америкасы нарықтарын игеруді көздеудеміз.

Жамбыл облысы.

Екі елге ортаќ Екібастўз кґмірі Виктор ЩУКИН,

«Богатырь Көмір» ЖШС бас директоры.

Екібастұздағы «Богатырь Көмір» кө мір өн діретін алып компанияның басшылығы жəне жұмысшылар ұжы мы Елба сы Нұрсұл тан Назар баев тың елімізді дамуға, өркендеуге қарай бастайтын сындарлы саясатын əрқа шанда қолдайды. Сонымен қатар, мемлекеттер арасындағы ықпалдастықтың жаңа көкжиегі – Еуразиялық экономикалық одақ құру идеясының бастамашысы екендігі бізге жақсы белгілі. Интеграция арқылы өрлеу, даму жолы – бұл жаңа заман талабы. Яғни, еуразиялық бұл бастама тек экономикалық тұрғыдан ғана емес, сонымен бірге, жалпы осы Одақ құрамына қатысушылардың мəдени жəне рухани салаларындағы да ықпалдастық, ынтымақтастық беріктігін нығайтады. Ал өндіріс, жаңа технологиялар, инновациялық-индустриялық даму мəселесіне келсек, онда Еуразиялық экономикалық одақ құру мақсатында қазақстандық кəсіпорындар алдында дамудың жəне ынтымақтастықтың жаңа мүмкіншіліктері ашылады деген сөз. Оның ішінде мысалы, біздің көмір өндіретін «Богатырь Көмір» серіктестігін айтуға болады. Қазіргі уақытта еліміздегі Қазақ стан-Ресей бірлескен «Самұрық-Энерго» АҚ-пен «РУСАЛ» бірлескен компаниясы – «Богатырь Көмір» ЖШС ашық тəсілмен көмір өндіретін, серпінді түрде дамып келе жатқан компания. Еліміздегі көмірдің 40 пайыздан аса үлесі Екібастұздың көміріне тиесілі. Əлемге əйгілі Екібастұз көмірімен бүкіл қазақстандықтар мақтана алады.

Негізгі көмір өндіру жұмыстары серіктестіктің «Богатырь» жəне «Северный» кеніштерінің ашық алаңдарында жүргізілуде. Екі кеніштің жалпы, өнеркəсіптік қоры 3 млрд.-қа жуық тоннаны құрайды. Бүгінгі күндері «Богатырьдің» көмірімен еліміздің 14 электр стансалары жəне өнеркəсіптік кəсіпорындары, сонымен бірге, Ресейдің 6 электр стансасы жұмыс жасау да. Екібастұз МАЭС-1 жəне МАЭС-2, ақмолалық, алматылық, қарағандылық ЖЭО, Рефтинск, Троицк, Верхнетагиль, Серов МАЭС-тері «Богатырьдің» тұтынушылары болып табылады. Ал, болашақта еуразиялық ықпалдасу арқылы Қазақстан мен Ресей арасындағы өзара тиімді ынтымақтастықты нығайта отыра, өндірістің даму үрдісі – өндірілетін өнімнің тұтынушыларына таралуын кеңейтуге мүмкіндік беретіні сөзсіз. Бұл, əрине, кəсіпорын үшін пайдалы. Президент Нұрсұлтан Назарбаев еліміздегі барлық өндірістік алып кəсіпорындар алдына алдағы уақытта құрылайын деп отырған Еуразиялық экономикалық одақ мақсаты бойынша нақты бағыт қойды, яғни Ресей экономикасының маңыздылығына ден қоя отыра, 2050 жылы əлемнің ықпалдасу бірлестіктері көшбасшыларының бірінші үштігіне қосылу мақсат етіліп отыр. Сондықтан, біздің міндетіміз – Президент алға қойған жарқын міндеттерді орындауға үлес қосу, жаңа ықпалдасу кеңістігінің құрылуына бірлесіп қолдау көрсету деп ойлаймын. ЕКІБАСТҰЗ.


4 Шарттарєа ќол ќойды Қазақстан Рес пуб ликасының Премьер-Министрі Кəрім Мəсімов бастаған қазақстандық делегацияның Венгрияға ресми сапары барысында Қазақстан Республикасының Бас прокуроры Асхат Дауылбаев Венгрияның Мемлекеттік əділет министрі Роберт Репашимен жəне Венгрияның Бас прокуроры Петер Полтпен кездесті. Тараптар екі елдің құқық қорғау органдарының арасындағы өзара əрекет көпжақты жəне екіжақты түрде де жемісті жүзеге асырылып отырғандығын қанағаттанушылықпен атап өтті. Осы сапар барысында Қазақ станның Бас прокуроры мен Венгрияның Мемлекеттік əділет министрі екі елдің қылмыстылықпен күрес, заңдылық пен құқықтық тəртіпті қамтамасыз ету ісіндегі ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған Қазақстан Республикасы мен Венгрия арасындағы қылмыскерлерді ұстап беру жəне сотталған адамдарды беру туралы шарттарға қол қойды. А.Дауылбаев еуропалық елдермен мұндай шарттарды жасасу еуропалық мемлекеттер тарапынан Қазақстанның құқықтық жүйесіне деген сені мінің артуының, біздің мемлеке тіміздегі адамның құқығы мен бостандығын қорғаудағы кепілдемені қамтамасыз етудің жалпыға бірдей халықаралық стандартына жауап беретін тетіктердің құрылуының дəлелі екендігін ерекше атап өтті, деп хабарлады Бас прокуратураның баспасөз қызметі.

www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

Адам ґмірі мен бостандыєы – еѕ ќымбат ќазына Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Елімізде құқықтық мемлекеттің ұстанымдарын əрі қарай дамыту мақсатында оның бар күшжігері адамның конституциялық құқығы мен бостандығын жүзеге асырудың мүмкіндігіне кепілдік беруге, барлық мемлекеттік органдардың, лауазымды тұлғалардың, азаматтар мен жеке тұлғалардың конституциялық міндеттерін толық орындауына бағытталған. Қазақстанда зайырлы мемлекеттегі секілді татулық пен келісім бекітілген, барлық азаматтардың құқығы бірдей деңгейде сақталады. Сондықтан

да біздің Ата Заңымызда: «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық жəне əлеуметтік мемлекет ретін де орнықтырды, оның ең қым бат қазынасы – адам жəне адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» деп атап көрсетілді. Ал біздің мемлекеттің адамды жəне адамның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын ең қымбат қазынасы деп тануы мемлекеттің адамға үнемі қамқорлық көрсетіп, адам жақсы өмір сүруі үшін оған қажетті барлық жағдайды жасайтынын, оның денсаулығын қорғау үшін шаралар қабылдайтынын, мемлекет адамның өмірін

қолсұғушылықтан қорғайтынын білдіреді. Міне, осы орайда кеше Адам құқықтары жөніндегі уəкілдің 2013 жылғы қызметі туралы есептің тұсаукесері өтті. Іс-шараны Адам құқықтары жөніндегі уəкілдің мекемесі жəне Қаржы полициясы мен Астанадағы ЕҚЫҰ орталығы бірлесіп ұйымдастырды. Аталған іс-шара барысында Адам құқықтары жөніндегі уəкіл Асқар Шəкіров қатысушыларға есепті жылы қол жеткізілген оң нəтижелерді егжей-тегжейлі баяндап, ұлттық құқық қорғау мекемесі жұмысының негізгі бағыттарымен таныстырды. Жоғарыда айтқанымыздай, Адам құқықтары

жөніндегі уəкіл мекемесінің 2013 жылғы жұмысында бірнеше негізгі бағыттарға, оның ішінде балалардың, мүмкіндігі шектеулі жандардың құқықтарын қорғауға, құқық қорғау органдарының қызметіне, халыққа мемлекеттік қызмет көрсетудің сапасына, əлеуметтік, еңбек, жер, тұрғын үй құқықтарының сақталуына ерекше мəн берілген екен. Бұл орайда А. Шəкіровтің өзі де: «2013 жылы Адам құқықтары жөніндегі уəкілдің мəртебесі Омбудсменнің үйлестіруші рөлі ретінде жабық мекемелерде адам құқықтарының сақталуына азаматтық қоғамның мониторинг жүргізу жүйесін құрған Ұлттық алдын алу тетігі

Инвестициялыќ ахуалды жаќсартатын ќадам Қазақстан Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде Сенат депутаты Икрам Адырбековтің қатысуымен брифинг ұйымдастырылды. Брифинг аясында Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы шартқа қол қойылуына байланысты алдағы уақытта жүзеге асырылатын интеграциялық үдерістер турасында əңгіме қозғалды. Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

«Егемен Қазақстан».

Сенат депутаты өз сөзінде Тəуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап ел Президенті көрші елдермен ынтымақтастық пен əріптестікті дамытуды ел саясатының негізгі басымдығы ретінде айқындап бергеніне тоқталды: «Елбасы 1992 жылы қазан айында БҰҰ Бас Ассамблеясының мінберінен алғаш рет сөз сөйлеген кезде Еуразиядағы экономикалық кеңіс тік ті қайтадан жандандыру керектігіне назар аударған болатын. Міне, бүгінгі таңда бұл идея, осы ұсыныс нақты түрде іске асты. Президенттің тұрақты ұстанымына сəйкес, өңірлік интеграция елдің тек экономикалық мүддесін ілгерілетуге жəне дамытуға

бағытталатын болады», деді И.Адырбеков. Оның айтуынша, Қазақстан – халықаралық нарыққа теңіз арқылы шығатын жолы жоқ ел болып табылатындықтан, ішкі шағын нарық елдің экономикалық, ресурстық, транзиттік əлеуетін толық ашуға, пайдалануға мүмкіндік бермейді. Ал Еуразиялық экономикалық одақ бизнестің өрісін кеңейтіп қана қоймай, Қазақстанның 170 млн. халқы бар нарыққа шығуына мүмкіндік туғызады. Депутат, сондай-ақ, мемлекеттің пəрменді, белсенді экономикалық саясатының нəтижесінде өндірістік инфрақұрылым құрылып, қалыптасқанын, осының нəтижесінде ескі өндіріс орындары қайтадан жаңартылып, бүгінде еліміздің барлық өңірінде жаңа

кəсіпорындар салынып жатқанын тілге тиек етті. «Осының негізінде елімізде қысқа мерзім ішінде жаңа кəсіпкерлер, білімді, білікті менеджерлер тобы пайда болды. Бизнес толықтай аяғынан тұрды. Демек, ендігі кезекте интеграция көрші елдермен тең экономикалық ықпалдастық пен ынтымақтастыққа баруға мүмкіндік ашатын болады. Жалпы, Еуразиялық экономикалық одақ – өндіріс саласын дамытудың, отандық тауарды сату нарығын кеңейтудің, ұлттық бизнестің бəсекелестік əлеуетін арттырудың жаңа мүмкіндігі. Қазіргі таңда Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруге қатысты жұмыстар қарқынды түрде жүргізілуде. Демек, Қазақстанның осы ұйымға мүше болуға толықтай мүмкіндігі бар», деді ол өз сөзінде. Брифинг аясында Сенат депутаты шикізаттық емес саланы қарқынды дамыту үшін инвесторларға қолдау көрсетіліп, жаңа мүмкіндіктер қарастырылатынын да атап өтті. «Парламент осы сессияның аяғына дейін инвестициялық климатты

жақсартуға бағытталған жаңа заң қабылдайтын болады. Мəселен, ма мандардың зерттеуінше, Қазақстандағы инвестициялық ахуал кəсіпкерлерге салынатын салық жағынан болсын, заң тарапынан көрсетілетін жеңілдіктер жағынан болсын, мемлекет тарапынан көрсетілетін қолдау-көмек пен субсидиялар жағынан болсын, Беларусь пен Ресеймен салыстырғанда тартымды. Қазіргі күннің өзінде біздің кəсіпкерлеріміз осындай қолдау-көмектің нəтижесінде 1820 пайыз есебінде артықшылыққа ие болуда», деді депутат. «Əрине, бұл ұзақ – мерзімді жоба. Қол қойған шарттың үш елдің пар ла менттерінде бір кезеңде қаралуы, ратификациядан өтуі қарастырылып жатыр. Осыған байланысты, заң жобасы қыркүйек айында Парламент Мəжі лісінің қарауына түседі деп жобалап отырмыз», дей келіп И.Адырбеков осы заң жобасын талқылау кезінде депутаттардың бұл жұмысқа сарапшыларды, мамандарды тартуға да мүмкіндігі бар екенін жеткізді.

Комитеттіѕ кґшпелі отырысы Мəжілістің Экономикалық реформа жəне өңірлік даму комитетінің төрағасы Сейітсұлтан Əйімбетов бастаған бір топ депутат Қызылорда облысына арнайы сапармен келіп, елдің тыныс-тіршілігімен танысып, көшпелі отырыс өткізді. Олардың қатарында Асхат Бекенов, Талғат Ерғалиев, Серікжан Қанаев, Надежда Нестерова, Əмірхан Рахымжанов, Айгүл Соловьева сынды ел сеніміне ие болған депутаттар бар. Астанадан арнайы келген меймандар алдымен қалаға қарасты Ақсуат елді мекенінде болып, ауылдың бүгінгі жай-күйімен танысты. Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Жұмыстарын жаңадан ашылған ауылдық клубтың күйімен танысудан бастады. Мұнан соң өткен жылы іске қосылған жол төсенділерін шығаратын шағын зауытта болды. Мұнда бес адам тұрақты жұмыспен қамтылған. «Шығарған өнімге сұраныс жоғары»,– дейді зауыт басшысы Асхат Нұрсейітов. Халық қалаулылары «Smart Rubber» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде де болды. Аталған мекеме жарамсыз шинаны өңдеумен айналысады. Инновациялық жобаның экологиялық тұрғыдан тигізер пайдасы көп. Қазақстан мен Германияның бірлескен кəсіпорны жылына 2,5 мың тонна дөңгелек қабылдап, одан 1,5 мың тонна резеңке ұнтағын шығарады. Өнім терең өңделіп, жасанды футбол алаңдарының беткі қабаты өндіріледі. Алдағы уақытта өңірде салынатын ойын алаңдарында осы өнім қолданылады. Сондай-ақ, жол құрылысына қажетті белсенді ұнтақ шығарылады. Битуммен араласқан бұл ұнтақ асфальттың сапасын жақсартады. Ал «ҚазРоссИнновация» мекемесі ауыз суды сүзгіден өткізетін қондырғыны құрастырумен айналысуда. Депутаттар инновациялық жобалардың ауылдық жерде көбейіп жатқандығы қуантады дейді.

– Өзін өзін басқару туралы заңнама өткен жылы қабылданғанын білесіздер. Соның өңірлерде жүзеге асу барысымен танысып жатырмыз. Тағы бір айта кетерлігі, Қызылордада облыс орталығынан бөлек, шалғайдағы ауылдарда кəсіпкерлік саласы жанданып келеді екен. Бұл жұмыссыздықтың жойылып, халықтың жағдайы жақсарып келе жатқандығының айқын көрінісі,– дейді Парламент Мəжілісінің депутаты Сейітсұлтан Əйімбетов. Сондай-ақ, халық қалаулылары кеше ғана үш елдің басшылары қол қойған Еуразиялық экономикалық одақ туралы келісім отандық өнімді өзгелерге өткізуге мүмкіндік туғызатынын атап өтті. Сапар барысында Мəжілістің Экономикалық реформа жəне өңірлік даму комитетінің көшпелі отырысы өтті. Жиынға аталған комитеттің мүшелері мен облыс əкімі Қырымбек Көшербаев қатысты. Көшпелі отырысты ашқан Эко номикалық реформа жəне өңірлік даму комитетінің төрағасы Сейітсұлтан Əйімбетов Қызылорда облысында ауылдық жерлерде жергілікті өзін өзі басқаруда үлкен тəжірибесі бар екенін жəне экономиканың тұрақты даму үрдісі сақталып отырғандығын айтты. Аймақ басшысы Қырымбек Көшербаев өзін өзі басқару бағытында атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды.

– Мұнайлы аймақтың мұңы аз болуы керек. Бастысы, салық базасын кеңейту бағы тында жұмыс жасап жатырмыз. Өндіріс орындарын уақыт өткен сайын кө бей тудеміз. Өткен жылы ауыл əкімдерін курстардан өткіздік. Бірақ бұның өзі аздық етеді. Кадр мəселесінде қиындық көп. Ауылдық жерлерге əкімдікке бірнеше үміткер болуы қажет. Біздің басты міндетіміз билікті барынша халыққа жақындату, – деді ол. Мұнан кейін сөз алған халық қалаулылары былтыр қабылданған заңның елге тиімді тұстарын баса айтты. Ал Өңірлік даму министрлігінің өкілдері аймақтардың дамуы турасында тұщымды баяндама жасады.

Халық қалаулылары көшпелі жиынды өткізу үшін Қызылорданың бекер таңдалмағанын тілге тиек етті. – Кейбір аймақтарда қаланың өзінде басқару жүйесі бір жолға қойылмаған. Ал Сыр елінде ауылдық жерлерде бұл мəселе шешімін тапқан. Енді оны жандандыра түсу керек. Кеше бірнеше ауылда болдық. Барлығында өсу, өркендеу бар. Тіпті, инновациялық жобалар жүзеге асып жатыр,– деді Сейітсұлтан Сүлейменұлы. Көшпелі отырыс барысында көптеген ұсыныстар айтылды. Депутаттар жасалған ұсыныстарды тиісті дəрежесінде көтеретіндерін мəлімдеді. Қызылорда облысы.

Əуедегі «жедел жəрдем» (Соңы. Басы 1-бетте). Елбасының тікелей тапсырмасына сəйкес, «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық көлік дəлізінің салынуына байланысты, 2011 жылы республиканың 6 облысында автокөлік апатынан зардап шеккен ауыр науқастарға, мүгедектікке алып келетін жағдайлар мен екіқабат аналар жəне сəбилерге көмек көрсету мақсатында республикалық бюджеттен 100 миллион теңге бөлініп, Ми-17 тікұшағы пайдалануға берілді. Осының арқасында, 69 науқасқа ұшақ арқылы көмек көрсетіліп, осыншама үміттер қайта жағылды. 2012 жылы 99 рет əуе

ұшағымен медициналық жəрдем берілді. Оның ішінде, Астана, Алматы қалаларындағы республикалық клиникалар мен ғылыми орталықтарға 19 науқасты тасымалдады. Оның 3-уі аса ауыр инсульт, тағы 3-уі ауыр күйік, 9-ы жүкті əйелдер, 4 түрлі ақаумен туылған сəбилер еді. Республикалық жедел жəрдем орталығынан 20 рет ұшақпен 13 білікті маман-дəрігерлер келді. 2013 жылы 479 шақыртудың 96-сы əуе көлігімен дер кезінде тасымалданды. Жыл басынан бері санитарлық авиацияға аудандардан 118 шақырту түссе, оның 56-сы əуе көліктерімен əкелінген. Республикалық орталықтардан облысқа 19 маман шақыртып,

23 науқасты Астана мен Алматы қалаларындағы түрлі клиникаларға жеткіздік. Биыл облыс əкімінің қолдауымен «Жол картасы» бекітіліп, санавиация құрамына неонатология, нейрохирургия, травматология, гинекологиялық мамандандырылған бригадалар қосылды. Бұл тиісті мамандармен қоса, санавиациялық қызметте жансақтау бөлімі жəне фельдшерлік қызметтің қатар дамығандығын білдіреді. Əрине, бұл сандардың артында өмір мен өлімнің арпалысқан сəттері тұрғанын біреу біліп, біреу білмес. Оның сыртында қаншама ана мен баланың, əке мен ананың, жақынжуықтың үміт ұшқыны сөнбей тұрады.

Бір атап өтерлігі, 2013 жылы біздің облысымызда санитарлық авиация қызметінде алғаш рет екіқабат əйелді аман сақтау мақсатында жасанды қан айналдыру мен дем алдыру аппаратына қосып, республикалық клиникаға аман-есен жеткіздік. Бұл – дүниежүзі бойынша бірінші рет қолданылған заманауи тəсіл. Осының нəтижесінде республиканың білікті мамандары Ресейдің шақыртуымен Томск қаласында арнайы тəжірибе бөлісіп, оқулар өткізді. Ал жеткізілген ана аман-есен босанып, сəбиі өсіп келеді. Ортақ аумағы 700-800 шақырымға созылатын біздің облысымыз үшін санитарлық

авиация қызметінің аса қажет екендігі айтпаса да түсінікті. Ауыр түрде инсульт алған науқастар мен шұғыл жағдайдағы екіқабат əйелдерге, ақаумен туылған сəбилерге дер кезінде көмек беру, оларды орталықтағы мамандарға жеткізу немесе республикалық ғылыми орталықтарына апару, бұл – санитарлық авиация қызметінің зор мүмкіншілігі. Медицинада «алтын уақыт» деген термин бар. Бұл – науқасты алғашқы сағаттардан медициналық жəрдемге жекізіп, дер уақытында көмек көрсету деген сөз. Осы «алтын уақытты» тиімді пайдаланған жағдайда көптеген адамның өмірін аман алып қалуға болатыны дəлелденген. Ал «алтын уақытты» оңтайлы қолдану үшін санитарлық авиацияның көмегі əбден қажет. ҚЫЗЫЛОРДА.

туралы заңын қабылдаумен күшейтілгенін», атап өтті. Омбудсменнің бұл Есебі заңмен белгіленген үдерістерге сəйкес Елбасыға ұсынылып, мақұлданғаннан кейін, қарау нəтижелері бойынша орындалу үшін жергілікті жəне орталық мемлекеттік органдарға жолданған еді. Қалыптасқан дəстүр бойынша аталған құжаттың көпшілік алдындағы тұсаукесер шарасы жергілікті жəне орталық мемлекеттік органдарда, жоғары оқу мекемелерінде Омбудсменнің қызметі, оның ішінде оның негізгі бағыттары туралы ақпараттандыру мақсатында өткізіледі, ал бұл да өз кезегінде адам құқықтары мен

оларды қорғау тəсілдері туралы білімді таратуға ықпалын жасайды. Тұсаукесерге Парламент Мəжілісінің депутаттары, дипломаттар, орталық жəне жергілікті мемлекеттік органдардың, халықаралық жəне қазақстандық үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, Омбудсмен жанындағы Азаптауға қарсы ұлттық алдын алу тетігінің үйлестіру кеңесінің жəне сараптамалық кеңес мүшелері, сондай-ақ ғалымдар, профессорлық-оқытушылық құрам жəне студенттер қатысты. Кездесу барысында қатысушылар арасында орынды пікірлер айтылып, құқық қорғау мəселелері де талқыға салынды.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Республикалық терминология комиссиясының 2014 жылғы 27 мамырдағы отырысында бекітілген терминдер тізбесі р/с

орыс тіліндегі нұсқа

қазақ тіліндегі нұсқа

Заңнамалық актілерде жиі қолданылатын терминдер 1.

лицо

адам; тұлға

2.

лицо, совершившее преступление

қылмыс жасаған адам

3.

осужденное лицо

сотталған адам

4.

пикет

пикет

5.

наложение ареста

тыйым салу

6.

арест имущества

7.

лидер лидеры мировых и традиционных религий лидер преступной организации лицо, занимающее лидирующее положение вердикт

мүлікке тыйым салу лидер; көшбасшы; бастаушы; топбасшы; топбастаушы əлемдік жəне дəстүрлі діндер лидерлері

8. 9. 10. 11.

қылмыстық ұйым бастаушысы (топбасшысы) топбастаушы жағдайына ие адам кесім

Сот сараптамасы саласында жиі қолданылатын терминдер 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21.

соскоб контактное взаимодействие кроющие волоски одноклеточные реактив смывы с рук завитковый узор сложно завитковый узор петлевой узор отпечатки

қырынды, қырнама бір-бірімен түйісу жабынды түк ��іржасушалы реактив қол шайындысы шиыршықты өрнеулік күрделі шиыршықты өрнеулік ілмекті өрнеулік ізтаңбалар

Банк саласында жиі қолданылатын терминдер 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38.

агрегация рыночная адекватность аккредитив безотзывный аллокированное золото аренда аудиторский риск аукцион аукцион биржевой аукцион валютный банк-нерезидент уполномоченный банк эмиссионный банк банковский счет дискредитация безрисковый биржевой оборот ( вывоз)

нарықтық агрегация барабарлық қайтарылмайтын аккредитив шоттағы алтын жалдау аудиторлық тəуекел аукцион биржалық аукцион валюталық аукцион бейрезидент банк уəкілетті банк эмиссиялық банк банк шоты беделін түсіру тəуекелсіз биржалық айналым əкету (сыртқа шығару)

39.

(вывоз капитала)

капиталды əкету (капиталды сыртқа шығару)

40. 41. 42. 43. 44. 45. 46.

головной банк давление на курс валюты диверсификация договорная цена заем заем бессрочный заем долгосрочный

бас банк валюта бағамына қысым жасау əртараптандыру келісімді баға қарыз мерзімі белгіленбеген қарыз ұзақмерзімді қарыз

Табиєат ќорєау акциясы ґтуде

5 маусымда өтетін Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күні қоғам назарын экологиялық проблемаларға аударуға, табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға үндейді. Бұл күн экологиялық күнтізбеде əлемнің 100-ден аса елінде мерекеленетін ең маңызды оқиғалардың бірі болып табылады.

Қоршаған ортаны қорғау жəне су ресурстары министрлігі Балық шаруашылығы комитетінің бұйрығына сəйкес 2014 жылдың 1 мамыры мен 5 маусым аралығында Қоршаған ортаны қорғау халықаралық күнін мерекелеу қарсаңында республикалық деңгейде «Таза су айдындары» табиғат қорғау акциясы өткізілуде. Акция шеңберінде табиғи ресурстар мен құндылықтарды молайту жəне сақтау мақсатында Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау жəне су ресурстары министрлігі Балық шаруашылығы комитетінің облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциялары ұйымдастыруымен республикамыздың əр аймағындағы су айдындары жəне жағалау аймақтары тұрмыстық қалдықтардан, полиамидті моножіптерден жасалған балық аулау ауларынан тазартылды. Аталмыш акцияға жануарлар дүниесін пайдаланушылар, «Нұр Отан» партиясының өкілдері, табиғат қорғау полициясы, жергілікті атқарушы органдар, орта-арнайы жəне жоғары оқу орындары студенттері қатысты. Балық шаруашылығы

инспекциясы қызметкерлерінің бастамасымен жастар мен жасөспірімдердің экологиялық білімтанымын жетілдіру үшін орта-арнайы жəне жоғары оқу орындарында насихаттау жұмыстары жүргізілді. Акцияға жалпы 2300-ден астам адам қатысып, 40 000 метрдей полиамидті моножіптерден жасалған аулар, жалпы көлемі 281 тоннадай тұрмыстық қоқыс жиналып, қатты тұрмыстық қалдықтар полигонына шығарылды. «Таза су айдындары» табиғат қорғау акциясының қорытындысына сəйкес, Балық шаруа шылығы комитеті бекіткен талаптарға сай арнайы құрылған комиссия шешімімен Арал-Сырдария облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясы ең жақсы нəтижелер көрсеткенін атап өткен жөн, сонымен бірге, ең белсенді деп танылған қатысушылар ынталандырылып, мақтау қағаздарымен марапатталатын болады. Сондай-ақ, өткізіліп жатқан акцияның демалыс мерзімінің басталуына тұспа-тұс келетінін де атап өту қажет. «Егемен-ақпарат».


5

www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

БЕКЕМ БЕТБЎРЫС Ўлт рухын тїлеткен партия беделі биік

Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Əр жұрттың түр-түсінен өзге, өзіне тəн өнегесі, қадір-қасиеті, кəсібі мен нəсібі, тілі, ділі, өнер үлгісі болады. Бұл жағынан келгенде қазақ кенде емес. Кеңдігі даладан да дарқан, көңіліндей көлемді. Үш қайнаса да ешкімге ұқсамайтын дара болмысы ғасырдан ғасырға жалғасып, заман соқпағы ойлықырлы болғанда да сəл тəнтіректеп барып артынан қалыбына түсетін. Қайта өрлеп халық рухын көтеріп, абыройын асыратын. Қай заманда да «бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ» деп тіліп айтатын, ақиқаттан аумай біліп айтатын дала демократиясын тұғырдан түсірмей келе жатқан ұлтымыздың ұлы өнерінің бірегейі – айтыс дер едік. Айнадай ақиқатты бүкпесіз алдыңа тартатын осы жанр туралы ұлы жазушы Мұхтар Əуезов: «...қазақ халқының аса бір ұлы қасиеті сол қынаптан суырып алған қылыштай қолма-қол қиып айтатын айтқыштығында, айтыскерлігінде. Бұл қай халықтың алдында да мақтануға тұрарлық өнер», деген екен. Шынында, айтыс өнері қазақпен бірге жасасып, уақытқа қарай жаңарумен келеді. Құйма құлақ құйып, ояу көңіл түйіп алатын жыр нөсерлерінің бастау басы əріде жатыр. Қай күн, қай жылдан бері дегенді ешкім тап басып айта алмаса керек. Оның түп тамырын Орхон-Енесей ежелгі түрік жазба ескерткіштерінен (VI-VIII) іздегеніміз дұрыс болар. Оған «Күлтегін», «Тоныкөк» жырларындағы «Биікте көк тəңірі, Төменде қара жер жаралғанда, Екеуінің арасында адам баласы жаралған. Адам баласы үстіне ататегім, Бумын қаған, Істемі қаған отырған. Отырып, түрік халқының ел-жұртын қалыптастырған, иелік еткен», дей келіп, бек ұлдарын құл, пəк қыздарын күң етпеу жолында қилы кезеңдерді бастан өткеріп, оны жылнама етіп тасқа ойып жазған. Йоллағ-тегін мен Тоныкөктен бастап Сыпыра, Қазтуған, Шалкиіз, Ақтамберді, Бұхар, одан Сүйінбай, Біржан, Жамбыл, Шөже, Кемпірбай, Құлмамбет, Орынбай, Əсет, Сара, Нұрила, Ұлбике – осылай жалғасып, өткен ғасырдағы жыр дүлдүлдеріне, бүгінгі өрен жүйріктердің бойына дарып, ойына қонып, алтын арқау үзілмей келеді. Айтыс – талантты адамға берген Тəңір сыйы. Ондай өнер сүйегіне сіңгендер алымды, тапқыр, тіл құдіретін терең түсінетін, сөзге тоқтап, ізетке иіліп, əн əуенді əспеттеп, ақиқатқа келгенде əркімнің өзі мен көзіне қарамай уақыт үнін, заман сипатын, дəуір шындығын тайға таңба басқандай етіп айтатын болған. Өміршең өлеңнің тұнық кезінде бұра тартып бұлтақтайтындар аз кездескен. Қарсыласын алып та жыққан, шалып та жыққан. Үстемнің көңілін жығып аламын ба деп, ел сөзін айтпағандарды ақиқатқа жүгінген, əділдікті темірқазық етіп ұстаған адал айтыскер өткір жыр шумақ тарымен оның жалтақтығын бетіне басқан. Сөйтіп, жұрт алдында масқарасын шығарған. Оған айтыс тарихын қалқымай қарап шыққан адамның көзі жетеді. Қилы кезеңдерде айтыс өнері ұлт рухын көтеріп ұйысуға, уақыт ша қиындыққа бой алдырмай, ұнжырғаңды түсірмей қырандай түлеп шығуға үндеп отырған. Бұған бір мысал келтіре кетсек дейміз. Өткен ғасырдағы Қазан төңкерісі бір ұлт, бір идеяға ден қойғызып, қойыртпақты бастағанда қазақтың айтыс өнері де қағаберіске ысырылған. Бірақ, Ұлы Отан соғысы делінетін алапат

жүріп жатқанда, яғни 1943 жылы халықтың көңіл-күйін түсіре бермеу үшін Алматыда аламан айтыс ұйымдастырылғаны тарихтан мəлім. Бұл айтыс сұрапыл соғыстың кесірінен қан жұтып отырған қараша жұртты бір серпілтіп тастағаны айдай анық. Елдің ат бəйгесіндей айтулы айтыста арқалары қозып, айбындары артып, күйкі тірлікті ұмытып, күдік сейіліп, келер күнге үміт артып, бір жақсылықтың болатынына сенім артыпты. Сол айтыстың басы-қасында Мұхтар Əуезов, Сəбит Мұқанов, Ғабит Мүсірепов, Күлəш Байсейітова жүріп, «Алатаудан, Арқадан, Ақындарым келіпсің. Тілдеріңнен бал тамған, Жақындарым келіпсің, Ертіс, Еділ, Іле, Сыр, бас қосқалы келіпсің, Жүрген жерің думан жыр, Сендер елге көріксің, Шаршы топта төгілген, Сөздеріңді сағындым!» деп шымылдығын жыр алыбы Жамбыл түріп, бірі сырнаймен, екіншісі домбыраға иек артып сөз сайысын бастап, өзгелері іліп əкетіп жатыпты. Сол сəтте жабырқаған жұрттың жүзіне қан жүгіріп, серпіліп, серігіп, рухтары оянып, жыр жеңісі сұрапыл соғыстың жеңісіне ұласқандай болып тарасыпты. Екі жылдан кейін сол айтыс үстінде айтылған үміт жеңісі – шын жеңіске ұласып, ұранды өлең тегін еместігін, шын тілесе Алла қабыл көретінін көрген көз, естіген құлақ – куə болғандар тебірене айтатын. Одан кейін айтыс тағы бір толастап қалып, ел есін жиып, халықтық қасиетін, дəстүрін – бір сөзбен айтқанда, «бабалар жолын жалғай алдық па, жар жағалап кетпедік пе?!» деген ұлт зиялылары тіл жайын көтеріп, оның тірегі саналатын сөз маржанының бастауы болып есептелетін айтысты қаузады. Соның алғашқы бір баспалдағына 1971 жылы куə болғанымыз бар. Ұстазымыз, қазақтың арлы азаматы, хас батыры Мəлік Ғабдуллин қазақ айтысын қайта түлету қолға алынғанын айтып, «Соған қайсың қатысасыңдар?» деген еді. Талантты ақынбыз деп жүргендердің көбі естіп, оқығаны болмаса, көре қоймаған өнер сайысына белсеніп шықпады. Жібектен бір талдап жіп суырғандай етіп əңгіме айтып, ашық-жарқын жүретін ұстазымыз өлең оқыса өршеленіп, қызуланып, арқасы қозып кететін замандасымыз Ғабиден Құлахметовке қолқа салды, баулыды. «Бір күнде аттай желіп кету қиын. Талпынсақ қазақ айтысын баяғы мықтылардың дəрежесіне жеткіземіз. Ол үшін бəріміз жанашыр болуымыз керек», деген ұстаз сөзі əлі күнге дейін құлақ түбінде тұр. Айтыс Абай атындағы Опера жəне балет театрында болды. Ұлы Сəбең – Сəбит Мұқанов жадырап, жайнап құттықтады. Мұқаш Байбатыров, Қалихан Алтынбаев, Манап Көкенов бастаған үлкендер, Райхан Нəкиева, қазір арамызда жоқ бақилық болып кеткен талантты ақын, белгілі жазушы дəрежесіне жеткен біздің Ғабиден, т.б. сөз жарыстырды. Əрине, алдыңғы толқын жағы болмаса кейінгі жастар іркіліп қалып, алдын ала жазғандарына қарап айтты. Бір атап өтерлігі, жұрт соның өзіне дəн риза болып, өшке��дері жанғандай ілтипат көрсетіп, қолдау танытып жатты. Көненің көзін көргендей, сөзін естігендей болды. Келе-келе айтыстың арыны артты. Еліміздің төрт бұрышынан небір жүйріктер топқа келіп қосылып жатты. Алматыдағы Ленин, қазіргі Республика сарайына 3 мың адам жиналған аламан айтыстар шақыру билетімен тегін ұйымдастырылып, жұрт жұмыла көрді. Бір жолғы Наурыз айтысында сарай ішіндегі 3 мың халық қазылардың сəл бұра

тартқанына тік тұрып қарсылық танытып, сахнадағы жасауымен тұрған ақбоз атқа ақын əкеден ақын болып туған қыз Жадыра Құтжанованы мінгізіп еді. Солайша топ жарған Жадыра ақбоз аттың үстінде тұрып жұртқа жыр жолдарын арнаған еді. Топ жарған сол Жадыра кейін көрінбей кетті. Ол тұстағы дүлдүлдердің бойында бір қазақы кеңдік, дарқандық, халықтық пейіл, ұлт тық тазалық мол еді. Оны айтасыз, айтыс ақындарының алыбы Жамбыл, Құлмамбет, Майкөт, Шөже, Марабай, одан кейінгілер жауаптасып, төрт жолмен-ақ айтатындарын жеткізіп отырған. Қазіргі ақындар жауаптасуға шорқақ, ұзыннан қайырып, жаттап алғанын аяғына шығарғанша тоқтамайды. Көптің ойында жүрген қиын-түйіндерді айтып, ұпайын түгендеуге бейім тұрады. Тіпті, əріптесі не айтып отырғанына мəн бермей кететіндер де бар. Жалпы, біз сүре айтыс пен қайымдасып айтысудың аражігін ажырата алмай, көсіле беруді əдетке айналдырып алғандаймыз. Ол аз десеңіз, сөз мəнісін түсінбейтіндер де жоқ емес. Тұспалдап айту, ақиқатты алма кезек жеткізу кемшін түсіп жататынын жасыра алмасақ керек. Баяулап басталып, кейіннен ерекше қарқын алған қазақ айтысы нарық талабына көшіп, халық «батпан құйрықтан» айырылды. Саудаласу жағы басым бола бастады. Ол тұстағы сөз садағын тартқан саңлақтардың жер басып жүргендері бұл күнде алдыңғы толқынға, ата, əже дəрежесіне көтеріліп отыр. Бұл толқынның ізін баса шыққандардың өзі де орта жасқа ілігіп қалды. Жаңа үйреткен құнандай ауыздықпен алысқан бүгінгі апайтөс айтыскерлер бірі атып, бірі жығып жүр. Олар: «Қай жұрт болса да оның жаны – əдебиет. Жансыз тəн жасамақ емес. Қайдан өрбігенін, қайдан өскенін, ата-бабалары кім болғанын, не істегенін білмеген жұртқа таластартыстар заманында арнаулы орын жоқ», деп Міржақып Дулатов айтқандай, халқының ұлы үлгісін айтыс өнерінде ту етіп көтеріп, тұғырын биіктетіп келеді. Мұның өзі қанда бар қазақ айтысының жаңаша жаңғыруын дəйектері сөзсіз. Иə, қазақпен бірге жасап келе жатқан бұл дəстүр елдік тұсында ерекше көрініс тапты. Жаратылған тұлпардай жасаулы қыз-жігіттер айтысты өз Отанымызда ғана емес, алыс, жақын шетелдерде де көрігін қыздырып, осындай да өрелі өнер бар екен-ау дегізіп келеді. Біз жоғарыда айтыс туралы əңгімені əріден қозғап, бергі кезеңдермен ұштастырдық. Ондағы мақсат, бұл өнер аяқ астынан тақырға шыққан шөп секілді емес, қоғалы көлдей өміршең үлгісі бар екенін еске сала кету еді. Іргетасы мықты, халыққа құт болып қонған айтысқа соңғы кездері «Нұр Отан» партиясы ерекше көңіл аударып, қолдау танытып келеді. Бүгінгі таңда бұл партия елдің ұйытқысына, халықтың жоқшысына айналды. Бір замандары Алаш арысы М.Дулатов: «Əрбір адам шенеунік болуы мүмкін. Бірақ, əрбір шенеунік қазақ бола алмайды», деген еді. Партияның қазіргі алға қойып отырған жолжобасы Міржақып айтқан шенеунік болу оңай болғанмен, қазақ болу қиын деген идеяны тірілте отырып, билік өкілдерінің халықпен қоян-қолтық араласуына

ықпал ету ниеті өрістеп келе жатыр. Бұл Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың: «Қазақстан-2050» Стратегиясын жариялай отырып, əлемнің ең дамыған 30 елінің қатарына кіру жолына қадам басты. Барлық нұротандықтардың басты міндеті – халқымыздың бірлігін бекемдеу, өзінің саяси көшбасшылығын күнделікті істе дəлелдеу, эко но миканы, мемлекетті жəне қоғам өмірінің барлық бағыттарын жаңартудың тағдырлы үдерістерінің басында болу», деген сөзінен бастау алып отырғаны анық. Ел болудың, қазақ болудың, достыққа дəнекер, береке, бірлікке тірек болудың ұйытқысына айналып келе жатқан «Нұр Отан» партиясы ұлт руханиятының дамуына ерекше демеушілік жасап, жүзден жүйріктерді жебеп келеді. Бұған қоса қазір қалың қауым кейбір кердеңдеген шенді мен шенеуніктердің босағасынан аттай алмаған тұста «Нұр Отан» партиясының ғимаратына, Парламенттегі өкілдеріне барып араша сұрап, өшкен үміттерінің қайта жанғанына дəлел, дəйектер баршылық. Осының бəрі де партияның сайлау алдындағы «Қазақ стан. 2017 мақсаттары. Ұлттық іс-қимыл жоспары» атты тұғырнамасы аясында жүргізіліп жатқан жұмыстардың елеулісі деп білеміз. Аталмыш тұғырнамада ұлт руханиятымен қоса, «Білім жəне ғылым», «Ұлт денсаулығы», «Халықты жұмыспен қамту», «Ауылды қолдау жəне дамыту», «Инновациялық экономика», «Отан қорғау» секілді 15 нақты бағыт белгіленгенін еске сала кетуді парыз санаймыз. Доллар емес, домбыра ұстаған, Отан дейтін, ұлтым дейтін, ұл көбейсін дейтін халықтың рухын көтеріп, мерейін өсіріп, бабалар мұрасын заман талабына қарай қырын сақтап, сырын оңдырмай жаңартып келе жатқан, сөз ұстап, өлең өрнектеген айтыскерлерге халықтық партияның қамқорлығы қандай дегенге нақты мысалдар келтірелік. Өткен жылдың желтоқсан айында, елордада «Конгресс холл» сарайында болған «Кіл жүйрік, кім жүйрік» атты аламан айтыс еді. Бұл сөз сайысын «Нұр Отан» партиясы тікелей қолдап, «Жəдігер» қоғамдық бірлестігі мен «Қазайтыс» сайты ұйытқы болғанын еске сала кетелік. Еңселі еліміздің өткені мен бүгінгісін, кемел келешегін сүре айтыс пен түре айтыста келістіріп жеткізгендердің алды миллиондаған теңгені қанжығасына байласа, одан кейінгілер де сыйлықсыз қалмағанын көрдік. Сол айтыста өнер бəсекесіне түскендерді қолдаған қалың жұрт «Нұр Отан» партиясының халық дəстүрінің өресін биіктетіп, өрісін кеңейтуге қосқан үлесіне, əсіресе жас таланттарды моральдық, материалдық жағынан демегеніне дəн ризалығын білдірген. Бұл билік пен халықтың арасындағы əдемі дəнекердің үлгісі дегендер де аз болмаған. Қазақ елінің киелі де қасиеттісі саналатын тəу етер тəуелсіздік күніне орай өткізілген, өткен жылдың желтоқсан айындағы айтыс та ерекше есте қалды. Жұрт аңыз етіп айтып жүрген соның бір дəлелі бас жүлдеге 3 миллион теңге мен «алтын домбыраның» ті гілуі еді. Оны қара өлеңнің қаймағын бұзбай, əке жолын жалғап, бала пан болып қатысып, қыран

болып қалыптасқан Жандарбек Бұлғақовтың еншісіне тиюі де ерекше болды. Сол сөз сайысында «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Бай бек т і ң : «Парт и я əрдай ым ұлттық құндылықтарға басымдық танытады. Айтыс пен партияның табиғаты бір. Ақындар да, партия да халық сөзін билікке жеткізуші. Ақындар халықтың сөзін сөйлеп, мұңын мұңдап жатады. Қоғамда проблемалар жоқ емес, бар. Бұл ретте, өткен жолы ұйымдастырылған айтыста ақындар өткір сынпікірлер айтты. Залда «Нұр Отан» фракциясының депутаттары қатысқан. Барлығы естіп, біліп, тиісінше шаралар жасап жатыр», деген сөзі партия мен халықтың бір мақсат, бір мүдде жолында екенін көрсетеді. Өнер мен партияның қанаттас болуы, биліктің бетін қаратпай қоймайтынын соңғы кездегі үрдіс дəйектей түседі. «Нұр Отан» партиясының қолдауымен Астанада басталған айтыс енді Отанымыздың өңірлерінде жалғасын тауып жатыр. Өткен сəуір айында партияның 15 жылдығына арналған «Бір халық, бір ел, бір тағдыр» атты республикалық айтыс Талдықорған қаласында болды. Оған асқар Алтайдан, мұнайлы Атыраудан, байтағымыз Сарыарқадан, еңселі Алатаудан, іргелес жатқан Қытайдан азуын айға бөлеген 10 ақын қатысып, елдікті, ерлікті, тіл түйткілдерін, Отаным деп оралуды ойлаған оралмандар туралы ашық айтып, береке, бірлікті, тату тірлікті жыр жолына желі етіп тартты. Бұл бəсекеде де миллиондар өрен жүйріктердің еншісіне тиді. Сондай партия бастамасы таяуда «Береке басы – бірлікте» деген атпен Атырауда жалғасты. Оған да 10 ақын қатысып, тартысты өткен сөз сайысында жүлделі атанған жүйріктер 2, 1,5, 1 миллион, 750, 500 мың теңгеден бəйге алып, зор абыройға кенелді. «Нұр Отан» партиясы мұнымен қатар білім, білігі мықты жастарға өзінің тегеурінді «Жас Отан» қанатына да қамқорлық танытып келеді. Соның бір дəлелі қабілет-қарымы мықтылардың еңбегін баға лап, ынтасын арттырып, ықыласын ояту мақсатында «Жас тұлпар» сыйлығын белгілегені дер едік. Ол сыйлық өткен жылы 7 өрен жүйрікке тапсырылды. Олардың қатарында актер, əнші, композитор Н.Əлімжан, жас шахмат шы Ж.Əбдімəлік, спортшы Д.Елеусінов, т.б. бар. Ел даңқын жақсы жағынан танытқан жастарға берілетін атаулы сыйлықтың «Жас тұлпар» атануының өзінде үлкен мəн жатыр. Сыйлықтың «Жас тұлпар» аталуына елеулі үлес қосқан, белгілі қоғам қайраткері, көрнекті ғалым Мырзатай Жолдасбековпен тілдескенімізде: «Осыдан 50 жыл бұрын елін шын сүйген қазақ жастары «Жас тұлпар» ұйымын құрып, ұлт руханиятын өшірмей өсіруге, жұртының жұтыл мауы үшін қам-қарекет жасаған. Олардың арғы жағында Алаш арыстары тұрды. Кейін олардың ісін желтоқсандықтар жалғастырып, тепсініп тұрып теңдік сұрады. Мен сол рухы мықтылар құрған ұйымның атын сыйлық арқылы жаңғырталық дедім. Азаматтар қолдады. Сөйтіп, жастарға беретін «Жас тұлпар» сыйлығы өмірге келді. Тұлпар деген сөздің өзі керемет естілмей ме?», деген еді. Айтса айтқандай ғой! Ұсынылған бұл сыйлықты «Нұр Отан» партиясы жанындағы мəдениет пен өнерді, білім мен ғылымды дамыту мəселелері жөніндегі «Мирас» қоғамдық кеңесі

анықтайтынын еске сала кетсек дейміз. Заңмен бекітілген мемлекеттік тілдің даму мəселесін де «Нұр Отан» партиясы қатаң бақылауға ала бастады. Бұл Елбасының тапсырмасына орай, 2020 жылы Отанымыздағы халықтың 95 пайызы қазақ тілінде сөйлеуі тиіс. Қаланған іргетасын биіктете отырып, керегесін бекітіп, шаңырағын нық көтеру үшін белді бекем буып, іс тындыруда сөзден нақты нəтижеге көшуді партия жүйелі түрде қолға алып, кей тұстағы олқылықтарды көрсетіп, науқанға бой алдырмай, байбаламға салынбай атқарудың бағытын нұсқап отыр. Мұның бəрі «Нұр Отан» партиясының XV съезінде қабылданған жаңа Саяси доктринада дəйектелген. Соңғы кездері Отанымыздағы білім беру ісі мен ғылым, оқулықтағы түйткілдер жиі көтерілетін. Əсіресе, студенттердің алатын білімі өмір талабына сай болу керектігі, кейде оқу мазмұны емес, диплом беру ісі алға шығып кеткенін, мұндай жағдайда мықты маман болмайтынын, тіпті, сауатсыздар сап түзеп шыға келіп жүрмей ме деген де күмəндар айтылып жүретін. Мұн дай толғақты мəселе соңғы кездері партия жанындағы «Мирас» қоғамдық кеңес отырысында жанжақты талқыланып, тиісті орын дардың назарына салынуда. Мəселен, үстіміздегі жылғы «Мирас» қоғамдық кеңесі өркениетті 30 елдің қатарына қосылу үшін білім бəсекесін жетілдіру жағын жанжақты қарастырды. Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың биылғы Жолдауында нақты көрсетілген орта білім жүйесінде жалпы білім беретін мектептерді «Назарбаев зияткерлік мектептері» деңгейіне көтеру жайы да сөз болды. Оң тəжірибелер талқыға салынып, жетілдіретін тұстар сараланды. Қуатты ел болуды сөзбен емес, іспен дəйектеу керектігі, ол үшін не тындыру қажеттілігі қозғалып, сала басшыларының назарда ұстайтын жұмыстары айқындалды. Сол секілді, қоғамдық кеңестің екінші отырысы білім беру ісіндегі оқулықтың рөлі мен оның қазіргі сапасы тілге тиек етілді. «Кемшілік неде, олқылық қайда?», деген сұрақтар төтесінен қойылды. Ұрпақтың білім алып, тəрбие үйренуінде үлкен рөл атқа ратын оқулық авторлары мен бас па қызметкерлері тыңдалды. Шыны керек, оқулыққа арналған отырыстағы көтерілген мəселелер ел ішінде үлкен қозғалыс туғызды. Көп жұрт құп көрсе, сын айтылған оқулық иелері өз уəждерін көлденең тартып, түрлі себеп-салдарларды жеткізіп жатты. Жоғарыда айтқан екі отырысқа орай, «Егемен Қазақстан» газеті «Оқулық олқылығы ойлантады» (25 ақпан, 2014 жыл), «Бəсеке бəсі – білікті білім» (5 сəуір, 2014 жыл) деген тақырыпта арнайы бет ұйымдастырып, ғалымдардың, жоғары оқу орын дары оқытушыларының, ұстаздардың, «Назарбаев зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымы басқарма қызметкерлерінің, кітап авторларының мақалаларын жариялағанын айта кетсек дейміз. Иə, осындай талап болса, талғам күшейеді, жауапкершілік артады. Мен мен дегендер: «Үй артында кісі бар екен-ау!» деп салғырттыққа салынбайды. Халықтың жоғын жоқтап, мемлекеттің іргесін бекітіп, келешегін кемел ету жолындағы «Нұр Отан» партиясының мұндай бекем бетбұрысы қазір халықтың үлкен қолдауына ие болып, жұртты отаншылдық іске жұмылдырып отыр.


6

www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

ШАРАЙНА

 Көкейкесті

Əлем жаѕалыќтары

Мəртебесі колледждермен теңестірілген лицейлердің материалдық-техникалық базасы, оқушылардың əлеуметтіктұрмыстық жағдайы əлі де жақсартуды қажет етеді. Қазақстандағы білім беру жүйесін дамыған елдердің сапалық деңгейіне жеткізу мəселесі биылғы Елбасы Жолдауында айрықша атап өтілді. Бұл талаптың кəсіптік жəне техникалық оқыту саласына тікелей қатысы бары айтпаса да түсінікті. Осыдан екі жыл бұрын Үкіметтің арнайы шешімімен жалпы жұмысшы мамандарын əзірлеумен айналысатын кəсіптік лицейлердің мəртебесі колледждермен теңестіріліп, бəсекелестік жағдайындағы біліктілік сұранысын өтеуге маңыз берілуі сондықтан. Біз жүргізіліп жатқан реформалық қадамдарға байланысты жаңа оқыту жүйесін енгізу, материалдық-техникалық базаны нығайту, оқытушылар құрамының біліктілігін арттыру, заманауи əдістəсілдерді қолдану, басқа да мəселелер төңірегінде сала мамандарымен əңгімелескен едік.

Испан монархы таќтан бас тартты 76 жастағы испан монархы Хуан Карлос тақтан бас тартты. Енді оның ұлы Фелипе король болады. Хуан Карлос 39 жыл бойына мемлекет басшысы болып келген еді. Оның тақтан бас тартқаны туралы Испания премьер-министрі Мариано Рахой хабарлаған. Жоғары мəртебелі король Хуан Карлос өз ұлы, ханзада Фелипенің пайдасына тақтан бас тартты, деп мəлімдеген министрлер кабинетінің басшысы. Соңғы жылдары Хуан Карлостың денсаулығы сыр бере бастаған болатын. Ол 2012 жылы Ботсванада піл аулау кезінде мықынын үш жерден сындырып алған еді. Ота жасау сəтсіз өтіп, инфекция түсуіне байланысты 2013 жылы монархқа екінші рет операция жасауға тура келген. Сонымен бірге, піл аулаудың Хуан Карлостың беделіне нұқсан келтіргенін де айта кету керек. Оның аңшылықпен көңіл көтеруі жануарларды қорғаушыларға ұнаған жоқ.

Пеленіѕ ўлы 33 жылєа сотталды

Маѕдайшадаєы жазулар ауысќанымен... – Қазіргі таңда сөз еткелі отырған саладағы жағдай кандай? – Алма ҚҰСАЙЫНОВА, облыстық білім басқармасы кəсіптік білім жəне кадрларды даярлау бөлімінің басшысы: Кəсіптік жəне техникалық білім беру жүйесіне қарасты 30-дан астам оқу орындарында оқитын 15 мыңнан астам оқушы 75 мамандық бойынша 29 кəсіпке баулынады. Бертінге дейін олар лицей жəне колледж деп екі буынға бөлініп келсе, Үкіметтің 2012 жылғы № 321 қаулысымен 17 кəсіптік лицейге колледж мəртебесі берілді. Осыған орай, Білім жəне ғылым министрлігінің нормативтік құжаттарына сəйкес жаңа оқу стандарттары енгізілді. Кəсіптік лицейлер тас қалаушы, сылақшы, балташы, əрлеуші секілді жалпы жұмысшы мамандықтарына оқытып келсе, енді шебер, техник, технолог секілді орта басшылық кадрларын дайындау құқығы қоса берілді. – Орал ТӨЛЕБАЕВ, құрылыс колледжінің аға шебері: Жасыратыны жоқ, кеңестік кезде СПТУ, ГПТУ-ларға үлгерімі төмен, тəртібі нашар мектеп оқушылары еріксіз жіберілетін. Оған балалар түгіл ата-аналардың өздері қарсылық таныта алмайтын. Осындай солақай саясат салдарынан бұл оқу орындары жөнінде сыңаржақ пікір, жадағай түсінік қалыптасты. Қалай десек те, қалалық жəне ауылдық кəсіптіктехникалық училищелер елімізде жұмысшы мамандығына деген қажеттілікті өтеген бірегей жүйе болғанын мойындау керек. Кейін заман ағымына орай лицейлерге айналдырылып, бірінші кезекте аз қамтылған, көп балалы отбасылардың балалары келетін болды. Біз жылына 280-300 үміткерді орналастырамыз, көпшілігі ауылдық жерлерден. Негізінен 9-сынып бітіргендерді қабылдап, бюджет есебінен оқытамыз. 11-сынып бітіргендер газбен дəнекерлеуші жəне жиһаз жасау мамандықтарына қабылданады. Енді бұлардың қатарына басқарушылық қызметін меңгерген мамандықтар қосылып, оқу мерзімі ұзартылды. Кəсіптік-техникалық білім беру саласына іргелі өзгерістердің енгізіліп жатқаны қуантады. Əйтсе де, материалдық-техникалық база түбегейлі жаңартуды қажет етеді. Кəсіптік құралдармен толықтыру 40-45 пайызды ғана құрайды. Бізде əлі күнге дейін жатақхана, акт, спорт залдары жоқ. Оқушылардың басым көпшілігі елді мекендерден келіп оқитынын ескерсек, пəтер жалдауға екінің бірінің шамасы жете бермейді. Сондықтан түйткілді проблемаларды шешудің кешенді шараларын республикалық құзырлы ведомостволар жедел қарастырса деген тілегіміз бар. – Роза БІРІМЖАНОВА, Петропавл құрылыс-экономика колледжі директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары: Мектепті жақсы аяқтаған түлектер жоғары білім алуға ұмтылатыны белгілі. Ал, «орташа» оқығандар мен отбасының əлеуметтік жағдайы төмен балалар «жерде қалмас үшін» колледждерде оқуға тырысады. Олардың 20-30 пайыздайы ата-аналарының ақыл-кеңесімен келсе, араларында əулет кəсібін жалғастырушылар да жоқ емес. Мінез-құлқы, үлгерімі, ойлау қабілеті əрқилы жастарды оқытудың, тəрбиелеудің елеулі қиындықтары кезіккенімен, «жаман» дей бергеннен «жақсысын» кім бере қойсын? Біздің колледждің тарихы əріден басталатындықтан, жинақтаған іс-тəжірибеміз мол. Облыстағы үздік оқу орындарының біріміз. Күндізгі бөлімдегі 1400, сырттай бөлімдегі 270 оқушы 10 мамандық бойынша білім алады. Олардың 7-уі құрылыс жəне технология, қалғандары гуманитарлық жəне қаржылық-есеп бөлімдерінде оқиды. Жоғары оқу орнын бітірушілердің бəрі бірдей орта

буын мамандары бола бермейді ғой. Сол себепті, техник-құрылысшы, техник-технолог, техник-бағдарламашы секілді жаңа кəсіптік бағдар беру бөлімдері ашылды. – Жас мамандарды жұмысқа орналастыру жайы қалай шешілген? – А.ҚҰСАЙЫНОВА: Былтыр 4 мыңға жуық маман өндіріс орындарына жолдама алып, мемлекеттік тапсырыс аясында 80 пайыздайы жұмысқа орналасты. Дуалды оқыту жүйесіне 6 колледж көшірілді. 3 колледж «Кəсіптік-техникалық білімді жаңғырту» жобасы шеңберінде 380 мың доллар халықаралық грантты, 4 колледж 9001-2001 сапа сертификатын иеленді. Жыл өткен сайын материалдық-техникалық жарақтандыруға бөлінетін қаржы мөлшері көбейгенімен, əлі жеткіліксіз. Былтыр бұл мақсат үшін 125 миллион теңге жұмсалса, биыл бөлінгені– 175 миллион. Бірнеше жылдан бері мемлекеттің қолдауымен жас мамандардың əлеуметтік қорғалуын қамтамасыз ететін бірқатар жобалар іске асырылып келеді. Со��ардың бірі «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасы бойынша жастардың елді мекендерде жұмыс істеуіне нақты жағдайлар тудырылды. Соңғы үш жылда осы бағдарлама негізінде 1,5 мыңдай маман ауылдарға тартылды. Дегенмен, олардың арасында кəсіптік жəне техникалық мамандық иелерінің үлесі төмен. – Р.БІРІМЖАНОВА: Елбасы бір Жолдауында Қазақстандағы адами капиталдың сапалы өсу талаптарын тереңнен толғай келіп, «Медицина институтын бітірген түлек бірден дəрігер болып шыға алмайды. Политехникалық ЖОО-ны тəмамдаған түлек əлі де болса инженер емес. Оған өзінің маман екенін дəлелдеуге тура келеді. Бүкіл əлемдегі тəртіп осындай», деген еді. Бұл ойын «Қазақстанның əлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» атты талдамалы мақаласында одан əрі тереңдетіп, жаппай мамандықтар кадрларының жетіспеушілігін еңсеруге мүмкіндік беретін осы заманғы қолданбалы біліктілік орталықтарын құрудың, оқу үдерісінің практикалық жағына жеткілікті көңіл бөлудің, дуалды кəсіби білім беруді дамытудың, оқушылардың жеке ерекшеліктерін жете ескерудің маңыз дылығын атап көрсеткен болатын. Сондай-ақ балаларды, жасөспірімдер мен жастарды олардың есеюі мен табысты əлеуметтануының дара міндеттерін шешуге бағыттайтын рухани-парасаттылық тəрбие тəсілдерінің жеткіліксіздігі, іс жүзінде, бүкіл оқу-тəрбие үдерісі ескірген əдістемелерге негізделгені, инновациялық курстар оқытылмайтыны өткір сынға алынған еді. Оның теріс салдары қазірдің өзінде білініп, жастардың едəуір бөлігінің əлеуметтік инфантилизміне, яғни ересек өмірге бейімделе алмауы, басқа да келеңсіздіктерге ұрындырып жатқаны жасырын емес. Осы тұрғыдан сөз қозғайтын болсақ, мемлекеттік білім беру үлгі-қалыптарының сақталуы мен орындалуы, қолжетімділігі қандай дəрежеде деген сауал көлденеңдейді. Өйткені, бұл оқу орындарындағы оқушылардың басым бөлігі ауылдардан келген. Екіншіден, олардың негізінен 9 жылдық біліммен түсетінін ескерсек, мектеп пен колледж арасын жалғастырушы, байланыстырушы дəнекер, буын ретінде сапалы білімді қамтамасыз етіп отыр ма деген сұрақ туады. Президенттің «Бүгінгі таңда қазақстандық білім беру жүйесінде оқу үдерісінің практикалық жағына жеткілікті көңіл бөлінбейтінін, оқушылардың жеке ерекшеліктері нашар ескерілетінін» ерекше ескертуінен қорытынды шығара отырып, оқыту үдерісіне қазіргі заманғы əдістемелер мен технологияларды енгізуге ұмтылғанымыз абзал. 2012 жылдан бері

Қазақ стан-Норвегия бірлескен жобасын қолданып келеміз. Бұл бағдарлама бойынша өндірістік тəжірибеге көп уақыт бөлінеді жəне де орта буын маманына жалпы жұмысшы кəсібі қоса беріледі. Оқуға келетін талапкерлердің білімге ұмтылысы мен талабының жақсарғаны байқалады. Өткен жылы құрылысшылардың 70, техниктехнологтардың 95 пайызы жұмыспен қамтылды. – Сөздеріңізден аңғарылғандай, жастардың техникалық жəне кəсіптік білім алуға тартылуы əлі де кемшін түсіп жатқан сияқты. Проблемаларды таратып айтсаңыздар? – О.ТӨЛЕБАЕВ: Заман ағымына қарай жаңа мамандықтар ашуға қанша талпынсақ та, қауқарсызбыз. Өйткені, оқу кабинеттері мен шеберлік алаңдары тапшы. Оңтайландыру кезінде «Жолқұрылыс көліктерін техникалық пайдалану» мамандығы бойынша кран машинисін даярлайтын бөлім жабылып қалған еді. Осы үрдісті қайтадан ендіріп жатырмыз. Бірақ орынның тарлығынан құрылыс ұйымдарының базасын пайдалануға тура келеді. Əйтпесе, ойға алған жақсы жобалар баршылық. Болашақ сантехниктер мен газбен дəнекерлеушілер де бір кабинетті иемденіп отырған жайлары бар. Талап бойынша бөлек болуы керек. Бұрын лицей оқушылары бюджет есебінен бір мезгіл тегін тамақтанатын. Мұның өзі аз қамтылған, көп балалы отбасылар үшін əжептəуір сеп еді. Қазір колледж қаражаты есебінен ұйымдастыруға мəжбүрміз. Жақсы оқыған оқушы ғана шəкіртақыға ілігеді, бізде олардың саны – 120. Жатақхананың жоқтығын жоғарыда айттық. Пəтер жалдап тұратындар қайтып күн көрмек? Біздіңше, оқу үлгерімімен қатар қоғамдық жұмысқа деген белсенділігі, отбасылық жағдайы да ескерілгені жөн болар еді. Кейде өскелең ұрпаққа сапалы білім беру, кəсіптік бағдарлау негізі мектептен қаланатынын естен шығарып алатын сияқтымыз. Болашақ кəсіби маман əзірлеудің осы дəстүрі үзіліп қалды. Айналып келгенде, білім капиталының қайтарымы колледж ұжымдарынан ғана талап етіледі. Ал, мектеп, ата-ана жауапкершілігі айтыла бермейді. – Р.БІРІМЖАНОВА: Олқы тұстың бірі – жұмыс берушілердің əлеуметтік серіктестіктен қашқақтайтыны. Облыстағы С.Хамзин, Н. Тимофеев секілді түсіністікпен қарайтын басшылардың қатары селдір. Көбі жұмыс ауқымының аздығын сылтауратып, екіжақты келісімге қол қоюға құлықсыз. Тəжірибесіз жастарды қарамағына алып, кəсібіне бейімдеуден, дағдыландырудан, білмегенін үйретуден жалт беретіні өкініштіақ. Екіншіден, нормативтік базалар ескірген, қайта қарау, жетілдіру керек. Үшіншіден, бір мамандық бойынша диплом алып, алайда, басқа салада еңбек етіп жүргендердің қатары азаюдың орнына көбейіп барады. Соңғы жылдары құқықтанушыларға сұраныс біршама бəсеңдеді. Біз осындай басы артық мамандықтарды барынша қысқартып, керісінше, бүгінгі күні үлкен сұранысқа ие құрылыс бұйымдары мен құрылымдары өндірісі, кондитер тағамдары секілді мамандық иелерін даярлауға көштік. Меніңше, тиісті орындар еңбек рыногын зерттеп, тапсырыс пен ұсынысты таразылап отырса, дұрыс болар еді. Біз нарық реттейді дей саламыз. Оқушылар мен оқытушылар үшін қажет сапалы оқу құралдары қат. Əсіресе, қазақ бөлімдерінде жетіспейді. Амалсыздан, орысша оқулықтарды пайдаланамыз. – А.ҚҰСАЙЫНОВА: Иə жас мамандары мыздың білімі мен тəрбиесі нарық талабына жауап бере ала ма деген мəселе

«Сантос» клубының бұрынғы қақпашысы, даңқты футболшы Пеленің ұлы Эдсон Чолби Насименту есірткі саудасымен айналысқаны үшін 33 жылға бас бостандығынан айырылды. төңірегінде ойланатын тұстар аз емес. 2011 жылға қарағанда кəсіптік-техникалық колледж оқушыларының 1331-ге азайғаны байқалады. Оның бір себебін жалпы білім беретін мектепте балалар санының азаюымен түсіндірсек, қаржы тапшылығынан жаңа оқу орындары мен жатақханалар салу– күрмеуі қиын мəселелердің бірі. Мұндай құрылыс орындарын Жамбыл, Шал ақын, Мамлют аудандарында салу жоспарланғанмен, кешіктіріліп келеді. 6 колледж бейімделмеген ғимараттарға орналасқан. Əлеуметтік серіктестік туралы заңнаманы қайта қарап, толықтырулар енгізу керек секілді. Олай дейтінім, кəсіптік-техникалық білім беру саласын дамытуға жұмыс берушілер міндеттелмеген. Нақты талап қойылмағаннан кейін жұмыс орны бола тұра, жас мамандарды қабылдаудан тартыншақтайды. Сондайақ, ірі шаруашылықтардың есебінен мамандарды оқытудың, колледждерге техника сатып əперу тəжірибесін орнықтырудың мезгілі жетті. Өйткені, серіктестіктерде көбіне «Джон Дир», « КЛААС» сияқты жаңа үлгідегі шетелдік техникалар жұмыс істейді. Оларды сатып алуға колледждердің мүмкіндігі жоқ. Соның салдарынан жастар индустриялықинновациялық жаңашылдықтардан сырт қалып, өз мамандығына бейім болмай шығады. – Сергей ТИМОФЕЕВ, кəсіпкерлер палатасы жанындағы сараптау кеңесінің төрағасы, «Основание» ЖШС-нің директоры: Соңғы жылдар бедерінде облыста құрылыс индустриясының жақсы дамып келе жатқанын байқауға болады. Былтыр құрылыс жұмыстарының көлемі 18 пайызға артып, 34 миллиард теңгені құрады. 115 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға беріліп, жоспар артығымен орындалды. Биыл 13 көп пəтерлі тұрғын үй, спорт сарайын, 4 емхана, 2 мектеп, осынша денешынықтырусауықтыру кешенін, 40-қа жуық су жүйелері объектілерін, басқа да ғимараттар салу секілді міндеттер тұр. Алайда, жас кадрларды таңдауда, орнықтыруда көп қиналамыз. Оның басты себептерінің бірі – жалақының аздығы. Соның салдарынан жастар мамандықтары бойынша жұмыс атқарғылары келмейді. Біз əлі күнге дейін ескі нормативтік-сметалық құжаттар бойынша жұмыс істеп келеміз. Мысалы, тас қалаушыға атқарған бір текше метр жұмыс ауқымы үшін бар-жоғы 1800 теңге төленеді. Біз өз есебімізден 2-3 есе төлеуге мəжбүрміз. Өйтпеген жағдайда тұрақтандыру – үлкен күш. Жаз айларында жас мамандар еңбекақы əлдеқайда жоғары жақтарға барып, жалданғанды жөн көреді. Жағдай осылай жалғаса берсе, барымыздан айырылып қалуымыз ғажап емес. Жəрмеңкелерге қатысып жүргенде бір байқағанымыз, бос жұмыс орындары жетерлік. Алайда, кəсіптік-техникалық мамандық иелеріне ыңғайлы жұмыс табыла тұра, барғылары келмейді, «қара жұмыстан» қашқақтайды. Біліктілігінің аздығына, тəжірибесінің жоқтығына қарамастан көздейтіндері – жоғары жалақы. Əр оқушыны оқытуға айына 50-60 мың теңге жұмсалатынын есептесек, мемлекеттің қаншама қаражаты желге ұшты дей беріңіз. Дипломы бар 700-ден астам жастың басқа кəсіптермен шұғылдануы – соның бір дəлелі. Жастар – еліміздің болашағы, адами капиталымыз. Осы орайда, кəсіптіктехникалық колледждерде сабақ беретін оқытушылардың біліктілігі, шығармашылық əлеуеті қандай дəрежеде, болашақ мамандар əзірлеуге қандай үлес қосып жүр деген сауал төңірегінде де ойланғанымыз абзал. Өндірістік тəжірибеге келген оқушы лардың білім тайыздығына, ынтажігерінің төмендігіне қарап оқу-тəрбие қызметінің, кəсіби сапа деңгейінің əлі бір жүйеге түспегенін, жаң��шыл ізденістердің аздығын, нарық жағдайындағы өмірлік ұстанымдардың, рухани құндылықтардың, ұсыныстар мен талаптардың жете ескеріле бермейтінін, білім берудің əлемдік стандарттарынан алшақ жатқанын байқауға болады. Меніңше, кəсіби біліктілік деңгейін анықтайтын тест сынақтарын жүргізу жаттандылығынан арылып, талапты барынша күшейткен жөн. Əңгімелескен Өмір ЕСҚАЛИ, «Егемен Қазақстан».

Солтүстік Қазақстан облысы.

Көшедегі жарысқа қатысып, соның салдарынан бір мотоциклшінің қаза табуына байланысты ол алты айға бас бостандығынан айырылғандықтан, қақпашыға 29 жасында спорттан кетуге тура келген еді. Ал 2005 жылы ол кокаин сатқаны үшін қамауға алынып, 2006 жылы бостандыққа шыққан. Айта кету керек, оның əкесі Пеле үш дүркін əлем чемпионы, ФИФА нұсқасы бойынша ХХ ғасырдың ең үздік футболшысы. Бразилия құрамасы қатарында 92 матч өткізіп, қарсыластар қақпасына 77 доп соққан.

Тель-Авив ќарсы соќќы жасады Израиль əскері Сирия тарапынан болған атқылауларға артиллериядан оқ жаудырды жəне Газа секторынан жіберілген зымыранға қарсы жауап ретінде əуе соққыларын жасады. Сирия жағынан атылған снаряд Тель-Авивтің бақылауындағы Голан қырқасы аумағына түсіп жарылған болатын. Зардап шеккендер туралы ақпарат жоқ. Бұл оқиға Палестинаның бірегей үкіметі ант қабылдауға бірнеше сағат қалғанда орын алды. Ол ФАТХ жəне ХАМАС қозғалыстарының өзара бітімге келуі нəтижесінде құрылған болатын. Голанд қырқасының жиі-жиі оқ астында қалатынын айта кету керек. Жəне сириялық оппозиция мен үкімет əскерлері арасындағы қақтығыс барысында снарядтар көптеген жағдайларда бұл жерге кездейсоқтан да келіп түсіп жатады.

Їндістанда жаѕа штат пайда болды Үндістанның оңтүстігіндегі Андхра-Прадеш штаты ресми түрде екі бөлікке бөлініп, оның солтүстік аумағында жаңа 29-шы штат құрылды. Оған Телангана деген атау берілген. Жаңа штат құру туралы шешімді үнді билігі үстіміздегі жылдың ақпан айында қабылдаған болатын. Жергілікті тұрғындар өңірдің жеткіліксіз қаржыландырылатынына ұзақ уақыттар бойы наразылық білдіріп келді. АндхраПрадештің астанасы болып табылатын Хайдарабад қаласы жаңа пайда болған құрылымның да əкімшілік орталығы болып табылады. АндхраПрадештің өз əкімшілік орталығы пайда болғанға дейін Хайдарабад 10 жыл бойы екі шаттың астанасы болып қала береді.

Черчилльдіѕ кіші ќызы дїниеден ґтті Ұлбританияда 92 жасқа қараған шағында Уинстон Черчилльдің кіші қызы Мэри Соамс қайтыс болды. Бұл туралы 1 маусым күні ВВС News агенттігі хабарлады. Туғандағы аты-жөні бойынша Мэри Спенсер-Черчилль Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында көмекші қызметтің кіші офицері шеніне ие болды. Ол көптеген маңызды сапарларда, соның ішінде 1945 жылы Черчилль америкалық президент Гарри Трумэнмен жəне кеңестік көсем Иосиф Сталинмен кездесіп, Германия мен Еуропаның соғыстан кейінгі болашағын талқылаған Потсдам конференциясына барған кезде де əкесінің қасында еріп жүрді. Соңғы жылдары Мэри Соамс қайырымдылықпен айналысып, өмірбаяндық кітаптар жазды.

Ресей ЕКПА сессиясына ќатыспайды Мемлекеттік Думаның халықаралық істер жөніндегі комитетінің төрағасы Алексей Пушков ресейлік делегацияның Еуропа кеңесі Парламенттік ассамблеясының маусым айындағы сессиясына қатыспайтынын мəлімдеді. Біз біздің делегацияға қарсы санкция күшінде тұрған кезінде ассамблеямен қызметтестікті уақытша тоқтатамыз, деп атап өткен ол «Известия» газетіне берген сұхбатында. Оның айтуынша, 26 мамырда, ЕКПА Президенттік комитетінің мүшесі Тини Кокске, ол Мəскеуге келіп, Мемлекеттік Дума төрағасы Сергей Нарышкинмен кездескен кезде мəлім етілген. Оның сыртында осыдан бірнеше күн бұрын Нарышкин ЕКПА төрайымы Анна Брассердің атына жолдаған хатта да ол туралы нақты айтылған.

Корпоративтік ўшаќ апатќа ўшырады Gulfstream жеке ұшағы Хэнск-филд əуежайының ұшу-қону жолағынан аса беріп, шамамен алғанда Бостон қаласынан 30 шақырым жерде жарылған. Жергілікті биліктің ақпаратынша, корпоративтік ұшақ бортындағы 7 адамның бəрі де қаза тапқан. Ұшақ 31 мамыр күні АҚШ-тың «ойын астанасы» АтлантикСитиге ұшып баруға тиіс болатын. Қаза тапқандардың аты-жөндері мен қайғылы оқиғаның себептері əзірге айтылмай отыр. Тергеу жұмыстарымен Көліктегі ұлттық қауіпсіздік басқармасы мен Федералдық авиация басқармасы айналысуда. Бостон халықаралық əуежайының əріптесі ретінде жұмыс істеп келген аэродром осы оқиғадан кейін біржола жабылған. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

7

 Толғандырар тақырып – Жақында Дін істері агенттігінің құрылғанына үш жыл толды. Атқарылған істер көпшіліктің көз алдында. Десек те, ең басты нəтижелер ретінде нені атар едіңіз? – Қазір Қазақстандағы діни ахуалды тұрақты деп айтуға толық негіз бар. Бұл – осы салаға жұмсалған орасан зор күшжігердің нəтижесі. Агенттік тарапынан мемлекеттің дін саласындағы стратегиялық бағытын айқындаған жаңа заң əзірленіп, қолданысқа енгізілді. Діни бір лестіктерді қайта тіркеу жұмысы жүргізіліп, Қазақстанның конфессиялық кеңістігі ретке келтірілді. Осыған дейін ресми тіркелгенімен, жұмыс істемеген көптеген діни бірлестіктер мен діни бірлестік деңгейіне жетпейтін діни топтар жұмысын тоқтатты. Нақты қызмет атқаратындары өз қызметін жаңа заң талаптарына сəйкестендірді. Конфессияларға да талдау жасалып, нақты саны айқындалды. 2011 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша елімізде 46 кон фессияны құрайтын 4551 діни бірлестік тіркелген болса, қазіргі көрсеткіштерге сəйкес 18 конфессияға біріккен 3449 діни бірлестік қызмет атқаруда. Олардың жартысынан астамын, яғни 2400-ге жуығын Қазақстан мұсыл мандары діни басқармасына

лагерьлерге қазір шектеу қойылды. Діни бірлестіктердің діни білім беретін лагерь де, мектеп те ұйымдастыруға құқығы жоқ. Мектеп жасындағы балалар діни білім алғысы келсе, ата-анасының келісімімен діни бірлестік жанындағы сауат ашу курстарына бара алады. Еліміздегі білім беру жүйесі зайырлы сипатқа ие. Сондықтан мектептерде діни рəсімдер жасалмауы жəне діни атрибутика қолданылмауы тиіс. Тағы бір назар аударатын нəр се – жекелеген мектеп оқу шы лары атаанасының діни көзқарасына байланысты кейбір пəндерге қатыспауы сирек те болса байқалып қалып жүр. Бұл, біріншіден, білім туралы заңды бұзу деген сөз. Екіншіден, мектеп бағдарламасына қажетсіз, кездейсоқ пəндер кіргізілмейді жəне баланың қалыптасуы мен дамуына кері əсер ететін бірде-бір пəн оқытылмайды. Ата-ананың осындай қарапайым заңдылықты түсінбей, қате көзқарастардың жетегінде кетуін заңсыз əрі зиянды əрекет деп қабылдау қажет. – Осы орайда «халал балабақша» мəселесін айқындай кету де сұранып тұрған сияқты. – Бұл – заң түгілі, ақылға сыймайтын нəрсе. «Халал балабақша» деген стан-

Мемлекет таєдыры – баршамыздыѕ жəне əрќайсымыздыѕ таєдырымыз

Ќазаќстан Республикасы Дін істері агенттігініѕ тґраєасы Марат ƏЗІЛХАНОВПЕН əѕгіме қатысты мешіттер құрайды. Сонымен қатар, Орыс православие шір кеуіне қатысты 299, Рим-католик шіркеуіне қатысты 84 діни бірлестік қызмет атқарады. Қалған азшылық өзге діндерге, негізінен, протестанттық ағымдарға тиесілі. Діни рəсімдер мен жораларды тек заңмен белгіленген орындарда ғана өткізуді жүйеге келтіру мақсатында діни ғимарат тар дың, мінəжатханалар мен намазханалардың жұмысы ретке келтірілді. Қазір Қазақстанда 3195 ғибадат үйі жұмыс істейді, олардың 2382-сі – мұсылман мешіттері. Республика бойынша 492 исламдық, 15 православиелік, барлығы 507 мінəжатхана қызмет атқаруда жəне рəсімдеуден өтуде. Яғни, діни рəсімдер мен жораларды бұрынғыдай əртүрлі мекемелерде, орталықтарда, оқу орындарында, т.б. жерлерде өткізе беруге болмайды, ол тек жоғарыда аталған заңмен белгіленген орындарда ғана жүзеге асуы тиіс. Заң аясында ғибадат ғимараттарын салу тəртібі де белгіленіп, талаптары айқындалды, оларды бұрынғыдай негізсіз сала беруге тосқауыл қойылды. Ендігі жерде ғибадат ғимараттарын салу кез келген жеке немесе заңды тұлғаның қалауына байланысты емес, заңмен белгіленген тəртіпке жəне нақты қажеттілікке сəйкес жүзеге асырылады. Бұл үдеріс те мұқият бақылауға алынған. Айта кететін тағы бір мəселе – жаңа заң нормалары бойынша діни бірлестік ре тінде тіркелмеген ешбір құрылым діни қызметпен айналыса алмайды. Осы талапқа сəйкес қайта тіркеу кезінде қоғамдық қорлар, қоғамдық бірлестіктер, оқу орталықтары ретінде тіркеліп, діни қызмет атқарып жүрген бірқатар заңды тұлғалар қызметін тоқтатты. Олардың қазіргі ісəрекеті де ұдайы назарда ұсталуда. – Осы арада діни оқу орындарының қызметі қаншалықты реттелді? – деген заңды сұрақ туындайды. – Діни бірлестіктермен қатар, ел аумағындағы барлық діни оқу орындарының қызметі жүйеге келтірілді. 2011 жылдың 1 қыркүйегіндегі есеп бойынша, елімізде діни бірлестік нысанындағы 29 діни білім беру мекемесі тіркелген еді. Дербес мəліметтер базасы жасақталмағандықтан, олардың саны туралы көрсеткіштерде ауытқушылықтар көп кездесті. Сонымен қатар, тіркеуден өткенімен, нақты қызмет атқармайтын діни оқу орындарының болғаны да жасырын емес. Енді жаңа заң талаптарына сəйкес, діни білім беру ұйымдарын тек республикалық немесе өңірлік діни бірлестіктер ғана құра алады. Сондықтан 2012 жылы жүргіз��лген қайта тіркеу кезінде бұған дейін діни бірлестік ретінде қызмет атқарып келген діни оқу орындары таратылды. Олардың бір бөлігі республикалық діни бірлестіктер құрамындағы оқу мекемелері ретінде қайта құрылды. Қазір елімізде исламдық бағыттағы – 13, христиандық бағыттағы 2 діни оқу орны қызмет атқарады. Олардың барлығы дəстүрлі діндерге тиесілі. Жаңа діни қозғалыстардың оқу орындары тіркелмеген. Осы орайда діни білім алғысы келетіндер үшін айта кететін жайт – мұндай білімді тек діни бірлестіктер жанынан құрылған арнайы мекемелерде ғана алуға болады. Жоғарыда айтылған қоғамдық бірлестіктер, оқу орталықтары немесе тіл үйрету курстары секілді мекемелер діни білім бере алмайды. Мұндай заңсыз əрекетке барғандар заң алдында жауап береді. Осыны халық білуі тиіс... – Сөзіңіз аузыңызда, бұрнағы жылдары «діни білім бере тін жаз дық лагерьлер ұйымдастырылады» деген хабарландыруларды көзіміз шалып қалушы еді. – Діни білім беретін жаздық

дарт еш жерде жоқ, бұған қатысты ешбір заңнамалық тетік те қарастырылмаған. Сондықтан мұндай мекемелер ұйымдастырылған жағдайда, олар заңдық тұрғыдан тексеріледі. – Ата-аналардың қате көзқарасы демекші, қазір діни ұстанымдарына байланысты баласына екпе жасатудан бас тарту оқиғалары да кездесіп қалып жүр. Осы мəселеге қатысты не айтуға болар еді?. – Бұл енді шын мəнінде білімсіздіктің салдары. Ешбір дінде денсаулықты сақтауға, күтуге, аурудың алдын алуға шектеу қойылмайды. Керісінше, əрбір өркениетті дін өз сенушілерінің тəн саулығына үлкен жауапкершілікпен қарайды. Ислам ұстанымдарына келсек, Мұхаммед пайғамбардың: «Аурудан емделіңдер. Алла тағала əрбір аурудың емін қоса жаратқан» деген хадисі бар. Қаншама аурулардың емін Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с.) өзі көрсеткен. Барлық ислам мемлекеттерінде аурудың алдын алу құралы ретінде вакцинаның көптеген түрлері қолданылады. Басқаны былай қойғанда, Сауд Арабиясы Корольдігінің өзінде белгілі бір аурулардың алдын алатын екпе-вакцина қабылдамағандарға қажылық жасауға рұқсат берілмейді. Біле білсек, небір жұқпалы жəне қатерлі аурулардың алдын алып, азаматтардың өмірін сақтап қалу үшін мемлекетіміз республикалық бюджеттен жылына бірнеше ондаған миллиард теңге қаржы бөледі. Мұндай игілікке қолы жетпей, азаматтары, əсіресе, жас балалары мың-мыңдап жұқпалы аурулардың құрбаны болып отырған экономикасы нашар қаншама мемлекеттер бар. «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деген даналықты халқымыз бекер айтқан жоқ. Ал əрбір саналы азамат өзінің денсаулығын сақтаумен қатар, өзгенің денсаулығына қатер төндірмеуді де ойлауы тиіс. Заң тұрғысынан да, дін тұрғысынан да солай. – Əлеуметтік-діни тұрғыдағы мəселелерді бір қайырып тастау үшін енді неке мəселесінің де басын ашып алсақ. Əңгімені əркімнің көкейінде жүрген сауалдан бастағым келеді. Өзіңізге белгілі, қазір мешіттерде некені АХАЖ бөлімі берген заңды неке куəлігін көрсеткеннен кейін ғана қию қалыптаса бастады. Мұның сыры неде? – Мешіттерде некені АХАЖ бөлімінде ресми тіркеліп, заңды неке куəлігін алғаннан кейін қию мəселесі азаматтардың тағдыры мен құқықтарының қорғалуына деген алаңдаушылықтан туындап отыр. Өйткені, қазіргі кезде өкінішке қарай, неке жиі бұзылатын болды. Ресми тіркелген некелердің жылына үштен бірі бұзылады екен. Ал ресми тіркелмеген күйі бұзылып жатқандары қаншама! Олардың салдарын жалғызбасты ана мен жетім бала құқығын ешбір заңдық құжаты болмағандықтан, қорғау да қиын. Заңдастырылмаған некенің ең сорақысы – қазір жекелеген теріс діни топтардың арасында белең алып отырған ата-анасының келісімінсіз үйлену, əйелін жаратпай қалса, ешқандай жауапкершіліксіз бір ауыз сөзбен талақ етіп тастап кету, көп ұза май екінші біреуге, оп-оңай үйлене салу, көңілі қаламай қалса, тастап жүре беру секілді ойсыз əрі арсыз құбылыстар. Бұл – нағыз діни надандық пен шектен шығушылықтың көрінісі. Ислам атын жамылған теріс діни ағымдар өкілдері арасында көптеп кездесетін бұл құбылыс – ислам тұрғысынан қатаң айыпталатын іс-əрекет. Исламда отбасы институтына ерекше мəн берілетіні, неке бұзылған жағдайдағы ана мен бала күнкөрісінің əке тарапына толық жүктелетіні əрбір мұсылман азаматқа

мəлім жайт. Əйел-ана тағдырын тəлкекке салып, оны нəпсіқұмарлықтың нысанасы етуге ислам түбегейлі қарсы. Азаматтарының құқығы мен бостандығына нұқсан келтіретін мұндай əрекеттерді мемлекет те қолдамайды. Мемлекет – заңдық институт, кез келген азаматты қандай да бір жауапкершілікке тарту үшін іс-əрекеттердің заңдас тырылуы қажет. Сол себептен мешіттерде некені АХАЖ бөлімінде ресми тіркеліп, заңды неке куəлігін алғаннан кейін қию қажеттілігі күн тəртібіне қойылып отыр. Бұған Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы да белсенді қолдау білдіруде. Некенің АХАЖ бөлімінде ресми тіркеліп барып, мешіттерде шариғат жолымен қиылуы – зайырлы құқық пен діни құқық үйлесуінің көрінісі. – Орта мектептерге «Дінтану негіздері» пəні енгізілгелі бері біршама уақыт өтті. Қандай өзгерістер күтілуде? – Ел азаматтарының дін туралы білімінің дұрыс қалыптасуы мектеп қабырғасынан басталуы тиіс. Сондықтан қазір осы бағытқа да күш салынуда. Орта мектептердің 9-сыныбында оқытылатын «Дінтану негіздері» пəнінде əлемдік жəне дəстүрлі діндер, жаңа діни қозғалыстар, теріс пиғылды жəне радикалды діни ағымдар жөнінде негізгі түсініктер берілетіні белгілі. Қазіргі таңда Дін істері агенттігі мен Білім жəне ғылым министрлігі тарапынан аталған пəнді заман талабына сай жетілдіру мақсатында кешенді шаралар атқарылуда. Пəннің қоғамтанулық мазмұнын күшейте отырып, білім алушыларға зайырлы мемлекет қағидаттары мен қазақстандық қоғамның дəстүрлі құндылықтарын таныту мақсатында «Дінтану негіздері» пəнінің атын «Зайырлылық жəне дінтану негіздері» деп өзгертуге шешім қабылданды. Пəннің жаңа бағдарламасы жасақталып, мазмұнына өзекті толықтырулар енгізілді. Таяу мерзімде аталмыш пəн нің оқулық, хрестоматия, оқушы дəптері жəне мұғалімге арналған құралдан тұратын оқуəдістемелік кешенін жасау қолға алынбақ. «Зайырлылық жəне дінтану негіздері» пəнінен сабақ беретін мұғалімдердің біліктілігін арттыру мақсатында 1 айлық мерзімді қамтитын білім жетілдіру курсының жүйелі, толыққанды бағдарламасын жасау жəне жүзеге асыру жоспарланып отыр. Жалпыға бірдей білім беретін орта мектептерді білікті маманмен толық қамтамасыз ету мақсатында жоғары оқу орындарында «Тарихшы, қосымша мамандығы бойынша дінтанушы» педагог кадрларын даярлау мүмкіндіктері қарастырылып жатыр. – Дінді жалпы халық тұтынатын болғандықтан, діни əде биеттер мəселесіне де кез келген азамат бейтарап қарамасы анық. Осы орайда бір байқалатыны – бұрынғыдай көше

бойлап, есік қағып, діни əдебиеттерді кез келген жерде кедергісіз тарату үдерістері саябырлаған сияқты көрінеді. – Иə, бұл да жаңа заңның жағымды нəтижелерінің бірі. Діни əдебиеттер мəселесі толығымен дерлік жолға қойылды деуге негіз бар. Ең маңыздысы – тиісті заңнамалық актілерге сəйкес дінтану сараптамасы мемлекеттік деңгейде жүргізілуде. Агенттік қызмет атқарған 3 жыл ішінде еліміздегі діни кітаптар айналымы толық бақылаудан өтіп, 25 000ға жуық əдебиетке сараптама жасалды. 300-ге жуық əдебиетке теріс қорытынды беріліп, олардың ел аумағында таратылуына тосқауыл қойылды. Түзеу мекемелеріндегі діни кітаптар толық сараптамадан өткізілді. Мəдениет жəне білім мекемелеріндегі, діни оқу орындарындағы кітаптар да тексеріліп, ретке келтірілді. Агенттіктің ұсынуымен радикалды жəне теріс пиғылды ағымдар идеологиясының алдын алуға бағытталған ағартушылық мазмұндағы əдебиеттер мүдделі мемлекеттік мекемелер арқылы көптеп шығарылуда. Сараптама жүргізумен қатар, діни əдебиеттердің таратылуына да бақылау орнатылды. Қазір олар республика бойынша арнайы стационарлық үй-жайлар ретінде бекітілген 235 кітап дүкенінде жəне заңмен белгіленген орындарда таратылуда. Дегенмен, азаматтар тарапынан заң нормаларын білмегендіктен немесе заңға мойынұсынбаушылықтан туындаған заңсыз діни əдебиеттер тарату фактілері де жоқ емес. Мұндайда тиісті органдар тарапынан нақты əкімшілік шаралар қолданылады. Өткен жылы осындай 78 факті анықталып, айыпты тұлғалар əкімшілік жауапкершілікке тартылды. – Дін тарату дегенде миссионерлік туралы сұрақ ойға орала кетеді. Байқауымызша, елімізде миссионерлердің қарасы аз емес. Олар жайлы заңнама не дейді? – Заңнама бойынша Қазақстан Республикасы азаматтарының, шетел діктер мен азаматтығы жоқ адамдардың миссионерлiк қызметпен айналысуына тыйым салынбаған. Мұндай тəжірибе əлем дік қоғамдастықтағы діни сенім бостандығын қамтамасыз ететін мемлекеттердің барлығына дерлік тəн. Бірақ, бұл миссионерлік қызметке шектеусіз құқық берілген деген сөз емес. Біріншіден, миссионерлік қызметті жүзеге асырушы тұлға міндетті түрде тіркелуге жəне жыл сайын қайта тiркеуден өтуге тиіс. Ол миссионерлік қызметпен тиісті құжаты болған жағдайда ғана айналыса алады. Екіншіден, миссионерлік қызметтің заң аясындағы өзіндік талаптары бар, ол талаптарға сəйкес келмеген тұлғаны миссионер ретінде тіркеуден бас тартылатыны да заңнамада көрсетілген. Үшіншіден, миссионе��дің ел аумағындағы қызметі де нақты өңірлермен шектеледі. Ол тек өзі тіркелген өңірде, өз діни бірлестігіне мүше азаматтар арасында ғана діни қызмет атқара алады. Осындай бақылау шараларының нəти жесінде соңғы жылдары елі міздегі миссионерлер саны 300-400 аралығындағы тұрақты көрсеткіштен артып отырған жоқ. Миссионерлердің басым бөлігі еліміздегі католиктік жəне православиелік діни бірлестіктердің өкілдері болып келеді. Заңсыз миссионерлік қызметті жүзеге асыру əкімшілік құқық бұзушылық ретінде заңмен қадағаланады. Өткен жылы осындай ниеттегі 70 адамға айыппұл салынып, тиісті əкімшілік шара қолданылды. – Ғаламтор кеңістігі де назардан тыс қалып отырмаған болар? – Иə, діни-экстремистік жəне лаңкестік топтардың ақпараттық

кеңістігіне шектеу қою бағытында да нақты жұмыстар жүргізілуде. Агенттік тарапынан 5000-ға жуық ғаламтор ресурсына мониторинг жүргізілді, 176 материалға дінтану сараптамасының теріс қорытындысы берілді. Оның 45-інің Қазақстан аумағында таратылуына тосқауыл қою жөніндегі сот шешімдері шықты. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша ағартушылық бағыттағы «E-islam» порталы жасақ талып, іске қосылды. Сонымен қатар, танымал əлеуметтік желілерде Агенттіктің ресми парақ тары ашылды. Агенттіктің рес ми сайты үздіксіз əрі сапалы түрде жұмыс жүргізуде. Дін саласындағы басты оқиғалар, қабылданған нормативтік-құқықтық актілер, жаңа құрылымдар мен халықаралық шаралар сайтта жедел көрініс табады. Агенттік сайтын пайдаланушылар қатарында еліміздің ғана емес, Ресей мен АҚШ-тың, басқа да алыс-жақын шетелдердің өкілдері көптеп саналады. Пайдаланушыларды қызықтыратын барлық сауалдарға жауап берілетін арнайы блогтар да сайтты тартымды ете түсуде. – Агенттік құрылған кезеңнен бастап қолға алған шаралардың бірі ақпараттық-насихат жұмыс тары болғанынан көзі қарақты оқырман хабардар. Бұл саладағы жұмыстар да жалғасын тапқан болар? – Əрине, жалғасуда. Орасан зор күш-жігер дін саласындағы ақпараттықағартушылық жұ мыс тарға жұмсалып келеді. Ақпа рат тық-насихат топтары мен бұқаралық ақпарат құралдары арқылы тұрғын халыққа үздіксіз түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Жасөспірімдер, жастар жəне əйелдер аудиториясына арналған мақсатты жобалар жүзеге асырылуда. Осы бағытта жүргізілетін жұмыстардың елеулі бөлігі радикалды жəне теріс пиғылды діни ағымдар идеологиясының алдын алу шараларына арналса, ендігі бір бөлігі осындай ағымдар ықпалына түскен тұлғаларға тікелей бағытталған. Ақпараттық-насихат топтарына қажетті жүздеген ақпараттықəдістемелік материалдар дайындалып, жарық көрді, тұрғын халыққа жəне мақсатты аудиторияларға таратылды. Айтылғандардан басқа, Агенттіктің үйлестіруімен Діни бірлестіктермен байланыстар жөніндегі кеңес, Үкіметтік емес ұйымдармен жұмыс жөніндегі кеңес, Консультативтік-сараптамалық кеңес, БАҚ-тарда діни тақырыптарды жариялау жөніндегі əдістемелік кеңес секілді құрылымдар дін саласындағы саясатты сауатты да байсалды түрде жүргізу мақсатына жұмылдырылуда. Теріс пиғылды діни ағымдардан зардап шеккендерге көмек көрсететін 25 ұйым еліміздің барлық аймақтарында қызмет атқаруда. – Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан хал қына Жолдауында қазақстандықтардың діни санасын елдің салт-дəстүрлері мен мəдени нормаларына сəйкес қалыптастыру міндетін атап көрсеткен болатын. Бұл бағытта Агенттік қандай жұмыстар жүргізуде? – Біздің қазақстандық қоғамның жағдайында қазір дін жəне дəстүрлі құнды лықтар үнқатысуы маңызды орын ала ды. Теріс пиғылды діни ағымдар идеологиясының ең жағымсыз ықпалы дəстүрлі рухани-діни құндылықтарды ыдырату арқылы діни сананы өзгерту үдерісі болып отыр. Өйткені, кез келген жат ағым қоғамда қалыптасқан құндылықтарды күйрету арқылы өзін орнықтыруға жол ашады. Ал бұл өз кезегінде дəстүрлі құндылықтармен бірге, ішкі тұрақтылықтың əлсіреуіне алып

келеді. Сондықтан ұлтты қалыптастырған құндылықтарды қорғау елдің ішкі тұрақтылығы мен мемлекет іргесінің бүтіндігін қорғау болып табылатыны сөзсіз. – Дəстүрлі құндылықтар демекші, қазір қазақтың мұсыл мандығына күмəнмен əрі сынмен қарайтындар саны көбейген секілді. Бір байқалатыны, ондайлар қазақтың өз арасынан шығып отыр... Сіз не дейсіз? – Қазақ – мың жылдан бері мұсылман халық. Оның дəстүрі мен дүниетанымы исламмен балталаса бұзылмастай болып тамырласқан. Біз кімнің алдағанына арбалып, өткенімізді өнегесіз, тарихымызды тұлдыр демекпіз? Біздің дініміз – біздің рухымыз. Ол – біздің өткеніміз, бүгініміз, болашағымыз. Оны зерттеп-зерделеуге əркімнің құқығы бар. Бірақ тергеп-тексеруге, айыптап, қаралауға, күзеу мен бұзуға ешкімнің құқығы жоқ. Қазақ исламға бүгін келген жоқ. Мың жыл бойы Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с.) салған жолмен жүрген ұлттың ұлы ғұламалары қалдырған ата дініміз – ислам. Сондықтан бүгінгі дін атын жамылып, саясатқа суарылған жатжұрттық ілімдердің мақсатын үйрету емес, күйрету деп бағалаған жөн... – Сөзіңіз аузыңызда, еліміздегі мешіт жамағаттарының арасынан жік шығып, екіге жарылу көрініс беруде. Исламның бөлінуді емес, бірігуді насихаттайтындығына қарамастан, оның ішінде алауыз ағымдар пайда болды. Дін саласындағы уəкілетті органның бұл мəселедегі ұстанымы қандай? – Еліміздің тарихымен, мəдениетімен, рухани құндылықтарымен қабыспайтын жат діни көзқарастарды насихат тап жүрген кез келген ағым қазақстандық қоғамның дəстүрлі ұстанымдарына, ішкі тұрақтылығына нұқсан келтіреді. Мұндай шетін құбылыстармен күресу – Агенттіктің де, басқа мемлекеттік органдар мен тиісті құрылымдардың да басты міндеті. Ислам атымен əрекет етіп жүрген жат көзқарастағы ағым дарға келсек, ел аумағында өз ұстанымдарын насихаттайтын мұндай топтардың бар екені жасырын емес. Рухани тамырынан, дəстүрлі құндылықтарынан қол үзіп қалған бүгінгі буынның бірқатар өкілдері осындай шетін идеологияға алданып, өз ұлтының салт-санасына, дəстүрлі құндылықтарына қарсы шығуда. Агенттік жүргізетін ақпараттық-насихат жұмыстарының пəрменді бөлігі осындай адасқан азаматтарымызға түсіндіру жəне қайта бейімдеуге бағытталуда. Осы тұста атап өтуге тиіс бір жайт бар. Бас мүфти Ержан Мал ға жыұлы бастаған имамдар тарапынан мешітке келетін халыққа бөлінбей, бір жамағат болып бірігіп, ынтымақ құрып, бір-біріне түсіністікпен қарап, туындаған мəселелерді үнқатысу жəне түсіндіру арқылы шешу бағытында жасалып жатқан жұмыстар зор. Қолға алынған игі істердің нəтижесінде еліміздің мешіттерінде мұндай келеңсіз жағдайлар азайып келе жатыр. – Халықтың санасын сан тарапқа тартқылап жүрген теріс пиғылды секталардың əрекетіне қатысты не айтар едіңіз? – Теріс пиғылды секталардың ісəрекеті де Агенттік назарынан тыс қалып отырған жоқ. Ресми түрде тіркелген діни бірлестіктердің нақты бақылауда болатыны белгілі. Ал секталық сипаттағы діни ұйымдар көбіне идеология түрінде қызмет етеді. Сондықтан оларға қарсы күрес те идеологиялық-ағартушылық сипатта жүргізіледі. Жоғарыда санамаланған Агенттік жұмыстарының əрбірінде дерлік секталық сипаттағы діни ұйымдарға қатысты іс-қимылдар қамтылған. Ал азаматтардың денсаулығы мен қауіпсіздігіне, имандылығына нұқсан келтіретін, отбасының бұзылуына, т.б. бүлдіргіш əрекеттерге себеп болған нақты жағдайлар айқындалғанда бұған өз құзыреттері шегінде құқықтық органдар да араласып, тиісті шаралар қолданып келеді. Осы орайда мен Қазақстан азаматтарын қырағылық пен белсенділік танытуға шақырар едім. Секталық сипаттағы ағымдардың қоғамға тигізген зардабы туралы ауызекі əңгімеде көп айтылады, ал азаматтар нақты жағдайлар бойынша құқықтық органдарға шағым жасауға келгенде енжарлық танытады. Жекелеген діни ағымдардың насихаты салдарынан отбасынан айырылған, зайырлы білім алудан, ақы төленетін еңбектен, медициналық көмектен бас тартқан жəне соның кесірінен зардап шеккен жандар туралы олардың ата-анасы, ағайын-туыстары, достары дер кезінде тиісті орындарға хабарлап отыруы қажет. Осы орайда дін саласына қатысты барлық мəселелер бойынша азаматтардан ақпарат қабылдауға, теріс пиғылды ағымдардан зардап шеккендерге кеңесшілік-психологиялық көмек көрсетуге арналған «Қауырт желі – 114» қызметін пайдалану қажеттігін көпшілік назарына салғым келеді. Бір ғана мемлекеттік органның мүмкін дігі бəріне бірдей жете бермейді. Көп болып көтерген жүк қашанда жеңіл болады. Оның үстіне адам тағдыры, азамат тағдыры ешбірімізді бейжай қалдырмауы тиіс. Жеке адам тағдырынан мемлекет тағдыры құралады. Ал мемлекет тағдыры – баршамыздың жəне əрбіріміздің тағдырымыз. Біз осыны есте сақтауымыз қажет. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан».


8

www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

 Есімі елге елеулі Академик Мəлік-Айдар Хантемірұлы – өткен ғасырдың отызыншы жылдарындағы сұрапылдан аман қалған қазақ шаңырақтарының соңғы үміттерін ақтаған айтулы тұлға. Демек, бүгінде қарт Қаратаудай болып ортамызда жүрген Мəлік-Айдар Хантемірұлының балалық шағы ашаршылық нəубетінің ызғарына қарылды, бозбала шағы Ұлы Отан соғысы ның жалынына шарпылды. Абзал азамат «Қазақстан тарихы» журналына берген сұхбатында: «Мен қазақтың кең даласының оңтүстік түкпірінде жатқан, 1924 жылға дейін Түркістан республикасына қараған, кейін Қазақстанға өткен Қызылқұм ауданында, Жаушықұм болысы, Қатаған тоғай деген Сырдария бойындағы (қазіргі Шардара ауданы) қазақ ауылында туғанмын. Байларды тəркілеу, ұжымдастыру, 1931-1933 жылдардағы ашаршылық, саяси қуғынсүргінді ата-аналарымыздан естіп өстік. Əкем – Асылбеков Хантемір қазақша

Абырой сауатты, ұжымдастыру басталғанда «Қызыл партизан» ұжымшарының бастығы, кейін Бірлік, Жаңа Шардара жəне басқа ауылдық кеңестер төрағасы, майданға кеткенге дейін (1942, маусым) аудандық мал дайындау мекемесінің (заготскот) меңгерушісі болып істеді», – дейді. Асқар таудай əкесі қанды қырғында шейіт болды. Қалай десек те, қаһарлы тағдыр жас жігітті уақытынан ерте есейтті. Əкеден қалған қара шаңырақтың түтінін өшір меу, аңырап қалған анасының үмітін үзбеу, жаутаңдаған қамкөңіл бауырларын жеткізу үшін соғыс тауқыметінің ауыр бейнетінің бəріне де төзіп бақты, бір мүшелден енді ғана асқан жасында бейнет қамытын киді. Қайран, қамсыз тəтті күндер сонымен көзден бұл-бұл ұшты. Сөйте жүріп, білім алуға деген құштарлығын да жоғалтқан жоқ, 1945 жылы Шымкент қаласындағы №7 қазақ орта мектебін бітіріп, 16 жастағы бозбала шағында 1945-1946 жылдары өзі туған аудандағы А.С. Пушкин атындағы жетіжылдық мектепте мұғалімдік қызмет атқарды. Өткен мен бүгінгі өмірді салыстырсақ, қазіргі 16 жастағылардың ойы да, ісі де əлі балаң сияқты көрінеді маған. Ол кездегі бозба лалардың қай-қайсысы да тылда əкелерінің, ағаларының – жалпы майдангерлердің орнын алмастырып, егіс даласында, шахталарда, зауыттарда, білім ошақтарында шыңдалғаны рас. Ұлы Жеңістен соң да осы толқынның жанқиярлығының, жаңаша, жақсы өмір сүруге деген ұмтылысының арқасында еліміздің білімі мен ғылымы өркендегені, экономикамыздың ілгерілегені ақиқат. Осы қатал уақыттың сынынан өткен өткір де өжет буын бейбіт өмірдің мүмкіндігін қалт жібермей, бар ынтажігерін білім мен ғылымға бағыттай алды. Ол жайында Мəлік-Айдар Хантемірұлы жоғарыдағы сұхбатында былай дейді: «Соғыстан кейінгі қиын жағдайға қарамастан, білімге деген құштарлық сол кездегі біздің ұрпақта өте күшті болды. Біз бала жігіттер соғыстан қайтқан ересек аға ларымызбен бірге оқып, олардан көп нəрсені үйрендік. Үздік оқуыма, бəлкім, осы мəселелер себеп болған шығар». Ұстаз-ғалымның өмірбаянына зер салсақ, 1946-1948 жылдары бұрынғы Н.Крупская атындағы Шымкент мұғалімдер институтының студенті болыпты. Сұхбаттағы дерекке қарағанда, ол кезде Шымкенттегі 2 жылдық мұғалімдер институты – оңтүстік облыстарының орта жəне орталау (7 жылдық) мектептеріне мұғалімдер дайындайтын ірі жоғары оқу орны болған. Мəлік-Айдар Хантемірұлы осы оқу орнының қазақ тілі мен əдебиеті бөлімінде институттың директоры Ə.Ермековтен, оқытушылары М.Алтынбекова, Ə.Байтанаев, М.Сəрсенбаев,

Қ.Бектаев жəне басқа ұстаздардан сол заманның деңгейіне сай білім мен тəрбие алған. Біраз ысылып, тəжірибе жинақтаған соң, білімін тереңдету мақсатында, 1949 жылы Алматыдағы ҚазМУ-дың тарих факультетіне түсіп, мұнда да үздік оқып, 1954 жылы ойдағыдай бітіріп шығады. Жалпы, жаны таза жайсаңдар өмірдегі өркендеу жолына көмегін көрсетіп, ағалық ақыл-кеңесін беріп, демеу болған адамдарды ешқашан ұмытпайды. Қашанда құрмет тұтып, еске алып жүреді. «Уни верситет басшысы академик Т.Тəжібаев кешігіп келгеніме қарамастан көмектесіп, жақсы оқы деп ақылын айтты. Тарих факультетінде Е.Бекмаханов, Б.Сүлейменов, А.Нүсіпбеков, С.Покровский, Н.Киікбаев, А.Лозинский, М.Богусловский, Я.Серовайский, Л.Фришман, Н.Дауылбаев, Н.Калистратов, М.Ақынжанов, А.Горячева, К.Коржева, А.Нұрқанов жəне басқа белгілі тарихшы-ұстаздар дəріс берді. Мен Қазақстан тарихы үйірмесіне қатысып, Б.Сүлейменовпен, В.Шах матовп ен, Е.Бекмахановпен араласа бас тадым» деген естеліктегі жолдар соның дəлелі деп білеміз. Мəлік-Айдар Хантемірұлының өзіндік айтары бар, оң мен солын таныған, білімді маман болып қалыптасуына оған дəріс берген Е.Бекмаханов, Б.Сүлейменов, С.Покровский, т.б. көрнекті ғалымдардың ықпалы күшті болғаны еш күмəнсіз. Өкініштісі сол, ол 1950-1953 жылдары қазақ ғылымы мен біліміне қиянат жасалған зұлмат жылдарды өз көзі мен көрді. «Қайыра соққан жау жаман» демекші, Б.Сүлейменов, Е.Бекмаханов сияқты тарихшы ұстаздары да жалтарма саясаттың, жапқан жаланың кесірінен 25 жылға сотталып, жер аударылды. Оның өзі де қырағылардың қуғынынан тыс қалмай, «ұлтшыл» атанып, университеттің комсомол коми тетінен қатаң сөгіс алды. Сөз жоқ, «жылымық» басталып кетпегенде, ондай жастың болашағы бұлыңғыр болатын еді. Алайда, Мəлік-Айдар Хантемірұлы ата қанымен сіңген қайсарлығын танытты. Ауылдағы отбасының жағдайына алаңдаған ол қолда тұрған арнайы жолдамаға қарамастан аспирантурада қала алмады. Елге келіп мұғалімдік жұмысын жалғастырды. Оқудың ұйымдастырылу жайын жетік білетін жігіт көп ұзамай-ақ мектеп директоры болып тағайындалды, содан кейін Қызылқұм аудандық оқу бөлімін басқарды, аудандық партия комитетінің мүшесі болды. Депутат ретінде ел мəселесін шешуге атсалысты. Осылайша, іскер, азамат ретінде елге ерте танылды. Дегенмен, талапты жасты ғылымға апарар жауапты сапар күтіп тұрған болатын. Алматыдағы

ұстаздары зерделі шəкіртін ұмытпай, ол А. Нүсіпбеков, Б.Сүлейменов сынды тарихшы-ғалымдардың шақыруымен Ш.Уəлиханов атындағы Тарих, археология жəне этнология институтына кіші ғылыми қызметкер болып орналасты. Осылайша ол енді ғылым жолына біржолата бет бұрады. 1960 жылдан бастап өзінің тырнақалды ғылыми мақалаларын жариялайды. Мəселен, архивтен алғаш рет алынған материалдарға негізделген «Патша өкіметіне қарсы қазақ тіліндегі үндеу-өлең туралы (1905)» атты мақаласы «Қазақ КСР Ғылым академиясы хабаршысы» ғылыми журналының Тарих, археология жəне этнография сериясында жарияланды. Жас ғалымның белгілі ғылыми басылымдағы салмақты ойлары-ақ оның мықты зерттеуші болатынын аңғартты. Содан бері 55 жылдан астам уақыт ғылым жолында келеді. Қазақстанның əлеуметтік-экономикалық дамуына, азаттық қозғалысына, республикадағы өнеркəсіп пен теміржолдың дамуына, жұмысшы табы мен ұлттық кадрлардың қалыптасуына, Тəуелсіз Қазақстанның дамуына, Ұлы Отан соғысы кезіндегі Қазақстан жағдайына, т.б. мəселелерге қатысты тарихи процестерді жанжақты зерттеді. 1963 жылы «ХІХ ғасырдың аяғы – ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан теміржолдарында жұмысшы кадрлардың қалыптасуы» атты тақырыпта кандидаттық, 1974 ж. «Қазақстан теміржолшы кадрларының қалыптасуы жəне дамуы (1917-1970)» атты тақырыпта докторлық диссертациялар қорғады. 1983 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясына корреспондентмүше, ал 2003 жылы ҚР ҰҒА-ның академигі болып сайланды. Мəлік-Айдар Хантемірұлын ізденуден талмайтын белсенді зерттеуші деуге болады. Олай дейтініміз, ғалым ғылыми кадрлар даярлауға зор үлес қосып, 12 ғылым докторын, 50 ғылым кандидатын дайындады, 15 монографиясы, 250-дей мақаласы жарық көрді. Оған қоса, 5 томдық «Қазақ КСР тарихы», 5 томдық «Қазақстан тарихы», өзге де күр делі еңбектерді жазуға қатысты. Ғылыми ізденіс барысында ол Мəскеу, Ленинград, Ташкент, Алматы, Орынбор, Омбы қалаларындағы түрлі архивтерден көптеген маңызды материалдарды тауып, ғылыми айналымға түсірді. Архив материалдарының ғылыми негізі салмақты болатыны, оларды іздеп-тауып, дұрыс байлам жасау зерттеушіден терең интеллектуалды қажет ететіні мəлім. Бұл тұрғыдан алып қарағанда да, ғалымның табандылығын, еңбекқорлығын, аңғарғыштығын анық байқаймыз. Көрнекті мемлекет қайраткері Т.Рыс құловтың өмірі мен қызметін, Алаш қайраткерлерінің көсемі Ə.Бөкейхановтың, М.Тынышбаевтың

 Өнеге қоғам д ық-саяси қызметін, академик Т.Тəжібаевтың өмірі мен мұрасын, Ресей империясының Қазақстанды отарлау саясатының салдарларын, сондай-ақ Қазақстан тарихын қазіргі уақыт тұрғысынан зерттеді. Алдыңғы толқын ағалардың қайраткерлігі, ғылыми ізденістері ұрпақ есінде жүрсін деп ғалым-ұстаздар А.Панкратова, П. Галузо, С.Бəйішев, А.Нүсіпбеков, Б.Сүлейменов, Т.Тəжібаев, Б.Төлепбаев, Г.Дахшлейгер, т.б. мұрасы мен қызметіне арналған диссертациялық зерттеулер жүргізуге мұрындық болды. Ғылыми зерттеулермен айналыса жүріп, жауапты лауазымдық қызметтерді де абыроймен атқарды. Мəселен, кіші ғылыми қызметкерден көрнекті ғалым деңгейіне көтеріліп, алда айтқанымыздай елдегі ғылым шыңы саналатын ҰҒА-ның академигі болды. Сондайақ ғалым хатшы, бөлім меңгерушісі, институт директорының орынбасары, бас ғылыми қызметкер кезінде де тарих ғылымын ілгерілететін жұмыстарды жүзеге асырды. Академик Мəлік-Айдар Асылбеков Ш.Уəлиханов атындағы Тарих, археология жəне этнология институтында атқарған ғылыми қызметінің сүбелі кезеңінің бірі – 80-жылдардың басында Кеңестік Қазақстан мəдениеті тарихы, Қазақ КСР тарихи жəне мəдени ескерткіштер жинағы бөлімдерін құрып, басқарған жылдары еді. Институтта рухани-мəдени саланың тарихын зерттеуге арналған бөлімдердің жұмысына басшылық жасап, болашақ бағытбағдарын анықтап, зерттеуші жас ғалымдарды ғылыми жұмысқа тартып, олардың ізденістеріне жол ашты. Сол жылдары осы бөлімдердің ғылыми қызметкерлерінің күшімен бірнеше экспедициялар құрылып, республиканың əр аймақтарынан жүздеген тарихи жəне мəдени ескерткіштер есепке алынып, əр ескерткіштің құжаты, ғылыми түсініктемелері жасалды. Ол 1979 жылдан бері Ш.Уəлиханов атындағы Тарих жəне этнология инсти тутының докторлық диссертация қор ғау жөніндегі диссертациялық кеңе сінің мүшесі. Қазақстанда жəне одан тыс мемлекеттерде түрлі деңгейде ұйымдастырылған ғылыми конференцияларға қатысып, көкейкесті тақырыптар бойынша баяндамалар да жасады. Мəселен, 1972 жылы Донецк, 1975 жылы Мəскеу, 1976 жылы Минск, 1984 жылы Ташкент, 1997 жылы Берлин қала ларында болуы соған дəлел болады. Тіпті, 1992 жылы Қазақстанның қоғамтанушы ғалымдарымен бірге АҚШта ғылыми сапарда болып, Беркли, СанФранциско университеттерінде тарихи демография жəне əлеуметтік тарихтың өзекті мəселелерінен дəрістер де оқыды. Мəселен, 1997 жылы Берлинде өткен «Орталық Азиядағы миграция: оның даму мен тұрақтылыққа əсері», ал 2008 жылы Мəскеуде «КСРО-да болған жаппай ашаршылықтың тарихи жəне саяси мəселелері (30-жылдар)» атты халықаралық ғылыми конференцияларға қатысты. Мұның бəрі, шынтуайтында, ізденімпаз ғалымның ғылыми белсенділігі өз өмір белесінің қай кезеңінде де өте жоғары болғанын білдірсе керек. Академик Мəлік-Айдар Хантемірұлы ғылыми-педагогикалық қызметтен де əлі қол үзген жоқ. Ұзақ жылдар бойы Абай атындағы ҚазҰПУ-де профессор ретінде тарихшы мамандарды дайындауға үлкен үлес қосып келеді. Ол жүздеген жас тарихшылардың ұстаз болуына жəне ғылым жолына түсуіне жолдама берді. Бүкіл саналы ғұмырын қазақ ғылымының қара шаңырағы – Қазақ Ұлттық ғылым академиясының қабырғасында еңбекпен өткізген академик МəлікАйдар Асылбеков ағамыз Қазақ елінің тəуелсіздігін көре алмай кеткен аға буын тарихшылар тобының ғылыми игі дəстүрін бүгінгі тарихшылар қауымына жеткізуші болып табылады. Ол, шын мəнінде, еңбегі еленіп, ел құрметіне бөленген, еліне өлшеусіз еңбек сіңірген абыройлы тұлға. Амангелді ҚҰСАЙЫНОВ, Еуразия гуманитарлық институтының ректоры, академик. АЛМАТЫ.

Дəнекер Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан»

«Дарақ бір жерден көгереді», дейді атам қазақ. Бұл сөз көбіне бір салаға саналы ғұмырын арнап, соның қызығы мен шыжығына төзіп, түбінде содан рахат тапқан адамдарға қарап айтылатын секілді. Осындай жандардың бірі, отыз жылдан астам өмірін еліміздің ғарыш саласына арнаған əрі əлі де сол бағытта еңбектеніп жүрген абзал азамат Ерғазы Нұрғалиев. Иə, ғарыш деген кезімізде көз алдымызға бірден ғарышкерлер мен зымырандар легі келері сөзсіз. Сонымен бірге, əлемге əйгілі Байқоңыр кешені де қосарлана еске түседі. Бүгінгі күндері құрылғанына елу тоғыз жылдығын атап отырған Байқоңыр секілді дүниежүзіндегі бірінші ғарыш айлағынан тура бір жыл бұрын туған осы кешен ардагері – Ленинск қаласының құрметті азаматы Ерғазы Нұрғалиев 1977-1979 жылдар аралығында КСРО Қорғаныс министрлігі Құрылыс басқармасының 130-бөлімшесінде мерзімді қызметтің офицері қызметін атқарады. Сонымен бірге, Байқоңыр ғарыш айлағының ұшыру, техникалық кешендерінде салынып жатқан нысандарында жұмыс істейді. Ал 1979-1989 жылдары ғарыш айлағы бастығының қарамағындағы

басшылары мен Қазақстан мамандарымен бірлесе, қаланың жəне Байқоңыр ғарыш айлағының тіршілігі жөніндегі халықаралық шарт құжаттарының іске асырылуын қамтамасыз етті. Арнаулы өкіл Ерғазы Нұрғалиевтің осындай қызметі барысында Байқоңырдағы қазақстандық азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғау жөніндегі жүйелі жəне бірізді жұмыс жүргізілді. Оған бірнеше жылдан бері Байқоңыр қаласы тіршілігінің ресейлік бюджетпен толық қаржыландырылуы жəне осы азаматтың ықпалымен алты қазақ мектебінің ашылуы жарқын мысал бола алады.

түрлі лауазымдарда еңбек етіп, осындағы Күрделі құрылыс басқармасындағы жобалық бюроны басқарады. 1995 жылы Байқоңыр ғарыш айлағын қолданудың негізгі қағидаттары мен талаптары туралы келісімнің халықаралық нормаларына сəйкес аталған кешендегі Қазақстан Республикасы Президентінің арнайы өкілі институтының енгізілуі барысында кейіпкеріміз осы лауазымға тағайындалып, ғарыш айлағындағы Мемлекет басшысының алғашқы арнаулы өкілінің жауапты лауазымында он жылға жуық жемісті қызмет атқарған болатын. Бұл жайт нақты дерек ретінде айлақтағы Ю.А.Гагарин атын дағы мұражайда айрықша көрсетілген. Осындағы қызметі барысында ол Байқоңыр ғарыш айлағының нысандарын құруға өз үлесін қосып, оның 200-алаңының №39 қосу құрылғысын, 110-алаңның уақытша құрылыс қалашығын, 112-алаңның сынау-құрастыру кешенінің қайта жаңартылуларын жасауға қатысты. Ленинск қаласын қалыптастыруға қатыса отырып, ол авторлық топтың құрамында шаһардың «Арбат» жаяу жүргіншілер көшесі, «Ракета» монументі мен Ю.А.Гагариннің ескерткіші тəрізді көрікті жерлерімен қоса, Абай даңғылы мен орталық базар сынды өзге де көптеген нысандарды жобалау мен салуға барын салды. А.Құнанбаевтың 150 жылдық мерейтойында сол даңғылда ұлы Абайдың қоладан жасалған ескерткішін орнатуды ұйымдастырған азаматтығының өзі неге тұрады?! Мемлекет басшысының алғашқы арнаулы өкілі қызметін атқара отырып, Байқоңыр ғарыш кешенін жалға беру жағдайындағы халықаралық құқықтық базаны əзірлеуге белсене қатысты. Арнаулы өкіл институтының қалыптасуының ең қиын кезеңдерінде Ресей тарапының

Адамгершілік пен əдептілікті алғашқы орынға қоятын ардагер кəсіби деңгейінің биіктігімен Байқоңырда жұмыс істейтін Қазақстан мен Ресейдің барлық деңгейдегі ведомстволары басшыларының, сондай-ақ қала мен өңір тұрғындарының арасында жоғары бедел мен құрметке ие болды. Еткен еңбек пен төккен тер зая кеткен жоқ. Достық пен ынтымақтастыққа қосқан үлесі үшін ол Елбасының Жарлығымен ІІ дəрежелі «Достық», «Парасат» ордендерімен, «Қазақстанның Тəуелсіздігіне 10 жыл» жəне «Қазақстанның Тəуелсіздігіне 20 жыл» медалдарімен марапатталса, Ресейдің Федеральды ғарыш агенттігінің марапаттары болып табылатын К.Циолковский, В.Филиппов медальдары да оның кеудесіне тағылады. Қазіргі кезде де Ерекең ғарыш сала сындағы қызметін жал ғастырып, Халық Қаһарманы, егемен елдің қос ғарышкерінің бірі – Талғат Мұсабаев басқаратын Ұлттық ғарыш агенттігінде жауапты хатшы лауазымында жемісті еңбек етіп келеді. Жалпы ғарыш дегенде Ер ғазы Мейірғалиұлының кейінгі толқынға айтары жетіп артылады. «Əуелі қандай да бір мамандықты игеру үшін оған деген қызығушылығың мен сүйіспеншілігің молынан болуы керек. Содан кейін еңбекті ұқсата алсаң ғана, сол жұмысыңнан рахат табасың. Қиындығы да, қызығы да көп ғарыш саласында қызмет ету екінің біріне бұйыра бермес. Дегенмен де ынта қойсаң алынбайтын қамал болмайды», – дейді ол. Сондай-ақ, Ерекең Ұлы Абайдың: «Болмасаң да ұқсап бақ, бір ғылымды көрсеңіз, ондай болу қайда деп, айтпа ғылым сүйсеңіз», деген өлең жолдарын жастарға үнемі қайталаумен келеді. Одан ол бір сəтке де жалыққан емес.

 Мирас

Ќордаєы ќазыналар

Қазақтың қазынасын көргенде талай жұрттың ауызының суы құриды. Менделеев таблицасындағы элементтердің бəрі табылатын жерасты байлығы ұшан-теңіз. Бірақ біз оны айтып отырған жоқпыз. Ол байлықтан да зор қазына бар, ағайын. Жақында сол құндылықты əркімнің өзі барып тамашалауына мүмкіндік туғызылып отыр.

Астана қонақтары мен елордалық тұрғындарға «Астана Опера» мемлекеттік опера жəне балет театры маусым айында ерекше бір бағалы сый əзірлеп отыр. Театр мұражайы қорынан «Сахна шежіресі» атты көрмеге керемет бұйымдар қойылмақ. Соншама елең еткізетіндей бұл қандай шара? Мысалы, аты аңызға айналған дəстүрлі əнші Ғарифолла Құрманғалиевтің есімін естігеніміз болмаса, өзін көрген емеспіз. Сол сияқты, күні кеше дүниеден озған Роза Бағланова, Ермек Серкебаев, Əзірбайжан Мəмбетов, Еркеғали Рахмадиев, Роза Жаманова Мыңжасар Маңғытаев, Дəурен

Əбіров сияқты əрқайсысы бір-бір тау тұлғалар туралы кейінгі жас ұрпақ өте көп нəрсе білгісі келеді. Бұл тізім ары қарай Сара Көшербаева, Бақыт Əшімова, Василий Яковенко, Сұлтан Байсұлтанов, Бибігүл Төлегенова, Нариман Қаражігітов, Əлібек Дінішев, Қорлан Қалиламбекова, Рахима Жұбатұрова, Нұржамал Үсенбаева, Гүлжан Тұтқыбаева, Майра Мұхамедқызы, Жəмила Баспақова болып жалғасып кете барады. Əлгі көрмеге аты аталып отырған əртістердің киген тарихи театрлық костюмдері мен түрлі фотолары, мұражай дүниелері қойылмақ. Əлемдік деңгейдегі театрлар тəжірибесінде жиі кездесетін

мұндай жоба бұдан былай отандық театрдың да дəстүрлі өнегесіне айналып, өткенге, тарихқа деген үлкен құрмет пен ізетті қалыптастырмақ. «Астана Опера» мұражайының меңгерушісі Априза Құсайынованың айтуынша, бұл үшін көп тер төгуге тура келген əрі мұншама мол қазынаны жинаудың өзі оңайға түспеген. «Костюмдер, тұрмыстық бұйымдар, жұмыс құралдары əртістердің өмірі мен өнерінен сыр шертіп қана қоймайды, сонымен қатар олар туралы жанжақты мағлұмат алуға болатын естелікке, шежіре-жəдігерге толы. Бұл заттардың əрқайсысынан өткен күндер белгісін сезіну қиын емес. Бүгінде Қазақстанның түкпіртүкпірінен опера мен балетке байланысты барлық тарихи экспонаттар жиналуда. Оған қаншама адамдар қамтылуда. «Театр қоры үшін костюмдерді, мұражай құжаттарын, фотоматериалдарды жинастыруды биылғы жылдың ақпанында қолға алдық. Абай атындағы опера жəне балет театры мұндағы əріптестеріне Қазақстанның опера жəне

балетінің белгілі тұлғалары бейнеленген 11 картинаны жəне аса көрнекті əртістеріміздің сахнада киген костюмдерін құрметпен сыйға тартты. Біз тек жекелеген солистердің дүниесін ғана емес, жалпы осы саланың қалыптасуына атсалысқан қайраткерлер жайында қызықты мағлұматтардың бірін қалдырмай жинауды мақсат етіп отырмыз. Бүгінде қорымызда 21 театрлық костюм мен мыңнан астам фотомұражай құндылықтары сақтаулы. Алда күтіп тұрған жұмыстар əлі де шашетектен», – дейді мұражай меңгерушісі. Көрмеге келушілер үшін «Астана Опера» сахнасында Қазақстанның халық əртістері мен басқа да танымал опера жəне балет жұлдыздары өнерінен тамаша тартулар əзірленуі өскелең ұрпаққа тағылымды мұра болып қалары сөзсіз. АСТАНА.

Жетіқара ҚОҢЫР. Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.


www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

 Өңір өмірі

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 24 маусымда (Астана уақытымен) сағат 11.00-ден бастап www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншік нысандарын сату бойынша электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды

«Меніѕ баќытты балалыќ шаєым» Атырау мўнайшылары балалар шыєармашылыєына ќолдау білдірді Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Əр бала ашылмаған бір əлем секілді. Олардың əрқайсысының өзіндік таланты бар. «Бұлақ көрсең, көзін аш» дегенді халқымыз талантты балаларды қолдауға байланысты айтқан-ау, сірə. Атыраудағы отандық мұнай-газ өнеркəсібінің қарашаңырағы – «Ембімұнайгаз» акционерлік қоғамы биыл алғаш рет мұнайшылар балалары арасында «Менің бақытты балалық шағым» атты шығармашылық байқау ұйымдастырды. Бұл байқауға жеті мен он жас аралығындағы 36 балғын қатысып, əрқайсысы өздерінің талантын əр қырынан көрсетті. «Ембімұнайгаз» АҚ бас дирек торының өндіріс жөнін дегі орынбасары Сүлеймен Шотықбаевтың айтуынша, балалардың шығармашылық байқауын ұйымдастырудағы басты мақсат – жас таланттарды тауып, олардың таудай талабын ұштауға қолдау білдіру. Осы игі мақсатты көздеген кəсіпорын басшылығы тара пынан құрылған қазылар алқасына балалар өз еңбектерін «Менің туған жерім», «Менің досым», «Мен тұратын көше» тақырыптарында көркем шығарма, өлең жəне фотоөнер жанры түрінде ұсыныпты. Мəселен, Исатай ауданының Аққыстау ауылындағы Абай орта мектебінің бірінші сыныбын үздік аяқтаған Аманер Арон «Туған жерім мен елім, достық туралы ойымды үш шумақ өлеңге сыйғыздым. Бұл менің тырнақалды шығармам болса да қазылар алқасы жоғары бағалады. Бəлкім, болашақта осы талабымды əрі жалғастыратын шығармын», дейді. Аманердің əкесі де, анасы мұнай саласында еңбек етеді. Өзі де болашақта мұнайшы мамандығын игеріп, елдің өркендеуіне үлес қосуды мақсат тұтады екен. Аманердің ауылдасы Жанерке Күншығар да ел экономикасына

9

«қара алтындай» табиғи байлықты игерумен лайықты үлес қосып жүрген мұнайшы əулетінде дүниеге келгенін мақтан етеді. Атасының мұнайшылық жолын жалғастырған əкесі мен шешесінің еңбекқорлығын үлгі тұтатын Жанерке өз шығармасына қазақтың ұлан-ғайыр даласын ақ білектің күшімен, ақ найзаның ұшымен қорғаған бабалар аманатына адалдық танытып, табиғи байлықты ел игілігіне жаратудың маңызын ашып көрсеткен. Тағы бір талапты өрен Жадыра Қуандық өзінің Мөлдір есімді досы туралы ойын мөлдіретіп қағазға түсіріпті. Бала күннен шынайы достықтың қадірін түсінген Жадыра Мөлдірдей құрбысының биязы мінезіне, қиналған жанға қолұшын созуға ұмтылып тұратын мейірбандығын көпке үлгі еткісі келеді. Ал Ақерке Əбішқызы өзі тұратын ауылдың жасыл желекке көмкерілгенін қалайды. Ол бұл арманын көпшілікке ортақ проблема ретінде көтеріп, табиғатты аялауға, қорғауға шақырады. Байқауға қатысқан балалардың бір тобы жас ерекшеліктеріне қарамастан, мұнайлы Атыраудың күнделікті тыныс-тіршілігі мен табиғатын қылқаламынан туындаған еңбектеріне арқау етіпті. Мұнайлы өңірдің бүгінгі келбетін қас-қағым сəтте фотоаппарат объективіне ілген балалар жəне бар. Мұның бəрі əрине, қазылар алқасының назарынан тыс қалған жоқ. Балалардың шығармаларын саралаған қазылар алқасы «Үздік туынды» номинациясын балалардың жас ерекшеліктеріне орай үш топта анықтады. Нəтижесінде «Үздік туындының» бірінші жүлдесі Жадыра Қуандықова, Думан Ерназарұлы мен Айдын Кітапқалиға беріліп, оларға ноутбук сыйға тартылды. Ал екінші жүлдеге ие болған Аян Рахметқали, Ақерке Əбішқызы мен Нұрсұлтан Мұсаға фотоаппарат берілді. Үшінші

жүлденің иелері Аманер Арон мен Динара Мүсілім жəне Мейірбек Төреғалиевтар планшеттің иесі атанды. Бұлардан бөлек Жанерке Күншығар, Əсем Əнуарова, Алтынбек Жайнарбеков, Диназ Жақанова жəне Жұлдыз Əсемованың шығармашылық қабілеттері «Жақсы жұмыс» номинациясында арнайы жүлдемен аталып өтті. Балалардың еркін шығар машылыққа талпынысына кəсіпорын басшылары бейжай қараған жоқ. Сол себептен болар, «Ембімұнайгаз» бұл байқауды енді жыл сайын өткізуге ұйғарым жасап отыр. Сөйтіп, алдағы жылдан бастап, шығармашылық байқауға тек мұнайшылардың ғана емес, өзге кəсіп иелерінің талант ты балаларын қатыстыру да қарастырылмақ. Кəсіпорын бас директорының орынбасары Рысты Тасмағамбетова шығармашыл балалардың таудай талабын «Ба лалардың өз ойларын еркін білдіруі, жан-жағында болып жатқан құбылыстарға баға беруге талпынуы, отансүйгіштік, достық пен ынтымақты шығармаларына арқау етуі қуантады. Кейбірі өңірдегі өткір проблемаларға көпшілік назарын аударуға тырысты. Бұл – біздің ортамызда отаншыл, белсенді буын өсіп келе жатқанының айғағы», деп бағалады. Отандық мұнай өндіруші кəсіпорын жыл сайын балалардың жазғы демалысын ұйымдастыруға қолдау білдіріп келеді. Мəселен, жақын арада мұнайшы отбасыларының 1000-нан астам баласын Алматы жəне Көкшетау өңірлеріндегі жазғы лагерьлерде демалдыру көзделіп отыр. Сонымен қатар, 1200 баланы көршілес Ресей мен Түркиядағы сауықтыру орындарына жіберуді ойластырған «Ембімұнайгаздың» бұл қадамынан өзге кəсіпорындар үлгі алса дейміз. Атырау облысы.

Санкт-Петербургтен олжамен оралды Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Өнерде шекара жоқ. Сол сияқты рухани байланыстар мен мəдени жақындықты да бөліп тастау еш мүмкін емес. Өнердің ұлт пен ұлыс, ел мен жер таңдап, тосырқамайтыны – бірнеше ұлт өкілдерін бір сахна төріне, бір байқау аясына тоғыстырып жатады. Санкт-Петербург қаласында «Солтүстік Пальмира» атты ауқымды турнир өтті. Əлемнің 80-ге тарта мемлекетінен таңдаулы спорттық би өнерінің шеберлері қатысып, өзара өнер таластырған халықаралық турнирде ақтаулық «VegaDance» спорттық би ұжымының мүшелері топ жарды. «Vega-Dance» би ұжымының бишілер жұбы – Максим Шкурлапов пен Арна Жүсіпова ересектер тобында қарсыластарына мықты бəсекелес ретінде танылған. Еуропалық жəне латынамерикалық бағдарлама бойынша орындаған билері көрермендер мен қазылардың, бəсекелестердің ыстық қошеметі мен жоғары бағалауына талассыз ие болыпты. Осылайша 80-ге жуық мемлекет өкілдерінің алдында тəуелсіз Қазақстанды таныта түскен биші жұп халықаралық турнирде екінші орынды иеленіп, мойындарына күміс алқа тағып, қолдарына күміс кубокты ұстап оралды. Маңғыстау облысы спорттық би федерациясының президенті Светлана Шкурлапованың айтуынша, аталмыш би ұжымы осыдан екі апта бұрын Алматы қаласында өткен халықаралық «Kazаkhstan Oреn» фестивалінде қола медальді иеленген екен. Таяуда «Vega-Dance» би ұжымының бишілері Анвар Намеров пен Анеля Шаймарданова Алматы қаласында өтетін «Kazakhstan International Championship» байқауына қатыспақ. Қазақстан мен Ресей арасында өнерден достық жолын жалғап жүрген жастар туған жерге абыроймен оралды. Алда – үлкен мақсат, үлкен жол... АҚТАУ.

Республикалық меншіктегі нысандарды сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктің мына нысандары қойылады: Теңгерім ұстаушысы – «Маңғыстау облысы бойынша көліктік бақылау инспекциясы» ММ. Лот № 1. «Махамбет-200 жыл» катері, тіркеу нөмірі 143041, 2002 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Түпқараған ауданы, Форт-Шевченко қ., Аташ а. Алғашқы бағасы – 5 930 000 теңге. Бастапқы бағасы – 29 650 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 3 244 273 теңге. Кепілді жарна – 889 500 теңге. Теңгерім ұстаушысы – «Маңғыстау облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы)» ММ. Лот № 2. Ваз-21150 автомашинасы, м/н R 512 BD, 2005 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қ., 23-шағын аудан, 100-ғимарат. Алғашқы бағасы – 309 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 545 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 169 052 теңге. Кепілді жарна – 46 350 теңге. Лот № 3. Ваз-2106 автомашинасы, м/н R 924 АҮ, 2002 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қ., 23-шағын аудан, 100-ғимарат. Алғашқы бағасы – 218 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 090 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 119 267 теңге. Кепілді жарна – 32 700 теңге. Лот № 4. Газ-322132 автомашинасы, м/н R 739 АҮ, 1998 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қ., 23-шағын аудан, 100-ғимарат. Алғашқы бағасы – 291 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 455 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 159 205 теңге. Кепілді жарна – 43 650 теңге. Лот № 5. Daewoo Nexia автомашинасы, м/н R 897 BA, 2004 ж.ш. Нысанның орналасқан ��ері: Ақтау қ., 23-шағын аудан, 100-ғимарат. Алғашқы бағасы – 492 000 теңге. Бастапқы бағасы – 2 460 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 269 171 теңге. Кепілді жарна – 73 800 теңге. Лот № 6. Ваз 21213 221 автомашинасы, м/н R 878 ВА, 2004 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қ., 23-шағын аудан, 100-ғимарат. Алғашқы бағасы – 364 000 теңге.

Бастапқы бағасы – 1 820 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 199 143 теңге. Кепілді жарна – 54 600 теңге. Лот № 7. Ваз 21150 автомашинасы, м/н R 513 BD, 2005 ж.ш. Нысанның орналасқан жері: Ақтау қ., 23-шағын аудан, 100-ғимарат. Алғашқы бағасы – 309 000 теңге. Бастапқы бағасы – 1 545 000 теңге. Ең төменгі бағасы – 169 052 теңге. Кепілді жарна – 46350 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне электрондық аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарнаны өткізу деректемелері: Маңғыстау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің депозиттік шоты, ЖСК № KZ980705012170175006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетінде, БСН 120240022666, төлем тағайындау коды 171, Кбе 11, мекеме коды 2170175, БСК KKMFKZ2A, төлем тағайындалуы: аукционға қатысу кепілді жарнасы (кепілді жарна мөлшеріне банк қызметінің төлемі кірмейді). Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын енгiзуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарна қатысушыға ол бойынша сауда-саттыққа қатысу үшін осы кепілді жарнаны енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқығын береді. Департаменттің депозиттік есеп-шотына кепілді жарналардың уақтылы түсуі мақсатында кепілді жарнаны өтінімді қабылдау аяқталғанға дейін үш күн бұрын төлеу ұсынылады. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілімнің вебпорталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді.

Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді осы Қағидаға қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып, аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Назар аударыңыз! Қатысушының осы Қағиданың 23-1 жəне 23-2-тармақтарында көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондайақ сатушының шотына сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электрондық мекенжайына өтінімді қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға жіберілген қатысушыға Тізілім веб-порталында берілетін аукцион нөмірі бойынша аукцион залына кіруге рұқсат беріледі. Сатушы аукционға қатысудан жазбаша нысанда не электрондық құжат нысанында бас тартқан қатысушының аукцион нөмірін оны өткізгенге дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей жояды. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен

сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірдебіреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы осы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру ныса нының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілген болып танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жеке шелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеген болып танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері электрондық аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Электрондық аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Ақтау қаласы, 9-шағын аудан, 23-ғимарат мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, электрондық аукционның жеңімпазы салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көрсетілген құжаттардың көшірмелерін не болмаса нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7292) 421657 телефоны арқылы алуға болады.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 20 маусымда сағат 10.00-ден бастап www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншіктегі нысандарды сату бойынша аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендiру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктің мына нысандары қойылады: 1. Газ-31105 120 автокөлігі, м/н Р 538 СВ, 2004 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 5 920 000 теңге, ең төменгі бағасы –424 996 теңге, алғашқы баға – 592 000 теңге, кепілді жарна – 88 800 теңге. 2. Audi C4 автокөлігі, м/н Р 394 СR, 1994 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 8 870 000 теңге, ең төменгі бағасы – 636 776 теңге, алғашқы баға – 887 000 теңге, кепілді жарна – 133 050 теңге. 3. Niva Shevrole 2123L автокөлігі, м/н Р 648 СК, 2006 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 8 270 000 теңге, ең төменгі бағасы –593 702 теңге, алғашқы баға – 827 000 теңге, кепілді жарна – 124 050 теңге. 4. Ваз-21214 автокөлігі, м/н Р 726 СF, 2007 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 6 420 000 теңге, ең төменгі бағасы – 460 891 теңге, алғашқы баға – 642 000 теңге, кепілді жарна – 96 300 теңге. 5. Ваз-21214 автокөлігі, м/н Р 669 СF, 2007 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 6 380 000 теңге, ең төменгі бағасы – 458 019 теңге, алғашқы баға – 638 000 теңге, кепілді жарна – 95 700 теңге. 6. Subaru Legasy Outback автокөлігі, м/н Р 559 СК, 1999 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 12 900 000 теңге, ең төменгі бағасы – 926 088 теңге, алғашқы баға – 1 290 000 теңге, кепілді жарна – 193 500 теңге. 7. Shevrole Niva 212300 автокөлігі, м/н Р 625 СК,2006 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 8 270 000 теңге, ең төменгі бағасы –593 702 теңге, алғашқы баға – 827 000 теңге, кепілді жарна – 124 050 теңге. 8. Kia Magentis автокөлігі, м/ Р 696 CA, 2002 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 11 780 000 теңге, ең төменгі бағасы – 845 684 теңге, алғашқы баға – 1 178 000 теңге, кепілді жарна – 176 700 теңге. 9. Ваз-21214 автокөлігі, м/н Р 727 CF,2007 ж.ш. Баланс ұстаушы – Қостанай қаласы, Пушкин көшесі, 100/1. «Қостанай облыстық сотының кеңсесі» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 7 000 000 теңге, ең төменгі бағасы – 502 529 теңге, алғашқы баға – 700 000 теңге, кепілді жарна – 105 000 теңге. 10. Ваз-21101 автокөлігі, м/н Р 167 CR, 2006 ж.ш. Ұзынкөл ауданы, Ұзынкөл ауылы, Мүсірепов көшесі, 16. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысы бойынша салық департаменті» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 6 380 000 теңге, ең төменгі бағасы – 458 019 теңге, алғашқы баға – 638 000 теңге, кепілді жарна – 95 700 теңге. 11. Ваз-21053 автокөлігі, м/н Р 021 NS, 2000 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 2 810 000 теңге, ең төменгі бағасы – 201 729 теңге, алғашқы баға – 281 000 теңге, кепілді жарна – 42 150 теңге. 12. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 076 АК,1998 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 5 030 000 теңге, ең төменгі бағасы – 361 103 теңге, алғашқы баға – 503 000 теңге, кепілді жарна – 75 450 теңге. 13. Ваз-21060 автокөлігі, м/н Р 023 NS, 2000 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 2 370 000 теңге, ең төменгі бағасы – 170 142 теңге, алғашқы баға – 237 000 теңге, кепілді жарна – 35 550 теңге. 14. Паз-3205 автокөлігі, м/н Р 026 NS, 1993 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) –14 290 000 теңге, ең төменгі бағасы – 1 025 876 теңге, алғашқы баға – 1 429 000

теңге, кепілді жарна – 214 350 теңге. 15. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 030 NS, 1999 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 730 000 теңге, ең төменгі бағасы – 339 566 теңге, алғашқы баға –473 000 теңге, кепілді жарна – 70 950 теңге. 16. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 042 NS, 2003 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 890 000 теңге, ең төменгі бағасы – 351 052 теңге, алғашқы баға – 489 000 теңге, кепілді жарна – 73 350 теңге. 17. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 043 NS, 2003 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 890 000 теңге, ең төменгі бағасы – 351 052 теңге, алғашқы баға – 489 000 теңге, кепілді жарна – 73 350 теңге. 18. Ваз-21065 автокөлігі, м/н Р 045 NS, 2001 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 3 860 000 теңге, ең төменгі бағасы – 277 109 теңге, алғашқы баға – 386 000 теңге, кепілді жарна – 57 900 теңге. 18. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 046 NS, 2003 ж.ш Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 890 000 теңге, ең төменгі бағасы – 351 052 теңге, алғашқы баға – 489 000 теңге, кепілді жарна – 73 350 теңге. 19. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 048 NS, 2003 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 890 000 теңге, ең төменгі бағасы – 351 052 теңге, алғашқы баға – 489 000 теңге, кепілді жарна – 73 350 теңге. 20. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 049 NS, 2003 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 890 000 теңге, ең төменгі бағасы – 351 052 теңге, алғашқы баға – 489 000 теңге, кепілді жарна – 73 350 теңге. 21. Газ-3110 автокөлігі, м/н Р 052 NS, 2003 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 3 260 000 теңге, ең төменгі бағасы – 234 035 теңге, алғашқы баға – 326 000 теңге, кепілді жарна – 48 900 теңге. 22. Газ-3110 411 автокөлігі, м/н Р 056 NS, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 3 110 000 теңге, ең төменгі бағасы – 223 266 теңге, алғашқы баға – 311 000 теңге, кепілді жарна – 46 650 теңге. 23. Ваз-21102 автокөлігі, м/н Р 025 NS, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 380 000 теңге, ең төменгі бағасы – 314 439 теңге, алғашқы баға – 438 000 теңге, кепілді жарна – 65 700 теңге. 24. Ваз-21122 автокөлігі, м/н Р 034 NS, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 560 000 теңге, ең төменгі бағасы – 327 361 теңге, алғашқы баға – 456 000 теңге, кепілді жарна – 68 400 теңге. 25. Ваз-21099 автокөлігі, м/н Р 035 NS, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 130 000 теңге, ең төменгі бағасы – 296 492 теңге, алғашқы баға – 413 000 теңге, кепілді жарна – 61 950 теңге. 26. Ваз-21099 автокөлігі, м/н Р 036 NS, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 130 000 теңге, ең төменгі бағасы – 296 492 теңге, алғашқы баға – 413 000 теңге, кепілді жарна – 61 950 теңге. 27. Ваз-21099 автокөлігі, м/н Р 037 NS, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 090 000 теңге, ең төменгі бағасы – 293 620 теңге, алғашқы баға – 409 000 теңге, кепілді жарна – 61 350 теңге. 28. Ваз-21213 автокөлігі, м/н Р 038 NS, 2002 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 4 940 0003 теңге, ең төменгі бағасы – 354 642 теңге, алғашқы баға – 494 000 теңге, кепілді жарна – 74 100 теңге. 29. Toyota Land Cruiser автокөлігі, м/н Р 002

NS,1997 ж.ш. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 77. Баланс ұстаушы – ҚР ҰҚК Қостанай облысы бойынша департаменті. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 20 200 000 теңге, ең төменгі бағасы – 1 450 154 теңге, алғашқы баға – 2 020 000 теңге, кепілді жарна – 303 000 теңге. 30. ГАЗ-31102-121 автокөлігі, м/н Р 050 РК, 2006 ж.ш. Қостанай қаласы, Толстой көшесі, 57. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысының прокуратурасы» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 7 530 000 теңге, ең төменгі бағасы – 540 577 теңге, алғашқы баға – 753 000 теңге, кепілді жарна – 112 950 теңге. 31. ГАЗ-31105-120 автокөлігі, м/н 011РК10, 2005 ж.ш. Қостанай қаласы, Алтынсарин көшесі, 118 А. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысының прокуратурасы» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 5 060 000 теңге, ең төменгі бағасы – 363 256 теңге, алғашқы баға – 506 000 теңге, кепілді жарна – 75 900 теңге. 32. Ford Mondeo автокөлігі, м/н Р 034 РК, 2006 ж.ш. Қостанай қаласы, Толстой көшесі, 57. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысының прокуратурасы» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 12 770 000 теңге, ең төменгі бағасы – 916 756 теңге, алғашқы баға – 1 277 000 теңге, кепілді жарна – 191 550 теңге. 33. ГАЗ-31105-100 автокөлігі, м/н Р 577 CL, 2007 ж.ш. Қостанай қаласы, ƏлФараби көшесі, 115. ҚР Бəсекелестікті қорғау агенттігінің «Қостанай облысы бойынша монополияға қарсы инспекциясы» ММ. Бастапқы бағасы (алғашқы) – 8 690 000 теңге, ең төменгі бағасы – 623 853 теңге, алғашқы баға – 869 000 теңге, кепілді жарна – 130 350 теңге. 34. Ваз-21099 автокөлігі, м/н Р 313 СС, 2004 ж.ш. Қостанай қ., Ярослав Гашек көшесі, 4. Баланс ұстаушы – Қостанай облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы). Бастапқы бағасы (алғашқы) – 3 768 960 теңге, ең төменгі бағасы –270573 теңге, алғашқы баға – 376 896 теңге, кепілді жарна – 56 534 теңге. 35. Ваз-21150 автокөлігі, м/н Р 303 СС, 2005 ж.ш. Қостанай қ., Ярослав Гашек көшесі, 4. Баланс ұстаушы – Қостанай облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы). Бастапқы бағасы – 3 122 860 теңге, ең төменгі бағасы – 224 189 теңге, алғашқы баға – 312 286 теңге, кепілді жарна – 46 843 теңге. 36. Ваз-21213 автокөлігі, м/н 188 BD, 2003 ж.ш. Қостанай қ., Ярослав Гашек көшесі, 4. Баланс ұстаушы – Қостанай облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы). Бастапқы бағасы – 3 912 540 теңге, ең төменгі бағасы – 280 880 теңге, алғашқы баға – 391 254 теңге , кепілді жарна – 58 688 теңге. 37. Ваз-21213 автокөлігі, м/н 101 ВА, 2004 ж.ш. Қостанай қ., Ярослав Гашек көшесі, 4. Баланс ұстаушы – Қостанай облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы). Бастапқы бағасы – 3 941 260 теңге, ең төменгі бағасы – 282 942 теңге, алғашқы баға – 394 126 теңге , кепілді жарна – 59 119 теңге. 38. Ғимарат, жалпы алаңы 97,7 ш.м., 1973 жылы салынған, Федоров ауданы, Федоровка ауылы, К.Либкнехт көшесі, 15. Баланс ұстаушы – «Қостанай облысы бойынша жылжымайтын мүлік орталығы» РМКҚ. Бастапқы бағасы – 30 790 000 теңге, ең төменгі бағасы – 1 174 701 теңге, алғашқы баға – 1 450 249 теңге, кепілді жарна – 217 537 теңге. 39. Ғимарат, жалпы алаңы – 109,4 ш.м. Денисов ау��аны, Денисов кенті, Дорожная көшесі, 1. Баланс ұстаушы – АШМ АӨКМИК «Қостанай облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Бастапқы бағасы –10 800 000 теңге, ең төменгі бағасы – 412 042 теңге, алғашқы баға – 508 694 теңге, кепілді жарна – 76 304 теңге. Аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2014 жылғы 19 маусымда сағат 10.00де аяқталады. Кепілді жарналар Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік шотына төленеді: № КZ350705012170174006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, банк коды 070, БИН 120240011849 КБЕ 11, төлем белгіленген код 171. Назар аударыңыз! Қатысушының хабарламада көрсетiлген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ сатушының шотына сауда-саттықты өткiзу туралы хабарламада көрсетiлген кепiлдi жарнаның аукцион басталуға дейiн жетпіс екі сағат бұрын түспеуі Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдаудан бас тарту үшін негіз болып табылады.

Аукционға қатысу үшiн мыналарды: 1) жеке тұлғалар үшiн: жеке сəйкестендiру нөмiрiн (бұдан əрi – ЖСН), тегiн, атын, əкесiнiң атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшiн: бизнес сəйкестендiру нөмiрiн (бұдан əрi – БСН), толық атауын, бiрiншi басшының тегiн, атын, əкесiнiң атын (бар болған жағдайда); 3) кепiлдi жарнаны қайтару үшiн екiншi деңгейдегi банктегi есеп-айырысу шотының деректемелерiн; 4) байланыс деректерiн (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзiмiн көрсете отырып, Тiзiлiмнiң веб-порталында алдын ала тiркелу қажет. Жоғарыда көрсетiлген деректер өзгерген кезде қатысушы бiр жұмыс күнi iшiнде Тiзiлiмнiң веб-порталына енгiзiлген деректердi өзгертедi. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді (бұдан əрi – өтiнiм) Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып, аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi аукционда жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру нысанының бастапқы бағасы осы Қағидаға сəйкес белгiленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейiн бес минут iшiнде қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру нысанын сатып алуға ниетiн растамайтын болса, жекешелендiру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгiленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендiру нысанын сатып алуға ниетiн бiрiншi болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдiсi бойынша аукцион жеңiмпазы болып танылады жəне осы жекешелендiру нысаны бойынша аукцион өткiзiлген болып танылады; 3) егер жекешелендiру нысанының бағасы белгiленген ең төменгi мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бiрде-бiреуi жекешелендiру нысанын сатып алу ниетiн растамаса, онда аукцион өткiзiлмеген болып танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 75, 115-бөлме мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариалды куəландырылған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7142) 501511 телефоны арқылы алуға болады.


10 Басқарманың 26.05.2014 ж. № 225 шешімімен бекітілген енгізілген өзгерістерді есепке ала отырып, Басқарманың 19.12.2012 жылғы № 482 шешімімен бекітілген

www.egemen.kz

Утверждено Решением Правления № 482 от 19 декабря 2012 г., с учетом внесенных изменений, утвержденных решением Правления № 225 от 26.05.2014 г.

БИЗНЕС-КЛИЕНТТЕРМЕН ЖАСАЛАТЫН МЕРЗІМДІ БАНКТІК САЛЫМДАР ЖƏНЕ «ТАЛАП ЕТКЕНГЕ ДЕЙІНГІ» БАНКТІК САЛЫМ ШАРТТАРЫНЫҢ ҮЛГІ НЫСАНДАРЫНА ҚОЙЫЛАТЫН ҮЛГІ (ШАМАЛАС) ТАЛАПТАР / ТИПОВЫЕ (ПРИМЕРНЫЕ) УСЛОВИЯ К ТИПОВЫМ ФОРМАМ ДОГОВОРОВ ДЛЯ СРОЧНЫХ БАНКОВСКИХ ВКЛАДОВ И ВКЛАДА «ДО ВОСТРЕБОВАНИЯ» С БИЗНЕС-КЛИЕНТАМИ. Осы Үлгі (шамалас) талаптар бизнес-клиенттермен жасалатын мерзімді банктік салымдар жəне «Талап еткенге дейінгі» банктік салым шарттарының үлгі нысандары үшін белгіленген жəне Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 388-бабында қарастырылған тəртіппен бұдан кейін бірігіп «Тараптар» деп аталатын, бизнес клиент – Салымшы мен «Банк ЦентрКредит» АҚ, оның филиалдары мен құрылымдық бөлімшелері (бұдан кейін мəтін бойынша – Банк) арасындағы, бизнес-клиенттермен жасалатын «Мерзімді», «Мерзімді плюс», «Жинақтаушы плюс», «Жинақтаушы элит», «Артықшылық», «Талап еткенге дейінгі» банктік салым шарттарын (бұдан кейін мəтін бойынша бірге немесе жеке – Шарт) жасасуға жəне орындауға байланысты қарымқатынасты реттейді жəне жинақ есепшоттарын ашу, жүргізу жəне жабу операцияларын жүргізудің стандартты қағидасы мен тəртібін (бұдан кейін мəтін бойынша – Үлгі талаптар) белгілейді. Бизнес-клиент (Салымшы) дегеніміз – заңды тұлға, оның оқшауланған бөлімшелері, жеке кəсіпкер.

Настоящие Типовые (примерные) условия установлены для типовых форм договоров для срочных банковских вкладов и вклада «До востребования» с бизнес-клиентами и в порядке, предусмотренном статьей 388 Гражданского кодекса Республики Казахстан, регулируют отношения между Вкладчиком – бизнес клиентом и АО «Банк ЦентрКредит», его филиалов и их структурных подразделений (далее по тексту – Банк), совместно в дальнейшем именуемые «Стороны», связанные с заключением и исполнением Договоров банковского вклада «Срочный», «Срочный плюс», «Накопительный плюс», «Накопительный элит», «До востребования» с бизнес-клиентами (далее в отдельности именуемые – Договор) и определяют стандартные положения и порядок осуществления операций по открытию, ведению и закрытию сберегательных счетов (далее по тексту – Типовые условия). Бизнес-клиентом (Вкладчиком) является юридическое лицо, его обособленные подразделения, индивидуальный предприниматель.

1-БӨЛІМ. ЖАЛПЫ ҚАҒИДА 1. Банк пен Салымшы Шартты жасағанға дейін Банк осы Үлгі талаптарда қарастырылған қандай болсын міндеттемелерді орындамайды. 1.2. Осы Үлгі талаптардың қағидасы стандартты нысанда белгіленген жəне Шарттың ажырамас бөлігі болып табылады, сондай-ақ Шарттың негізінде ашылған барлық жинақ есепшоттарына (бұдан кейін мəтін бойынша əрқайсысы жеке – Есепшот деп аталады) қолданылады. 1.3. Қол қойылған Шарттың негізінде Банк салымды қабылдайды, Салымшыға есепшот ашады жəне Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында қарастырылған, сондай-ақ оған сəйкес белгіленген, банктің тəжірибесінде қолданылатын банктік ережелерге, Банктің ішкі процедуралары мен басқа нормативтік актілеріне сəйкес Есепшот бойынша операцияларды орындайды. 1.4. Ашылатын Есепшоттың нөмірі, салымның сомасы, мерзімі, валютасы, салым бойынша сыйақы мөлшерлемесі, сыйақы есептеу талаптары, оған қоса Шартты мерзімінен бұрын бұзған кездегі талаптар Шартта көрсетіледі. 1.5. Салымшы салымның барлық сомасын талап еткеннен кейін Есепшот жабылады жəне Шарт бұзылған болып есептеледі. 2-БӨЛІМ. САЛЫМ БОЙЫНША СЫЙАҚЫ ЕСЕПТЕУ ТƏРТІБІ 2.1. Сыйақы есептеу жылына 365 күн / айдағы нақты күнтізбелік күн негізінде жүргізіледі. Бұл кезде ақшаның келіп түскен күні жəне Шарттың ісəрекет ету мерзімінің аяқталу күні бір күн ретінде есептеледі. 2 . 2 . Қазақстан Р есп убли касы ны ң салы қ заңнамасында көзделген жағдайлардан басқа кезде Салымшыға төленетін сыйақыдан салық төлеудің қолданыстағы тұрақты мөлшерлемесі бойынша төлем көзінен табыс салығы ұсталады. 2.3. Шарттың іс-əрекет ету мерзімі аяқталған кезде, Салымшының банктік деректемелері өзгерген немесе олар көрсетілмеген жағдайда, салымның жəне есептелген сыйақының сомасы Салымшыдан салым сомасы мен есептелген сыйақы сомасын қайтаруды талап еткен жазбаша хабарламасын алғанға дейін сыйақы есептелмей, сол есепшотта қалдырылады («Талап еткенге дейінгі» банктік салым шартын қоспағанда). 3-БӨЛІМ. ЕРЕКШЕ ТАЛАПТАР 3.1. Егер салым сомасын жəне есептелген сыйақы сомасын төлейтін күн демалыс (мереке) күніне түссе, төлем демалыс (мереке) күнінен кейінгі бірінші жұмыс күні жасалады. Салымшының төлемнің осы себеппен кешіктірілгені үшін пайыз есептеуді немесе қандай да бір өтемақы талап етуге құқығы жоқ.

РАЗДЕЛ 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ 1.1. Банк не несет каких-либо обязательств, предусмотренных настоящими Типовыми условиями, до заключения Банком и Вкладчиком Договора. 1.2. Положения настоящих Типовых условий определены в стандартной форме и являются неотъемлемой частью Договора и распространяются на все сберегательные счета, открытые на основании Договора (далее по тексту каждый в отдельности именуемые – Счет). 1.3.На основании подписанного Договора, Банк принимает вклад, открывает Вкладчику Счет и выполняет операции по Счету, предусмотренные законодательством Республики Казахстан, а также установленными в соответствии с ним банковскими правилами, применяемыми в банковской практике, внутренними процедурами и иными нормативными документами Банка. 1.4. Номер открываемого Счета, сумма, срок, валюта вклада, ставки вознаграждения по вкладу, условия начисления вознаграждения, в том числе при досрочном расторжении Договора указываются в Договоре. 1.5. После востребования Вкладчиком всей суммы вклада Счет закрывается и Договор считается расторгнутым. РАЗДЕЛ 2. ПОРЯДОК НАЧИСЛЕНИЯ ВОЗНАГРАЖДЕНИЯ ПО ВКЛАДУ Начисление вознаграждения производится на основе базы 365 дней в году/фактические календарные дни месяца. При этом, дата поступления денег и дата окончания срока действия Договора, считается как один день. 2.2. С вознаграждения, выплачиваемого Вкладчику, за исключением случаев, предусмотренных налоговым законодательством Республики Казахстан, удерживается подоходный налог у источника выплаты по действующей ставке налогообложения. 2.3. При истечении срока действия Договора, в случае изменения банковских реквизитов Вкладчика либо их отсутствия, сумма вклада и начисленного вознаграждения остается на этом же Cчете без начисления вознаграждения до письменного извещения Вкладчиком о востребовании суммы вклада и начисленного вознаграждения (за исключением Договора банковского вклада «До востребования»).

3.2. Қолданыстағы заңнамада қарастырылған жағдайларда Есепшоттағы ақшаға тыйым салынған немесе Есепшот бойынша операциялар тоқтатылған кезде, тыйым салынған жəне/немесе шектеу əрекет ететін күндер үшін салым сомасына сыйақы есептелмейді. Тыйым жəне/немесе шектеу алынып тасталған сəттен бастап сыйақы есептеу қайта басталады. 3.3. Банк төмендегі жағдайларда: – Есепшоттағы ақшаға өндіріп алу қолданған; – Шарт жəне осы Үлгі талаптар бойынша мiндеттемелерiн уақтылы орындамаған немесе орындамаған жағдайда, егер мұндай уақтылы орындамау немесе орындамау Қазақстан Республикасының заңнамасында қарастырылған тыйымдардан жəне (немесе) шектеулерден туындаса, Салымшының алдында жауап бермейді. 3.4. Салымшы сенімхатты жойған жəне Банкке ол туралы сенімхаттың күші жойылған бір банктік күн ішінде жазбаша хабарламаған жағдайда, Банк Салымшының уəкілетті өкіліне сенімхат бойынша Есепшоттан ақшаны бергені үшін жауап бермейді. 3.5. Банк Қазақстан Республикасының заңнамасында қарастырылған негіздер бойынша есепшотты жабуға құқылы. 3.6. Қазақстан Республикасының заңнамасы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қаржы нарығын жəне қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау комитеті шешімдеріне байланысты депозиттерді қабылдау талаптары өзгерген жағдайда, сондайақ Банктің Қазақстан Республикасында, сонымен қатар шетелдерден ресурстар алуының жалпы талаптарының өзгеруіне, инфляция қарқынының, девальвация қарқынының өзгеруіне байланысты жəне мұнымен шектелмей, Банк бұл туралы Шарт бұзылады деп болжанған күннен 30 (отыз) күнтізбелік күн бұрын Салымшыға жазбаша хабарлап, Шартты мерзімінен бұрын бұзуға құқылы. Мұндай жағдайда Банк Салымшыға Шартта жəне осы Үлгі талаптарда көзделген тəртіппен салымды жəне есептелген сыйақыны қайтарады. Бұл кезде Салым бойынша сыйақы салым есепшотта болған күндердің нақты санына қатысты Шартта белгіленген мөлшерлеме бойынша төленеді. 4-БӨЛІМ. ТАРАПТАРДЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ 4.1.Банктің міндеттері: 4.1.1. Осы Үлгі талаптың жəне Шарттың 2-бөліміне сəйкес салымды пайдаланғаны үшін сыйақы сомасын есептеу жəне төлеу; 4.1.2. Шарттың іс-əрекет ету мерзімі аяқталған күні Салымшыға Шартта көрсетілген деректемелер бойынша: – салым сомасын; – есептелген сыйақының қалған сомасын қайтару. 4.1.3. Шартты мерзімінен бұрын бұзған кезде, осы Үлгі талаптарда жəне Шартта белгіленген тəртіппен салым сомасын қайтару жəне сыйақыны төлеу. 4.2. Банктің құқықтары: 4.2.1. Салымшыдан Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының талаптарына сəйкес Есепшотты ашуға жəне Есепшот бойынша операцияны жүргізуге қажетті ақпаратты жəне құжаттарды талап ету;

РАЗДЕЛ 3. ОСОБЫЕ УСЛОВИЯ 3.1. В случае, если дата выплаты суммы вклада и начисленного вознаграждения приходится на выходной (праздничный) день, выплата будет осуществлена в первый рабочий день, следующий за выходным (праздничным) днем. Вкладчик не имеет права требовать начисления процентов или какой-либо иной компенсации за такую задержку в платеже. 3.2. При наложении ареста на деньги на Cчете, либо приостановлении операций по Счету в случаях, предусмотренных действующим законодательством Республики Казахстан, вознаграждение на сумму вклада (при аресте денег на соответствующую его часть) не начисляется за дни действия ареста и/ или ограничения. Начисление вознаграждения возобновляется с момента снятия ареста и/или ограничения. 3.3. Банк не несет ответственности перед Вкладчиком в случае: – обращения взыскания на деньги, находящиеся на Счете; – несвоевременного исполнения или не исполнения своих обязательств по Договору и настоящим Типовым условиям, если такое несвоевременное исполнение либо не исполнение вызвано запретами и (или) ограничениями, предусмотренными законодательством Республики Казахстан. 3.4. Банк не несет ответственности за выдачу по доверенности суммы со Счета уполномоченному представителю Вкладчика, в случаях, если Вкладчик отменил доверенность и письменно не уведомил об этом Банк в течение одного банковского дня, в котором соответствующая доверенность была отменена. 3.5.Банк вправе закрыть счет по основаниям, предусмотренным законодательством Республики Казахстан. 3.6..В случае изменения законодательства Республики Казахстан, условий принятия депозитов, связанных с решениями Правительства Республики Казахстан, Национального Банка Республики Казахстан, Комитета по контролю и надзору финансового рынка и финансовых организаций Национального Банка Республики Казахстан, а также, в связи с изменением общих условий получения Банком ресурсов как в Республике Казахстан, так и за рубежом, изменением темпов инфляции, изменением темпов девальвации и, не ограничиваясь этим, Банк вправе досрочно расторгнуть Договор, письменно уведомив об этом Вкладчика за 30 (тридцать) календарных дней до предполагаемой даты расторжения. В данном случае Банк возвращает Вкладчику Вклад и начисленное вознаграждение в порядке, предусмотренном Договором и настоящими Типовыми условиями. При этом вознаграждение по Вкладу выплачивается по соответствующей ставке, установленной в Договоре, за фактическое количество дней пребывания Вклада на Счете. РАЗДЕЛ 4. ПРАВА И ОБЯЗАННОСТИ СТОРОН 4.1 Банк обязуется: 4.1.1 производить начисление и выплату вознаграждения за пользование вкладом в соответствии с разделом 2 настоящих Типовых условий и Договором; 4.1.2 в день истечения срока действия Договора вернуть Вкладчику по реквизитам, указанным Вкладчиком в Договоре: – сумму вклада; – сумму остатков начисленного вознаграждения. 4.1.3. при досрочном расторжении Договора вернуть сумму вклада и выплатить вознаграждение в порядке, установленном настоящими Типовыми условиями и Договором. 4.2. Банк имеет право: 4.2.1. затребовать от Вкладчика информацию и документы, необходимые для открытия Счета, проведения операций по Счету в соответствии с требованиями действующего законодательства Республики Казахстан;

4 маусым 2014 жыл

4.2.2. енгізілген өзгерістер мен толықтырулар, сондай-ақ жаңа Тарифтер туралы ақпараттарды Банктің филиалдарының жайларына жəне www.bcc.kz сайтына орналастыру арқылы Банктің тарифтеріне біржақты тəртіппен өзгерістер мен толықтырулар енгізу; 4.2.2. Есепшоттан Есепшотқа қате төленген (есептелген) немесе берілген сыйақы сомасын акцептсіз тəртіппен есептен шығару; 4.2.4. Шартта жəне Үлгі талаптарда қарастырылған тəртіппен Үлгі талаптарға біржақты тəртіппен өзгерістер мен толықтырулар енгізу. 4.3. Салымшының міндеттері: 4.3.1. Қолданыстағы заңнаманың талаптарына сəйкес Банкке Есепшот ашу үшін, сондай-ақ Есепшот бойынша операциялар жүргізу үшін қажетті құжаттарды жəне ақпараттарды беру; 4.3.2. Салым сомасын Шарт жасалған күні Есепшотқа қолма-қол салу (аудару). Егер Салымшы салым сомасын Есепшотқа уақтылы қолма-��ол салмаған (аудармаған) жағдайда, Шарт жасалмаған болып есептеледі; 4.3.3. Шарт мерзімінен бұрын бұзылған кезде Банкке шарт бұзылады деп болжанған күннен 5 (бес) банктік күн бұрын жазбаша хабарлау. 4.3.4. құрылтай құжаттары, орналасқан жері, соның ішінде Шартта көрсетілген нақты мекенжайы, төлемдік деректемелері, телефон, факс нөмірлері өзгерген кезде, сондай-ақ Шарттың, осы Үлгі талаптардың талаптарын орындауға əсер етуі мүмкін басқа да өзгерістер болған кезде, үш күндік мерзімде бұл туралы Банкке жазбаша түрде немесе Тараптар арасында келісілген басқа байланыс құралдары арқылы хабар беріп, осындай өзгерістерді растайтын құжаттарды тапсыру; 4.3.5. Банк көрсеткен қызметтер үшін Банктің уəкілетті органы бекіткен тариф бойынша төлем жасау. 4.3.6. Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сəйкес Есепшот бойынша операциялар жүргізу; 4.4. Салымшының құқықтары: 4.4.1. өз Есепшотының жай-күйі туралы мəлімет алу; 4.4.2. осы Үлгі талаптардың жəне Шарттың талаптарымен салым сомасын жəне сыйақы сомасын алу. 5-БӨЛІМ. СЕНІМХАТ НЕГІЗІНДЕ ЕСЕПШОТ БОЙЫНША ОПЕРАЦИЯЛАРДЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ 5.1. Осы Үлгі талаптарға сəйкес Салымшының басшысы жəне (немесе) ол уəкілеттік берген басқа тұлғалар Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында белгіленген тəртіппен Банктегі есепшотта орналасқан ақшаны қолдану құқығына ие болады. 5.2. Банк Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына жəне Банктің ішкі процедураларына сəйкес сенімхат бойынша операцияларды жүзеге асырады. 5.3. Салымшы Банкке сенімхаттың күшінің жойылғаны, Салымшының Банктегі Есепшот(-тар) ындағы ақшаны басқаруға уəкілетті тұлғалардың ауысуы немесе жоғарыда көрсетілген жағдайлар туындаған сəттен бастап бір банктік күн ішінде олардың өкілеттігінің мерзімінен бұрын тоқтағаны туралы жазбаша хабарлауға міндетті. 5.4. Салымшы Банкке келесі жағдайларда: 1) сенімді тұлғаға ҚР қолданыстағы заңнамасының нормаларына сəйкес келмейтін сенімхатты берген жағдайда; 2) егер сенімхаттағы Салымшының қолы Банктегі қолдардың үлгісі бар құжатпен сəйкес келмеген кезде; 3) сенімхатта сенімді тұлғаның қажетті өкілеттігі болмаған кезде Сенімді тұлғаның Есепшот бойынша операция жүргізуінен бас тарту құқығын береді. 5.5. Банк: 5.5.1. Салымшының Есепшотын басқаратын өкілетті сенімді тұлғаның іс-əрекеттері үшін; 5.5.2. осы Үлгі талаптардың 5.3.-тармағының талаптарын бұзған жағдайда, Салымшы алдында жауап бермейді. 5.5.3. Салымшы үшінші тұлғаларға Есепшоттағы ақшаны басқару бойынша өкілеттікті бергені үшін жауап береді. 5.6. Салымшының есепшотын Сенімді тұлға басқарған жағдайда: 1) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сəйкес ресімделген, Есепшотты басқару кезінде ұсынатын, бірінші басшы жəне бас бухгалтер (штатта болған жағдайда) қол қойған есепшоттағы ақшаны басқару құқығын беретін сенімхаттың түпнұсқасын оған ұсыну қажет. Сенімхатта Салымшы Сенім білдірген тұлғаға есепшотты(-тарды) басқаруға берген өкілеттіктің қажетті тізбесі болуы тиіс; 2) Банкте сақталатын, жоғарыда көрсетілген сенімхаттың нотариатты түрде расталған көшірмесін; 3) Сенімді тұлғаның қолының үлгісі бар нотариатты куəландырылған құжатты; 4) Сенімді тұлғаға Есепшоттағы ақшаны басқару өкілеттігін беру туралы Салымшының бірінші басшысының немесе оның міндетін атқарушы тұлғаның бұйрығын ұсыну қажет. 5.6.1. Салымшы осы Шартқа қол қоя отырып, Банкке Салымшыдан Сенімхатты беру/ күшін жою туралы растау алуды қоса алғанда, Сенімхатты беру немесе күшін жою дерегін анықтау бойынша іс-шаралар жүргізу, сондай-ақ Сенімді тұлға Сенімхатты Банкке көрсеткен сəттен бастап 3 (үш) банктік күн ішінде жоғарыда көрсетілген ісшараларды өткізу кезеңінде Есепшот бойынша операцияларды жүзеге асырмау құқығын береді. 6-БӨЛІМ. ДАУЛАРДЫ ШЕШУ ТƏРТІБІ ЖƏНЕ ӨЗГЕ ТАЛАПТАР 6.1. Шарт, Үлгі талаптар бойынша жəне оған байланысты даулар келіссөздер арқылы шешіледі. Келісімге келмеген жағдайда дау Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сəйкес уəкілетті сотта шешілуі тиіс. Дауларды қарастыру орны – Банктің Есепшот ашылған бөлімшесі орналасқан жердегі тиісті сот органы. 6.2. Тараптардың Шарт бойынша, сондай-ақ оған байланысты қарым-қатынастары Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сəйкес реттеледі. 6.3. «Егемен Қазақстан» мерзімді баспасөз басылымына, сондай-ақ www.bcc.kz мекенжайы бойынша интернет ресурсына мұндай өзгерістер мен толықтыруларды (оның ішінде Үлгі талаптарды жаңа нұсқада) орналастыру арқылы Банк біржақты тəртіппен Үлгі талаптарға өзгерістер мен толықтырулар енгізеді, өзгерістер мен толықтырулар «Егемен Қазақстан» мерзімді баспасөз басылымына орналасқан сəттен бастап күшіне енеді жəне Тараптар үшін міндетті болып табылады. 6.4. Егер осы Үлгі талаптардың жəне Шарттың бөлімдерінің біреуі заңда белгіленген тəртіппен жарамсыз деп танылса, онда аталған дерек осы Үлгі талаптарды / Шартты тұтастай жəне/немесе оның басқа бөлімдерін, қолданыстағы заңнаманың нормаларында басқаша қарастырылмаса, автоматты түрде жарамсыз деп тануға əкеп соқпайды.

4.2.2. в одностороннем порядке вносить изменения и дополнения в тарифы Банка путем размещения информации о внесенных изменениях и дополнениях а также новых Тарифов в помещениях филиалов Банка и на сайте www.bcc.kz; 4.2.3. списывать в безакцептном порядке со Счета ошибочно выплаченную (причисленную) на Счет либо выданную сумму вознаграждения; 4.2.4. в одностороннем порядке вносить изменения и дополнения в Типовые условия в порядке, предусмотренном Договором и Типовыми условиями. 4.3. Вкладчик обязуется: 4.3.1. предоставлять Банку документы и информацию, необходимые для открытия Счета и для проведения операций по нему в соответствии с требованиями действующего законодательства; 4.3.2. внести наличными (перечислить) сумму вклада на Счет в день заключения Договора. В случае если Вкладчик своевременно не внес (перечислил) сумму вклада на Счет, то Договор считается не заключенным; 4.3.3. при досрочном расторжении Договора письменно уведомить Банк за 5 (пять) банковских дней до предполагаемой даты расторжения. 4.3.4. при изменении учредительных документов, места нахождения, в том числе фактического адреса, указанных в Договоре, платежных реквизитов, номеров телефонов, факсов, а также при других изменениях, имеющих значение для выполнения условий Договора, настоящих Типовых условий, с момента изменения в трехдневный срок уведомить об этом Банк в письменном виде или по другим согласованным Сторонами средствам связи и представить документы, подтверждающие такие изменения; 4.3.5. оплачивать услуги Банка по тарифам, утвержденным уполномоченным органом Банка. 4.3.6. производить операции по Счету в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан; 4.4. Вкладчик вправе: 4.4.1. получать информацию о состоянии своего Счета; 4.4.2.получать сумму вклада и сумму вознаграждения на условиях настоящих Типовых условий и Договора. РАЗДЕЛ 5. ОСУЩЕСТВЛЕНИЕ ОПЕРАЦИЙ ПО СЧЕТУ НА ОСНОВАНИИ ДОВЕРЕННОСТИ 5.1. Правом распоряжения деньгами, находящимися в Банке на счете в соответствии с настоящими Типовыми условиями, пользуется руководитель Вкладчика и (или) иные уполномоченные им лица в порядке, установленном действующим законодательством Республики Казахстан. 5.2 Проведение операций Банком по доверенности осуществляется в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан и внутренними процедурами Банка. 5.3. Вкладчик обязан письменно информировать Банк об отмене доверенности, замене лиц, уполномоченных распоряжаться деньгами, находящимися в Банке на Счете (-ах) Вкладчика, либо досрочном прекращении их полномочий в течение одного банковского дня с момента возникновения вышеуказанных обстоятельств. 5.4. Вкладчик предоставляет Банку право отказать в проведении операций по Счету Поверенным в случаях: 1) предоставления поверенным доверенности не соответствующей нормам действующего законодательства РК; 2) если в доверенности подпись Вкладчика не соответствует документу с образцами подписей, находящимся в Банке; 3) при отсутствии в доверенности необходимых полномочий поверенного. 5.5. Банк не несет ответственности перед Вкладчиком: 5.5.1. за действия поверенного, уполномоченного Вкладчиком распоряжаться Счетом; 5.5.2. в случае нарушения требований пункта 5.3. настоящих Типовых условий. 5.5.3. Вкладчик несет ответственность за предоставление полномочий по распоряжению деньгами на Счете третьим лицам. 5.6. В случае если счетом Вкладчика распоряжается поверенный, ему необходимо представить: оригинал доверенности на право распоряжения деньгами на Счете, оформленной в соответствии с требованиями законодательства Республики Казахстан, подписанной первым руководителем и главным бухгалтером (при наличии в штате), которую предъявляет при распоряжении Счетом. Доверенность должна содержать необходимый перечень полномочий по распоряжению счетом(-ами), которым Вкладчик наделяет поверенного; нотариально удостоверенную копию вышеуказанной доверенности, которая хранится в Банке; нотариально удостоверенный документ с образцом подписи поверенного; приказ первого руководителя Вкла��чика или лица исполняющего его обязанности о наделении полномочиями поверенного на распоряжение деньгами на Счете. 5.6.1. Вкладчик подписанием Договора предоставляет Банку право проводить мероприятия по выяснению факта выдачи или отмены Доверенности, включая получение от Вкладчика подтверждения о выдаче/отмене Доверенности, а также не осуществлять операции по Счету в период проведения вышеуказанных мероприятий в течение 3 (трех) банковских дней с момента предъявления в Банк Доверенности Поверенным. РАЗДЕЛ 6. ПОРЯДОК РАЗРЕШЕНИЯ СПОРОВ И ПРОЧИЕ УСЛОВИЯ 6.1. Споры по Договору, Типовым условиям и в связи с ними разрешаются посредством переговоров. При не достижении согласия спор подлежит рассмотрению в уполномоченном суде в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан. Место рассмотрения споров – в соответствующем суде по месту нахождения отделения Банка где открыт Счет. 6.2. Отношения Сторон по Договору, а также в связи с ним регулируются в соответствии с действующим законодательством Республики Казахстан. 6.3. Изменения и дополнения в Типовые условия вносятся Банком в одностороннем порядке путем размещения таких изменений и дополнений (в том числе Типовых условий в новой редакции) в периодическом печатном издании «Егемен Қазақстан», а также на интернет – ресурсе по адресу www.bcc. kz, вступают в силу и являются обязательными для Сторон с момента размещения в периодическом печатном издании «Егемен Қазақстан».

6.5. Осы Үлгі талаптар мемлекеттік жəне орыс тілдерінде жасалған.

6.4. В случае если одна из частей настоящих Типовых условий либо Договора будет в установленном законодательством порядке признана недействительной, то данный факт не влечет автоматического признания недействительными настоящих Типовых условий/Договора в целом и/или иных его частей, если иное не предусмотрено нормами действующего законодательства. 6.5. Настоящие Типовые условия составлены на государственном и русском языке.

Бастапқы редакция 21.12.2012 жылғы №840-841 (27912) «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланды.

Первоначальная редакция опубликована в газете «Егемен Қазақстан» № 840-841 (27912) от 21.12.2012г.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА

Астана қаласының мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 24 маусымда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншік нысандарын сату бойынша электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншік нысандарын сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылығы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға мына республикалық меншік нысандары қойылады: 1. «Зил 431410» маркалы автокөлік, м/н Z 130 RB, 1992 жылы шығарылған, қорап жақтаулы, баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Президентінің Күзет қызметі, мекенжайы: Астана қаласы, Сарыарқа д-лы. 23. Алғашқы бағасы – 359 348 теңге, бастапқы бағасы – 1 796 740 теңге, ең төменгі бағасы – 104 480 теңге, кепілді жарна – 53 902,2 теңге. 2. «Ваз 21060» маркалы автокөлік, м/н Z 703 RB, 2003 жылы шығарылған, қорап XTK21060030069669, баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Астана қалалық сотының кеңсесі» ММ, мекенжай: Астана қаласы, Шыңтас к-сі, 8 а. Алғашқы бағасы – 159 485 теңге, бастапқы бағасы – 797 425 теңге, ең төменгі бағасы – 46 370 теңге, кепілді жарна – 23 922,75 теңге. 3. «Ваз 21060» маркалы автокөлік, м/н Z 704 RB, 2003 жылы шығарылған, қорап XTK21060030069626, баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Астана қалалық сотының кеңсесі» ММ, «мекенжайы: Астана қаласы, Шыңтас к-сі, 8 а. Алғашқы бағасы – 151 510 теңге, бастапқы бағасы – 757 550 теңге, ең төменгі бағасы – 44 051 теңге, кепілді жарна – 22 726,5 теңге. 4. «Skoda Superb» маркалы автокөлік, м/н Z 629 RN, 2007 жылы шығарылған, қорап TMBDL23U469120469, баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Астана қалалық сотының кеңсесі», мекенжайы: Астана қаласы, Шыңтас к-сі, 8 а. Алғашқы бағасы – 1 186 030 теңге, бастапқы бағасы – 5 930 150 теңге, ең төменгі бағасы – 344 837 теңге, кепілді жарна – 177 904,5 теңге. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2014 жылдың 23 маусымында сағат 10.00-де аяқталады. Кепілді жарна «Астана қаласының мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің мына депозиттік шотына төленеді: KZ880705012170181006, БСК KKMFKZ2A, БСН 120340010824 «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті» ММ банкіне, СТН 620300352948, КБЕ–11, КНП-171. Департаменттің депозиттік шотына кепілді жарнаның уақтылы түсу мақсатында өтініштерді беру алдында үш күн бұрын төлеуге кеңес береміз. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілімнің вебпорталында алдын ала тіркелу қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушының ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді Қағидадағы қосымшаға сəйкес нысан бойынша Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілім веб-порталында үш минут ішінде өтінім берілген сату нысаны бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болмаған жағдайда, Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімі кері қайтарылады. Автоматты түрдегі тексеру нəтижелері бойынша Тізілім веб-порталында қатысушының өтінімінде көрсетілген электрондық мекенжайына өтінімді қабылдау туралы электрондық хабарлама не өтінімді қабылдаудан бас тарту себептері туралы электрондық хабарлама жіберіледі. Аукционға қатысушылар аукцион басталуға дейін бір сағат ішінде ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып, аукцион залына кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы Қағиданың 36-6-тармағына сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілген болып танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеген болып танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз бен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Астана қаласы, Əуезов көшесі, 14 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, аукционның жеңімпазы сатып алу-сату шартына қол қойған кезде сатушыға салыстыру үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, олардың көшірмелерін не нотариат куəландырған көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне 8 (7172) 32-13-33, 32-44-82 телефондары арқылы алуға болады.

«Бауманское-07» ЖШС 2014 жылғы 20 маусымда сағат 10.00-де «Бауманское-07» ЖШС қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысын өткізу туралы хабарлайды. Жиналыс мына мекенжайда өткізіледі: Қазақстан Республикасы, Ақмола облысы, Егіндікөл ауданы, Бауман ауылы, Бауман к-сі, 8-үй. Күн тəртібі: 1. Атқарушы орган – «Бауманское-07» ЖШС директорын сайлау туралы.

«Родники» ЖШС 2014 жылғы 20 маусымда сағат 10.00-де Ақтөбе обл., Мəртөк ауд., Родниковка а. мекенжайында жалпы жиналыс өткізу туралы хабарлайды. Күн тəртібі: 1. Атқарушы орган – «Родники» ЖШС директорын сайлау туралы. «Интернационал-Астана» ЖШС 2014 жылғы 20 маусымда сағат 10.00-де Ақмола обл., Жарқайың ауд., Бірсуат а. мекенжайында кезектен тыс жалпы жиналыс өткізу туралы хабарлайды. Күн тəртібі: 1. Атқарушы орган – «Интернационал-Астана» ЖШС директорын сайлау туралы.

«Ишим-Астык» ЖШС 2014 жылғы 20 маусымда сағат 10.00-де Ақмола обл., Жақсы ауд., Есіл а. мекенжайында кезектен тыс жалпы жиналыс өткізу туралы хабарлайды. Күн тəртібі: 1. Атқарушы орган – «Ишим-Астык» ЖШС директорын сайлау туралы. «Жосалы-Агро» ЖШС 2014 жылғы 20 маусымда сағат 10.00-де Ақтөбе обл., Қарғалы ауд., Жосалы а. мекенжайында жалпы жиналыс өткізу туралы хабарлайды. Күн тəртібі: 1. Атқарушы орган – «Жосалы-Агро» ЖШС директорын сайлау туралы.


ОБЪЯВЛЕНИЕ

ТОО «Semser Security» (далее – товарищество) объявляет о проведении аукциона по продаже автотранспорта в г. Астана. 1. На аукцион выставляется по лотам автотранспорт марки: № 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82

Марка автомашины Уаз-315142 012 Уаз-315142 012 Уаз-315142 012 Уаз-315196 030 Уаз-315196 030 Уаз-315196 035 Уаз-315196-030 Уаз-315196 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519-017 УАЗ-315142-012 УАЗ-315140-012 УАЗ-315140-012 Уаз-315142 012 Уаз-315142 012 Уаз-315142 012 Уаз-2206 Уаз-31519 Уаз-2206 УАЗ-2206 УАЗ-315142-012 УАЗ-315142-012 УАЗ-315140-012 УАЗ-315140-012 УАЗ-315140-012 ВАЗ-21214 ВАЗ-21214 Уаз-31514 Уаз-31514 Уаз-31514 Уаз-31514 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31514 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 УАЗ-315142 012 УАЗ-315196 УАЗ-315196 035 01 УАЗ-315196 035 01 УАЗ-315196 Ваз-21414 ВАЗ-21214 ВАЗ-21214 ВАЗ-21214 ВАЗ-21214 Уаз-2206 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 УАЗ-315196 УАЗ-315196 УАЗ-31519 УАЗ-31514 УАЗ-31514 УАЗ-31514 УАЗ-31519 УАЗ-330336 Nissan Sunny Nissan Sunny Chevrolet Epica Chevrolet Epica ВАЗ-21214

11

www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

Год Гос. номер выпуска A 298 EW 2007 A 754 ЕХ 2007 A 756 ЕХ 2007 А 852 FZ 2010 А 856 FZ 2010 А 661 HM 2010 Е 387 ВW 2010 Е 393 ВW 2010 Н 885 ВЕ 2008 Н 872 ВЕ 2008 Н 034 ВН 2010 Н 037 ВН 2010 Р 452 СМ 2008 549 АС 13 2008 Х 339 CD 2008 Х 775 NN 2007 Х 779 NN 2007 Е 392 ВN 2007 Е 875 ВN 2007 Е 870 ВN 2007 Е 401 ВN 2007 Е758 АА/06 2008 М 670 СN 2007 M 818 CX 2008 M 593 DD 2007 M 567 DD 2007 M 010 CU 2007 M 017 CU 2008 M 037 CU 2008 M 065 CU 2008 M 063 CU 2008 L 951 BD 2008 L 416 BН 2008 L 431 BН 2008 L 018 BН 2008 L 351 BN 2011 D 876 BX 2008 D 869 BX 2008 D 860 BX 2008 D 633 BW 2008 D 977 BV 2008 310 AA 2007 D 635 BW 2008 D 929 BV 2008 D 908 BV 2008 D 946 BV 2008 D 839 BX 2008 D 895 BX 2008 D 886 BX 2008 D 851 BX 2008 D 934 BV 2008 R 625 BH 2007 R 737 BT 2010 R 078 BR 2011 R 096 BR 2011 R 748 BT 2010 R 856 BО 2010 R 947 BR 2009 R 906 BR 2009 R 939 BR 2009 R 934 BR 2009 R 177 BR 2007 R 194 BV 2010 R 137 BV 2010 R 182 BT 2010 R 172 BV 2011 R 195 BV 2011 R 169 BV 2010 R 168 BV 2011 S570 VW 2010 S 562 VW 2010 N 867 CE 2008 N 882 CE 2008 N 248 NN 2008 N 247 NN 2008 N 887 CE 2008 N 784 CF 2008 Z 767 CC 2005 Z 302 CТ 2005 Z 257 CU 2007 Z 721 CT 2007 Z 738 CW 2010

Местона- Стартовая Балансодержатель хождение цена в тг. Астана 1244000 ТОО «Semser Security» Астана 1181000 ТОО «Semser Security» Астана 141000 ТОО «Semser Security» Астана 308000 ТОО «Semser Security» Астана 318000 ТОО «Semser Security» Астана 508000 ТОО «Semser Security» Астана 317000 ТОО «Semser Security» Астана 295000 ТОО «Semser Security» Астана 164000 ТОО «Semser Security» Астана 151000 ТОО «Semser Security» Астана 295000 ТОО «Semser Security» Астана 290000 ТОО «Semser Security» Астана 189000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 310000 ТОО «Semser Security» Астана 1181000 ТОО «Semser Security» Астана 288000 ТОО «Semser Security» Астана 285000 ТОО «Semser Security» Астана 248000 ТОО «Semser Security» Астана 153000 ТОО «Semser Security» Астана 278000 ТОО «Semser Security» Астана 725000 ТОО «Semser Security» Астана 308000 ТОО «Semser Security» Астана 347000 ТОО «Semser Security» Караганда 211000 ТОО «Semser Security» Астана 1178000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Караганда 258000 ТОО «Semser Security» Караганда 245000 ТОО «Semser Security» Астана 125000 ТОО «Semser Security» Астана 178000 ТОО «Semser Security» Астана 169000 ТОО «Semser Security» Астана 176000 ТОО «Semser Security» Астана 608000 ТОО «Semser Security» Астана 357000 ТОО «Semser Security» Астана 141000 ТОО «Semser Security» Астана 1163000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 1212000 ТОО «Semser Security» Астана 186000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 1163000 ТОО «Semser Security» Астана 1188000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 1187000 ТОО «Semser Security» Астана 1212000 ТОО «Semser Security» Астана 312000 ТОО «Semser Security» Астана 287000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 372000 ТОО «Semser Security» Астана 595000 ТОО «Semser Security» Астана 607000 ТОО «Semser Security» Астана 597000 ТОО «Semser Security» Астана 295000 ТОО «Semser Security» Астана 307000 ТОО «Semser Security» Астана 834000 ТОО «Semser Security» Астана 307000 ТОО «Semser Security» Астана 834000 ТОО «Semser Security» Астана 834000 ТОО «Semser Security» Астана 748000 ТОО «Semser Security» Астана 1141000 ТОО «Semser Security» Астана 504000 ТОО «Semser Security» Астана 507000 ТОО «Semser Security» Астана 1218000 ТОО «Semser Security» Астана 615000 ТОО «Semser Security» Астана 254000 ТОО «Semser Security» Астана 1218000 ТОО «Semser Security» Астана 256000 ТОО «Semser Security» Астана 256000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Кызылорда 285000 ТОО «Semser Security» Астана 1178000 ТОО «Semser Security» Астана 1199000 ТОО «Semser Security» Астана 250000 ТОО «Semser Security» Астана 363000 ТОО «Semser Security» Астана 389000 ТОО «Semser Security» Астана 1619000 ТОО «Semser Security» Астана 486 000 ТОО «Semser Security» Астана 351000 ТОО «Semser Security»

2. Дата проведения аукциона 19 июня 2014 г. в 10 ч. 00 мин., по адресу: г. Астана, ул. Коргальджинское шоссе, 4А, каб. №305. 3. Условия оплаты: авансовый платёж вносится в размере не менее 15 процентов от цены продажи актива в срок не позднее 5 банковских дней со дня подписания договора купли-продажи, оставшаяся сумма должна быть внесена по договорённости сторон, но не позднее 7 рабочих дней со дня подписания договора купли-продажи. При окончательном расчёте покупателя с товариществом засчитывается сумма внесённого им гарантийного взноса. 4. Метод проведения аукциона английский. 5. Гарантийный взнос в размере 3 % от стартовой цены вносится, за 3 банковских дня до начала аукциона, на расчетный счет ТОО «Semser Security» г. Астана, мкр. «АкБулак-2», дом 5, РНН 600 700 217 020, ИИК KZ2178003G0129277001, в АО «Темірбанк», БИК JSRBKZKA, БИН 001 240 000 405 6. Прием заявок производится со дня публикации информационного сообщения и заканчивается в 09 ч.00 мин. 19 июня 2014 г. по адресу: г. Астана, ул. Коргальджинское шоссе, 4А, каб. №305. 7. Осмотр автотранспорта возможен в пятницу в 16.00 часов по согласованию с товариществом. 8. Дополнительную информацию о проведении аукциона можно получить по телефонам: 55 90 38.

ХАБАРЛАНДЫРУ

«Semser Security» ЖШС (бұдан əрі – серіктестік) Астана қ. автокөлік сату бойынша аукцион өткізетіні туралы жариялайды. 1. Аукционға лоттар бойынша келесі маркалы автокөліктер шығарылады: №

Автокөлік маркасы

Мем. нөмірі

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Уаз-315142 012 Уаз-315142 012 Уаз-315142 012 Уаз-315196 030 Уаз-315196 030 Уаз-315196 035 Уаз-315196-030 Уаз-315196 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519 Уаз-31519-017 УАЗ-315142-012 УАЗ-315140-012 УАЗ-315140-012 Уаз-315142 012 Уаз-315142 012 Уаз-315142 012 Уаз-2206 Уаз-31519 Уаз-2206 УАЗ-2206 УАЗ-315142-012

A 298 EW A 754 ЕХ A 756 ЕХ А 852 FZ А 856 FZ А 661 HM Е 387 ВW Е 393 ВW Н 885 ВЕ Н 872 ВЕ Н 034 ВН Н 037 ВН Р 452 СМ 549 АС 13 Х 339 CD Х 775 NN Х 779 NN Е 392 ВN Е 875 ВN Е 870 ВN Е 401 ВN Е758 АА/06 М 670 СN M 818 CX M 593 DD

Шығарылған жылы 2007 2007 2007 2010 2010 2010 2010 2010 2008 2008 2010 2010 2008 2008 2008 2007 2007 2007 2007 2007 2007 2008 2007 2008 2007

26

УАЗ-315142-012

M 567 DD

2007

27 28 29

УАЗ-315140-012 УАЗ-315140-012 УАЗ-315140-012

M 010 CU M 017 CU M 037 CU

2007 2008 2008

30

ВАЗ-21214

M 065 CU

2008

31

ВАЗ-21214

M 063 CU

2008

32 Уаз-31514 L 951 BD 33 Уаз-31514 L 416 BН 34 Уаз-31514 L 431 BН 35 Уаз-31514 L 018 BН 36 Уаз-31519 L 351 BN 37 Уаз-31519 D 876 BX 38 Уаз-31519 D 869 BX 39 Уаз-31519 D 860 BX 40 Уаз-31519 D 633 BW 41 Уаз-31519 D 977 BV 42 Уаз-31519 310 AA 43 Уаз-31514 D 635 BW 44 Уаз-31519 D 929 BV 45 Уаз-31519 D 908 BV 46 Уаз-31519 D 946 BV 47 Уаз-31519 D 839 BX 48 Уаз-31519 D 895 BX 49 Уаз-31519 D 886 BX 50 Уаз-31519 D 851 BX 51 Уаз-31519 D 934 BV 52 УАЗ-315142 012 R 625 BH 53 УАЗ-315196 R 737 BT 54 УАЗ-315196 035 01 R 078 BR 55 УАЗ-315196 035 01 R 096 BR 56 УАЗ-315196 R 748 BT 57 Ваз-21414 R 856 BО 58 ВАЗ-21214 R 947 BR 59 ВАЗ-21214 R 906 BR 60 ВАЗ-21214 R 939 BR 61 ВАЗ-21214 R 934 BR 62 Уаз-2206 R 177 BR 63 Уаз-31519 R 194 BV 64 Уаз-31519 R 137 BV 65 Уаз-31519 R 182 BT 66 Уаз-31519 R 172 BV 67 Уаз-31519 R 195 BV 68 Уаз-31519 R 169 BV 69 Уаз-31519 R 168 BV 70 УАЗ-315196 S570 VW 71 УАЗ-315196 S 562 VW 72 УАЗ-31519 N 867 CE 73 УАЗ-31514 N 882 CE

2008 2008 2008 2008 2011 2008 2008 2008 2008 2008 2007 2008 2008 2008 2008 2008 2008 2008 2008 2008 2007 2010 2011 2011 2010 2010 2009 2009 2009 2009 2007 2010 2010 2010 2011 2011 2010 2011 2010 2010 2008 2008

74

УАЗ-31514

N 248 NN

2008

75 76 77 78 79 80 81 82

УАЗ-31514 УАЗ-31519 УАЗ-330336 Nissan Sunny Nissan Sunny Chevrolet Epica Chevrolet Epica ВАЗ-21214

N 247 NN N 887 CE N 784 CF Z 767 CC Z 302 CТ Z 257 CU Z 721 CT Z 738 CW

2008 2008 2008 2005 2005 2007 2007 2010

ОрнаБастапқы ласқан бағасы, Баланс ұстаушы жері теңгемен Астана қ. 1244000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1181000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 141000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 308000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 318000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 508000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 317000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 295000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 164000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 151000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 295000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 290000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 189000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 310000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1181000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 288000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 285000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 248000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 153000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 278000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 725000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 308000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 347000 «Semser Security» ЖШС Карағанды 211000 «Semser Security» ЖШС филиалы Астана қ. 1178000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Карағанды 258000 «Semser Security» ЖШС филиалы Карағанды 245000 «Semser Security» ЖШС филиалы Астана қ. 125000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 178000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 169000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 176000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 608000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 357000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 141000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1163000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1212000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 186000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1163000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1188000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1187000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1212000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 312000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 287000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 372000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 595000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 607000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 597000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 295000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 307000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 834000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 307000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 834000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 834000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 748000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1141000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 504000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 507000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1218000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 615000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 254000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1218000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 256000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 256000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Қызылорда 285000 «Semser Security» ЖШС филиалы Астана қ. 1178000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1199000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 250000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 363000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 389000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 1619000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 486 000 «Semser Security» ЖШС Астана қ. 351000 «Semser Security» ЖШС

2. Аукционды өткізу күні 2014 ж. 19 маусымда 10 сағат 00 мин., мекенжайы: Астана қ., Қорғалжын тас жолы, 4 А, №305 бөлме. 3. Төлем шарттары: аванстық төлем сатып алу-сату шартына қол қойған күннен бастап 5 банк күнінен кешіктірмей активті сату бағасынан 15 пайыздан кем емес мөлшерде енгізіледі, қалған сома тараптар келісімі бойынша төленуге тиіс, бірақ сатып алу-сату шартына қол қойған күннен бастап күнтізбелік 30 күннен кешіктірілмей. Сатып алушы серіктестікпен ақырғы есеп айырысу жүргізген кезде ол енгізген кепілдік жарнаның сомасы ескеріледі. 4. Аукцион ағылшын тəсілімен өткізіледі. 5. Кепілді жарна аукцион басталуға дейін 3 банктік күн бұрын Астана қ., АқБұлақ-2 ш/а, 5-үй, «Semser Security» ЖШС есепшотына СТН 600 700 217 020, ЖСК KZ2178003G0129277001, «Темірбанк» АҚ, БЖК JSRBKZKA, БЖН 001 240 000 405, бастапқы бағасынан 3 % мөлшерде енгізіледі. 6. Өтінімдерді қабылдау ақпараттық хабарлама басылымға шыққан күннен басталады жəне 2014 жылғы 19 сəуірде 9 сағ. 00 мин. аяқталады. Өтінімдерді қабылдау мекенжайы: Астана қ., Қорғалжын тас жолы, 4 А, №305 бөлме. 7. Автокөлікті тексеріп қарау серіктестікпен келісім бойынша жұма күні сағат 16.00де өткізілуі мүмкін. 8. Аукционды өткізу туралы қосымша ақпаратты 55 90 38 телефоны арқылы алуға болады.

«Қарағанды облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ лауазымдық қызметтің бос орнына орналасуға конкурс жариялайды: «Облыстық қан орталығы» КМК директоры, мекенжайы: Қарағанды қаласы, Шахтерлер даңғылы, 81-үй, байланыс телефоны, факс 8 (7212) 50-79-09. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: жоғары медициналық білімнің, «Денсаулық сақтауды ұйымдастыру» («Қоғамдық денсаулық сақтау», «Денсаулық сақтау менеджменті») мамандығы бойынша бірінші/жоғары біліктілік санатының болуы немесе «Қоғамдық денсаулық сақтау» («Денсаулық сақтау менеджменті», «Менеджмент») мамандығы бойынша магистратураның жəне денсаулық сақтауды мемлекеттік басқару органдарында кемінде 3 жыл немесе денсаулық сақтау ұйымдарының басшылық лауазымдарында кемінде 5 жыл еңбек өтілінің болуы; немесе жоғары экономикалық білімнің «Қоғамдық денсаулық сақтау» («Денсаулық сақтау менеджменті») мамандығы бойынша магистратураның болуы жəне денсаулық сақтауды мемлекеттік басқару органдарында кемінде 3 жыл немесе денсаулық сақтау ұйымдарының басшылық лауазымдарында кемінде 5 жыл еңбек өтілінің болуы. ҚР Конституциясын, ҚР «Халық денсаулығы мен денсаулық сақтау жүйесі туралы», ҚР Азаматтық, Еңбек, Бюджеттік кодекстерін, ҚР «Мемлекеттік мүлік туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Мемлекеттік құпиялар туралы», «Мемлекеттік сатып алу туралы», «Бухгалтерлік есеп жəне қаржылық есептілік туралы» Заңдарын білу. 2050 жылдарға дейінгі Қазақстанның даму Стратегиясын, 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын білу. Қаржы-шаруашылық қызметті, осы лауазымның функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті басқа да міндеттерді білу. Конкурсқа мынадай тұлға қатыса алмайды: 1) он сегіз жасқа толмаған; 2) бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған; 3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тəртіппен өтелмеген немесе алынбаған соттылығы бар; 4) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да жағдайлар. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасы кəсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру жүйесі бойынша мемлекеттік кəсіпорын алдына қойылған міндеттерге басшылық жасау жəне бақылау жүргізу, Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын іске асыру, Қарағанды облысының денсаулық сақтау басқармасының тікелей бағдарламаларын орындау, кадрлар жəне қаржы қорларын тиімді пайдалану, денсаулық сақтау жүйесінің жұмысын реттейтін нормативті жəне директивті құжаттарды, алқа қаулыларын, денсаулық сақтау басқармасының бұйрықтары мен өкімдерін басқару, жоспарлау жəне орындалуын бақылау. Мемлекеттік кəсіпорынды басқарумен байланысты басқа да функционалды міндеттерді орындау. Конкурс Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Мемлекеттік кəсіпорынның басшысын тағайындау жəне аттестаттау, сондайақ оның кандидатурасын келісу қағидаларын бекіту туралы» 2011 жылғы 18 қарашадағы №1353 қаулысына сəйкес жүргiзiледi. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар республикалық бұқаралық ақпарат құралдарында конкурс өткізу туралы хабарландыру жарияланған сəттен бастап, 15 күнтізбелік күн ішінде Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 2-үй, 4-бөлме, анықтама телефондары: (8-7212) 41 14 12, факс: (8-7212) 42 07 02, мекенжайы бойынша денсаулық сақтау басқармасына тапсырылуы тиіс. Конкурсқа қатысуға жіберілген үміткерлер əңгімелесуді бекітілген тəртіпте он күнтізбелік күн ішінде Қарағанды облысының денсаулық сақтау басқармасында өтеді. «Қарағанды облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ.

ХАБАРЛАМА 2014 жылғы 20 маусымда 12.00 сағатта Атырау қаласы, Қабдолов көшесі, № 1 үй мекенжайындағы «АтМӨЗ» ЖШС-нің орталық əкімшілік ғимаратында (мəжіліс залы) «Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысы шақырылады. Қатысушыларды тіркеу 2014 жылғы 18 маусымда 10.45 сағаттан бастап 11.45 сағатқа дейін «АтМӨЗ» ЖШС-нің мəжіліс залында жүргізіледі. «АтМӨЗ» ЖШС-нің орналасқан жері: индексі 060001, Атырау қаласы, Қабдолов көшесі, № 1 үй. Күн тəртібіндегі мəселелер бойынша материалдарды танысу үшін «АтМӨЗ» ЖШС-нің активтерді басқару бөлімінен алуға болады. Анықтама телефондары: 8 (7122) 259-699/265. Кворум болмаған жағдайда жиналысты қайта өткізу сол күн тəртібімен жоғарыда көрсетілген мекенжай бойынша 2014 жылғы 23 маусымда 12.00 сағатқа тағайындалады. Күн тəртібі: 1. «АтМӨЗ» ЖШС тексеру комиссиясының қорытындысын бекіту. 2. «АтМӨЗ» ЖШС-нің 2013 жылғы жылдық қаржылық есеп-қисабын бекіту жəне оның таза табысын бөлу. 3. «АтМӨЗ» ЖШС органдарымен бекітуге жататын ішкі ережелер тізбесін бекіту. 4. «АтМӨЗ» ЖШС Бақылау кеңесінің уəкілеттігін сайлау жəне мерзімінен бұрын тоқтату туралы шешім. «АтМӨЗ» ЖШС басқармасы.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2014 жылғы 20 маусымда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік Тізілімінің веб-порталында республикалық меншік нысандарын сату бойынша электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасымен республикалық меншіктегі нысандарды сатудың орындалуын сəйкестендіреді. Сауда-саттықтың голланд əдісімен электрондық аукционға республикалық меншіктің мына нысандары қойылады: 1. Ваз-21060 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М880DВ, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Кривогуз көшесі, 7. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Алғашқы баға – 67000 теңге, бастапқы баға – 335000 теңге, ең төменгі баға – 35607 теңге, кепілді жарна – 10050 теңге. 2. Ваз-21060 автокөлігі, 2003 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М564DВ, Қарқаралы ауданы, Қарқаралы қаласы, Н.Əбдіров көшесі, 17. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы ��отының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Алғашқы баға – 58000 теңге, бастапқы баға – 290000 теңге, ең төменгі баға – 30824 теңге, кепілді жарна – 8700 теңге. 3. Газ-311000 автокөлігі, 1998 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М572DВ, Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, 22-шағын аудан, 17/1. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының жанындағы Соттардың қызметін қамтамасыз ету департаменті (Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының аппараты) «Қарағанды облыстық сотының кеңсесі» ММ. Алғашқы баға – 61000 теңге, бастапқы баға – 305000 теңге, ең төменгі баға – 32418 теңге, кепілді жарна – 9150 теңге. 4. Nissan Bluebird автокөлігі, 1996 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М522СТ, Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, Серов көшесі, 69. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігі Көліктегі тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментінің «Қарағанды бөлімшелік көліктегі тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы» ММ. Алғашқы баға – 128000 теңге, бастапқы баға – 640000 теңге, ең төменгі баға – 68024 теңге, кепілді жарна – 19200 теңге. 5. Уаз-31514-017 автокөлігі, 2001 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М532BS, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Поспелов көшесі, 17. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша қылмыстықатқару жүйесі департаменті» ММ. Алғашқы баға – 71000 теңге, бастапқы баға – 355000 теңге, ең төменгі баға – 37732 теңге, кепілді жарна – 10650 теңге. 6. Газ-31029 автокөлігі, 1995 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М767CU, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Поспелов көшесі, 17. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша қылмыстықатқару жүйесі департаменті» ММ. Алғашқы баға – 84000 теңге, бастапқы баға – 420000 теңге, ең төменгі баға – 44641 теңге, кепілді жарна – 12600 теңге. 7. Ваз-21213 автокөлігі, 2000 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М509ВХ, Теміртау қаласы, Фурманов көшесі, 2а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің «Қарағанды облыстық санитариялық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Алғашқы баға – 94000 теңге, бастапқы баға – 470000 теңге, ең төменгі баға – 49955 теңге, кепілді жарна – 14100 теңге. 8. Газ-2217-5104 автокөлігі, 2001 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М411СС, Қарағанды қаласы, Қазыбек би атындағы аудан, Университет көшесі, 28. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің «Академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті» ШЖҚ РМК. Алғашқы баға – 208000 теңге, бастапқы баға – 1040000 теңге, ең төменгі баға – 110540 теңге, кепілді жарна – 31200 теңге. 9. Ваз-2107 автокөлігі, 1995 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М124DD, Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 12. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы)» ММ. Алғашқы баға – 73000 теңге, бастапқы баға – 365000 теңге, ең төменгі баға – 21225 теңге, кепілді жарна – 10950 теңге. 10. Ваз-2106 автокөлігі, 2002 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М151DD, Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 12. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы)» ММ. Алғашқы баға

– 178000 теңге, бастапқы баға – 890000 теңге, ең төменгі баға – 51753 теңге, кепілді жарна – 26700 теңге. 11. Газ-3110 автокөлігі, 2001 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М765ВА, Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 12. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы)» ММ. Алғашқы баға – 237000 теңге, бастапқы баға – 1185000 теңге, ең төменгі баға – 68907 теңге, кепілді жарна – 35550 теңге. 12. Газ-322132 автокөлігі, 1998 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М010SP, Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 12. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес департаменті (қаржы полициясы)» ММ. Алғашқы баға – 427000 теңге, бастапқы баға – 2135000 теңге, ең төменгі баға – 124150 теңге, кепілді жарна – 64050 теңге. 13. Газ-31029 автокөлігі, 1995 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М090ВА, Приозерск қаласы, Пушкин көшесі, 6/2-үй. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің «Қарағанды облысы тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті» РММ. Алғашқы баға – 234000 теңге, бастапқы баға – 1170000 теңге, ең төменгі баға – 68035 теңге, кепілді жарна – 35100 теңге. 14. Раф-22031-01 автокөлігі, 1990 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі М951АС, Қарағанды қаласы, Ермеков көшесі, 124. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі «Бəрімбек Бейсенов атындағы Қарағанды академиясы» ММ. Алғашқы баға – 117000 теңге, бастапқы баға – 585000 теңге, ең төменгі баға – 34018 теңге, кепілді жарна – 17550 теңге. 15. Үй-жай, жалпы алаңы 158,7 ш.м. Қарағанды облысы, Саран қаласы, Чкалов көшесі, 79. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысының мамандандырылған күзет қызметі басқармасы» ММ. Алғашқы баға – 861000 теңге, бастапқы баға – 4305000 теңге, ең төменгі баға – 250335 теңге, кепілді жарна – 129150 теңге. 16. Ғимараттағы үй-жай, жалпы алаңы 62,9 ш.м. Қарағанды облысы, Қаражал қаласы, Жəйрем кенті, Абай көшесі, 6, 21-пəтер. Баланс ұстаушы – «Қарағанды облысы бойынша салық департаменті» ММ. Алғашқы баға – 734000 теңге, бастапқы баға – 3670000 теңге, ең төменгі баға – 213410 теңге, кепілді жарна – 110100 теңге. 17. Көлікжай, жалпы алаңы, 129,8 ш.м., 1983 жылы салынған. Қарағанды облысы, Нұра ауданы, Киевка кенті, Тəуелсіздік көшесі, 2а. Баланс ұстаушы – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитетінің «Қарағанды облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Алғашқы баға – 736000 теңге, бастапқы баға – 3680000 теңге, ең төменгі баға – 213991 теңге, кепілді жарна – 110400 теңге. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион басталуға дейін жиырма төрт сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарналар Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті мемлекеттік мекемесінің шотына төленеді: депозиттік шот KZ060705012170172006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, БИН 120240019369, КБе 11, КНП 171. Сатушының өтінімді қабылдаудан бас тартуы үшін қатысушының хабарламада көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондайақ сатушының шотына сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның аукцион басталуға дейін жетпіс екі сағат бұрын түспеуі негіз болып табылады. Кепілді жарнаны қайтару үшін аукционға қатысушы сауданы ұйымдастырушыға банкте ағымдағы есепшоты бар екенін растайтын анықтама тапсыруы керек. Аукционға қатысу үшін мыналарды көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталына алдын ала тіркелуі қажет: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде

Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін қатысушы ЭЦҚ қойылған аукционға қатысуға өтінімді жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес Тізілімнің веб-порталына тіркеуі қажет. Аукционға қатысуға өтінім тіркелгеннен кейін Тізілімнің веб-порталында үш минут ішінде сатылатын нысан бойынша кепілді жарнаның түсуі туралы мəліметтердің Тізілім дерекқорында болуы тұрғысынан автоматты түрде тексеру жүргізіледі. Тізілім дерекқорында сатушының шотына кепілді жарнаның түскені туралы мəлімет болған жағдайда, Тізілім веб-порталында өтінімді қабылдау жəне қатысушыны аукционға жіберу жүзеге асырылады. Аукционның жеңімпазы сатып алусату келісім шартына қол қойған кезде құжаттардың түпнұсқаларын көшірмелерімен бірге міндетті түрде көрсетеді немесе нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. 1) Жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондай-ақ банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не анықтаманың; 2) Заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көшірмелерін ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Электрондық аукционға қатысушылар аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы Қағидаға сəйкес белгіленген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілген болып танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда аукцион өткізілмеген болып танылады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Аукцион нəтижелері туралы хаттама жеңімпазбен сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Қарағанды қаласы, Қазыбек би ауданы, Костенко көшесі, 6-үй, 11-бөлме мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Жылжымайтын мүлікті жекешелендіру кезінде Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жер учаскесіне құқық сатып алушыға өтеді, жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын сатып алушы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жеке төлейді. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтынан жəне мына 8(7212) 42-57-53 телефоны арқылы алуға болады.

 Еске алу

Аяулы дос, туыс өтті... Қапылыста қайғы жұтып қалғандаймыз! Айнымас дос, мейірімді əке, жанашыр туыс Тоқберген Əбішев дүниеден озды. Ол бұрынғы Торғай облысы Жангелдин ауданының Қазасалған ауылында 1947 жылы өмірге келген. Бестау орта мектебін тəмамдаған соң Қарағанды медицина институтын аяқтап, еліне қалтқысыз қызмет жасады. Бүкіл саналы ғұмырында Қостанай, Арқалық қалаларының ауруханаларында жемісті еңбек етті. Зейнет жасында да Астанадағы денсаулық сақтау саласында мол тəжірибесін жастармен бөлісіп, белсенді еңбектен бір сəт ажырамай жүрді. Тоқберген өмірге іңкəр жан еді. Досқа адал, ағайын-тумаға қадірлі, абырой-беделін қызғыштай қорып, адамгершілігі мен азаматтығына нұқсан келтірмей өтті. Ол зайыбы Алмамен бақытты өмір сүрді. Өмір өкінішсіз болған ба?! Арман, мақсаттың

«Запорожье» ЖШС 2014 жылғы 20 маусымда сағат 10.00-де Ақмола облысы, Жақсы ауданы, Запорожье ауылы мекенжайында мынадай күн тəртібімен жиналыс болатындығы туралы өз қатысушыларына хабарлайды: 1. «Қазақстан Эксимбанкі» АҚ-тан айналымдағы қаржыны толықтыру үшін займдар немесе кредиттік желілер алу, сондай-ақ қолданыстағы займдарды ұзарту. 2. «Запорожье» ЖШС міндет темелерін қамтамасыз ету үшін жеткілікті көлемде «Қазақстан Эксимбанкі» АҚ-қа жылжитын жəне/ немесе жылжымайтын мүлікті кепілге беру. 3. «Запорожье» ЖШС атқарушы органына жоғарыда көрсетілген шартпен кепілге берудің банктік займын немесе кредиттік желі алу бойынша мəмілелер жасауға барлық өкілеттіктерді беру. Қорғанбаев Бақытжан Таңнұрұлына Алматы қазақ-түрік гуманитарлық-техно логиялық колледжі берген ТКБ № 0194235 дипломы жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

түбіне кім жетіпті? Əттең, əттең дейміз осы тұста бармақ тістеп. Ұлы Нұрлан келін түсіріп, қызы Əсем тұрмыс құратын қуанышты, бақытты күндер əне-міне, қыр астында тұр еді. Бірақ тағдыр əкеге қос құлынының қызығын, салтанатты сəтін тамашалауды жазбапты. Өмір осындай қайғысы мен қуанышын қатар жарыстырып қоятынына тағы бір мəрте көзіміз жетіп отыр. Қамшының сабындай қып-қысқа, «бес күндік» қонақтық мерзімін өткеріп боп, өмірден аттанып кеткен аяулы да ардағымызды қанша қимағанымызбен Алла жазмышына көнеміз де. Жаның жəннаттың пейішінде шалқысын, Тоқберген! Туған-туыс, дос-жарандары атынан: Ғалым Байназаров, Серік Тұрғынбеков, Серікбай Оспанов, Мереке Нəбиев, Қайсар Əлім.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз:

Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Қазақстан Республикасы Ұлттық кəсіпкерлер палатасының басшылығы мен ұжымы Қазақстан Қаржыгерлері қауымдастығы кеңесінің төрағасы Серік Ахметжанұлы Ахановқа анасы Күлмайда АХАНОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Қазкоммерцбанк» АҚ Директорлар кеңесі, басқармасы мен ұжымы Қазақстан Қаржыгерлері қауымдастығы кеңесінің төрағасы, «Қазкоммерцбанк» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі Серік Ахметжанұлы Ахановқа анасы Күлмайда Əбдірахманқызы АХАНОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Марқұмның жатқан жері жайлы, топырағы торқа, иманы серік болсын. Алматы қалалық ардагерлер кеңесі жəне дос-жарандары қоғам қайраткері, айтулы азамат Қабдулсамат Қантайұлы ОМАРҒАЛИЕВТІҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына, туғантуысқандары мен жақындарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтады.


12

www.egemen.kz

4 маусым 2014 жыл

і г е г ѕ і д н ы т л а ѕ ы ызд

 Мəдени мұра

м ы х и р а т Тараз –

Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Сəулет өнерінің орта ғасырлық інжу-маржаны Айша бибі, Қарахан, Дəуітбек кесенелері, киелі Тектұрмас, Ақыртас сарай кешені, Қали Жүністің «Шығыс моншасы» жəне бүгінде қолға алынып жатқан «Ежелгі Тараз» аспанасты мұражайы секілді баға жетпес жəдігерлер Тараз қаласына ерекше көрік беріп, жылдан-жылға туристердің қызығушылығын арттырып келеді. Елбасы Н.Назарбаевтың: «Тараз

– тарихымыздың алтын діңгегі», деп баса көрсетуі өткенімізге ізет, бүгінгі ұрпаққа зор мақтаныш екені анық. Осынау киелі өлкеде ежелгі дəуірлерден, орта ғасырлардан, кейінгі тарихымыздан жеткен ұзын саны 1000-нан асып жығылатын тарихи-мəдени мұралар бар. Рас, мұндай мұралар тек бір елдің, бір ұлттың мүддесі үшін емес, бүкіл Жер шарын мекен ететін адамзат үшін қызмет етуі тиіс. Жамбыл облысының əкімдігі көне тарихымызды түгендеуге, зерделеуге жан-жақты қолдау

көрсетіп келеді. Биыл мəдениет саласына 3,8 млрд. теңге немесе 2013 жылғыдан 34,7 пайызға артық қаражат қарастырылды. Сондайақ, «Мəдени мұра» республикалық бағдарламасы бойынша жүргізілген ежелгі Тараз қаласы орнындағы ғылыми-археологиялық зерттеу жұмыстары кезінде табылған жəдігерлер көне тарихымыздан көп сыр шертеді. Өткен жылы «Ежелгі Тараз» қалашығында жүргізілетін археологиялық ғылыми-зерттеу жұмыстарына облыс бюджетінен

130 млн. теңге бөлініп, қазба жұмыстарының үшінші кезеңі аяқталған болатын. Нəтижесінде 33 000 қыш құмыра бұйымдарының сынықтары табылды. Олардың ішінде 107 данасы бүтіндей сақталған. Биыл облыс бюджетінен 100 млн. теңге бөлініп, археоло гия лық ғылыми-зерттеу жұмыстары жалғасын тапқалы отыр. Жəне 50 млн. теңгеге уақытша шатыр орнатылады. Сондай-ақ, биылдан бастап, «Ежелгі Тараз» қалашығы орнында «Көне Тараз – Мəңгілік елдің бесігі» атты «Археологиялық

 Өнер

 Үйренетін үрдіс

Раушан НҰҒМАНБЕКОВА, журналист.

Семейде қала əкімі жанындағы қоғамдық кеңестің кезекті отырысы өтті. Бұл отырыста жетім жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қолдау мəселесі сөз болды. Қалалық білім бөлімінің бастығы Гүлжан Алтынбекова хабарлағандай, қаладағы 18 жасқа дейінгі балалардың жалпы саны 97 214, оның ішінде 847-сі жетім жəне 398-і ата-анасыз қалған бала қамқорлыққа алынса, 13 бала патронаттық тəрбиеге, 62 бала асырап алуға берілген. 304 бала балалар үйлерінде болса, 70 бала сəбилер үйінде. 2011 жылы облыс əкімінің бастамасы бойынша жетім жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қолдау жөніндегі 2011-2015 жылдарға арналған кешенді жоспар қабылданды. Оның негізгі мақсаты қоғам мен жеке бизнесті жетімдер мəселесін шешуге тарту болып табылады. Жетім жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды əлеуметтік қолдау мақсатында «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ əкімшілігі тұрғын үй-құрылыс қаражатын жинақтау туралы шарт сомасынан 0,5 пайыз мөлшерінде комиссиялық алымын алмай шарттар жасауды жүзеге асырады. Кəсіпорындардың патронаттық тəрбиесіндегі балалар кəмелетке жеткен соң осы кəсіпорындарда кепілді түрде жұмысқа орналасады жəне жекеменшік тұрғын үй алады. Өйткені, патронаттық тəрбиешілер балалар үйлерінен

шыққанда жекеменшік тұрғын үй алу үшін бірнеше жыл бойы Қазақстанның «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» шотына белгілі бір сома салады. Сондай-ақ, Балалар мен жастардың шығармашылығы сарайында жетім жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қолдау жөніндегі 20112015 жылдарға арналған кешенді жоспар шеңберінде «Мейірім» қайырымдылық кеші өткен болатын. Осы қайырымдылық кеш барысында жетім жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды əлеуметтік-патронаттық қолдау жөніндегі өзара ынтымақтастық туралы 18 əлеуметтік шарттарға қол қойылды. Интернаттық мекемелердің 237 тəрбиеленушісі кəсіпорындар мен мекемелерге бекітілген. Бүгінде олардың «Тұрғын үй құры лыс жинақ банкіндегі» шоттарына 16 млн. теңгеден астам қаражат түскен. 2013 жылдың 1 наурызына жетім жəне ата-анасының қамқорлығынсыз қалған 67 бала патронаттық ұйымдарға əлі бектілмеген. Отырыс барысында қоғамдық кеңес мүшелері жетім балаларды əлеуметтік-патронаттық қолдауға кəсіпкерлер мен банктерді тартудың қажет екенін атап өтті. Интернат жетекшілері болса, жетім бала үшін тұрғын үйге қол жеткізудің өте маңызды екенін айтты. Себебі, жұмысқа орналасу үшін тұрғылықты тіркелу талап етіледі, ал тіркелу үшін тұрғын үй қажет екені белгілі. СЕМЕЙ.

 Оқиға

Їш кїнде екі бала суєа кетті Қызылорда облысының су жолдарында үш күннің ішінде екі бала суға кетіп қалды. Бұл туралы облыстық төтенше жағдайлар департаментінің баспасөз қызметі хабарлады. Онда мамыр айының аяғында 5 жəне 14 жастағы екі бала суға кеткені айтылады. Оның бірі Қармақшы ауданында орын алса, екіншісі Жаңақорғанда болды. Қармақшы ауданының Ақай елді мекенінде тұратын Н.Қожағалиев 24 мамырда суға шомыламын деп, қайтадан жағаға шыға

алмай қалды. Бұл кезде сағат кешкі 21-ді көрсетіп тұр екен. Жасөспірімнің денесін төтенше жағдайлар саласының 4 маманы су астынан іздеуге жұмылып, үш күн өткеннен кейін жағаға алып шықты. Дəл осыған ұқсас жағдай 27 мамырда Жаңақорғанда орын алды. Сол күні сағат күндізгі 11 шамасында 2009 жылы туған Б.Тұрғанбай суға кетті. Мамандар оның денесін 6 сағат өткенде тауып алды.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Мұрат АЙТҚОЖА.

Қасымжомарт ДƏУЛЕТ. АСТАНА.

Ќой ќырылып ќалды «Егемен Қазақстан».

Жексенбіде ауылға барып едік. Біраз шаруашылықтың тауға шығарған қойы бір күнде қырылып қалыпты. Бір ғана ұжым 160 бас уақ малдан айырылған. Тек бұл емес, басқа да ағайындардың малы шығындалғанын естідік. Тілінің бізі барлар баяғыда өткен Хван дейтін кісінің сөзін айтып, көңіл алдаусыратып отыр. Сол Хван: «Мен осы қазақтардың арасында көзімді аштым, есімді жидым. Бірақ қазақтарды түсіне алмай-ақ қойдым. Қозы берші деп сұрасаң, ат-тонын ала қашып, бермейді. Ал бір отар қойы жоғалып кетсе не қырылып қалса: «Құдайы садақа», деп алаңсыз отыра береді»,– дейді екен. «Мал ашуы – жан ашуы», дейміз ғой. Бірақ Жаратушының жазмышына қалайша қарсы келерсің?! Мəселе былай болған. Қазір көктемгі қырқымның кезі. Кешегі күннің көзі қатты ысығанда көп шаруашылық қойын қырқып, тауға шығарып жіберген. Ал мамырдың соңында күн күрт суып, нөсер жаңбыр мен бұршақ жауды. Осы төпелеп жауған суық жаңбыр қырқымнан шыққан қойды қынадай қырып кетті. Баяғының қойшылары бұл жауынды «киіктің құйрық жууы» деп отыратын. Өйткені, осы уақытқа қарай киік толық төлдеп болады. Мына жаңбырға киіктер жуы на ды деген қазақы ұғым

бар. Сондықтан «киіктің құйрық жууы» өтпейінше, олар қойларын қырықпаған, жайлауға көшпеген. Қойдың қырылғанын біз ғана естіп қойған жоқпыз. Ол облыстағы құзырлы орындардың да құлағына жеткен. Осыған орай, жұмысшы тобы шұғыл жасақталып, ауылдарға барып, зерттеу жұмыстарын жүргізіп, жергілікті мал мамандары тарапынан алдын ала атқарылуы тиіс жұмыстарды ұйымдастырыпты. Қолда бар мəлімет бойынша Шиелі ауданының 3 ауылдық округінде мал шаруашылығымен айналысып отырған 13 шаруа қожалықтан

1178 бас уақ мал шығын болған. Ал Жаңақорған ауданы бойынша 10 ауылдық округтегі жəне 2 кент орталығындағы жеке тұлғалардың 3620 қойы өлгені анықталды. Екі аудан бойынша барлығы 4798 бас мал өлім-жітімге ұшыраған. Қазіргі кезде өлген малдардың санын нақтылау жұмыстары мен тиісті шаралар жалғасып жатыр. Дегенмен, аталған мəселе облыстық төтенше жағдайлардың алдын алу жəне оларды жою жөніндегі комиссия отырысында қаралып, Шиелі жəне Жаңақорған аудандарының əкімдіктері мен құзырлы мекемелер басшыларына тиісті тапсырмалар берілді. Атап айтқанда, құзырлы мекеме мамандарынан жасақталған комиссия құрамымен өлген малдың санын нақтылап, тиісті актілер жасауды ұйымдастыру, сауда жəне көпшілік тамақтану орындарында қырылып қалған мал еттерінің сатылмауын қадағалауды қамтамасыз ету, ветеринариялық зертханалар арқылы өлген қойлардың ішкі мүшелерінің үлгісін алып зертханалық сынамадан өткізу, халық арасында жұқпалы аурулардың таралуының алдын алу үшін əрбір аудан өз күштерімен немесе аудандағы кəсіпкерлерді демеуші ретінде тарта отырып, өлген қойларды өртеп көму арқылы жою жұмыстарын санитарлық нормаларға сай атқару секілді нақты тапсырма берілді. Қызылорда облысы.

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 341-08-12.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 341-08-12, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 68-59-85; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 747-63-01; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 341-08-11, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Суреттерді түсірген Ақəділ РЫСМАХАН.

Киім тігіп, ќолґнермен айналысады

əсерге бөледі. Əншінің ұстазы Ержан Қосбармақов шəкіртінің талантына тəнті екенін жан-жақты айта келіп, өзі де «Ағайын» атты толғауды айтып, қолдау көрсетті. Қашан да бірбірімен қанаттас жүретін танымал əншілер Н. Əлқожаева, А.Елшібаева, М.Арапбаева, Б.Балажанова, К.Төленбаева, Салықовтар отбасы Жазгүлдің жан жадыратқан əндеріне өз үлестерін қосып, үкілеп отырды.

 Тосын табиғат

Ержан БАЙТІЛЕС,

Жамбыл облысы. –––––––––––

 Əлеуметтік қолдаудың əлеуеті

Жетімдерді жебемекші Жанды жадыратќан Жазгїл Жиырма жылдан бері қазақтың дəстүрлі əн өнеріне өзінің үлесін қосып келе жатқан Жазгүл Данылбаева жақында Астана қаласы əкімдігінің мемлекеттік филармониясының қолдауымен Конгресс-холда «Арманай!» атты жеке концертін өткізді. Кештің көркін көбінде оның орындауындағы халық əндері кір гізді. Əсіресе, «Угəй-əй» жұрт шылық ты бір серпілтіп тас тады. Сол секілді Алтынбек Қо ра збаевтың «Ауылымы», Садықожаның «Сары бидайы», Қапез дің «Үш Меркісі», өзге де рухты дүниелер ерекше

саябақтың» бизнес-жоспары жасалуда. Аталған тақырыптағы бизнес жоспар негізінде «Ежелгі Тараз» қалашығын ашық аспан асты мұражайына айналдырып, туристік кластерді дамыту жұмыстары іске асатын болады. Мұның барлығы əрине, өткеннің орнын толтыруға, тарих сырын ұғынуға тырысқан ілкімді іс-шаралар болып табылады.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Ермеков к-сі, 33, «Қарағанды полиграфия» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Смағұлов к-сі, 9 К, «Хабар-Сервис» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Елбасы Н.Ə. Назарбаевтың биылғы Жолдауы мүмкіндігі шектеулі жандарға үлкен серпіліс алып келді. «Біз оларды белсенді өмірге тартамыз, олар тек жəрдемақы алып қана қоймайды, сонымен бірге, өздерін қоғамның мүшесі, пайдалы еңбеккер ретінде сезінетін болады. Біздің барлық əлеуметтік институттар, үкіметтік емес ұйымдар, «Нұр Отан» партиясы осы жұмысты қолға алғандары жөн», деген болатын Мемлекет басшысы өз Жолдауында. Жолдауды басшылыққа алған қоғамда бүгінде көптеген игі бастамалар жүзеге аса бастады. Соның бірі жуырда Кентау қаласында өтті. Шағын шаһарда мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған тігін цехы іске қосылды. Мұнда алдымен мүмкіндігі шектеулі жандар дəріс алып, тігінші мамандығының қыр-сырын үйренуде. Мамандар үш айда 30 мүгедек жанға оқуды аяқтағандығы жөнінде сертификат бермек. Ал кəсіби маман атанғандары осы жерде тұрақты жұмысқа орналасады. Сондай-ақ, тігін цехының жұмысы толық жүйеге қойылған кезде арнайы тапсырыстар арқылы кез келген киім түрлерін тігуді жоспарлап отыр. Жобаның негізгі үйлестірушісі «Асар» ОҚО мүгедектер қоғамдық бірлестігі. – Елбасымыз өз Жолдауында мүмкіндігі шектеулі адамдарға қамқорлық көрсетілуі керектігін, бұл өзіміздің жəне қоғам алдындағы парызымыз екендігін айтып өткен болатын. Жолдауда көрсетілген айқын басымдықтарды жергілікті жерде жүзеге асыру мақсатында жұмыс істеп жатырмыз. Мүгедек жандарды тұрақты жұмыспен қамту бойынша да атқарып жатқан істеріміз бар. Əлеуметтік нысандарға пандустар орнатуға мекеме басшылары көңіл бөле бастады. Олар тұрмыстық қызмет көрсету, тағам өнеркəсібі, ауылшаруашылық кəсіпорындарында жұмыс істей алады. Біз оларға осындай жұмыстарды ұсыну арқылы белсенді өмірге тарта аламыз. Сонда ғана олар өздерін қоғамның мүшесі, еңбеккер ретінде сезінетін болады. Біз тек мүмкіндік беруіміз қажет, – дейді «Асар» ОҚО қоғамдық бірлестіктің төрағасы Жораходжа Тасходжаев. Бүгінде үкіметтік емес ұйымның облыста 20 мыңнан астам мүшесі бар. Соның 800-ге жуығы Кентау қаласында тұрады. «Сəби» қайырымдылық қоры сыйға тартқан екіинватакси де Түркістан, Кентау қалаларындағы жарымжан жандарға қызмет көрсетуде. Халыққа қызмет көрсету орталығының мамандары да жүріп-тұруы қиын жандардың үйлеріне барып, өз көмектерін беруде. Қоғамдық бірлестікке мүше азаматтардың ішінде өнерлі жастар өте көп. Олар əсем əн айтып, қолөнермен де айналысады. Түркістандықтар өткен жылы ел көлемінде өткен «Бəріміз бірдейміз – кемсітуді білмейміз» атты республикалық акцияда үлкен сахнаға шығып, жүлдемен оралған. Мұнда мүмкіндігі шектеулі жандардың саламатты өмір салтын ұстанып, бұқаралық спортпен айналысуларына да толығымен жағдай жасалған. Тіпті, өз араларынан жасақталған волейбол командасы мен теннисшілер Атырау, Шымкент қалаларында өткен жарыстарға қатысып, жүлделі орындармен оралыпты. Қоғамдық бірлестік жергілікті əкімдікпен бірлесіп əр ай сайын 10 мүгедек жанды республикадағы оңалту орталықтарына, демалыс орындарына жіберіп отырады. Қайрат ЗАЙНИШЕВ.

Оңтүстік Қазақстан облысы.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 201 715 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Жолдыбай БАЗАРОВ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 6 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №324 ek


04062014