Page 1

Бүгінгі нөмірде:

№99 (28038) 4 СƏУІР БЕЙСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Ќазаќстан салыќты ќосќанда 77 миллиардќа жуыќ доллар иеленді Кеше Тəуелсіздік сарайын да Мем лек ет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Теңізшевройл» ҚазақстанАмерика бірлескен кəсіпорнының құрылғанына 20 жыл толуын мерекелеу рəсіміне қатысты. Əлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Іс-шараға Премьер-Министр С.Ахметов, Президент Əкімшілігінің Басшысы К.Мəсімов, «Шеврон» компаниясы директорлар кеңесінің төрағасы Д.Уотсон, компания директорлар кеңесінің бұрынғы төрағасы К.Дерр, «Шеврон» Еуразиялық бөлімшесінің басқарушы директоры С.Дэвис, сондай-ақ Қазақстанның мұнай-газ саласында жұмыс істейтін компаниялардың өкілдері қатысты. Алдымен сөзді қонақтар алды. Олар өз сөздерінде жиырма жыл бұрын басталған жемісті серіктестік ең алдымен Қазақстан басшысының алысты ойлаған, терең саясатының арқасында жүзеге асқанын атап көрсетті. «Шеврон» компаниясы директорлар кеңесінің бұрынғы төрағасы К.Дерр жаңа елорда əрбір тұрғынынан, сондайақ Президенттің ұлттық жəне жаһандық ауқымдағы көшбасшылығынан көрінетін бүкіл елдің керемет ілгерілеуін айқын танытатынын айтты. «Мен үшін жобаның бастауында Сізбен бірге болу мəртебе болды. Үлкен үмітті оятқан сол күн – сейсенбі, Алматыдағы 1993 жылғы 6 сəуір əлі есімде, біз Қазақстан Президенті екеуміз Теңіз жөнінде тарихи келісім-шартқа қол қойдық. Оны біздің компаниямыз бен Қазақстан Республикасы арасындағы өзара сенім мен жауапкершіліктің символы деп атағанымызды ұмытқан жоқпын. Бүгін ол шынымен солай жəне əрқашан солай бола береді», – деді К.Дерр.

Сонымен қатар, компанияның директорлар кеңесінің бұрынғы төрағасы Мемлекет басшысына жəне Қазақстанға көп жыл бойы өсіп-өркендеп, мемлекеттіліктің өңірлік те, жаһандық та деңгейде нығая беруін тіледі. Іс-шара барысында АҚШтың Қазақстандағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Кеннет Фэйрфакс АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Джон Керридің хатын оқып берді, онда Қазақстан мен «Шеврон» корпорациясы серіктестігінің ұзақ мерзімді

ынтымақтастыққа жол ашып, Қазақстан мен АҚШ арасындағы табысты экономикалық өзара қарым-қатынастардың негізіне айналғаны айтылған. Мемлекеттік хатшы Қазақстан халқын тəуелсіздік жылдарындағы жетістіктермен құттықтады, сондай-ақ Бүкілəлемдік сауда ұйымына кіру жəне ұлттық мұрат – əлемнің ең бəсекеге қабілетті экономикалары қатарына ену үшін реформалардың одан əрі жүзеге асырылуында АҚШ тарапынан достық ниет пен қолдау

Барлыќ нысан жоспарлы ќуатында жўмыс істеуі тиіс Кеше Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Премьер-Министр Серік Ахметовті қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. С.Ахметов Мемлекет басшысына еліміздің əлеуметтік-экономикалық дамуының 2013 жылдың бірінші тоқсанындағы қорытындылары мен негізгі макроэкономикалық көрсеткіштері туралы баяндады. Қазақстан Президенті экономиканың одан арғы өсу қарқынын жəне егіс науқанына уақтылы дайындықты қамтамасыз етуге назар аударды. – Көктемгі егіс жұмыстары басталып та кетті. Туындап отырған барлық мəселені дер кезінде шешу қажет. Оңтүстік өңірлердің əкімдерімен кеңес өткізу кезінде мен осы мəселелердің бəрін ерекше бақылауда ұстауды тапсырдым. Тағы бір өте маңызды міндет – индустриялық-инновациялық бағдарлама аясында тапсырылған барлық нысанның жоспарлы қуатында іске қосылуы. Əр жыл сайын барлық өңірде біз жаңа зауыттар мен фабрикалар ашудамыз.

Үкімет олардың толыққанды жұ мыс істеуін жəне еліміздің эко номикалық дамуына нақты үлесін қадағалағаны жөн, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Сонымен қатар, Мемлекет басшысы елімізде темір жол жəне автомобиль салаларында ірі инфрақұрылымдық жобалар іске асырылып жатқанына тоқталды. Қа зақстан Президенті оларды бел гіленген мерзімде орындау қажеттігін атап көрсетті. – Жалпы, əлеуметтік-экономикалық даму оң қарқын танытуда, экономикалық өсім болжамы 4,3 пайыз деңгейінде болады деп күтілуде. Егер инвестиция құ рылысқа қосымша қарқын беретін болса, онда біз 4,5 пайыз шамасындағы өсімге қол жеткіземіз. Сіздің тапсырмаңыз бойынша Үкімет жүзеге асырып отырған мұндай қарқын жəне барлық атқарылған жұмыс жыл қорытындысы бойынша экономиканың 6 пайызға өсуін

қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, – деді Премьер-Министр. Сондай-ақ, С.Ахметов бірінші тоқсандағы инфляция деңгейі, бағалау бойынша, 1,9 пайызды құрайтынын, өнеркəсіп өндірісінің 1 пайыздық өсімі күтілетінін мəлімдеді. Мұндай көрсеткіштер еліміздің экспорттық серіктестері бар Еуропадағы дағдарыстық құбылысқа қарамастан, экономикалық дамуды тиімді басқаруға мүмкіндік береді. Бұған қоса, Премьер-Министр «Қолжетімді тұрғын үй» бағдарламасын іске асыру барысын жəне денсаулық сақтау мен білім беру салаларындағы, атап айтқанда, апат алдында тұрған мектептер мəселесін ше шуге жəне үш ауысыммен оқытуды жоюға мүмкіндік туғызу үшін бөлінген қаржыны оңтайлы бөлуге бағытталған жан басына шаққандағы қаржыландыруды енгізу жөнінде қабылданған шаралар туралы баяндап берді. Кездесу қорытындысы бойынша Мемлекет басшысы бірқатар нақты тапсырмалар берді.

Сыртќы саяси басымдыќтарєа басты назар Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысовты қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Кездесу барысында Е.Ыдырысов Мемлекет басшысын ведомствоның қазіргі сыртқы саяси жұмысы

туралы хабардар етті. Бұған қоса, дипломатиялық қызмет бағдарламасының негізгі қырлары талқыланды. Кездесу қорытындысы бойынша Қазақстан Президенті таяу перспективадағы сыртқы саяси басымдықтар жөнінде нақты тапсырмалар берді.

жасалатынына қазақстандықтарды сендірген. Өз сөзінде «Шеврон» компаниясы директорлар кеңесінің төрағасы Д.Уотсон өзі үшін осы жерде болудың жəне тарихи серіктестік құру жолында негізгі рөл атқарған екі адамның – Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен «Шевронның» бұрынғы төрағасы К.Деррдің қасында болудың зор мəртебе екенін атап өтті. «Бүгін біз тарихи серіктестікке қол жеткізгенімізді ғана емес, сондай-ақ оның тарихқа

айналып, барған сайын нығая түскенін атап өтудеміз. Серіктес бола отырып, біз əлемдегі ең күрделі мұнай кен орындарында – Теңіз бен Қарашығанақта жұмыс істейміз. Жəне біз бүкіл индустрияда стандарттар бекіте отырып, қауіпсіздік пен өндірісті оңтайландыруда əлемдік деңгейдегі нəтижелерге біртіндеп қол жеткіземіз», – деді Д.Уотсон. Сондай-ақ ол Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевқа «Серіктестік қуаты» мүсінін табыс етті. «Бұл мүсін Теңізде жаңа

Тағайындау

Мемлекет басшысының Жарлығымен Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев Қазақстан Республикасының Грузиядағы Төтенше жəне өкілетті елшісі қызметіне тағайындалды.

жобаны бастауға алғашқы жол салушы қалаған іргетасын бейнелейді», – деді Д.Уот сон өз сөзінде. – Мұндағы мұнайшылар Қазақстан мен «Шеврон» арасындағы тығыз ынтымақтастықты білдіреді. Сонымен бірге, мүсіндегі құбыр мен бұрандалар серіктестіктен туындаған энергияны айқындайды. Ал мүсіндегі глобус 20 жыл ішінде халықаралық аренада аз уақытта Қазақстанның мойындалуына ықпал еткен энергияны суреттейді». Сөзінің соңында «Шеврон» компаниясы директорлар кеңесінің төрағасы Атырауда Жастар сарайының құрылысы басталғаны, оның білім, кəсіптіктехникалық бағдарлау жəне демалыс үшін жаңа мүмкіндіктер беретін озық орталыққа айналатыны туралы айтып өтті. Оның айтуынша, компания еліміздің əлеуметтік дамуына жəне орнықты экономикалық прогресіне көмек көрсетуді жалғастыра бермек. Нұрсұлтан Назарбаев өз сөзінде Теңіз жобасының тарихы кеңестік кезеңнен басталатынын атап өтті. Мен Қазақстанның жаңа тарихында жүретін жолдарын іздестіріп, 1990 жылы АҚШ-қа бардым. «Шеврон» корпорациясының барлық маңызды кəсіпорындарында, соның ішінде Мексика шығанағында орналасқан кəсіпорындарда да болдым. Оның экологиялық жəне технологиялық мүмкіндіктерімен таныстым. Серіктестік басталған кездері бізде инвестицияны қорғау, жер қойнауы, салықтар жəне басқа да құқықтық базалар туралы заңдар болған жоқ. Өткен 20 жылда «Шеврон» шамамен 20 миллиард доллардай инвестиция салды. Қазақстан салықты қосқанда 77 миллиардқа жуық доллар иеленді. Атырау облысының əлеуметтік дамуына 800 миллион доллар жұмсалды. Мыңдаған қазақстандық мамандар даярланды, онда біздің 3300 азаматымыз жұмыс істейді. Бүгінде Атырау еліміздегі ең əсем қаланың

Бұлдыр болашақ 4-бет Тағдыр талқысы жəне талант тегеуріні 5-бет Күле білген, өмір сүре де біледі 6-бет Саратовтағы Наурыз тойы 8-бет бірі болып саналады, біз оны Қазақстанның мұнайлы астанасы деп атаймыз, деді Нұрсұлтан Назарбаев. Мемлекет басшысы компания өндірісті 26 есе арттырғанын, ал Қазақстан экономикасы 15 жылда 16 есе өскенін атап өтті. Қазақстандық үлес үлкен маңызға ие болды. Бүгінде еліміздегі барлық сатып алудың үштен біріне жуығы компания еншісінде. Біз бұл көрсеткіштің арта түскенін қалаймыз. Сіздер менің өтінішімді орындап, полиэтилен құбыры зауытын, Атырау облысында теңіз академиясын салғандарыңызға ризашылығымды білдіремін. Сондай-ақ, Атырауда Жастар сарайының құрылысы басталғаны туралы айтып өткім келеді. Бұл барлық атыраулықтар үшін қуанышты оқиға деп ойлаймын, деді Қазақстан Президенті. Нұрсұлтан Назарбаев бірлескен жұмыстың жалғасатынын, алда жаңа міндеттер, компанияны одан əрі дамыту, тағы да 7,5 миллиард доллар салу жоспарланған өндіру көлемін ұлғайту жобасы күтіп тұрғанын атап өтті. Мен үшін «Шеврон» компаниясының біздің елде сəттілікке қол жеткізгені, бүкіл əлемге жəне өзге компанияларға Қазақстанда жұмыс істеуге əрі табысты жұмыс істеуге болатыны көрсетілгені маңызды болды. Сіздер соны жасадыңыздар, мен сол үшін ризамын. «Шевронның» арқасында біз АҚШ-пен жақсы қарым-қатынас орнаттық, көптеген америкалық компаниялар Қазақстанда табысты жұмыс жасауда. Біз алдымызға 2050 жылға қарай дамыған 30 елдің қатарына кіру міндетін қойдық, сондықтан елді индустриялық-инновациялық дамыту бағдарламасын жүзеге асырып жатырмыз. Мен «Шеврон» бұған белсене атсалысады деп сенемін. Үкіметпен бірлесіп, сіздер мұнай өндіру, өңдеу кəсіпорындарын салуларыңыз, мұнай өндіру мен өңдеу құралжабдықтарын шығаруларыңыз, жаңа жұмыс орындарын, жаңа кəсіпорындарды құруларыңыз қажет, деді Мемлекет басшысы. Салтанатты қабылдаудың ресми бөлігі аяқталған соң оған қатысушылар қазақстандық өнерпаздардың концертін тамашалады. Салтанатты шара бүгін Атырау қаласында жалғасады. ----------------------------------------Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

 Мəселенің мəнісі

Хроника

Мемлекет басшысының Өкімімен Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев басқа жұмысқа ауысуына байланысты Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі қызметінен босатылды.

 Айтайын дегенім...

Ойдым-ойдым, шўрќ тесік жол

сґз бен істіѕ їйлесімсіздігін кґрсетеді Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Бір замандары өмір шындығын тап басып көрсеткен орыс жазушысы Н.Гогольдің Ресейдің екі соры туралы айтқаны бар еді. Оның біріншісі жолдың жайы болатын. Бүгінгі таңда миллиондаған машина жортып жүрген Қазақ елі

жолының да көп жағдайда сын көтере бермейтіні айдай анық. Əсіресе, көктем келіп, қар ерігеннен кейінгі кезеңде жолдардың от орнындай ойдым-ойдым, шұрқ-тесік болып жүргізушілердің жүйкесіне тиетінін ешкім жоққа шығара алмаса керек. (Соңы 8-бетте).

«D» аралындаєы аќаудыѕ себебі аныќталды Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Бұған дейін, яғни наурыздың басында Каспий теңізінің қазақстандық секторындағы «D» аралында техникалық ақау орын алған еді. «D» – маусым айында бастапқы мұнай тонналары алынатын «Қашаған» кенішіндегі жасанды аралдардың бірі. Теңіз төріндегі кен орнында болған техникалық ақаудың себебі туралы НКОК компаниясының сыртқы байланыстар жөніндегі менеджері Ханс Венк төмендегіше түсініктеме берді. 1 наурызда сағат 17:45-те «D» аралында мердігер орындап жатқан ұңғыманы іске қосу жұмыстары кезінде техникалық ақаулар орын алған. Жұмыс барысында майысқыш сорғы-компрессорлық құбырларының мұнара секциясы гидравликалық жаб дықтың істен шығуына

байланысты бүгіліп кеткен. Ұңғыма сенімді бітелген жəне қауіпсіз жағ дайда. Қызмет көрсетуші қыз меткерлерге, қоршаған ортаға, сондай-ақ ұңғыманың жұмыс жасау жағдайына қауіп төнген жоқ. ҚР Өнеркəсіптік қауіпсіздік ережелеріне сəйкес, тиісті мемлекеттік органдарға өз уақытында хабарланды. «Норт Каспиан Оперейтинг Компании» (Солтүстік Каспий жобасының операторы) жəне «Аджип» ҚКО агент-компаниясы мердігерлермен жəне билік органдарымен тығыз байланыста бола отырып, жабдықтың ақаулығын тексеруді аяқтап, ұңғымадағы жұмыстарды жалғастыру үшін техникалық шешімдерді əзірлеуде. Ұңғыманы қалпына келтіру бойынша осы шаралар өндірістік нысандарды қолданысқа енгізу жəне қосу бойынша басқа жұмыстарға əсер етпейді. Атырау облысы.


2

www.egemen.kz

4 сəуір 2013 жыл

Жалаѕаштануєа жол жабыла ма?

Мəжіліс Төрағасы Нұр лан Нығматулиннің жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысында депутаттар құқық қорғау қызметі, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-əрекеттер, адам саудасына қарсы іс-қимыл жəне порнографиялық басылымдар айналымының жолын кесу мəселелері бойынша заң жобаларын қарады. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Күн тəртібінде депутаттар əртүрлі заңнамалық актілердің құқық нормалары арасындағы қайшылықтарды, олқылықтарды, коллизияларды жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін нормаларды жою мəселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізуді қарастыратын заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады. Заң жобасымен 7 кодекске жəне 25 заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізіліп отыр. Əділет министрі Берік Имашев заңнамалық актілердің елеулі мөлшеріне түзетулерді өзінде біріктіретін заң жобасын əзірлеу артық шығармашылықты норманы болдырмауға мүмкіндік беретінін жəне мемлекеттік органдардың құзыретіне жататын нақты түзетулерді көздейтін бірнеше заң жобасын қабылдауды алып тастайтынын ерекше атады. Министрдің сөзіне қарағанда, енді нормативтік құқықтық

актілердің эталондық бақылау банкі тек бас па басылымдарында ғана емес, сонымен қатар, электронды түрде де жүргізілетін болады. Мысалы, Норвегия, Франция, Эстония, Италия, Словения, Ұлыбритания жəне Финляндия сияқты елдерде нормативтік құқықтық актілерді электронды түрде жариялау да ресми деп танылады екен. Сондай-ақ, заңның 38-бабына сəйкес азаматтардың құқықтарына, бостандықтарына жəне міндеттеріне қатысты нормативтік құқықтық актілер мемлекеттік тіркеуге жатады. Жетілдіру мақсатында бұл критерий алып тасталады. Енді, барлық нормативтік актілер тіркелуге жататын болып шешілген. Түзетудің екінші бағыты сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың жасалуына ықпал ететін нормаларды алып тастауды көздейді. Заңдардағы мемлекеттік органға өз бетінше шешім қабылдауға, яғни сыбайлас жемқорлыққа жағдай жасайтын «кейінге қалдырылуы мүмкін», «жатқызылуы мүмкін» немесе «ұзартылуы мүмкін» деген сөз тіркестерінен «мүмкін» деген сөздер алынып тасталады.

Сондай-ақ, кешегі отырыста Адам саудасына қарсы ісқимыл мəселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заң жобасы да бірінші оқылымда қолдау тапты. Адам саудасына байланысты қылмыстар, жұмыс берушінің кəмелетке толмағандарға қатысты еңбек заңнамасын бұзғаны, үй-жай иелері мен оны жалға алушылардың жезөкшелікпен айналысуға немесе жеңгетайлыққа үй-жай бергені үшін, сондай-ақ жезөкшелікпен айналысуға тарту, притондарды ұйымдастыру немесе ұстау үшін жауапкершілікті күшейтуді көздейтін түзетулер енгізіледі. Жалпы отырыста мə лім бол ғанындай, при тондар ды ұйымдастыру арқы лы жезөкшелікпен айналысуға тартқаны үшін жауапкершілік 5-тен 10 жылға дейін көбейген. Ал егер бұл кəме летке толмағандарға қатысты болса, онда қылмыстық жаза 7-ден 12 жылға дейін ұзартылады. Сонымен қатар, 1923 жылғы 12 қыркүйекте Женевада жасалған, 1947 жылғы 12 қарашада Нью-Йорк, Лейк Саксессте қол қойылған хаттамаға сəйкес енгізілген түзетулерімен Порно графиялық басылымдар айналымының жəне оларды саудалаудың жолын кесу туралы халықаралық конвенцияны ратификациялау туралы

Сенім грамотасын тапсырды Кишиневтегі мемлекеттік резиденцияда Қазақстан Республикасының Украинадағы Төтенше жəне өкілетті елшісі жəне Молдова Республикасында қосымша елшілік қызмет атқарушы Зауытбек Тұрысбеков Молдова Республикасының президенті Николае Тимофтиге Сенім грамотасын тапсырды. Сенім грамотасын тапсыру рəсімінен кейін болған ашық-жарқын əңгіме барысында З.Тұрыс беков Молдова президентін Қазақстандағы қазіргі кездегі əлеуметтік-экономикалық

ахуалмен жəне Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Жолдауындағы негізгі

ережелермен таныстырды. Сұхбаттастар екіжақты ынтымақтастықты одан əрі дамытуға жо ға ры əлеует пен перспективалар бар екенін атап өтті. Молдова пре зиденті Николае Тимофти Қазақстан Президенті Нұрсұлтан На зарбаевқа өзінің шынайы тілектестігін білдіріп, Қазақстан елшісіне табыстар тіледі, деп хабарлады ҚР СІМінің баспасөз қызметі.

заң жобасы да депутаттардың қолдауына ие болды. Аталған халықаралық құжатқа қазіргі таңда əлемнің 60 елі қатысушы болып табылады. Конвенцияны ратификациялау оған қатысушы мемлекеттердің порнографиялық басылымдардың айналысына жəне оларды саудалауға қарсы күрес саласындағы халықаралық ынтымақтастығын кеңейтуге; осы саладағы бірыңғай келісілген саясатты құруға жəне порнографиямен күрес мəселелері бойынша бірыңғай жүйеленген нормативтік құқықтық дерекқорды қа лыптастыруға мүмкіндік береді. Қ.Қасымовтың сөзіне қарағанда, ақпараттық-технологияның қарқындап дамуы салдарынан кəмелетке толмағандардың порнографиялық өнімдерге деген қолжетімдігі артып, теріс ауан қалыптасып отыр. Жалпы, соңғы 10 жыл ішінде осы салада қозғалған қылмыстық істің көлемі 5 есеге артқан. Өткен жылы, мысалға, 45 сайт порнографиялық өнімдерді орналастырғаны анықталса, 2011 жылы – 23, ал тек биылдың өзінде осындай 38 факт анықталған. Министр осы ретте Конвенцияға қосылған көптеген елдер порнографиялық өнімдерді өз іштерінде таратуды қылмыс емес, керісінше, бизнес санайтындығын да ортаға сала кетті. Егер Қазақстан аталған халықаралық құжатты бекітер болса, онда оған тиісті өзгерістерді енгізуге де құқылы болатыны да атап көрсетілді. Жəне де жалпы отырыста «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңға өзгеріс пен толықтырулар енгізуді қарастыратын заң жобасы екінші оқылымда талқыланып, мақұлданды.

Уолл стритте Ќазаќстан туы желбіреп тўр

Нью-Йоркте қазақтың дəстүрлі жаңа жылын тойлау басталды. Мұнда Наурызды мерекелеу аясында əлемдік экономика мен туристер көптеп баратын басты орындардың бірі – Нью-Йорк қор биржасы маңындағы қаржы орталығында Қазақстан туын көтеру шарасы болып өтті, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі.

Ту Қазақстан əнұранының шырқалуы үстінде көтерілді. Салтанатты рəсімге қатысушыларға осы шараны ұйымдастырушылар болып табылатын Қазақстан Республикасының Нью-Йорктегі Бас консулдығы мен Қазақ мəдени орталығының өкілдері құттықтау сөз сөйлеп қайырылды. Ту көтерілген соң артынша жиналғандарға қазақтың ұлттық музыкасы мен би өнерінен қысқа концерттік бағдарлама ұсынылды. Қазақстан туы Манхэттеннің үстінде бірнеше күн бойы желбірейтін болады. «Еліміздің туы Нью-Йорктің қаржы орталығында алғаш рет көтеріліп отыр. Бүгін біз кейін тұрақты сипат алатын дəстүрге жол салдық. Сөйтіп, бұл үдеріс Қазақстанның əлемдегі өсіп отырған рөлі мен танымалдығының қосымша айғағы болады», деп өзінің қуанышымен бөлісті Бас консулдықтың вице-консулы Қадыр Қайыпов.

 Біз – қазақстандықтармыз!

Аќжайыќтаєы «Радуга»

Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Əлемдік бизнес кеңістігіндегі аса ірі де абыройлы «Эрнст энд Янг» консалтингтік компаниясы тағайындаған сапалық «В2В» номинациясы бойынша бас жүлдені иемденіп, орыс жеріндегі «Ресейдің ең үздік кəсіпкері» атағына ие болған Серікбай Бисекеевті Қазақстанның жас кəсіпкерлері қауымдастығы «Бизнеске жол көрсет» əлеуметтік жобасының аясында шақыртып отыр. Қазақстанның «Атамекен» ұлттық экономикалық палатасы қолдау көрсетіп отырған бұл жоба еліміздегі жас кəсіпкерлердің білігін арттырып, тəуекел жолында ақпараттық жəне басқа да заңдық қолдау көрсету ниетінен туындаған. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ме ханика-математика факультеті ғимаратындағы «қызыл залда» өткен кездесуге қаладағы өзге де жоғары оқу орындарының студенттері, кəсіпкерлікпен айналысып жүрген жас буын өкілдері мен ілкімді кəсіпкердің кеңесін тыңдағысы

келетін түрлі жастағы қатысушылар көптеп келді. Үзіліссіз 3 сағатқа созылған «бизнес кеңесте» кəсіпкер Серікбай Бисекеев өзінің өмір жолын, өзі туған Қостанай өлкесі мен кешегі кеңестік дəуір кезіндегі Қазақстанның жағдайын, одан кейін оқу-білім іздеп Ресей жеріне жасаған сапары мен СанктПетербург қаласында басталған бизнес қадамы, əлемдік экономикалық дағдарыс, қаржылық операциялар мен əріптестік байланыс орнату сырлары секілді қызықты тақырыптарда тұшымды əңгіме айтты. – Жеке кəсібін бастағысы келетін адамда ішкі сенімділік мықты болуы керек. Еуропа мен Азияның кіндігінде орналасқан Қазақстандай елде, қазба байлығы мен шикізат көлемі жан басына шаққанда əлем бойынша екінші орын алатын мемлекетте тұрып кəсіпкерлікпен айналыспау, өз бизнесіңді жолға қоймау, шынында да, санаға сыймайтын селқостық деген болар едім, – дейді С.Бисекеев. – Қазақстандағы бизнесті қолдау бағдарламалары мен жастарға

АЛМАТЫ.

Қостанайға Төтенше жағдай лар министрі Владимир Божко келді. Ол алдымен облыстағы су тасқынына дайындық барысын қарап көр ді. Тобыл өзенінің облыс орталығы төңірегінен ағатын тұс тарына, яғни Затобол кенті жа ғы нан Қостанай қаласына кіреберіске жəне Астана-Екатеринбург тас жолының үстіне соңғы жылдары салынған көпірлерді қарады.

жўмыс тобыныѕ шеѕберінде талќыланатын болады

Кеше Мəжілісте «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» заң жобасы ілеспе түзетулерімен таныстырылды. Оған Мəжілістің Қаржы жəне бюджет комитетінің төрайымы Гүлжан Қарағұсова жетекшілік жасады, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Заң жобасын таныстыруға Мəжіліс Төрағасының орынбасары Сергей Дьяченко, ПремьерМинистрдің орынбасары Қайрат Келімбетов қатысып, құжатпен депутаттарды Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрі Серік Əбденов таныстырды. Заң жобасы Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 23 қаңтардағы кеңейтілген отырысында берген тапсырмасын орындау мақсатында əзірленген. Жоғарыда көрсетілген заң жобасын қабылдау Қазақстан Республи касының қолданыстағы 10 кодексіне жəне 26 заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізуді талап етеді. Көзделіп отырған өзгерістер негізінен бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының құрылуымен байланысты. Сонымен қатар: Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін БЖЗҚ мен салымшы (алушы) арасында жасалатын қосылу шартының үлгілік нысанын белгілеуді көздейтін нормамен толықтыру; Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексін міндетті зейнетақы жарналарына (өсімпұлға), зейнетақы активтері

«Егемен Қазақстан».

Болат ЕСҚАЛИЕВ, журналист.

Жақында Ақжайық ауданының орталығы – Чапаев ауылының жұртшылығы айтулы да ажарлы оқиға – «Радуга» славян мəдени бірлестігінің салтанатты ашылуына куə болды. Ауданда барлығы 21 ұлт өкілі тұрады, олардың 94 пайызы –түпкі жұрт. Орыс, украин, белорус, құмық, мордва, чуваш өкілдері де Отанымыздағы бірлікті, тұтастықты таусылмас бақыт деп біледі. «Жастар» мəдени-демалыс орталығы ғимаратының үлкен бөлігіне орналасқан «Радуганың» ашылуына жиналған көпшілікті аудан əкімі Нариман Төреғалиев құттықтады. – Сан ғасырдан бері қазақтың кең даласына көптеген ұлт, ұлыстардың ұрпақтары ке ліп орнығып, бір-бірімен тамыр, дос болып, тату-тəтті өмір сүріп келе жатыр. Дархан көңілді, кең пейілді жұртымыз оларға құшағын ашты. Бұл – біздің тарихи қасиетіміз, өсіпөркендеуіміздің басты негізі. Қазақстандағы достық пен

Су тасќынына дайындыќ ќалай? «Егемен Қазақстан».

Жүздесушілер парламентара лық тығыз байланыстарды одан əрі өрбіту маңыздылығына айрықша назар аударды. Кездесуде, сондай-ақ, Қазақстан мен Иордания арасындағы іскерлік жəне мəдени-гуманитарлық алыс-берістің перспективалары жайында айтылды.

Зейнетаќы жїйесіндегі ґзгерістер

Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,

бауырмалдық туының астына біріккен тұрғындардың қажырлы еңбегінің арқасында елімізді бүгін дүние жүзі мойындап отыр. Бұл, бірінші кезекте, түсіністіктің нəтижесі, – деді Жайық өзенінің қос қанатын алып жатқан үлкен ауданның басшысы. Орыс православие шіркеуі облыстық епархиясының өкілі Владимир Картяжников бірлестікке Орал жəне Гурьев архиепископы Антонийдің тіле гін жеткізді. Қазақстан халқы Ассамблеясы аудандық бастамашы тобының мүшесі, «Радуганың» төрайымы Валентина Боричевская жəне сөз алған басқалар этномəдени бірлестік құрылуының мəні, əр қазақстандықтың отансүйгіштік, достық қасиеттері туралы əңгімеледі. Қалың қауым алуан ұлттың тұрмыс, еңбек құралдары, бұйымдары қойылған көрмемен танысты. Сахна төрінен Отан, бейбіт тірлік жайында əндер əуеледі. Батыс Қазақстан облысы. ----------------------------

Суретті түсірген Нұрбек ИХСАН.

 Сақтансаң – сақтайды

Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА,

«Иордания – Қазақстанның Таяу Шығыстағы жақын серіктестерінің бірі. Биыл елдеріміздің арасындағы дипломатиялық байланыстардың орнағанына 20 жыл толды. Екі ел басшыларының үлкен еңбегінің арқасында ынтымақтастығымыз қарқынды дамып, жаңа биіктерге көтерілді», – деді Сенат Төрағасы.

мен зейнетақы жинақтарына тыйым салуды болдырмауды көздейтін нормамен толықтыру; «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасының Заңын Ұлттық Банкке Қордың құрылуына байланысты қосымша функциялар (Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, Қазақстан Республикасы Үкіметі мен бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының арасында жасалатын сенімгерлік басқару туралы шарттың негізінде бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін сенімгерлік басқару; бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтеріне қатысты кастодиан функцияларын) беруді, сондай-ақ валюталық реттеу, бағалы металдар, бағалы асыл тастар мен олардан жасалған бұйымдарды сатып алу, сақтау жөніндегі қызметтерді жүзеге асыру, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің басқармасына нормативтік құқықтық актілерді бекіту жөнінде қосымша өкілеттіктер белгілеуді жəне т.б. көздейтін нормалармен толықтыру ұсынылып отыр. Енді заң жобасы депутат Нұртай Сабильянов басқаратын жұмыс тобының шеңберінде талқыланатын болады.

Мемлекеттік басқару жүйесін реформалау – ел саясатындағы үдерістердің елеулісі. Биылғы жылдың 26 наурызында өзгерістермен жəне толықтырулармен толыққан Мемлекеттік қызмет туралы жаңа заң күшіне енген болатын. Бұл – кадрлық саясат саласын жандандыру бағытындағы тың бастамалардың басталғанының белгісі.

атанєан ќазаќ жігіті дəріс оќыды

жасалған жеңілдіктерді тиімді пайдалана білу керек. Мен сыртта жүрсем де туған жерімде болып жатқан əрбір оқиғаны қалт жібермеймін. Əлемдегі ең озық мемлекеттер қатарынан көрінуді көздеген Қазақ елі үшін қолымнан келген бар көмегімді елдің алды болып ұсынуға даярмын. Бұйыртса, алда ЭКСПО-2017 келе жатыр, егер ұсыныс болып жатса, əрине, өзім басқаратын «Арман» холдингі өндіретін өнімдер мен бизнес жобаларды алға тартар едім. Энергетика, ақпараттық технология, заманауи құрылғылар саласын қамтитын «Арман» холдингі əлемде аты əйгілі ірі компаниялармен терезесі тең əріптес. Өндірістің барлық саласына қажетті сандық техникамен жабдықталған құралдарды сапалы орнату арқылы дүние жүзінде өзіндік абыройға ие болып, брендке айналып келе жатқан компания. Көшедегі кішкене сауда нүктесінен əлемдік ірі техникалық тауар өндіруші фирмаға айналған «Арман» холдингінің негізін қалаушы Серік Бейсекеев ҚазҰУде өткен кездесуде қазақ жастарына тағылым аларлық бағалы кеңес пен пайдалы іске жетелейтін соны пікірді жеткізе білді.

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Қайрат Мəми Иорданияның біздің еліміздегі елшісі Слайман Арабиатты қабылдады, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі.

1 орынєа 2 їміткер

РЕСЕЙДІЅ ЕЅ ЇЗДІК КƏСІПКЕРІ Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде «Ресейдің үздік кəсіпкері» отандасымыз Серікбай Бисекеев қазақстандық студенттер мен бизнесті жаңа бастаған жас кəсіпкерлерге лекция оқыды.

Елшімен екіжаќты əѕгіме

Қаратомар су қоймасында болды. Сала басшысы жауған қардың көптігіне байланысты 5 облыста – Ақмола, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан жəне Қостанай облыстарында қауіп бар екенін айтты. Қазір таситын су жолдарын қарап, дайындық жұмыстары жүргізілуде. Министр су тасқынына дайындық жұмыстарын күшейтудің арқасында табиғаттың бұл құбылысынан адамдар ешқандай зардап шекпейтін

болуы керектігін қадап айтты. Қостанайда жасалып жатқан жұмыстарға министрдің көңілі толғандай болды. Ол Қазақстан бойынша барлық су қоймаларына қатаң бақылау қойып, оларға судың түсуі апта сайын есепке алынып отыратындығын айтты. Сонымен қатар, Владимир Божко төтенше жағдайлар департаментінің жеке құрамымен кездескенде департаменттің жаңа басшысын таныстырды. Мұса Танабаев Төтенше жағдайлар жөніндегі облыстық департаменттің бастығы қызметіне тағайындалды. ҚОСТАНАЙ.

Қазақстан Президенті жанындағы Кадрлық саясат жəне «А» корпусына іріктеу ережелері жөніндегі ұлттық комиссияның 2 сəуірде өткен 1 отырысының қорытындысы бойынша Орталық коммуникациялар қызметі ұйымдастырған баспасөз мəслихатында осы мəселе төңірегінде əңгіме қозғалды. Брифингке қатысқан Президент Əкімшілігі Басшысының орынбасары Ғабидолла Əбдірахымов пен Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттіктің төрағасы Əлихан Байменов комиссияның мақсаты мен міндеті, ұйымдастырылатын жұмыстар жайлы айтып берді. «Президенттің арнайы Жарлығы мен бекітілген Ұлттық комиссияның басты мақсаты, мемлекеттік қызметшілердің басқарушы корпусын қалыптастыру», деді Ғаби долла Рахметоллаұлы өз сөзінде. Оның айтуынша, алдын ала мəлімет бойынша, «А» корпусындағы бір орынға 2 адам үміткер болып отыр. «Егер, «А» корпусына 550 лауазым кіретінін ескерсек, дəл қазір қандай да бір болжам жасау қиын. Біздің ойымызша, бұл лауазымдардың барлығы мемлекеттік қызмет иерархиясындағы жоғары лауазымға айналатын болады. Біз бір орынға кем дегенде 2 адам үміткерлік етеді деп жоспарлап отырмыз. Десек те, бұл – жай ғана болжам. Тек құжат қабылдай бастаған кезде ғана оның көп не аз екені белгілі болады», деді Ғ.Əбдірахымов. Президент Əкімшілігі Басшысы орынбасарының сөзінен аңғарғанымыз, «А» корпусына іріктеуден өту үшін ұсыныс хаттар енгізілмек. Ал іріктеу үдерісі ұсыныс хаттар институтын қолдануды қарастыратын болады. Бұл ретте саяси мемлекеттік қызметкерлердің, Парламент депутаттарының, облыстық мəслихат хатшыларының, Астана жəне Алматы қалалары əкімдіктерінің, ұлттық компания басшыларының ұсыныс хат беруге құқығы бар. Ұсыныс хат лауазымды тұлғаның арнайы бланкісінде толтырылса, бланк үміткердің немесе ол жұмыс істейтін ұйымның атынан

рəсімделетін болады. «Осыған орай айта кететін бір жəйт бар. Ол мынадай: ұсыныс хаттарға қол қоятын лауазымды тұлғаларға əр үміткер үшін үлкен жауапкершілік артылады», деді Президент Əкімшілігі Басшысының орынбасары. Ал Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы Ə.Байменов «А» корпусының 550 бос лауазымына конкурс жария ланғанын мəлімдеді. «Осы басқарушы топ өкілдері кейін 2 санатқа бөлінеді. Бірінші санатта алғашқы 50 лауазымға өзгеше талаптар қойылады. Ол талаптар тым қатал. 50 лауазымды азаматтардың құрамына жауапты хатшылар мен облыс əкімінің аппарат жетекшілері кіреді. Ал екінші санаттағы топқа қойылатын шарттар жеңілдеу. Оларды аудан жəне қала əкімдері сияқты атқарушы билік өкілдері құрайды», деді Ə.Байменов. Əрине, талап қойылғаннан кейін ол сыннан абыроймен өту керек. Сол себепті, «А» корпусына қабылдануға ниетті əрбір мемлекеттік қызметкер салалық бағытқа сəйкесетін еліміздің заңдарын білуге келгенде аса мұқият болуы тиіс. Бұл ретте, олар 10 заңның кез келген жерінен қойылатын 100 сұрақтың 80-іне мүдірмей жауап беруі керек. Бұл – үміткерлерге қойылар бірінші сын. Үміткерлер үшін 2 күнге созылатын тестілеу барысында заңға қатысты біліктіліктерін тексерумен қатар, олардың жеке адами қасиеттеріне жəне басқарушылық құзыреттері – əдептілік, коммуникативтілік, сапа мен нəтижеге бейімделу деңгейлері анықталады. Бұл – «А» корпусына үміткерлерге қойылар екінші сын. Бұған қоса, үміткерлердің мемлекеттік қызметтегі еңбек өтілі мен басқарушылық қызметте болған жылдары да мұқият есепке алынатын болады. Жаңа реформаға сəйкес, «Əлеуметтік лифт» жүйесі де назардан тыс қалмаған екен. Мəселен, мемлекеттік қызметте жұмыс істемегенімен, жалпы еңбек өтілі 5 жылдан кем болмаған, оның ішінде мемлекеттік немесе мемлекеттік емес секторда төрт жыл басшылық қызметте болған адам қала жəне аудан əкімі бола алады.


Ойласу

Жаппай терек егейік, елді жасыл желекке бґлейік! Қадірменді жұрт назарына өз ой ұсынысымды тартардан бұрын, ұлы Абайдың мына шумағы еске түседі. «Қалың ағаш жапырағы, Сыбырласып өзді-өзі, Көрінбей жердің топырағы, Құлпырған жасыл жер жүзі». Кемеңгер ақынның осы өлең шумағы ғажап табиғи көріністі суреттеп, көз алдымызға қалың ағашқа толы табиғаттың құлпыра тамылжыған шағын тамаша елестетіп тұрған жоқ па?! Жасыл желекті ағаштар байтақ даламыздың сай-салаларында, шоғырланған ауылқалалардың көркі екендігін айқындап тұр емес пе?! Осы өлең жолдарының табиғи көркемдігіне, табиғатты құлпыртатын жасыл желектің көркіне күмəн келтірер жан болмас. Соныменен, «киінген келіншектей оқалы орман, гүлді орман жанға сая, малға қорған» дегендей, ауыл-аймағымызды көркейтіп, бүкіл кең даламызды жайқалған ну орманға бөлесек, шіркін, айрықша игілікті іс болар еді. Осындай ғажап елесті, ең бастысы, шығын шығармай, артық тер төкпей шындыққа айналдыруға болады деген ойдамын. Ағаш жазда – ыстықтың лебін, қыста аязды боранның қарқынын тойтарып, бəсеңдетеді. Маңайында ылғалдылықты сақтап, айналадағы топырақтың құнарлылығын көтеріп, шаңды жел мен құмды дауылға əркез тосқауыл болады. Ағаштың жалпы адамзатқа берер пайдасының айрықша мол, əлемдегі табиғи жаңғыру процестеріне үлесі орасан зор екені айдан айқын. Қай жағынан алсаңыз да, ағаш өсіру əр пенденің тірлігіне өте тиімді. Мысалы, адам қорексіз бір ай, сусыз бір апта өмір сүре алса, ауасыз 3 минуттай уақыттан кейін жарық дүниеден өтеді. Сонымен, аса бір керекті нəрсені ағайын-достан қолқалап сұрағанымызда, қайсымыз болсын «ауадай қажет» болып тұр деп ең салмақты соңғы сөзімізді көлденең тартатынымыз сондықтан. Бірақ қандай да құнды зат болсын бір жұтым таза ауаға жетпейді. Ауасыз адам өмір сүре алмайды. Қазіргі жағдайда жұмыр жер бетінде өндірістің кең ауқымды да қарқынды дамуының салдарынан жайылған аспан кеңістігіндегі улы көмір қышқылды газы мен басқа да зиянды заттарды бойына тартып, оған ақы сұрамай, тапжылмай «үнсіз» еңбек ететін, адамға қажетті оттегін бөліп шығаратын жасыл желек ағаштар. Жапырағы жайқалған ағаштан артық ауаны тазартып, қоршаған ортадағы тепе-теңдікті

Мемлекеттік ќызметтіѕ жаѕа моделі Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Өткен жылдың соңында толықтырулар мен өзгерістер енгізілген «Мемлекеттік қызмет туралы» Заң талабы елімізде 26 наурыздан бастап күшіне енген болатын. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Жолдауынан туындаған осы өскелең міндеттерге байланысты енді əр өңірдегі мемлекеттік қызметкерлерге қойылатын талап та, жүктелетін міндет те өзгерді. Жақында Астана қаласы əкімдігінің ғимаратында Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Астана қаласы бойынша басқармасының осы мəселеге қатысты кеңейтілген жиналысы болып өтті. Астана қаласы бойынша басқарма басшысы Ермағанбет Бөлекпаев қалалық жиналысты ашып, мемлекеттік қызметтің жаңа моделін қалыптастыру жөніндегі бұл реформалардың өміршеңдігін атап көрсетті. Ол өз сөзінде мемлекеттік қызметтің жаңа моделін жүзеге асыру мақсатында қабылданған мемлекеттік қызмет мəселесіне қатысты нормативтікқұқықтық актілердің еліміздегі мемлекеттік басқару жүйесін өркениетті дамыту мақсатын көздейтінін атап өтті. Мемлекеттік қызметкерлердің үлкен шоғырын «А» корпусына біріктіру арқылы оларға ерекше кəсіби, жоғары біліктілік талаптары жүктеледі. Мемлекеттік қызметкерлер үшін отандық заңдарды білу, мемлекеттік тілді меңгеру, халықпен қоянқолтық байланыс жасау жауапкершілігі бірінші кезекке қойылады. Сонымен бірге, Е.Бөлекпаев жаңа модельдің енгізілуіне байланысты мемлекеттік қызметкерлерді іріктеу барынша ашық та қатаң жүргізіліп, ел мүддесін бірінші орынға қоятын кадрлар резервін жасақтауға ерекше мүмкіндік жасалатындығын баса көрсетті. Жиналыс барысында басқарма мамандары қабылданған нормативтік-құқықтық актілерге жан-жақты түсіндірме жасап, жиналысқа қатысушылардың сұрақтарына жауап берді. Жиналысқа қатысушы Астана қаласындағы мемлекеттік органдардың əкімшілік жүйелеріндегі қызметкерлердің қызығушылықпен қойған сұрақтарының басым бөлігі мемлекеттік қызметкерлердің ауысу тəртібі мен мемлекеттік қызметкерлерді іріктеуге арналған конкурстарды өткізу барысы туралы болды.

3

www.egemen.kz

4 cəуір 2013 жыл

реттейтін табиғи нəрсе жоқ деуге болады. Жылдан-жылға жер бетінде шөлейттердің ұлғайып, құрғақшылықтың кең етек алуы, ауа райының күрт бұзылуы (табиғи апаттардың орын алуы), сонымен қоршаған табиғи ортаның бұрынғы қалпынан өзгеріп, ластануына тікелей себепші болып отырған қайсыбір құрлықтар аймақтарында сұғанақтық пайдакүнемдікке салынғандар əрекетінен жаһанда ормандардың ареалы мүлдем кеміп, біржолата жойылып бара жатқандығынан екендігі бүгінгі күннің қасіреті деуге де болады. Ал өзіміздің Қазақстан табиғи аумағын көзімізге елестетсек, орман кең-байтақ жеріміздің 5,5 пайызын ғана алып жатқанын байқар едік, оның өзінде, олардың басым көпшілігі адам аяғы баспас тау бөктерлерінде (Алатау, Алтай, Тарбағатай тауларында) орналасқан. Өкінішке қарай, еліміздің территориясының 44 пайызы шөл дала, 14 пайызы жартылай шөлейт болып келетінін еске алып, табиғи ортамызды жақсарту жолдарын санамызға салып, терең саралауымыз үлкен азаматтық парыз. Осыларды естен шығармай, үнемі ағаш егу мəдениетін түбегейлі қалыптастыру қажет. Көктем, күз келе ағаш егейік, ағайын. Ал егілген жасыл жас ағашты жөнсіз кесуді, Алланың жолынан, пайғамбардың

өсиетінен тайған теріс қылық деп таныған дұрыс. Егер ағаш шаруашылығына күрделі зиян келтірілген болса, оған кінəлі адам тіпті қылмыстық жауапкершілікке тартылатыны қолданыстағы заңда қамтылған. Əрине, ағаш егуді ауызға алғанда «айтуға оңай» дейтіндер аз болмас. Шынына келсек, ол орынды да. Өйткені, ағаш көшеттерін ақшаға сатып алу, терлептепшіп жер қазып, оларды отырғызу, одан су құйып тұру оңай шаруа емес. Бірақ, осы жобаны қаржы шығынынсыз, ауыр еңбекті талап етпейтіндей тұрғыда іске асыруға болатындығын айтуды жөн көріп отырмын. Ауыл басы мен маңайындағы сайсаланы жасыл желекке бөлеудің бір тəсілі, ол – теректерді мол өсіру. Терек өте өсімтал, тез бой көтеріп, жетілетін ағаш болып саналады. Сондықтан бес-алты жыл ішінде теректер өсіп-өніп, елді көркейтіп, аймақты əрлендірумен қоса маңайындағы алқапты көк шалғын етері сөзсіз. Əр қала, əр ауыл басына жанға жайлы ауа райы орнығар еді. Ал уақыт өте, қураған теректерді шаруашылыққа да пайдалануға болары түсінікті. Атап өтетін нəрсе, көгалдандыру шараларын қолға алған шақта, ұлпа шашпайтын аталық теректерді пайдаланған жөн. Оларды көше бойларына, ауылдан шығар жол жиектеріне көбірек отырғызса оңды

болар еді. Теректерді тез өсетіндігіне байланысты тұрмыстық мақсатта, арнайы кең алқапқа отырғызып, уақыты келе біртебірте пайдалануға болар еді. Ал, теректер бой көтергенге дейін аялай өсірсе олар жылдан-жылға жасыл желекке, ну орманға айналар еді. Теректерді өсіру əдісін бүкіл республика халқы іркілмес ізгі дəстурге айналдырса, елге деп жасалған аса үлкен игілікті іс болар еді. Осы бастама өткен 2012 жылы Қарағанды облысы Ақтоғай ауданында қолға алынған еді. Бұл қайырлы іс аудан əкімдігінің қолдауымен өз жалғасын таба берер деген үміттеміз. Өзімнен бастасам, үш жыл бұрын Астанадағы көпқабатты үйіміздің (Отырар көшесі, 8/2) ауласына 5 теректің көшетін отырғызып, əр жаз бойы аптасына үш рет су құйып, баптап өсірдім. Қазір олар бой көтеріп, ауламыздағы жазда қызып кететін асфальтқа едəуір көлеңке түсірер қалыпқа келді. «Көлеңкелі қорғанды» бұрын ойларына алмаған ауқатты тұрмыс құрып жатқан, əр бастарында екі-үш автокөліктері бар, бастары жас көршілер қазір дəн риза. Оған қоса олар енді балаларымен сол теректерді саялайтын болды. Тағы айта кетер жайт, Еуропа кеңістігінде таралған оралымды мынадай қанатты сөз бар. «Кезінде Грекия елі жасыл желекке бөленген, гүлденген жер болатын, бірақ қазір онда ешкілердің жебірлігінен жалаңқай тастар ғана қалды». Сондықтан теректердің жанды талшық көшеттері бой көтергенше мал баспайтын жерлерге отырғызған жөн болар еді. Ал, Мадагаскар аралында жаппай аяусыз қиюдың салдарынан ағаштардың бестен бірі ғана қалған. Олардың барлығы өндірістің қарқынды даму жолындағы қажеттілігін қамтамасыз ету себебінен шабылған. Ол аралда жалпақ дала бойы қалқайған түрде, жетімсіреген күйде қалғаны баобаб ағаштары ғана көрінеді. Ол ағаштардың аман қалу себебі – ол елде олар киелі болып саналады екен. Осыған орай, елімізде өскен теректерді аялап, қастерлейік, ағайын! Туған Отанымызда ақ та, көк те мол болсын! Халық нақылы «бір ағаш кессең, орнына он ағаш отырғыз» дейді. Осы аталы сөздің бойына жан беру үшін əр азамат оны тыңғылықты жүзеге асыруды үлкен адами парызым деп түсінуі қажет деп пайымдаймын. Нақыпбек СƏДУАҚАСОВ, заңгер. АСТАНА. –––––––––––––––––––– Суретте: Нақыпбек Сəдуақасов ауладағы өзі отырғызған 5 теректің жанында

Шетел жўмыс кїшін тарту тəртібін жеѕілдету жолында Сыртқы істер министрлігі мен Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігі бірлесе отырып, шетелдік дипломатиялық жəне сауда миссиялары, қазақстандық жəне жергілікті кəсіпкерлер ассоциациясы үшін шетел жұмыс күшін (ШЖК) тарту тəртібін жеңілдету мəселелері жөнінде «дөңгелек үстел» ұйымдастырды, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі. Іс-шараға 26 мемлекет елшілері, 50-ден астам Қа зақстанда тіркелген шетелдік дипломатиялық жəне сауда миссияларының, халықаралық ұйымдардың, сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция жөніндегі комитетінің, Бас прокуратураның, ІІМ Көшіқон полициясы комитетінің, «KAZNEX INVEST» экспорт жəне инвестиция жөніндегі ұлттық агенттіктің, «Атамекен» Одағы» мен Шетел инвесторлары кеңесі қазақстандық ассоциациясының өкілдері қатысты.

Кездесуді ашқан Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов «дөңгелек үстелдің» жұмысы оның қатысушыларының өзара ықпалдасуы мəселелерін шешуге бағытталғанын жəне Қазақстан Үкіметінің елімізге жоғары кəсіби ШЖК тартуға деген берік ұстанымын айғақтауға арналғанын атап өтті. Сыртқы саясат ве домствосының басшысы Шетел инвесторлары кеңесі, Қазақстан Республикасы ПремьерМинистрі, Еңбек жəне халық ты əлеуметтік қорғау ми нистрлігі деңгейлерінде

құрылған бірқатар үнқатысу тұғырнамаларын қолдану қажеттігіне назар аудара отырып, бүгінгі кездесу де өзара тиімді шешімдерді талқылау мен іздеуге арналған алаң болып табылатынына тоқталды. Е.Ыдырысов шетелдік қатысушыларды еліміз аумағындағы жоғары технологиялық инвестициялық жобаларға, шағын жəне орта бизнеске, шетелдік компаниялардың өкілдік тері мен филиалдарына ШЖК тарту үшін жасалған кең ауқымды мүмкіндіктер спектрін жүзеге асыру мақсатында қолданыстағы Қазақстан заңнамаларымен мұқият танысып шығуға шақырды. Сонымен қатар, қаты сушы лар алдында Еңбек жəне ха лықты əлеуметтік қорғау министрі Серік Əбденов пен Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция жөніндегі комитетінің

5 ґѕірде газ, 3 ќалада су баєасы ќымбаттайды Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Бұл туралы кеше Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының орынбасары Аманжол Алпысбаев айтты. Ол əр айдың басында өткізілетін мекеменің дəстүрлі баспасөз мəслихатында, осы сəуір айынан бастап Атырау, Қостанай, Павлодар қалаларында су бағасы, Батыс Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан, Маңғыстау, Қызылорда, Жамбыл облыстарында газ бағасы өзгеретіндігін жəне оның себебі туралы əңгімеледі. Яғни баға өседі. Дегенмен, сəуір айында республика бойынша реттеліп көрсетілетін коммуналдық қызметтерге жəне жанар-жағармайға тарифтер бір мезгілде əрі жаппай көтерілмейтін болыпты. Төраға орынбасарының айтуына қарағанда, аталған тарифтерді бекіту заңнама талаптарына сəйкес қатаң жүзеге асырылып отыр. Заңнама бірінші кезекте тұтынушылардың құқықтарын қорғауға бағытталып, тарифтерге енгізілген шығындар қатаң шектеулермен қамтылыпты. Сонымен, су тарифтерінің көтерілуіне электр

энергиясы бағасының қымбаттауы себеп болыпты. «Осыған байланысты Атырау облысында сумен жабдықтау тарифі 56,7 пайызға дейін көтеріліп, 1 текше метрінің құны 44,3 теңгені құраған. Ал, кəріз қызметтері 1 текше метр үшін 27 теңгеге қымбаттады. Сол сияқты, Қостанай облысында судың орташа тарифі бойынша 1 текше метр су 56,86 теңге, кəріз қызметі 1 текше метр үшін 48,8 теңге болды. Ал, Павлодар облысында халық су қызметтеріне 54,6 теңге төлесе, кəріз бойынша 1 текше метр үшін 15,24 теңгеге дейін шығынданады», деді А.Алпысбаев. Агенттік төрағасының орынбасары бұйыртса, аталған 3 облыста сумен жабдықтау жəне кəріз қызметтерінің тарифтері 3 жылға дейін өспейтінін қаперге салды. Батыс Қазақстанда газдың жабдықтау тарифі – 28,3, Маңғыстауда – 24,5, Жамбылда – 1, Оңтүстік Қазақстанда – 0,27, сондай-ақ, Қы зыл ордада 0,18 пайызға қымбаттайды. Газбен жабдықтау бағасының қымбаттауына газ құнының 44 пайызға көтерілуі, сондай-ақ, оны тасымалдау тарифтерінің 5 пайыздан 12 пайызға дейін артуы түрткі болыпты.

төрағасы Ерлан Хаиров сөз алып, ағымдағы жағдаймен, қолданыстағы заңнама шеңберінде ШЖК тартудың нақты механизмдерімен жəне шарттарымен таныстырды. Шетелдік бизнес-қауымдастық атынан өкіл ретінде «Теңізшевройл» ЖШС-інің стратегиялық жоспарлау жəне болжамдау жөніндегі бас менеджері, Қазақстан Президенті жанындағы Шетел инвесторлары кеңесінің ағымдағы жұмыс мəселелері жөніндегі жұмыс тобының тең төрағасы Мұрат Мунбаев сөз сөйледі. Баяндамалар соңынан негізді жəне жемісті пікір алмасу жүріп, шетелдік жұмыс күшін тарту мен жергілікті жəне шетелдік қызметкерлердің айлық төлемдерінің теңсіздігі мəселелерінде орын алып отырған қазіргі уақыттағы сəйкессіздіктерді шешуге байланысты ұстанымдар ортаға салынды. Шетел дипломатиялық жəне сауда өкілдері Қазақстан Үкіметіне осындай іс-шара ұйымдастырып, ашық үнқатысу орнатқаны үшін алғыстарын жеткізді.

«Халықтық ІРО» бағдарламасына ақтөбеліктер де белсенділікпен қатысты. Ақтөбе облысы бойынша «ҚазТрансОйл» акционерлік қоғамының акцияларын сатып алуға 660 миллион теңгені құрайтын 920 мың өтініш түскен. Яғни ақтөбеліктер өтініштер саны бойынша еліміздің өзге аймақтарымен салыстырғанда алда десек, акция сатып алу үшін брокерлік шоттарға салынған қаражат жағынан Алматы бірінші орында екен.

«Халыќтыќ ІРО»:

аќтґбеліктер белсенділігі жоєары Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Жалпы, еліміздің аймақтарында аталған акция қорытындысы күтілгеннен де жоғары нəтиже беруі «Самұрық-Қазына» əлауқат қорына бағдарламаның екінші кезеңін батыл бастауға мүмкіндік туғызып отыр. Енді 1 сəуірден халықтық акционер болудың жолдарын тұрғындарға түсіндіру мақсатында елімізде ақпараттық-насихаттық жұмыстар басталды. Бағдарламаның Ақтөбе облысындағы таратушысы Құралай Байменованың ұйымдастыруымен дəріс берушілерді ақпараттандыру мақсатында семинар жəне БАҚ өкілдеріне арналған тренинг өтті. Ақтөбеге арнайы келген Қазақстанның жеке инвесторлары ассоциациясының президенті Серік Омаров семинар-тренинг өткізді. Инвесторлар ассоциациясы сəуірдің біріне дейін Қазақстан бойынша 240 лекторды жəне 160 журналисті ақпараттандырып, содан кейін ғана «Халықтық ІРО» бағдарламасының аспектілері» деп аталатын негізгі курсты табысты аяқтағанын айқындайтын құжатқа ие болғандардың көмегі арқылы жалпы халыққа жеткізу шараларын бастамақ.

Ел экономикасында үлкен əлеуетке ие «Самұрық-Қазына» ұлттық əл-ауқат қорының құрамындағы 400-ге тарта компанияның ұлттық қор ең мықты деген 10 компаниясының акциясын сатуға шығарып отырған көрінеді. Яғни республикадағы мұнай-газ, электр қуаты, металлургия жəне байланыстың барлық түрлерінің тізгінін ұстаған осынау отандық алпауыт компанияларда шоғырланған активтерге иелік етуге қарапайым тұрғындардың да қолы жететіндей мүмкіндік туды. Ол электр қуатын тасымалдайтын «KEGOC» АҚ-тың да жылына ондаған миллиард қаржы табатын табысты компания екенін де еске салып өтті. Бағдарламаның бірінші кезеңі бойынша қорытынды Алматы, Астана, Ақтөбе жəне Атырау облыстарының тұрғындары айрықша қызығушылық танытып отырғанын көрсеткен. Биыл халықтық акционер болуға ниеттенген азаматтардан өтініштер қабылдау үшін еліміз бойынша «Қазпошта» АҚ-тың аудандық, қалалық, ауылдық байланыс бөлімшелерінде 3049 пункті жұмыс істейді. Ақтөбе облысы.

Ќала тазалыєы – ќоєамдыќ міндет Алматы қаласында көшелерді, аулааралық аумақтарды, көпшілік демалатын орындарды, арық жүйелерін, бос жатқан алаңдарды, өзен арналары мен жағалауларын санитарлық тазалау мақсатында жалпықалалық сенбілік өткізілді. Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Жалпықалалық сенбілікке 120 мың адам қатысты жəне коммуналдық арнайы техникадан 343 бірлік техника жұмылдырылды. Аудан əкімдіктері өздеріне бекітілген аумақтарда тазалау жұмыстарын жүргізді. Жеке пəтер иелерінің кооперативтерімен бірлесе отырып, өздеріне қарасты жəне аула аумақтарында орналасқан дүкендер мен халыққа қызмет көрсететін коммерциялық мекемелердің қызметкерлерінің қатысуымен тазалау жұмыстары ұйымдастырылды. Сенбілікке қатысушылар қажетті мөлшерде құрал-саймандармен, қоқысты жинауға арналған арнаулы пакеттермен жəне қолғаптармен қамтамасыз етілді. Көшенің бойындағы ағаштар əктеліп, жарнамалық тақталар тазартылды, үйлердің сырты мен қоршаулары да сырланды. Сенбілік күні жəне келесі

жексенбі күні көлемі 2567 текше метр болатын жиналған қоқыс арнайы полигонға шығарылды. Сонымен қатар, 135 км. арық жүйесі қоқыс пен топырақтан тазаланса, 34 км-дей қаланың кіші өзендерінің арналары мен жағалауларында да санитарлық тазалау жұмыстары жүргізілді. Соңғы 3 жылда Алматы қаласы бойынша 39 мың шіріген, қураған ағаш кесілген. Тағы да 10 мың ағаш үстіміздегі жылы қырқылып, орнына қала жағдайында өсуге бейімделген жас ағаштар отырғызылмақ. Жалпы, соңғы 3 жыл көлемінде қалада 100 мың ағаш егілсе, биылғы жоспар бойынша 28 мың түп ағаш, 200 мың шаршы метрге көгеріш отырғызылады, деп мəлімдеді қала əкімі А.Есімов. Жалпықалалық сенбілік аясында Тұңғыш Президент саябағы, 28 гвардиялық-панфиловшылар жəне «Оңтүстік», «Достық» саябақтарында да тазалық жұмыстары жүргізіліп, демалыс орындарының қоршаулары түзетілді.

Мəссаған!

Поштамыздыѕ пошымы осындай Кей алқалы жиындарда құзырлы мекеменің құлағын ұстап отырған жергілікті ұлт өкілдерінің: «Мемлекеттік тілге тоқсан пайыз көшіп, кеңсе қағаздары толық мемлекеттік тілде толтырылады», – деген сөздерін естігенде қаным қайнайды. «Неге? Керісінше, жақсы емес пе?» дейсіз ғой. Олар мемлекеттік тілді дамыту туралы баяндамасын орыс тілінде оқып тұрса, қалай намыстанбайсың?! Əсіресе, облыс орталығында орыс тілінің үстемдігі айқын аңғарылады. Мəселен, Универсальная көшесінде ет өнімдерін саудаға шығаратын шағын кəсіпорынның нақты атауы – «Цех мясных полуфабрикатов «Петропавловские пельмени» (Қазақша жазылмаған). Орамасының сыртындағы жазуға назар аударсаңыз, орысша «фарш из говядины» деп жазылған. Қазақшасына көз салып, түк те түсіне алмадым. «Сиыр ет тұрама»

деген «сөзжұмбақтың» шешуін таба алмай басым қатты. Ойлап-ойлап, «Туралған сиыр еті» шығар деген тұжырым жасадым. Республикалық «Егемен Қазақстан», облыстық «Солтүстік Қазақстан» газеттерінің тұрақты оқырманы болғандықтан, хат-хабар жолдап, сын-сықақ өлеңдерімді ұсынып отырамын. Осы уақытқа дейін бірде-бір хатым қайта оралып келген жоқ еді. Биылғы ақпан айында жергілікті басылымға жолдаған хатым араға жеті күн салып, қолыма қайта тиді. Сергеевка қаласындағы пошта бөлімшесінен 15.02.2013 жылы қабылданып, 16.02.2013 жылы Петропавл қаласындағы Пушкин көшесіндегі орталық «Қазпошта» қабылдап алған екен. Ол мекемеде бес түнеп, «мекенжайы дұрыс жазылмаған» деген кінə тағылып, елге оралған. Бұл уақытта мен ауылдан Петропавлға неше мəрте телефон шалып, «бармысың,

бауырымдап» іздеу салып жүрмін. Хат қолыма қайта тигесін-ақ газеттің соңындағы мекен-жаймен салыстырдым. Ешқандай қате таба алмадым. Конверттің сыртына мекенжайды қазақ тілінде толтырған едім, бар гəп сонда ғой деймін. Бұл хатым – мемлекеттік тілді білмейтін біреудің «қаһарына» ілінсе керек. Елді мекендермен арадағы пошта байланысының көңіл көншітпейтіні жөнінде «Егемен» жеріне жеткізе жазды /28 наурыз/. Газетжурналдар мен хат-хабарлардың кешігіп келетіні біздің аудан үшін де үйреншікті жайт. Қойшыбай ШƏНИЕВ, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі. Солтүстік Қазақстан облысы, Шал ақын ауданы.


4

www.egemen.kz

4 сəуір 2013 жыл

ШАРАЙНА

 Дүние жəне дағдарыс

Əлем жаѕалыќтары

Еуроаймақтың ертеңін ойлап əлем сарапшылары «күндіз күлкіден, түнде ұйқыдан» айырылғалы қашан. Бірақ сол дуалы ауыз сарапшыларды толғандырған мəселенің түйіні шешілетін түрі көрінбейді. Қарыз дағдарысына шырмалған Еуропалық одақ соңғы 4-5 жылдың көлемінде əлем экономикасын даму баспалдағынан тайдырған тегершікке айналды.

Бірлескен аймаќќа жол жабыќ

Бўлдыр болашаќ Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Өткен жылы экономикадан сəл хабары бар адамдардың барлығы Грекияның Еуроодақтан шығатындығына бəс тігіп, кəрі құрлықтың барлық мемлекетінің мүддесін біріктірген өркениетті одақтың ыдырайтындығына сөзсіз сенгендей еді. Еуроодақтың көшбасшы мемлекеттері дағдарыс қиындығы қаншалықты қысса да қиындықтан жол тауып, Грекияны одақ құрамында қалдыру үшін қолдан келгеннің бəрін жасады. Бірақ Еуроодақтың қатері мұнымен аяқталатын түрі жоқ. Енді өркениет талаптарын тұғыр еткен бұл одаққа Кипр атты қатер төнді. Жалпы, саясат сахнасында қаншалықты əдептеп, əсерлегенмен тəуелсіз мемлекеттердің бір мүддеге жұмылып, бір одаққа бірігіп, ұзақ та кінəратсыз өмір сүруі ақиқаттан гөрі аңызға ұқсайтын құбылысау, сірə. Мамандардың айтуынша, экономиканы сауықтыру үшін Еуро одақтың тірек қылатын тұғыры қалмаған сияқты. Өткен аптада S&P рейтинг агенттігі 2013 жылы еуроаймақтың ІЖӨ-сі болжалынған 0,1 пайыздан 0,5 пайызға дейін төмендеуі мүмкін екендігін мəлім етті. «Рейтинг агенттігі көрсетіп отырғандай, еуроаймақтың ІЖӨсінің төмендейтіндігі туралы болжамның ешқандай өрескелдігі жоқ. Бұл өңірде экономиканы сауықтыруға тірек қылатын ешқандай мүмкіндік қалмады. Еуроаймақтың ең басты проблемасы экономикалық шешім қабылдайтын бір орталықтың болмауында. Аймақта қабылданған қандай да бір шешімді 17 парламент қарап бекітуі керек. Олар оны талқылап, талдағанша, қаншама уақыт өтеді. Сөйтіп, экономиканы сауықтыруға қажетті шұғыл шешімдерді қабылдаудың мүмкіндігі жоғалады. Соның салдарынан еуроаймақ барған сайын рецессия шылауына шырмалып жатыр», дейді «Инвесткафе» агенттігінің сарапшысы Анна Бодрова. S&P агенттігінің болжамы шындыққа айналатындығын бірқатар білікті мамандар да мойындап отыр. Экономикалық альянстың жағдайы жақсарып, жылдың ортасына таман даму жолына түсуі үшін қазірден бастап оң қадамдар жасалуы керек. «Ол үшін еңбек рыногындағы ахуал түзеліп, өндіріс орындары жұмыс істеп, банк секторының несие беру белсенділігі артуы керек. Еуро тұрақтанып, банк жүйесінің жұмысы ширығуы қажет. Еуроаймақта дəл қазір мұның бірде-біреуі байқалмайды», дейді сарапшы Анна Бодрова. Еуроаймақ тап болған бұл тығырықты əркім əр саққа жүгір туде. Мəселен, Люксембург ішкі істер министрі Жан Ассельборн Кипр мысалын алға тарта отырып, еуроаймақтың тығырыққа тірелуіне Германияның геге мон дығын кінəлайды. Оның айтуынша, Еуроодақ мемлекеттерінің қандай модельмен жүруі керектігін Германия шешуге тиіс емес. «Қаржы саясатының техникалық мəселелерін сылтаурата отырып, басқа мемлекеттердің мүмкіндіктерін шектеуге болмайды», дейді ол өз сөзінде. Люксембургтің бұл мəселеде алаңдайтын жөні бар. Мұн дағы қаржы саласындағы қатаң реттеудің жоқтығы жəне мемлекет заңдарындағы жеңілдіктер көптен бері Франция мен Германияның титығына тиіп отыр. Осы жерде еске сала кететін мəселе,

Солтүстік Корея оңтүстіккореялық жұмысшылардың Кэсон бірлескен экономикалық паркіне кіруіне тыйым салды. КХДР басшылығы Сеулге өз шешімі туралы кеше хабарлады. Ресми Сеул Пхеньянның шешімін «өте өкінішті» деп атады. Ал бұл тыйым салудың қашанға дейін созылатыны белгісіз. Оның үстіне Пхеньян экономикалық аймақ аумағына кіріп үлгерген Оңтүстік Корея азаматтарының оны еш кедергісіз тастап шыға алатынын атап көрсетті. Сеулдегілер өз кезегінде қазіргі кездегі басты мақсат Кэсоннан өз азаматтарын еш нəрсеге ұрындырмай алып шығу екенін айтып отыр. Оңтүстік Корея үкіметінің дерегіне сүйенсек, бүгінде экономикалық аймақта 861 оңтүстіккореялық жұмысшы бар көрінеді.

Кипр банктерін қайта құрылымдау жоспарын жүзеге асыруды бірінші рет Германия күн тəртібіне кіргізген болатын. Бұл жоспар бойынша, Кипрдің Халықтық банкі жабылуға, ал мұндағы 100 мың еуродан асатын барлық салымдар «Кипр банкіне» көшуге тиіс. Яғни Еуроодақ жоспары бойынша Кипрдің банк жүйесін «жақсы банктер» жəне «жаман банктер» деген екі топқа бөлу көзделінді. Сонымен бірге, алдын ала сақтандырылмаған 100 мың еуродан асатын – депозиттер ұсталады жəне оларға салық салынады.

Газа секторына соќќы берді Израильдің əскери əуе күштері Газа секторы аумағына авиасоққы жасады. Шабуыл салдарынан зардап шеккендер жоқ делініп отыр. Ал Израиль əскери əуе күштерінің рейді осының алдында Газа секторынан бірнеше зымыран жіберілгеннен кейін жауап ретінде жасалған. Палестиналықтар зымырандарынан да айтарлықтай зиян келмеген жəне адам құрбандықтары да жоқ деген ақпар тарады. Зымырандарды жібергені үшін жауапкершілікті салафит топтарының бірі өз мойындарына алған. Олардың мұндай қадамға баруына 2 сəуір күні Израиль түрмесінде тамақ рагынан көз жұмған палестиналық Абу Хамдиеханың өлімі себеп болған. Палестина тарабы Хамдиехаға қатысты адамгершілік танытылып, оны түрмеден босатуды сұраған екен. Бірақ бұл өтініш орындалмаған.

«Арам» ақша орға жығады «Жығылған үстіне жұдырық» демекші, күні кеше Халықаралық Moody’slnvestorsService агенттігі Кипрдің несие беру мүмкіндігін Саа2 дəрежесіне дейін төмендетті. Елдегі екі ірі банкті қайта құрылымдау оқиғасы жағдайды ушықтыра түсуде. Moody’s агенттігінің несие дəрежесін төмендетуі бұл ел де гі кəсіпорындардың жəне осы кəсіпорындармен жұмыс істейтін инвесторлардың тəуекел қатерін арттыра түсті. Кипрге берілген Саа3 ең төменгі болжам рейтингі де өзгерер емес. Еске сала кететін болсақ, тығырыққа дейін Кипр банктерінде 68 миллиард еуродан астам қаржы шоғырланған. Бұл негізінен шетел салымшыларының «арам» ақшасы. Аралда орналасқан шағын мемлекеттің экономикасымен салыстырғанда қаржы жүйесі жел үрлеген қарын сияқты шектен тыс далиып кеткен. Офшорлық орталыққа айналған мемлекеттің қаржы жүйесі бір сəтте құлдырап, Кипр мемлекеті рецессияға түсу қаупіне ұшырады. Сондықтан елдің экономикасы мен қаржы жүйесін құрдымнан шығару үшін үлкен көлемдегі несиелік қаржы қажет. Ал оны тек Еуропалық одақ қана бере алады. Сондықтан олар офшорға айналған Кипрдің қаржы жүйесін қайта құрылымдау туралы шешім қабылдады. Əрине, қайта құрудың кінəратсыз болмайтындығы белгілі. Осы құрылымдау барысында Кипр банктерінде ақша ұстаған салымшылар депозитінің 40 пайызынан, тіпті, соңғы мəліметтер бойынша 80 пайызынан айырылуы мүмкін. Бұл ретте барынша көп зардап шегетін Кипр банктеріне ақшаларын жасырған ресейліктер болғалы отыр. Кипрде ресейліктердің 40 миллиард еуродан астам қаржысы жасырылған көрінеді. Мұндай қатерден кейбір қазақстандық байшыкештер де қағыс қалмайтын сияқты. Кейбір дерек көздері бойынша, Кипр банктерінде қазақстандық олигархтардың 2 миллиард еуроға жуық қаржысы бар көрінеді. Кипр мемлекетінің сыртқы істер министрі Иоаннис Касулидис француздық басылымдарға берген сұхбатында Еуропадан алған қаржылық көмектің Кипр үшін ауыр соққы болып отырғандығын ашық айтты. «Еуропалық несие берушілер Кипрге көмектесіп жатырмыз деп алдаусыратады. Ал шын мəнінде, бұл көмектің зардабы республика үшін өте ауыр. Бұл ел экономикасының өзіндік моделін жою деген сөз», деп атап көрсетті ол өз сөзінде. Елдің қаржы жүйесін тұрақтандыруға шұғыл түрде 17 миллиард еуро қаржы керек. Еуроаймақ мемлекеттерінің қаржы министрлерінің шешімі бойынша, Кипрдің банктерін қайта

Мысыр билігін сын тезіне алды

Суретті салған Айдарбек ҒАЗИЗҰЛЫ.

құрылымдауға 10 миллиард несие берілді. Ал қалған 7 миллиард еуроны мемлекет өзі табуға тиіс. Жағдай осылай бола тұрса да, Кипр мемлекетінің еуроаймақсыз күні мүлде қараң. Бұл туралы Кипрдің қаржы министрі Михалис Саррис «Кипрдің еуро аймағынан шығуы, оның Еуропалық одақтан шығуымен бірдей. Бұл біз үшін саяси жағынан да, экономикалық жағынан да апатпен тең. Мұндай ыдырау Кипр аралы үшін орны толмас ауыр зардаптар əкеледі. Сондықтан біз еуроаймақтан шығу туралы сөз қозғауды да артық санаймыз», деп атап көрсетті.

Елес қуған қала Əлем экономикасын үлкен тығырыққа тіреген осы соңғы қаржы экономикалық дағдарыс зардаптарының қаншалықты тереңге кеткендігін бір кезде жұмақ қала атанған Детройттың ахуалынан айқын көруге болады. Детройт «америкалық арманның» орындалатын орталығы болған. Қалада орналасқан сансыз зауыттарда минутына ондаған автокөлік шығарылып, қайнаған еңбек қала тұрғындарының табысын тасқындатқан. Детройттың сəулетті үйлері мен əсем көшелері байлық пен барлықтың көрінісін паш ететін. Міне, осы аңызға айналған əсем өмір, көз қызықтырар сəулетті көріністер аз уақытта ғайып болды. Екі миллионнан астам тұрғыны бар əлемдік автокөлік астанасы атанған Детройт соңғы бірнеше жылдардың ішінде көшелерін елес қуған қаңыраған қалаға айналды. Сəулет өнерінің соңғы үлгі лерімен салынған үйлер мен ғимараттардың есіктерезелері аңғал-саңғал. Тек көшелер ғана емес, Детройт қаласының тұтас бір аудандары иесіз қалған. Сəнді коттедждерді сатып алатын ешкім болмағандықтан иелері оны бос тастап кеткен. Қазір Детройт қаласы Мичиган штатының жазылмас қасіретіне айналған. Қалада қаулаған қылмыс тіпті

«Балауса» ќанат ќаќты Өскелең ұрпақты ұлттық тұрғыда тəрбиелеу, олардың бойына ғасырлар бойы жинақталған құндылықтарды сіңіруде көркем əдебиеттің, оның ішінде балалар əдебиетінің алар орны ерекше. Осыны ескерген еліміздегі алпауыт кəсіпорындардың бірі – «Қазақмыс» тобы мен Қазақстан Жазушылар одағы мектеп жасына дейінгі балаларға арналған ең үздік əдеби шығармалардың «Балауса» бəйгесін қорытындылады. Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

Бұл бірегей бəйге туған тіліміздегі қазіргі заманғы балалар əдебиетінің дамуына атсалысуға бағытталған еді. Ол 2012 жылғы

2 сəуірде, яғни Халықаралық балалар кітабы күні жарияланған болатын. Бəйгенің негізгі мақсаты – балалар əдебиетіне қолдау көрсету арқылы бүгінгі заман талабына сай шығармалардың жазылуына ықпал ету, сол арқылы балаларды қаршадай кезінен өз ұғымдарына лайық əдеби туындылармен молынан сусындатып, туған елге, ата-анаға, дос пен бауырға деген сүйіспеншіліктерін қалыптастырып, ұлтжанды, өнегелі, білімқұмар болып өсуіне негіз қалау. Бəйгеге қатыстырылатын жұмыстар былтырғы жылдың 2 сəуірінен бастап 31 желтоқсанына дейін қабылданды. Қазақстан Жазушылар одағы мен «Қазақмыс» тобының өкілдерінен құралған бəйгенің қазылары 150 автордан келіп түскен 200-ден астам еңбекті қарап шықты. Айта кетерлік жəйт, «Балауса» бəйгесіне кəсіпқой жазушылардың да, əуесқой жазушылардың да қатысуына мүмкіндік берілді. «Бəйгеге көптеген лайықты шығармалар келіп түсті. Олардың арасында ертегілер, əңгімелер мен тақпақтар болды. Əділ қазылар жауапты да зор жұмыс атқарды, біздің міндетіміз – солардың ішіндегі ең үздік шығармаларын таңдап алу болатын. Сөйтіп, біз ең талантты жазылғандарын, ең əсерлі дегендерін іріктеп алдық. Бəйгеге қатыстырылған еңбектерді іріктеу кезінде, біз бірінші кезекте, ұғынықты мазмұндалуына баса назар аудардық. Өйткені, мектеп жасына дейінгі бүлдіршіндер ол шығармаларды

шек тен шығып барады. Детройттың экономикалық жəне əлеуметтік ахуалын түзеуге Мичиган штатының қаржысы жоқ. Енді қаланы толық банкроттыққа жіберуден басқа амал да қалмаған сияқты. Жақында Мичиган губернаторы Рик Снайдер Детройт қаласына Кевин Оррды қаржылық меңгеруші етіп тағайындады. Оның себебі, соңғы кезде əлемдік автокөлік астанасы қаржылық тəуелділіктен айырылды. Қала тұрғындарының 83 пайызы қара нəсілді адамдар болғандықтан афроамерикалық Кевин Оррды бұл қызметке тағайындау ұтымды сияқты. Кевин Орр Мичиган университетінің заң факультетін тəмамдаған. Ол банкроттыққа жіберу мəселесі бойынша Америкадағы ең тəжірибелі маман болып саналады. Детройт қаласының тұрғындары Кевин Оррдың қаржылық меңгеруші болып тағайындалғанына барынша қарсылық білдіруде. Олар қала көшелерін жауып, көлік қозғалысын тоқтатты. Қала тұрғындары жаңа қаржылық меңгерушінің өз мүдделерімен санаспай, шара қабылдайтындығынан қауіптенеді. Олардың айтуынша, Кевин Орр Детройтты банкроттыққа түсіру үшін кейбір қала активтерін талан-таражыға салудан да тайынбайды. Қала тұрғындары қаншалықты қарсылық танытқанымен де енді Детройтты сақтап қалу мүмкін емес. Бүгінде қаланың сыртқы несие берушілерге қарызы 14 миллиард доллардан асады. Дəл қазір қала бюджетінің тапшылығы 327 миллион долларды құрап отыр. Қаланың күнделікті ағымдағы қарызының өзі 100 миллион доллардан асып жығылады. Аты аңызға айналған GM, Ford жəне Chrysler сияқты «Үлкен үштікті» шұғыл қалпына келтіру жөніндегі бастама жалғасын таппай, Детройтты қалпына келтіру жөніндегі үміт ақталмады. Міне, жаһандық экономикалық дағдарыстың алып Американың автокөлік өндірісін тұралатқан соққысының салдары осындай. түсіне қабылдағаны өте маңызды. Ізімізді басатын жас буынымыз білім мен өнеге дарытатын жағымды кітаптарды оқып жетілгенін қалаймыз», деді өз сөзінде Қазақстан Жазушылар одағы басқармасы төрағасының орынбасары, қазылар алқасының төрағасы Ғалым Жайлыбай. «Қазақмыс тобы біраз уақыттан бері еліміздің мəдени мұрасы мен қазақ тілін қолдап, ілгерілетуге белсенді атсалысып келеді. Осы бастамалар Қазақмыс тобы корпоративтік жəне əлеу меттік жауапкершілік жөніндегі бағдар ламасында көрсетілген. «Балауса» тап осындай жобалардың бірі жəне де біз бұл бəйге көпшіліктің балалар əдебиетіне деген қызығушылығын арттырып, ұлттық мəдениетті дамытуға, келешек ұрпақты тəрбиелеуге жəне қазақ тілін одан əрі өркендетуге қомақты үлес қосады деп сенеміз», деді өз сөзінде «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС вице-президенті Асқар Маткенов. Бəйгенің жеңімпаздарын марапаттауға арналған салтанатты шара үстіміздегі жылдың 2 сəуірі күні Алматы қаласындағы Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында өтті. Үздік шығармалардың авторлары ақшалай сыйлыққа ие болды. Олардың еңбектері «Қазақ əдебиеті» газетінің арнайы қосымшасында жарияланбақ. Алдағы уақытта «Балауса» бəйгесінің ұйымдастырушылары оны жыл сайын өткізуге ынта танытып отыр. Сөйтіп, игілікті бұл шараның өрісі кеңейе түседі деуге сенім мол.

АҚШ басшылығының пікірінше, Египет бара жатқан бағыт қауіпті. Бұл туралы АҚШ президентімен кездесуі кезінде мемлекеттік хатшы Джон Керри мəлімдеді. Мұндай ұстаным танытуға жақында оппозицияшылардың тұтқынға алынуы, журналистерге қатысты қатал шаралар мен көшедегі тəртіпсіздіктер себеп болған. Бес мысырлық оппозицияшыны тұтқындауға ордер 25 наурызда берілген болатын. Тексеру нұсқалары бойынша бұл адамдар жұртшылықты əлеуметтік желілерде сайлауға қазіргі президент Мохаммед Мурси ілгерілетілген «Мұсылман бауырлар» партиясына қарсы зорлық-зомбылық көрсетуге шақырыпты. Соған қарамастан, наурыз айының басында өткен келіссөздер нəтижесінде АҚШ Египетке 250 млн. доллар көлемінде қаржылай көмек көрсетуге келіскен болса, келісім бұзылмайтын болып отыр.

Қысқа қайырып айтқанда:

Қырғызстанның Ош қаласында милиция өзбек тілінде шығатын «Уш садоси» («Ош жаңғырығы») мемлекеттік газетінің бас редакторы Махамадсоли Исмаиловты тұтқынға алды. Оған 2010 жылы елдің оңтүстігінде болған этносаралық қақтығыстар кезінде адам өлтіруге қатысқан деген күдік тағылып отыр. Түркиялық құтқарушылар Ыстамбұлға жақын жерде Мəрмəр теңізінде отқа оранған серуен паромынан ондаған туристі эвакуациялаған. Туристердің арасында шетел азаматтары да болған. Алдын ала ақпаратқа қарағанда, көмек тез жеткендіктен, бірде-бір адам ешқандай жарақат алмаған. Арменияның Котайк облысындағы Прошян селосында староста Грач Мурадянның өлі денесі табылды. Ол шекесінен тиген оқтан көз жұмыпты. Қастандық жасаған кім екені əзірше белгісіз. Г.Мурадян кезінде Таулы Қарабақтағы қарулы қақтығысқа қатысқан көрінеді, оппозициялық партияның мүшесі болыпты.

Ќару саудасы шарты ќабылданды БҰҰ Бас Ассамблеясы əлемде қару-жарақ саудасын реттеп отыратын халықаралық шарт қабылдады. Шартты қолдап, БҰҰ-ға мүше 154 мемлекет дауыс берсе, 3 мемлекет (Иран, Сирия жəне КХДР) қарсылық танытқан, тағы 23 ел, арасында Ресей де бар, бейтарап қалған. Шарт қабылдануы үшін оны дауыс берген елдердің кем дегенде үштен екісі қолдауы тиіс болатын. Қабылданған құжат қол қоюға үстіміздегі жылдың 3 шілдесінен бастап ашылады. БҰҰ-ның тиісті қарарында барлық мемлекеттерден шартты ратификациялаудың мүмкіндігін қысқа мерзімде қарастыру сұралады. Осы жерде атап көрсететін басты жəйт – Бас Ассамблея қабылдаған бұл шарт əлемде қару саудасын регламенттейтін алғашқы халықаралық құжат болып отыр. Бұған дейін қаруға бақылау тек жекелеген мемлекеттер деңгейінде ғана жүргізіліп келген еді.

Ішімдіктен аулаќ бол, жўмысшы Белоруссияда жұмыс берушілер жұмысшыларын жұмысқа кірісер алдында ішімдік ішкені, не ішпегені туралы тексеруден өткізуге міндеттелмек. Сөйтіп, бұл елде «Еңбекті сақтау туралы» заңға өзгерістер енгізу қарастырылып отыр. Заң жобасын парламентте еңбек жəне əлеуметтік қорғау министрі Марианна Щеткина таныстырды. Оның айтуынша, мұндай норма бұған дейін тек кəсіби жүргізушілерге ғана қатысты болып келсе, енді жұмыс беруші күн сайын ауысым алдында жұмысшыларына медициналық тексеру жүргізуге тиіс болады. Əңгіме нақты қандай кəсіптерге қатысты екені əзірше түсініксіз. М.Щеткинаның сөзіне қарағанда, қауіпті жұмыстар тізімі қайта қаралып, жаңартылған түрде бекітілуі тиіс көрінеді.

Жеѕгетайлыќ жасаєан декан Тəжікстанда Худжанд мемлекеттік университеті шет тілдері факультетінің деканы, профессор М.Зикрияеваға қорда (притон) ұстады жəне жеңгетайлықпен айналысты деген күдік келтіріліп отыр. Бұл ақпаратты «Авеста» агенттігі таратты. Агенттіктің сөзіне қарағанда, М.Зикрияеваға қатысты республика қылмыстық кодексінің тиісті бабы бойынша қылмыстық іс қозғалған. «Ілкімді» ханымға ешқайда кетпеу туралы қолхат беріліпті. «Авеста» Согдия облысындағы құқық қорғау органындағы дерек көзіне сілтеме жасай отырып, деканның кінəсін мойнына коятын айғақтар қазірдің өзінде толық жиналып, бүгінде іс сотқа берілгенін де жария етіп үлгерді. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


www.egemen.kz

4 cəуір 2013 жыл

 Тарих толқынында

 Тағзым

Жидебай батырдыѕ 300 жылдыєы атаусыз ќалуєа тиіс емес «Қартайдық, қайғы ойладық, ұлғайды арман» деп хакім Абай айтқандай, жас ұлғайғандықтан ба, əлде елдің сөзін ұстаған, көптің көкейіндегісін тауып жүрген кісінің бірі дей ме, əйтеуір, ел-елден, жержерден, шалғайдан маған əртүрлі тілек-өтініш хаттары келіп жатады. Қолымнан келгенше қол ұшын беруге, қолғабыс тигізуге тырысамын. Ана бір жылы Ақтөбе облысынан елге қадірлі біраз ақсақалдар хат жолдап, атақты Мөңке бидің əкесі Тілеу батырдың атаусыз қалып бара жатқанына налып, көпшіліктің көңіл-күйін, өтінішін билікке жеткізуімді сұраған еді. Сөз болып отырған Тілеу батыр, жарықтық, сонау Ақтөбеден он жеті мың қол жинап, баласы екеуі бастап Сайрамды қорғауға қатысқан екен. Сол ұлы шайқаста Тілеу батырдың өзі де, баласы Жолдыаяқ та мерт болып, сарбаздарының үштен бірі қырылған екен. Тілеу батыр баласы екеуі Түркістанда жерленген. Бұл жайында кезінде мен «Егемен Қазақстанға» мақала жазып, Оңтүстік Қазақстан облысының əкімі Асқар Мырзахметов ініміз, Тəңір жарылқасын, біраз игілікті іс атқарды. Өткен жылы Оңтүстік Қазақстан облысы, Бəйдібек ауданының он бірінші класс оқушысы Шахинұр Бақытбекқызынан торғайдай шырылдаған екі хат келді. Ол хаттарды да қыркүйек айында «Егемен Қазақстан» газетінде жарияладым. Шахинұр Абайдың «Ескендір» поэмасын, 170 өлеңін, 45 қарасөзін, Шəкəрімнің «Қалқаман-Мамыр» поэмасын, 11 қарасөзін, 90 өлеңін жатқа біледі. Өткен жылы «Абай

атаусыз келе жатқанын айтып, осыған орай қозғау салуымды сұрапты. Айтса айтқандай-ақ, жан-тəнімен жерін қорғаған, ұлтты ұйыстырып, халқына пана, қорған болған елтұтқалардың аруағын ардақ таудың орнына бүгінде өздіөзіміз мерейтойлардың, əртүрлі қызықтың бəсекесімен əуестеніп кеткен тəріздіміз. Биыл Абылайдың үш жүз жылдығы, Төле бидің үш жүз елу жылдығы ойдағыдай өткізіледі деп үміт етіп жүрміз. Сондай ұлт мерекесінің бірі – Жидебай батырдың үш жүз жылдығы. Жидебай Қожаназарұлы (17131815) – қазақ халқының даңқты əрі аруақты батыры, əбжіл шешен, аса ірі шежіреші, қазақ жерін жоңғар шапқыншыларынан азат етуде теңдесі жоқ ерлік көрсеткен қолбасшы, аса көрнекті мемлекет қайраткері, асқақ Абылайдың сенімді серігі, жауқарақ басы, пікірлес досы əрі биі. Абылайды ақ киізге отырғызып, хан көтеруге қатысқан кісі. Жидебай батыр Аңырақай шай қасына, Қаншеңгел, Ақсүйек соғысына қатысып ерлік көрсеткен, Баян тауын, Ертіс маңын, Нұра бойын, Қарқаралы, Ұлытау, Ақмола, Балқашты азат еткенде – мыңбасы, Тарбағатай, Аягөз, Талдықорған, Құлжа, Алатау, Талғарды азат еткенде əскербасы болған. Талғар қаласы маңындағы Жидебай асуы, Абай қыстауындағы Жидебай қорығы осы батырдың атымен аталған. Жидебай батырды ақындар жырына қосып, жыраулар дастан қып жырлаған, бүгінгі жазу шыларымыздың біразының романдарына басты арқау болған. Ертай Құлсариевтің «Жидебай батыр» жыры, Нұршилан жыраудың «Нұршилан-Бəйеш» жыры, Үмбетей

оқуларының» республикалық конкурсына қатысады. Абайдың кіндік қаны тамған, табаны тиген жерді көріп бақыт құшағына бөленеді. Бірақ өзіне-өзі сеніп, бас бəйгені аламын деп барған бала үшінші орын алғанда қатты налиды. «Абай елінде де əділетсіздік бар екен, аға» деп торғайдай шырылдап, менен араша сұрап хат жазады. Əттеген-ай, бала – болашағымыз ғой, болашаққа бірдей қарау керек еді ғой, əділеттен аттамау керек еді-ау, балаға əділетсіздік жасағаны жөн болмаған екен деп мен де қиналдым. «Егемендегі» сол мақаламда: «Жаһандану заманында ұлттың келешегі, тілі, тарихы, өнері, салтдəстүрі не болар екен деп уайымдаймын. Ұлттың ойлау жүйесін, халқымыздың тұтастығын сақтап қалу үшін, жас дарындарды ұлттық дəстүрде тəрбиелеп-өсіру үшін Астанада Абай мектебі ашылса, оған ылғи дарынды балалар қабылданса, ерекше жағдай жасалса, сөйтіп кісіліктің, даналықтың, шешендіктің, көсемдіктің, ойшылдықтың озық дəстүрін қайта қалыптастырсақ. Өйткені, Абай – Ұлы Дала мектебі, Ұлы Дала университеті, Ұлы Дала Академиясы» деп жазған едім. Содан бері талай уақыт өтті, бірақ селт еткен кісі болған жоқ. Елімізде Абай атындағы мектеп аз емес, өкініштісі – əлі Абай мектебі жоқ. «Құдайға даусым жетпейді, билікке сөзім өтпейді» деп Ақселеу айтпақшы, бүгінде биліктегі інілеріміздің көбі естісе де естімегендей, көрсе де көрмейтіндей болды. Халықтан ешкім үлкен емес, көптің сөзіне құлақ түрген, халықтың тілегі аяқсыз қалмағаны жөн. Жақында Қарағанды облысы, Балқаш қаласының тұрғыны Тоқтамысов Əзірбайжанның көпшілік атынан жазған хатын алдым. Хатта атақты Жидебай батырдың биыл үш жүз жылдығы екенін, əлі күнге

жыраудың, Тəшен ақынның жырлары, С.Сматевтың «Елім-ай» романы, Қ.Жүнісұлының «Құба белдер» трилогиясы, М.Баймұқановтың «Абылай заманы» романы, «Жидебай батыр» жинағы (2007) осы айтқандарымыздың куəсі. Батыр бабамыз туралы «Бабалар сөзінде» (59 том), «Қазақ энциклопедиясында», Мəшһүр Жүсіптің «Қазақ шежіресінде» (7 том), Ə.Бөкейхановтың, Ə.Марғұланның, С.Дубиннің, Ю.Поповтың еңбектерінде кеңінен баяндалған. Адольф Янушкевич Жидебай батыр туралы, Шыңғыстаудағы Жидебай қыстауы жөнінде Құнанбайдан мол мағлұмат алған. Қысқасы, Жидебай Қожаназарұлы – қазақ мемлекеттігін қалыптастыруда айрықша тер төккен, халқына қадірі асқан, туған жерін азат етуде ерлік көрсеткен, сөзімен елді аузына қаратқан, ісімен халқын ұйытқан өз заманының аса ірі тұлғасы, қазақ тарихының көрнекті қайраткері. Қаз дауысты Қазыбек бидің: «Замана өтпес болсайшы, Жидекем өлмес болсайшы» дейтіні де, халқымыздың: «Сарыарқадай жер қайда, Жидебайдай ер қайда?» дейтіні де сондықтан. Қасиетті жерімізге, қала-даламызға Петропавл, Павлодар деп қазаққа еш қатысы жоқ қайдағы аттарды қойып, əспеттей берудің енді еш жөні жоқ. Қазақты ел қылған, қазақ елі үшін, қасиетті жері үшін бүкіл өмірін арнап, жанын қиған ұлы тұлғалардың есімін ардақтауымыз керек. Сондай ерлеріміз Абылай ханның, Жидебай батырдың биыл үш жүз жылдығы. Аруақ үшін, қазақ үшін, келешек үшін мораторий дегенді, болмашы тағы бірдеңелерді сылтауратпай, бұл тойларды халық мерекесіне айналдырып, мемлекет атынан ұлы батырлардың есі мін мəңгі есте сақтау шараларын белгілеген жөн. Сонда ел де, аруақ та риза болады.

Мырзатай ЖОЛДАСБЕКОВ.

Қ

азақ сөз өнері тарихының ежелгі замандардан қазіргі кезеңге дейінгі қалыптасу, даму жолында шығармашылығымен ұрпақтар дүниетанымын нұрландырған талай ойшыл-ғұлама тұлғалар тағылымы ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді. ХХ ғасырдың 70-90-жылдары мен қазіргі ХХІ ғасырдың басындағы қазақтың рухани құндылықтар қазынасын байытқан, сондай тұлғалардың бірі – Немат Келімбетов. Ол – қазақ жəне əлем халықтары əдебиеті мұраларын зерттеуші. Қазақ əдебиетінің ежелгі дəуірлеріндегі біздің заманымыздан бұрынғы бірінші мыңжылдықтағы сақтардың қаһармандық дастандарын («Алып Ер Тоңға», «Томирис» («Тұмар»), «Шу», т.б.), ғұндардың (б.з.б. ІІ ғасыр) батырлық жырларын («Оғыз қаған», «Аттила», «Көк бөрі», «Ергенекөн», т.б.) қазақ əдебиеттануы ғылымының тарихында тұңғыш рет арнайы қарастырды.

Таєдыр талќысы жəне талант тегеуріні Ежелгі дəуір жəне оған жалғасатын Қазақ хандығы тұсындағы əдебиет дамуының кезеңдерін зерттеуді, оны жоғары оқу орындарында оқытуды тұңғыш сөз етіп, одан кейін іс жүзіне асыра бастаған қажымас күрескер ғалым, профессор Бейсенбай Кенжебаев болғанын қазір жұрттың бəрі де мойындайды. Академик-жазушы Зейнолла Қабдолов: «Бүгінде туған əдебиет тарихының бұл кезеңдері Қазақ Республикасының барлық жоғары оқу орындарының филология факультеттерінде əрі жалпы, əрі арнаулы курстар түрінде оқу жоспарына енгізіліп, соңғы ширек ғасыр бойы оқытылып келеді. Бұл пəннен бір алуан бағдарламалар, оқулықтар, хрестоматиялар, оқу құралдары жазылып, ұстаздар мен шəкірттер пайдаланып жүр. Бұл істе Б. Кенжебаевтың шəкірті профессор Немат Келімбетовтің еңбегін атап көрсету қажет», –деген еді. Зерттеуші Н.Келімбетов əлемдік түркітанудағы ортақ жəдігерліктерді саралап талдауда өзіндік ғылыми тұжырымдармен жүйелеп, VІ–ХV ғасырлар арасындағы түркі тайпаларының, руларының ортақ əде биетін хронологиялық дəуірлерге бөліп қарастырады. Атап айтқанда, VІ–ІХ ғасырлардағы көнетүркі əдебиет ескерткіштерінің қатарында Орхон жазба ескерткіштері, Күлтегін, Білге қаған, Тоныкөк туралы құлпытастарға қашап жазылған жыр-дастандар, «Оғызнаме» дастаны, «Қорқытата кітабы», Əбунасыр əл-Фарабидың əдеби шығармалары алынады. Ал Х–ХІІ ғасырлардағы əдебиет ескерткіштері Жүсіп Баласағұнидың «Құтадғу біліг» («Құтты білік») дидактикалық дастаны, Махмұд Қашқаридың «Диуани луғат-ат-түрік» («Түркі тілдерінің сөздігі»), Қожа Ахмет Ясауидің «Диуани хикмет» («Даналық кітабы»), Ахмет Йүгінекидің «Хибатул-хақайық» («Ақиқат сыйы»), Сүлеймен Бақырғанидың «Хакім ата», «Жұбан ана», «Əулие Мария» деген дидактикалық мазмұндағы жыр жинақтары екінші бөлімде талданады. Ғалымның зерттеулерінде ХІІІ–ХІV ғасырлардағы Алтын Орда – Хорезм дəуірі деп аталатын түркі əдеби тілінің (шағатай) қыпшақ диалектісі негізінде жасалған əдебиет туындылары қарастырылады. Алтын Орда кезеңіндегі əдебиет тарихының мазмұнын құрайтын «Кодекс Куманикус» («Қыпшақ тілінің сөздігі»), Хорезмидің «Мұхаббатнаме» дастаны, Рабғузидың «Қиссасул-Əнбия» немесе «Қиссауи Рабғузи» жинағы, Дүрбектің «Жүсіп–Злиха», Сайфи Сараидың «Гүлстан бит түрк», Құтыптың «Қысрау–Шырын» атты дастандарына кең орын берілген. Сонымен қатар, тарихи маңызды мұралар ретінде қазақтың тұңғыш тарихшысы Мұхаммед Хайдар Дулатидың «Тарих-и Рашиди», Қадырғали Жалайридың «Жамиғаттауарих», Захириддин Бабырдың «Бабырнаме» атты тарихи-шежірелік кітаптары да талданады. Ғалым қазақ əдебиетінің ежелгі дəуіріндегі аталған мұраларды тарихи шынайы оқиғалармен тығыз байланыстыра зерттейді. Біздің заманымыздан бұрынғы бірінші мыңжылдықтағы қазіргі Қазақстан жерінде мекендеген сақ, олардан кейінгі үйсіндер мен қаңлы тайпаларының тарихи даму ерекшеліктері айтылады. Қаратау өңірі мен Сырдарияның орта ағысындағы Шаш, Отырар, Қаратау атырабын мекендеген тайпалар мəдениетінің ғұндар дəуіріне ұласуы, кейіннен Түрік қағандығы (552– 745) мемлекетінің қалыптасуы, дамуы ғылыми толғамды талдау түрінде тартымды түсіндіріледі. Осы мемлекеттің Шығыс жəне Батыс түрік қағандықтары болып бөлінгендігі мəлім. Қазіргі Батыс Қазақстан жеріндегі Оғыз мемлекеті (ІХ– ХІ ғғ.), Батыс Түрік қағанатынан бөлінген қимақтар, қыпшақтар туралы да айтылады. Демек, VІ–VІІ ғасырлардағы көптеген тайпалардың кейіннен қалыптасқан түркітілдес халықтардың бəріне де негіз болғаны айқындала баяндалады. Зерттеуші ежелгі дəуір əдеби мұраларының халықтық нанымсенімдерге, діни ұғымдарға тікелей қатыстылығана айрықша назар аударады. Атап айтқанда, ежелгі түріктердің Көкке, Жерге, əйел Тəңірісі Ұмайға, арлан көкжал қасқырға, отқа табынушылыққа байланысты ғылыми тұжырымдардың,

Темірхан ТЕБЕГЕНОВ,

филология ғылымдарының докторы, профессор.

қызықты деректердің ешкімді де бей-жай қалдырмайтыны анық. Қазақ əдебиеттану ғылымында айтылмай келе жатқан мəселелердің бірі – ежелгі дəуірдің əдеби-фольклорлық мұраларының кейінгі əдеби даму кезеңдерімен байланыстарын зерттеу. ХV–ХVІІІ ғасырлардағы ауызша авторлық поэзия (жыраулық əдебиет) мен кейінгі жазба əдебиет пен ежелгі дəуірдегі лирикалық, эпикалық шығармалардың тақырыптық-идеялық, стильдік-көркемдік жақтарынан байланысатын ерекшеліктерін зерттеудің, айқындаудың мəні зор. Бұл арқылы біз əдеби дамудағы дəстүр жалғастығын, əрбір кезеңнің өзіне тəн жаңалықтарын танимыз. Қорытындысында, əрине, əдебиетіміздің көп ғасырлық даму жолындағы көркемдік əлемі тұтастай ашылады. Соның нəтижесінде, əлемдік сөз өнерінің үлкен айдынына құятын ұлттық сөз өнерінің өз арнасы кең болмысымен көрінеді. Бұл орайда ғалым Немат Келімбетовтің «Ежелгі дəуір əдебиеті» атты кітабындағы «Ежелгі түркі поэзиясы жəне қазақ жыраулары» деген тараудың көтеріп тұрған жүгі өте салмақты. Зерттеушінің орынды атап көрсеткеніндей, шынында да, ХV–ХVІІІ ғасырлардағы қазақ жырауларының поэзиясындағы əлеуметтік жəне дидактикалық сарындар өз бастауын ежелгі түркілік əдебиеттен алады. Бұндай дəстүрлі жалғастық белгілері дидактикалық-шешендік толғаулардың, батырлардың ерлігін дəріптейтін мадақтау, жоқтау жырлардың тақырыптық-идеялық мазмұнынан, өлеңдік өлшем құрылысынан, тілдік-көркемдік суреттеу, бейнелеу ерекшеліктерінен аңғарылады. Автор ежелгі дəуірлік мұралар мен жыраулық поэзияның үлгілеріндегі осындай дəстүр жалғастығына құрылған сипаттарды салыстыра талдап көрсеткен. Немат Келімбетов еңбектерінің көрнекті саласы – психологиялық жəне

көрікті əйелі Раушан ғылыми ізденісін сылтау етіп, туған балалары – бір қызын, екі ұлын өз үйінде тəрбиелегісі келмейді. Яғни, Раушан– əуелі оларды күйеуінің əке-шешесінің, одан кейін інілерінің үйлеріне апарып тастатқызған нағыз безбүйрек, қатыгез жан. Бір кездері ауру анасын да ауылда жалғыз қалдырып кеткен тасбауыр Раушан енді күйеуі Ақылбек сал болып қалғанда қарақан басын ғана ойлап, мүгедек күйеуінен де, балаларынан да бойын аулақ салады. Бұл арада шығарма арқауына алынған, фельдшер Мейіркүл бен Гауһар бейнелерінің тектестігін байқаймыз. Мейіркүлдің бойжеткен кезінде көңіліне жылы ұяласа да көлденеңнен, киліккен жылпос, жəдігөй Раушанмен қосылып кеткен Ақылбектің трагедиялық халахуалын достарының аузынан естиміз: «– Ақылбекті ажалдан алып қалған Мейіркүл ғой, – деп көзілдірікті əйел сөзін жұқалап жона түсті. – Бəрімізден сол мықты боп шықты. Кеше Ақылбектің жаны иненің ұшына ілініп, өлім аузында жатқанда қайсымыз қасында болдық? Мейіркүл бір ай бойы күні-түні қасында күзетіп отырды, береке тапқыр. Ақылбек үш жылдан бері төсекте байланып, мешел боп жатыр. Соның көрпе-төсегін, киімкешегін күнде кім жуып тазалап отыр? Раушан ба? Жоқ, Мейіркүл. Ақылбектің əзір де ойға медет тұтып, көңіл жұбатары – Мейіркүл. Сол байғұсқа үш жылдан бері бір тыным жоқ. Ал, біздер оқтатекте барып, бір көрініп кеткенге үлкен іс тындырғандай болып кеуде қағамыз. «– Мейіркүлге үйленсең қор болмайсың!» деп мен оған бұдан ширек ғасыр бұрын айтқам. Бірақ айтқанымды істемеді. Қазір де мен Ақылбекке: «Мейіркүлге үйлен дегелі келдім», – деді қауға сақалды семіз кісі қабағын түкситіп. Бұған отырғандардың бəрі ду күлді» (Н.Келімбетов Жарлы емеспін, зарлымын, ... 209-бет). Шығарманың көркемдік шешімінде Ақылбекке нағыз адал, ғашық жар, оның балаларына мейірімді ана болған Мейіркүл бейнесін көреміз... Осылайша повесть – монологтың сюжеттік-композициялық желісінде жазушы адамгершілік-имандылық

«... Бүгінгі жастар қазақтың байырғы əдет-ғұрпын, салт-санасын, ежелгі тарихын мақтаныш ете білуі шарт. Елін, жерін сүю осындай білікті түрде мақтаныш ете білуден басталады. Кезінде ұлан-ғайыр жерімізді сыртқы жаудан қорғап қалған батыр бабаларымыз туралы жырлап, əнге қосып айтып отыруды өзім де ұнатамын». философиялық-дидактикалық прозалық көркем шығармашылығы. Қаламгердің «Үміт үзгім келмейді» (повесть-монолог) шығармасында ауыр науқаспен сырқаттанып төсекке еріксіз таңылған адамның өмір сүруге құштарлығы, қиыншылыққа төзімділігі, қайсарлығы, адамгершілік-имандылық ұстанымы, т.б. – қасиеттер тұтастығындағы болмысы дараланған. Бірінші жақпен баяндалған психологиялық шығарма кейіпкерлері Ержан мен Гауһардың монологтары арқылы тіршілік қозғалысындағы өмір шындығының қайшылықтары, қақтығыстары шынайы болмысымен өрнектелген. Басты кейіпкер Ержанның өзіне жасалатын ауыр хирургиялық операция алдындағы үрей мен үміт тоғысқан көңіл-күйі, бес жарым сағатқа созылған ауыр операциядан кейін денесінің қолаяғының қозғалыссыз, қимылсыз қалған кездегі күйзелістері шынайы суреттелген. Жылдар бойы қол-аяғы, денесі қимылсыз жатса да күнкөріс қамымен, Мұхит, Қайрат есімді екі ұлын, əйелі Гауһарды асырау үшін еңбек еткен Ержанның тағдыр талқысымен дарынды, қабілеті ұштасқан ақыл-ой еңбегі арқылы күрескеніне көз жеткіземіз. Шығармада бір-біріне рухани демеу, тірек болып, ақыры қайсарлықтың, өмірге құштарлықтың бақытқа жеткізетін өнегесін танытқан Ержан мен Гауһар бейнелерімен қатарлас өрілген Ақылбек пен Раушан тағдырлары да оқырманды бей-жай қалдырмайды. Аса қабілетті Ақылбек ғылым кандидаты, докторы, профессор атақ-дəрежелерін иеленіп, беделді тұғырында жүргенде, кенеттен екі аяғы бірдей сал болып үйінен шыға алмай қалады. Ал, он тоғыз жыл отасқан

қасиеттерінің шынайы сипаты адамдар тағдырларының сынға түскен кезеңдері арқылы анықталатынын дəлелдеген. Жазушы Немат Келімбетовтің «Жарлы емеспін, зарлымын» повесть-монологы «Ұлыма хат» арнауымен берілген. Жазушы ұлына жолдаған хат үлгісіндегі шығармасында адамзат тарихындағы адамгершілік-имандылық қасиеттерімен ұрпақтарға ұлағат тағылымын танытқан, жақсылық атаулының қадірін түсіндірген. Поэтикалық-жанрлық сипаты жағынан «Кабуснамамен» үндес бұл туындыда қазіргі жəне болашақтағы қазақ жəне əлем халықтары ұрпақтарын тəрбиелейтін ұлағат негіздері жүйеленген. Шығарманың құрылысынан еңбексүйгіштікті табиғи дарынымен, талантымен ұштастырған өнегелі əкені, ананы, ата-тек əулетті ана тілін құрметтеу ұғындырылған. Халыққа адал қызмет етіп, білім-ғылым негіздерін игеру, қазақтың арғы тегіндегі даңқты қолбасшыларды (Аттила, Еділ, Алып Ер Тоңға, Оғыз қаған, Едіге, Абылай, т.б.) өнеге тұту, мемлекеттік лауызымды қызметтерде ұлттық-отаншылдық рухты биік ұстау, фольклор мен əдебиет мұраларын сақтау, қазіргі тəуелсіз Қазақ елін мəңгілік өркендеу биігіне көтеру, т.б. – сан алуан ұлттық-отаншылдық, азаматтық-перзенттік парыз мəселелерін дидактикалық-философиялық ойлармен өрнектеген. Жазушының «Күншілдік» деп аталатын еңбегі – əлем əдебиетіндегі философиялық-дидактикалық шығармалар дəстүрімен жазылған туынды. Жанрлық сипатында екі адамның сұхбаты (диалогы) үлгісімен жазылған туындыда адамзат ұрпақтарының тарихи-мəдени даму жолдарындағы барлық жамандық

5 атаулыны жасайтын күншілдік қасиетін құрайтын қызғаншақтық, қараулықіштарлық, менмендік, т.б. жағымсыздық зардаптары жүйеленген. Жаратушы Алланың өзіне бұйыртқанын қанағат етпей, маңындағы адамдардың игерген жетістіктерін, артықшылықтарын көре алмайтын, тар пейілді, сұрқия, сұм адамдардың рухани жан ділі əлеміне терең бойлап, жан-жақты ашып көрсеткен. Кітаптың тараулары да дидактикалықфилософиялық туындының идеялықкомпозициялық құрылымындағы көркемдік-эстетикалық бағдарлы ой өрімдерінің жүйесін айқын танытады: «Азап шеккің келмесе – күншіл болма», «Досыңның бақытты болғанын кешіре аласың ба?», «Күншіл адам – мұңшыл адам», «Əйелі сұлу жігіттің шынайы досы болмайды», «Дұшпаныңды құрметтесең досыңдай», «Сабыр дейтін мықты бар», «Жарғанат жарықты жақтырмайды», «Есіл жастық, қайран жастық күндерім», «Өтірік, өсек, мақтаншақ...», «Сен өзіңдіөзің алдай аласың ба?», «... Ашкөзділер жаһанды жеп, тояр ма?», «Тəкаппарлық – тексіздіктің белгісі», «Күншіл адам өлсе де – күншілдік өлмейді». Жазушы адамзат тарихындағы күншілдіктің құрбандарын (Абыл, Наполеон, Ұлықбек, т.б.) аңыз-ертегілердегі күншілдікпен бауырларын өлтіргендерді, т.б. – бəрін де философиялық сұхбат барысында дəйектеп баяндаған. Тарихи-мəдени, философиялық-дидактикалық сарынды күрделі туындының құрылысында қаламгердің қазақ жəне əлем халықтары фольклоры мен əдебиетін, фольклортану, əдебиеттану, психология, философия, тарих, жаратылыстану, этнография, т.б. ғылымдар салаларын жан-жақты терең меңгергендігі танылады. Психологиялық-философиялық тұтастықпен өрілген туындының тұтас желісіндегі көркемдік түйін-шешімі – қаламгердің қазақ ұлтын сүйген отаншыл перзент тұлғасын даралай танытады. Əсіресе, қазіргі тəуелсіз Қазақстан Республикасының мəңгілік болашағын жасауда ұлттық-отаншылдық мақтаныш сезімінің азаматтық-қайраткерлік ұстанымды нығайтудағы ұлағатын айрықша бағалайды: «... Бүгінгі жастар қазақтың байырғы əдет-ғұрпын, салт-санасын, ежелгі тарихын мақтаныш ете білуі шарт. Елін, жерін сүю осындай білікті түрде мақтаныш ете білуден басталады. Кезінде ұлан-ғайыр жерімізді сыртқы жаудан қорғап қалған батыр бабаларымыз туралы жырлап, əнге қосып айтып отыруды өзім де ұнатамын» (Н.Келімбетов Күншілдік: Хикаятдиалог. – Алматы: Атамұра, 2010. – 320 б.; 225-бет). Қазақстанның филология ғылымы салаларында (түркітану, шығыстану, əдебиеттану, фольклортану), көркем прозадағы, драматургиядағы, аударма дағы көрнекті туындыларымен елеулі үлес қосқан, жоғары оқу орындарында (Абай атындағы ҚазҰПУ, Қ.И.Сəтбаев атындағы ҚазҰТУ, т.б.) ұстаздық қызметтер атқарған, қазақ журналистикасында, мемлекеттік жоғары басқару орындарында еңбек еткен Немат Келімбетовтің өмір жолы ұрпаққа өнеге. Оның есімі халқымыздың тарихында филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚР Гуманитарлық ғылымдар академиясының академигі, Халықаралық Күлтегін жəне Франц Кафка атындағы сыйлықтардың лауреаты сынды атақтарымен, анықтамалық бағалаулармен мəңгілікке жазылды. Тағдыр талқысымен арпалыса жүріп, қажымас қайсарлығымен, жігерлі ұстанымымен отбасындағы жары Қуанышының, перзенттері Мұхиты мен Қайратының материалдық жəне рухани қажеттіліктерін қамтамасыз ете алған, классикалық деңгейдегі іргелі ғылыми зерттеулер жəне əдеби көркем көрнекті шығармалар жазған ойшыл жазушы Немат Келімбетов – ұлттық жəне жалпыадамзаттық биіктіктер тұғырындағы мəңгі аласармайтын тұлға. Оның денсаулық жағдайына қарамастан қажымай-талмай жасаған сан салалы шығармашылық еңбек жемістері қазіргі Тəуелсіз Қазақстанның ғылымын, көркем əдебиетін жаңаша дамытуға да ықпалды өнеге бола беретіні ақиқат. Бұл орайда Елбасы Н.Ə.Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдау ындағы «Инновациялық зерттеулерді дамытудың жаңа саясаты» бөлігіндегі пікірі ел тарихындағы осындай ең озық үлгі-өнегені негізге алу керектігін назарға ұсынады: «Табысқа жету үшін ғалымдардың талай буынының тəжірибесіне, тарихи қалыптасқан ғылыми мектептердің арнаулы ақпарат жəне білімдерінің көп терребайт көлеміне негізделген дербес ғылыми база қажет болады». Демек, көрнекті ұстаз-ғалым, Отанымызға жəне алыс-жақын шетелдерге ғылыми-зерттеу еңбектерімен де, əдеби-көркем шығармаларымен де адамзат ұрпақтарының адамгершілікимандылық ұлағатының ұмытылмайтын өнегесін танытқан абзал адамның дəстүрлі жолын мəңгіліктендіру мұраты айқын байқалады. Сондықтан, уақыт талабына сəйкес ұстаз-ғалым Немат Келімбетов атындағы базалық ғылыми-зерттеу институт немесе арнайы орталық ашылса инновациялық зерттеулерді дамытудың жаңа саясатына үйлесімді серпін берер еді деп ойлаймыз. Осындай өнегелі адамдар ұлағаты оларды бағалайтын жаңа дəуір ұрпақтары арқылы дамытыла жалғасуы тиіс емес пе?! –––––––––––––––––––– Суретте: Немат Келімбетов жəне жары Қуаныш


6

www.egemen.kz

4 сəуір 2013 жыл

Кґктемніѕ əр кїні жылєа азыќ

 Өнеге

«Аграрлық несие корпорациясы» АҚ көктемгі егін егу жұмыстарын уақытылы жүргізу үшін кредиттік серіктестіктер жүйесі арқылы 177 ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін 1 млрд. 700 млн. теңгеге несиелендірді. Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

«Аграрлық несие корпорациясы» АҚ кредиттік серіктестіктер жүйесі арқылы көктемгі егін егу жұмыстарын жүргізуге несие алу үшін Алматы, Ақмола, Қостанай, Ақтөбе, Павлодар, Батыс Қазақстан жəне Солтүстік

Қазақстан облыстарындағы ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінен келіп түскен жалпы құны 2 млрд. 200 млн. теңге болатын 260-тан аса өтінішті мақұлдады. Бұл өз кезегінде «көктемнің əр күні жылға азық» деген өмір қағидасына сай келіп отыр. Демеу болса шаруалардың қолы ұзаратыны сөзсіз. Ал оның ішінде бүгінгі күні еліміздің 13 облысындағы кредиттік серіктестіктер жүйесі арқылы 177 ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне жалпы сомасы 1 млрд. 700 млн. теңгенің несиесі берілді. Бұл қаржыға шаруалар биылғы көктемде 265 мың гектар жерге егін егуге мүмкіндігі бар. Корпорацияға қазіргі уақытта

кредиттік серіктестіктер жүйесі арқылы көктемгі егін егу жəне күзгі жиын-терін жұмыстарын жүргізу үшін жалпы құны 3 млрд. теңгеден аса өтініш келіп түскен. Ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне кредиттік серіктестіктер жүйесі арқылы несие орташа 7-ден 9%-ға дейін жылдық сыйақы мөлшерлемесі бойынша, негізгі қаражат алуға – 9 жылға дейін, айналым қаражатын толтыруға – 2 жылға дейін беріледі. Кредит бойынша міндетті қамтамасыз ету – жылжымалы жəне жылжымайтын мүлік, мал басы, пайдаланылатын жер жəне тағы басқалар болып табылады. Атап өтерлігі, 2013 жылы көк темгі егін егу жұмыстарын

ойдағыдай жүргізу үшін «ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингі» АҚ еліміздегі ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін бірнеше бағыттағы қаржыландыру көздері арқылы 78,3 млрд. теңгеге несиелендіруді жоспарлап отыр. Бұдан өзге, 9,5 млрд. теңге қаржыны шаруашылықтарды лизинг механизмі арқылы қаржыландыру көзделген. Көктемгі егін егу жұмыстарын несиелендіруді холдингтің еншілес компаниялары – «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ, «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ, «Азық-түлік келісім- шарт корпорациясы» ҰК» АҚ, сондай-ақ, ауыл шаруашылығы техникаларын лизинг арқылы беруді «ҚазАгроҚаржы» АҚ жүзеге асырады.

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ, САУДА-САТТЫҚ! Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды

Кїле білген, ґмір сїре де біледі

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде «Кəусар» мəдени-танымдық бірлестігінің ұйымдастыруымен белгілі сықақшы Көпен Əмірбектің шығармашылық кеші өтті. Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан».

– Күлкі күні Күллі жұрт не деп жатыр? Сықақ – бидай, Сықақшы – элеватор. Ен сықақтың егінін орып жүрген Көпен келе жатыр, – деп сатира сарбазына деген көп құрметін өлеңмен жеткізген университет жанынан құрылған «Кəусар» бірлестігінің жетекшісі, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген əртісі Кенжеғали Мыржықбай əзіл-сықақтың əйгілі өкілін сахна төріне шақырды. Күні кешелері мұнда композитор Ілия Жақанов пен Еркеғали Рахмадиевтің, ақын Исрайыл Сапарбай мен «Қаламқас» халық-би ансамблінің үндері мен өнері таспаға басылып, бір жағы оқып жатқан студенттердің мəдени танымы үшін үлкен жұмыстар тындырылса, екінші жағынан жалпы танымал тұлғаларды түгендеуде қыруар жүк артылған алтын қордың рөлін атқаруда. Келешекте бұл тізімге тағы да талай тарландар енбекші. Білім шаңырағына қарасты шағын ғана бірлестіктің ұлттық құндылықты құрмет тұту мен келешек ұрпаққа жеткізу қамындағы осыншама іс-əрекеті өзгелерге сабақ болса екен дейсің. Ал, «Көпен келе жатыр» деген атпен көрерменнің езуіне күлкі үйіріп, қоғамның шынайы бейнесін сықақтың шырағымен түйіндеген Көпен Əмірбектің шымшымалары мен шығармашылық шырайын дүйім жұртқа таныстырып жатқанымыз артықтау болар еді. Бірақ, көп көрмесе көрермен көңілі аңсап тұратын Көпен əзілі сиқырында əдебиеттің біз білмейтін əлдебір құпияқұндызы бар. Сол жұмбақпен жиылған қауымның көкірегіне күлкінің дəнін сеуіп, мəз-мейрам шуаққа бөлеген сатириктің жұртқа ұсынған сықақтары күнделікті өмірдегі қарапайым адамдардың тұрмыс-тіршілігінен алынған белгілі жайттар болғанмен, айнымас əжуасы əр жүректің алаңына алаңсыз қона кетеді. Оның өзінің: «Əзілді əжемнен үйрендім» деуі – шығармасының шыңыраудағы құдықтан тамыр тартып жатқанын аңғартады. Қуалай ізін аңдасаң, əлгі тамыр туған жері – Отырардай киелі топырақтың қалың қатпарына сіңдіреді. Ал мұндағы қалың қазынада қазақтың қаймақтары жатыр. Əл-Фарабиден Əмірбекке

дейінгі тұлғалар мен ғұлама ойшылдарды тізіп шықсаңыз, ұлттық мəдениет пен өнердің көп өнегесі осы мекенге келіп тірелетінін көресіз. Көпен Əмірбектің ұлағатты ұстазы – Оспанхан Əубəкіров көзі тірісінде, яғни 1985 жылы 4 мамыр күні қойын дəптеріне былай деп жазып кеткен екен: «Жалғанда жалғыз ер бар Көпен деген, Адам жоқ мұның сөзін көтермеген. Басын кесіп аламын біреу айтса, Көпенді Оспанханнан бөтен деген. Бата беріп аузына түкіргенмін, Содан кейін Көпенім жөтелмеген. Дегенменен Көпенім қарыз маған, Бұл ғасырда өтемі өтелмеген...». Жалпы əріптесіне, жақын тұтқан адамына еркінси еркелеп, естелік қалдыру ертеден бар дəстүр десек, осы бір жыр шумақтары ұстаздың шəкіртіне деген сондай ақ, адал сенімі мен сүйіспеншілігінің дəлелі іспетті. Қарыз дегенді кім қалай түсінеді? Қарыздың астарында үлкен парыздың жатуы заңды. Ол қандай парыз? Адам өмірі негізінен парызды өтеуімен құрметтелетін болса керек. Университет залында бос орынның болмауы халқының сықақшыға деген сүйіспеншілігі мен сағынышын білдірсе, дəл сол күні Пайғамбар жасына толған сатириктің балалық шақтан қазіргі шыңына дейінгі кезеңін баяндауы осы парыздың біртіндеп өтеліп келе жатқанына иландырды. Көпеннің ғана емес, елуінші жылдары туған бірсыпыра ақындардың да ұстазы, қазақтың маңдайына біткен қарағайдай шайыры Қадыр Мырза-Əлінің інісіне берген мына бір бағасынан кейін көп нəрсе айтудың өзі қиын: «Акуланың түрі көп. Соның бір түрі уылдырықтан өспей, бірден акула боп туады. Өзі өте ірі, өте салмақты тұқым болса керек. Сондықтан да болуы керек, өмірге келе сала жүзіп, жүзіп жүріп өлетін көрінеді. Жүзбесе, судың түбіне кетеді. Өйткені, ауыр. Жүзіп жүргенде білінбейді. Сəл тоқтаса – қауіп, өлім... Мен Көпен бауырымды көптен білем. Оның бір асықпай жүргенін, жұмыссыз жүргенін, алаңсыз тыныш отырғанын көргенім жоқ. Үнемі шаруа үстінде, үнемі

іздену үстінде. Əйтпесе, əлгі акула секілді құрдымға кететін түрі бар. Жақсы қасиет, жақсы қылық! Жасыратыны жоқ, мен өзім де осындай адаммын. Демек, Көпенді жақсы көруім, табиғи туысым деп есептеуім заңды құбылыс»... Қазақстанның халық жазушысы Шерхан Мұртаза «Қазақ əдебиеті», «Егемен Қазақстан» газетінде бас редактор болып тұрған 80-90-шы жылдарда Көпен Əмірбек бес жылдан аса қол астында қызмет істеген. Он жыл дегеніңіз шығармашылықта орасан көп уақыт. Бұл ретте Көпенге Шерхан Мұртаза да ұстаз болып келеді екен. Олай дейтініміз, Көпен бір сұхбатында «Мен КазГУді, сосын Шерхан Мұртазаның Академиясын бітірдім» дегені есімізде. «Біздің қазіргі қазақ əдебиетінің бір өкілі – өзіміздің осы мынау азаматымыз – Көпен мырза. Көпен Əмірбеков десеңіз, жұрттың бəрі біледі. Неге десеңіз, бұл аузын ашса аузынан шоқ түседі. Ол шоқ адамды күйдірмейді, күлдіртеді. Оның өзі үлкен өнер. Жыртылған көңілді жамайды, мұңайған көзді жадыратады. Тіпті, қиын-қыстау кезеңнің өзінде де елге қуат береді» деген қаламгер сөзінен алдыңғы толқын ағаларының асқақ құрметі сезіліп тұрған жоқ па? Пародия деген алты алаштың аузында жүрген айтулы тұлғаларға, есімдері елге бел гілі қайраткерлерге, өнер жұл дыздарына арналатын ерекше жанр ғой. Қазақ əдебиетінде пародия жанрын жандандырып, толымды дүниелермен байытуда елеулі еңбек тындырған Көпен Əмірбек туралы көп адамдар жазды, көп адамдар айтты. Мысалы, өз замандасы Жарасқан Əбдірашев төрт эпиграмма жазған. Солардың ішінде бір шумағы мынадай: «Кім білмейді Əмірбеков Көпенді?! Əзілімен танытады əкеңді! Бір қарасаң – Алдаркөсе атасындай пып-пысық, Бір қарасаң – Қожанасыр атасындай «əпенді». Жарасқан жарықтық айтқандай, бірде Алдаркөсе, енді бірде Қожанасыр секілді сықақшының өзімен жүздесуден жұрттың жүзі бал-бұл жайнап шықты. Күлкіден жанар мен жан жадырады. Ұстаздарын ұлағаттап жүріп, бүгінде өзі де ұстазға айналған К.Əмірбектің кешіне сондайақ, шəкірті, пародист Олжас Сыдықбек қатысып, сықақшының таңдаулы шығармасын нанымды орындаса, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, ақын Несіпбек Айтов, халық ақыны Қонысбай Əбіл жырдан шашу шашты. Көрермен сұрақтары хат арқылы жолданып, жастар үшін тəлімді, тағылымды əңгіме қозғалды. Кенжеғали Мыржықбайдың орындауында Шəмшінің «Кешікпей келем деп ең», «Əнім сен едің» əндері тарту етілді. Айтыс ақындары Айсəуле Бейсенхан мен Мейірбек Сұлтанханның əзіл айтысы өнер кешін өзгеше құлпыртты. Кеш соңында Еуразия ұлттық университетінің ректоры Ерлан Сыдықов сатириктің иығына құрметтеп қазақы салтпен шапан жауып, ат мінгізді.

I. Сауда-саттық 2013 жылғы 22 сəуірде сағат 10.00-де өткізіледі. Кепілді жарна – 30 000 теңге. Аукцион сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша 1-лот. ГАЗ-3110-101 автомəшинесі, мем. нөмірі А 769 СА, 2001 жылы шығарылған, Талдықорған қ., Шевченко к-сі, 131. Алғашқы баға (бастапқы баға) – 356600 теңге. 2-лот. ГАЗ-3110-311 автомəшинесі, мем. нөмірі А 770 СА, 1997 жылы шығарылған, Талдықорған қ., Шевченко к-сі, 131. Алғашқы баға (бастапқы баға) – 97900 теңге. 3-лот. Toyota Camry автомəшинесі, мем. нөмірі B 263 СW, 2003 жылы шығарылған, Талдықорған қ., Тəуелсіздік к-сі, 75. Алғашқы баға (бастапқы баға) – 301900 теңге. 4-лот. Daewoo Nexia автомəшинесі, мем. нөмірі B 144 СU, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 76. Алғашқы баға (бастапқы баға) – 533500 теңге. 5-лот. Xyndai Elantra автомəшинесі, мем. нөмірі B 022 BV, 2007 жылы шығарылған, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 76. Алғашқы баға (бастапқы баға) – 1219000 теңге. 6-лот. BAЗ-2115 автомəшинесі, мем. нөмірі B 011 СU, 2005 жылы шығарылған, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 76. Алғашқы баға (бастапқы баға) – 416800 теңге. 7-лот. ГАЗ-52-01 автомəшинесі, мем. нөмірі B 521 AZ, 1989 жылы шығарылған, Сарқан ауданы, Сарқан қ., Қабанбай к-сі, 5. Алғашқы баға (бастапқы баға) – 55000 теңге. Өтінімдер мына мекенжайда қабылданады: Талдықорған қ., Тəуелсіздік к-сі, 75, 2-қабат, 210, 211-бөлмелер, телефондар: 8(7282) 21-00-02, 27-07-12. Барлық талап-шағымдар өтінімдер берген сəтке дейін қабылданады жəне қаралады. Анықтама алу телефондары: Талдықорған қ., 8(7282) 21-00-02, 27-07-12. Өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен басталады жəне 2013 жылғы 22 сəуірде сағат 09.00де аяқталады. Аукцион өткізу тəртібі мен жеңімпазды анықтау шарты

Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион өткізу кезінде – аукционшы жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын жəне бағаның арттырылу қадамын жариялайды. Сауда-саттыққа қатысушылар нөмірді көтере отырып бастапқы бағаны арттырады, бірақ жарияланған қадамнан кем болмауы тиіс. Аукционшы сауда-саттыққа қатысушылардың аукциондық нөмірлерін жариялайды, бағаларын бекітеді жəне оны көтеруді ұсынады. Жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттық ұсынылған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысаны үшін біршама жоғары баға ұсынған қатысушыны аукционшы жариялайды. Аукционшы жекешелендіру нысанының соңғы бағасын үш рет қайталайды жəне басқа нөмір көтерілмеген жағдайда балғаны соғып, осы жекешелендіру нысанының сатылғандығы туралы жариялайды. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын, егер ең болмағанда екі қатысушы бағаны арттырудың кемінде екі қадамына арттырған жағдайда ғана, жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттық өткізілген болып саналады. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркеу үшін мына құжаттарды тапсыру қажет: 1) Ережеге сəйкес нысан бойынша сауда-саттыққа қатысуға өтінімді; 2) Жеке тұлғалар үшін: төлқұжаттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін (ИИН), салыстыру үшін тұпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактісін растайтын салық органы берген құжаттың көшірмесі не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондайақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін жеке тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; Заңды тұлғалар үшін: жарғының жəне заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куəлігінің

нотариалды куəландырылған көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактісін растайтын салық органы берген құжаттың көшірмесі не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін заңды тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; 1) Кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжаттарының тұпнұсқасы мен көшірмесін. Қатысушы сауда-саттықтан кейін жүгінген кезде төлем құжатының түпнұсқасы қайтарылады; 2) Заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондай-ақ салыстырғаннан кейін қайтарылып берілетін түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкілі төлқұжатының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, заңды тұлғаның өкілі төлқұжатының немесе оның жеке басын куəландыратын құжатың нотариалды куəландырылған көшірмесін ұсыну қажет. Акционерлік қоғамдар олардың акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тізілімінен (ақпараттық хабарлама жариялану сəтіндегі) үзінді-көшірменің түпнұсқасын ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасымен бірге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшірмелерін ұсынады. Сауда-саттыққа қатысу үшін кепілді жарна Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есеп-шотына төленеді: KZ790705012170167006, Астана қаласындағы ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетіне, БИН 120340000064, БИК KKMFKZ2A, бенефициар коды – 11, мекеме коды – 2170167 (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді).

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде сауда-саттық өткізеді Сауда-саттық əкімшілік ғимараттың мына мекенжайында болады: Павлодар қ., Ак. Сəтбаев к-сі,136, 7-қабат, акт залы. Аукцион – 2013 жылғы 24 сəуірде сағат 10.00-де болады. Сауда-саттық əдісі – ағылшын. Кепілді жарна – 14 250 теңге. 1. ГАЗ 3110 101 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 039 VW, Павлодар қ., Павлов к-сі, 48. Теңгерім ұстаушы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК. Бастапқы баға – 105 000 теңге. 2. ГАЗ 3110 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 041 VW, Павлодар қ., Павлов к-сі, 48. Теңгерім ұстаушы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» РМК. Бастапқы баға – 100 000 теңге. 3. ГАЗ 3110-411 автомəшинесі, 2003 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 077 ТТ, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының кеңсесі. Бастапқы баға – 100 000 теңге. 4. Volvo 850 Glt автомəшинесі, 1997 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 772 VS, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының кеңсесі. Бастапқы баға – 200 000 теңге. 5. ГАЗ 3110 автомəшинесі, 2003 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 653 VТ, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының кеңсесі. Бастапқы баға – 100 000 теңге. 6. ВАЗ 21070 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 041 DK, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының кеңсесі. Бастапқы баға – 80 000 теңге. 7. ВАЗ 21070 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 040 АО, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының кеңсесі. Бастапқы баға – 80 000 теңге. 8. ВАЗ 21061 автомəшинесі, 1998 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 770 АО, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының

кеңсесі. Бастапқы баға – 70 000 теңге. 9. ВАЗ 21060 автомəшинесі, 2003 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 577 ТТ, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының кеңсесі. Бастапқы баға – 80 000 теңге. 10. ВАЗ 21060 автомəшинесі, 2003 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 177 ТТ, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының кеңсесі. Бастапқы баға – 80 000 теңге. 11. ГАЗ 31105120 автомəшинесі, 2004 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 608 АС, Павлодар қ., 1 Мамыр к-сі, 189. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облыстық сотының кеңсесі. Бастапқы баға – 110 000 теңге. 12. ГАЗ 31105 автомəшинесі, 2007 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 004 РК, Павлодар қ., Лермонтов к-сі, 3. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облысының прокуратурасы. Бастапқы баға – 140 000 теңге. 13. УАЗ – 3303 автомəшинесі, 1992 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 684 VT, Павлодар қ., Мир к-сі, 22. Теңгерім ұстаушы – Павлодар облысы бойынша экология департаменті. Бастапқы баға – 60 000 теңге. 14. Иж 2717-230 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 292 АО, Павлодар қ., Кутузов к-сі, 200. Теңгерім ұстаушы – «Нашақорлықтың медициналық-əлеуметтік проблемалары республикалық ғылыми-практикалық орталығы» РМҚК. Бастапқы баға – 40 000 теңге. 15. УАЗ 3962 автомəшинесі, 2000 жылы шығарылған, мем.нөмірі S 534 ВО, Павлодар қ., Кутузов к-сі, 200. Теңгерім ұстаушы – «Нашақорлықтың медициналық-əлеуметтік проблемалары республикалық ғылыми-практикалық орталығы» РМҚК. Бастапқы баға – 80 000 теңге. Ағылшын əдісі бойынша аукцион өткізу ережесі Аукционшы жекешелендірілетін

нысанның бастапқы бағасын жəне бағаны ұлғайту қадамын жариялайды. Сауда-саттыққа қатысушылар нөмірлер көтерілгенде бастапқы бағаны арттырады, бірақ ол жарияланған қадамнан кем болмауы керек. Аукционшы саудасаттыққа қатысатын нөмірлерді жариялайды, бағаны бекітеді жəне бағаны көтеруге ұсынады. Жекешелендірілетін нысан бойынша сауда-саттық барынша ұсынылған бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендірілетін нысан үшін ең жоғары баға ұсынған қатысушыны аукционшы жариялайды. Аукционшы жекешелендірілетін нысанның соңғы бағасын үш мəрте қайталайды жəне басқа нөмірлер болмаған жағдайда балға ұрумен жекешелендірілетін аталған нысанның сатылғандығы туралы хабарлайды. Жекешелендірілетін нысан бойынша сауда-саттық тек мынадай жағдайда өтті деп саналады, егер ең болмағанда екі қатысушы жекешелендірілетін нысанның бастапқы бағасын ең кемінде бағаны арттырудың екі қадамына ұлғайтса. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін мыналарды тапсыруы қажет: Сауда-саттыққа қатысуға өтінім. жеке тұлғалар үшін: төлқұжаттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактісін растайтын салық органы берген құжаттың көшірмесі не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін жеке тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; заңды тұлғалар үшін: жарғының жəне заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куəлігінің нотариалды куəландырылған көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактісін растайтын салық органы

берген құжаттың көшірмесі не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін жеке тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; 1) кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшірмесін. Қатысушы сауда-саттықтан кейін жүгінген кезде төлем құжатының түпнұсқасы қайтарылады; 2) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондай-ақ салыстырғаннан кейін қайтарылып берілетін түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкілі төлқұжатының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін не заңды тұлғаның өкілі төлқұжатының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін ұсыну қажет. Акционерлік қоғамдар олардың акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тізілімінен (ақпараттық хабарлама жариялану сəтіндегі) үзінді-көшірменің түпнұсқасын ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/ немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасымен бірге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшірмелерін ұсынады. Кепілді жарна «ҚР ҚМ Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті Павлодар мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің мына есеп-шотына төленеді: код 2170176, БИН 120340001459, КБЕ 11, КНП 171, ЖСК KZ640705012170176006, БЖК KKMFKZ2A, «ҚР ҚМ Қазынашылық комитеті» ММ. Жоғарыда аталған сауда-саттықтарға өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне аукцион өткізуге дейін бір сағат қалғанда мына мекенжайында аяқталады: Павлодар қ., Ак. Сəтбаев к-сі, 136, 503-бөлме, анықтама телефоны: 32-50-94.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ республикалық мүлікті жалға (жалдауға) беру жөнінде тендерді 2013 жылғы 22 сəуірде сағат 11.00-де əкімшілік ғимараттың мына мекенжайында өткізеді: Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 75, 1-қабат, 115-бөлме. Тендерге қойылады: Қазақстан Республикасы Ішкi iстер министрлiгiнiң Қылмыстық-атқару жүйесi комитетi түзету мекемелерiнiң «Еңбек» шаруашылық жүргiзу құқығындағы республикалық мемлекеттiк кəсiпорны «Еңбек-Қостанай» филиалының ғимаратындағы нысан. Лот № 1. Жалпы алаңы – 218,0 ш.м, ғимарат өнеркəсіптік аймақтық аумақта, Қостанай қ., Киев көшесі, 46, «УК 161/2 мекемесі» ММ мекенжайы бойынша өндірістік бөлме орналасқан. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі – айына 103245 теңге. Кепілді жарна – 54340 теңге. Тендер шарты. 1. Тұрақжайды айлық жалдауға мөлшерлеменің ең жоғары көлемі. 2. Нысанды тікелей мақсаты бойынша пайдалану. 3. Мүліктік жалдау шартын жасау мерзімі – 22.04.2013 ж. бастап 20.04.2014 ж. дейін. Жалдау ақысының мөлшерлемесіне коммуналдық қызметтердің шығыны мен орынға қызмет көрсетудің шығыны енгізілмейді. Олар бөлек төленеді. Егер тіркелген өтініштердің саны екеуден кем болса, онда тендер болмады деп жарияланады (бұған екінші жəне одан кейінгі тендерлерді қоспағанда). Тендер өткізу ережесі Комиссия тендер өткізу кезінде нысан үшін бастапқыдан төмен емес жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға

сай келетін қатысушыны тендер жеңімпазы деп жариялайды. Тендерлік құжаттарды мына мекенжайдан алуға болады: Қостанай қ., Гоголь к-сі, 75, 115-бөлме. Кепілді жарна Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің депозиттік шотына енгізіледі № KZ350705012170174006, БИК ККМFKZ2A, 070 банк коді, БСН 120240011849, КБЕ 11, КНП 171, ҚР Қаржы министрлігінің «Қазынашылық комитеті» ММ. Тендерге қатысу үшін қажетті құжаттар тізбесі: - тендерге қатысуға өтініш, онда тендерге қатысуға үміткердің келісімі жəне оның тендер шартын орындау бойынша міндеттемесі жəне тиісті шартты жасауы қамтылады; - жапсырылған конвертке салынған ай сайынғы жалдау ақысы бойынша ұсыныс; - кепілді жарнаның аударылғандығын растайын төлем тапсырмасының көшірмесі; - өтініш беру сəтінде салық берешегінің болмауы туралы салық органынан анықтама; - банктен есепшот ашқандығы туралы анықтама. 1) заңды тұлғалар үшiн – салыстыру үшiн мiндеттi түрде түпнұсқасын ұсына отырып, мемлекеттiк тiркеу (қайта тiркеу) туралы куəлiктiң, құрылтай құжаттардың (құрылтай шарты мен жарғы) не көрсетiлген құжаттардың жəне нотариалды куəландырылған көшiрмелерiн; акционерлік қоғамдар үшін – бағалы қағаздарды ұстаушылардаң тізілімнен көшірме; - жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін

– серіктестік қатысушыларының тізілімінен көшірме (серіктестік қатысушыларының тізілімін жүргізу жағдайында); - шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдеріне аударылып нотариалды расталған құрылтай құжаттар; 2) жеке тұлғалар үшін – жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің көшірмесі, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжат, салыстыру үшін түпнұсқасын міндетті түрде көрсете отырып үй кітапшасын немесе аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелері. Мүлікті жалға беруге шарт жасау мерзімі – баланс ұстаушымен келісім бойынша одан əрі ұзарту мүмкіндігімен. Мүліктік жалдау шартын жасау мерзімі – 22.04.2013 ж. бастап 20.04.2014 ж. дейін. Тендер жеңімпазымен шарт тендер хаттамасына қол қойылған күнінен бастап күнтізбелік 10 күннен кешіктірілмей жасалады. Өтініштер қабылдау жалға берушінің мекенжайына құжаттарды тігілген түрінде, беттері нөмірленген жəне мөрленіп (жеке тұлға үшін, егер мұндай болса) тапсыру жағдайында ақпараттық хабарлама жарияланған күнінен бастап жүргізіледі жəне 2013 жылғы 19 сəуірде сағат 11.00-де аяқталады. Өтінімдер мына мекен-жайда қабылданады: Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 75, 115-бөлме. Анықтама алу телефондары 501-511, 500510 (факс).


www.egemen.kz

4 сəуір 2013 жыл

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА «Ақмола мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ 2013 жылдың 24 сəуірінде сағат 11.00-де Көкшетау қаласы, М. Əуезов көшесі, 230-үй мекенжайы бойынша орналасқан ғимараттың №1 бөлмесінде республикалық мемлекеттік меншік нысандарын мүліктік жалға (жалға алуға) беру бойынша тендер өткізеді Тендер өткізу шарты: 1) 1 лот бойынша банктік операцияларды (банктердің есептеу-кассалық орталықтары, «Қазпошта» АҚ), 2 лот бойынша қоғамдық тамақтандыруды ұйымдастыруды, 3,4 лоттар бойынша оқу орындарында тамақтандыруды жүзеге асыру үшін кейінгі сатып алу құқығынсыз ұсынылатын нысандарды жалға беру; 2) Жалдау төлемі бойынша ұсыныстар – бастапқы бағадан төмен болмауы керек; 3) 1 лот бойынша тендерге қатысатын тұлға Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес банк қызметімен айналысуға құқылы коммерциялық ұйым болып табылуы керек; 4) №2 лот бойынша тендер өткізудің қосымша шарты:кешенді ас 400 теңге сомасында. Тендер жеңімпазын таңдау өлшемі: Тендер жеңімпазы болып нысан үшін жалдау төлемінің ең үлкен сомасын ұсынған жəне тендер құжаттамасының барлық талаптарына жəне тендер шартына сай келетін тендер қатысушы танылады. Тендер нысандары туралы мəлімет Айына Кепілді жалдау жарнатөлелардың мінің мөлшері бастапқы (теңге) сомасы (теңге) I «Ақмола облысы бойынша салық департаменті» ММ теңгерімінде тұрған нысандар «Бурабай аудаАқмола Банк опены бойынша салық облысы, рация1 басқармасы» ММ Бурабай ларын əкімшілік ғимаратының ауданы, жүзеге бірінші қабатындағы Щучье асыру 67,7 1 жыл 29297,18 14648,59 үй-жайы. Үй-жай қаласы, үшін кеңселік, барлық Сейфулинженерлік-техникалық лин коммуникациялары бар көшесі, 90 «Көкшетау қаласы Ақмола қоғамдық бойынша салық облысы, тамақтан2 басқармасы» ММ Көкшетау дыруды əкімшілік ғимаратының қаласы, М. ұйымдас- 152,3 1 жыл 72741,91 49674,17 жертөлесіндегі үйГорький тыру жайы. Барлық көшесі, инженерлік-техникалық 21 А коммуникациялары бар II «Ш.Уəлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті» ШЖҚ РМК теңгерімінде тұрған нысандар Ақмола оқу орын«Ш.Уəлиханов облысы, дарында атындағы Көкшетау Көкшетау тамақтан3 мемлекеттік қаласы, дыруды 111,5 3 жыл 16574,48 33148,95 университеті» Ақан сері жүзеге ШЖҚ РМК №4 көшесі, 24 асыру оқу корпусының үшін жертөлесіндегі үй-жайы, барлық инженерлік-техникалық коммуникациялары бар Ш.Уəлиханов атындағы Ақмола оқу орынКөкшетау мемлекеттік облысы, дарында Көкшетау тамақтануниверситеті» 132,6 3 жыл 32851,65 65703,30 дыруды қаласы, 4 ШЖҚ РМК №5 оқу Қуанышев жүзеге корпусының бірінші асыру қабатындағы үй-жайы, көшесі, үшін 170а барлық инженерліктехникалық коммуникациялары бар

Лот №

Тендер нысанының атауы, мəні

Орналасқан жері

Қызмет түрі

Нысанның жалпы алаңы, (ш.м.)

Мүліктік жалдау (жалға алу) мерзімі

Кепілді жарналар ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап тендер қатысушыларын тіркеу аяқталғанға дейін Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Ақмола мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ есеп шотына СТН 032600249955, ЖСК (депозитті есеп) KZ590705012170179006, банк «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті» ММ, ММ коды 2170179, БСК ККMFKZ2A, БСН 120340014555, КБе 11, КНП 171 деректері бойынша енгізіледі. Тендер қорытындылары туралы хаттамаға қол қойылған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірмей тендердің жеңімпазымен шарт жасалады. «Жылжымайтын мүлікке құқықты мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес Шарт мемлекеттік тіркеуге жатады жəне осындай тіркеу сəтінен бастап жасалған болып есептеледі. Шарты мемлекеттік тіркеу жалдаушының қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Тендерге қатысуға тіркелу үшін үміткерге мына құжаттарды ұсыну керек: 1) үмiткердiң тендерге қатысуға келiсiмiн жəне оның тендер шартын орындау мен шарт жасасу жөнiндегi мiндеттемелерін қамтитын тендерге қатысуға өтiніш; 2) желiмделген конвертте тендердiң шарты бойынша ұсыныстар; 3) заңды тұлғалар үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің, құрылтай құжаттардың (құрылтай шарты мен жарғы) жəне салық төлеуші куəлігінің көшірмелерін не көрсетілген құжаттардың жəне нотариалды куəландырылған көшірмелерін; жеке тұлғалар үшін – салыстыру үшін міндетті түрде түпнұсқасын ұсына отырып, жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, салық төлеуші куəлігінің жəне үй кітапшасының көшірмелерін не көрсетілген құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін; 4) акционерлік қоғамдар үшін – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімінен үзінді-көшірмені; жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін – серіктестікке қатысушылар тізілімінен үзінді-көшірмені (серіктестікке қатысушылардың тізілімі жүргізілген жағдайда); 5)шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдеріне нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарын; 6) кепілді жарнаның аударылғанын растайтын төлем тапсырмасының көшірмесін; 7) өтініш беру сəтіне салықтық берешегі жоқ екені туралы салық органының анықтамасын. №1 лот бойынша қосымша ұсыну қажет: 8) Банк операцияларын жүргізуге қаржы нарығын жəне қаржылық ұйымдарды реттеу жəне қадағалау бойынша уəкілетті органның нотариалды куəландырылған лицензиясының көшірмесін; 9) Банк операцияларының түрлеріне банк қызметтерін көрсету үшін сыйақы мөлшерлемесінің жəне комиссиялардың, сонымен қатар тарифтердің бекітілген (келісілген) тізілімдерінің нотариалды куəландырылған көшірмелерін; Өтініш тендерлік құжаттамада анықталған талаптар мен шарттарға сəйкес жасалады. Өтініштер қосарланған конверттерде қабылданады. Сыртқы конвертте осы жоғарыда айтылған құжаттар болуы тиіс. Ішкі конвертте үміткердің ұсынысы болуы тиіс. Ішкі конверт өтінім берген сəтте жабық болуы жəне үміткермен мөрленуі тиіс. Өтінішті қабылдау жалға берушінің атына тігілген түрде, парақтарына нөмір қойылған жəне соңғы бетіне қол қойып, мөр басылған құжаттарды ұсынылған кезде жүргізіледі. Егер құжаттар толық көлемде немесе көрсетілген талаптарға сəйкес келмеген жағдайда өтінішті қабылдау жəне тіркеу жүргізілмейді. Тендер құжаттамасын беру ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап тендер қатысушыларын тіркеу аяқталғанға дейін Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, М. Əуезов көшесі, 230-үй, № 14 бөлме мекенжайы бойынша жүзеге асырылады. Тендерге қатысушыларды тiркеу тендер өткiзу туралы хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне тендер өткiзiлгенге дейін бір жұмыс күні бұрын аяқталады. Тендер нысандары туралы жəне тендер нысандарымен танысу шарты туралы ақпаратты жоғарыда көрсетілген мекенжай бойынша алуға болады. Анықтама үшін телефондар: (8-716-2) 25-71-65, 25-79-57.

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» Ақтау каласындағы филиалы, Қазақстан Республикасы өзінің дамыту жобасын қолдау мақсатымен, баға ұсынысын тапсыру конкурсына қатысуға шақырады: ЛотАтауы Сипаттамасы өлш. Саны құны, Жеткітың бірл. теңге, зілім № ҚҚС-сыз мерзімі 1 Қызметкер еңбек Тапсырысты таңдау жəне жайғастыру өлшемдері: қызмет 1 4 300 000 2 апта (қызметтiк) мiндеттерiн Тапсырысты жайғастыру экономикалық жағынан ең атқарған кезде оның қолайлы баға ұсынысын таңдау өлшемдеріне байлаөмірі мен денсаулығына нысты орындалады, дəлірек айтқанда: зиян келтiрiлгені үшін Сақтандыру сыйақысының сақтандыру сомасына жұмыс берушінің тиісті пайыздық қатынасы. азаматтық-құқықтық Қазақстан секторында 10 жылдан кем емес жұмыс жажауапкершілігін мiндеттi сау. сақтандыру 2012 жылға қатысты сақтандыру компаниясын капитализациялау құжаттары. Қызметкер еңбек (қызметтiк) мiндеттерiн атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан мiндеттi сақтандыру келісім шарты 1 жыл мерзімге жасалады. 1 қызметкерге сақтандыру сомасы - 40,000,000 теңге; Қызметкерлер саны – 182, оның ішінде – 182 əкімшілік-басқару қызметкерлері; Жалпы сақтандыру сомасы – 10 040 000 000 теңгені құрайды; Қызметкерлердің ең көп саны – 251, оның ішінде – 251 əкімшілік-басқару қызметкерлері. Əдістеме: Сатып алынатын тауарларды жеткізу шарттары: Баға ұсыныстарын қабылдаудың басталу мен аяқталу мерзімі Баға ұсыныстары тапсырылатын тілдер: Барлық ұсыныстарды тапсыру мекен-жайы: Баға ұсыныстарының ашылу күні мен уақыты: Сатып алу келісімшартына қол қою қажетті мерзімі

1-кезеңдік ұсыныстарды бағалау жүйесі: А. Коммерциялық ұсыныс Ақтау қаласы,(DDP) Бағалық ұсыныстардың қабылдауын бастау мерзімі: 09:00, 4 сəуір, 2013 ж., Бағалық ұсыныстардың қабылдауын аяқтау мерзімі: 12:00, 11 сəуір , 2013 ж. Орыс тілінде «Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» филиалының офисі, 130000, Қазақстан Республикасы, Ақтау қаласы,12-ш/а, 74/1-ғимарат 14:30, сəуір айының 11-і, 2013 ж. Сəуір айының 17-і, 2013 ж. Нұрбол Ермеков – Келісімшарт жəне Қамту департаменті, тел. 8-7292-700-730

Конкурсты өткізуге жауапты:

Ескертпе: баға ұсыныс тапсырыстарында жеткізумен жəне қызметтерді атқаруға байланысты барлық шығындарды ескеру қажет; барлық құжаттарды жіберу барысында лот нөмірін көрсету қажет; түпкілікті тапсыру мерзімінен 1 жұмыс күнінен кешіктірмей, тапсырысшы сатып алудан бас тарта алады. Түпкілікті тапсыру мерзімінен 1 жұмыс күнінен кешіктірмей, тапсырысшы келесі баға ұсыныстарын жасау арқылы сатып алудан бас тарту жөнінде хабарландыруды тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстар Реестрінде, сонымен қатар аптасына 3 реттен кем шықпайтын, Қазақстан Республикасының барлық аумағында қазақ жəне орыс тілінде таралатын мерзімді басылымдарда орналастыру қажет; тауар ҚҚС-ын ескеретін жағдайда, ҚҚС-ын бөлек көрсету қажет; Баға ұсыныстары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылдың 28 қарашасындағы № 1139 қаулысына өзгеріс еңгізу туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылдың 1 сəуіріндегі № 267 қаулысымен бекітілген тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстарды сатып алу Ережелерінің 83, 85, 86 пункттеріне сəйкес болуы қажет. Потенциалды мердігерлер Тауарлар, Қызметтер жəне Жұмыстар Реестрінде келесі сілтеме бойынша тіркелуі қажет http://www. reestr.kca.kz/registration.asp. Компания «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.» через свой филиал в Актау, Республика Казахстан, в рамках Программы разработки месторождений, настоящим направляет приглашение на конкурс способом запроса ценовых предложений: № лота 1

Наименование Обязательное страхование работника от несчастных случаев при исполнении им трудовых (служебных) обязанностей.

Описание

ед. изм

Договор обязательного страхования работника от несчастных услуга случаев при исполнении им трудовых (служебных) обязанностей будет заключен сроком на 1 год. Критерии отбора и размещения заказа: Размещение заказа будет произведено согласно критериям отбора самого выгодного ценового предложения с экономической точки зрения, а именно: Размер страховой премии, выраженный в процентном соотношении к страховой сумме. Опыт работы не менее 10 лет на казахстанском рынке. Документы по капитализации страховой компании за 2012 год. Страховая сумма на 1 работника - 40,000,000 тенге; Количество работников – 182, из них АУП – 182 на начало периода; Общая страховая сумма будет 10 040 000 000 тенге; Максимальное количество работников – 251, из них АУП – 251

Методика: Условия поставки товаров: Срок начала и окончания приема ценовых предложений

Колво 1

стоимость, в тенге без НДС 4 300 000

Срок поставки 2 недели

1 ступенчатый процесс оценки: А. Коммерческое предложение г. Актау, (DDP) 09.00, 4 апреля 2013г., Срок окончания приема ценовых предложений: 12.00, 11 апреля 2013 г.

Язык представляемых документов:

Русский язык Офис филиала «Каспий Меруерты Оперейтинг Компании Б.В.» Адрес для представления конвертов с ценовыми предложени130000, Республика Казахстан, г.Актау, ями: 12-й микрорайон,зд. 74/1 Дата и время вскрытия конвертов с ценовыми предложениями: 14.30, 11 апреля 2013 г. Требуемый срок подписания договора о закупках: 17 апреля, 2013 г. Ответственное лицо за проведение конкурса: Нурбол Ермеков – Департамент по Контрактам и Закупкам, тел. 8-7292-700-730. Примечания: необходимо включать в ценовое предложение все расходы, связанные с поставкой товара/выполнением услуг; при отправке документов необходимо указывать номер/наименование (лота); Допускается отказ заказчиком от осуществления закупа товаров, работ и услуг не позднее одного рабочего дня до истечения окончательного срока приема ценовых предложений. Заказчик не позднее даты истечения срока приема ценовых предложений извещает об отказе от проведения закупа способом запроса ценовых предложений путем размещения объявления в Реестре товаров, работ и услуг, используемых при проведении операций по недропользованию, и в периодических печатных изданиях, публикуемых не реже трех раз в неделю и распространяемых на всей территории Республики Казахстан, на государственном и русском языках; В случаях, когда товар включает НДС, НДС нужно указывать отдельно; Ценовые предложения должны быть оформлены в соответствии с пунктами 83, 85, 86 Правил приобретения товаров, работ и услуг при проведении операций по недропользованию, утвержденными Постановлением Правительства Республики Казахстан от 1 апреля 2010 года № 267, о внесении изменения в постановление Правительства Республики Казахстан от 28 ноября 2007 года № 1139. Потенциальным поставщикам необходимо зарегистрироваться в Реестре Товаров, Работ и Услуг, используемых при проведении операций по недропользованию, по следующей ссылке http://www.reestr.kca.kz/registration.asp.

Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 01.04.2013 жылғы ұйғарымымен «РА Плюс» ЖШС жөнінде (СТН 330 200 212 101, мекенжайы: Алматы қаласы, Құрманғалиев к-сі, 7-үй) банкроттық туралы іс қозғалды.

ТОО «Агентство по экологии «Эком» разработало Раздел ООС к рабочему проекту «Увеличение мощности магистрального газопровода «Казахстан-Китай» на участке 0-654,3 км на период строительства, ввода в эксплуатацию и на период эксплуатации». В данный момент проект проходит экологическую экспертизу. По вопросам обращаться по тел: 8 -727-3017139.

«MAG ИНВЕСТ» АҚ «Нұрбанк» АҚ алдындағы «MAG» АҚ-тың міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету ретінде Кепілдік міндеттемені беру жолымен ірі мəміле жасағандығы туралы хабардар етеді. Барлық сұрақтар бойынша мына мекенжайға хабарласу керек: Алматы қ., Əл-Фараби д-лы, 13, 1В блок, 2-қабат, заң бөлімі немесе мына телефондар бойынша :8 (727) 311 11 18, 311 10 83.

Назар аударыңыз, түзету Қостанай мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2013 жылғы 8 сəуірдегі сағат 11.00-де сауда-саттық өткізу туралы 2013 жылдың 21 наурызында «Егемен Қазақстан» газетінің №91 санында жарияланған ақпараттық хабарламасына мынадай түзету енгізіп: Snevrole Niva 212300 Р 032 РК автокөлігі 2013 жылғы 8 сəуірдегі сауда-саттықтан алынып қалатындығы туралы хабарлайды.

ИП Балгымбаева Гульнар Султановна, серия 62915 №04849, объявляет о закрытии деятельности.

Республикалық мүлікті мүліктік жалға (жалдауға) беру бойынша тендер өткізу туралы ақпараттық хабарлама Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» мемлекеттік мекемесінің Жетісу филиалы 2013 жылғы 23 сəуірде республикалық меншіктегі нысандарды мүліктік жалға (жалдауға) беру бойынша тендер өткізеді Тендер мына мекенжайда болады: Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 114. Тендер өткізу уақыты: сағат 11.00. Тендерге мына нысандар ұсынылады: 1. Тұрақжай, жалпы алаңы 6,8 ш.м., банктік жəне есеп айырысу-кассалық қызметтер көрсету үшін, орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Шонжы ауылы, Құдайбергенов к-сі, 61. Баланс ұстаушы – «Алматы облысы бойынша салық департаменті» ММ. Жалдаудың бастапқы мөлшерлемесі айына – 2943 теңге. Тендерге қатысу үшін кепілді жарна – 1471 теңге. 2. Тұрақжай, жалпы алаңы 18 ш.м., банктік жəне есеп айырысу-кассалық қызметтер көрсету үшін, орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қаскелең қ., Жанғозин к-сі, 38 А. Баланс ұстаушы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК-ның Алматы облысы бойынша филиалы. Жалдаудың бастапқы мөлшерлемесі айына 7789,50 теңге. Тендерге қатысу үшін кепілді жарна – 3895 теңге. 3. Тұрақжай, жалпы алаңы 9,4 ш.м., банктік жəне есеп айырысу-кассалық қызметтер көрсету үшін, орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Қарасай ауданы, Қаскелең қ., Көшек батыр к-сі, 56. Баланс ұстаушы – «Алматы облысы бойынша жылжымайтын мүлік орталығы» РМҚК. Жалдаудың бастапқы мөлшерлемесі айына – 4067,85 теңге. Тендерге қатысу үшін кепілді жарна – 2034 теңге. 4. Тұрақжайлар, жалпы алаңы 101,48 ш.м., «Халыққа қызмет көрсету орталығы» Талғар аудандық бөлімінің қызметкерлеріне жəне ХҚКО клиенттеріне,

келушілеріне қоғамдық тамақ ұйымдастыру үшін (асхана), орналасқан мекенжайы: Алматы облысы, Талғар ауданы, Талғар қаласы, Лермонтов к-сі, 53 А. Баланс ұстаушы – «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК-ның Алматы облысы бойынша филиалы. Жалдаудың бастапқы мөлшерлемесі айына – 26349,29 теңге. Тендерге қатысу үшін кепілді жарна – 10540 теңге. Жалдау ақысының мөлшерлемесі өзіне коммуналдық қызметтер мен тұрақжайға қызмет көрсету шығындарын кіргізбейді, олар бөлек төленеді. Тендер өткізу шарты мен жеңімпазды таңдау өлшемі - Банктік жəне есеп айырысу-кассалық қызметтер көрсету үшін нысандарды пайдалану; - «Халыққа қызмет көрсету орталығы» Талғар аудандық бөлімінің қызметкерлеріне жəне ХҚКО клиенттеріне, келушілеріне қоғамдық тамақ ұйымдастыру үшін (асхана 101,48 ш.м.) нысандарды пайдалану; - Тендер комиссиясының шешімі бойынша нысан үшін жалдау ақысының ең жоғары сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сəйкес келетін тендер қатысушысы тендер жеңімпазы болып танылады; - Мүліктік жалға алу (жалдау) мерзімі – 1 жыл. Тендер қатысушы ретінде тіркеу үшін мыналарды тапсыру қажет: Тендерге қатысуға өтініш, онда тендерге қатысуға үміткердің келісімі жəне тендер шартын орындау бойынша оның міндеттемесі жəне қосарланған

конверттерде сəйкесетін шарттың қорытындысы қамтылуы тиіс. Сыртқы конвертте мына құжаттар қамтылуы қажет: 1) заңды тұлғалар үшін – мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің, құрылтай құжаттарының (құрылтай шарты мен жарғы) көшірмелері жəне салыстыру үшін түпнұсқаны міндетті ұсынумен салық төлеушінің куəлігі немесе аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелері; жеке тұлғалар үшін – жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, салық төлеуші куəлігінің көшірмелері жəне салыстыру үшін түпнұсқаны міндетті түрде ұсынумен үй кітапшасы немесе аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелері; 2) акционерлік қоғамдар үшін – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімінен көшірме-үзіндіні; жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін – серіктестік қатысушыларының тізілімінен көшірмеүзіндіні (серіктестік қатысушыларының тізілімін жүргізу жағдайында); 3) шетелдік заңды тұлғалар үшін – қазақ жəне орыс тілдеріне аударылып нотариалды расталған құрылтай құжаттары; 4) кепілді жарнаның аударылғандығын растайтын төлем тапсырмасының көшірмесі; 5) өтініш беру сəтінде салықтық берешегінің болмауы туралы салық органынан анықтаманы. Ішкі конвертте үміткердің жапсырылған конверттегі тендер шарты бойынша ұсынысы

қамтылуы тиіс. Ішкі конверт өтінімдер беру сəтінде жабық болуы жəне үміткер оны мөрлеуі қажет. Өтініштер қабылдау тігілген түрінде жалға берушінің мекенжайына құжаттардың ұсынылуымен, беттері нөмірленіп жəне соңғы беттеріне қол қойылып жəне мөр басылып расталуы тиіс (жеке тұлғалар үшін – егер мұндай болса). Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің депозиттік шотына енгізіледі, ИИК KZ790705012170167006, БИК ККМFKZ2A, БИН 120340000064, КБе 11, мекеме коды 2170167, КНП 171. Тендер жеңімпазымен шарт тендер хаттамасына қол қойылған күннен бастап күнтізбелік 10 күннен кешіктірілмей жасалады. Тендер өткізу туралы хабарлама ресми жарияланған күнінен бастап тендер нысанымен танысу үшін барлық сұрақтар жəне тендерлік құжаттаманы алу бойынша Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің Жетісу филиалына мына мекенжайға хабарласу керек: Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 114, 25 жəне 26-бөлмелер. Анықтама алу телефондары: 267-70-26, 267-70-39, 267-70-50. Тендер қатысушыларын тіркеу тендер өткізу туралы хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне тендер өткізуге дейін бір жұмыс күні ішінде, яғни 2013 жылғы 22 сəуірде сағат 11.00-де аяқталады.

7

САУДА-САТТЫҚ ӨТКІЗУ ТУРАЛЫ ХАБАРЛАМА Байқоңыр мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті республикалық мемлекеттік меншіктегі нысандар бойынша саудасаттық өткізеді Сауда-саттық 2013 жылғы 24 сəуірде сағат 11.00-де Байқоңыр қаласы, Королев даңғылы, 33, 411 бөлмеде өтеді. Ағылшын əдісі бойынша аукционға қойылады: 1. Газ-66 автомашинасы, н/ж, 1985 ж.ш., шассиіндегі МЗ-66 арнаулы сұйықтықтарымен құйғыш, ор на лас қан мекенжайы: Байқоңыр қа ласы, 9-алаң. Баланс ұстаушысы жоқ. Қа нағаттанарлықсыз, техникалық ақауы бар. Алғашқы (бастапқы) бағасы – 109 000 (жүз тоғыз мың) теңге. 2. Зил-131Н автомашинасы, н/ж, 1987 ж.ш., шассиіндегі ВЗ-20/350 ауақұйғыш, орналасқан мекенжайы: Байқоңыр қаласы, 9-алаң. Баланс ұстаушысы жоқ. Қанағаттанарлықсыз, техникалық ақауы бар. Алғашқы (бастапқы) бағасы – 145 000 (жүз қырық бес мың) теңге. 3. КРАМС-2 кешенді радио техникалық аэродромдық метеорологиялы стансасы, зауыттық нөмірі 124, 1990 ж.ш., орналасқан мекенжайы: «Байқоңыр» кешені, 251-алаң. Баланс ұстаушысы – ҚР ҚМ «Байқоңырбаланс» ММ. Қанағаттанарлықсыз, техникалық ақауы бар. Алғашқы (бастапқы) бағасы – 38 000 (отыз сегіз мың) теңге. 4. КРАМС-2 кешенді радио техникалық аэродромдық метеорологиялы стансасы, зауыттық нөмірі 131, 1990 ж.ш., орналасқан мекенжайы: «Байқоңыр» кешені, 251-алаң. Баланс ұстаушысы - ҚР ҚМ «Байқоңырбаланс» ММ. Қанағаттанарлықсыз, техникалық ақауы бар. Алғашқы (бастапқы) бағасы – 38 000 (отыз сегіз мың) теңге. 5. РСП-6МН радиолакациялы қондыру жүйесі, 1980 ж.ш., орналасқан мекенжайы: «Байқоңыр» кешені, 15А-алаң. Баланс ұстаушысы – ҚР ҚМ «Байқоңырбаланс» ММ. Қанағаттанарлықсыз, техникалық ақауы бар. Алғашқы (бастапқы) бағасы – 201 000 (екі жүз бір мың) теңге. 6. Жарық техникалық жабдық (аэродромдардың «Свеча-3» электр жарық белгі беру жабдығының жиынтығы), зауыттық нөмірі 026, 1981 ж.ш., орналасқан мекенжайы: Байқоңыр қ., 9-алаң. Баланс ұстаушысы – ҚР ҚМ «Байқоңырбаланс» ММ. Қанағаттанарлықсыз, техникалық ақауы бар. Алғашқы (бастапқы) бағасы – 161 000 (жүз алпыс бір мың) теңге. Аукционға қатысуға кепілді жарна мөлшері 17 300 (он жеті мың үш жүз) теңгені құрайды. Кепілді жарна мына деректемелерге төленеді: «Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Байқоңыр мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ, БИН 980140001569, ИИК KZ090705012170015006, БИК KKМFKZ2A, КБе11, КНП 171, мекеме коды 2170015, Банк - «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті» ММ, Астана қаласы. Төлемнің белгіленуі - аукционға қатысу үшін кепілді жарна (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Кепiлдi жарнаны қатысушының атынан кез келген жеке немесе заңды тұлға енгізуі мүмкін. Қатысушыларға кепiлдi жарнаны кез келген санда енгiзуге жол берiледi, бұл орайда бiр кепiлдi жарна бiр жекешелендiру нысанын сатып алуға құқық береді. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен мына мекен-жайда басталады: Байқоңыр қаласы, Королев даңғылы, 33, 409, 410-бөлмелер жəне саудасаттық басталуға дейін бір сағат қалғанда аяқталады. Ағылшын əдісі бойынша аукцион өткізу тəртібі Аукционшы жекешелендiру нысанының бастапқы бағасын жəне бағаның арттырылу қадамын жариялайды. Саудасаттыққа қатысушылар нөмiрдi көтере

отырып бастапқы бағаны арттырады, бiрақ жарияланған қадамнан кем болмауы тиiс. Аукционшы сауда-саттыққа қатысушылардың аукциондық нөмiрлерiн жариялайды, бағаларын бекiтедi жəне оны көтерудi ұсынады. Жекешелендiру нысаны бойынша сауда-саттық ұсынылған ең жоғары бағаға дейiн жүргiзiледi. Жекешелендiру нысаны үшiн бiршама жоғары баға ұсынған қатысушыны аукционшы жариялайды. Аукционшы жекешелендiру нысанының соңғы бағасын үш рет қайталайды жəне басқа нөмiр көтерiлмеген жағдайда балғаны соғып, осы жекешелендiру нысанының сатылғандығы туралы жариялайды. Жекешелендiру нысанының бастапқы бағасын, егер ең болмағанда екi қатысушы бағаны арттырудың кемiнде екi қадамына арттырған жағдайда ғана, жекешелендiру нысаны бойынша сауда-саттық өткiзiлген болып саналады. Сауда-саттыққа қатысушы ретiнде тiркелу үшiн мына құжаттарды тапсыру қажет: 1) белгіленген нысан бойынша саудасаттыққа қатысуға өтінімді; 2) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактiсiн растайтын салық органы берген құжаттың көшiрмесi не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін жеке тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; заңды тұлғалар үшін: жарғының жəне заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куəлігінің нотариалды куəландырылған көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактiсiн растайтын салық органы берген құжаттың көшiрмесi не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін заңды тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі. 3) кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшірмесін. Қатысушы сауда-саттықтан кейін жүгінген кезде төлем құжатының түпнұсқасы қайтарылады. 4) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондай-ақ салыстырғаннан кейін қайтарылып берілетін түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін не заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін ұсыну қажет. Акционерлік қоғамдар олардың акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тізілімінен (хабарлама жариялану сəтіндегі) үзінді-көшірменің түпнұсқасын ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/ немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасымен бірге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшірмелерін ұсынады. Сауда-саттыққа қатысуға ниет білдірген тұлғалардың өтініштерін қабылдау жəне оларды тiркеу талап етілген құжаттардың толық жинағы болған кезде жүргізіледі. Байқоңыр қаласында анықтама алу телефондары: 8 (33622) 7-43-92, 4-25-25.

Алғыс айтамыз Жамбыл облысы, Талас ауданының тұрғыны, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Қазақстан Республикасының мəдениет қайраткері, Талас ауданының құрметті азаматы, белгілі ақын Нарша Қашағанұлының қайтыс болуына байланысты біздің қайғымызға ортақтасып, көңіл айтқан барлық жанашырларға отбасының, балаларының, бауырларының атынан алғысымды білдіріп, рахметімді айтамын. Баршаларыңызға Алланың нұры жаусын. Марқұмның апайы Ұлжан қажы Қашағанқызы.

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының аппараты аппарат қызметшісі Болат Бақыткерейұлы Амановқа інісі Марат БАҚЫТКЕРЕЙҰЛЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің Тіл комитеті еңбек ардагері, ұлағатты ұстаз, Социалистік Еңбек Ері Рафиха Бекенқызы НҰРТАЗИНАНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Самұрық-Энерго» АҚ басшылығы мен ұжымы басқарма төрағасының кеңесшісі Жомарт Байзақұлы Момынбаевқа орны толмас қазаға душар болуына – əкесі, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, Ресей Білім беру академиясының шетелдік мүшесі, ҚР еңбек сіңірген қайраткері, педагогика ғылымдарының докторы, «Парасат» орденінің иегері Байзақ Көпірбайұлы МОМЫНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының төралқасы белгілі ғалым, ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Байзақ Көпірбайұлы МОМЫНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтады. Қызылорда облысының əкімдігі мен мəслихаты, «Нұр Отан» ХДП облыстық филиалы Қорқытата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің бұрынғы ректоры, профессор Байзақ Көпірбайұлы МОМЫНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің ректораты мен ұжымы Қазақстан Республикасының халық əртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, профессор Роза Қуанышқызы Рымбаеваға анасы Айту ҚАСЕНОВАНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Қорқытата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің ректораты мен ұжымы Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қорқытата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің профессоры, педагогика ғылымдарының докторы, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының корреспондент-мүшесі Байзақ Көпірбайұлы МОМЫНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің ұжымы Социалистік Еңбек Ері, «Платиналы Тарлан» сыйлығының иегері, университеттің даңқты түлегі Рафиха Бекенқызы НҰРТАЗИНАНЫҢ өмірден озуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ұжымы Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, ҚР ҰҒА корреспондентмүшесі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Байзақ Көпірбайұлы МОМЫНБАЕВТЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланыс ты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің ректораты мен ұжымы дарынды ұстаз, белгілі ғалым, Социалистік Еңбек Ері Рафиха Бекенқызы НҰРТАЗИНАНЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті практикалық қазақ тілі кафедрасының ұжымы кафедраның доценті Амангүл Мұратқызы Əділбекке анасы КҮЛƏТƏЙДІҢ дүниеден өтуіне байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Достары Марат Байзақұлы Момынбаевқа əкесі, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, «Парасат» орденінің иегері, Ресей Білім беру академиясының шетелдік мүшесі Байзақ Көпірбайұлы МОМЫНБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Достарының атынан көңіл білдіруші – Светлана.


8

www.egemen.kz www.egemen.kz

4 сəуір 2013 жыл

 Достық дəнекері

Ойдым-ойдым, шўрќ тесік жол

Саратовтаєы Наурыз тойы

(Соңы. Басы 1-бетте).

Суреттерді түсірген автор.

Ресейдің Саратов облысының Озенкий ауданын мекендеп жатқан сан алуан ұлттардың өкілдері де Наурыз тойын дүркірете атап өтті. Тек олар ғана емес, көктем мерекесіне облыстың 11 ауданынан халық жиналды. Əжелер шашу шашып, келіншектер қазан көтеріп ас асып, сол жерде бауырсақ пісіріп, тойда тоғысқан халыққа дəм татқызса, енді бір жерлерде

ірімшік, құртымен жеті түрлі дəм қосылған көжелерін ұсынды. Бұл мерекеге облыс əкімінің бірінші орынбасары Серік Шапкенов бастаған батысқазақстандықтар да қатысты. Саратов облысынның вице-губернаторы Д.Фаддеев пен Озенкий ауданының басшысы А.Галяшкина барша жиналған мереке қонақтарын Ұлыстың ұлы күнімен

құттықтады. Ортаға Қыдыр ата шығып ақ батасын берді. Бұдан кейін кезек əн мен биге тиді. Əсіресе, Ғарифолла Құрманғалиев атындағы Батыс Қазақстан облыстық филармониясының кон церт тік бағдарламасы жиналғандар көңілінен шыққанын айтуға тиіспіз. «Көптеген мерекелік шаралардың басы-қасында жүрмін, бүгінгі той ерекше

той болды, қазақ халқының салт-дəстүріне қанықтым», дейді Саратов телеарнасының тілшісі Анна Егоровна. Ресей жерінде Наурыз тойы осылай ерекше сəн-салтанатпен өтті. Рафхат ХАЛЕЛОВ. ОРАЛ–САРАТОВ–ОРАЛ.

Жақында Алматыға барып, Қапшағай қаласына атізін салған едік. Кезінде талайды таңдай қақтырған тас жолдың бүгінгі жағдайы көңілге қаяу түсірді. Əрине, ондай жолдар қай өңірге атбасын тіресеңіз де алдыңнан шығып жатады. Шұқырлардан қашып біресе олай, біресе былай «бұлғақтаған» көліктерден көз сүрінеді. Аңдаусызда шұқырға түсіп кетіп, дөңгелегі жарылған машиналар да кездеседі. Осындай халдегі бір азамат қол көтерген соң, аттап өтіп кете алмай тоқтауға тура келді. Алпыстан асып, жетпісті алқымдап қалған, өңін əжім торлаған, жүзі күреңіткен ағамыз: «Мынау сұмдық қой, қалталылардың машинасы сынса қиналмай жөндеп алады, ал тиын-тебенді бала-шағаның аузынан жырып, ескі көлікке əрең қол жеткізген біз секілділердің аяқ артары сынса кім қарайласады? Осы жол оңды ғой десек, бұл да бітіпті», деді. Тағы да ол: «Əлгінде бір көлік жүргізуші ойландырар пікір айтып, ана көпірдің жақтауындағы сөзді оқы, босқа күйіп-жанғанша тояттап тұра бермейсің бе?» демесі бар

ма. Артынан қарасам, көпірге көш құлаш етіп: «Қазақстан қазыналы ел, қарқынды дамыған ел» деп іліп қойыпты. Соны оқығаннан кейін: «Біздегі сөз бен іс қашан үйлесім табар екен, демеске шарам қалмады», деп кейістік танытты. Шынында, кейбір əкім-қаралар, басқа да басшылар өздері қызмет етіп жүрген өңірдің хал-қадірін ескермей, кез келген жерге, тіпті, ұсқыны кеткен ауылдардың кіреберісіне де ұранды сөздерді, Елбасы əлденеше рет ескерткеніне қарамай, жұрт қалай қабылдайды демей көрініп қалу үшін Мемлекет басшысының суретін жалаулатып іліп қоятыны бар. Мұндай көзбояушылық көп жағдайда ел көңілінен шықпай жататынын несін жасырамыз. Жалпы, іс пен сөз үйлесіп барып, тыңғылықты іспен дəйектелсе, халық көңілінен шығары хақ. Ал сөз əдемі жазылып, іс нəтижелі болмаса, ол құмға сіңген бір тамшы болары ақиқат. Иə, «Сөзің – өзің» деп Алаш арысы Сұлтанмахмұт Торайғыров айтқандай, жол бойындағы сурет пен сөздерді сүзгіден өткізіп, шындықтың шырайын ұлттық руханиятымен астастыра алсақ нұр үстіне нұр болар еді.

Бəрекелді!

 Өнер

Балабаќшадаєы театр

Жўлдыздай жарќыраєан жігіттер Нағашыбай ҚАБЫЛБЕК.

Астана қаласындағы Қазақ ұлттық өнер университетінің орган залында Ғазиза Жұба нова атындағы мемлекеттік шекті аспаптар квартеті өнер көрсетті. Əлемді тамсандырған классикалық музыканың небір жауһарларын құйқылжытқан музыканттардың шеберлігіне сүйсінбеген жан қалмады. Жүрек қылын шертер сазды, кейде мұңлы əуендер тұла бойды шарпып, сезімнің айна-көліне шуағын шашыратып көрермендерді бірде шалқытып, бірде балқытып отырды. Классикалық музыка – өнердің шыңы десек, сайын даланың төсінде өскен ұландарға, əлемді табындырған музыканы ауыздықтау оңайға соқпағаны анық. Тынымсыз еңбек пен Алла нəсіп еткен дарындылар ғана шығатын биікке көтерілген төрт жігіт (Ернар Мынтаев – виолончель, (көркемдік жетекшісі), Айдар Токталиев – бірінші скрипка, Алексей Лебедев – екінші скрипка, Адам Ньюман – альт (арнайы шақыртумен келген шетелдік қонақ) киелі сахнада, Й.Гайдннің «Квартет №12», Г. Шенбергтің «Квартет №2» жəне Дж. Вердидің атақты «Луиза Миллер» операсынан ариялар орындады. Осы кеште Шенбергтің «Квартет №2» туындысы Қазақстан сахнасында тұңғыш рет көпшілікке ұсынылғанын қадап айтқымыз келеді. Еліміздің даңқын əлем сахналарында асқақтатып жүрген жігіттердің бабы мен бағы да келісті екеніне куə болдық бұл күні. Бұл кештен тағы бір есте қаларлық жайт, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

сопрано дауысты Жанат Бақтай квартеттің сүйемелдеуімен классикалық жанрдағы əуендерді шырқады. Ол Арнольд Шуберт деген австриялық композитордың туындысын орындады. «Бұл өзі көп тармақты, өте күрделі шығарма. Классикалық жаңа стильде жазылған дүние», дейді əншінің өзі. Ал енді квартеттің өзіне келсек, ол алғашқы қадамын 1988 жылы Алматы қаласындағы Ахмет Жұбанов атындағы музыка мектебінің қабырғасында бастаған. Бүгінгі шығармашылық ұжымда орындаушылардың төртінші буыны өнер көрсетуде. 25 жыл бойы киелі сахнада əлемдік туындылармен қатар, ұлттық музыканың исі бұрқыраған дүниелерін кеңінен насихаттап жүргендері көңіл қуантады. Ұжымның көркемдік жетекшісі республикалық жəне халықаралық конкурстардың лауреаты, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, виолончелші Ернар Мыңтаев. Квартеттің репертуарынан көптеген əлемдік классикалық музыкалармен қатар, Қазақстан композиторларының озық шығар малары да орын алған. Төрттік еліміздің көптеген қалаларында, таяу жəне алыс шетелдерде, атап айтқанда, атаған мемлекеттерден бөлек, Францияның, Жапонияның, Италия ның, Англияның, Австрияның, Ресейдің, Испа нияның, Германияның, Египеттің, Түркияның жəне басқа да елдердің үздік концерт залдарында өнер көрсеткен. Ұзақ уақыт бойы на квартеттің ұстазы əрі қамқоршысы Бородин атындағы Мемлекеттік квартеттің

Кентау қаласындағы «Таңшолпан» балабақшасының бүлдіршіндері үшін өздеріне ұнаған ертегілерді тамашалауға үлкен мүмкіндік туып отыр. Осы балабақшада қуыршақ театры жұмыс істей бастады.

жетекшісі, Ресейдің халық əртісі, профессор В.А.Берлинский болып, ол ансамбльге зор шығармашылық күш-қуат бергенге ұқсайды, соның арқасында музыканттар үлкен табыстарға жетіп, кемелдену биігіне жеткендерін мақтанышпен айтады. – Біздің ең басты мақсатымыз – ұлттық музыкамыз бен қазақ сазгерлерінің шығармаларын насихаттау, – дейді квартет жетекшісі Ернар Мыңтаев. – Ол үрдістен жаңылған емеспіз. Шетел сахналарында бабалардан жеткен асыл жауһарларымызды өздерінің сүйікті музыкалық аспаптарында орындаймыз. Олар көздерін жұмып, ауыздарын ашады. Елге келген соң тың дүниелерге түрен салдық. Концерт аяқталғаннан кейін Адам Ньюманды да əңгімеге тартқан едік. Халық біздің өнерімізді жақсы қабылдады деп ойлаймын. Оны жанарларынан байқадым. Тек залда бос орындар көп болған сияқты, деді ол. Бəлкім, жарнама аз болды ма?! Айтса айтқандай, көрермендер шоғыры аз көрінді. Классикалық музыканың шыңына шыққан əлем елдерінің сахнасында жұлдыздай жарқырап жүрген өрендерге көрсетілген құрметке біздің де қарнымыздың ашқаны өтірік емес. Ғұлама ғалым Ахмет Байтұрсынұлы «Балам дейтін жұрт болмаса, жұртым дейтін бала қайдан болсын», деген екен бір сөзінде. Дана атамыз айтпақшы, шалқар музыканың ақ бастауынан қанып ішкен талантты ұлдарымызды қаншалықты қолдап жүрміз дегенге келсек, кейде осылай жер шұқып қалатынымыз рас. Əлде, қолда бардың қадірі жоқ деген осы ма екен?!

браконьерлерді құқық қорғаушылар тап бастырмай ұстады

Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Қызылорда облысының құқық қорғаушылары айналасы бірер күннің ішінде тау аңғарында арқар атып, адырда ақбөкен аулап жүрген арсыз аңшыларды құрыққа түсіріп, қылмыстарының жолын кесті. Алдымен полиция басқармасы табиғатты қорғау бөлімі мен «Охотзоопром» ӨБ мемлекеттік мекемесі қызметкерлері бірлесіп құрған жедел топ Жаңақорған ауданы аумағындағы Арқарбұлақ шатқалында арқар атып жүрген азғындарға жолықты. Табиғат қорғаушылардың көздеріне ел-жұрттан алыс

маңда маңып жүрген «УАЗ» бірден түсті. Ал оны қаумалап жүріп тоқтатып, салонын ашып қалғанда, арғы жағынан бір арқардың сыпырылып алынған еті суырылып шыға келді. Қазақстанның Қызыл кітабына кірген сирек кездесетін бұл аңды неге жəне не үшін атып алғандарын енді бірі 51-дегі, екіншісі 34-тегі Жаңақорған ауданының тұрғындары сот алдында айтып беретін болады. Олар мінген көліктің салонынан сондай-ақ МЦ үлгідегі 1 аңшы мылтығы мен 3 дана политиленді оқ айғақты зат ретінде алынды. Қазір жинақталған құжаттар бойынша аудандық ішкі істер бөлімі күдіктілер үстінен тексеру

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

амалдарын жүргізуде. Осының артынша Арал аудандық прокуратурасының

ұйымдастыруымен жүргізілген рейд кезінде бір ақбөкеннің еті мен алты ақбөкеннің мүйізін

Ондағы мақсат – балалардың сөйлеу тілін дамыту, қоршаған ортаға қызығушылығын арттыру жəне эстетикалық тəрбие беру, есте сақтау қабілетін дамыту, эмоционалды дамуына ықпал, əсер ету.

Оңтүстік Қазақстан облысы.

5-7 сəуір күндері Астанада теннистен Қазақстанның ерлер құрама командасы Дэвис кубогы жолындағы кезекті ойнын өткізеді. Бұл жолы Диас Досқараев басқаратын ұлттық құрама ширек финалдық сында былтырғы əлем чемпиондары Чехия командасымен кездеседі. Дастан КЕНЖАЛИН, «Егемен Қазақстан».

Кеше осыған байланыс ты Астанада екі елдің ұлттық құрамаларының мүшелерімен кездесу өтіп, онда теннисшілер жанкүйерлердің сұрақтарына жауап берді. Ал мұның алдында Қазақстан құрамасының ойнышылары Михаил Кукушкин, Андрей Голубев, Юрий Щукин мен Евгений Королев Астанадағы Оқушылар сарайында болып, талапты балаларға шеберлік өнерлерін көрсетіп қайтты. Кездесуде əуелі Чехия құрамасының капитаны Ярослав Навратил команданың ширек финалдық сынға тас-түйін дайын екенін жəне Қазақстан құрамасында

өздеріне басты қарсылас ретінде Андрей Голубевті санайтынын айтты. Чехия теннисшілерінің бірі Ян Хайек Қазақстанмен ойынға шындап дайындалғандарын, осы матчта екі жыл бұрынғы жеңіліс үшін есе қайтаратындарын айтса, Радек Штепанек те Астана кортына үйреніп үлгергендерін, қандай алаң болса да Астанадан екі жыл бұрынғы жеңіліс үшін есе қайтармай кетпейтіндерін мəлімдеді. Ал, Қазақстан құрамасының капитаны Диас Досқараев ширек финалдық кездесудің фавориті ретінде Чехияны санайтынын жеткізді. «Чехтар – қазіргі əлем чемпионы. Онымен бүкіл əлем санасады. Олар былтыр финалда Испания құрамасын қалай жеңгендерін білесіздер. Қазір олар

əлемдік рейтингте 2-ші орында болса, біз 7-ші орында келеміз. Чехтардың сапында Томаш Бердех ойнамайды екен. Бірақ, солай екен деп оларды ескермеуге болмайды. Оларда басқа да мықты теннисшілер бар. Бізге солармен ойында аса сақ болып, сондай тактикамен өз жерімізде тек жеңіске жету үшін күресетін боламыз», деді ол. Келесі кезекте Қазақстанның бірінші ракеткасы Михаил Кукушкин ұзақ уақыт жарақатынан емделіп, кортқа жаңа ғана шығып жатқанын, емделу кезінде де жаттығып, ширек финалдық ойынға дайындалғанын айтып, осы матчта тек жеңіс үшін барын салатынын жеткізді. Кездесуде осындай пікірді оның командаластары А.Голубев, Ю.Щукин мен Е.Королев те білдірді. Енді ширек финалдық кездесудің қай уақытта өтетініне келсек, 5 сəуірде өтетін бірінші күнгі ойын сағат 12.00-де, екінші күнгі кездесу сағат 13.00-де, ал соңғы күнгі ойын сағат 14.00-де басталады. Кездесу «Дəулет» теннис орталығында өтеді.

 Масқара! алып бара жатқан қаныпезер құрыққа түсті. Ол Арал қаласының солтүстігіндегі 90 шақырым жердегі автотрасса бойынан «Хонда» маркалы көлік тоқтатылған кезде аян болды. Ал машина мен ондағы заттардың иесі Сексеуіл кентінің 27 жасар тұрғыны болып шықты. Тексеру қорытындысында салоннан тағы 1 дана қолдан жасалған пышақ, 1 дана қол арасы айғақ зат ретінде тəркіленіп алынды. Күдікті ретінде ұсталған жігіт ақбөкенді кенттен 80 шақырым қашықтықтағы Құти тақырынан қуып ұстағанын мойындаған. Прокуратура бұл оқиғаға байланысты да қылмыстық іс қозғалып, анықтау амалдарын жүргізу үшін құжаттарды аудандық ішкі істер бөліміне жолдады. Қызылорда облысы.

Еркектер иттік жасады Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Оқиға Маңғыстау облысының Қарақия ауданына қарасты Жетібай ауылында орын алды. Кешкі сағат 8-дер шамасында əкесі дүкеннен минералды су алып кел деп жұмсаған 15 жасар қызды жолдан əлдекімдер күштеп көлікке отырғызады. Қорқып айқайлаған қыздың алдымен қалтасынан азын-аулақ ақшасын алып, өзін аяқталмаған құрылыс ғимаратына алып келеді. Құрылыс ішінде жас қызды зорлап, ұрып-соғып, денесіне темекі күйдіріп басып, білгендерін жасайды. Көлік ішіндегі төртеу кейіннен «жас иіс» бар деп бесіншісін шақырып, қызды ертеңгі сағат 10-ға дейін əурелейді. Маңғыстау облыстық ІІД тергеу басқармасы бастығының орынбасары, полиция капитаны А.Омаровтың айтуынша, желіккендер албырттыққа бой алдырды дейтін жастар емес, кішісі 24, үлкені 31 жастағы

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@host.kz

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Қайрат ЗАЙНИШЕВ.

Ширек финалдыќ шайќас

 Қылмыс пен жаза

Арќар атып, аќбґкен аулаєан

Театрдың ашылуына орай арнайы семинар өткізген балабақша ұжымы бүлдіршіндерімен бірге көпшілікке «Ақбота», «Ақымақ тышқан», «Алдар көсе мен шықбермес Шығайбай» ертегісін көрсетті.

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Мистоль» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» КМК баспаханаларында басылып шықты.

кісілер екен. Тіпті, шақыртумен келген бесінші қылмыскер 45 жастағы қырма сақал деген сыбыс бар. Үйлі-күйлі, балалы-шағалы бұлардың бірқатары айтулы мұнай компаниясында жұмыс жасайтын болып шықты. Қылмыскерлердің қолынан аман қалған қыз үйіне келіп, мəн-жайды ата-анасына баяндайды. Құқық қорғаушылар көп ұзамай-ақ қолға түсірген күдіктілерді қыз айнытпай танығандықтан, тиісті орындар тергеу амалдарын жүргізуде. Жасаған қылмыстары үшін енді олар 8 жылдан 15 жылға дейін абақтының аржағын мекен етуі мүмкін. Қазақы бауырмалдықтың, имандылықтың ұясы саналатын ауылда орын алған бұл оқиға талай жанның жанын түршіктіріп отыр. Асылы, «Тамағы тоқтық, қайғысы жоқтық, аздырар адам баласын» деген осы болса керек. Маңғыстау облысы.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 4 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №30 ek

Profile for Egemen

04/04/2013  

0404201304042013

04/04/2013  

0404201304042013

Profile for daulet
Advertisement