Page 1

АҚПАРАТТАР аєыны №245 (28184) 2 ҚАРАША СЕНБІ 2013 ЖЫЛ

 Ел тынысы: мың бір мысал

Шемонаихадаєы серпінді жобалар

Түгін тартсаң, майы шығатын, жері құнарлы, табиғаты тамылжыған Шемонаиха ауданында биыл егін бітік шықты. Аудан əкімі Амангелді Тоқтаров өңір диқандарының үстіміздегі жылы 139 мың 700 гектарға астық егіп, гектарынан 21 центнерден дəн маржанын жинағанын, күнбағыс, қарақұмық, кендір, рапс дақылдарын қамбаға құйып алғандарын айтты. Оңдасын ЕЛУБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Ауданның ауыл шаруашылығы мен экономикасы қатар дамыған, мұнда бірнеше кəсіпорындар мен кеніштер жұмыс істеп тұр, жыл басынан 5028,5 тонна ет өндіріліп, 32778,4 тонна сүт сатылған. Асыл тұқымды мал басы көбейіп, 28 мыңнан асқан. Аудан əкімі А.Тоқтаровтың айтуынша, қазіргі таңда индустрияландыру картасы бойынша төрт нысан пайдалануға беріліпті. Енді соларға тоқтала кетейік. Аудандағы ірі кəсіпкер Сергей Глушаков тəулігіне 45 тонна күнбағыс майын сығатын жаңа өндіріс орнын іске қосқан. Аудан орталығының шетінде орналасқан жаңа кəсіпорын іші

мұнтаздай таза, майды сығатын, оны тазартатын, алтын түстес реңге енгізетін қондырғылар мен жабдықтардың барлығы Ресей мен шетелдерден əкелінген. Міне, цехта күнбағыс майы таза құмыраларға құйылып жатыр. Қондырғыны бірнеше жерде үштөрт қыз-келіншек басқарып тұр. Шыр көбелек айналған, арнайы жабдықталған қондырғы тынымсыз жұмыс істеуде. Бір сағатта бірнеше мың құмыраға құйылған күнбағыс майы дайын өнімдер қоймасына жөнелтіледі екен. – Бізде шығарылатын күнбағыс майы əбден тазартылған, арнайы сертификатты жеңіп алған. Өнімдер Ресейге, облыс аудандарына жөнелтіледі. Көрші Қытай да тапсырыс беруде. Жоба еліміздің индустрияландыру картасына

енген, «Даму» қоры арқылы 560 миллион теңге несие алдық. Қазір кəсіпорында 30 адам еңбек етуде, жалақылары жаман емес, – деп «Востоксельхозпродукт» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің басшысы С.Глушаков атқарып жатқан істері жайлы айтып берді. Аудандағы серпінді жобалар тізіміне енгізілген тағы бір жоба «Триумф-Агро» серіктестігінің күнбағыс майын бірнеше қайта тазарту жолымен жоғары сапалы өнім өндіретін зауыты. Кəсіпорын басшысы Нұржан Əшімовтың айтуынша, жоба құны 410 миллион теңге. Зауыттың қуаты тəулігіне 120 тонна май сығуға жетеді. Н.Əшімов жаңа кəсіпорын іске қосылған екі жылда бюджетке миллиондаған теңге қаржы аударғандарын, өздерінің зауытты пайдалануға беруге 260 миллион теңге қаржы салғандарын тілге тиек етті. Бұл күндері зауытта 54 адам жұмыс істеуде. «Бизнестің жол картасы2020» бағдарламасы бойынша үстіміздегі жылы жүзеге асып

жат қан «Ұн жəне құрама жем тарту» жобасы жақын арада өз нəтижесін бере бастамақ. Жаңа жоба іске қосылғанда облыстағы мал, құс жəне басқа түлік түрле рі қажетті құрама жеммен толық қамтамасыз етілмек. Қасымыздағы облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы Дүйсембай Селиханов мұндай жобаның аса тиімді екенін, енді алысқа сабылмай қажетті жемді Шемонаихадан алуға болатынын, көп шығын шықпайтынын айтты. Жоба құны – 530 миллион теңге. Серіктестік сағатына 25 тонна, ал тəулігіне 600 тонна құрама жем шығара алады. Серіктестік басшысы А.Османов мұндағы қондырғылардың түріктікі екенін, 30 адамның еңбек ететінін, жыл аяғында пайдалануға беретіндерін хабардар етті. Шемонаиха ауданының əкімі Амангелді Тоқтаров басқа да бірқатар жобалар жайлы айтып берді. «Житница» ЖШС неміс технологиясын қолдана отырып, минералды тыңайтқышты жерге тиімді сіңіру арқылы биыл 208 гектарға еккен картоптан рекордты көрсеткішке қол жеткізіпті. Əрине, бұл жерде оңтүстік өңірден келген азаматтардың қажырлы еңбегі жайлы ерекше атап өткен орынды. Олар уақытпен санаспай еңбек етті. Картоптың əр гектарынан 420 центнерден өнім алу шынында да ғажап. Нұржан Əшімов келер жылы картоп егу көлемін екі есеге дейін көтеретінін айтты. Ауданда басқа жобалар да жүзеге асып жатыр. Атап айтқанда, «Ремдор» серіктестігі асфальт зауытын салып жатса, «Көкжал-Бетон» ЖШС құрылыс материалдары мен асфальт зауытын салып тастаған. Жаңа оқу жылы қарсаңында ауданда жаңа қазақ мектебі пайдалануға беріліпті. Шемонаиха қаласы көркейіп, көшелерге асфальт төселіп, шамдар орнатылып, жұртшылық демалатын орындар пайдалануға берілген. «Бұл игі бастамалардың барлығында аудан əкімі А.Тоқтаров пен оның командасының лайықты үлесі бар», дейді аудан тұрғындары. Шығыс Қазақстан облысы, Шемонаиха ауданы. --------------------------------------

Суретте: күнбағыс майын сығатын жаңа зауытта. Суретті түсірген автор.

Аєайынмен араластыќ деѕгейі жоєары

Кеше Премьер-Министр Серік Ахметов Қырғыз Республикасында ресми сапармен болды. Үкімет басшысы сапары аясында бірқатар кездесулер өткізіп, ҚазақстанҚырғызстан үкіметаралық кеңесінің кезекті отырысына қатысты. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан» – Бішкектен.

Сонау замандардан ауылы аралас, қойы қоралас қырғыз ағайындардың Қазақ еліне деген ықыласы қашаннан жоғары. Бауырлар бұл жолы да қонақжай қалыптан бұлжымады. Қазақстан делегациясын «Манас» əуежайынан мəре-сəре күтіп алып, қалыптасқан дəстүр бойынша екі елдің əнұраны шырқалды. Бұдан соң Қазақстан Премьер-Министрі қырғыздардың «Ала-Арча» мемлекеттік резиденциясына атбасын бұрды. Онда Қырғызстан Президенті Алмазбек Атамбаев күтіп отырған болатын. А.Атамбаевпен кездесу шағын құрамда өтті. Онда екіжақты қарым-қатынастың, атап айтқанда, сауда-экономикалық жəне инвестициялық салалардағы əріптестіктің қазіргі жағдайы мен перспективалары талқыланды. Тараптар барлық бағыттар бойынша Қазақстан-Қырғызстан қарымқатынасын одан əрі нығайту мен жандандыруға əзір екендіктерін білдірді. С.Ахметов Қазақстанның Қырғызстанмен сындарлы

қарым-қатынасты жалғастыруға ынталы екенін жəне түбі бір екі елдің достық пен тату көршілікке негізделген екіжақты қарымқатынасын ырғақты дамытудың маңыздылығын атап өтті. С.Ахметов бұдан соң ҚазақстанҚырғызстан үкіметаралық кеңесінің төртінші отырысына қатысты. Кеңес отырысы былтыр Астанада өткен болатын. Бұл – екі ел арасындағы барлық бағыттардағы байланыстарды реттеп, ынтымақтастығын жүзеге асыратын маңызды шара. Онда елдердің сауда-экономикакалық қарым-қатынасын дамыту бағытындағы келісімдер жасалып, құжаттарға қол қойылады. Кеңес отырысы əдеттегідей шағын құрамда басталды. Онда С.Ахметов Қырғызстан Премьер-министрі Жанторо Сатыбалдиевпен кездесіп, елдер арасын дағы сауда-экономикалық, мəдени-гуманитарлық ықпалдастығын одан əрі дамыту бағыттарын жетілдіру жайында пікір алмасты. Сонымен қатар, кеңейтілген құрамдағы отырыстың күн тəртібіне шығарылған өзекті мəселелер жайында ой бөлісті. (Соңы 2-бетте).

Уаќытша ґкілмен кездесті

Кеше Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Марат Тəжин АҚШ-тың Қазақстандағы Уақытша сенімді өкілі Джон Ордвейді қабылдады, деп хабарлады Қазақстан Президентінің баспасөз қызметі.

Джон Ордвейге өз ілтипатын білдіре отырып, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы М.Тəжин екі ел арасындағы стратегиялық серіктестікті тереңдетудің маңыздылығын атап өтті. Əңгімелесу барысында тараптар Қазақстан-АҚШ қарымқатынасының дамуының жай-күйі мен перспективаларын, соның ішінде стратегиялық серіктестік, сауда-экономикалық жəне инвестициялық ынтымақтастық, мəдениет жəне білім салалары

бойынша кең ауқымды мəселелерді талқылады. 1993 жылдан бері АҚШ-тың Қазақстан экономикасына салған инвестиция көлемі – 24 млрд. доллар. Қазақстанда экономиканың жетекші салаларында 300-ден астам бірлескен кəсіпорын жұмыс істейді. Джон Ордвей 2004-2008 жылдары Құрама Штаттардың Қазақстандағы елшісі болды. Ал 2011 жылы елімізде АҚШ-тың Қазақстандағы уақытша сенімді өкілі болып қызмет атқарды.

 Алматыда жыл басынан бері 18 мыңға жуық жұмыс орны ашылды. Кеше бұл туралы мəлімдеген қала əкімі Ахметжан Есімов оңтүстік астанада экономикалық белсенді тұрғындарға шаққанда жұмыссыздар ретінде тіркелгендердің үлесі 0,2 пайызды қамтып отырғанын айтты.  Кешеден бастап «Алматы-2 – Арыс-1» бағытында қосымша жедел жолаушылар пойызы іске қосылды. Ол аптасына бір рет, Алматы-2 стансасынан жұма, Арыстан сенбі күндері аттанады. Состав құрамында 10 вагон, оның ішінде 5 купе, 5 плацкартты вагон бар.  Павлодарда «Инновация – болашақ энергиясы» атты халықаралық инновациялық форум болды. Оның пленарлық отырысында облыс əкімі Ерлан Арын: «Біз жағымды инновациялық климатты қалыптастыруға, өңірімізге орасан зор экономикалық əлеует пен бай табиғи ресурсы бар шетелдік, отандық жəне қаржылық орталықтарды тартуға қызығушылық танытамыз» деп атап өтті.  Шығыс Қазақстан облысының Көкпекті ауданында мұқтаж жандарға пəтер кілттері тапсырылды. Облыс əкімі Бердібек Сапарбаев «Жасампаз істер – ауыл келешегінің қамы үшін» атты керуен жұмысының аясында өткен шарада, сондай-ақ, оларға түрлі көлемде материалдық көмек ұсынды.  Шымкентте қаланың ең қарт тұрғыны жəне жас сəбиіне құрмет көрсетілді. «Қала күні» мерекесі аясында өткен шарада шаһар басшысы Дархан Сатыбалды бастаған құттықтаушы топ 104 жастағы Назым Мəмбетəли əжейдің шаңырағында болып, сый ретінде үй кинотеатрын тарту етті. Ал 28 қазан күні дүниеге келген қаланың ең жас тұрғыны Қасымжомарт Шіренбайға өзіне лайықты сый-сияпат жасалды.  Қызылордада мұнай компаниялары тұмауға қарсы вакцина егуге қаражат бөлді. Бұл туралы облыстық мем лекеттік санитарлықэпидемиологиялық қадағалау басқармасы бастығының орынбасары Ұлбосын Аханаева мəлімдеді.  Атырау облысы Жылыой ауданында апатты үйлер тұр ғындары баспанамен қамтамасыз етілді. Осы мақсатта, облыстық жұмылдыру дайындығы басқармасы мен «Теңізшевройл» компаниясының келісімшарт жасасуы арасында 195,0 млн. теңгеге Құлсары қаласынан 64 пəтер сатып алынды. «ҚазАқпарат», «Қазақстан жаңалықтары», Bnews.kz, TengriNews, EgemenNews хабарлары бойынша дайындалды.

 Үкіметке – сынақ, əкімге – сабақ

СЫН ТЕЗІНЕ САЛЫНДЫ: ЌОРЫТЫНДЫ ЌАНДАЙ? Үкіметтің кеңейтілген отырысындағы сөйлеген сөзінде Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев бірқатар мəселелер жөнінде Үкіметтің жəне өзге де мемлекеттік органдардың қызметіне қатысты елеулі сын-ескертпелер айтқан болатын. Елбасы сөзінде айтылған мəселелер іске қозғау салғаны, жұмысқа жан бітіргені сезіледі. Елбасы қозғаған сын-ескертпелерге байланысты тиісті шаралар қабылданып, жүзеге асырыла бастаған. Əлі де ескеретін мəселелер аз емес. Төмендегі пікірлер соның дəлелі бола алады.

Желге ўшќан жиырма екі миллион!

Елбасы Үкіметтің кеңейтілген отырысындағы сөзінде мемлекеттік сатып алу мəселесіне арнайы тоқталған болатын. Бюджеттік бағдарламалардың дұрыс орындалмауының жəне

олардың тиімсіздігінің негізгі себебі мемлекеттік сатып алу жүйесі болып саналатындығын айтқан еді. Көбінесе мемлекеттік органдар тендерлерде «бөгде» жеткізушілердің қатысуына

мүмкіндік бермейтін шарттар белгілейді. Бұған қоса мемлекеттік органдардың басшылары өздерін өздері жауапкершіліктен босатып, сатып алуға қатысты шешім қабылдаудан сырт қалатындығын сынға алған еді. Елбасының осы сынының əділдігін төмендегі оқырман хаты айқындай түседі. Биылғы жылы қыркүйек айында «Жұмыспен қамту-2020» кешенді шараның бесінші бағыты негізінде, Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Талапкер ауылдық округіндегі микроавтобус жүретін орталық көшелерді жəне кейбір халық тығыз орналасқан көшелерге жол салып, жөндеу жұмыстарын жүргізуге, қазынадан жиырма екі миллион қаражат бөлінген болатын. (Соңы 3-бетте).

Араќтыѕ ойранына тоќтам керек Оєан мемлекеттік баќылау барынша ќатаймаќ Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы «көлеңкелі экономиканың» көлемін төмендету жұмыстары созылып бара жатқанына назар аударған еді. Атап айтқанда, алкоголь айналымын бақылауды күшейтуге бағытталған заң жобасын Парламентке енгізу 2015 жылға сырылғандығын сынаған болатын. Елбасы Үкімет басшысына осы мəселені шешуді жəне «көлеңкелі экономиканың» көлемін төмендету жұмыстарының барысы жайлы тұрақты баяндап отыру қажеттігін ескертті. Елбасының осы тапсырмасына сəйкес, алкоголь айналымын бақылауды күшейтуге бағытталған заң жобасын əзірлеу дереу қолға алынды. Бұл заң жобасында қандай өзгерістер қаралған. Төменде осы жайында баяндалады.

Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Алкоголь саудасындағы табыс жоғары екені белгілі. Оны өндіруде жəне саудалауда кəсіпкерлердің кейбірі əртүрлі қитұрқы тəсілдермен заңсыз өнім өндіруді өрістетеді. Алкоголь саудасынан тапқан табыстарын жасырады. Сондықтан, еліміздегі салаға қатысты заңға түзетулер енгізілді. Бүгінгі сөз – заман мен қоғам талабына сай жетілдірілген сол заң туралы. Əртүрлі бағалауларға қара ғанда, елімізде алкоголь

өнімінің көлеңкелі айналымы 25-30 пайызды құрайды екен. Мамандардың пікірімен санассақ, бұл тым жоғары көрсеткіш. Салық қызметі мен қаржы полициясы органдарының қызметкерлері 2011-2012 жылдар аралығында алкоголь өнімінің өндірісі мен айналымына 3 150 рет тексеру жүргізіпті. Нəтижесінде, 349 қылмыстық іс қозғалған. 1,9 млрд. теңге сомасында айыппұлдар салынып, 8 млн. литр алкоголь өнімі тəркі леніп алынған. Сондай-ақ, 7,9 млн. дана қолдан жасалған есеп ке алу бақылау таңбасы

əшкереленіп, 31 өндірушінің лицензиялары жойылып, 15-нің лицензиясы қызметін тоқтатқан. Осыған байланысты этил спирті мен алкоголь өнімінің өндірілуін жəне айналымын реттейтін қолданыстағы заңға бірқатар өзгерістер енгізіледі. Мəселен, спиртті ішімдіктерді сату орындары мен уақыты шектеледі. Алкоголь өнімін көтерме жəне бөлшек саудада өткізетін субъектілердің жыл сайын лицензиялық алым төлеуі міндеттеледі. (Соңы 3-бетте).


2

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

Аєайынмен араластыќ деѕгейі жоєары (Соңы. Басы 1-бетте).

С.Ахметов өз кезегінде Қазақстан мен Қырғызстанның жоғары деңгейдегі экономикалық əріптестігін атап өтті. Біз екіжақты қарым-қатынастың, бірінші кезекте, сауда-экономикалық əріптестіктің ауқымды мəселелері бойынша сындарлы сұхбат жүргізуге дайынбыз. Біздің елдеріміз арасында ынтымақтастықты арттыру үшін үлкен əлеует бар, сонымен бірге, бірлесіп шешетін мəселелер тұр, деді Қазақстан Премьер-Министрі. Сондай-ақ, ол Үкімет басшылары деңгейіндегі кездесудің Астана мен Бішкек арасындағы екіжақты əріптестікті жандандыру үшін қосымша серпін беретініне сенім білдіретінін жеткізді. Ал Қырғызстан Үкіметінің басшысы Ж.Сатыбалдиев Қырғызстан мен Қазақстан арасында түптеп келгенде үлкен проблема жоқ. Мен алға қойған мақсаттарға бірлесіп жетудің шешімдерін табатынымызға үміттенемін, деді. Сондай-ақ, ол екі ел арасындағы сауда айналымының бүгінде миллиард доллардың үстіне шығуы Қазақстан мен Қырғызстанның ынтымақтастық байланыстарының тиімді жүзеге асырылу нəтижесі деп бағалады. Ол бұл көрсеткіш одан əрі өсіп, биыл былтырғы межеден де асып түсетініне сенім білдірді. Қазақстан мен Қырғызстан арасындағы сауда айналымы жыл өткен сайын артып келеді.

Мəселен, былтырғы жылдың өзінде сауда 1 млрд. 58,9 млн. АҚШ долларын құрады. Бұл 2011 жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 41 пайызға жоғары. Ал тауар айналымы 924 млн. АҚШ долларын құрап, 31,8 пайызға өсті. Қазақстанның Қырғызстанға экспорты 2012 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында 725,9 млн. АҚШ долларын құраған. Бұл 2011 жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 43 пайызға жоғары. Импорт көлемі 2012 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында 333 млн. АҚШ долларын құрады, бұл 2011 жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 37,6 пайызға артық. Ал үстіміздегі жылдың қаңтар-тамыз айларындағы сауда айналымы 630,5 млн. АҚШ долларын құрады. Бұл өткен жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 106,1 пайыз болып табылады. Кеңейтілген құрамдағы отырыста сауда-экономикалық жəне инвестициялық салалар бойынша екіжақты ынтымақтастық туралы көлемді мəселелер талқыланды. Айталық, өткен жылғы үшінші отырыста қаралған келісімдер мен хаттамалардың іске асырылуы, экономика, кедендік бақылау аясындағы, көлік қатынасы, қоршаған ортаны қорғау, шекаралық жəне космостық байланыс аясындағы ынтымақтастықтарды жетілдіру мəселелері, өнеркəсіп саласындағы ынтымақтастық, энергетика, газ саласы, ауыл шаруашылығы

Кəсіпкерлермен кездесті

Кəсіпкерлер палатасының Атырау облысындағы Өңірлік кеңесінің бірінші отырысында Ұлттық кəсіпкерлер палатасы президиумының төрағасы Тимур Құлыбаев бизнесмендермен өңірді дамытудың келешегіне қатысты өз пікірлерімен бөлісті. «Біз Атырау облысының ерекше рөлін ескереміз. Өңірде еліміздің ІЖӨ-сінің 10 пайыздан астамы өндіріледі. Осы өңірде «Қашаған» кен орны өндірісін есепке алғанда мұнайдың жартысына жуығы өндіріледі. Өте маңызды өңір, өңірдің бизнесі де белсенді. Менің мəліметтерім бойынша, ШОБ саласына 90 мыңға шамалас адам қамтылған. Халық саны есебіне шаққанда, бұл – өте жақсы көрсеткіш», – деді Тимур Құлыбаев. ҰКП президиумының Төрағасы Атырау облысы əкімдігінің мұнайгаз секторындағы компанияларға

тауарлар өндіру мен қызмет көрсетуге өңірдің ШОБ өкілдерін тарту үшін жер қойнауын пайдаланушылармен белсенді жұмыс жүргізіп отырғанын атап өтті. «Дегенмен, Атырау облысында экономиканың басқа секторларының да келешегі бар екенін көріп отырмыз. Мысалы, алдағы уақытта дамитын мұнайхимия кластері. Бұл негізгі мұнайхимия өнімдерін; полипропилен, полиэтилен, бутадиен өндіруге мүмкіндік жасайды. Сонымен қатар, Атырау облысының халқының жартысынан астамы ауылды аймақта тұрады.

 Жағымды жаңалық

Отандыќ телехикаялар кґптеп кґрсетіледі

Берік САДЫР,

«Егемен Қазақстан».

Осы уақытқа дейін телеарналарда шетел кинолары басымдыққа ие болып келе жатқаны анық. Телеарналар бір-бірімен жарысып, əсіресе, түрік пен корей телехикаяларын көрерменге ұсынып келген болатын. Солардың бірі – «Қазақстан» Ұлттық телеарнасы да 2006 жылдан бастап түрік пен корей туындыларын көрсетіп келсе, енді осы қараша айының 11 жұлдызынан бастап, ұлттық телеарна шетелдік телехикаялардың қомақты бөлігін азайтып, отандық телехикаялардың санын арттыруды көздеп отыр. Бұл туралы «Қазақстан» Ұлттық телеарна басшылары арнайы өткізген брифингте мəлім етілді. Олардың айтуынша, 2009 жылы ұлттық телеарна тұңғыш отандық өнім – «Ағайынды» телехикаясын көрсетсе, соңғы жеті жыл ішінде телеарнаның ішкі өнімдерінің саны да, сапасы да үздіксіз артып, отандық телехикаялардың қомақты қоры қалыптасыпты. Мəселен, 2010 жылы 84 бөліктен тұратын екі сериялы кинотуынды

көрсетілсе, ал 2011 жылы ол жеті сериал болып, 2012 жылы бұл көрсеткішті екі есеге арттырып, 14 сериал көрерменге жол тартқан. Ал биылғы жылы ұсынылған «Туған елдің түтіні», «Ұлжан», «Парыз», «Көк тарландары», «Өмір өткелдері» жəне тағы басқа да телехикаяларды көрермендер жылы қабылдап, ұлттық арнаның арнайы тапсырысымен түсірілген телехикаялардың рейтингі 2011 жылдан бастап тұрақты түрде өсіп келеді. Толықтай қазақ тілінде хабар таратуға көшкен «Қазақстан» Ұлттық телеарнасының 100 мыңнан астам тұрғындары бар елді мекендер арасында көрсетілімі 55 пайызға, ал орташа тəуліктік үлес көрсеткіші мен рейтингісі 47 пайызға өссе, оның өсуіне отандық телехикаялардың қосқан үлесі қомақты көрінеді. Биылғы жылы 12 жаңа бағдарламаны өндіріске енгізген телеарна алдағы жылы шетел киноларын 65 пайызға қысқартып, одан үнемделген мол қаражат отандық өнім мен басқа да бағдарламаларды түзуге мүмкіндік береді екен. -----------------------------Суретті түсірген Ерлан ОМАРОВ.

жəне басқа да салалар бойынша ауқымды мəселелер қаралды. Бұл отырысқа Қазақстаннан Ауыл шаруашылығы министрі А.Мамытбеков, Көлік жəне коммуникациялар министрі А.Жұмағалиев, Төтенше жағдайлар министрі В.Божко, Индустрия жəне жаңа технологиялар вицеминистрі А.Рау, Қаржы вицеминистрі Р.Дəленов, Мұнай жəне газ вице-министрі Б.Ақшолақов, Экономика жəне бюджетті жоспарлау вице-министрі Т.Жақсылықов, Қоршаған ортаны қорғау вицеминистрі Е.Насанбаев, сондай-ақ, басқа да министрліктер мен ведомстволар өкілдері, Жамбыл облысы мен «KEGOC» акционерлік қоғамының басшылығы қатысты. Шағын жəне кеңейтілген құрамдағы отырыстар аяқталған соң екі елдің Үкімет басшылары журналистер алдына шығып, баспасөз мəслихатын өткізді. Онда төртінші отырыстың маңыздылығы айтылып, талқыланған мəселелер жайында мəлімделді. Үкімет басшылары отырыстарда келісілген шешімдердің қабылдануы екі елдің де халқына айтарлықтай пайда əкелетініне сенім білдірді. Отырыс қорытындысында Қазақстан-Қырғызстан Үкіметара лық кеңесі 4-отырысының Хаттамасына жəне Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі мен Қырғыз Республикасы Қаржы министрлігінің арасындағы Өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды. Ауылшаруашылық өнімдерінің өндірісі мен оларды қайта өңдеуді жолға қою үшін біздің мүмкіндіктерімізді «ҚазАгро» жəне басқа да даму институттарымен үйлестіру қажет», – деді Тимур Құлыбаев. ҰКП президиумының төрағасы өз сөзінде Қазақстан бизнесмендерінің кəсіпкерлікті дамытуға бағытталған барлық бағдарламалар жайында толық ақпараттандырылып отыруы жолында Палата мамандарының барынша күш салатынын да айтты. «Мемлекет қандай қолдау көрсетуге дайын екені, қандай құралдар бар екені туралы кəсіпкерлерді ақпараттандырып отырамыз. Бизнесмендердің өздерін сенімді сезінуіне, əртүрлі жобаларға инвестициялық қаражаттар салуына қолдан келгеннің барлығын жасаймыз», – деді сөз соңында Тимур Құлыбаев.

Этносаралыќ келісім дəрісі

Қазақстан халқы Ассамблеясының даму тұжырымдамасын іске асыру мақсатында Халықаралық достық академиясы мен қалалық «Достық» үйі бірлесе оты рып, «Этносаралық толеранттылық жəне қоғамдық келісімнің қазақстандық үлгісін насихаттау» тақырыбында республикалық дəріс өткізді.

Іс-шара барысында Еуразия кеңістігіндегі этносаралық толеранттылық пен қоғамдық келісімнің озық қазақстандық үлгісі сөз болды. Республикалық дəрісті «Достық» үйіндегі этномəдени бірлестік, өнер жəне ғылым зиялылары жастарға арнады. Дəріс оқығандар қатарында Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының вице-президенті О. Шəріпбаев, «Семей қалалық тəуелсіз əлеуметтану орталығының» төрағасы А.Коновалов, Қазақ əлеуметтік орталығының төрайымы Ш.Жанаева болды. Дəріс жергілікті жерде этносаралық толеранттылық пен қоғамдық келісімнің қазақстандық үлгісін іске асыру барысында туындаған өзекті мəселелерді шешу жолдарын көрсету, тəжірибе алмасу, оқыту мақсатында өткізілді. Сондай-ақ, этносаралық толеранттылықты қалыптастырудағы этномəдени бірлестіктердің рөлі мен қазақстандық патриотизм арқылы қоғамдық келісімді, толеранттылықты дамытудың жай-жапсарлары талқыланды. Раушан НҰҒМАНБЕКОВА. СЕМЕЙ.

 Əлем жəне Қазақстан

Ыќпалдастыќќа ўмтылыс

Варшавада Ќазаќ-поляк ынтымаќтастыєы мен даму кеѕесініѕ аясында ЭКСПО-2017 жобасыныѕ тўсаукесері ґтті

Польшаға жасаған сапарының аясында Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары, ЭКСПО комиссары Рəпіл Жошыбаев Қазақ-поляк ынтымақтастығы мен даму кеңесінің ІІІ отырысына қатысты жəне оның шеңберінде Астанадағы жаһандық көрме жобасы бойынша арнайы тұсаукесер өткізіп, поляк компанияларын оған белсенді атсалысуға шақырды. Қазақстанның Варшавадағы елшілігінің бастамасымен құрылған Кеңес екі жақтан ынтымақтастықты дамытуға мүдделі бизнесмендер мен саясаткерлерді біріктіреді. «Осындай ісша раларды өткізу екі ел арасында өзара тиімді іскерлік байланыстардың кеңеюіне қолайлы жағдай туғызып, іскерлік ынтымақтастығымыздың келешекке бағытталған «жол картасын» əзірлеуге жол ашатынына сенімдімін», деді Кеңес отырысының ашылуында Р.Жошыбаев. Іс-шараға қатысушылар екі жақтың мемлекеттік органдары мен іскерлік қауымдастықтарының қатысуымен серіктестік байланыстарды нығайту жолдары бойынша пікір алмасты. Осы орайда, ерекше назар өңіраралық ынтымақтастықты дамыту жобаларына аударылып, ал 2014 жылы Қазақстан-Польша өңірлер

форумын ұйымдастыру оған ерекше демеу бола алады деген пікірлер айтылды. Поляк инвестицияларын тартуға жағдай жасау мақсатында Кеңес жұмысына қатысқан Ба тыс Қазақстан, Қостанай жəне Қарағанды облыстары əкімдерінің орынбасарлары поль шалық əріптестерін жəне бизнес өкілдерін өз өңірлерінің экономикалық əлеуетімен таныстырды. «Іскерлік қауымдастық тарымыздың бірлескен жұмысы Қазақстан мен Польша арасындағы өзара тиімді инвести циялық-технологиялық ынты мақтастықтың кеңеюі мен

əріптестік тұғырнамасының қалыптасуына негіз қалайды», деді осы орайда Қазақстанның Польшадағы Төтенше жəне өкілетті елшісі Ерік Өтембаев. Кеңес шеңберінде қазақстандық рынокта фармацевтика, «жасыл» технологиялар, машина жасау, құрылыс материалдарын өндіру салаларында жұмыс істейтін поляк фирмалары жобаларының тұсаукесерлері ұйымдастырылды. Сонымен бірге, Кеңес мəжілісінде жиналғандардың назарына Астанадағы ЭКСПО-2017 көрмесіне дайындық бағдарламасы ұсынылды. Тұ саукесер қорытындысында поляк компаниялары алдағы

Мемлекет еліміздегі азаматтық қоғам дамуына ерекше көңіл бөліп келеді. Соның жарқын бір көрінісі жақын арада елімізде кезекті Азаматтық форумның өткізілуі. Осыған орай кеше «Қазақстанның азаматтық Альянсы» ЗТБ президенті Нұрлан Ерімбетов арнайы баспасөз мəслихатын өткізді.

Ашыќ ќарым-ќатынас артады Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан Республикасы Орталық коммуникациялар қызметінің ресми өкілі Алтай Əбибуллаев азаматтық қоғам өкілдері қоғамдық бақылау институттарын нығайтуда зор рөл атқарып келе жатқандығын ерекше атап кетті. Оның мəліметіне қарағанда, қазіргі кезде еліміздің əр өңірінде басты форум өткізу аясында түрлі іс-шаралар ұйымдастырылуда. Бұл ретте үстіміздегі жылдың 14-15 қарашасында елордадағы Тəуелсіздік сарайында азаматтық форум өтетінін айта кету керек. Қазіргі таңда азаматтық форумның негізгі мақсаты мемлекеттік органдар мен үкіметтік емес ұйымдар арасындағы қарым-қатынастарды кеңейту болса, олардың арасында ашық та баршаға түсінікті ынтымақтастықты орнату басты мəселе. Мыңға жуық үкіметтік емес ұйымдарды біріктіретін «Қазақстанның азаматтық Альянсы» заңды тұлғалар бірлестігінің президенті үстіміздегі жылдың 11 қазанындағы Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысының берген сыни тапсырмаларын іске асыруға деген азаматтық альянстың үлесін жəне үкіметтік ұйымдардың тыныс-тіршілігін əңгімелеп берді. Соңғы жылдары үкіметтік емес ұйымдар қызметі көз алдымызда құлдырай бастаған. Нұрлан Ерімбетовтің айтуынша, кезінде тіркеуден өткен 27 мың үкіметтік емес ұйымдардың қазіргі таңда 1,5-2 мыңы қалса жақсы. Бұрындары ҮЕҰ жеңіл бизнес көзіне айналса, заңдық өзгерістерге сəйкес бүгінде

оған жол жоқ. Сондықтан олардан көпшілігі кетіп қалған. Заң талабына сəйкес бұл салада істегісі келетіндер алдын ала төлем жасауы тиіс екен. Алайда, мүгедектермен, нашақорлармен жəне өзге де қоғамның əлсіз топтарымен жұмыс істейтіндер ондай алдын ала төлемді жасай алмаса керек. Сондықтан да бұл салада тек өз ісіне берілгендер ғана қалып отыр. Осы ретте Н.Ерімбетов үшінші секторды қолдау қажеттігі билік тарапынан түсіністік тудырып отырғандығын тілге тиек ете келіп, оларды қажетті саяси сəтте пайдаланып қалу деген ұғымның болмауы керектігіне назар аударды. Қазіргі тұрақсыздық жайлаған əлемдегі орын алып жатқан келеңсіздіктер азаматтық қоғамның ұйыспағандығынан, дейді ол. Əлемде азық-түлік, су мен мұнай қорлары азайған сайын өзге елдің аумағына көз алартушылар көбейеді. Сол кезде елдің қауіпсіздігі азаматтарының саны мен қаружарағының көптігіне емес, қоғамының ұйысуына байланысты болмақ. Сондықтан, үкіметтік емес ұйымдар Үкіметтің қолы жете бермейтін салаларда əрекет етуді жөн көріп отырғандықтарымен бөлісті. Нұрлан Кенжебекұлы қаржы табылса, көп шаралар ұйымдастыруға болады деп есептейді. Əсіресе, өңірлерде мемлекеттік емес ұйымдар жұмысы əкімдердің көңіл-күйіне қарай ұйымдастырылатынын да жасырмады. Оның мəліметіне қарағанда, кей əкімдер үшінші секторға қолұшын берсе, кейбірі тіпті, оларды қажет етпейтін де көрінеді. Неге қоғам өмірі бір басшыға байланысты болуы керек? Сондықтан үкіметтік емес ұйымдар жұмысы əкімнің рейтингісін анықтауда да ескерілуі қажет.

Əскери ынтымаќтастыќ əлеуеті Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі Əділбек Жақсыбеков ресми сапармен Ұлыбританияда болды. Лондондағы Корольдік құрметті қарауылдың қатысуымен өткен кездесудің ресми рəсімінен кейін Қазақстан мен Ұлыбритания қорғаныс ведомстволарының басшылары Əділбек Жақсыбеков пен Филипп Хаммонд екіжақты келіссөздер жүргізді. Кездесу кезінде тараптар Қазақстан-Британия əскери жəне əскери-техникалық ынтымақтастығының қазіргі жағдайы мен болашақта оны одан əрі дамыту мəселелерін талқылады. – Ұлыбритания Қазақстанның стратегиялық серіктесі болып табылады, осыған байланысты біз жан-жақты қарымқатынасқа айрықша мəн береміз. Біздің Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаевтың Ұлыбритания

Премьер-министрімен арадағы достық қарым-қатынасы дəстүрлі сипат алды, екіжақты байланыстардың қолайлы дамуына мүмкіндік жасады. Биыл жазда Премьер-министр Дэвид Кэмеронның Қазақстанға сапары аталған дəстүрдің дəлелі. Сол сапар келешекте өзара қолайлы ынтымақтастықтың стратегиялық деңгейіне көшуімізді анықтап берді, – деп атап өтті Қазақстан Қорғаныс министрі. Қазақстан мен Ұлыбритания

іс-шараға үлкен қызығушылық танытты. ЭКСПО тақырыбы, сондайақ, Р.Жошыбаевтың Польша Республикасының Спорт жəне туризм министрі Иоанна Мучамен болған кездесу барысында да талқыланды. Сонымен қатар, Польша астанасында Р.Жошыбаев Варшава қаласының Дағдарыстық басқару орталығының жұмысымен танысып, аталған сипаттағы құрылымдардың ЭКСПО сияқты үлкен іс-шаралар кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ерекше өзекті екендігін атап өтті. Сəулебек БІРЖАН.

Заѕнамаєа арналєан конференция

«Қылмыстық жəне Қылмыстық-атқару кодекстерінің жаңа редакциялары мен жаңа Қылмыстық іс жүргізу кодексінің жобасы: адам құқықтары жөніндегі халықаралық стандарттарды Қазақстан Республи касының заңнамасы мен практикасына имплементтеу» конференциясы өтті.

Адам құқықтары жөніндегі уəкіл Қазақстан Республикасының Парламенті Мəжілісінің Заңнама жəне сот-құқықтық реформа комитеті мен Ас танадағы ЕҚЫҰ Орталығымен бірлесіп, Орталық Азиядағы Халықаралық түрме реформасының қолдауымен ұйымдастырған іс-шараға мемлекеттік органдардың басшылары, Парламент депутаттары, халықаралық ұйымдар мен азаматтық сектордың өкілдері, сондай-ақ, белгілі ғалымқұқықтанушылары қатысты. Конференция барысында қазіргі уақытта өткізіліп жатқан қылмыстық, қылмыстық іс жүргізу жəне қылмыстық-атқару заңнамасын жаңғырту контексінде күн тəртібінің өзекті мəселелері жөнінде мəнді ойпікірлермен алмасу жүзеге асырылды. Қатысушылар Парламенттің құрылған жұмыс топтары шеңберінде кодекстердің жобаларымен жұмыс істеу барысы туралы хабардар болды, деп хабарлады Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уəкіл аппаратының баспасөз қызметі.

бітімгерлік пен əскери білім саласында белсенді ынтымақтастықта. Ə.Жақсыбеков пен Ф.Хаммонд екі елдің бітімгерлік бөлімшелерінің бірлескен командалық-штабтық жаттығулары мəселелерін, сондай-ақ, əскери ғылым саласы бойынша өзара қарымқатынастар жайын талқылады. Қазақстан армиясы бүгінде кəсіби негізге көшу кезеңінде тұр, бұл істе Британияның бай тəжірибесі бар. Қазақстан Қарулы Күштер қатарына қызметкерлер қабылдаудың əдістерін, кадр саясатын жүргізуді, жауынгерлік даярлықты ұйымдастыруды, бюджеттік жоспарлау мен əлеуметтік қамтамасыз ету негіздерін үйренуге мүдделі. Осы күні Қорғаныс министрлігінде Ə.Жақсыбеков

Біріккен Корольдіктің Қарулы күштері Қорғаныс штабының бастығы, генерал Николас Хаугтонмен жəне Ұлыбритания Қарулы күштері Бас штабының бастығы, генерал Питер Уолмен кездесулер өткізді. Британдық генералитетпен келіссөздің негізгі тақырыбы Ұлыбритания Қарулы күштерінің кəсібилендірілуі болды. Лондонда қазақстандық əскери делегация Ұлыбританияның Сауда-инвестициялық палатасы (UKTI DCO) мен жерсеріктік байланыс құралдарын өндіру бойынша əлемдегі ең ірі компаниялардың бірі болып табылатын InMarSat компаниясында болды. Ғаламдық жерсеріктік байланыс жүйесін əзірлеуші жəне жасаушы болып табылатын «Инмарсат» компаниясы қазіргі уақытта төртінші буынның геостационарлық жерсеріктерін пайдаланады. «Егемен-ақпарат».


www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

3

 Үкіметке – сынақ, əкімге – сабақ

СЫН ТЕЗІНЕ САЛЫНДЫ: ЌОРЫТЫНДЫ ЌАНДАЙ? (Соңы. Басы 1-бетте). Алкоголь бірінші қажеттілік өнімі болмаса да, тамақ өнімдері сатылатын барлық дүкендерде, сауда үйлері мен базарларда самсап тұр. Салық комитетінің дерегі бойынша олардың саны 46 мыңнан асады. Бұл ахуал халықтың алкогольге ешқандай кедергісіз қол жеткізуіне жол ашуда. Сондай-ақ, бұл жағдай заңсыз өнімнің айналымына да көмектеседі. Мысалы, қалалардағы барлық көпқабатты тұрғын үйлердің астында спиртті ішімдіктер сататын азық-түлік дүкендері бар.

қолданыстағы заң талаптарын қолдану кезінде туындайтын қиындықтар анықталған. Мысалы, қазіргі күні елді мекендерде білім беру нысандары көптеп тұрғызылуда. Жаңа мектептер мен мектепке дейінгі мекемелердің кейбірі жеке кəсіпкерлердің субъектілерінің бірқатары 100 метрлік тыйым салу зонасында қалады екен. Мұндай жағдайда кəсіпкер еріксіз заң бұзушы болып шығады. Сондай-ақ, аталған проблемалар көбінесе кəсіпкер субъектілеріне қысым көрсету құралы да болады. Сөйтіп, сыбайлас жемқорлыққа жағдай жасайды деп санайды құзырлы

Тіпті, кейбірінде екі жəне одан да көп дүкен орналасқан. Осы орайда, шетел тəжірибелеріне зер салсақ, Францияда алкоголь сатуда 3 мың тұрғынға 1 дүкен, ал Исландияда – 15,9 мың адамға, Норвегияда 30 мың адамға бір дүкен болса, біздің Қазақстанда – 400 адамға бір дүкеннен келеді екен. Бұл жағдай еліміздің халықаралық беделіне жəне қылмыстың етек жаюына ықпал ететін көрінеді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жер шарындағы спиртті ішімдіктерді тұтыну деңгейін айқындау үшін 188 елге арнайы мониторинг жүргізді. 2011 жылдың рейтингісінде Қазақстан 34-орынды иеленген. Еліміздің əрбір азаматы жылына шамамен 5,5 литр таза этил спиртін немесе шамамен 11 литр арақ тұтынады. Нəтижесінде Қазақстан Орталық Азияда ең ішкіш ел болып отыр. Өкініштісі, мемлекеттік органдардың деректеріне көз салсақ, соңғы бес жылда мас күйінде жасаған қылмыстар саны екі еседен аса көбейіп, 13 мыңнан аса фактілерді құрапты. Мастықпен 3,2 мың адам кісі өлтірген. Мұнымен бірге автокөлікті мас күйінде жүргізген 330,0 мың жүргізуші ұсталды. Осы мас жүргізушілер 1,8 мың жол-көлік оқиғаларын жасаған. Нəтижесінде 494 адам қаза болып, 2,5 мың адам əртүрлі жарақат алған. Маскүнемдік көптеген өрт оқиғаларына да себеп болған, салдарынан мас күйінде өртке оранып 1,3 мың адам қазаға ұшыраған. Салық комитеті 2012 жыл үшін алкоголь өнімін бөлшек саудада өткізетін субъекті лердің қызметіне талдау жүргізіпті. Сөйтсе, лицензиясы бар субъектілердің үштен бірінің мүлде алкоголь сатып алмайтыны, қалған бөлігінің күніне бір литрден аз сататыны анықталған. Бұл жағдай, əрине, адам нанғысыз. Сондықтан, заңға саланы реттеуді талап ететін баптар енгізілсе, осы нарық субъектілерінің санын дəл анықтап, оңтайландыруға көмектеседі деген үміт бар. Осыған байланысты алкоголь өнімін сату құқығы үшін жыл сайынғы лицензиялық алым белгілеу ұсынылады. Жыл сайын лицензиялық алым төлеу еуропалық елдермен, бұрынғы ТМД кеңістігіндегі елдерде де бар. Мысалға, Ресейдің салық кодексінде алкоголь өнімін бөлшек саудада сатуға лицензияның əрбір жыл үшін қолданыс мерзімін ұзартқанына байланысты мемлекеттік баж салығы көзделген. Біздің елде осыған ұқсас лицензиялық алым, ойын бизнесі саласында бар. Түсінікті болуы үшін айта кетейік, алкоголь өнімін сату құқығы үшін жыл сайынғы лицензиялық алымды енгізу жаңа лицензия ресімдеуді талап етпейді. Сондай-ақ, спиртті ішімдіктерін көтерме саудада өткізуді жүзеге асыратын объектілердің санын реттеу керек. Өйткені, 1,5 мың көтерме сатушылардың 40 пайызы лицензиясы бола тұра, қызметін жүзеге асырмайды немесе залал шеккенін көрсетеді. Толықтырылған заңда алкоголь өнімін жанармай құю стансаларында сатуға тыйым салу да көзделген. Бұл ұсынысты Ішкі істер министрлігі де қолдаған. Себебі, тек 2012 жыл мен ағымдағы жылдың бірінші жартысында мас күйіндегі жүргізушілердің кінəсінен 673 жол-көлік оқиғасы орын алып, 160 адам қаза болып, 973 адам қатты жарақаттанған. Сондайақ, 69,4 мың мас жүргізуші ұсталған. Расын айтқанда, мұндай тыйым салу Мемлекет басшысының тапсырмасына орай Премьер-Министр С.Ахметовтің комитетке жолдаған хатында да ескеріліпті. Алкоголь өнімін жанармай құю стансаларында сатуды шектеу Францияда жəне Германияда бар. Мұнымен бірге, күшті спиртті ішімдіктерді сату уақытын шектеу мəселесі де қаралған. Сату уақытын қысқарту шарасы да Мемлекет басшысының тапсырмасынан туындап отыр. Осыған байланысты мейрамханалар мен кафе жəне барлардан басқа, жұмыс жəне демалыс күндеріне бөлмей кешкі сағат 21-ден бастап күндізгі сағат 12-ге дейін күшті спиртті ішімдіктерді сатуға тыйым салу ұсынылады. Тіпті, Швецияда сенбі күндері арақ дүкендерін жабудың нəтижесінде маскүнемдік үшін қамау саны 10 пайызға төмендеген. Бұл жағдай Норвегия мен Финляндияда болған. Балалар мекемелері мен білім беру ұйымдарынан жүз метр қашықта алкоголь өнімін сатуға тыйым салу заңнан алынып тасталмақ. Себебі, прокуратура органдарының талдауына қарағанда,

органдар. Дегенмен, қолданыстағы темекі өнімдерін сатуға тыйым салу сияқты, алкоголь өнімін денсаулық сақтау, білім беру, денешынықтыру-сауықтыру, спорт жəне спорттық-техникалық құрылыстар, стадиондар аумақтарында сатуға тыйым салу ұсынылады. Заңда 21 жасқа дейінгі адамдарға спиртті ішімдіктерді сатуға тыйым бар. Тыйымды бұзғандарға қолданылатын жаза мен айыппұл мөлшері заңда көрсетілген. Десек те, Бас прокуратураның Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің деректеріне жүгінсек, тыйым салуға қарамастан, жасөспірімдерге алкоголь өнімін сату азаймаған. Осыған орай, 21 жасқа дейінгілерге алкоголь өнімін сатуға жол бермеу мақсатында «100 метр» жөніндегі норманы алып тастап, «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодекстің 163-4-бабының санкциясын қатаңдату ұсынылады. Алдағы уақытта алкоголь өнімін есепке алу жəне бақылау таңбаларының түпнұсқасын анықтау аспаптарын енгізу шарасы көзделіп отыр. Өйткені, шағын бизнесті қолдан жасалған ЕБТ жапсырылған алкоголь өнімін сатып алудан сақтандыру керек. Осы мақсатта – арнайы аспаптардың көмегімен кез келген азамат ЕБТ түпнұсқасына көз жеткізуге құқылы болатын норма енгізілмек. Сөйтіп, алкоголь айналымында көп пайдаланылатын қолдан жасалған ЕБТ-лар əрбір тұтынушының да көмегімен əшкереленіп отыратын болады. Бұл шара контрафактілі жəне заңсыз өнімнен қорғауға мүмкіндік беріп, алкоголь өнімінің көлеңкелі айналымын төмендетуге де ықпал етеді деген үміт бар. Таңбалардың түпнұсқалығын айқындаудың бірқатар тəсілдерін пайдалануға болады. Мысалы, ЕБТ қорғау элементтерін айқындау портативтік аспабы – детекторлардың көмегімен, ал штрихкодын сканерлеп, смартфон, планшет жəне т.б. қолданумен анықтауға болады. Бұл ретте бағдарламалық қамтамасыз етуді əзірлеуді уəкілетті орган жүзеге асырады жəне кез келген пайдаланушыға тегін көшіру үшін мүмкіндік жасайды. Нақты айтқанда, уəкілетті органның порталы арқылы, тұтынушы сатып алған өнімнің ЕБТ нөмірі мен сериясын жазатын жəне таңбаның түпнұсқа екеніне көз жеткізе алатын сервис берілетін болады. Кеден одағы елдерінің тəжірибелері де аталған норманы енгізу қажеттігін көрсетіп отыр. Жетілдірілген заңда алкоголь өнімін өндірушілерге қойылатын талаптарды қатаңдату шарасы қарастырылған. Онда этил спирті мен алкоголь өнімінің өндірілу көлемін бақылау үшін жаңғыртылған есепке алу жəне бақылау аспаптарын пайдалану айтылған. Себебі, бұрынғы есепке алу жəне бақылау аспаптары қазіргі талап үдесінен шықпай отыр. Бұған қоса, Дүниежүзілік банктің көмегімен Салықтық əкімшілендіруді реформалау жобасы шеңберінде кəсіпорындардағы акциздік посттарды таратуға жəне уəкілетті органға өндіріс көлемі туралы деректерді автоматты түрде беруді қамтамасыз ететін жүйелерді енгізу ұсынылып отыр. Этил спирті мен арақ өндірушілер үшін өндіріс қуатын пайдаланудың ең төменгі пайызын белгілеу шарасы да аталған заңда тəптіштеліпті. Бүгінде елімізде этил спирті мен алкоголь өнімін өндіретін 39 кəсіпорын бар. Олардың барлығы шығаратын өнімнің 80 пайызы 7-8 кəсіпорынның үлесінде. 2012 жылғы этил спирті мен алкоголь өнімін өндірушілердің қызметін талдау нəтижесі бойынша спирт өндірушілердің 60 пайызы өндірістік қуатының 30, арақ өндірушілердің 70 пайызы өндірістік қуатының 20 пайызынан азын пайдаланатыны анықталды. Бұдан шығатын қорытынды спирт жəне арақты заңсыз жолмен өндіреді деген ойға жетелейді. Өйткені, кез келген кəсіпорынның бизнес-жоспарын жасаған кезде қуаты, шығару жəне өткізу мүмкіндігі, одан түсетін табыс-пайда көлемі белгілі болады. Бұған зер салсақ, заңсыз өнім шығарып жатыр ма деген күдік туады. Осыған байланысты этил спирті мен арақ өндірушілерге өндіріс қуатын пайдаланудың ең төменгі пайызын белгілеу ұсынылды. Түзетіліп, толықтырылған заң жобасында барлық жазаны қатаңдату көзделген. Бұл шаралар заңнамамен белгіленген жаза мақсаттарының жүзеге асуына көмектеседі. Сөйтіп, алкоголь рыногын оның заңсыз субъектілерінен арылуға септігін тигізеді.

Араќтыѕ ойранына тоќтам керек

Желге ўшќан жиырма екі миллион! (Соңы. Басы 1-бетте).

жұмыс көлемі үш-ақ шақырым. Неткен масқара!!! Алда əлі үш шақырымдай жұмыс істелуі керек. Егерде дəл осылай жұмыс істелетін болса, əлі екі ай уақыт керек. Жұмыстың жүрмейтін негізгі себебі, ақшаның жоқтығы. Бір күн жұмыс істелсе, бірнеше күн жұмыс жоқ, өйткені, тас-құм (дресва) таситын «КамАЗ-дарға» тиеп əкелу үшін əр рейске қолма-қол ақша берілуі керек. Ал оларға берілетін ақша жоқ, яғни аударылмаған, – дейді тендерді жеңіп алған ТОО-ның бастығы Айнаш апай.

Ал Айнаш апайдың үстінен қарап, барлық жұмысты ұйымдастыратын Ильгар бастық (кавказдық) менен бұрынғы бастық тоғыз миллион теңгені қалтасына салып қашып кетіпті, ал мен қалған ақшаны жеткізе алмай жатырмын деген сыңай танытып жүр. Сонда біздің Талапкер халқының аз да болса көше жолдары жөнделіп, батпаққа белшеден батпай тас-құм үстінде жүрсін деп, мемлекеттің арнайы бөлген азғантай қаржысы халықтың өз игілігіне жұмсалмай, көрінген көк аттылының

қанжығасында кете бере ме? Жоқ, олай бола қоймас?!. Бəлкім, кім білген? Осы бөлінген жиырма екі миллион қаржы желге ұшпасына немесе қарашаның алғашқы жауған ақша қары астында қалып қоймасына кім кепіл?

Мəжілістегі белсенді депутаттардың бірі, елдегі өзекті мəселелердің оң шешілуіне қозғау салып, Үкіметке қайта-қайта сауал жолдап жататын Тұрсынбек ӨМІРЗАҚОВ Елбасының кеңейтілген Үкімет отырысында айтқан сынын толық қолдайтындығын білдірді. Оның айтуынша, мемлекеттік органдар жұмысында елеулі кемшіліктер баршылық.

істің қалай іске асып жатқаны туралы нақты мысалдар талап ететін боламын. – Сіз осыдан біршама уақыт бұрын табыс салығын прогрессивті ставкамен өсіру, яғни табыс көбейген сайын ставканы да арттырып отыру керектігін айтып сауал жолдаған едіңіз. Алайда, сіздің сауалыңызға Қаржы министрлігі бізде салық бəріне бірдей ставкамен салынады, сол дұрыс деген жауап жіберіпті. Міне, осы ұстанымды Елбасы Н.Назарбаев та жуырдағы сөзінде сынады... –Дамыған елдердің бəрінде табыс салығы прогрессивті ставкамен ұсталады. Бізде ол жоқ. Енді Президент сынағаннан кейін бұл мəселеге салық органдары қайтадан оралатын шығар деген үміттемін. Жуырда қозғалтқышының көлемі 4 мың текше см.-ден асатын машиналар мен қымбат құрылыстарға салықты көтеру туралы заң жобасын қабылдадық. Мен бұл заң жобасына қарсы дауыс бердім. Өйткені, барлық экономикалық заңдарда дағдарыс уақытында салықтарды төмендетеді, бізде, керісінше, болып отыр. Бұл дұрыс емес. Сосын 4 мың текше см.-ден асатын қозғалтқышы бар машиналармен тек қана байлар жүрмейді. Кейбір, жолы жаман, жүруі қиын жерлерде де осындай машиналар мінуге мəжбүр ортаңқол адамдар, фермерлер көп. Сондайларға мына салықтың ауыр тиетіні анық. Біз өз халқымызды өзіміз қанамауымыз керек. – Ұлттық байлығымыздың есебінен байып жатқан олигархтардың шетелдерде тіркеліп, сол елдерде ғана салық төлеуіне жол беретін де заңдарымыз бар емес пе? – Ондай заңдарымыз да, өкінішке қарай, жоқ емес, бар. Мəселен, жуырда Люксембург герцогтігімен қосарланған салық салуды болдырмау туралы қол қойылған конвенцияны ратификацияладық. Бұл заң, бір қарағанда, қатардағы қарапайым бір халықаралық құжат сияқты. Бірақ оның сыры ішінде, ол олигархтардың салықтан сытылуына жол беретіндей етіп жасалған. Өйткені, Люксембург деген 500 мыңдай ғана халқы бар кіпкішкентай ел. Бұл да оффшорлық аймақ, яғни салығы төмен ел. Енді біздің ENRC (Табиғат ресурстарының еуразиялық корпорациясы) сияқты компаниялар сонда барып, бас офисін тіркете қояды да, салықты сол жерге төлейді. Ал біз қосарланған салық алмайтындығымыз туралы конвенцияға қол қойғаннан кейін ешқандай салық талап ете алмаймыз. Мен осыны ратификацияламайық деп қанша қарсы болсам да, көпшілік дауыспен ол өтіп кетті. Есесіне, елдегі қарапайым халықты салықпен тұралатып тастамақшымыз. – СА-NEWS (KZ) біздің 64 олигархқа тиесілі компаниялардың оффшорларда отырғанын жариялаған еді, енді тағы бір оффшор пайда болған екен ғой. Олигархтардың салықтан сытылуына жол бергендіктен бюджеттің төмендеп қалған түсім бөлігін арттыру үшін жаңа салық түрлері ойлап табылатын сияқты ма? – Əрине. Бірақ Үкімет оны

халықтың есебінен емес, басқа жерден табулары керек еді. Мысалы, біз Ұлттық қордың 60 млрд. долларын шетелдік құнды қағаздарға салып қойдық. Олардан жылына түсетін кіріс 1 млрд. доллар ғана. Ал дəл сол кезде біз шетелден несиелер аламыз, ал оның қолдану шығыны 28 млрд. доллар шамасында. Сонда қараңыз, біздің несиелік кірісіміз 1 млрд. қана болса, шығысымыз 28 млрд. Осындай да бизнес бола ма? Біздің Ұлттық банк елге, мемлекетке жаны ашыса, алдымен, осындайларды қараған болар еді. Одан да өз ақшамызды өзіміз қолданайық. Зейнетақы қоры барынша жетілдірілген Норвегия сияқты елдер солай еткен. Олар жиналған ақшаны алдымен өз экономикасына салған, сосын ғана капиталды сыртқа шығаратын болды. Біздің аграрлы-шикізатты ел екендігіміз осы күні ұмытыла бастады. Бұрынғы Қазақстанның тауар айналымының 70-80 пайызы ауыл шаруашылығы өнімдері болатын. Қазір ол мүлде төмендеп кетті. Сондықтан Ұлттық қордың қаражатын осындай саланы көтеруге пайдалануымыз керек. – Сауалдар жолдай жүріп, біздің орталық басқару органдарындағы шенеуніктердің жаңалыққа, халыққа жеңілдік жасауға тым икемсіз екендігін де көріп жүрген шығарсыз? – Атамаңыз... Мəселен, мен Астана, Алматы сияқты қалаларда кептелекті азайтуға бағытталған бір сауал жасадым. Ол бағдаршамның қызыл жарығында тізіліп тұрған көліктердің арасынан оң жаққа қарай бұрылатындарына рұқсат беруге қатысты болатын. Мұндай тəжірибелер АҚШ, Германия, Қытай жəне т.б. елдерде бар. Қызыл жарықта оңға бұрылуға рұқсат беру арқылы бұл елдер кептелекті кемітіп, жанар май шығынын азайтып, тіпті, жүргіншілердің уақытын да 30 пайызға дейін үнемдеуге қол жеткізуге болатынына көздері жеткен. Мен осы мысалдарды айтып, бізге де қызыл жарықта оңға бұрылуға рұхсат беру туралы «Жол жүру ережесіне» өзгеріс енгізуді ұсындым. Біздің шенеуніктер ондайда ептілік таныта қоя ма? Олар баяғыда қол қойылған халықаралық конвенцияға сілтеме жасап, олай өзгеріс жасауға болмайтындығын айтып жауап берді. Бұл конвенция – ұсыныс ретіндегі құжат. Оған жоғарыда аталған мемлекеттер де қол қойған, алайда, өздері де жеңілдік жасап алған. Ал біздің көлеңкесінен қорқатын шенеуніктер ондайға барудан сақтанып отыр. Шынын айтар болсақ, біздікілер тек Ресей осындайға көшсе ғана өзгеріс жасайтын сияқты. Бұл да өздігінен қадам жасауға қорғалақтап қалғандықтың бір көрінісі. Бізде, керісінше, үлкен шығынмен жолды бұзып, оң жаққа өтетін бұрылыс жасау оңай сияқты. Ал ешқандай шығыны жоқ қадамға баса алмайды. Міне, осындай іс-əрекеттер біздің шенеуніктердің икемсіздігін көрсетеді.

Осы қаражатқа Сарыарқа, Құрманғазы, Бөгенбай батыр, М.Əуезов, Ырғыз, М.Мəметова жəне № 41, № 44 көшелеріне тас-құм (дресва) төселуі үшін, арнайы схемалық-картасы Целиноград аудандық қала құрылысы жəне сəулет басқармасында мөр басылып бекітілген. Барлық атқарылуға тиіс көше жолдарының ұзындығы 6 шақырымды құрайды, бірақ күні бүгінге дейін, нақтырақ айтсақ, қыркүйек пен қазан айында атқарылған

Мырзабай БОРАНҚҰЛҰЛЫ, журналист. Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Талапкер ауылы.

Шенеуніктер неге икемсіз? – Соңғы кездердегі кейбір сауалдарым туралы ғана айтып кетейін. Бəрі туралы айтуға мүмкіншілік жоқ, өйткені, олар өте көп жəне мен бір аймақтың ғана мүддесін көздеген жан емеспін, еліміздің барлық өңіріне ортақ, жалпы, мемлекеттік проблемаларды көтеретін сауалдар ғана жолдаймын. Соның ішінде, мысал ретінде айтар болсам, Үкіметке Қашаған кен орны туралы сауал бердім. Бұл орынның мұнайы əлемдегі ең сапалыларының біріне жатады. Оның кенін игеру үшін екі жасанды арал жасалған. Қашағанның мұнай қорын қазақстандық геологтар 4,8 млрд. тонна деп отыр. Ал АҚШ-тың барлық барланған қоры 3,8 млрд. тонна ғана. Демек, біздің бір кен орнының өзі барлық Американың қорынан асып тұр. Мұндай байлығы бар жерге иелік етуге əркім де құштар. Қазір ол жерде «Солтүстік Каспий мұнайын бөлу жөніндегі бірлескен операциялық компания» құрылған. Оның құрамына «ҚазМұнайГаз» жəне шетелдік Eni, Total, ExxonMobil, Royal Dutch Shell компаниялары 16,81%-дық үлеспен, ConocoPhillips – 8,4% жəне Inpex – 7,56%-дық үлеспен енеді. Осының ішінен америкалық ConocoPhillips компаниясы 2012 жылы бұл жобадан бас тартып, өзінің үлесін сататынын жариялады. Соны естіген бойда мен біздің Үкімет сатып алуға тырысар ма екен деп тыпыршумен болдым. Бірақ біздің елдің бұл акцияны сатып алудағы құқы аяқталатын 25 мамыр жақындап қалса да, Үкімет тарапынан еш қозғалыс жоғын көрген соң 8 мамырда сауал жолдадым. Онда осындай тиімді үлесті сатып алудың қажеттігін дəлелдеп, тіпті, оны сатып алатын қаражатты қайдан алуға болатынын айтқан едім. Осы мəселені біршама БАҚ-та қолдап, жариялап жатты. Мен бұл сауалды Үкімет басшысы С.Ахметовтің атына жасаған болатынмын. Ал ол мəселені қарауды Мұнай жəне газ министрлігіне жолдаған болуы керек, маған осы министрліктің басшысы Ұ.Қарабалиннен жауап келді. Онда: «Жер қойнауы жəне жер қойнауын пайдалану туралы» ҚР Заңының 13-бабына сəйкес, Мемлекеттің құқығын жүзеге асыру мəселелері жөнінде ведомствоаралық комиссия отырысы қорытындысы бойынша мынадай шешім қабылданды: Ұсынған материалдарды қарап, «КонокоФилиппс Норт Каспиан ЛТД»-ның 18.11.1997 жылғы Солтүстік Каспий бойынша Өнімді бөлу туралы келісіміндегі иеліктен шығарылатын 10/119 қатысу үлесін мемлекеттің сатып алуы туралы ұсыныс енгізу мақсатқа сай деп есептейді. Өкілетті органға «КонокоФилиппс Норт Каспиан ЛТД»-ның 18.11.1997 жылғы Солтүстік Каспий бойынша өнімді бөлу

туралы келісіміндегі 10/119 қатысу үлесін мемлекет атынан «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ-ты сатып алушы деп анықтауды ұсынады (17.04.2013 жылғы ВАК-тың №3 хаттамасы)». Жауаптың ар жағында əлі екі абзацы бар, орындаған Ш.Искаков деген қызметкер екен. Əрине, мұндай жаңылтпаш жауаптан бірдеңе түсіне қою қиын. Бірақ мен басқа дерек көздерінен, əйтеуір, ConocoPhillips үлесін Қазақстан жағы жеке алмаса да Қытайдың СNPC компаниясымен бірлесіп сатып алатындығы туралы 2013 жылдың 7 қыркүйегінде келісім жасалғандығын білдім. Бұл да, жартылай болса да, жақсы табыс, əрине. Сөйтіп, біздің сауалымыздан бір нəтиже шықты, сондықтан оны жеңіс деп санаймын. – Ұлттық компанияларға кадрлар алудағы ашықтық туралы да бір сауал жолдаған едіңіз, нəтижесі қандай? – Бұл да сыбайлас жемқорлыққа жол беретін бір түпсіз көз болғандықтан, соған тосқауыл болар ма екен деп жолданған сауал еді. Өзіңіз барлап қараңыз, бізде бюджеттен ақы алатын барлық қызмет орындарына орналасудың тəртібі ашық түрде жарияланады. Соның ішінде мемлекеттік қызметкерлерге, тіпті, кешегі «А» корпусы сияқты басқару қызметтеріне де орналасу конкурс арқылы жүргізіле бастады. Бұл, əрине, дұрыс. Бюджеттің ақшасы – халықтың ақшасы. Сондықтан одан ақша алатын мамандар халық алдында іріктеуден өткізілуі керек. Ал өзіңіз айтқан ұлттық компанияларда бұл жоқ. Сіз, мəселен, «Самұрық-Қазына», «ҚазМұнайГаз», «ҚазАгро», «Қазақстан темір жолы», «Қазтелеком» жəне т.б. халық қазынасына, халықтан түскен салыққа өмір сүретін компанияларға қызметкерлердің қалай алынып жатқанын білесіз бе? Білмейсіз. Өйткені, ол халыққа ашық жарияланбайды, жұмысқа тұру тəртібін, қалай қабылданатынын ешкім білмейді. Ал бұлар бюджеттік мекемелер, яғни халықтың байлығы есебінен күн көретін ұйымдар. Сондықтан, мен олардың жұмысқа қалай қабылдау тəртібін жариялауды талап еттім. Мемлекеттің қатысуымен құрылған барлық заңды тұлғаларға қызметке тұру тəртібін ашық жолмен жүргізу қолға алынсын. Олардың конкурс өткізу тəртібі БАҚ-та жариялансын, кадрлық резерв жасақтау ісі де ашық болсын, қызметке тұрғызу қызметіне бос орындар туралы хабарлау міндеттелсін, деп Үкімет басшысының атына сұрау салдым. Маған берілген жауапта бұл мəселенің орынды екені айтылып, осы сұраулар бойынша болашақта жаңа тəртіптер енгізілетіндігі айтылды. Бірақ, бізде айтылған мəселе сол күйінде қалып қойып та жатады ғой. Сондықтан, біршама уақыт өткеннен кейін мен бұл

Əңгімелескен Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».


4

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

АЖАРЫ АШЫҚ, АДЫМЫ

Алматы – еліміздегі ең алып мегаполис. Алатаудың баурайында орналасқан əсем қаланың ел тəуелсіздігінің «алтын бесігі» ретінде орны да, қадірі де бөлек. Сонымен қатар, бұл мекен мəдениет пен өнердің, қаржы мен экономикалық серпілістің де түп қазығы іспетті. Мың жасаған алып шаһардың тыныс-тіршілігі мен дамуына Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев та ерекше ілтипатпен назар аударып отыр. Қала күн санап өркендеп, аумағы кеңу үстінде. Халықаралық ірі басқосулар мен спорттық шараларға келген қонақтар Алматының сұлулығына, халқының қонақжай һəм мейірбандығына таңданыстарын жасырмайды. Ел дамуына ерекше үлес қосып отырған Алматыда атқарылған іс те көп, атқарар шаруа да шаш етектен.

«Алматыны ардақтап, аялап, жақсы көріп жұмыс істейік» Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ.

Мəртебесі биік, міндеті маѕызды мегаполис

Ахметжан ЕСІМОВ,

Алматы қаласының əкімі.

Қазақстан халқының 10 пайызына жуығы немесе 1 миллион 489 мың адам осы Алматы қаласында тұрады. Республикалық ішкі жалпы өнімнің 18 пайызын құрап, мемлекеттік қазынаға түсетін барлық табыстың 25 пайызын өндіріп отырған бұл шаһардың бюджеті 354 миллиард теңге. Мұндай көлем Моңғолия, Тəжікстан, Қырғызстан жəне Армения мемлекеттерінің бюджеттеріне сай келеді екен. Алматының жалпы аймақтық өнім көлемі жан басына шаққанда 25 мың АҚШ долларын құрап, Чехия, Польша жəне кейбір Еуропа мемлекеттерінің орташа статистикалық көрсеткіштерінен анағұрлым жоғары тұр. Қала қазынасының 60 пайызын кіші жəне орта бизнес қамтамасыз етеді. Бұл дегеніңіз, əрбір еңбекке жарамды үшінші алматылық жұмыс істейді деген сөз. 2013 жылдың қорытындысы бойынша 1,3 триллион теңге салық жиналады деп болжау жасалуда. Жылдың басынан бері қалада 16 мың жаңа жұмыс орны ашылған. 2013 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында қаладағы өнеркəсіп орындары 457,9 миллиард теңгенің өнеркəсіптік өнімдерін шығарды. 2013 жылдың 8 айында кіші жəне орта бизнес өкілдері 1448,8 миллиард теңгенің өнімін өндіріп, салық төлемінің түсімі 399 миллиард 969 миллион теңгені құрады. Алматы қаласының «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасының 1 жəне 3-бағыттарын іске асыру мақсатында 188 жоба қаржыландырылып, оған 55 миллиард 651 миллион теңге бөлінді. Алматы қаласын индустрияландыру картасына 5 мыңнан астам жұмыс орны бар 30 жоба кіреді. 2010 жылдан бүгінгі күнге дейін 3 мың жұмыс орны бар 19 жоба іске асырылды. Бір ғана 2013 жылдың бірінші жартыжылдығында 15,5 миллиард теңгенің 2 жобасы пайдалануға берілді. 2013 жылдың екінші жартыжылдығында Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің қарауына жалпы сомасы 67757,55 миллион теңгенің 3 индустриялық-инновациялық жобасы жіберілді. Бүгінгі күнге дейін шамамен 20 мың жұмыс орнын ашатын 169 əлеуетті инвесторлар тізімі жасақталған. Индустриялық аймақта кəсіпорындарды орналастыру кезінде негізгі артықшылық экологиялық таза өндірістерге берілетіні анық. Бүгінгі күнде қаланың 180 өндірістік кəсіпорындары осы жобаға қатысуға дайын. Ағымдағы жылда инженерлік инфрақұрылым құрылысына 4 миллиард теңге бөлінген. 2014 жылға тағы 4 миллиард теңге бөлу жоспарлануда. Алматы – туризм кластерін жандандыруға да ыңғайлы мекен. Туризм саласы жасыл экономиканың бір бөлігі болып табылатындықтан Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Алматының айналасында əлемдік деңгейдегі тау

шаңғысы курортын құруға тапсырма берген еді. Табиғаты тамсантқан Іле Алатауының бөктерлерінде тау шаңғысы туризмін дамыту – заңдылық. Жоспарланып отырған «Көкжайлау» тау шаңғысы курорты тиімділігі жағынан 30 мың жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді. Мысалы, «Шымбұлақ» тау шаңғысы курортын күрделі жөндеуден өткізгеннен кейін келушілер саны едəуір артып отыр. 2010-2011 жылдары жаяу туристердің саны 196 400 болса, 2012-2013 жылдары 313 300-ге артты. Шаңғышылардың саны 2010-2011 жылдары 43 300 болса, 2012-2013 жылдары олардың саны 975 000-ға артты. «Көкжайлаудың» флорасы мен фаунасының жойылып кетпеуі ескеріліп, экологиялық шектеу картасы жасалынды, су қоймалары мен басқа да мақсатты мəселелер қарастырылуда. Алматыда 8-9 қазанда І еуразиялық «Қысқы жаңа туризм бағыттарын дамыту» атты шаңғы тебу туризмі бойынша конференция өткен еді, сол жиында халықаралық сарапшылар Алматы аймағында шаңғы тебу туризмін дамыту мүмкіндігінің зор екенін атап көрсетті. Осы ретте Ақбұлақ, Табаған, Шымбұлақ, Көкжайлау жəне Ақсай шатқалдарындағы демалыс орындарының басын біріктіретін жүйе керек екендігі айқындалды. Қаланың көлік қатынасын реттестіру барысында жол инфрақұрылымы жолға жақсы қойылып келеді. Алматы қаласындағы 26 айналма жолдың 20-сы соңғы бес жылда салынып, осы уақыт аралығында 140 шақырым жаңа жол пайдалануға берілді, 1000 шақырымнан астам қала жолдары жөндеуден өткізілді. Бұдан басқа, Алматы қаласы метрополитенінің екінші тармағы салынуда, Б.Момышұлы көшесі мен Ақын Сара көшесінен АлматыШамалған автожолына, Ақын Сара көшесінен ЖЭЦ-2 автожолынан Солтүстік айналма жолы мен Т.Рысқұлов даңғылы Ж.Саин көшесі арқылы ЖЭЦ-2 автожолына дейін бұрғылау жұмыстары жалғастырылуда. Төле би көшесі мен Ғ.Қайырбеков көшесінен Шығыс айналма автожолына дейін ұзындығы 21 шақырымға жететін көлік жолайрығын салу жұмыстары басталды. Сондай-ақ, келесі жылға 4 көлік жолайрығын салумен бірге, Фурманов көшесінен І.Жансүгіров көшесіне дейін темір жолы арқылы эстакада жолының жұмыстары жоспарланып отыр. Қаланы электр қуатымен қамтамасыз ету мəселесі осы күнге дейін шешуі күрделі мəселелер қатарында болып келген еді. Алматының электрлік əлеуетін көтеру мақсатында соңғы 5 жылда 29 қосалқы станса қайта жабдықталып іске қосылды. Кернеуі төмен болып келген жалпы қуаттылық күші 3000 МВА-ға дейін арттырылды. Қайта жабдықталған жəне жаңадан ашылған қосалқы стансаларға отандық жəне əлемдік өндірушілердің қондырғылары орнатылды. 2008-2013 жылдар аралығында 97 шақырымды құрайтын жылу желілері қалпына келтіріліп, 270 шақырымға созылған электр желілері жөнделді. Мұнан өзге, қазіргі таңда қаланың тұрғын үй бөліктерін толықтай газбен қамтамасыз ету бағдарламасы іске асырылуда. Соңғы 5 жылда қалада 353 шақырым газ желілері салынған екен. Бұдан басқа, осы мерзім ішінде 87 шақырым су құбыры желілері мен 49 шақырым кəріз жүйесі желілері жаңғыртылды. Алматының экологиялық жағдайын жақсарту үшін кешенді шаралар қабылданған. Шаһардың басты экологиялық проблемасы – атмосфералық ауаның ластануы болып табылады. Ал ауа ластануының 80 пайызы автокөліктердің үлесінде. Автокөліктердің

ауаны ластау мөлшерлерін бақылауды күшейту мақсатында қаланың басты кіреберістерінде арнайы экологиялық бекеттер орнатылып, үстіміздегі жылдың 9 айында осы бекеттік бақылау нəтижесінде 31 880 заң бұзушылықтар анықталды. Экологиялық жəне басқа да əкімшілік айыппұлдар көлемінің жалпы сомасы 125 миллион 848 мың 884 теңгені құрайды. Қала экологиясын жақсарту мақсатында 2007-2013 жылдары жалпы ұзындығы 85,802 шақырымды құрайтын 17 өзеннің жекелеген тұстары жөндеуден өтті. Ауқымы 2,5 миллион шаршы метр су қорғайтын аймақтар жөнделді. 2008-2013 жылдар аралығында жалпы аумағы 50 гектарды құрайтын 18 парктер мен саябақтар қалпына келтірілді. Қаланың жасыл қорын жақсарту тұжырымдамасын жүзеге асыру тиянақты жүргізілуде. Сонымен қатар, соңғы 3 жылда 29 мыңға жуық кəрі жəне шіріген ағаштар оталып, 2008-2013 жылдар аралығында 120 мыңнан астам ағаштар отырғызылды. Жалпы, қала аумағында 190 мың шаршы метрден асатын гүлзарлар бар. Сонымен қатар, жыл сайын бюджет есебінен 75 мың шаршы метр аумаққа гүлдер отырғызылып, 16 мыңнан астам гүл құрылғылары орнатылады. 2008 жылдан бастап 46 су бұрқақтың 28-і заман талабына сай жаңа құрылғылармен жабдықталды. Олардың барлығы күрделі жөндеуден өтіп айналасы абаттандырылды. Енді, білім мəселесіне келетін болсақ, Алматы қаласының түлектері ҰБТ қорытындысы бойынша республикада екі жыл қатарынан бірінші орынды иеленіп келеді. 2008 жылы ҰБТ қорытындысы бойынша орташа балл 71,4 (республика бойынша – 68) болса, 2013 жылы бұл көрсеткіш 87,3-ке (республика бойынша – 74,5) өсті. Осы аралықта алматылық оқушылардың білім деңгейі 15,9 балға көтерілді. 2008-2013 жылдары «Алтын белгімен» қала мектептерінің 741 түлегі марапатталды. 2009 жылы алғаш рет дарынды жəне талантты оқушыларға, халықаралық жəне республикалық олимпиадалардың, түрлі ғылым жəне өнер сайыстарының жеңімпаздарына қала əкімінің «Үркер – Алматының мақтанышы» атты арнайы төсбелгісі тағайындалды. 2009 жылы бұл төсбелгімен қала мектептерінің 78 оқушысы марапатталса, 2013 жылы бұл көрсеткіш 5 есеге (яғни, 322 жеңімпазға) өсті. Бес жыл ішінде бұл белгімен 929 адам марапатталып отыр. Сондай-ақ, Алматы қаласы еліміздегі жоғары оқу орындарының да орталығы екені белгілі. Қазіргі таңда қалада 160 мыңнан аса студенттер білім алатын 42 жоғары оқу орны бар. Жастардың білім мəселесі сөз болғанда, міндетті түрде спорт пен саламатты өмір салты да айтылатыны анық. Азиаданың табысты өткендігі жəне бірегей спорт нысандарының салынуы Алматыда дүниежүзілік айтулы дəрежедегі жарыстарды өткізуге мүмкіндік берді. Соңғы екі жылда қалада допты хоккейден əлемдік чемпионат, регбиден Азия аймағының «5 ұлттық кубогы» халықаралық турнирі, су добынан Əлемдік лиганың FINA-2012 суперфиналы, трамплиннен шаңғымен секірудің Əлемдік кубогының жүлделік кезеңдері, қоян-қолтық ұрыстан Дүниежүзілік чемпионат тəрізді ауқымды іс-шаралар өтті. Сондайақ, Елбасының өзі арнайы келіп тамашалаған АІВА бокс чемпионатын да ерекше атап айтуға болады. 2017 жылы Алматыда қысқы Универсиада өтеді. Осы оқиғаның қарсаңында қалада мұз сарайы мен мұз алаңы, спортшыларға арналған ауыл тəрізді тағы бірнеше нысандар салынбақшы.

ДЕРЕК ПЕН ДƏЙЕК:

Алматы экономикасы Өнеркəсіп 2013 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында қаладағы өнеркəсіп орындары 457,9 млрд. теңгенің өнеркəсіптік өнімдерін шығарды. 2012 жылғы осы кезеңмен салыстырғанда өнеркəсіп өндіру көлемінің индексі биыл 104,45%-ды құрады. Шағын жəне орта бизнес Шағын жəне орта бизнестің белсенді субъектілер саны 2013 жылғы 1 қыркүйекте 103455 мыңды құрады, жұмыспен қамтылғандар саны - 374 750. Үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын іске асыру Алматы қаласын индустрияландыру картасына 5 мыңнан астам жұмыс орны бар 30 жоба кірді. 2010 жылдан бүгінгі күнге дейін 3 мың жұмыс орны бар 19 жоба іске асырылды. 2013 жылдың бірінші жартыжылдығында 15,5 млрд. теңгеге 2 жоба пайдалануға берілді. «Инновациялық технологиялар паркі» АЭА Аталған жоба өнеркəсіптік, білім беру орталықтары жəне басқа да мекемелердің əртүрлі салаларында инновациялық өсу деңгейінің негізі болып табылады. 2013-2015 жылдары 165 гектар аумағына екінші кезеңі салынатын болады.

2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл

Бүгінгі күні онда 150 инновациялық компания жұмыс істеуде жəне соңғы 2 жылда олардың саны 4 есеге өсті. ИТП АЭА ғылыми-танымдық, жобалауконструкторлық жəне өндірістік кластерді біріктіретін ірі инновациялық орталық болып табылады. Қазақстан Республикасының салық кодексіне АЭА«ИТП» аумағында жеңілдік тек АЭА «ИТП» мүшелеріне ғана беріледі. Өсу нүктелері Алатау ауданындағы өндірістік аймақ Бүгінгі күнге шамамен 20 мың жұмыс орнын ашатын 169 əлеуетті инвесторлар тізімі жасалды. Бұл жоба өндірістің қарқынды дамуына мүмкіндік береді. Мамандандырылған өндіріс аймағын құру: қала орталығында орналасқан өндірістерді сыртқа көшіру; Алматы қаласы өндірісінің жалпы көлемін 1,5 есеге арттыру; инвестициялық ресурстар тарту жəне озық инновациялық технологиялар трансфертін көбейту; өнеркəсіптік секторда білікті мамандарды даярлау жəне оларды қолдану жүйесін қалыптастыру секілді бірқатар мəселелердің шешілуіне мүмкіндік береді. Аймақтың жалпы ауданы 490 га. Бүгінгі күнде қаланың 180 өндірістік кəсіпорындары осы жобаға қатысуға дайын. Ағымдағы жылда инженерлік инфрақұрылым құрылысына 4 млрд. теңге бөлінген. 2014 жылға тағы 4 млрд. теңге бөлу жоспарлануда.

2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл 2013 жыл


5

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

ЗОР АЛМАТЫ Ішкі жəне сыртќы туризмніѕ келешегі кемел Лолита КИМ,

Алматы қалалық туризм басқармасы туризмді дамыту бөлімі басшысының міндетін атқарушы.

Алматы қаласының Туризм басқармасы өз аумағында мемлекеттің туризм саясатын тиянақты жүргізуге барынша өз үлесін қосуда. Біздің басқарманың негізгі міндеті ретінде Алматы қаласына сырттан келетін жəне ішкі туристер көлемін арттыру жөнінде кешенді шаралар қарастырып жатырмыз. Ол үшін түрлі семинарлар мен басқосулар, дөңгелек үстел отырысы мен БАҚ қызметі арқылы көптеген жұмыстар атқарылып жатыр. Айта кетерлік жайт, Алматы қаласының

туризм басқармасы бұл күнде Бүкілəлемдік туристік ұйымға (ЮНВТО) жəне Бүкілəлемдік туристік қалалардың «WTSF» федерациясына мүше болып тіркелген. Осы ретте Алматы өзге елдердегі туристік жобаларға қатысумен қатар, өз қаламызда да халықаралық ірі ісшаралар өткізу құқығына ие болып отыр. Мұның сыртында мəдени-танымдық, экологиялық жəне іскерлік туризмі құлашын кең жайып келеді. Оған біздің қаламызда өткізіліп жүрген саяси, экономикалық жəне ғылыми тақырыптар аясында ұйымдастырылған түрлі қоғамдық іс-шараларды кіргізуге болады. Қаланың туристік келбетін қалыптастыру мақсатында шетелдік қонақтарды тіркеу

жүйесі мейлінше дамытылды. Қазіргі таңда шетелдіктерді тіркеудің электрондық жүйесі қалада орналасқан ірі қонақүйлерге толық ақпарат жеткізу ісін жүйелі жүргізіп отыр. Яғни, бұл қонақүйлер өзіне тоқтаған қонақтар туралы барлық мəліметпен қамтамасыз етілген. Алматыда жыл сайын өткізілетін Халықаралық «KITF» туристік көрмесі туралы да айтып өткім келеді. Биыл бұл көрмеге 42 елдің 550 туристік компаниясы қатысты. Сондай-ақ, Алматы туризмнің өкілдері жыл сайын өткізілетін республикалық «Астанадемалыс» көрмесіне жəне «Сарқылмас саяхат» көшпелі жəрмеңкесіне тұрақты қатысып тұрады. Аталған шаралардың мақсаты өзіміздің ішкі туризмді дамыту екендігі белгілі.

Єимараттар мен жолайрыќтары əсем кґрінуі тиіс Мұратхан ТОҚМАДИ,

«ҚазҚұрылысШыны» компаниясының басшысы.

Біздің компания Алматы қаласында ғана емес, еліміздің көптеген ірі қалаларындағы алып құрылыстар мен белгілі ғимараттарының сыртқы келбетін шынымен жабдықтады. Ескеретін жайт, біздің өндіріп отырған шыныларымыз жылу мен жарықты үнемдеуге көмектеседі жəне беріктігі мен сапасы жөнінен де үлкен сұранысқа ие. «ҚазҚұрылысШыны» ЖШС-і 2003 жылы Алматы қаласында іске кіріскен, ал 2004 жылдың тамызында өндірістік əйнек шығаруды қолға алды. «ҚазҚұрылысШыны» ЖШС-і 2003 жылы құрылып, өзінің алғашқы əйнек өндіріс ісін 2004 жылдың тамыз айынан бастады. «ҚазҚұрылысШыны» ЖШС-і өзінің Қазақстан нарығында

жұмысын бастағалы бері еліміздің ірі қалаларында көптеген ғимараттар мен тұрғын үйлерді сапалы əйнекпен жабдықтап үлгерді. Мəселен, Алматы қаласында – «Нұр-Мүбəрак» рухани орталығы, Орталық мұражай, Балуан Шолақ атындағы Спорт сарайы, «Шымбұлақ» тау-шаңғы шипажайы, Халықаралық шаңғы-трамплин кешенінің ғимараты, «Мега» сауда жəне ойын-сауық кешені, «Жастар», «Столичный», «Гауһартас», «Алматы Тауэрс» тұрғын үй кешені, «Альянс Банк», Еуразия даму банкі, Астана, Шымкент, Қарағанды секілді ірі қалалардың айтулы бизнес орталықтары мен сауда кешендері жəне еліміздің барлық облыс орталықтарындағы көрнекі ғимараттарды əдіптеп шықты. Енді ірі қалалардағы жолайрықтар мен тарихи орындардың табиғи əсерден бұзылмас үшін ұзақ əрі талғамға сай сəулетін сақтау үшін əйнекпен қаптау ісін ұсынып отыр.

Ќала билігі їшін атќаратын шаруа кґп Мəжит ҚОНЫСҰЛЫ, қала тұрғыны.

Қазір біздің қаламыз күн санап құлпырып келеді. Əсіресе, жаз айларында қалада аралайтын, қыдыратын жерлер ерекше реңге бөленіп, жақсы демалуға мүмкіндік молая түседі. Кейінгі жылдары пайдалануға берілген жолайрықтары мен метро құрлысы да қазір баратын жерге уақтылы жетуге себі тиіп тұр. От басы мүшелерімен қала сыртына шы ғып, та биғат аясында сейілдеуге де, қала ішіндегі саябақтарда көңіл көтеруге де жағдай жасалған. Тағы бір айта кететін мəселе, қазір қала көшелеріне орнатылған бейнекамералар

мен құқық қорғау қызметінің жаңаша жұмыс істеу мəнері тұрғындар мен қалаға қыдырып келуші қонақтардың тыныштығы мен қауіпсіздігін біршама жақсартты. Көліктердің бей-берекет жүрісі, терезелерден қоқыс тастау, аяққа оралатын қайыршылар мен қараңғы қалтарыста тонап кететін алаяқтар секілді бейбастақтықтар күн санап азайып келе жатқаны байқалады. Əрине, əлі де болса қала басшылығының атқаратын істері баршылық. Мəселен, қыс маусымында жолдарды тазалау мен көк тайғақ боп жататын жаяу жүргінші жолдарын, қардың салмағын көтере алмай құлап жататын талдар, сондай-ақ, қыста жарылатын құбырлар мен жылу мəселесін əлі де болса

толық шешу керек. Əсіресе, қаланың түкпіргі аудандарында мұндай жағдайлар күні бүгінге дейін шешімін толық таппай тұр. Тағы бір ескерер жайт, қазіргі таңда Алматы қаласының аумағы күннен-күнге кеңейіп келеді. Көп жағдайда қала тұрғындары өздері тұратын аудан туралы ақпаратқа қанық емес. Қай аудан, қай көше қайта жасақтау шарасына тап болатынын, жекелеген үйлердің орнына қай кезде көпқабатты үйлер салынатынын біле бермейді. Сол сияқты, газ, су, кəріз құбыры түсетін шек те белгілі емес. Сондай мəселелер ертерек ескертілсе ел ішінде дау туындамас еді, түсінбеушіліктер орын алмай, тыныш ел бəзбіреулерге алданбас еді деп ойлаймын.

Алып шаћар алєа баса береді Əбдірахман ҚЫДЫРБЕК, «Егемен Қазақстан».

Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде дəстүрлі брифинг жалғасуда. Басқосудың бұл жолғы қонағы болып Алматы қаласының əкімі Ахметжан Есімов келді. Шараны ресми өкіл Алтай Əбибуллаев кіріспе сөзбен ашты. Брифингте Алматы қаласының əкімі А.Есімов қала дамуы мен болашақта атқарылатын игі жұмыстары жайында жұртшылыққа баяндады. Мұнда алып шаһар абыройы мен оның халқы үшін түрлі салаларда жасалып жатқан жұмыстар легі де назардан тыс қалмады. Ағымдағы жылдың қаңтар-қыркүйек айларында қаладағы өнеркəсіп орындары 457,9 миллиард теңгенің өнеркəсіптік өнімдерін шығарған. Шағын жəне орта бизнестің белсенді субъектілер саны биыл ғы жылғы қыркүйекте жүз мыңнан асып жығылса, жұмыспен қамтылғандар саны 374 750 болып отыр. Үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын іске асыруда да біршама жұмыстар жүргізілген. Алматы қаласын

индустрияландыру картасына 5 мыңнан астам жұмыс орны бар 30 жоба кірген. 2010 жылдан осы кезге дейін 3 мың жұмыс орны бар 19 жоба іске асырылса, 2013 жылдың бірінші жарты жылдығында 15,5 миллиард теңгеге 2 жоба пайдалануға берілген. Алатау ауданындағы өндірістік аймақтың да қаланың дамуына берер серпіні мол. Бүгінгі таңда шамамен 20 мың жұмыс орнын ашатын 169 əлеуетті инвесторлар тізімі жасалыпты. Бұл жоба өндірістің қарқынды дамуына мүмкіндік бермек. Мамандандырылған өндіріс аймағын құру бірқатар мəселелердің шешілуіне ықпал етпек. Атап айтқанда, қала орталығында орналасқан өндірістерді сыртқа көшіру, Алматы өндірісінің жалпы көлемін 1,5 есеге арттыру, инвестициялық ресурстар тарту мен озық инновациялық технологиялар трансфертін көбейту, сондай-ақ, өнеркəсіптік секторда мамандарды даярлау мен оларды қолдану жүйесін қалыптастыру сынды игі жұмыстар бар. Алматының экологиялық жағда йын жақсарту үшін кешенді шаралар қабылданған. Қаланың басты экологиялық

проб лемасы-атмосфералық ауаның ластануы десек, оның 80 пайы зы автокөліктер үлесінде екен. Автокөліктердің ауаны ластау мөлшерлерін бақылауды күшейту мақсатында қаланың басты кіреберістерінде арнайы экологиялық бекеттер орнатылған. Экологияны жақсарту үшін қабыл данған кешенді шаралардың нəтижесінде ауаның ластану деңгейі біртіндеп төмендеуде. Жалпы, Алматы дегенде оны дүниежүзілік спорт орта лықтарының бірі ретінде қабылдайды дүйім жұрт. VII Қысқы Азия ойындарының табысты өткендігі мен бірегей спорт нысандарының салынғандығы шаһарда əлемдік айтулы дəрежедегі жарыстарды өткізуге мүмкіндік берді. Басқасын былай қойғанда соңғы екі айдың ішінде мұнда ең жоғары деңгейдегі волейболдан əлемдік FIVB бас жүлделік кезеңі, трамплиннен секіруден əлем кубогы кезеңі жəне бокстан əлем чемпионаты сынды байрақты бəсекелер өтуінің өзі неге тұрады. Осындай іргелі жарыстар қала дағы спорттың дамуына оң əсерін тигізіп, еліміз бен спортшыларымызды əлемге Алматы арқылы танытпақ.

Алдағы уақытта болатын айтулы спорттық ірі шараның бірі 2017 жылы Алматыда қысқы Универсиаданың өтуі. Осы əлемдік шара қарсаңында қалада мұз сарайы мен мұз алаңы, сонымен қатар, спортшыларға арналған ауыл тəрізді тағы бірнеше нысандар салынбақшы. Аталған спорттық оқиғаны өз деңгейінде өткізу үшін қалада барлық қажетті қор мен тəжірибе де жеткілікті. Жуырда 2022 жылғы Қысқы Олимпиаданы Алматыда өткізу туралы сұраныс жолданған. Осы орайда Азия Олимпиадалық кеңесінің (АОК) президенті шейх Ахмад əлФахад əл-Сабах пен Халықаралық Олимпиада комитетінің төрағасы Жак Роггенің Азиаданың өткізілгеніне жоғары баға бергенін атап өткен жөн. Сол кезде олар Алматының Олимпия ойындарын өткізуге барлық мүмкіндігінің бар екенін айтқан-ды. Алматының Олимпиаданы өткізуге деген салмақты басымдықтары бар. Біріншіден Олимпия ойындары Орталық Азия аумағында əлі бір рет те өткізілмесе, екіншіден қалада Олимпия ойындарын өткізуге қажетті спорттық нысандар түгелдей дерлік бар деуге болады.

Айқарма бетті дайындағандар: Қорғанбек АМАНЖОЛ, Қанат ЕСКЕНДІР, «Егемен Қазақстан».

2008 жыл 2009 жыл 2010 жыл 2011 жыл 2012 жыл


6

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

ПАРЛАМЕНТ ПАРЛАМЕНТ

 Көшпелі отырыс көкжиегі

Шаєын мектептерде їлкен проблемалар бар

Парламент Мəжілісінің Əлеуметтік-мəдени даму комитетінің төрайымы Дариға Назарбаева бастаған депутаттар Майра Айсина, Мейрам Бегентаев, Гүлмира Исімбаева жəне Гүлнəр Ықсанова Аршалы ауданындағы шағын комплектілі мектептерде (ШКМ) болып, оқушыларға білім беру жағдайымен танысты. Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Қонақтар Бабатай негізгі мекте бін дегі 41 баланы қамтитын оқу жоспарымен танысты. Ақмола облысының əкімі Қосман Айтмұхаметов өңірдегі білім беру мекемелеріндегі жалпы жағдайдан мəлімет берді. Бұл салада көптеген игі шаралар атқарылғанымен, білім ұяларының 82 пайызын құ райтын шағын комплектілі мектептерге қатысты өткір мəселелерге назар аударылды. Мұндай мектептерді ұстау көп шығын əкелетін көрінеді. Мəселен, осындағы бір оқушыға əдеттегі орта мектеппен салыстырғанда, бюджет қаражаты үш есе артық жұмсалады екен. Осы ретте облыстық білім басқармасының басшысы Балым Ізбасарова ШКМ нормативті аппаратының жоқтығынан оның қызметін үйлестіру қиынға түсетінін, материалдық қамтамасыз етудің жұтаңдығын, оқу мекемелеріндегі кадр тапшылығын алға тартты. Қазіргі таңда ШКМ проблемалары екі бағытта шешілуде.

Біріншісі – оларды тасымалдау болса, екіншісі – балаларды тиісті жағдайлар жасалған мектептер жанынан ашылған ресурстық орталықтарда жылына төрт рет бір аптадан оқыту тəсілін қолдану. Сондай-ақ, облыс басшылығы тарапынан тірек мектептерін құру жəне шағын комплектілі мектеп жүйесін қайта құру қадамдарынан қайтарым күтетіндігі айтылды. Дариға Назарбаева ресурстық орталықтар жұмысы эконо микалық жəне моральдық-этикалық тұрғыдан аса қолайлы еместігіне назар аударды. Көшпелі оқыту бюджет қаржысына салмақ салғанымен, білім сапасын көтере қоюы неғайбыл.Оның үстіне Ақмоланың қатал ауа райы жағдайында балаларды үнемі əрі кідіріссіз тасымалдау қиын жəне қауіпті екендігі еске салынды. Мəжілісмендер мəселенің оңтайлы шешімі мектеп-интернаттар желісін кеңейтуде деген ортақ пікірге тоғысты. «Қандай жағдайда болмасын оқушылар сапалы біліммен қамтамасыз етілуі тиіс, – деді Д.Назарбаева. – Мұндағы бірден-бір дұрыс шешім мектептер

 Сізді не толғандырады?

жанынан жатын корпустарын салу немесе қосымша жабдықтау екені тəжірибеде дəлелденген. Аталған тірек мектептерін ашу кезінде атааналар пікірін де ескерген жөн. Басты мақсат – балалардың білім деңгейін көтеру. Облыста ұлттық бірыңғай тестілеу көрсеткіші соңғы жылдары төмендегені алаңдатады. Сондықтан, шағын комплектілі мектептерде бастауыш сыныптарды қалдырып, ересек балаларды білім берудің жоғары деңгейін қамтамасыз ететін мектептерге орналастыру қажет. Босаған орындарды балабақша, шағын орталықтар, тіпті мəдениет ошағы ретінде пайдалануға болады. Кездесуге өзге аудандардан келген мектеп директорлары шағын мектептер мұғалімдерінің еңбекақысы туралы мəселе көтерді. Мəжіліс депутаттары мұндай педагогтарды қолдап-көтермелеу қажеттігін, оның үстіне мемлекет тарапынан қосымша ақы механизмдері қарастырылғанын атап өтті. Жиналғандар тарапынан оқу бағдарламаларын дайындау ісіне мұғалімдерді қатыстыру, мектептерде аспаз жəне асхана жұмысшысының штаттық бірлігін енгізу жөніндегі ұсыныстары қолдау тапты. Кездесу соңында комитет мүшелері шағын комплектілі мектептерге қатысты проблемалар мен ақмолалық педагогтар көтерген мəселелер комитеттің арнайы мəжілісінде көтерілетіндігін атап өтті. Ақмола облысы, Аршалы ауданы.

Бар байлыєымызды желге ўшырмайыќ Мемлекетіміз үшін маңызды стратегиялық материал болып табылатын металл сынықтарына қатысты мəселені өңірлерге барып, сайлаушылармен өткен кездесуде кəсіпкерлер көтерген болатын. Уəлихан БИШІМБАЕВ, Мəжіліс депутаты.

Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің деректеріне сүйенсек, өткен жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда металл сынықтарын жинау 3,5 миллион тоннаны құрапты. Экспортқа 780 мың тонна металл жіберілген. Еліміз үшін 2,8 миллион тонна металл қажет болса, 2 миллион тонна ғана өңделген. Ал тапшылық 800 мың тоннаны құрайды. Бұл тек ресми дерек бойынша. Егер де сертификатталған металл сынықтарының 1 тоннасы 38 мың теңге тұратынын ескерсек, 1 тонна болатты қорыту 75 мың теңгеге түседі. Ал сляб

Моѕєолияда болып ќайтты

Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаттары Шавқат Өтемісов пен Асхат Бекенов Ұлан-Батор қаласында сапармен болды.

 Іскерлік іссапарлары

Маќсаткерлік – рухани діліміздіѕ арќауы Парламент Сенатының депутаты Анатолий Башмаков Əлемдік экономика жəне халықаралық қатынастар институты – Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының «Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасының саяси жəне экономикалық екіжақты қарым-қатынастары» атты VII конференциясына қатысты, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі.

Конференция барысында сенатор «Қазақстан мен Ресей – еуразиялық экономикалық ықпалдастық мақсаткерлігінің ошағы» тақырыбында баяндама жасады. А.Башмаков

ұжымдық іс-қимылдың негізгі тиімді алғышарттары ТМД жəне ЕурАзЭҚ кеңістігі болып табылатынын атап өтті. «Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістік елдері

үкіметтері басшыларының 2013 жылғы қыркүйектегі Астанадағы кездесуі ықпалдастықты дамытуға жəне тереңдетуге Қазақстанның ұмты лысын нақтылап отыр. Сарапшылардың күн сайынғы қар балас жұмыстарындағы ма ңыз ды мəселе Еуразиялық экономикалық одақ келісімін əзірлеу болып табылады. Оған қоса, кедергілерді алып тастау біздің экономикаларымыздың өркендеуі үшін өте маңызды», деді сенатор.

сынықтарын қайта қорытуда 1 тоннаға орташа алғанда 20 мыңдай теңге қажет болады екен, сонда біз металл сынықтарын 55 мың теңгеден аз бағамен сатсақ, шығынға ұшыраймыз. Туындаған жағдайда сынықтардың 1 тоннасы 38 мың теңгеден болса, Қазақстан əрбір тонна үшін 17 мың теңгені жоғалтады. 2012 жылғы 780 мың тонна экспортты қоса алғанда, еліміздің 13 260 000 000 (он үш миллиард екі жүз алпыс миллион) теңгесі желге ұшқан. Көрсетілген өнімді өндіру кезіндегі ілеспелі қалдықтар (газ, қатты жəне сұйық түрінде) қоршаған ортаға зиян келтіреді. Қайталама шикізатты өңдеу экологиялық жүктемені барынша алып тастайтыны тағы бар.

 Əріптестік əлеуеті

Аталған Мəжіліс депутаттары Қазақстан Республикасының Парламенті мен Моңғолияның Ұлы Мемле кет тік Хуралы арасындағы пар ламентаралық ынтымақтастық

Туындаған жағдайды жақсарту үшін бірқатар кешенді шаралар қабылдау қажет. Біріншіден, Салық кодексінің 248-бабынан түсті жəне қара металдардың сынықтары мен қалдықтарын өткізу бойынша айналымдар қосылған құн салығынан босатылатындығын қарастыратын 23) тармақшаны алып тастау қажет. Екіншіден, өңдеу кəсіпорындарын шикізатпен қамтамасыз ету мақсатында жəне олардың жобалау қуатына жүктеуге қара металл сынықтарын экспорттауға тыйым салуды енгізу қажет. Еліміздің ішкі рыногына арналған металлургиялық бизнестің отандық өкілдерінің сынықтарды іске асырудың пайдалы тетіктерін құрғаны жөн. Үшіншіден, жоғарыда аталған министрліктің болжауына сəйкес, еліміздегі қалдықтарға қажеттілік 2014 жылдан кейін өсетін болады. Осыған байланысты қара жəне

бойынша топ мүшелері болып табылады. Кездесу Қазақстан мен Моңғолия арасындағы ынтымақтастық пен достық қатынастарға байланысты келісімге

қол қойылғанына 20 жыл толуына орайластырылды. Сапар барысында Моңғолияның Ұлы Мемлекеттік Хуралының басшыларымен, парламентаралық ынты мақтастық тобының жетекшілерімен жəне де Моңғолияның Қазақстандағы бұрынғы елшісімен екіжақты жүздесулер өткізілді, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі.

 Фотокүнделік А.Башмаков сондай-ақ еуразия лық экономикалық бір лестікті қалыптастыруда өр кениетті-гуманитарлық құрам ның маңызды мəселе екенін атап өтті. «Біз əлі экономикадан тыс факторлардың бекемдеуші рөлін толық бағалаған жоқпыз. Дегенмен, Ресей мен Қазақстан халықтары мақсаткер. Бұл біздің үлкен артықшылығымыз. Ол экономикалық ықпалдастықты одан да берік нығайтуды көздейтін біздің рухани діліміздің арқауы», деп атап өтті парламентші.

 Талқылау тағылымы

Тўрмыстыќ зорлыќ-зомбылыќ

– ауыр ќылмыстарєа соќтыратын кесапат

Тұрмыстағы зорлық-зомбылық бүгінгі күннің бір қасіреті болып тұр. Маскүнем немесе нашақордың ақша тауып бер деп анасын немесе əйелін өлтіріп жатқан бассыз əрекеті бұл күнде сұмдық емес, қатардағы қылмыс секілді болып қалды. Балаларына жəбір көрсетіп, үйден қуып шығу немесе күн көрсетпеу «сəнге» айналғандай. Тіпті, ішпей-жемейақ болмашы нəрсеге бола тепсінген жауыз əкелер баласын немесе сұмырай бала əкесін, шешесін өлтіріп жататын жағдайлар да жоқ емес. Əйтеуір, соңғы кездері жаға ұстататын жайлар көбейіп тұр. Осындай қылмыстардың өзі көп нəрсеге төзімділікпен қарап, орынсыз, тіпті шектен тыс көндігудің салдарынан жасалатыны тағы анық. Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Тұрмыстағы зорлық-зомбылыққа төзбей, оған заңды жолмен қарсы тұру қажеттігі де қоғамда жиі айтылады. Осындай қылмысқа қарсы заң жобасы да əзірленіп, жуырда Мəжілістің жалпы отырысында оның жобасы бірінші оқылымда мақұлданды. Заң жобасын Мəжіліс депутаттары Дариға Назарбаева, Гүлнəр Ықсанова, Ольга Киколенко, Елена Тарасенко, сенатор Людмила Полторабатько жəне т.б. дайындаған. Қарап тұрсақ, оны Парламенттің тек əйел депутаттары ғана көтеріп, солардың бастамасымен əзірленген. Осының өзінен əйел депутаттардың тұрмыстық проблемаларға ер азаматтарға қарағанда, көбірек көңіл бөлетіні көрініп тұр. Баяндама жасаған депутат Светлана Бычкова заң жобасы Елбасы Н.Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиясындағы ана мен балаға қатысты қылмыстарды қатаң жазалау туралы талабына сəйкес жасалғанын атап өтті. Оның нормалары тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбаны болып табылатын адамдарға жəрдем көрсету жөніндегі құқықтық шаралар кешенін көздейді, деді ол. Сонымен бірге, 2009 жылдың желтоқсан жəне 2010 жылдың сəуір айларында тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу шараларын көздеген заңдардың қабылданғанын айтты. Осы заңдарды қолдану арқылы сот былтыр 32 мың жазбаша

өкім берген болса, биылғы жылдың үш тоқсанында бұл сан 35,7 пайызға артқан. Соның арқасында 2013 жылдың 9 айында аталған қылмыс 2012 жылдың сəйкес мерзімімен салыстырғанда, 10,7 пайызға төмендепті. Соның ішінде кісі өлтіру фактілері 211-ден 158-ге азайған. Алайда, бұл заңдардың ықпалы əлі де төмендеу болып отыр. Сондықтан да аталған заң жобасы дайындалды, деді баяндамашы. Заң жобасы Қылмыстық, Əкімшілік-құқық бұзушылық жəне Бюджет кодекстеріне, «Мемлекеттік əлеуметтік тапсырыс», «Арнаулы əлеуметтік қызметтер» туралы жəне т.б. бірқатар заңдарға өзгерістер мен толықтырулар енгізуді көздейді. Баяндамашыға сұрақ бергендер де негізінен əйел депутаттар болғандығы назар аударды. Алғашқы сұрақ берген Г.Сейітмағанбетова Əкімшілік-құқық бұзушылық туралы кодекстің 59-бабына енгізілетін түзетуде отбасылық-тұрмыстық қатынастардың құқық бұзушылығын жасаған зорлықшының жəбірленушімен бірге бір тұрғын үйде немесе бір пəтерде тұруына сот арқылы тыйым салынатындай норма қарастырылғанын айта келіп, осы норма азаматтардың тұрғын үй құқығын өз қалауынша белгілеу құқына нұқсан келтірмей ме деп сұрады. Бұған сот 30 тəулікке дейінгі мерзімге бөлек тұруды белгілеуі мүмкін екендігі айтылып, адамдардың конституциялық құқы бұзылмайтындығы жеткізілді.

Депутат М.Ахмадиев Қылмыстық жəне Əкімшілік-құқық бұзушылық кодекстеріне заң бұзушының соттың айрықша бұйрығын орындамауына берілетін жазаның қатайтылатындығы туралы енгізілетін толықтыруға байланысты сұрақ қойды. Осы норманы Мəжіліске енді түсіп жатқан кодекстердің шеңберінде қарастыруға болмай ма, деді ол. Оған аталған заң жобасында тұрмыстық зорлық-зомбылық мəселелері кешенді түрде қарастырылғаны айтылып, толықтырудың осы күйінде қалғаны дұрыс деп саналатыны жеткізілді. Қосымша баяндама жасаған Заңнама жəне сот-құқықтық реформа комитетінің мүшесі Ольга Киколенко негізгі баяндамашының сөзін қостап, ұсынылып отырған заң жобасының қажеттілігін атап өтті. Құжат тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу шараларын жетілдіре түсуді, жəбірленушіні қолдау шараларын белгілеуді мақсат етеді, деді ол. Сонымен қатар, заң жобасын əзірлеу барысында барлық əлеуметтік сала министрліктері, құқық қорғау органдары мамандарымен, Президенттің жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссиямен жəне т.б. келісілгені атап айтылды. Заң жобасын талқылау барысында жалғыз-ақ депутат – Светлана Ферхо сөйледі. Біздің қоғамымыздың алдында тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу шараларымен оған қарсы күресті жетілдіру міндеті тұр. Заң жобасы тұрмыстық зорлықзомбылық көрсетушіге қарсы қолданылатын жазаны қатайтуды көздейді. Тіпті бұл іс үшін қылмыстық жауапкершілік жүктеу де қарастырылған, деді ол. Сонымен қатар, заң жобасы осындай қылмыстардың индивидуалды түрде алдын алуды емес, оған қарсы кешенді түрдегі күрес жүргізуді көздеп отырғаны қуантады, дей келіп, заң жобасы тіпті соттың шешімімен үйінен қуылған зорлықшының өзін де əлеуметтік қабылдау орталығына орналастырып, оған да психологиялық, тұрмыстық қолдаулар көрсетілуін қарастырғаны айрықша атап өтерлік екенін айтты. Дауысқа қойылған заң жобасы бір ғана депутаттың қалыс қалуымен толықтай мақұлданды. Бəрі дұрыс-ақ, бірақ екінші жағынан осы заңды пайдаланып, қит етсе сотқа жүгіретін «жəбірленушілер» көбейіп кетпесе болды деңіз...

Суреттерді түсірген Орынбай БАЛМҰРАТ.

 Тұрақты комитеттер тынысы

Азаматтыќ ќорєау саласындаєы басќосу

Мəжілістегі Экология мəселелері жəне табиғат пайдалану комитетінің төрағасы Александр Милютиннің жетекшілігімен «Азаматтық қорғау саласындағы проблемалы мəселелерді шешу жолдары туралы» деген тақырыпта дөңгелек үстел өтті, деп хабарлады Мəжілістің баспасөз қызметі.

Бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің өкілеттіктерін іске асырудың үшінші сессияға арналған негізгі іс-шаралары жоспарына сəйкес өткен бұл басқосуда Парламент Мəжілісінің депутаттары мен Төтенше жағдайлар министрлігінің құрылымдық жəне ведомстволық бөлімдерінің басшылары қатысты. «Азаматтық қорғау туралы» заң жобасындағы халықты хабардар ету мəселелерін заңнамалық реттеу жəне келешекте халықты хабардар етуге байланысты заң нормаларын іс жүзіне асыру» тақырыбында Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар вице-министрі В.Петров баяндама жасады. «ТЖМ-нің жеке санаттағы қызметкерлерін, ерікті өрт сөндірушілер мен құтқарушыларды əлеуметтік қорғау мəселелерін заңнамалық қамтамасыз ету жөнінде» Өртке қарсы қызмет комитетінің төрағасы С.Əубəкіров пен ТЖМ-нің Төтенше жағдайларды жою департаменті директорының

орынбасары А. Советов баяндап берді. Бейнеконференция режімінде құрамында метаны бар көмір қабаттарында тау-кен жұмыстарын жүргізгенде өнеркəсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөнінде Қарағанды облысы департаментінің басшысы Т.Нұрмағамбетов баяндады. Алматы облысы əкімінің орынбасары А. Баталовтың, Алматы қаласы əкімінің бірінші орынбасары Ю.Ильиннің, Астана қаласы ТЖД-нің бастығы М. Ысқақовтың, «Қазақстан Инжиниринг» ҰҚ» АҚ өкілінің қатысуымен баяндамаларды жəне күн тəртібі аясында басқа да мəселелерді талқылау өтті. Экология мəселелері жəне табиғат пайдалану комитетінің төрағасы дөңгелек үстелдің нəтижесін қорытындылап, талқыланған мəселелердің маңыздылығын, азаматтық қорғау саласындағы проблемалы мəселелерді шешуде алдағы уақытта конструктивті жұмыстар қажеттігін атап өтті.

түсті металдар қалдықтарының стратегиялық қорын қалыптастыру ға бастамашылық жасау орынды. Шетелге осындай шикізатты сата отырып, отандық өндіріс одан айырылады, сондай-ақ, аталған секторда əлеуетті жұмыс орындары шығынына əкеліп соқтырады.Төртіншіден, Үдемелі индустриялық-инновациялық даму кезінде ұлттық компаниялар төңірегінде металл негізіндегі детальдар, босалқы бөлшектер, жөндеу жəне сервистік инфрақұрылымдар өндірумен айналысатын кіші жəне орта бизнес кəсіпорындары инфрақұрылымдарының ірі бизнес кəсіпорындарын дамыту қажеттігін негізгі фактор деп санаймыз. Жоғарыда баяндалғандарды қорытындылай келе, аталған мəселенің мемлекет үшін стратегиялық маңызы зор деп есептейміз. Осыған байланысты Үкімет аталған мəселені қарастыруды жəне қойылған мəселелердің шешімін табуға ықпал етуі тиіс деп білеміз.

 Сауал салмағы

Ўлттыќ ќауіпсіздік – басты басымдыєымыз

Мəжілісте палата Спикері Нұрлан Нығматулиннің төрағалығымен өткен жал пы отырыста депутат Бақытбек Смағұл ПремьерМи нистр Серік Ахметов пен Бас прокурор Асхат Дауылбаевқа депутаттық сауал жолдады. Онда былай делінеді.

«Соңғы кездері азаматтарымыздың үлкен радикалды бағытпен қаруланған топтардың экспериментті азығы ретінде пайдаланылып кетіп жатқаны қатты ойландырады. Еліміздің «Қазақстан-2030» Даму стратегиясының бірінші басымдығы – ұлттық қауіпсіздік екені белгілі. Ұлан-ғайыр аума ғымыздың тұтастығын сақтауда діни радикализм мен терроризмнің алдын алуда Ұлттық қауіпсіздік комитетімен қатар, бақылаушы орган ретінде Бас прокуратураның, елдің біліми-ағартушылық, əлеуметтік салаларының алатын орны ерекше. Қазіргі бір-бі рімен тығыз байланысқан əлемде терроризм қаупі шекара деген ұғымды шайып кетіп отыр. Қай континентте болмасын, əлемдік бейбітшілікке терроризмнен төнетін қауіп бірдей. Осы орайда 15 қазан күні француз баспасөзінде «Қазақстаннан 150 адам Сириядағы қасиетті жиһадқа қосылды» деген мағынадағы мақала көп адамды алаңдатқаны мəлім. Бейбітшілік пен бірлікті ту еткен Қазақстаннан топтың қосылуы – еліміздегі радикалды діни тармақтардың əлі де болса белсенді жұмыс істеп жатқандығын көрсетеді. Еліміздің құқық қорғау органдары қызметінің бір бағыты лаңкестік пен экстремизмге қарсы іс-қимыл таныту, елдің ішкі тұтастығы мен саяси тұрақтылығына қарсы əрекет ететін элементтердің алдын алу болып табылады. Бұл ретте Отанымыздың жастарын тəрбиелеуге тек бір ғана мекеме – дін істері агенттігі ғана емес, бүкіл мемлекеттік аппарат атсалысуы қажет екенін баса айту керек. Осы тұста, қояр сауалдарым бар: Сириядағы қанды қақ тығыстарға 150-ге жуық қазақстандықтың қатысып жатқандығы шындыққа жанаса ма? Шындық болса, бұл елімізде болашақ соғыс ошақтарына əлі де көптеген жастардың тəрбиеленіп жатқандығын көрсете ме? Елімізде Таяу Шығыс елдерінде білім алған жастарымыздың қай салаларда қызмет атқарып жүргендігі, қандай білімнің иесі екендігі тексерілуде ме? Дін істері агенттігі мешіттердегі жастардың толқыны қандай идеологияда тəрбиеленіп жатқанынан хабардар ма? Жастармен діни тақырыптарға ықпалдастық жолы қалай жүзеге асырылуда?».


 Тағзым

 Өнеге

Ўйымдастыру ўлаєаты

Бұдан қырық күн бұрын біздің еліміз, халқымыз, бүкіл зиялы қауым, тəуелсіз Қазақстанның Қарулы Күштері, генералдар корпусы, офицерлер, сержанттар, курсанттар, əскери колледждердің шəкірттері орны толмас ауыр қазаға душар болды. Тəуелсіз Қазақстанның тұңғыш Қорғаныс министрі, армия генералы, Ұлы Отан соғысының Батыры, егемен елдің Қарулы Күштері құрылуының бастауында тұрған, осы ұлы миссияны асқан ұлтжандылықпен жəне тиянақтылықпен іс жүзінде асыра білген парасатты да кемеңгер əскери қолбасшыдан айырылдық.

Мəрияш ЖҰБАНОВА,

Абылай хан атындағы халықаралық қатынастар жəне əлем тілдері университеті менеджмент жəне халықаралық коммуникация факультетінің деканы, филология ғылымдарының кандидаты.

Орныѕ ерекше еді, асыл дос

Сағындық КЕНЖЕБАЕВ,

Ұлы Отан соғысының ардагері, гвардия полковнигі, профессор.

Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов 1924 жылы 25 мамырда Ақмола облысы Ақсу ауданындағы Алексеевка елді мекенінде туған. Алексеевка, қазақша айтқанда Қосым ауылы. Ұжымдастыру кезінде тұрғындар ауылды тастап, Дворянка деген селоға көшкен. Бұл село Қосым ауылынан 6-7 шақырымдай жерде. Кейінірек Дворянка совхоз болып, «Трудовой» совхозы деген ат алды. Осы күнде Ақкөл дейді. Сол жерлерде Сағадатқа үлкен тауқыметтерді басынан кешіруге тура келді, сегіз жасында ата-анадан айырылып, жетім қалды. Тек жалғыз үлкен ағасы Сағит ол үшін əке де, шеше де болды. Соғыс! Сол күні елден ерте мектепке кеттім, деп еске алатын Сағадат. Мектептен шығып, Ақмола қаласына бардым. Ол кездегі Ақмола шаң басқан поселке секілді болатын. Елдің бəрі көшедегі шаңқылдаған радионы тыңдап, военкоматқа ұмтылды. Военкоматтан еркектер «повесткаларын» алып, үйлеріне асыға жүгірді. Сонан соң мектепке қайта оралдым. Мектептің алаңында ата-аналар митингке жиналды. Бір жасы келген қазақ ауыр күрсінді. Оның жанында тұрған орыс ақсақалы «Біздер немістермен бұрын да соғысқанбыз, біз оларды жеңіп шығамыз», деді. Мен үйге келдім. Ағам үйде, көзінде қайғы. Айтқаны: Келгенің жақсы болды, мен майданға шақырылдым, жолға аттандым». Мен түсінбей, «Сағит, сен қайда барсаң, мен сонда барамын», деппін. Бір жылдан соң кезек маған да келді. Біздерді, бірнеше адамды военкомат əскери училищеге жіберуге шешім қабылдады. Біз баратын əскери училище Түркіменияның Кушка деген ең ыстық жерінде орналасқан көрінеді. Ақмоладан Кушкаға пойызбен сапар шектік. Пойызда айналдыратынымыз – Совинформбюроның көңілге қонбайтын майдан хабарларын тыңдау. Осы хабарлардан сегіз айға созылған Севастополь қорғанысының құлағанын жəне Воронеж бағытында қорғаныс шебіміздің фашистердің қолына түскенін білдік... Сонымен, шілде айы, 1942 жылы Сағадат Байрам Али əскери училищесінің курсанты. Əскери дайындықта түнгі жорықта 16 кг. жүк арқалап, 10 км. жүгі ріп өту қажет. Бұл – майданға так ти калық дайындалу. Бұл нарком, маршал С.М.Тимошенконың əскерисаяси дайындыққа қойған міндеті еді. Шыдағандар шыдады, шыдамағандар майдан қажетін өтейтін жұмыстарға жіберілді. Сол қиындыққа біздің Сағадат шыдады. Сағадат курсанттан бастап қилы жолдан өтті. Ол тəуелсіз мемлекетіміздің Жоғарғы Бас қолбасшысының ең алғашқы сенімді серігі болды. Ең алғаш армия генералы деген жоғары əскери атақ иеленді. Ол тəуелсіз Қазақ елінің Қарулы Күштері тарихында бірінші болып қала береді. Бірінші Қорғаныс министрі, бірінші армия генералы, бірінші Халық Қаһарманы (№1). Кеңес Одағының Батыры, тəуелсіз еліміздің бірінші Халық Қаһарманы. Мұндай қосақталған ең жоғары құрметті атақтарды алғашқы алған адам. Қанды шайқас жылдарындағы Сағадатқа оралайық. Байрам Али əскери училищесіне 1942 жылдың шілдесінде түсіп, 1943 жылдың шілдесінде бітірді. Бұл, əрине, соғыс уақытындағы əскери дайындықтың, лейтенант даярлаудың бірталай ұзақ мерзімі екені белгілі. Сағадат өзінің «От огненных лет до суверенной армии» деген (Алматы. Жібек жолы, 2005 ж.) еңбегінде мына бір жайтты еске алады. Училище бастығы «Түзеліңдер!» деп команда берді, оркестр ойнай бастады. Сап алдынан училищенің Жауынгерлік туы желбіреп өтеді. Осы сəтте Сағадаттың бойын мақтаныш сезімі кернейді. Майданға бірінші аттанушылар ішінде болатынына өзіне өзі ризашылық білдірді, тек мұны ағасы Сағиттың көре алмағаны, «Трудовик» колхозындағы жерлестерінің көре алмауы

7

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

өкініш туғызды. Училище бастығы, полковник К.О.Баранов Қорғаныс халық комиссарының лейтенант атағын берген жарлығын оқып, лейтенант погонын тапсыра бастады. – Лейтенант Нұрмағамбетов! – Сағадат селк ете түсті. Иығын керіп, ширақ адымдады. Алтын погон алақанына жабысты. Қандай өнегелі өмір десеңізші. Осы өнегелі, өрнекті өмірі өркениетке ұмтылған ұлттың ұлы қазынасы емес пе? Осы қазынаға тағзым етуден артық ғанибет бола ма? Əй, болмас! Нұрмағамбетов пен оның жерлесі Сұлтанов 157-ші жеке атқыштар бригадасына жолдама алды. Бекмамбетов, Никитиндер басқа əскери бөлімге жіберілді. Айырылысулары өте қиын болды. Бұйрық бойынша, Сағадат атқыштар взводына командир болып тағайындалған көрінеді. Бірақ ол бұған келіспей, «Лейтенант Нұрмағамбетов Түркістан пулеметтік училищесін бітірген. Сондықтан, пулемет взводын беруді өтінемін», деп өзінің батылдығын танытты. Командир Сафонов бұған таңданып, онда еш айырмашылық жоқ дегенді айта отырып, біраз сыр тартқан екен. Сафонов Сағадаттан «Əке-шешең, туысқандарың бар ма?» деп сұрайды. Оған Сағадат: «Əке-шешем ерте қайтыс болған. Жалғыз ағам Сағит майданда оққа ұшты», деп жауап береді. Сонда Сафонов: «Жолдас лейтенант, жеңіске дейін аман бол. Аман болуға бұйырамын!» деп сөзін бітіреді. Сағадат өз кітабында: «Почти шестьдесят лет прошло после той фронтовой беседы, а не забылась она мне до сих пор. Вспоминая ее, я всегда думаю о том, как важно нам, ветеранам вспоминать, чутко, по отечески относиться к каждому молодому человеку, доходить до его сердца, передавать свой опыт», деп жазып еді. Сонымен, Сағадат өз айтқанын орындап, бірінші батальонның пулемет ротасының командирі, капитан Самуил Гурбичтің алдына келді. Ол 35-тер шамасында екен. Ол Сағадатты алдыңғы шепке алып барып, взводтың үш расчетімен таныстырды, соғысудың мəнжайын түсіндіріп айтты. Атыс толастаған кезде Гурбич нақты міндет қойып, солдаттарға Л.Толстойдың «Казаки» романын оқиды екен. Солдаттар аса зейін қойып тыңдайды. Сол кездерді Сағадат былай еске алады: Түнгі шабуылға шығуға жарлық болды. Шабуылға танктер қатыспайтын. Артиллерия біраз атқан соң командир Диденко алға, атакаға деп команда берді. Жауынгерлер окоптан шығып, алға жүгірді. Оққа ұшқандар, жаралылар бола бастады, немістер орнынан қозғалмады. Өз шебімізге оралуға жарлық түсті. Күн шықпай қайта оралдық. Түнгі шабуыл екінші рет қайталанды. Немістер бұл жолы жасырынған окопын тастай қашуға мəжбүр болды. 301-дивизия 9 атқыштар корпусының құрамында еді. Дивизия командирі болып полковник В.Анонов тағайындалды. Майдан жалынына қақталған дивизия, бригада командирлерімен екі жылдан астам бірге болғанда, баға жетпейтін жауынгерлік сабақ алады. Сағадаттың өмір бойы өзгермей өткен өнегелі қасиеті шынайылық болатын. Ол өзін туа сала батыр, дана қолбасшы етіп дəріптеп көрсетумен мүлдем, үзілді-кесілді келіспей өтті. Əрине, Сағадат өз басының бағасын өте жақсы сезінді. Қоғамдағы орны, міндеті, оған көрсетілетін ерекше құрметті іштей мықтап сезінгенмен, осы сезімді дөрекілікке айналдырмайтын, кеуде қағуға əсте беттемейтін берік əдеті, тəрбиесі, өзін өзі мықты тежеуі таңғаларлық тəртіп-дəстүр еді. Сағадат 301-ші атқыштар дивизиясының 1052-ші полкінде соғыстың аяғына дейін болып, əртүрлі шайқастарға қатысты. Шайқастар оңай болмайды, бəрі қауіпті. Оққа ұшу – майдандағы үйреншікті жағдай. Донбасс, Днепр, Кишинев операциясы, Берлинге бет алу, Шпрееге шығу, Гестапо ғимаратын штурммен алу. Əрине, қазір бас аман, ел тыныш, жауған оқ жоқ, ашық аспан жағдайында Сағадаттың шайқаспен өткен қатерлі

жолын айта салу тіпті оңай. Шайқаста бір адамның өзі қауіп, күн демей, түн демей өмір қыл үстінде тұрады. Қай кезде оның алып ұратынын білу мүмкін емес. Міне, сондықтан, Сағадатты қандай күш сақтады, тікелей ажал оғын қандай періште қақты? Ғажап! Сонымен, Сағадат соғыстың аяғына қарай батальон командирі болды. Əскери шені – майор. Берлинде алғаш рет жерлесі, жазушы Қалқаман Əбдіқадыровпен қуана кездескен сəтін айтып отыратын. 1945 жылы қазанның аяғында Сағадат Ақмолаға демалысқа келді. Облыс басшылары Сағадатты облыстан Алматыға баратын делегация құрамына кіргізді. Сонымен, Алматыға жол түсті. Бірақ оның Алматыға баратын уақыты жоқ еді. Полковник Григорьев қарсы алып, округ қолбасшысы, генерал-лейтенант Курбаткинге ертіп апарды. Генералдың сұрағына Сағадат жай ғана «Жақсы» деп жауап берді. Генерал оған: «Жолдас майор, сіз тəртіп бұздыңыз. Жағдайыңыз нашар, жолдас майор! М.Фрунзе атындағы академияға оқуға барасыз», деп бұйырды. Сағадат абыржып қалды. Сөйтіп, 1946 жылдың маусым айында үш айлық дайындықтан соң академияға алынып, оны 1949 жылдың қарашасында бітірді. Ташкенттегі Түркістан əскери округінің оперативтік басқармасына жіберілді. Бұл 10 қаңтар, 1950 жыл еді. 1952 жылы Лира Сабырқызына үйленді. Осында 1954 жылға дейін жұмыс істеді. Армия генералы И.Петров Сағадатқа полкті ұсынды. 1954 жылдың қазанында Сағадат Алматыға келді. Дивизия командирі, полковник Соколов оған полк командирі қызметін ұсынды. Полкті 4 жыл басқарды. 1957 жылы маршал Жуков танк командирлігіне үйрену жөнінде жарлық берді. 3 ай бойы танктің құрылысы оқытылды. 1958 жылдың маусым айында Сағадат Чарджоу қаласында, дивизия штабының басшысы. 1961 жылдың шілдесінде Қазақ КСР-і Азаматтық қорғаныс штабының бастығы. 1961 жылдың аяғында КСРО Азаматтық қорғаныс штабының бастығы болып Кеңес Одағының маршалы В.Чуйков бекітілді. Жұмыс жанданды, талап күшейді. 1969 жылдың тамызында Орта Азия əскери округінің қолбасшысы, армия генералы Н.Лященко телефон шалып, Сағадатқа округ колбасшысының орынбасары қызметін ұсынды. Біздің дос бұл ұсынысты ризашылықпен қабылдап, рахмет айтады. Əскери қызметке оралғанына қуаныш сезімін білдіреді. Будапешт. Қала шетінен пəтер бөлінді. Сол күні қолбасшы, генералполковник Сивенко жылы қабылдады. Генералмен үшінші рет кездесуі еді. Қысқаша міндеттер қойылды. Сəуірде Венгрияның армия штабында болып, қолбасшы, генерал-лейтенант Морц Лайошпен танысты. 1981 жылдың қыркүйегінде маршал Москаленко инспекция жасап, Сағадат мақтауға ие болды. Қолбасшы Ленин орденімен, Сағадат «Октябрь революциясы» орденімен марапатталды. 1984 жылдың наурызында Қорғаныс министрінің орынбасары, армия генералы И.Шкидов Сағадаттан «Алматыға қайтуға келісесіз бе?» деп сұрады. Венгрия армиясының барлық басшылары Сағадаттың жақында 60 жасқа толғанын ескеріп, оған «Кошут» қылышын сыйлыққа тартты, қимай қоштасты. Алматыда Д.А.Қонаев, Н.Ə.Назарбаев, Б.Ə.Əшімов қабылдап, Сағадатты қайтып келуімен құттықтады. 1985 жылы Мəскеуде жеңіс шеруі болды. Горбачев бастаған КОКП басшыларының бір топ Кеңес Одағы батырларын қабылдауына Сағадат та қатысты. 1991 жыл. Ірі өзгерістер. Тəуелсіз республикалар. Олардың Қарулы күштері. Президент Н.Назарбаевтың Жарлығы жарияланды. Республика Армиясы құрылды. Сағадат тəуелсіз елінің тұңғыш Қорғаныс министрі. Осының бəрі өнегелі, жарқын тарихқа айналды. Қазақ елінің шежіресіне алтын əріптермен жазылды. АЛМАТЫ.

Бүгінде еліміз болып Абылай ханның 300 жылдығын дүркіретіп тойлап, хан Абылайдың арманына бүгінгі Қазақстан қол жеткізгендігін айтып, бөрікті көкке лақтырып ұлан-асыр той жасап, елдігімізді насихаттап жатыр мыз. Дəл осы жылы тəуелсіз еліміздегі Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар жəне əлем тілдері университеті де өзінің мерейтойын атап өтіп, əлемге қазақ елінің тағы бір даралық, даналық ерекшелігін, артықшылығын дəріптеген еді. «Той тойға ұлассын!» дейді халық даналығы. Ендеше, бұл сəйкестік те тегіннен-тегін болмаса керек. Айбарлы ханымыздың атын иеленіп отырған ҚазХҚ жəне ƏТУ – инновациялық үлгідегі халықаралық– адаптивті университет мəртебесін иеленіп, жан-жақты дамып, жаңарып отырған білім жəне ғылым ордасы. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Абылай аңсаған азаттық» атты мақаласында атағандай, «Айбарлы Абылай аңсаған асқақ арманға, ұлы мұратқа бүгінгі ұрпақ жетті». Елімізді əлемге танытатын қозғаушы фактор лардың қатарында білім, ғылым ерекше маңызға ие екені даусыз. Олай болса, бүгінде Абылай хан атындағы ҚазХҚ жəне ƏТУ бабалар арманын, даналар ұлағатын ұрпаққа жалғап отырған қара шаңырақ. Жаңарған Қазақстанда бабалар аңсаған ұлы армандарды дамытып отырған университеттің айқын мақсат, жүйелі жұмыс атқаруы басшыға тікелей байланысты болмағы белгілі. Осы орайда, жетпіс жылдан астам ғұмыры бар тарихи білім ордасының абыройға кенелуінде ұстаз, ғибратты ғалым, тəжірибелі басшы, талантты ұйымдастырушы, филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒАның корреспондент-мүшесі, Жоғары оқу орындары академиясының академигі, Абылай хан атындағы ҚазХҚ жəне ƏТУ ректоры Сəлима Сағиқызы Құнанбаеваның еңбегі орасан зор. Жалпы, қазір қоғамда жастар арасында бірден басшылыққа, жоғары мансапқа ұмтылатын көрініс жиілеп кеткендігін айтамыз. Ал ел зиялылары элитаға қадам басу үшін əр мансаптың бүге-шігесіне дейін меңгеріп, қарапайым жұмыстан лауазымды қызметке дейінгі аралықты жүріп өткен қызметкерден нағыз сапалы маман қалыптасатынын жиі көтеріп жүр. Ғылым жолы да солай, оңай ашыла салатын қақпа емес. Ғылымның ұлы қорғанына ену – соқтықпалы, соқпақсыз жолдармен жүруді, төзімділік пен табандылықты қажет етеді. Дəл осы орайда жас ғалымдарымыз бен мамандарымызға Сəлима Құнанбаеваның еңбек жолы өнегеге толы. Ол

төл университетіне студент болып еніп, күрделі кезеңдерді білімді де білгірлігімен бағындырып ректорлық қызметке жетті. Қазақстанның жоғары оқу орындары əлемнің мамандарымен иық тірестіре алатын қабілетке зор екендігін байқатты. Қазақ жастарының шет тілдерін меңгеру қабілетін, дипломатиялық бейімділігін, саяси сауаттылығын да халықаралық дəрежеде мойындатуда ҚазХҚ жəне ƏТУ білім жүйесі зор маңызға ие. Елбасы «Үш тұғырлы тіл» бағдарламасын назарға алып, жастарымыздың тіл меңгеру сауаттылығын арттыруды қолға алып отырған тұста, бұл университет мемлекет үдесіне кадрлар дайындау мəселесін атқарып отыр. Оған мысал, бұл білім ошағының студенттерді əлемнің 14 тілі бойынша мамандандырып отыруында. Сəлима Сағиқызының өзі қазақ-орыс-ағылшын тілінен сауатты əрі жүйрік. Шетелдік əріптестерімен Қазақстан ғалымының ортақ тіл табысып, отандық ғылымымызды дəріптеуіне де бұл зор мүмкіндік болып отыр. Абылай хан атындағы ҚазХҚ жəне ƏТУ-дің 14 беделді Халықаралық қауымдастықтың мүшесі болуы – қазақстандық ғылым мектебіне зор бедел. Бұл дегеніміз, Қазақстан жоғары оқу орындары оқытушы-профессорлары мен шетелдік профессорлардың санасуын байқатып отыр. Сонымен бірге, Абылай хан атындағы ҚазХҚ жəне ƏТУ халықаралық беделін шетелдік көрнекті ғалымдардың, қоғамдық жəне мемлекеттік қайраткерлердің университеттің құрметті мүшесі, докторы, профессоры атануынан байқауға болады. Бұл университетті тəмамдаған 100 мыңнан астам жоғары білікті маман қатарында – танымал саясаткерлер, ғылыми қызметкерлер, жетекшілер бар. Қазақстан Республикасы тəуелсіздігінің алғашқы жылдарында біздің түлектеріміздің – 600-ден астам маман – тіркелген шетелдік 1-22 дəрежелі елшіліктердің өкілетті өкілдерінің корпусын құрағаны да зор мақтаныш. Білім саласындағы үлестері үшін университет: 2003 жылы «LITTERIS ЕТ ARTIBUS» Австриялық құрмет Крестімен; 2006 жылы Еуропалық интеграцияны дамытуға қосқан үлесі үшін «The United Еurоре» Халықаралық наградасымен; 2005 жылы «Еуропалық сапа» (European Quality) халықаралық наградасымен; 2006 жылы – заманауи қоғамның интеллектуалды дамуына қосқан үлесі үшін Халықаралық «Сократ» (Socrat’s Award) медалі сияқты бірнеше наградалармен марапатталған. Бұл қазақ ғылымына берілген үлкен баға. Ендеше, ҚазХҚ жəне ƏТУ əлі де талай мерейтойын атап өтетіндігіне сенім зор, ал ең бастысы – қызметтің кез келген саласында сұранысқа ие мамандар даярлайтындығына зор негіз бар. Қарап отырсаңыз, университет мемлекет саясатын толық түсініп, еліміздің дамыған мемлекеттер қатарынан көрінуінде нендей

ұстанымдарымен бой көрсетуі керек деген сауалға нақты бағыт-бағдары айқын. Бұл – басшылықтың ұжым арасында қолайлы қызмет жағдайын жасап, ғылым, білім жəне тəрбиені біріктіруде нақты талап қоя білуімен ерекшеленетін құбылыс. Жалпы, əйел адамның басшылықта мұқалмай жүруі – қазақ қыздарының қайраткерлігін əрі мемлекетіміздің əйел азаматтарына деген үлкен қолдауын аңғартса керек. С.Құнанбаева ғылымиұстаздық, əкімшілік, қоғамдық жұмыстармен қатар тəрбие жұмыстарын да назардан бір шығарған емес. Оның бірнеше жылдардан бері Алматы қаласы əкімдігі жанындағы ана мен баланы қорғау комитетінің төрайымы қызметін атқаруы – тек ұлағатты ұстазға ғана жарасар құнды еңбек. Себебі, ел болашағында ана мен баланы қорғау басым маңыздылыққа ие. Дəл осы тұста Сəлима Сағиқызының ұстазға тəн ұлағатты ұстанымын, əмбебап қабілетқарымын, шебер ұйымдастырушылығын, хан Абылайдың атын иеленіп отырған қара шаңырақтың берекесін кел тіріп отырған мейірімділігі мен талапшылдығын қатар атап мақтануға болатындай. Ұлы тұлға есімін иеленген қасиетті ордаға тек еңбексүйгіш, күшқайраты мол, тəжірибелі, ұтымды шешім қабылдап, тиімді қызмет атқаратын жəне қоғам сұранысына қандай мамандар қажеттілігін толық меңгеріп, түсінген адам ғана басшылық ете алмақ. Сонымен бірге, жарты ғасырға жуық өзі білім алған төл университетінде табан аудармай қызмет ету – білім ордасына деген сүйіспеншілікті əрі зор жауапкершілікті аңғартып тұрғаны мəлім. Жалпы, ұлт тəрбиесі немесе сапалы ұлт, интеллектуалды ұрпақ тəрбиелеу үшін білім ордалары, соның ішінде жоғары оқу ордалары – тəрбие мектебі. Ал ел болашағы жастар қолында десек, сол жастардың бойына асыл қасиетті сіңіруде, елін сүюді, адал қызмет етуді, елі үшін еңбек етуді үйрету – басшыға үлкен сын. Көшбасшылыққа ұмтылған əр жас басшыларды өзіне үлгі тұтатынын ескеріп, жастарға үлгі боларлықтай із қалыптастыру бұл ұстаз үшін, тəжірибелі басшы үшін, өнегелі педагог үшін, шебер көшбасшы үшін – үлкен бақыт. Ал Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар жəне əлем тілдері университетін басқара отырып, еңбек нəтижесін ел игілігіне жұмсауды діттеп, сауатты халықаралық дəрежедегі маман даярлап, тəуелсіздігіміздің жарқын болуына үлес қосып отырған – Сəлима Сағиқызы мерейтойына ұлағатты ұстаз, білікті басшы болып жетіп отыр. Қазақ халқы да ел мүддесін ойлаған майталмандарға сүйсінгенде «Жақсының жақсылығын айт нұры тасысын» демей ме, ендеше, мерейтой иесіне жақсылық, зор денсаулық тілей отырып, ел ертеңіне атқарар ағартушылық жəне басшылық қызметіне табыс, ұзақ ғұмыр тілейміз. АЛМАТЫ.

Жастар ел болашаєын ойлайды Астанадағы Қазақ гуманитарлық заң университетінде «Мəңгілік ел» пікір-сайыс турнирі болып өтті. Екі күнге созылған сөз сайысына еліміздің 14 аймағынан 44 команда, яғни 100-ден аса студенттер мен оқушылар қатысты. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіндегі «Парасат» жəне Қазақ гуманитарлық заң университетінің «Орда» пікір-сайыс клубтары «Қазақстан жас депутаттарының ассоциациясымен» бірігіп ұйымдастырған іс-шараға Білім жəне ғылым министрлігі қолдау көрсетті. БПФ (Британ Парламенттік форматы) жəне үздік ойыншыны анықтайтын ЛД (Линкольн-Дуглос) форматында өткізілген пікірсайыс барысында жастар «Мəңгілік ел» болудың жолдарын қарастыратын мемлекеттік тілді игеру, жоғары оқу орындары бітірушілерін жұмысқа орналастыру сияқты актуалды қарарлар ұсынылып, терең талқыланды. «Мəңгілік ел» тақырыбына əр жастың өз пікірі бар. Осы пікірлерін ортаға салып, ұстанымдарын айтуда. Соңында салмақты ұсыныс-пікірлер іріктеліп, біз оны жастар саясатын

қалыптастыру жұмысымызда қолданатын боламыз», – деді Білім жəне ғылым министрлігі Жастар ісі комитетінің төрағасы Ғабидолла Оспанқұлов. Төрешілерге өте тартысты өткен сайыстың үздіктерін анықтау оңайға түскен жоқ. Десек те, жоғары дəрежеде ойын өрнегін көрсеткен астаналық «Оратор мен Диктатор» командасы, Бекарыстан Аманжолов пен Нұртілеу Амангелді жеңімпаз деп танылып, І орын кубогы пен ноутбукке ие болды. ІІ орын Тараз қаласынан келген «Команда А» фракциясы – Мейрамбек Ербатыров пен Айгүл Əскербековаға бұйырды. Қарағанды қаласының өкілдері «Ескі гвардия» фракциясы – Данияр Бибасар мен Абай Отарбаев жүлделі ІІІ орынды еншіледі. Екі күндік тартысты дода аяқталғаннан кейін барша қатысушылар Астананың көрікті жерлеріне саяхат жасап, көңіл көтерді. Ұйымдастыру деңгейінің жоғарылығы, жүлде қорының қомақтылығы «Мəңгілік ел» турнирінің үлкен дəрежеде өтуіне септігін тигізді. Абай ТЛЕНШИЕВ, ЕҰУ журналистика жəне саясаттану факультетінің І курс студенті.


8

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

Ќазыналы ќарттардыѕ ќўрылтайы Жақында Қызылорда қаласында республиканың барлық ардагерлері жиналып, алқалы кеңес өткізді. Онда біраз мəселе қаралып, тиісті шешімдер шығарылды. Осы жиын турасында біз облыстық ардагерлер кеңесінің төрағасы Сейілбек ШАУХАМАНОВПЕН əңгімелескен едік. – Республиканың ардагерлерін аймаққа жинап, семинар-кеңес өткіздіңіздер. Осы шара туралы айтып берсеңіз... – Облыста ардагерлерді ардақтау, қарттарын қадірлеу бағытында айрықша істер жасалды. Қызылорда облыстық ардагерлер кеңесінің істəжірибесін Орталық кеңес мақұлдап, елімізге арнайы таратқан болатын. Сондықтан ардагерлер активінің республикалық семинар-кеңесінің біздің облыста өтуі де заңдылық болса керек. Жиынға Ардагерлер ұйымдары Орталық кеңесінің басшылары, Астана, Алматы қалаларының жəне облыстық, қалалық, аудандық ардагерлер кеңестерінің төрағалары, бірқатар облыстық мекеме, ұйым басшылары қатысты. Семинар-кеңестің алғашқы күні қонақтар қаланың көрікті жерлерін аралады. «Сыр-Ана» монументінде театрландырылған көрініс көрсетілді. Облыстық мəдениет саласының өнерпаздары келушілерге əннен шашу шашып, бишілер өз өнерлерін ұсынды. Айтыскер ақын Мұхтар Ниязов ардагерлерге жыр арнады. Мұнан кейін Тұңғыш Президент саябағында болған ардагерлер «Ардагер аллеясына» бірнеше түп жасыл ағаш отырғызды. Мұнан кейін «Жалаңтөс Баһадүр» ескерткішінде, «Тағзым» алаңында болып, гүл шоқтарын қойды. Сыр сүлейлері аллеясын аралап, тамашалады. Республикалық семинардың екінші күні делегаттар алдымен облыстық медицина орталығының жұмысымен танысты. Онан соң мəртебелі меймандар облыстық медицина орталығындағы бастауыш ардагерлер ұйымының жұмысын көрді. Бастауыш ардагерлер ұйымының

тізімінде 89 ардагер бар екен. Мұнда сала ардагерлері үшін барлық жағдай жасалған. Республикалық семинарға қатысушылардың екінші тоқтаған жері ардагерлер үйі болды. Зейнеткерлер мен мүгедектерге əлеуметтік қызмет көрсету аумақтық орталығы 2010 жылдың қазан айында құрылған. 50 орынға арналған орталық негізінен зейнеткерлер мен мүгедектерге, соғыс жəне еңбек ардагерлеріне медициналық-əлеуметтік қызметтер көрсетуге жəне олардың бос уақыттарын тиімді өткізуге арналған. Бүгінгі таңда аймақта 692 бастауыш ұйым бар, олардың саны əлі де арта түсуде. Ардагерлер үйінде облыстың барлық ардагерлерінің тізімі, олар жайында барлық мəліметтер компьютерге енгізілген, түгелдей дерлік интернетке қосылған, кез келген уақытта іздеген адамымыз жайында нақты мəлімет ала аламыз. Ардагерлер үйінде демалушылардан жасақталған ансамбль əн-жырдан шашу шашып, шара мазмұнын байыта түсті. Республикадан жиналған ардагерлер онан соң Сырдария ауданына қарасты Нағи Ілиясов ауылының тыныс-тіршілігімен танысты. Аудан əкімі Ғани Қазантаев өңірде атқарылып жатқан жұмыстар жөнінде айтып өтсе, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Хайрулла Əбенов ардагерлер ұйымының қызметі, ахуалы туралы əңгімеледі. Сонымен бірге, ауылдағы шаруашылық иесі,

«Абзал жəне К» толық серіктестігінің төрағасы Абзал Ерəлиев семинарға қатысушыларға жылы лебізін білдірді. Өз кезегінде қонақтар да ыстық ықыластарын жеткізіп жатты. Мəселен, республикалық ардагерлер ұйымы Орталық кеңесінің төрағасы Өмірзақ Озғанбаев ауыл азаматтарының іскерлігіне, ауыл тұрғындарының ауызбірлігіне ризашылығын жеткізді. Бұдан кейін семинарға қатысушылар Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті бастауыш ардагерлер ұйымының жұмысын тамашалады. Ондағы жақсы тəжірибелер мен үлгілі істерді көріп, өзара пікір алысты. Қызылорда қаласындағы Орталық алаңда жастар ортасында саламатты өмір салтын насихаттау акциясына да қатысты. Сонымен қатар, семинарға қатысушыларды облыс əкімі Қырымбек Көшербаев қабылдап, облыс экономикасы мен əлеуметтік жағдайы жайлы кеңінен баяндады. Алда атқарылар жұмыстар бағдарламасымен таныстырды. – Ардагерлердің жиынында бұдан басқа қандай мəселе талқыланды? – Республикалық ардагерлер ұйымы Орталық кеңесінің төрағасы Өмірзақ Озғанбаев «Президент Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауының міндеттерін жəне ардагерлердің VІ съезінің шешімдерін орындау барысындағы ардагерлер ұйымдарының жұмысы туралы» баяндама жасады. Ол еліміздің қазіргі таңда үлкен жетістіктерге жетіп, дүние жүзіне танымал, стратегиялық тұрғыдан сенімді əріптес, байсалды да сергек мемлекет болуына ардагерлердің сіңірген еңбегі зор екенін айтты. Əріге бармай-ақ бүгінгі тəуелсіз Қазақстан мемлекетінің іргетасын қалау жолында мыңдаған ардагерлеріміз Елбасына көмекші бола білгенін жеткізді. Қоғамның барлық саласында еңбек еткен ардагерлер өздерінің бай тəжірибесін, білімі мен білігін тəуелсіз еліміздің аяғынан тік тұрып кетуіне жұмсағанын баяндады. Биыл Республикалық ардагерлер ұйымының Орталық кеңесі Қарттар күнінде құрметке бөленіп, аты аталмаған, сый көрмеген қария қалмасын деген тілекпен «Қамтылмаған қалмасын!» атты үндеу

жариялады. Ардагерлер барға қанағат етіп үйренген жандар, олар бағалы сыйлық дəметпейді. Оларға керегі жылы мейірім мен ыстық ықылас қана. Республикалық ардагерлер ұйымы «Нұр Отан» партиясының «Жас Отан» жастар қанатымен ынтымақтастық жөніндегі меморандумға қол қойған болатын-ды. Осы орайда жастар белсенділігін тиімді пайдалана білу де көп істі ілгері жылжытары анық. Жастарға патриоттық тəрбие беру, ата-баба дəстүрлерін ұрпаққа аманат ету секілді мəселелерді басшылыққа алған көптеген облыста арнайы бағдарламалар қабылданды. Мəселен, Алматы облысында «Атадан – ұлағат», «Əжелер – отбасының берекесі», «Енесі жақсының шаңырағы шайқалмайды» атты форумдар ұйымдастырылып, жастар тəрбиесіне жете мəн беріліп келеді. Сондай-ақ ардагерлер өздерінің жүмыстарын жалпақ жұртқа жеткізу үшін əр жерде өздерінің басылымдарын шығарып жатыр. Мысалы, Қостанай, Жамбыл жəне Қызылорда облыстарында ардагерлердің «Ардагер», «ҒұмырДария», «Сыр ардагері» атты төл газеттері жарық көреді. Əрине, ардагерлердің атқарған істері мен оларға жасалған қамқорлық жайында айта беруге болады. Дегенмен, жергілікті əкімдіктер, мекеме, кəсіпорын басшылары, бизнес құрылымдарының өкілдері тарапынан ардагерлерге жасалатын қамқорлықтарды ұдайы, тұрақты түрде жасату мақсатында «Ардагерлер туралы» Заңның қабылдануы аса қажет-ақ. Елбасы өзінің Жолдауында «Мемлекет зейнеткерлерге, мүгедектерге, жұмыс істей алмайтындарға, ауру балаларға нақ тылы қолдау көрсетуге толық жауапты», деп атап көрсеткен болатын. Олай болса жоғарыдағы заң қабылданып, қарттарға жасалатын қамқорлықты еселеп арттыратын күн де алыс емес. Тек сол күнге қарттарымыз аман-сау жетсін дейік. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Ержан БАЙТІЛЕС, «Егемен Қазақстан».

ҚЫЗЫЛОРДА.

 Өңір өмірі Арқалық қаласындағы босап, қараусыз қалған үйлерді бұзып-тегістеу үшін мемлекет тарапынан қаржы бөлініп, оны жүзеге асыруды осындағы «Алюминийстрой» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі қолға алды. Қаланың сұрқын қашырып тұрған жүздің сыртында үйлер қазір біртіндеп бұзылып, орны тегістеліп, ретке келтірілуде. «Алюминийстрой» ЖШС директоры Абай Мұқанов осы істі бастарда кəдімгідей толқыды. Өйткені, 80-ші жылдары тұтас шағын ауданды өз қолымен салып еді. Ол кезде «Алюминийстрой» тресінің бастығы болатын. Білікті құрылысшы еді.

Арќалыќ əлі кґркейеді Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

– Уақыттың осылай өзгергеніне кейде таңғаламын. Өзім салған үйлерді өзім бұзып жатырмын. Тегістеген жерлерде, бəлкім, болашақта зəулім үйлер қайтадан бой көтерер. Арқалық уақыттың өзгерісіне үйренген, көнген қала, – деп жымияды Абай. Экономикалық жағдайдың ең қиындаған 1997-1999 жылдарды еске алса, Абайдың əлі күнге денесі тітіркенгендей болады. Есік-терезесі жұрдай, үңірейіп тұратын үйлер сырттай қорқынышты көрінетін. Олар қаладағы қылмысты да күшейтіп жіберді. Темір-терсек, кірпіш жинаған талай бейбақтың сүйегі бос үйлерден табылды, құлаған қабырғаның, плитаның астында қалып, мерт болғандары да бар. Қала жылусыз қалды. Шамасы келгендер жылы ұядай үйлерін тастай көшті. Көше алмағандар көп қабатты үйдің терезесінен мұржа шығарып, пеш жаққан күндер болды. Сол жылдары қаланы қайткенде де ұстап қалу үшін ірі кəсіпорындар іске кірісті. «Алюминийстрой» тресі «Қазақстан темір жолына» жұмыс істеді. Экономиканың құлдырағаны сондай, сол кездің өзінде монополист мекеме болғанымен «Қазақстан темір жолы» құрылыс жұмыстарының ақысын ақшалай бере алмай, ұнмен, қантпен, көмірмен есеп айырысты. – Қаланың халқына, өзіміздің жұмысшыларға осы алған заттарымызды тараттық. Ұннан ыстық нан пісіріп, еңбекақыға бердік. Əйтеуір 2000-шы жылға да жеттік. Экономика құлдырау шегіне жетіп, ілбіп алға баса бастады. Осы кезде еңбекақы да ақшалай берілетін болды, – дейді Абай. Уақыттың өзгерісіне ештеңе қарсы тұра алмайды екен. Абай о баста құрылысшы мамандығын таңдағанда, «бұл өлмейтін мамандық» деп жолдастарына мақтанатын. Мамандықтың да «өлетінін» ол Арқалықтың мысалынан көрді. Өзінің салған үйлерінің барлығы да босап, құбыжықтай болып

көрінгенде, жүрегі жылайтын. Бірақ Астана қаласында қызу құрылыс жұмыстары басталған тұс еді. Білікті құрылысшы маманын Астанаға шақырғандар да аз болған жоқ. Бірақ ол Арқалықты тастап кетпеді. – Мақтанғаным емес, мен құрылыстың білікті маманымын. Астанаға кеткенімде жаман болмасымды да сезетінмін. Арқалықты шын мəнісінде қимадым. Қаланың əлеуметтік мəселелеріне қарасқан Торғай боксит кен басқармасы мен біз ғана болдық. Мен кетсем «Алюминийстрой» тресі сөзсіз тарар еді. Қанша адам жұмыссыздықтың тақсыретін тартар еді. Қалай да кəсіпорынды таратпауды көздедім. 2000-шы жылы біз тресті жауапкершілігі шектеулі серіктестік етіп қайта тіркеттік. Тырмысып жүріп, кəсібімізді де, тұрмысымызды да түзедік. Мен өзімді Арқалыққа бүгін де керек адаммын деп білемін, – дейді Абай Мұқанов. Өзінің қызмет істеп, өсіп-өніп отырған мекені туралы екінің бірі дəл осылай айта алар ма еді? Əй, қайдам... Арқалық қаласындағы «Алюминийстрой» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Абай Мұқановтың бұл сөзінің астарында жүректен шыныдай мөлдіреп шыққан шынайы патриотизммен бірге өзіне деген бекем сенімділіктің де атойлап тұрғаны білінеді. Бұлай айтуға өзінің толық құқы бар екенін білдіріп те қоятын секілді. Расында солай. Ол Арқалық қаласына келгенде балаң жігіт болатын. 70-ші жылдары сол кездегі қатар жатқан Қостанай облысының Қарасу ауданынан Торғай облысының орталығы Арқалық қаласындағы құрылыс техникумына оқуға түсті. Студент кезінде «Алюминийстрой» тресінде оқу тəжірибесінен өткен ол техникумды бітірісімен осы мекемеге жай шебер болып орналасты, прораб, басқарма, трестің бастығына дейін өсті. Сол тəжірибенің барлығы да нарық қылбұрауға салған жылдары тығырықтан жол табуға көмек болды. Қазір кəсіпорын жан-жақты кəсіппен

айналысады. Құрылыстың сыртында алты жыл бойы Торғай – Арқалық жолын да төсеп келеді. Бұл жолды салу арзанға түсуі үшін ол Арқалық қаласынан екі асфальт зауытын ашты. Онда қазір қырық адам еңбек етеді. Қиыршық тас зауыты тағы бар. Соның арқасында Арқалықтан басталған тас жол жыл өткен сайын Торғайға жақындап келеді. Бүгінге дейін 102 шақырым төседі. Мемлекет бөлген қаржыны шашпай-төкпей орнына осылай жаратып отыр. Соңғы жылдары Абай басқарған кəсіпорын ауыл шаруашылығымен де айналысады. Жүз елу жылқы, ірі қара, оншақты түйе алды. Ол биыл Ресейден жел генераторын алып келді. Торғай даласының желінен өндірілген электр жарығы бүгінде мал шаруашылығын өркендетіп отырған үш малшылар отбасының сұранымын толық қанағаттандырады. Еңбек еткен адамның алдымен əлеуметтік жағдайын ойластыру Абай ұстанымының бірі. – Электр жарығы болса алдымен адам еңбегі жеңілдейді, тұрмысы да жақсарады. Жел генераторларының Торғай даласына бұл алғашқы орнатылуы. Болашақта оны көбейте түсеміз, – дейді Абай Құспанұлы. Қазір Арқалық қаласының көркін ешкім кемсіте алмайды. Ертеде халқымыз Қызылқозы атаған өңір дің сап-сары саз балшығына тал қайың жайқалып өспесе де, қалада қайта бой көтеріп, сəнін түзеген үйлер Арқалықтың ажарын аша түскен. Солардың бірқатарын «Алюминийстрой» ЖШС қайта жөндеп қатарға қосты. «Ескі тіксең есің кетер» деген емес пе, халқымыз? Қабырғасы ғана қаңқайып қалған үйлерді қайта жөндеудің қиындығы жаңа құрылыс бастағаннан кем емес. Қала орталығындағы 40 пəтерлік үйді қайтадан жөндеп, өз ұжымындағы жұмысшыларға берді. 60 пəтерлік тағы бір үй жақында дайын болмақ. Студенттер мен жастар жатақханаларына бүгінде кісі

қызыққандай. Заманауи құрылыс материалдарымен қайта жөнделген жатақханаларға су жаңа жиһаздар қойылды. Абай басқарған құрылыс мекемесінің басты ерекшелігі – олар үй салғанда оның есік-терезесін, жиһазын сырттан тасымайды, барлығын өздерінде ашылған цехтарда жасайды. Бұл əрі тиімді, əрі арзан, əрі жұмыс орны. Ұжым жұмысшыларының балаларына арнап Көктауда сауықтыру лагерін салды. Осыдан 3-4 жыл бұрын қала орталығында жасанды шөп төселген спорт алаңын салып берді. Бұл «Алюминийстройға» 17 миллион теңгеге түсті. Арқалық жастары қашан да спорт десе ішкен асын жерге қояды. Соңғы жылдары спорт алаңына деген сұраныс артты. Бұл халықтың əлауқатының жақсарғанын көрсетеді. Биыл кəсіпорын қала жастарына шағын үш спорт алаңын салып берді. «Алюминийстройды» Арқалықтың бел омыртқасы десе болғандай. Мұнда кəсіпорынның демеушілігінсіз, белсене қатысуынсыз өткен шараны саусақпен санаса болар. Абай Арқалық қаласының болашағына бек сенеді. Ол басқарған құрылыс кəсіпорны жаңадан түсіп жатқан «Арқалық –Шұбаркөл» теміржол тармағы бойына құрылыс нысанын салуға қатысуда. Осы теміржолдан пойыз жүргенде Арқалық тоғыз жолдың торабындағы транзитті қала болмақ. Онда теміржолдың келуіне байланысты 19 құрылыс нысаны жақын жылдарда бой көтереді. Бес жылда қала тоты құстай түлемек. «Алюминийстрой» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі қазір мың адамға жұмыс беріп отыр. Абайдың айтуынша, теміржол салынып болған соң, тұтас жол бойында, қалада тағы да мыңнан аса жұмыс орны ашылады. Тіршілік қыз-қыз қайнайды, ақша, қаржы болады, өмір жандана түседі. Арқалық бүгіннің өзінде Торғай өңірінің ресми емес орталығы іспеттес. Жангелдин, Амангелді аудандары, бұрынғы Амантоғай, Арқалық аудандарына қарасты елді мекендердің барлығы керек-жарағын Арқалықтан табады. «Алюминийстрой» ЖШС де қазір осы өңірлердегі барлық құрылыс жұмысын жүргізіп отыр. Ауылдарда жаңа типті мектептер, фелдьшерлік амбулаториялар салуда. – Арқалық қаласының көркейгеніне əлі бəріміз де куə боламыз. Бұл өңір халқының рухани байлығы аш отырған адамның көңілін тасытады ғой. Қасиетті жерді қалай қиып кетерсің?! Міне, биыл жарты жылдың ішінде қала халқының саны 500 адамға артыпты. Қарамыз көбейіп келеді! – Абай əңгімесін көтеріңкі леппен аяқтады. Мүмкін олардың арасында да «Мен Арқалыққа керекпін» дейтіндер табылар, Абай жалғыз болмас... АРҚАЛЫҚ.

Құз-шыңдары аспанмен таласқан, асқақ Талас Алатауы мен киелі Қазығұрттың арасын бүгінде Төле би ауданы жайлап жатыр. Бұл жақында ғана 350 жылдық мерейтойы тойланған қасиетті баба есімін иемденген еліміздегі жалғыз аудан. «Өз заманының бірегей дара тұлғасы, тарихта алтын əріптермен аты қалған Əз бабамыздың есімін иелену, біздің ауданымыздың маңдайына берілген үлкен бақ деп санаймын, – дейді Төле би ауданының əкімі Əуелхан Тұрғымбеков. – Бұл есім біз үшін үлкен мақтаныш, абырой, міндет пен жауапкершілікті жүктейді. Ауданымыздың тарихы тереңде жатыр. Өлкеміздің тау-тасы, өзен, көл, суы, ну орманы, кең алқапты жазира жерлеріміз тұнған тарих. Олай дейтінім, Төле би ауданы ерте заманнан бері адамзат баласының өмір сүріп, өркендеуіне қолайлы өңір болып, өркениет ошағының біріне айналған».

Баба есімі бізге баќ болып ќонды Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Қазіргі таңда аудан құрамына 15 қала мен ауыл округтері кіреді. Аудан орталығы – Леңгір облыс орталығынан небəрі 30 шақырым қашықтықта орналасқан. Төле би ауданының бүгінде шаңырағы биік, керегесі кең. Жалпы, оңтүстікте тау жағалай орналасқан Түлкібас, Сайрам, Төле би, Қазығұрт аудандарында табиғаты ерекше, туризмді түлетуге тіленіп тұрған тамаша жерлер өте көп қой. Əйтсе де облыс орталығына жақын орналасқандықтан болар Төле бидің тауындағы туризмнің тынысы басқаларына қарағанда ерекшелеу. Содан болар бұл ауданда соңғы жылдары туризм мəселесі күрт дамып келеді. Қазір Төле бидің тауында тас лақтырсаң, міндетті түрде туриске тиеді. Əйтеуір, соңғы жылдары Талас Алатауының етегін жайлап жатқан осынау елге инвестиция құйып, тауы мен бауын одан сайын жайнатып, демалыс орындарын ашып жатқандар көп. Нақтырақ айтсақ, биыл Төле биде туризм саласында құны 1 млрд. 793 млн. теңгені құрайтын 4 туристік жоба іске асуда. Яғни, «Тау самалы» демалыс аймағы жанынан 1 млрд. 104 млн. теңгелік 200 адамға арналған емдік-сауықтыру орталығы, құны 167 млн. теңгені құрайтын «Изюми» кешені, одан бөлек «Алтын дəн» ЖШС-нің жеке қаражаты есебінен құны 422 млн. теңгеге 60 орындық демалыс аймағы, кəсіпкер М. Исақұловтың жеке қаражаты есебінен құны 100 млн. теңгелік «Ривера» демалыс аймақтарының құрылыстары жүргізілуде. Бұл демалыс аймақтары іске қосылғанда 130 жаңа жұмыс орындары ашылады деп күтілуде. Əйтеуір соңғы жылдары табиғаты тамаша, суы мол, жасыл-желекпен көмкерілген осынау тау қойнауынан жер телімін сұраушылар, сол жерге демалыс, басқа да сауықтыру, халыққа қызмет ету орындарын салып, бизнесті өркендетемін дегендер көп. Бұл бір жағы – таудың қалаға жақын орналасқаны, бір жағы ауданда тірлік етемін деген жанға жағдайдың бар екені, жол, көлік қатынасы, байланыс, басқа да мəселелердің біршама тəуір жолға қойылғанынан екені анық.

Ауданда Елбасы тапсырмалары мен мемлекеттік бағдарламалардың негізгі бағыттарын іске асыру барысында көптеген тірліктер атқарылуда. Төле би ауданы тек туризмге ғана телміріп отырған жоқ. Ауыл шаруашылығы саласына да аса мəн беріліп, егiн шаруашылығын əртараптандыру, еңбек өнiмдiлiгiн арттыруға басты назар аударылды. Жүйелi жұмыстың нəтижесiнде 2013 жылы ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс көлемі 2012 жылмен салыстырғанда, 1880 гектарға артып, 68510 гектарды құрады. Ауыл шаруашылығы жерлерін түгендеу жұмыстары жалғастырылып, жыл басынан қосымша 275 гектар жер телімдері өз мақсатына сай пайдаланылмай жатқаны анықталды. Сондай-ақ, 830 гектар суармалы жерлердің көлемін кезең-кезеңімен қосымша ұлғайту бойынша биылғы жылы 272,3 гектар суармалы жер қосылды. Топырағы құнарлы Төле би жерінде баптай білсең, барлық нəрсе өседі. Былтыр ғана Алатаудың етегіндегі бір жылыжайда пальма, лимон өсіп тұрғанын газетімізде жазғанбыз. Биыл жыл басынан бері қосымша 5,39 гектар жерге жылыжай орналастырылып, барлығы 31,39 гектарға жетіптi. Осы жылыжайлардың есебінен бірінші айналымынан 780 тоннадан астам көкөніс өнімі өндірілді. Ал, тамшылатып суару əдiсi 460,99 гектар жерге ендiрiлiп, 2174,12 гектарға жеттi. – Аудан экономикасын дамытуға бағытталған инвестициялардың көлемі 2013 жылдың 1 қыркүйегінде 14 млрд. 327 млн. теңгеге жетіп, 2,4 есеге артты. Ойымды түйіндей келе, өткен жылдың оңтайлы нəтижелерін жалғастыру мақсатында ағымдағы жылы да экономиканы одан əрі жандандыру, жаңа кəсіпорындар ашу, əлеуметтік жағдайды жақсарту бойынша жұмыстар өз жалғасын табатын болады», – дейді Əуелхан Елтайұлы. Ендеше, Төле бабамыздың есімін иемденген қасиетті ауданның толағай табыстары көбейе берсін! Оңтүстік Қазақстан облысы, Төле би ауданы. –––––––––––––––

Суреттерді түсірген Қайсар ШЕРІМ.

Семей полигонында бейнебаќылау орнатылды АҚШ Қорғаныс министрлігі бейнебақылау жүйесін орнатумен қатар, жұмысының барлық ақысын төлеп берді. Осы мəселеге орай Курчатовтағы Ұлттық ядролық орталықтың бас директоры, ғалым Ерлан Батырбековтің айтуынша, полигонда осымен екінші жыл қатарынан аса маңызды стратегиялық нысандар қорғауға алынып отыр. Америкалық əріптестер мен ҚР ҰЯО мамандары өзара бірігіп, Дегелең таулы аймағындағы бейнебақылау жүйесін арнайы сынақтан өткізіп, бір жыл ішінде атқарылған жұмыстардың қорытындысын шығарды. Бақылау жүйесі полигонның қауіпті аймақтарына бөгде адамдардың кіріп кетуін қадағалайды. Күдікті жағдайда бірден белгі беріліп, болып жатқан оқиғалар онлайн-жүйеде көрсетіледі. Алдағы уақытта полигонның қауіпті тұстарынан басқа да жерлері толықтай осындай құралмен жабдықталмақ. Полигонның инфрақұрылымын тарату, жою барысында АҚШ, Ресей, Қазақстан бірігіп, радиациялық қауіпсіздікті де қолға алуда. «Полигондағы қорғаныс жұмыстары дер кезінде қолға алынып отыр жəне бұған орай жұмыстар өте мықты жүргізіліп жатқандығы туралы Сеул саммитінде үш елдің президенттері атап айтқан болатын», деді Ерлан Ғаділетұлы. Раушан НҰҒМАНБЕКОВА.

Курчатов қаласы.


www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

 Тұсаукесер

Əке жəне əулет туралы баллада Қостанайда Журналистика академиясының президенті Сағымбай Қозыбаевтың «Звезды в небе» кітабының тұсаукесері болып өтті Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

Халқымыз тарихында бүкіл ұлтқа үлгі болар, ата-бабасынан тектілік үзілмеген əулеттер болған. Олар туралы көзі қарақты жұртшылық біледі. Мысалы, Абай, Шəкəрімді, Шоқанды, Ыбырайды, Қанышты тағы басқа да біртуарларды халқымызға осындай ірі əулеттердің сыйлағаны мəлім. Қостанай облысының Меңдіғара ауданындағы Қозыбаевтар əулетін де осы қатарға қосқан лəзім. Л.Толстой атындағы Қостанай облыстық əмбебап кітапханасында тұсаукесері өткен публицист, тарих ғылымдарының докторы, Қазақстан Журналистика академиясының президенті Сағымбай Қозыбаевтың «Звезды в небе» кітабын оқыған оқырманның өзі де осындай ойға тоқтары анық. Тұсаукесер кешінің басты қонағы кітап авторының үлкен апасы, қарт ұстаз Сəулеш Қозыбаева болды. Бүгінде жетпістің бел ортасынан асқан Сəулеш Қабашқызын жұртшылықпен қатар, облыстағы журналистер қауымы жақсы біледі. Ол үлкен отбасы, əкесі Қабаш Қозыбаев, ағалары тəуелсіз Қазақстан тарихының негізін жаңа көзқараспен салып берген академик Манаш Қозыбаев, қоғам қайраткері, Социалистік Еңбек Ері Оразалы Қозыбаев, інісі тарих ғылымдарының

докторы, белгілі қаламгер Сағымбай Қозыбаев туралы талай рет тағылымды сұхбаттар берген, өзі де жергілікті баспасөздерге мөлдірете жазған. Сағымбай Қабашұлы кітабында апасы туралы тебіреніп: « ...маған оқушы дəптерінің екі бетін толтырып жазып жіберген жолдарының өзінен менің атаатанымның балалары арасындағы таланттысы Сəулеш апам екенін байқағандаймын. Əйелдің жаны нəзік, тағдырдың жолы ол үшін тегіс те бола бермеді. Ал қолына қалам ұстап, ізіне түскенде өзін классик санайтын осы күнгі кейбір жазушылар Сəулеш апамның қасында шаң қауып қалар еді» деп жазады. «Звезды в небе» кітабында Сағымбай Қозыбаев əкесі Қабаш Қозыбаев туралы өзі жазуымен қатар, əр жылдардағы басылымдарда жарық көрген өзге авторлар материалдарын да топтастырыпты. Оның арасында ақын Ғаббас Жұмабаевтың «Қозыбай самолеті» атты поэмасы, Манаш Қозыбаевтың кітабынан үзінділер бар. Бұлар шынайылығымен əке бейнесін аша түскен. «Жаңа тұрмыс» колхозының төрағасы Қабаш Қозыбаев соғыстың өрті тоқтау бермей қаулаған 1943 жылдың басында 190 мың сом қаржы жинайды. Көрші «Красный повстанец» колхозының төрағасы Иван Верещенко да дəл осынша ақша жинайды. Екеуі Чкалов қаласына (қазіргі Орынбор қаласы) барып, үш əскери самолет сатып алады. Оның бірінің қанатына қызылмен «Қабаш Қозыбаев», екіншісінің қанатына «Иван Верещенко», ал үшіншісінің қанатына екеуінің атын қатар жазады.

– Əкем осы қаржыны жинағанда үйдегі малды, ине-жіпке, балаларының киіміне дейін сатыпты. Анама: «Аштықта да өлген жоқпыз, біз елдеміз», деген екен. Сонда үй толы жан болатын, інісі Оразалы майданда. Əкеміз аштықты, колхоздастыруды, репрессияны, соғыс қиындықтарын басынан кешті. Ол колхоз басқарса да кедей тұрдық. Соғыс кезінде ауылдастарына «қара қағаз» тасып, жаны жүдепті. Кейін: «Қарақыз деген кемпірдің майданға кеткен төрт баласына «қара қағаз» келгенде, соңғысын үміті үзілмей жүрсін деп апарып бермедім» дегенін өзім де талай естіп едім, – деді Сəулеш апа жиналғандарға айтқан əңгімесінде. Сонымен қатар, ол ата-анасының, бауырларының арасындағы, жалпы Қозыбаев əулетіндегі тамаша сыйластық үлгілерін де майын тамыза əңгімелеп берді. Кеште Сағымбай Қозыбаевтың əке жəне Қозыбаевтар əулеті жайындағы жаңа кітабы туралы «Қостанай таңы» газеті редакторының орынбасары Сəлім Меңдібаев, «Костанайские новости» газетінің редакторы Сергей Харченко, журналист Гүлжібек Баекенова, Оразалы Жақсанов тағы басқалар жылы лебіздер айтты. Облыстық кітапхана директоры Гүлжамерия Қазина айтқандай, облыстағы белгілі, үлгілі əулеттермен жұртшылық өкілдерін кездестіріп тұруды мəдениеттің қара шаңырағы алдағы уақытта дəстүрге айналдырмақ. Əдемі бастама екенінде сөз жоқ. ҚОСТАНАЙ.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті «Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ республикалық мүлікті мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру бойынша тендер өткізетіндігі туралы хабарлайды Тендер өткізу күні мен орны: 2013 жылы 20 қарашада сағат 11.00-де Ақтөбе қаласы, Шəмші Қалдаяқов көшесі, 33, 4-қабат, 402-бөлмеде. Тендерге «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК Ақтөбе облысы бойынша филиалының теңгеріміндегі мына нысандар қойылады: №1 лот. Ақтөбе қаласы, Тургенев көшесі, 109 мекенжайында орналасқан «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК Ақтөбе облысы бойынша филиалының ғимаратындағы үй-жай. Ғимарат барлық инженерлік–техникалық құрылғылармен қамтылған. Нысанның жалпы алаңы – 14,4 ш.м. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 14 025 теңге. Кепілді жарна – 5 610 теңге. Мүлікті жалдау мерзімі – 1 жыл. №2 лот. Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қандыағаш қаласы, Молодежный шағын ауданы, 47 «В» мекенжайында орналасқан «Халыққа қызмет көрсету орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК Ақтөбе облысы бойынша филиалының Мұғалжар бөлімінің ғимаратындағы үй-жай. Нысанның жалпы алаңы – 2,0 ш.м. Ғимарат барлық инженерлік–техникалық құрылғылармен қамтылған. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 1 465 теңге. Кепілді жарна – 585 теңге. Мүлікті жалдау мерзімі – 1 жыл. «Ақтөбе облысы бойынша салық департаменті» ММ-нің теңгеріміндегі мына нысандар: №3 лот. Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы, Шалқар қаласы, Есет Көтібарұлы көшесі, 70 мекенжайында орналасқан Шалқар ауданы бойынша салық басқармасының ғимаратындағы үй-жай. Ғимарат келесі инженерлік–техникалық жабдықтармен қамтылған: жылумен, электр қуатымен, салқын сумен. Нысанның жалпы алаңы – 2,85 ш.м. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 2 085 теңге. Кепілді жарна – 835 теңге. Мүлікті жалдау мерзімі – 1 жыл. №4 лот. Ақтөбе қаласы, Маресьев көшесі, 97 мекенжайында орналасқан Ақтөбе қаласы бойынша салық басқармасының ғимаратындағы үй-жай. Ғимарат келесі инженерлік–техникалық жабдықтармен қамтылған: жылумен, электр қуатымен, салқын сумен. Нысанның жалпы алаңы – 20,0 ш.м. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 19 478 теңге. Кепілді жарна – 7 791 теңге. Мүлікті жалдау мерзімі – 1 жыл. №5 лот. Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қандыағаш қаласы, Жамбыл көшесі, 68а мекенжайында орналасқан Мұғалжар ауданы бойынша салық басқармасының ғимаратындағы үй-жай. Ғимарат келесі инженерлік–техникалық жабдықтармен қамтылған: жылумен, электр қуатымен, салқын сумен. Нысанның жалпы алаңы – 6,0 ш.м. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 4 383 теңге. Кепілді жарна – 1 753 теңге. Мүлікті жалдау мерзімі – 1 жыл. №6 лот. Ақтөбе облысы, Темір ауданы, Шұбарқұдық кенті, Желтоқсан көшесі, 4 мекенжайында орналасқан Темір ауданы бойынша салық басқармасының ғимаратындағы үй-жай. Ғимарат келесі инженерлік–техникалық жабдықтармен қамтылған: жылумен,

электр қуатымен, салқын сумен. Нысанның жалпы алаңы – 150,0 ш.м. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 58 433 теңге. Кепілді жарна – 29 217 теңге. Мүлікті жалдау мерзімі – 1 жыл. №7 лот. Ақтөбе қаласы, 41 разъезд, 486 мекенжайында орналасқан Ақтөбе кедендік рəсімдеу орталығы əкімшілік ғимаратындағы үй-жай. Теңгерім ұстаушысы – «Ақтөбе облысы бойынша кедендік бақылау департаменті» ММ. Ғимарат барлық инженерлік–техникалық жабдықтармен қамтылған. Нысанның жалпы алаңы – 5,13 ш.м. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 4 996 теңге. Кепілді жарна – 1 999 теңге. Мүлікті жалдау мерзімі шартты ұзарту құқығымен 1 жыл. №8 лот. Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы, Шалқар қаласы, Есет Көтібарұлы көшесі, 62 мекенжайында орналасқан Шалқар ауданы бойынша қазынашылық басқармасының ғимаратындағы үй-жай. Теңгерім ұстаушысы – «Ақтөбе облысы бойынша қазынашылық депар таменті» ММ. Ғимарат келесі инженерлік–техникалық жабдықтармен қамтылған: жылумен, электр қуатымен, салқын сумен. Нысанның жалпы алаңы – 113,20 ш.м. Жалдау ақысының бастапқы мөлшерлемесі айына – 82 682 теңге. Кепілді жарна – 33 073 теңге. Мүлікті жалдау мерзімі – 6 ай. Жоғарыда көрсетілген лоттар бойынша тендер өткізу шарттары жəне жеңімпазды таңдау өлшемдері: - банктік операцияларды жүзеге асыру үшін (банктердің есептеукассалық бөлімшелері, «Қазпошта» АҚ) нысандарды пайдалануға; тендер комиссиясының шешімі бойынша нысан үшін жалдау ақы сының ең жоғарғы сомасын ұсынған жəне тендерлік құжаттамада қамтылған барлық талаптарға сəйкес келетін тендерге қатысушы тендер жеңімпазы деп танылады. Мүлікті жалдау (жалға алу) ақысына коммуналдық қызметтер үшін төлемдер, ағымдағы жəне күрделі жөндеуге есептеулер, нысанға қызмет көрсету үшін төлемдер енгізілмейді. Бұл төлемдерді жалдаушы тікелей ведомстволық күзетке, пайдалану, коммуналдық, санитарлық жəне басқа да қызметтерге төлейді, немесе теңгерім ұстаушымен келісімшарт бойынша төлейді. Тендерге қатысушыларды тіркеу тендер өткізу туралы хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2013 жылдың 19 қарашасында сағат 11.00-де аяқталады. Тендерге қатысу үшін үміткер мыналарды тапсыру қажет: 1) тендерге қатысуға өтініш, онда тендерге қатысуға үміткердің келісімі жəне тендер шартын орындау бойынша оның міндеттемесі мен тиісті шартты жасауы қамтылады; 2) жапсырылған конверттегі тендер шарты бойынша ұсынысы; 3) заңды тұлғалар үшін – мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің, құрылтайшы құжаттардың (құрылтай шарты мен жарғының) көшірмелері жəне салыстыру үшін түпнұсқаны міндетті көрсетумен салық төлеушінің куəлігі немесе аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелері; жеке тұлғалар үшін – жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің, жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, салық төлеуші куəлігінің жəне салыстыру

үшін түпнұсқаны міндетті түрде көрсетуімен үй кітапшасының көшірмелері немесе аталған құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмелері; 4) акционерлік қоғамдар үшін – бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімінен көшірмеүзін ді; жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер үшін – серіктестік қатысушыларының тізілімінен көшірме-үзінді (серіктестік қатысушыларының тізілімін жүргізу жағдайында); 5) шетелдік заңды тұлғалар үшін - қазақ жəне орыс тілдерінде нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттары; 6) кепілді жарнаның аударылғандығын растайтын төлем тапсырмасының көшірмесі; 7) өтініш беру сəтінде салық берешегінің болмауы туралы салық органынан анықтама. Өтініш тендерлік құжаттамада анықталған талаптар мен шарттарға сəйкес жасалады. Өтініштер қосарланған конверттерде қабылданады. Сыртқы конвертте жоғарыда аталған құжаттар қамтылады. Ішкі конвертте үміткердің ұсынысы қамтылуы тиіс. Өтініш қабылдау Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті орналасқан мекенжайда құжаттарды тапсыру кезінде жүргізіледі жəне тігілген түрде, парақтарына нөмір қойылып жəне соңғы бетіне қол қойылып мөр басылып расталуы тиіс. Кепілді жарна Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік шотына аударылады: KZ160705012170166006, БСН 120340000827, БИК KKMFKZ2A, КБЕ 11, КНП 171, «ҚР ҚМ Қазынашылық комитеті» ММ. Төлемнің мақсаты – тендерге қатысу үшін кепілді жарна. Кепілді жарна тендер жеңімпазының мынадай: тендерде жеңіске жеткен жағдайда, тендердің нəтижелері туралы хаттамаға қол қоюын; тендер нəтижелері туралы хаттамаға сəйкес шарт жасасу міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылады. Жалға беруші кепілді жарнаны: тендерге қатысушыға оны өткізгенге дейін үш күннен кем уақыт қалғанда тендерге қатысудан жазбаша бас тартқан жағдайда; жеңімпазға – ол тендер жеңімпазының ұсыныстарына сай келетін талаптарда шарт жасасудан бас тартқан жағдайда қайтарылмайды. Қалған барлық жағдайларда кепілді жарналар қатысушының кепілді жарнаны қайтару туралы осы қатысушының деректемелері көрсетіле отырып өтініш берген күннен бастап банктік он күннен кешіктірмейтін мерзімде қайтарылады. Тендерге қатысушылардың кепілді жарнаны қайтару туралы өтініштері жалға берушінің шотына салымдар түскеннен кейін қабылданады. Тендер жеңімпазымен шарт тендер хаттамасына қол қойылған күннен бастап күнтізбелік он күннен кешіктірмей жасалады. Тендерлік құжаттамамен танысу үшін барлық сұрақтар бойынша хабарлама ресми жарияланған күннен бастап Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментіне мына мекенжай бойынша хабарласуға болады: Ақтөбе қаласы, Шəмші Қалдаяқов көшесі, 33. Анықтама алу телефоны: 8(7132) 54-44-54. www. gosreestr.кz.

9

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2013 жылғы 21 қарашада сағат 11.00-де www.gosreestr.kz. Мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында республикалық меншік нысандарын сату бойынша электрондық аукцион өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншік нысандарын сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы №920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Электрондық аукционға саудасаттықтың ағылшын əдісі бойынша мына республикалық меншік нысандары қойылады: 1. Ваз 21213-110-00 автокөлігі, тіркеу нөмірі D905СЕ, 2003 жылы шығарылған, теңгерім иесі – ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитеті «Ақтөбе облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе қаласы, 8 Наурыз көшесі, 3Б. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 34 000 теңге. Кепілді жарна – 5 100 теңге. 2. Ваз 21213 автокөлігі, тіркеу нөмірі D845BZ, 2003 жылы шығарылған, теңгерім иесі – ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитеті «Ақтөбе облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Əйтеке би ауданы, Комсомол а., Құлымбетов көшесі, 6. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 97 000 теңге. Кепілді жарна – 14 550 теңге. 3. Уаз 31512 автокөлігі, тіркеу нөмірі D286СF, 1993 жылы шығарылған, теңгерім иесі – ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитеті «Ақтөбе облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Ырғыз ауданы, Ырғыз а., Барысбаев көшесі, 1. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 27 000 теңге. Кепілді жарна – 4 050 теңге. 4. Уаз 31512 автокөлігі, тіркеу нөмірі D451СВ, 1998 жылы шыға рылған, теңгерім иесі – ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитеті «Ақтөбе облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Қарғалы ауданы, Бадамша а., Əйтеке би көшесі, 40-77. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 44 000 теңге. Кепілді жарна – 6 600 теңге. 5. Газ 31105-110 автокөлігі, тіркеу нөмірі D083BW, 2007 жылы шығарылған, теңгерім иесі – «Ақтөбе облысы бойынша монополияға қарсы инспекциясы» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе қаласы, Сəңкібай батыр даңғылы, 1. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 87 000 теңге. Кепілді жарна – 13 050 теңге. 6. Газ 322132-224 автокөлігі, тіркеу нөмірі D908КР, 2002 жылы шығарылған, теңгерім иесі – «Көліктегі ішкі істер департаменті» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе қаласы, Наурыз көшесі, 1а. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 115 000 теңге. Кепілді жарна – 17 250 теңге. 7. Газ 3110-101 автокөлігі, тіркеу

нөмірі D907КР, 2003 жылы шығарылған, теңгерім иесі – «Көліктегі ішкі істер департаменті» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе қаласы, Наурыз көшесі, 1а. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 98 000 теңге. Кепілді жарна – 14 700 теңге. 8. Ваз 21120 автокөлігі, тіркеу нөмірі D931КР, 2001 жылы шығарылған, теңгерім иесі – «Көліктегі ішкі істер департаменті» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе қаласы, Наурыз көшесі, 1а. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 113 000 теңге. Кепілді жарна – 16 950 теңге. 9. Уаз 31514 автокөлігі, тіркеу нөмірі D927КР, 2003 жылы шығарылған, теңгерім иесі – «Көліктегі ішкі істер департаменті» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қандыағаш қаласы, Жамбыл көшесі, 66. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 48 000 теңге. Кепілді жарна – 7 200 теңге. 10. Уаз 31514 автокөлігі, тіркеу нөмірі D947КР, 2003 жылы шығарылған, теңгерім иесі – «Көліктегі ішкі істер департаменті» ММ. Орналасқан жері: Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қандыағаш қаласы, Жамбыл көшесі, 66. Бастапқы (алғашқы) бағасы – 39 000 теңге. Кепілді жарна – 5 850 теңге. Сауда-саттықтың ағылшын əдісін қолдана отырып аукцион өткізу кезінде жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы алғашқы бағаға тең. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне электрондық аукцион басталғанға дейін қырық сегіз сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарна «Ақтөбе мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің мына депозиттік шотына төленеді: KZ160705012170166006, БСК KKMFKZ2A, БСН 120340000827, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Қазынашылық комитеті» ММ банкіне, КБе-11, КНП171. Назар аударыңыз! Сатушының электрондық өтінімді қабылдауын бас тартуы үшін қатысушының жарнамада көрсетілген талаптарды сақтамауы, сондай-ақ жеке жəне заңды тұлғаның электрондық өтінімі мен құжаттарын қарау мерзімі аяқталғанға дейін саудасаттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген кепілді жарнаның сатушы шотына түспеуі негіз болып табылады. Департаменттің депозиттік шотына кепілді жарнаның уақытылы түсу мақсатында өтініштерді қабылдау аяқталғанға дейін үш күн кешіктірмей төлеуге кеңес береміз. Электрондық аукционға қатысу үшін мыналарды: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар

«Каспий Меруерті Оперейтинг Компани Б.В.» Ақтау қаласындағы филиалы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 14 ақпандағы № 133 қаулысымен бекітілген тауарлар, қызмет көрсету жəне жұмыстарды сатып алу Ережелерінің 272-тармағының 11-тармақшасына сəйкес бір көз негізінен «Болашақ Атырау» ЖШС-мен бұрғылаушы жұмыскерлердің қызметін сатып алу жөніндегі келісімшартына тұрғанын хабарлайды. Жабдықтаушы ұсынған баға – 24 769 965 (жиырма төрт миллион жеті жүз алпыс тоғыз мың тоғыз жүз алпыс бес) теңге. Міндетті жергілікті қамту (пайыз есебімен) – 25 %. Филиал «Каспий Меруерты Оперейтинг Компани Б.В.» в г.Актау, настоящим объявляет о заключении договора способом из одного источника с ТОО «Болашак Атырау» по предоставлению услуг специалистов по бурению, в соответствии с подпунктом 11, пункта 272, Правил приобретения товаров, работ и услуг при проведении операций по недропользованию, утвержденными постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 февраля 2013 года № 133. Цена, предложенная поставщиком – 24 769 965 (двадцать четыре миллиона семьсот шестьдесят девять тысячи девятьсот шестьдесят пять) тенге. Обязательства по местному содержанию (в процентах) – 25 %.

болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталында енгізілген деректерді өзгертеді. Электрондық аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондай-ақ банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтаманың, сондайақ банктен банктік шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; 2) қатысушының кепілді жарна сомасын аударғанын растайтын банк белгісі бар төлем құжатының; 3) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелерін қоса бере отырып, электрондық аукционға қатысуға нысан бойынша қатысушының ЭЦҚ қойылған (сканерленген) электрондық өтінімді (бұдан əрі – электрондық өтінім) Тізілімнің веб-порталында тіркеу қажет. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне /немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер аукцион залында электрондық

аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі Қағидада белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілмеген болып танылады; 2) егер аукцион залында электрондық аукцион басталған сəттен бастап жиырма минут ішінде қатысушылардың біреуі Қағидада белгіленген қадамға жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын арттыру жолымен жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растайтын болса, бастапқы баға белгіленген қадамға арттады. Жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион қатысушылардың біреуі ұсынған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайында ғана жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісімен электрондық аукцион өткізілген болып танылады, бұл ретте бастапқы бағаның өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері электрондық аукцион нəтижелері туралы электрондық хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Электрондық аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алусату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып танылады. Ақтөбе қаласы, Ш.Қалдаяқов көшесі, 33 мекенжайында жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, электрондық аукционның жеңімпазы салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көрсетілген құжаттардың көшірмелерін не болмаса нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырылғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтта жəне мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7132) 54-44-54.

Қазақстан Республикасы, 040920, Алматы облысы, Қарасай ауданы, Рахат ауылы, Қазыбек би көшесі, 1 мекенжайында орналасқан «Қазақ өсімдік қорғау жəне карантин ғылыми-зерттеу институты» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Қызметтік автокөліктерді сату аукционын өткізетінін хабарлайды. Аукцион өткізу тəсілі – ағылшын Мүліктің атауы мен сипаттамасы: 1. «Уаз 2206» – 1998 жылы шығарылған, (жиынтығы бұзылған күйде). Мүліктің бастапқы бағасы: 90 789 (тоқсан мың жеті жүз сексен тоғыз) теңге. Кепілді жарна – 18 200 теңге. 2.«Уаз 220602» – 2002 жылы шығарылған, (жиынтығы бұзылған жəне авариялық күйде). Мүліктің бастапқы бағасы: 100 084 (жүз мың сексен төрт) теңге. Кепілді жарна – 20 100 теңге. 3. «Газ 33023-16» – 2001 жылы шығарылған (жиынтығы бұзылған жəне авариялық күйде). Мүліктің бастапқы бағасы: 104 160 (жүз төрт мың жүз алпыс ) теңге. Кепілді жарна – 20 850 теңге. 4. «Газ 53» – 2001 жылы шығарылған (жиынтығы бұзылған күйде). Мүліктің бастапқы бағасы: 115 440 (жүз он бес мың төрт жүз қырық) теңге. Кепілді жарна – 23 100 теңге. 5.«ДТ-75» тракторы – 1980 жылы шығарылған, (жиынтығы бұзылған күйде). Мүліктің бастапқы бағасы: 173 750 ( жүз жетпіс үш мың жеті жүз елу) теңге. Кепілді жарна – 34 750 теңге. 6.«ЮМЗ» экскаваторы – 1995 жылы шығарылған, (жиынтығы бұзылған күйде). Мүліктің бастапқы бағасы: 110 378(жүз он мың үш жүз жетпіс сегіз) теңге. Кепілді жарна – 22 100 теңге. Аукционның өткізілу күні мен орны: 7 қараша 2013 жыл, 14 сағат 00 минут мына мекенжай бойынша: Алматы облысы, Қарасай ауданы, Рахат ауылы, Қазыбек би көшесі, 1. Сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап Алматы облысы, Қарасай ауданы, Рахат ауылы, Қазыбек би көшесі, 1 мекенжайында басталады, 2013 ж. 7 қараша күні сағат 14 сағат 00 минутта аяқталады. Нысандар бойынша барлық талаптар өтінім берілген күнге дейін қабылданады. Аукцион нысандары бойынша қосымша мағлұматтарды келесі телефон бойынша: 8(727) 2467401 немесе www.kipp.kz сайтынан алуға болады.

«СЕВЕР ПТИЦА» АҚ, БИН 981240015496, қоғамның – «ҚазАгроҚаржы» АҚ-тан қоғамның айналымдағы қаражатын толықтыру мақсатында, мерзімі 3 (үш) жылға кредиттік желінің қайталанатын – шартымен 500 000 000 (бес жүз миллион) теңге сомада «ҚазАгроҚаржы» АҚ-тан несиелік қаржы тарту жəне займ шарты жəне қаржылық лизинг шарты бойынша қоғамның міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету ретінде ірі мəміле жасау туралы шешімін қоғамның Директорлар кеңесі 2013 жылғы 28 қазанда қабылдағаны жөнінде өзінің кредиторларына жəне акционерлеріне хабарлайды.

ПРИГЛАШЕНИЕ К УЧАСТИЮ В ТОРГАХ (ПУТ) Название Проекта:

Проект «Модернизация технического и профессионального обучения» Под-грант №80 от 26 ноября 2012 года с ГККП «Мангистауский политехнический колледж» акимата Мангистауской области Управления образования Мангистауской области Дата: 2 ноября 2013 года Номер Контракта: № KAZTVEM/NCB-02 Источник Займ Международного Банка Реконструкции и финансирования: Развития № 7931-KZ 1. ГККП «Мангистауский политехнический колледж» акимата Мангистауской области Управления образования Мангистауской области, являющееся грантополучателем проекта «Модернизация технического и профессионального обучения», приглашает все правомочные компании принять участие в Национальных конкурсных торгах на поставку тренажера – имитатора полнокомплектного капитального ремонта скважин согласно прилагаемой Технической спецификации. 2. Заинтересованными Участниками торгов полный пакет конкурсной документации может быть приобретен бесплатно после направления заявки по следующему адресу: Ниталиев Ж.К. – Директор колледжа Мангистауская область, город Актау, 3 «б» микрорайон, дом №11 здание Мангистауского политехнического колледжа Тел.: 8 7292-50-76-16. E-mail: mkkk-mprk@mail.ru По вышеуказанному адресу и телефонам Участники торгов также могут получить дополнительную информацию по Конкурсным документациям. 3. Конкурсные предложения остаются действительными в течение 90 (девяносто) дней после вскрытия конкурсного предложения и сопровождаются Гарантийной декларацией, и должны быть доставлены по следующему адресу: Мангистауская область, город Актау, 3 «б» микрорайон, дом №11 здание Мангистауского политехнического колледжа до 15.00 часов 2 декабря 2013 года или ранее. Конкурсные предложения вскрываются публично в указанное время в присутствии представителей Участников торгов, если они изъявили желание присутствовать на этом мероприятий по вышеуказанному адресу. 4. Конкурсные предложения, поданные после установленного срока, считаются опоздавшими, не подлежат рассмотрению и будут возвращены невскрытыми. 5. Участник торгов, снимающий свое предложение до истечения срока действия Конкурсного предложения после вскрытия и/или отказывающийся подписать Контракт, в случае его присуждения будет дисквалифицирован на два года от участия в будущих торгах в рамках Проекта финансируемого Всемирным Банком. ПРИГЛАШЕНИЕ К УЧАСТИЮ В ТОРГАХ (ПУТ) - Товарищество с ограниченной ответственностью «Adal Traffic» - Товарищество с ограниченной ответственностью “МАЙРЕЙЛ”

АО «СЕВЕР ПТИЦА», БИН 981240015496, информирует своих кредиторов и акционеров о принятии 28 октября 2013 года Советом директоров общества решения о заключении обществом крупной сделки – привлечение кредитных средств АО «КазАгроФинанс», в сумме 500 000 000 (пятьсот миллионов) тенге, на условиях – возобновляемая кредитная линия, сроком на 3 (три) года, в целях пополнения оборотных средств общества, и о передаче недвижимого имущества общества в залог АО «КазАгроФинанс», в качестве обеспечения исполнения обязательств общества по договору займа и договорам финансового лизинга.

Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің басшылығы мен ұжымы министрліктің қызметкері Мұхамедқали Сəрсенұлы БАҚБЕРГЕНОВТІҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Б.Жарбосынов атындағы Урология ғылыми орталығы» АҚ ұжымы Жамбыл облысы денсаулық сақтау басқармасының басшысы Салтанат Жамалбекқызы Омарбековаға жұбайы Еркін Хамитұлы ҚУАНЫШƏЛИЕВТІҢ қайтыс болуына байланысты туған-туыстарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Б.Жарбосынов атындағы Урология ғылыми орталығы» АҚ ұжымы орталықтың аға ғылыми қызметкері Жанат Еркінқызы Қуанышəлиеваға əкесі Еркін Хамитұлы ҚУАНЫШƏЛИЕВТІҢ кенеттен қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің ұжымы «Қазақ технология жəне бизнес университеті» АҚ ректоры Найман Бөбейұлы Қалабаевқа анасы Айғаныс ЗИЯЛЫҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. «Ақ босаға» газетінің ұжымы газеттің бас редакторы əрі құрылтайшысы, ҚР Журналистер одағының алқа мүшесі Шолпан Ұғыбайқызына ағасы ƏЛІМНІҢ өмірден озуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Марқұмның алды жарық, жаны жəннатта болсын.


10

www.egemen.kz

 Өнер

2 қараша 2013 жыл

» к і с е б л а т – т а є и б а «Т Мақсат Құсайынов. І орын.

Осылай деп аталған фотобайқаудың жеңімпаздары кеше Астанада өткен салтанатты жиында анықталды. Ал жеңімпаз суреттер арнайы көрмеге қойылды. Көрме «Қазгидромет» РМК бастамасымен ұйымдастырылған. Байқау үстіміздегі жылдың 5 маусымында жарияланған екен. Ал бұл күн əлемде Қоршаған ортаны қорғау күні ретінде аталып өтіледі. Байқау негізінен еліміздің табиғатын сан түрлі қырынан танытып, сұлулығын, құбылмалы климаттық міне зін, асқар-ала тауларын, ну

ормандарын, көлдері мен шөл дерін, табиғи қорықтарын, сол табиғатты мекендейтін аңдары мен құстарын, тағы-тағыларын бүгінгі заманғы қоршаған ортаны суреттеудің жетік тəсілі – фотообъектив арқылы жалпақ жұртқа паш етуді мақсат етіпті. Оған еліміздің түкпір-түкпірінен жалпы саны 912 фотосурет келіп түсіпті. Ал көрмеге

оның 80-і ғана іріктеліп алынды. Олар 12-15 тамыз күндері арнайы мамандар, еліміздің атақты фотографтары, сала мамандарынан құрылған қазылар алқасы шешімімен таңдалынған. Ал одан соң ол туындылар интернет-дауысқа салынып, арасынан жүлдегерлер анықталған. Нəтижесінде, 1-орын иегері 461 дауыс жинаған алматылық Мақсат Құсайынов деп танылды. 2-орынды 312 дауыспен – Ирина Сокол алды, ол да Алматы қаласынан. 3-орын 262 дауыспен Маңғыстау облысы Ақтау

 Мерейтой

Тарихы тереѕ, таєылымы мол ўстахана 100 жылдыєын атап ґтті

Темір ҚҰСАЙЫН,

«Егемен Қазақстан».

Кеңестік саясат кезіндегі тарих оқулықтарында революцияға дейін қазақ халқының 2 пайызға жуығы ғана хат таныды деген сыңаржақ тіркес жазылып келді. Расында да солай ма еді? Жоқ, олай емес, бұл кеңестік саясатшылар мен тарихшылардың нақты шындыққа үйлеспейтін, теріс көзқарастан туған дерегі деуге болады. Əрі дəл осы мəселеге қатысты айтатын уəждеріміз бен дəлелдеріміз де бар. Айталық, жиырмасыншы ғасырдың басында, яғни қызыл қазан революциясына дейін табаны

күректей 15-17 жыл бұрын қазақ жерінде қоныс тепкен көптеген қалаларда педагогикалық курстар ұйымдастырылған. Соның бірі 1903-1908 жылдары аралығында Оралда ашылған. Оны бітіргендер кейін қалың ел-жұрттың арасына кетіп, оларды сауаттандыруға бел шеше кіріскен. Ал арада он жыл өткен соң Орал қаласында мұғалімдер семинариясы құрылған. Оның алғашқы түлектерінің арасынан кейін белгілі мемлекет жəне қоғам қайраткерлері, ғалымдар мен өнер шеберлері шыққаны да үлкен мерей. Бүгінгі Ж.Досмұхамедов атындағы педагогикалық колледждің бастауы

Ирина Сокол. ІІ орын.

мен тарихы осы семинариядан ірге түреді. Арнаулы оқу орнының бас ғимараты өңірдегі тарихи нысандар мен ескерткіштер қатарынан орын ала ды. Мұнда ХХ ғасырдың басында Орал əскери реалды училищесі қоныстанған екен. Алаш қайраткерлері Халел мен Жаһанша Досмұхамедовтер сол бір алмағайып жылдарда осы оқу орнында оқып, тəлім-тəрбие алғаны да бүгінгі бүкіл елге танымал колледждің мəртебесін биіктете түседі. Республикадағы білім беру жүйесінің алғашқы баспалдағы – балабақшалар мен бастауыш мектептерге мамандар əзірлейтін оқу орны тəуелсіздік жылдары қанатын кеңге жая түсті. Тарихы терең қара шаңырақтың білім беру бəсекесінде жұлдызы жарқырай көрінді. Бүгінгі уақыт пен заманның биік талаптарына жоғары кəсіби шеберліктерімен үн қосып келе жатқан ұйымшыл ұжым ды жаңашылдыққа жаны үйір, білікті басшы, педагогика ғылымдарының докторы Шалқыма Құрманалина басқарып келеді. ОРАЛ. –––––––––––– Суретте: тарихи ғимарат – Орал педагогикалық колледжі ғимаратының сыртқы көрінісі.

Татьяна Першакова. ІІІ орын.

қаласынан Татьяна Першаковаға бұйырды. Ал ынталандыру сыйлықтары Шығыс Қазақстан облысы, Ұлан ауданы, Тарғын ауылынан келген Даскен Байтибаев жəне алматылық Сəрсенбек Қазыбекұлы мен тараздық Алтынбек Қартабайға берілді. Көрмеге қатысуға екі ай уақыт берілді, яғни 5 маусымнан 10 тамызға дейін үміткерлердің суреттері қабылданды. Қатысушыларды кəсіпқой, əуесқой деп бөлмеген, жас ерекшеліктеріне байланысты да ешқандай шек қойылмаған. Жалпыға

ортақ байқауға 10-нан 65 жасқа дейінгі азаматтар қатысқан. Салтанатты жиын соңында фотоконкурсқа қатысып, суреттері көрмеге қойылған азаматтардың барлығына арнайы сыйлықтар мен сертификаттар тапсырылды. Көрмеден кейін фотосуреттер Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің жəне «Қаз гидромет» РМК ғима рат та рының дəліздеріне орналастырылады. «Егемен ақпарат».

 Бəрекелді!

 Масқара!

Қаңтар айының басында Шымкент қаласындағы Халыққа қызмет көрсету орталығы жанында өртке оранған жеңіл көлік ішінде қараусыз қалған екі баланы құтқарып қалған көксарайлық жігіт Амангелді Сəдібеков жөнінде бірқатар ақпарат құралдары жарыса жазды.

үшін Мұстафа жүрген жолдармен өтуді жоспарлайды. Зерттеудің нəтижесінде «Мұстафа Шоқай жолымен» атты деректі фильм дүниеге келді. 2011 жылы ол «Жылдың ең үздік деректі фильмі» аталымында жеңімпаз деп танылды. Əнші, сазгер Бауыржан Өскенбеков, «Жебе» тобы, Шаба, Еркебұлан Кəкімов, Есқара Қазыбек, Алтынбай Аймағанбетов, Динара Намиялы, Айдана Тілеубергенова сияқты жас өнерпаздар Қасымхан ағаларының сөзіне жазылған əндерді шырқады.

Адам үшін бауыр етінен жаралған баласынан артық кім бар! Ал оны тоғыз ай бойы көтеріп, дүниеге əкелген ана үшін ше? Əлемнің жарығын сыйлаған ана өзі үшін мəңгі сəби болып қалатын перзентін өмір бойына қызғыштай қорып өтпейтін бе еді! Жоқ, олай етпейтіндер де бар екен. Олай етпегені сол, қанын да, жанын да берген анасы сол бір жапырақ баласын бөтен біреуге бар-жоғы 150 мың теңгеге сатып жібермекші де болыпты. Бұл оқиға Алматы қаласында орын алған. Ішкі істер министрлігінің ресми өкілі Нұрділдə Ораздың мəлімдеуінше, Алматы қалалық ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес басқармасының қызметкерлері қазан айының басында жалға алған пəтерінде өзінің жаңа туған нəрестесін бір отбасыға 150 мың теңгеге сатпақ болған Оңтүстік Қазақстан облысының 40 жастағы тұрғынын құрықтаған. «Бүгінде аталған фактіге қатысы бар барлық қатысушыларға ешқайда кетпеу жөнінде бұлтартпау шарасы қолданылып, қылмыстық іс қозғалды», – деп атап көрсетті Н.Ораз. Осыдан кейін, «Бұл өмір не болып барады?!» дегенді əркімақ еріксіз айтатын шығар.

Айдана ҚУАНТХАНОВА.

Мұрат АЙТҚОЖА.

Ерлік еленді Бейбіт күннің батыры атанған осы жігіттің ерлігі атаусыз қалғандықтан, сенатор Қуаныш Айтаханов көзсіз ерлік жасаған Амангелдіні мемлекеттік наградаға ұсыну жөнінде тиісті министрлікке хат жолдап, ықпал етуін сұрады. Жақында Төтенше жағдайлар минис трлігінен қуанышты хабар жетті.

ОҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мəжіліс залында марапаттау рəсіміне шақырған хат келді. ОҚО Төтенше жағдайлар департаментінің бастығы, полковник Уəлихан Ережепов «Аман гелді Бұйрабайұлының көрсеткен ерлігі жастарымызға үлгі болуы керек. Лаулап жанып жатқан жеңіл көліктің ішіне

кірмек түгілі, қорқып, алыстан бақылап тұрғандар да болды. Екі баланың өмірін сақтап қалғаны үшін біздің министрліктің арнайы бұйрығымен берілген «Төтенше жағдайдағы ерлігі үшін» медалін тапсыруға рұқсат етіңіздер», деп Амангелдінің кеудесіне төсбелгіні тақты. Төпен ƏМІРБЕК. Оңтүстік Қазақстан облысы, Отырар ауданы.

Аќынмен сырласу Алматыда жақында ғана құрылған Орталық Азия университетінде филология ғылымдарының докторы Г.С.Балтабаева жетекшілік ететін «Күлтегін» республикалық əдеби-тарихи танымдық, этнографиялық жəне өнер бірлестігінің ұйымдастыруымен өткен ақын Қасымхан Бегмановпен кездесу кеші студенттерге зор əсер сыйлады. Сұрақ-жауап форматында өткен кездесуде жастардың поэзияға қатты қызығатыны, ақындар шығармашылығынан жақсы таныс екендіктері байқалды. Өзінің кезінде Қазақ политехникалық институтында студент болғандығын еске алған ақын шығармашылық жолды таңдауына институттағы ұстазы Лұқпан Сыдықовтың, ол ашқан «Қызғалдақ» əдеби бірлестігінің ықпалы зор болған дығын тебірене ортаға салды. «Мұстафадай ер, Кенесарыдай хан қайда?» деген шалдардың əңгімесін естіп өскен ақын, Алашордашылардың арасынан Мұстафа өмірін зерттеу

Баланыѕ ќўны... 150 мыѕ теѕге ме?

Бүгін «Егемен Қазақстанның» интернет-басылымынан (http/www.egemen.kz) мына хабарлармен таныса аласыздар:

Канаданың бір қаласының мэрі марихуанамен қолға түсті. Үстіне екі рет жай түскен адам қалай тірі қалды? Гүлнара Каримоваға қарасты БАҚ-тар жабылып, мұқият тексерілуде. Президенттің тапсырмасымен. Боксшы Поветкиннің менеджері Кличкомен шайқастың төрешісін сотқа бермекші. Досаевтың идеясы «достық рəуіште» қабылданған жоқ. Əзірге. Батыс Қазақстанда аспазды ұрып жығатын мектеп директоры да табылды. Атыраудағы екі аурухана құрылысының бағасы неге екі түрлі? Оның жайын облыс əкімі айтады.

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Дастан КЕНЖАЛИН.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 11 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №176 ek


11

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 7 тамыз

№803

Іске асырылатын жобалар бойынша жалпы тұнба санынан көлдерді тұнбадан тазарту деңгейі Қарасу көлі

«Есептік тарифті айқындау, шекті жəне шекті тарифтерді бекіту ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 10 наурыздағы № 227 қаулысына толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Есептік тарифті айқындау, шекті жəне жеке тарифтерді бекіту ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 10 наурыздағы № 227 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2009ж., № 14, 101-құжат) мынадай толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Есептік тарифті айқындау, шекті жəне жеке тарифтерді бекіту ережесі мынадай мазмұндағы 14-1 жəне 14-2 тармақтармен толықтырылсын: «14-1. Энергия өндіруші ұйымдар тобы мынадай өлшемдер бойынша қалыптасады: энергия өндіруші ұйымдардың типтері, белгіленген қуаты, пайдаланылатын отын түрі, отынның орналасқан жерінен қашықтығы. Энергия өндіруші ұйымдар «энергия өндіруші ұйымдардың типі» өлшемі бойынша электр станцияларының мынадай типтеріне бөлінеді: 1) конденсаттық – тек қана электр энергиясын өндіретін станциясы; 2) жылу электр орталығы – электр энергиясын өндірумен қатар, жылумен жабдықтаудың орталықтандырылған жүйелеріндегі жылу энергиясының көзі болып табылатын жылу электр станциясы; 3) газ-турбиналық – газ тектес отын түрін энергия көзі ретінде пайдаланатын электр станциясы. Энергия өндіруші ұйымдар «белгіленген қуаты» өлшемі бойынша 100МВт-қа дейін, 100 МВттан 300МВт-қа дейін, 300 МВт жəне одан жоғары болып бөлінеді. Энергия өндіруші ұйымдар «пайдаланылатын отын түрі» өлшемі бойынша көмірмен, жергілікті газбен, импортталған газбен, мазутпен жұмыс істейтіндер болып бөлінеді. Энергия өндіруші ұйымдар «отынның орналасқан жерінен қашықтығы» өлшемі бойынша 500 км-ге дейін, 500 км-ден 1000 км-ге дейін, 1000 км жəне одан жоғары болып бөлінеді. 14-2. Егер энергия өндіруші ұйымның құрамына бір-бірінен ерекшеленетін бірнеше электр станциясы кіретін болса, онда аталған энергия өндіруші ұйым жеке топ болып қалыптасады.». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 7 тамыз

№ 807

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 8 ақпандағы № 98 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспары туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 8 ақпандағы № 98 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 18, 215-құжат) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің 2011 – 2015 жылдарға арналған стратегиялық жоспарында: «Ағымдағы ахуалды жəне қызметтің тиісті салаларының даму үрдісін талдау» деген 2-бөлімде: «Қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру жəне жақсарту» деген 1-стратегиялық бағытта: «Негізгі проблемаларды талдау» деген кіші бөлімде: мынадай мазмұндағы үшінші, төртінші жəне бесінші бөліктермен толықтырылсын: «Тазартылған шаруашылық-тұрмыстық сарқынды сулар төгінділері үшін жинақтауыш тоғандар құру өзінің қабілетсіздігін көрсетті. Оған Сорбұлақ (Алматы) жəне Талдыкөл (Астана) сарқынды суларының жинақтауыштары мысал бола алады. Ең жоғары көлемі шамамен 1 млрд. м3 Сорбұлақ сарқынды сулар жинақтауышы көлі (посткеңестік кеңістіктегі ең үлкен сарқынды суларды жинақтаушы көл) уытты заттар құрамының тұрақты артуынан, оның толып кету жəне апаттық бұзылу мүмкіндігінен өңір экологиясы мен халқының қауіпсіздігіне күрделі қауіп болып табылады. Мемлекет басшысының жеке тапсырмасын орындау үшін 2010 – 2012 жылдар кезеңінде Сорбұлақ сарқынды сулар жинақтауышы көлінің бұзылу қауіпін азайту жəне қалыптасқан қолайсыз экологиялық ахуалды бағалау мақсатында оның қазіргі жай-күйін кешенді зерделеу» тақырыбы бойынша ғылыми-зерттеулер жүргізілді. 2013 жылы «Қосалқы құрылыстарды қоса алғанда, Сорбұлақ сарқынды сулар жинақтауышы көлін реконструкциялау» жобасын іске асыру үшін құжаттаманы дайындау жөніндегі жұмыстар басталды. Осы жобаны орындау халық өмірінің əлеуметтік-тұрмыстық, санитариялық-эпидемиологиялық жағдайларының жақсаруына əкеледі, Сорбұлақ көліндегі су деңгейін төмендету есебінен бөгеттің бұзылу қауіпі жойылады, биологиялық тазартудан өткен сарқынды сулар төгінділерінің есебінен ІлеБалқаш бассейнінің су теңгерімі жақсарады.»; «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткіштері» деген 3-бөлімде: «Стратегиялық бағыттар, мақсаттар, міндеттер, нысаналы индикаторлар, іс-шаралар жəне нəтижелер көрсеткіштері» деген 3.1-кіші бөлімде: «Қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру жəне жақсарту» деген 1-стратегиялық бағытта: «Экожүйелерді сақтау жəне қалпына келтіру бойынша жағдай жасау» деген 1.1-мақсатта: реттік нөмірлері 1-1, 2-2-жолдар алынып тасталсын; «2013 жыл» деген бағанда: реттік нөмірі 3-жолдағы «21,9» деген сандар «24,3» деген сандармен ауыстырылсын; «*- СЛИ жəне АЛИ5 орташа жылдық деңгейі, ластаушы заттардың нақты концентрациясы бойынша саналған» деген жол алынып тасталсын; «Қоршаған ортаға эмиссияларды тұрақтандыру» деген 1.1.1-міндетте: «2013 жыл» деген бағанда: реттік нөмірі 8-1-жолдағы «2,31» деген сандар «3,35» деген сандармен ауыстырылсын; реттік нөмірі 9-1-жолдағы «1,72» деген сандар «3,05» деген сандармен ауыстырылсын; «Тарихи» ластануларды жою, табиғи ортаны қалпына келтіру» деген 1.1.2-міндетте: реттік нөмірі 21-жолдағы «146,4» деген сандар «248,4» деген сандармен ауыстырылсын; мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 28-2-жолмен толықтырылсын: « 28-2

Жобалау-сметалық құжаттаманы əзірлеу/ «Тарихи» ластануларды жою жөніндегі жобаларды іске асыруды бастау

Х

Бурабай көлі Щучье көлі Уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығын ұсыну туралы алынған шешімдер Топогеодезиялық суретке түсіру жəне іздестіру жұмыстары жөніндегі есеп Жобалау-сметалық құжаттамаға ведомстводан тыс сараптама қорытындысын алу -«Щучье-Бурабай курорттық аймағындағы су көздерін (Щучье, Бурабай, Қарасу көлдері) тазарту жəне санациялау»; - «Қосалқы құрылыстарды қоса алғанда, Сорбұлақ сарқынды сулар жинақтауышы көлін қайта реконструкциялау» сапа көрсеткіштері ҚНжЕ, ҚН жəне бекітілген құжаттамаға сəйкес орындалған жұмыстардың сапасы ҚНжҚ, ҚН сəйкес жобалау-сметалық құжаттаманың сапасы тиімділік көрсеткіштері Іске асырылатын жобалар бойынша тұнбаның бір текше метрінен көлдерді тазартуға арналған шығындар Іске асырылатын жобалар бойынша бір көлді тұнбадан тазарту үшін дайындық жұмыстарын жүргізудің орташа шығындары Топогеодезиялық жəне іздестіру жұмыстарына арналған шығындар - «Щучье-Бурабай курорттық аймағындағы су көздерін (Щучье, Бурабай, Қарасу көлдері) тазарту жəне санациялау»;

2013 жылғы 18 сəуір

%

0

0

дана

0 51,5 51,5 2

дана

2

ҒТП шеңберінде жоспарланған зерттеулер бағыттарының дана саны

5

5

2

1

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « дана

2

2

1

»; тиімділік көрсеткіштерінде: «Бір ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге арналған орташа шығындар» деген жолдағы «27825,0» деген сандар «49442,6» деген сандармен ауыстырылсын; «Бір ҒТП жүргізуге арналған орташа шығындар» деген жолдағы «113300» деген сандар «106900» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «445718» деген сандар «362 128» деген сандармен ауыстырылсын; 004 «Қоршаған ортаны қорғау объектілерін салу жəне реконструкциялау» деген бюджеттік бағдарлама мынадай редакцияда жазылсын:

0

дана

%

0

0

100

0

мың теңге

105869

100

Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының 2013 жылғы 18 сəуірдегі №122- нқ бұйрығымен бекітілді Реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағаларды есептеу əдістемесі

мың теңге

15 000

мың теңге

- «Қосалқы құрылыстарды қоса алғанда, Сорбұлақ сарқынды сулар жинақтауышы көлін реконструкциялау» жобалары бойынша жобалау-сметалық құжаттаманы əзірлеуге арналған шығындар бюджеттік шығыстар көлемі мың теңге

1. Жалпы Ережелер 1. Осы Реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағаларды есептеу əдістемесі (бұдан əрі – Əдістеме) «Табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы 1-тармағының 4) тармақшасына сəйкес əзірленді. 2. Əдістеме реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағаларды есептеу тетігін айқындау мақсатында əзірленді (бұдан əрі – Субъектілер). 3. Осы Əдістеменің мақсаттары үшін мынадай ұғымдар қолданылады: экономикалық негізсіз шығындар – жедел қызметті, қолданысқа енгізілген активтерді жаңадан өндіруге қолданыстағы активтерге жəне амортизациялық аударымдарға салынған қолданыстағы капитал бойынша қайтаруды қамтамасыз етумен байланысты Субъектілердің шығындары. Осы Əдістемеде пайдаланылатын өзге де терминдер мен ұғымдар табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес қолданылады . 2. Субъектілердің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) арналған бағаларды есептеу 4. Субъектілердің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағаларды есептеу үшін мына формула қолданылады.

672600 496265

317 608

15 000

1 168 865

»; 006 «Гидрометеорологиялық мониторинг жүргізу» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «4 583 049» деген сандар «4 604 116» деген сандармен ауыстырылсын; 008 «Қоршаған ортаның жай-күйіне бақылау жүргізу» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «939 680» деген сандар «1 197 433» деген сандармен ауыстырылсын; 012 «Тарихи» ластануларды жою» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «93 135» деген сандар «102 837» деген сандармен ауыстырылсын; 014 «Гидрометеорологиялық қызметті жаңғырту» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Бурабай-Үлкен Шабақты көлінің солтүстік далалық бірлік жағалауы метеостанциясы аймағында 0,65 га бөлінген учаскеде қызметтік ғимараттың құрылысы бойынша ЖСҚ əзірлеу

1

»; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «703 021» деген сандар «738 735» деген сандармен ауыстырылсын; 021 «Авиациялық метеорологиялық станцияны жаңғырту жəне техникалық қайта жарақтандыру үшін «Қазаэросервис» АҚ-ның жарғылық капиталын ұлғайту» деген бюджеттік бағдарламада: тікелей нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Сатып алынатын доплерлік радиолокациялық метеорологиялық локаторлар саны

дана

3

»;

соңғы нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « Қазақстан өңірлері бойынша радиолокациялық ақпаратпен қамтамасыз етілу

%

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 21 мамырда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8478 болып енгізілді.

»;

сапа көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолмен толықтырылсын: « сағат

%

60

дана

20

тиімділік көрсеткіштерінде: «1 га орман күзетуге, қорғауға, молықтыруға жəне орман өсіруге жұмсалған орташа шығындар» деген жолдағы «51,2» деген сандар «12,4» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «676 035» деген сандар «1 406 035» деген сандармен ауыстырылсын; «сыртқы қарыздар есебінен 004-кіші бағдарлама бойынша» деген жолдағы «168 916» деген сандар «752 916» деген сандармен ауыстырылсын; «республикалық бюджеттен сыртқы қарыздарды тең қаржыландыру есебінен 016-кіші бағдарлама бойынша» деген жолдағы «389 310» деген сандар «535 310» деген сандармен ауыстырылсын; 032 «Орман шаруашылығы жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың инфрақұрылым объектілерін салу жəне реконструкциялау» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «қызметтік кордондар салу» деген жолдағы «1» деген сан «2» деген санмен ауыстырылсын; соңғы нəтиже көрсеткіштерінде: «Кордондармен орташа қамтамасыз етілу» деген жолдағы «52,4» деген сандар «52,6» деген сандармен ауыстырылсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «- қызметтік кордондар салуға» деген жолдағы «20521» деген сандар «28596» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «20 521» деген сандар «57 192» деген сандармен ауыстырылсын; 037 «Шаруашылықаралық арналар мен гидромелиоративтік құрылыстардың аса апатты учаскелерін күрделі жөндеу жəне қалпына келтіру» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «11» деген сандар «17» деген сандармен ауыстырылсын; «64» деген сандар «47» деген сандармен ауыстырылсын; «203602» деген сандар «169986,3» деген сандармен ауыстырылсын; «282116» деген сандар «120498,17» деген сандармен ауыстырылсын; «181615,5» деген сандар «120670,5» деген сандармен ауыстырылсын; «313631» деген сандар «315631» деген сандармен ауыстырылсын; 038 «Су қорын пайдалану мен қорғауды реттеу, су шаруашылығы жүйелері мен құрылғыларының қызметін қамтамасыз ету» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Су ресурстарын пайдалану жəне қорғау саласында нормативтік-əдістемелік құжаттамалар əзірлеу» деген жолдағы «4» деген сан «3» деген санмен ауыстырылсын; соңғы нəтиже көрсеткіштерінде: мына: « %

50

»

деген жол мынадай редакцияда жазылсын: « Қазақстан Республикасының су ресурстарын кешенді пайдалану мен қорғаудың бас сызбасының жаңартылу пайызы

Бюджеттік бағдарлама Сипаты

004 «Қоршаған ортаны қорғау объектілерін салу жəне реконструкциялау»

бюджеттік бағдарламаның түрі

мазмұнына байланысты

бюджеттік инвестицияларды жүзеге асыру

іске асыру тəсіліне байланысты

жеке

Қоршаған ортаның жай-күйін жақсарту, табиғи ресурстарды қалпына келтіру, сақтау жəне тиімді пайдалану, қоршаған орта сапасын басқару жүйесін дамыту, табиғи, экономикалық жəне еңбек ресурстарын тиімді пайдалану

ағымдағы/даму Бюджеттік бағдарламаның өлшем іс-шаралары мен бірлігі көрсеткіштерінің атауы 1 2 тікелей нəтиже көрсеткіштері Қоршаған ортаны қорғау бірлік объектілерін салу жəне реконструкциялау бойынша іске асырылатын инвестициялық жобалардың саны - «Щучье-Бурабай курорттық аймағындағы су көздерін дана (Щучье, Бурабай, Қарасу көлдері) тазарту жəне санациялау»; - «Қосалқы құрылыстарды қоса алғанда, Сорбұлақ сарқынды сулар жинақтауышы көлін реконструкциялау» жобалары бойынша жобалау-сметалық құжаттама əзірлеу

даму есептік кезең 2009 2010 жыл жыл (ағымдағы (есеп) жоспары)

жоспарлы кезең 2011 2012 жыл жыл

2013 жыл

2014 жыл

2015 жыл

7

8

9

3

4

5

0

0

1

6

2

100

тиімділік көрсеткіштерінде: «Жұмыстардың орташа бағасы: - зерттеулер жүргізу бойынша, ақпараттық əлеуетті жетілдіру жəне су ресурстарын басқару саласындағы нормативтік-əдістемелік базасын əзірлеу» деген жолдағы «49298,1» деген сандар «54775,67» деген сандармен ауыстырылсын; 039 «Балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын сақтау жəне молайту» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Мелиоративтік (түп тереңдету) жұмыстарын жүргізу» деген жол алынып тасталсын; тиімділік көрсеткіштерінде: «Орташа шығындар: - 1 балық өтетін арнаны қалпына келтіруге» деген жолдағы «300000» деген сандар алынып тасталсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «1 032 990» деген сандар «732 990» деген сандармен ауыстырылсын; «Бюджеттік шығындар жиынтығы» деген 7.2-кіші бөлімде: «2013 жыл» деген бағанда: «Бюджеттік шығыстардың БАРЛЫҒЫ» деген жолдағы «64 409 727,00» деген сандар «67 410 472» деген сандармен ауыстырылсын; «ағымдағы бюджеттік бағдарламалар» деген жолдағы «37 493 337,00» деген сандар «37 611 930» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік даму бағдарламалары» деген жолдағы «26 916 390,00» деген сандар «29 798 542» деген сандармен ауыстырылсын. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

Астана қаласы

«Нормативтік құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 40-бабы 2-тармағының 2) тармақшасына жəне Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2007 жылғы 12 қазандағы № 943 қаулысымен бекiтiлген Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттiгi туралы ереженiң 21-тармағының 7) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 1 Осы бұйрықтың қосымшасына сəйкес Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің кейбір нормативтік құқықтық актілерінің күші жойылды деп танылсын. 2. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Əкімшілік жұмысы департаменті (С.П. Базарбаев): осы бұйрықтың көшірмесін белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасының Əділет министрлігіне жолдасын; осы бұйрықтың ресми жариялануын қамтамасыз етсін; оны Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің құрылымдық бөлімшелерінің жəне аумақтық органдарының назарына жеткізсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының орынбасары А.Ж. Дүйсебаевқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді.

С.АХМЕТОВ.

М. ОСПАНОВ.

Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының 2013 жылғы 8 мамырдағы №142-НҚ бұйрығына қосымша Күші жойылды деп танылған Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының нормативтік құқықтық актілерінің тізбесі 1. «Табиғи монополиялар субъектiлерiнiң инвестициялық бағдарламаларын жəне (немесе) инвестициялық жобалар қарау жəне бекіту жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі төрағасының 2003 жылғы 27 қаңтардағы № 16-НҚ бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 2157 тіркелген, «Официальная газета» газетінде 2003 жылғы 22 наурыздағы № 12 жарияланған); 2. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі төрағасының кейбір бұйрықтарына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі төрағасының 2003 жылғы 23 мамырдағы № 138-НҚ бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 2357 тіркелген, «Официальная газета» газетінде 2003 жылғы 28 маусымдағы № 26 жарияланған); 3. «Табиғи монополия субъектілерінің инвестициялық бағдарламаларын (жобаларын) қарау жəне келісу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі төрағасының 2003 жылғы 27 қаңтардағы № 16НҚ бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі төрағасының 2004 жылғы 24 мамырдағы № 238-НҚ бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 2898 тіркелген, «Официальная газета» газетінде 2004 жылғы 19 маусымдағы № 25 жарияланған); 4. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігінің кейбір бұйрықтарына өзгеріс пен толықтыру енгізу туралы Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігінің 2004 жылғы 19 шілдедегі № 322-НҚ бұйрығы 1-тармағының 2) тармақшасы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 3011 тіркелген, «Официальная газета» газетінде 2004 жылғы 18 қыркүйектегі № 38 жарияланған); 5. «Табиғи монополия субъектiлерiнiң инвестициялық бағдарламаларын (жобаларын) қарау жəне келiсу жөнiндегi нұсқаулықты бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестiктi қорғау жөнiндегі агенттiгi төрағасының 2003 жылғы 27 қаңтардағы № 16-НҚ бұйрығына өзгерiстер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі Төрағасының 2005 жылғы 10 наурыздағы № 74-НҚ бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 3525 тіркелген, «Официальная газета» газетінде 2005 жылғы 23 сəуірдегі № 17 жарияланған); 6. «Инвестициялық бағдарламаларды жəне (немесе) инвестициялық жобаларды табиғи монополия субъектілерінің іске асыру тиімділігінің мониторингісін жүзеге асыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының 2005 жылғы 24 қаңтардағы № 18-НҚ бұйрығы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 3457 тіркелген, «Официальная газета» газетінде 2005 жылғы 9 сəуірдегі № 15 жарияланған); 7. «Табиғи монополиялар салаларындағы жəне реттелетін нарықтардағы басшылықты жүзеге асыратын уəкілетті органның кейбір бұйрықтарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының 2009 жылғы 5 ақпандағы № 30-НҚ бұйрығымен бекітілген Табиғи монополиялар салаларындағы жəне реттелетін нарықтардағы басшылықты жүзеге асыратын уəкілетті органның кейбір бұйрықтарына енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар тізбесінің 1 жəне 10-тармақтары (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5557 тіркелген, Қазақстан Республикасының нормативтiк құқықтық актiлерi бюллетенiнде 2009 жылғы № 3 338-құжат жарияланған).

Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің бұйрығы 2013 жылғы 26 маусым

%

№142-нқ

Табиғи монополиялар салаларындағы жəне реттелетін нарықтардағы басшылықты жүзеге асыратын уəкілетті органның кейбір бұйрықтарының күші жойылды деп тану туралы

Төраға »;

Су ресурстарын пайдалану мен қорғаудың кешенді жаңартылған сызбаларына өзенді бассейндердің қамтылу пайызы (8 су шаруашылығы бассейні-100 пайыз есебінен)

Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің бұйрығы 2013 жылғы 8 мамыр

1,2

»; «2013 жыл» деген бағанда: «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жол «1 573 800» деген сандармен толықтырылсын; 022 «Табиғи ортаны техногендік ластанудан тазарту» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: «Іске асырылатын жоба бойынша аумақты тазарту үшін сатып алынған химиялық реагенттердің саны» деген жол «1000» деген сандармен толықтырылсын; «Ақтөбе облысының Елек өзеніне іргелес аймақта 6 валентті хроммен ластанған № 3 тəжірибелік-өнеркəсіптік учаскенің жерасты суларын тазарту үшін жабдықтармен жəне материалдармен жабдықтау үлесі» деген жол «100» деген сандармен толықтырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «314 085» деген сандар «519 335» деген сандармен ауыстырылсын; 027 «Ормандарды сақтау жəне республиканың орманды аумақтарын ұлғайту» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткіштері мынадай мазмұндағы жолдармен толықтырылсын: « «Семей орманы» МОТР ММ үшін орман питомнигі кешенін жəне ағаш тұқымдық станциясын салу Қызылорда облысы жайылымдық алқаптарының көрсету учаскелерінде суаттандыру орындарын салу

Zi = Сi +Рi (1) мұндағы Zi – i қызметіне бағалар Ci – i қызметінің өзіндік құны; Pi - i қызметіне пайда. 5. Субъектілердің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағаларды қалыптастыру Табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын, оның ішінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 3 наурыздағы № 238 қаулысымен бекітілген Реттелетін нарықтарда бағаны белгілеу ережелерін ескере отырып жүзеге асырылады. 6. Субъектілердің реттелетін қызметтерін ұсынудың өзіндік құны мына формула бойынша есептеледі: ∑Sij Ci = --------, (2), мұндағы: Nij Ci - талдау жасалатын кезең ішінде ұсынылатын і қызмет бірлігінің өзіндік құны; Sij - талдау жасалатын кезең ішінде ұсынылатын і қызмет жасаудың технологиялық процесіне (желі элементтерін қолдану) сүйене отырып, айқындалатын экономикалық негізсіз шығындар сомасы; Nij – заңнамада белгіленген тəртіппен айқындалатын, Субъектінің қызметті тұтынушылармен жасаған шарттарымен, Субъектінің заттай көрсеткіште талдау жасалатын кезең ішінде ұсынылатын бағалар деңгейін қолдау немесе көтеру мақсатында көлемдерді төмендетуге жол бермеу мүмкіндіктеріне сүйене отырып, ниет хаттамаларымен жəне есептерімен расталған реттеліп көрсетілетін i қызметін ұсынудың жоспарланған жылдық көлемі 7. Негізделген бағаға қосылған і қызметіне пайда деңгейі Субъектілердің тиімді жұмыс істеуін жəне дамуын, оның ішінде жаңа активтерді жасауға, кеңейтуге, қалпына келтіруге, жаңартуға, қолдағы бар активтерді қолдауға, реконструкциялауға, негізгі қаражаттарды техникалық қайта жарақтандыруға инвестициялық қажеттілікті қамтамасыз ететін қаражаттарды ескереді жəне мына формула бойынша есептеледі: ∑Рij Рi = --------, (3), мұндағы: Nij Рі – талдау жасалатын кезеңдегі і қызметтің бірлігіне пайда; Pij - Субъектілердің тиімді жұмыс істеуін жəне дамуын, оның ішінде жаңа активтерді жасауға, кеңейтуге, қалпына келтіруге, жаңартуға, қолдағы бар активтерді қолдауға, реконструкциялауға, негізгі қаражаттарды техникалық қайта жарақтандыруға инвестициялық қажеттілікті қамтамасыз ететін пайда деңгейі.

20

»;

«

Астана қаласы

«Табиғи монополиялар туралы» 1998 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы 1-тармағының 4) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 12 қазандағы № 943 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі туралы ереженің 21-тармағының 7) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағалар есептеу əдістемесі бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Теміржол көлігі, азаматтық авиация порттар саласындағы реттеу департаменті (Г.Қ. Ыбыраева): 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде заңнамада белгіленген тəртіппен мемлекеттік тіркеуді; 2) осы бұйрық бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Интернет-ресурсында жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Əкімшілік жұмысы департаменті (С.П. Базарбаев) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін: 1) оны бұқаралық ақпарат құралдарында заңнамада белгіленген тəртіппен ресми жариялауды қамтамасыз етсін, кейін жарияланғаны туралы мəліметті Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Заң департаментіне (С.С. Метенова) ұсынсын. 2) оны Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің құрылымдық бөлімшелерінің жəне аумақтық органдарының назарына жеткізсін. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының орынбасары А.Ж. Дүйсебаевқа жүктелсін. 5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төраға М. ОСПАНОВ.

100

мың теңге /м3

№122-нқ

Реттелетін нарық субъектілерінің тауарларына (жұмыстарына, қызметтеріне) бағалар есептеу əдістемесін бекіту туралы

0

2

%

Азаматтық авиация үшін ауа-райының қауіпті құбылыстарын ескертуді алдын ала беру

»; «Гидрометеорологиялық жəне экологиялық мониторингті жетілдіру» деген 1.2-мақсатта: «2013 жыл» деген бағанда: реттік нөмірі 44-жолдағы «72» деген сандар «48» деген сандармен ауыстырылсын; реттік нөмірі 47-жолдағы «13,6» деген сандар «20» деген сандармен ауыстырылсын; «Мемлекет пен тұрғындарды гидрометеорологиялық ақпаратпен қамтамасыз ету сапасын арттыру» деген 1.2.1-міндетте: «2013 жыл» деген бағанда: реттік нөмірі 56-1-жолдағы «3» деген сан «1» деген санмен ауыстырылсын; реттік нөмірі 57-жолдағы «66» деген сандар «72» деген сандармен ауыстырылсын; реттік нөмірі 57-1-жолдағы «67» деген сандар «68» деген сандармен ауыстырылсын; реттік нөмірі 57-2-жолдағы «62» деген сандар «59» деген сандармен ауыстырылсын; «Азаматтық авиацияның əуе кемелерінің ұшуларын метеорологиялық қамтамасыз ету бөлігінде авиациялық қауіпсіздікті арттыру жəне авиациялық метеорологиялық өнімнің сапасын арттыру» деген 1.2.4-міндетте: «2013 жыл» деген бағанда реттік нөмірі 79-жол «Х» деген белгімен толықтырылсын; «Экологиялық заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету» деген 1.3-мақсатта: «Мемлекеттік экологиялық бақылаудың тиімділігін көтеру» деген 1.3.1-міндетте: реттік нөмірі 81-жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «90» деген сандар «84,1» деген сандармен ауыстырылсын; «Қазақстан Республикасының төмен көміртекті дамуға жəне «жасыл экономикаға» көшуі» деген 2-стратегиялық бағытта: реттік нөмірі 87-жолдың «2013 жыл» деген бағанындағы «1500» деген сандар «2500» деген сандармен ауыстырылсын; «Функционалдық мүмкіндіктерді дамыту» деген 4-бөлімде: «Мемлекеттік органның стратегиялық бағыты мен мақсатының атауы» деген бағанда: «2-стратегиялық бағыт. Қазақстан Республикасының төмен көміртекті дамуға көшуі» деген сөздер мынадай редакцияда жазылсын: «2-стратегиялық бағыт. Қазақстан Республикасының төмен көміртекті дамуға жəне «жасыл экономикаға» көшуі»; «Ведомствоаралық өзара іс-қимыл» деген 5-бөлімде: «2-стратегиялық бағыт. Қазақстан Республикасының төмен көміртекті дамуға көшуі» деген жол мынадай редакцияда жазылсын: «2-стратегиялық бағыт. Қазақстан Республикасының төмен көміртекті дамуға жəне «жасыл экономикаға» көшуі»; «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7-бөлімде: «Бюджеттік бағдарламалар» деген 7.1-кіші бөлімде: 001 «Қазақстан Республикасының орнықты дамуға көшуін қамтамасыз ету, қоршаған ортаның сапасын сақтау, қалпына келтіру жəне жақсарту жөніндегі қызметтер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: 100-кіші бағдарламада: тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Қоршаған ортаны қорғау жəне табиғат пайдалану саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз ететін орталық аппараттағы жəне аумақтық орган аппараттарындағы мемлекеттік қызметшілердің саны» деген жолда: «5287» деген сандар «5142» деген сандармен ауыстырылсын; «бюджеттік шығыстар көлемі» деген жолдағы «4 156 487» деген сандар «4 174 600» деген сандармен ауыстырылсын; «100-кіші бағдарлама бойынша» деген жолда: «4 046 319» деген сандар «4 064 432» деген сандармен ауыстырылсын; 003 «Қоршаған ортаны қорғау саласындағы ғылыми зерттеулер» деген бюджеттік бағдарламада: «2013 жыл» деген бағанда: тікелей нəтиже көрсеткіштерінде: «Жүргізілген ғылыми-зерттеулердің саны» деген жолдағы «16» деген сандар «3» деген санмен ауыстырылсын; мына: «

Жоспарланған ҒТП саны

Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің бұйрығы

соңғы нəтиже көрсеткіштері

Астана, Үкімет Үйі

№185-нқ

Астана қаласы

«Тəулік зоналары бойынша жəне (немесе) оны жеке тұлғалардың тұтыну көлеміне қарай электр энергиясына арналған тарифтерді энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың саралау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының 2009 жылғы 20 ақпандағы № 57-НҚ бұйрығына өзгеріс енгізу туралы «Электр энергетикасы туралы» 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабының 1) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 1. «Тəулік зоналары бойынша жəне (немесе) оны жеке тұлғалардың тұтыну көлеміне қарай электр энергиясына арналған тарифтерді энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың саралау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының 2009 жылғы 20 ақпандағы № 57-НҚ бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5602 нөмірмен тіркелген, «Заң газеті» газетінің 2009 жылғы 10 сəуірдегі № 53 (1476) нөмірінде жарияланған) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген бұйрықпен бекітілген Тəулік зоналары бойынша жəне (немесе) оны жеке тұлғалардың тұтыну көлеміне қарай электр энергиясына арналған тарифтерді энергиямен жабдықтаушы ұйымдардың саралау ережесінде: 43-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «43. 3-қосымшаға сəйкес энергиямен жабдықтаушы ұйым жыл сайын 1 сəуірге жəне 1 қазанға дейін уəкілетті органға жылдың екі маусымы бойынша тəуліктік жүктеме кестесін зоналарға бөле отырып (күзгі жəне қысқы маусым үшін көрсетілген кестелер ретінде жұмыс күнінің желтоқсан кестесі, көктемгі-жазғы маусым үшін - маусым кестесі пайдаланылуы мүмкін) ұсынады.». 2. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Электр жəне жылу энергетикасы саласындағы реттеу департаменті (З.Қ. Кəрімова): 1) осы бұйрықты заңнамада белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді; 2) осы бұйрықты бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің интернет-ресурсында жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Əкімшілік жұмысы департаменті (С.П. Базарбаев) осы бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін:

1) оны заңнамада белгіленген тəртіппен ресми бұқаралық ақпарат құралдарында жариялауды қамтамасыз етсін, кейіннен жарияланғаны туралы мəліметті Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Заң департаментіне (С.С. Метенова) ұсынсын; 2) оны Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің құрылымдық бөлімшелері мен аумақтық органдарының назарына жеткізсін. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының орынбасары А.А. Алпысбаевқа жүктелсін. 5. Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төраға

М. ОСПАНОВ.

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 11 шілдеде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8569 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 15 тамыз

№273

Астана қаласы

Мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету туралы келісімнің нысанын бекіту туралы «Мемлекет кепілдік берген заң көмегі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабының 4-тармағына сəйкес, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету туралы келісімнің нысаны бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Тіркеу қызметі жəне құқықтық көмек көрсету комитеті: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықтың бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Əділет вице-министрі Д.Р. Құсдəулетовке жəне Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Тіркеу қызметі жəне құқықтық көмек көрсету комитетінің төрағасы Б.Ш. Əбішевке жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр Б. ИМАШЕВ. Қазақстан Республикасы Əділет министрінің 2013 жылғы 15 тамыздағы № 273 бұйрығымен бекітілді Нысан Мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету туралы келісім _________________ «__» _____________20___ж. жасаған жері Адвокат _______________________________________________________, (тегі, аты, əкесінің аты бар болған жағдайда) ____________________________________________________________________, (адвокаттық қызметті ұйымдастыру нысаны) адвокаттық қызметпен айналысуға _____________________________________________________ лицензиясы бар , (лицензияның нөмірі жəне берілген күні) ___________________________________________________________адвокаттар (адвокаттар алқасының атауы) алқасына мүше болып табылатын, адвокаттар алқасның президиумы бекіткен мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету жүйесіне қатысушы адвокаттардың тізіміне енгізілген, бір жағынан бұдан əрі «адвокат», деп аталатын жəне ________________________________________________________________ аумақтық əділет департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда жəне тəртіппен бюджеттік қаражат есебінен мемлекет кепілдік берген заң көмегін алуға құқығы бар азаматтардың мүдделеріне орай іс-əрекет етуші, екінші жағынан бұдан əрі «Əкімші» деп аталатын, _______________________________________________________________ (əділет органының осы келісімге қол қоюға уəкілетті өкілінің тегі, аты, əкесінің аты бар болған жағдайда) арқылы, «Мемлекет кепілдік берген заң көмегі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан əрі - Заң) 13-бабының 4-тармағын басшылыққа ала отырып, төмендегілер туралы осы Келісімді жасады: 1. Адвокат мемлекет кепілдік берген заң көмегінің мына түрлерін көрсетуді: 1) «Адвокаттық қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабының 1-тармағында тізбеленген адамдарға ауызша жəне жазбаша құқықтық консультация беруді; 2) «Адвокаттық қызмет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабының 1-тармағында тізбеленген адамдарға өтініштер, шағымдар, қолдаухаттар мен құқықтық сипаттағы басқа да құжаттар жазып беруді; 3) Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде көзделген жағдайларда жəне тəртіппен қылмыстық істер бойынша тергеу, анықтау органдарында жəне соттарда азаматтардың мүдделерін қорғауды жəне білдіруді; 4) Қазақстан Республикасының əкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде көзделген жағдайларда жəне тəртіппен соттарда жəне əкімшілік құқық бұзушылықты қарауға уəкілетті органдарда (лауазымды адамдарда) азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғауды; 5) Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексінде көзделген жағдайларда жəне тəртіппен азаматтық істер бойынша соттарда азаматтардың мүдделерін білдіруді міндеттеріне алады. Мемлекет кепілдік берген заң көмегі азаматқа тегін көрсетіледі Адвокатың көрсететін заң көмегіне ақы төлеу жəне қорғау мен өкілдік етуге байланысты шығыстарды республикалық бюджет қаражаты есебінен өтеледі. 2. Білікті заң көмегін көрсету үшін адвокат: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген іс жүргізу өкілеттіктерін пайдалануға; 2) азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз етуге бағытталған іс жүзіндегі мəн-жайларды анықтау бойынша заңмен тыйым салынбаған кез келген ісəрекетті орындауға; 3) өзiнiң кəсiбін мiндеттерiн орындаған кезде адвокаттың кəсiби мiнез-құлық нормаларын ұстануға; 3. Адвокат құжаттарды, материалдарды, өзге де мəліметтерді қоса алғанда, азаматтарға толық білікті заң көмегін көрсетуге қажетті ақпаратты табыс етпеуден немесе жасырудан осы Келісім шарттарының орындалмауына, сондай-ақ азаматтардың шындыққа сай келмейтін (оның ішінде құжатталған) ақпаратты табыс етуіне байланысты салдарларға жауапты болмайды. 4. Адвокат мемлекет кепілдік берген заң көмегін құқықтық кеңес беру түрімен мынадай шарттардың бірі болған: 1) арыз беруші Қазақстан Республикасының «Мемлекет кепілдік берген заң көмегі туралы» Заңының 8-бабының 2-тармағында көзделген мемлекет кепілдік берген заң көмегін алуға құқығы бар адамдар санатына жатпайтын болған; 2) арыз беруші өтінішінің құқықтық сипаты болмаған жағдайда, құқықтық консультация беру түріндегі мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсетуден бас тартуға құқылы. 5. Əкімші Адвокаттың заң көмегін көрсетуіне ақы төлеуге жəне қорғау мен өкілдік етуіне байланысты шығыстарды өтеуге адвокат мүшесі болып табылатын адвокаттар алқасының есебіне бюджеттік қаражатын уақытылы аударуға міндеттенеді. 6. Осы Келісім екі данада жасалды (əрбір Тараптар үшін), қол қойылған кезден бастап күшіне енеді жəне келесі жылдың 31 қаңтарына дейін қолданылады. Осы Келісімнің куəландырылған көшірмесін Əкімші адвокат мүшесі болып табылатын адвокаттар алқасының төралқасына мəлімет үшін жібереді. Əкімші: Адвокат: ___________(________________) ___________(________________) (қолы, тегі аты-жөні) (қолы, тегі, аты-жөні) __________________________________________________________________________ Мекенжайы, пошталық индексі адвокаттар алқасының атауы, ____________________________________ ____________________________________ Əкімшінің банктік деректемелері Адвокаттар алқасының банктік деректемелері Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 19 тамызда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8632 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Бəсекелестікті қорғау агенттігінің бұйрығы 2013 жылғы 31 мамыр

№149-нқ

Астана қаласы

Тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйіне талдау жəне бағалау жүргізу əдістемесін бекіту туралы «Бəсекелестік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 39-бабының 14) тармақшасын іске асыру мақсатында бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйіне талдау жəне бағалау жүргізу əдістемесі бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Бəсекелестікті қорғау агенттігінің (Монополияға қарсы агенттік) (бұдан əрі – Агенттік) Əкімшілік департаменті (Қ. М. Қалдықараев) осы бұйрықты Агенттіктің құрылымдық жəне аумақтық бөлімшелерінің назарына жеткізсін . 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Агенттіктің жауапты хатшысы Н.Ə. Əбдіге жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Төраға Б. ҚУАНДЫҚОВ. Қазақстан Республикасы Бəсекелестікті қорғау агенттігі (Монополияға қарсы агенттік) төрағасының 2013 жылғы 31 мамырдағы № 149-нқ бұйрығымен бекітілген Тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйіне талдау жəне бағалау жүргізу əдістемесі 1. Жалпы ережелер 1. Осы Тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйіне талдау жəне бағалау жүргізу əдістемесі талдау жүргізу дағдыларын практикалық игеру мақсатында қолданылады жəне тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйін немесе ондағы нарық субъектілерінің жағдайын талдау мен бағалауды талап ететін жағдайда, оның ішінде: 1) осы тауар нарықтарындағы бəсекелестіктің жай-күйін айқындау жəне Үстем немесе монополиялық жағдайға ие нарық субъектілерінің мемлекеттік тізілімін (бұдан əрі - Тізілім) қалыптастыру мақсатында тауар нарықтарына талдау жүргізу кезінде; 2) экономикалық шоғырлануды мемлекеттік бақылау кезінде; 3) үстем немесе монополиялық жағдайға ие нарық субъектілерін мəжбүрлеп бөлу (бөліп шығару) туралы сотқа жүгінген кезде пайдаланылады. 2. Осы Əдістемеде «Бəсекелестік туралы» Қазақстан Республикасының Заңында айқындалған ұғымдар пайдаланылады. 3. Тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйіне талдау жəне бағалау жүргізу мынадай кезеңдерді қамтиды: 1) тауарлардың өзара алмастырылуының критерийлерін айқындау; 2) тауар нарығының шекараларын айқындау; 3) тауар нарығын зерттеудің уақыт аралығын айқындау; 4) тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілерінің құрамын айқындау; 5) тауар нарығының көлемі мен нарық субъектілерінің үлесін есептеу; 6) тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйін бағалау; 7) тауар нарығына кіру тосқауылдарын айқындау; 8) нарықты талдау жөніндегі қорытындылар. 4. Тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйін талдау жəне бағалау кезінде бастапқы ақпарат есебінде мыналар: 1) нарық субъектілерінің қызметін сипаттайтын мемлекеттік статистикалық есептіліктің деректері; 2) Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі мен оның аумақтық органдарынан алынған мəліметтер; 3) Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Тіркеу қызметі жəне құқықтық көмек көрсету комитеті мен оның аумақтық органдарынан алынған мəліметтер; 4) Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Салық комитеті жəне Кедендік бақылау комитеті мен оның аумақтық органдарынан алынған мəліметтер; 5) салалық Министрліктерден, Агенттіктерден жəне ведомстволардан, олардың аумақтық органдарынан алынған мəліметтер; 6) жергілікті атқарушы жəне өкілді органдардан алынған мəліметтер; 7) жеке жəне заңды тұлғалардан алынған мəліметтер; 8) тұтынушылар қауымдастықтарының (бірлестіктерінің) мəліметтері; 9) бұқаралық ақпарат құралдарының хабарламалары; 10) монополияға қарсы органның өз зерттеулерінің деректері; 11) маркетингтік, əлеуметтік зерттеулердің, іріктеп сауал жүргізудің жəне нарық субъектілерінің, азаматтардың, қоғамдық ұйымдардың сауалнама деректері; 12) тауар нарықтарының жай-күйі, құрылымы мен көлемі, жекелеген тауар өндірушілер мен сатып алушылардың тауар айналымына қатысуы туралы ведомстволық жəне тəуелсіз ақпарат орталықтары мен қызметтерінің деректері; 13) ақпараттың басқа көздерінің деректері пайдаланылады. 2. Тауарлардың өзара алмастырылуының критерийлерін айқындау 5. Нақ сол бір тауар нарығында айналатын, алмастырушысы немесе тауарлардың (жұмыстары, қызметтері) өзара алмастырылуының критерийлерін жоқ тауарды айқындау рəсімі мыналарды қамтиды: тауардың атауын айқындау; сатып алушының таңдауын айқындайтын тауардың қасиеттерін жəне осы тауар үшін əлеуетті бірін-бірі алмастыратын болып табылатын тауарларды айқындау; бірін-бірі алмастыратын тауарларды айқындау. 6. Тауардың атауын алдын ала айқындау мыналардың: 1) тауар сөздіктерінің немесе тауартанушылар анықтамалығының; 2) тиісті салада арнайы білімі бар мамандар қорытындыларының; 3) лицензия беру туралы шешімдердің, лицензияның болуын растайтын құжаттардың; 4) мəні қаралатын тауар болып табылатын шарт талаптарының;

(Соңы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

4. Тауар нарығын зерттеудің уақыт аралығын айқындау. 23. Тауар нарығының талданатын кезеңін монополияға қарсы органның басшысы немесе оның тауар нарықтарына талдау жүргізу мəселелеріне жетекшілік ететін орынбасары жəне (немесе) монополияға қарсы органның аумақтық бөлімшесінің басшысы айқындайды. 24. Тауар нарығын зерттеудің уақыт аралығы зерттеу мақсатына, тауар нарығының ерекшеліктеріне жəне ақпаратқа қол жеткізуге байланысты айқындалады. 25. Егер сатып алушылар уақыттың бір кезеңінде сатып алынатын тұтынудағы тауарды уақыттың басқа кезеңінде сатып алынатын сол тауармен алмастырмаса немесе алмастыруға дайын болмаса, онда уақыт аралығын таңдауда тауар нарығы сипаттамасының осы таңдауын негіздейтін, оның ішінде: 1) жыл ішінде тауарды жеткізудің маусымдылығы; 2) жыл ішінде тауар жеткізудің тұрақтылығы; 3) ең жоғары жəне ең төмен сұраныс (оның ішінде қысқа мерзімді) кезеңі, осы кезеңдерде сатушылар санының арақатынасы; 4) сатушылардың түрлі уақыт кезеңдерінде əртүрлі баға белгілеу мүмкіндігі; 5) келісімшарт мерзімдері; 6) тауардың нарықта пайда болу уақыты ескеріледі. 26. Тауар нарығының барлық сипаттамасы белгіленген бір уақыт аралығы шегінде айқындалады. 5. Тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілерінің құрамын айқындау 27. Тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілерінің құрамына белгілі бір уақыт аралығы шегінде оның шекараларында қаралатын тауарды өткізетін барлық нарық субъектілері кіреді. 28. Тауар нарығында жұмыс істейтін жəне тұлғалар тобын құрайтын нарық субъектілері бір нарық субъектісі ретінде қарастырылады. 29. Зерттеудің уақыт аралығын айқындау кезінде алынған ақпараттың негізінде, нарықтың тауар шекараларын жəне тауар нарығының шекараларын айқындау кезінде мыналарды: 1) толық атауын (ұйымдық-құқықтық нысанын көрсете отырып); 2) мекен-жайын (тұрғылықты жерін); 3) тұлғалар тобына жататындығын; 4) осы тауарды сатып алушылар немесе сату өңірлерін; 5) осы тауарды өз өндірісінің болуын (бір мезгілде делдал ұйымдар айқындалады); 6) осы тауарды немесе оны өндіру үшін қажетті тауарларды сатушылар сəйкестендіруге мүмкіндік беретін деректер белгіленетін, қаралатын тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілері айқындалады. 30. Сəйкестендіру деректерінің болмауына, (оларды белгілеу мүмкін болмаған жағдайда) үлесі тауар нарығының жалпы көлемінің 10%-нан аспаған жағдайда жол беріледі. 31. Тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілерінің құрамын айқындаған кезде қаралатын тауар нарығында жұмыс істейтін сатушылардан тауар сатып алатын сатып алушылар тобының құрамы (саны) нақтылануы мүмкін. Егер тауар нарығында негізгі сатып алушылардың аз тобы (15-тен аз) жұмыс істесе, онда сатып алушылардың негізгі сатушылармен бір тұлғалар тобына кіретінін тексеру қажет. 6. Тауар нарығының көлемі мен тауар нарығындағы нарық субъектілері үлестерінің есебі 32. Тауар нарығының көлемі тауарды немесе бірін-бірі алмастыратын тауарларды əкелу мен əкету көлемдерін ескере отырып, нарық субъектілерінің тауарды немесе бірін-бірі алмастыратын тауарларды нарық шекаралары шегінде заттай немесе құндық көрсеткіштерде өткізу сомасы ретінде айқындалады. Нарық субъектісі өз өнімінің бір бөлігін өз мұқтажына пайдаланған жағдайда, өткізу көлеміне тауар нарығында өткізілетін көлем ғана қосылады. Нарық субъектісінің тиісті тауар нарығындағы үлесі нарық субъектісінің нарықтың шекаралары шегінде тауарды немесе бірін-бірі алмастыратын тауарларды өткізу көлемінің тиісті тауар нарығының жалпы көлеміне қатынасы ретінде айқындалады. Нарық субъектілерінің үлесін анықтау олардың өнім беру көлемінің үлесі өнім берудің жалпы көлемінде кемінде сексен бес пайыз субъектілердің ақпараты болған кезде мүмкін болады. Нарық субъектісінің үлесін есептеу кезінде пайдаланылатын көрсеткіштер нарық көлемін есептеу кезіндегі өлшем бірліктерінде келтіріледі. Тиісті тауар нарығын талдау нəтижелері бойынша əрбір жеке нарық субъектісінің үлесі 49, 50 тармақтарда көрсетілген жағдайларда тауар нарығының жалпы көлемінен он бес пайыздан аспауы тиіс. Тиісті тауар нарығындағы тұлғалар тобының үлесі бір тауар нарығында жұмыс істейтін тұлғалар тобына қатысушылардың үлестерінің сомасы ретінде айқындалады жəне біртұтас нарық субъектісінің үлесі ретінде қарастырылады. 33. Нарық көлемдерін айқындау үшін сату көлемдерінің сомасы мынадай əдістермен айқындалуы мүмкін: 1) қаралып отырған тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілерінің деректері бойынша нақ сол тауарды (алып сату) қайта есепке алуға жол бермей, сату көлемдерінің сомасын есептеу; 2) аталған сатып алушылар бойынша тауарды сатып алу көлемдерінің сомасын есептеу; 3) аталған аумақтан қаралып отырған тауарды əкету (экспорты) көлемдерін шегергенде жəне тауар өндірушілер мен тауарларды əкелу мен əкету көлемдерін бақылаушы органдардың деректері бойынша аталған аумаққа қаралып отырған тауарды əкелу (импорты) көлемдерін қоса отырып (тауарды өндіру жəне оның қорлары көлемінің үрдісінде қаралып отырған тауарды тұтынуды шегергенде) қаралып отырған тауар нарығының шекараларында тауарды өндіру көлемдерінің сомасын есептеу. Аталған əдісті Қазақстан Республикасының шекараларында тауар нарықтарына талдау жүргізген жағдайда қолдану орынды. 34. Қажет болған жағдайда, тауар нарығының нақты көлемдерінен тыс монополияға қарсы орган тауар өндірудің жоспарланған көлемдерін, тауарларды əкелуге жəне əкетуге тыйымдарды есепке алып, болжау деректерін айқындауы мүмкін. 7. Тауар нарығында бəсекелестік ортаның жай-күйін бағалау. Тауар нарығында бəсекелестік ортаның жай-күйін бағалау үшін мынадай əдістер қолданылады:

100% = И Р

100%

И – импорт көлемі; П –ішкі өндіріс көлемі; Э – белгілі бір уақыт ішінде аталған тауардың экспорт көлемі; Р –нақты тауар нарығында өткізудің жалпы көлемі. Бұл көрсеткіш отандық өндірушілер үшін қорғаныс шараларына байланысты мəселелерді шешкен кезде қажет. 38. Шаруашылық қызметінің нəтижелерін талдаған кезде шаруашылық жүргізу қызметтері нəтижелерінің бағасы қаралуы мүмкін, олар: 1) қаралып отырған нарықта 35 пайыздан астам үлесі бар нарық субъектілері үшін капиталды тартудың табысы мен шығасысы мөлшерінің ара-қатынасы; 2) қаралып отырған тауар нарығындағы баға серпіні; 3) қаралып отырған нарық жəне сұраныс көлемінің серпіні (оның ішінде тауар массасымен қамтамасыз етілмеген сұраныстың жəне сұранысты кеңейту мүмкіндігінің болуы); 4) өңіраралық жəне халықаралық сауда-саттық үшін қаралып отырған нарықтың ашықтығы; 5) қаралып отырған тауар нарығында жаңа сатушылардың пайда болу жиілігі; 6) қаралып отырған тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілерінің техникалық даму деңгейі. 39. Қаралып отырған тауар нарықтарындағы нарық субъектілерінің мінез-құлқын талдау субъектілердің мінез-құлқын қамтиды, оның ішінде: сатушылардың инновациялық қызметін жəне маркетингтік стратегиясын əзірлеу; бəсекелесетін нарық субъектілерінің бір-біріне тəуелділік дəрежесін анықтау; сатушылардың жекелеген сатып алушыларға (сатып алушылар тобына) жеңілдіктер беру фактілерін белгілеу; тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілерінің келісімдерін анықтау. 8. Тауар нарығына кіру тосқауылдарын айқындау 40. Тауар нарығында қызметті бастауға нарық субъектілеріне кедергі келтіретін немесе қиындық тудыратын жəне шектейтін мəн-жайлар немесе іс-əрекеттерді айқындау рəсімі мыналарды қамтиды: қаралып отырған тауар нарығына кіру тосқауылдарының барлығын (немесе жоқтығын) анықтау; қаралып отырған тауар нарығына кірудің анықталған тосқауылдарын еңсеруді айқындау. 41. Нарыққа кіруге тосқауылдарға мыналар жатады: 1) экономикалық шектеу, оның ішінде: осы салымдардың өзін-өзі ақтау мерзімдері ұзақ болғанда едəуір бастапқы күрделі салымдарды жүзеге асыру қажеттілігі; қаралып отырған нарықта жұмыс істейтін нарық субъектілерімен салыстырғанда, əлеуетті қатысушылар үшін қаржыландыруды тартудың барынша жоғары шығындары; қажетті ресурстарға жəне зияткерлік меншік құқықтарына, ақпарат алуға қолжетімділікті алу шығындары; көліктік шектеулер; ұсынысы шектелген жəне қаралып отырған нарықта жұмыс істейтін нарық субъектілерінің арасында бөлінген ресурстарға əлеуетті қатысушылардың қолжетімділігінің болмауы; нарық субъектілері үшін өндірістің мұндай көлеміне қол жеткізгенге дейін өнім бірлігіне барынша жоғары шығындарға байланысты өндірістің (өндіріс ауқымының əсері) экономикалық ақталған ең аз көлемінің болуы; нарықтың əлеуетті қатысушылары алдында, атап айтқанда, тауар бірлігіне шығындар бойынша жəне тауарға сұраныс бойынша қаралып отырған нарықта жұмыс істейтін нарық субъектілерінің артықшылығы; 2) мемлекеттік органдар енгізген əкімшілік шектеулер, оның ішінде: қызметтің жекелеген түрлерін лицензиялау шарты; квоталау; тауарларды əкелуді-əкетуді шектеу; белгілі бір сұранысты міндетті қанағаттандыру, ұтқыр қуатты қолдау, жұмыс орындарын жəне əлеуметтік құрылымдарды сақтау талабы; жекелеген нарық субъектілеріне жеңілдіктер беру; жер учаскелерін бөлуге, өндірістік жəне өзге де үй-жайлар беруге кедергілер; мемлекеттік мұқтаждық үшін тауар өнім берушілерін конкурстық іріктеу шарты; экологиялық шектеулер, оның ішінде өндірістік қуаттарды жəне көлік инфрақұрылымы объектілерін салуға тыйым салу; стандарттар жəне сапаға қойылатын талаптар; 3) нарыққа кіру тосқауылдарын жасауға бағытталған жұмыс істеп тұрған тауар нарығындағы нарық субъектілері мінез-құлқының стратегиясы, оның ішінде: монополиялық төмен баға белгілеу; жосықсыз бəсекелестік; 4) нарықта жұмыс істейтіндердің ішінде нарыққа кіруге тосқауыл жасауға əкелетін тіке ықпалдасқан нарық субъектілерінің болуы: нарықтың басқа əлеуетті қатысушыларымен салыстырғанда, тіке ықпалдасқан нарық субъектілерінің қатысушылары үшін артықшылық тудырады; нарықтың əлеуетті қатысушыларын тіке ықпалдасуға қатысу қажеттілігін талап етеді, бұл нарыққа кіру шығасысын ұлғайтады; 5) тауар нарығына кіруге басқа да шектеулер. 42. Қаралып отырған тауар нарығында бəсекелестікті шектейтін белгілерге мыналар жатуы мүмкін: тіке ықпалдасқан нарық субъектілерінің елеулі үлесі; зерттеудің уақытша аралығының ішінде тіке ықпалдасқан болып табылатын нарық нарық субъектілерінің үлесін төмендету; аталған тауарды өндіргенде пайдаланатын тауарлар айналатын немесе қаралып отырған тауар өзінің физикалық орналасу үрдісінде өндірушіден тұтынушыға түсетін аралас нарықтардың бірінде қаралып отырған тауар нарығында жұмыс істейтін тіке ықпалдасқан субъектілердің үстем жағдайы; нарық субъектісі қаралып отырған нарықта (кейіннен немесе төменде тұрған) сатушы ретінде шығатын немесе сатып алушы ретінде шығуға əзір алдында тұрған (жоғары тұрған) аралас тауар нарықтарының шоғырлануының жоғары деңгейі. 43. Тауар нарығына кіру тосқауылдары: əлеуетті сатушылардың, оның ішінде аралас нарықтарда жұмыс істейтіндердің мүмкіншіліктері, қаралып отырған нарықтың қатысушылары болу тұрғысынан; қаралып отырған нарықта жұмыс істейтін нарық субъектілерінің мүмкіншілігі, аталған тауардың өндірістік қуатын жəне оны сату көлемін кеңейту тұрғысынан талданады. 44. Тауар нарығына кіру тосқауылдарын еңсеру мұндай тосқауылдарды еңсеру мерзімдерінің жəне оның шығындарының мөлшері негізінде бағаланады. Егер қаралып отырған тауар нарығына кіру тосқауылдарын еңсеруге арналған шығындар аталған нарыққа кірмекші болған нарық субъектісі алатын (алуды болжайтын) табыстармен (артықшылықтармен) экономикалық ақталатын болса, нарыққа кіру тосқауылдары еңсерілген болып саналады. Нарық субъектілері үшін қажетті қаралып отырған тауар нарығына кіру тосқауылдарын еңсеруге арналған мерзімдер мен шығындар, сондай-ақ қаралып отырған тауар нарығына кіру тосқауылдарының еңсерімділігі нақты жəне əлеуетті сатушылардың немесе салалық мамандардың (сарапшылардың) сауалнама жүргізуі арқылы бағаланатын болады. 9. Нарықты талдау бойынша тұжырымдар 45. Жүргізілген талдау нəтижелері бойынша тұжырымдар мынадай бөлімдерді қамтиды: 1) жалпы ережелер; 2) зерттеудің уақытша аралығы; 3) тауар нарығының шекарасы; 4) қаралып отырған тауар нарығында жұмыс істейтін нарық субъектілерінің құрамы; 5) нарықтың көлемі жəне нарық субъектілерінің үлесі; 6) нарық шоғырлануының деңгейі; 7) нарыққа кіру тосқауылдары; 8) тауар нарығында бəсекелестіктің жай-күйін бағалау; 9) қаралып отырған тауар нарығында бəсекелестікті дамыту жөніндегі ұсынымдар. Жүргізілген талдау нəтижелері бойынша тұжырымдарды қорытындыға талдау жүргізуге жауапты монополияға қарсы органның тиісті немесе аумақтық бөлімшесінің басшысы қол қоятын жоғарыда көрсетілген ретте лауазымды тұлға қалыптастырады. Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 3 шілдеде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8558 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 25 маусым

№193

Астана қаласы

Орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызметінің есебін қалыптастыру мен ұсыну қағидаларын жəне оның үлгі нысанын бекіту туралы «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» 2013 жылғы 15 сəуірдегі Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 8) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 1. Мыналар бекітілсін: 1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сəйкес орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызметінің есебін қалыптастыру мен ұсыну қағидалары; 2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сəйкес орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызметі есебінің үлгі нысаны. 2. Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің Мемлекеттік басқару жүйесін дамыту департаменті (А.А.Құдайбергеноваға) бұйрықты заңнамада белгіленген тəртіпте: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен күнтізбелік он күн ішінде бұқаралық ақпарат құралдарына ресми жариялауға жолдануын; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің интернет-ресурсында жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің вице-министрі М.Е.Əбілқасымоваға жүктелсін. 4. Осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күннен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға жатады. Министр Е.ДОСАЕВ. Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрінің 2013 жылғы 25 маусымдағы №193 бұйрығына 1-қосымша Орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызметінің есебін қалыптастыру мен ұсыну қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалар жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызметінің есебін қалыптастыру мен ұсыну қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 15 сəуірдегі Заңының 8-бабының 8-тармағына сəйкес əзірленді.

Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрінің 2013 жылғы 25 маусымдағы №193 бұйрығына 2-қосымша Орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызметі есебінің үлгі нысаны 1. Жалпы ережелер 1) Көрсетілетін қызметті беруші туралы мəліметтер. 2) Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы ақпарат: мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің саны; халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы көрсетілетін мемлекеттік қызметтер саны; тегін жəне (немесе) ақылы негізде көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің саны; қағаз жəне (немесе) электрондық нысанда көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің саны; бекітілген мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттары мен регламенттер саны. 3) Барынша талап ететін мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы ақпарат. 2. Көрсетілетін қызметті алушылармен жұмыс 1) Мемлекеттік қызметтер көрсету тəртібі туралы ақпаратқа қол жеткізу көздері мен орындары туралы мəліметтер. 2) Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарының жобаларын жария талқылаулар туралы ақпарат. 3) Мемлекеттік қызметтер көрсету процесінің ашықтығын қамтамасыз етуге бағытталған ісшаралар (түсіндіру жұмыстары, семинарлар, кездесулер, сұхбат жəне басқалар). 3. Мемлекеттік қызметтер көрсету процестерін жетілдіру жөніндегі қызмет 1) Мемлекеттік қызметтер көрсету процестерін оңтайландыру жəне автоматтандыру нəтижелері. 2) Мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы қызметкерлердің біліктілігін арттыруға бағытталған іс-шаралар. 3) Мемлекеттік қызметтер көрсету процестерін нормативтік құқықтық жетілдіру. 4. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау 1) Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселесі жөніндегі көрсетілетін қызметті алушылардың шағымдары туралы ақпарат (қосымша). 2) Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын ішкі бақылау нəтижелері. 3) Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау жəне бақылау жөніндегі уəкілетті орган жүргізген мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау нəтижелері. 4) Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасына қоғамдық мониторинг нəтижелері. 5. Мемлекеттік қызметтер көрсетудің одан əрі тиімділігінің перспективалары жəне сапасына көрсетілетін қызметтерді алушылардың қанағаттануын арттыру.

2. Қызмет берушінің электрондық мемлекеттік қызмет көрсету бойынша қызметінің тəртібі 6. Қызмет берушінің ЭҮП арқылы қадамдық əрекеттері жəне шешімдері (электрондық мемлекеттік қызмет көрсету кезінде функционалдық өзара іс-қимылдың № 1 диаграммасы) осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген: тұтынушы Порталда тіркелуді компьютерінің интернет-браузерінде сақталатын өзінің ЭЦҚ тіркеу куəлігінің көмегімен жүзеге асырады (Порталда тіркелмеген тұтынушылар үшін жүзеге асырылады); 1) 1-процесс – тұтынушы компьютерінің интернет-браузеріне ЭЦҚ тіркелу куəлігін бекіту, мемлекеттік қызметті алу үшін Порталда пороль енгізу процессі (іске қосу процесі); 2) 1-шарт – Порталда тіркелген тұтынушы туралы мəліметтің дұрыстығын логин (БСН/ЖСН) жəне пароль арқылы тексеру; 3) 2-процесс – тұтынушының деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты Порталда іске қосудан бас тарту жөнінде хабарламаны қалыптастыру; 4) 3-процесс – тұтынушының осы регламентте көрсетілген қызметті таңдауы, қызмет көрсету үшін сұрату нысанын экранға шығару жəне оның құрылымы мен форматтық талаптарын ескере отырып, тұтынушының нысанды толтыруы (деректерді енгізу); 5) 4-процесс – тұтынушы деректері туралы сұратуды ЭҮШ арқылы ЗТ МДҚ немесе ЖТ МДҚ жəне ЫСАЖ жіберу; 6) 2-шарт – тұтынушы деректерінің ЗТ МДҚ-да немесе ЖТ МДҚ-да болуын тексеру; 7) 5-процесс – ЗТ МДҚ немесе ЖТ МДҚ–да тұтынушы деректерінің болмауына байланысты деректерді алу мүмкін еместігі туралы хабарламаны қалыптастыру; 8) 6-процесс – тұтынушының сұратуды куəландыруы (қол қою) үшін ЭЦҚ тіркеу куəлігін таңдауы; 9) 3-шарт – Порталда ЭЦҚ тіркеу куəлігінің қолданылу мерзімін жəне кері шақыртылған (жойылған) тіркеу куəліктерінің тізімінде жоқтығын, сондай-ақ сұрату жəне ЖСН/БСН-да көрсетілген жəне ЭЦҚ тіркеу куəлігінде көрсетілген ЖСН/БСН арасындағы сəйкестендірілген деректерінің сəйкестігін тексеру; 10) 7-процесс – тұтынушының ЭЦҚ дұрыстығының расталмауына байланысты сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тартуы туралы хабарламаны қалыптастыру; 11) 8-процесс – электрондық мемлекеттік қызмет көрсетуге арналған сұратудың толтырылған нысанын (енгізілген деректерді) тұтынушының ЭЦҚ арқылы куəландыру (қол қою); 12) 9-процесс – электрондық құжатты (тұтынушыны сұрату) тіркеу жəне Порталда сұратуды өңдеу; 13) 4-шарт – қызмет берушінің тұтынушының Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісуге арналған негіздемелерге сəйкес келуін тексеруі; 14) 10-процесс – Порталдағы тұтынушының деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру; 15) 11-процесс – тұтынушының Порталда қалыптастырылған электрондық мемлекеттік қызмет нəтижесін алуы. Электрондық құжат қызмет берушінің уəкілетті тұлғасының ЭЦҚ пайдалана отырып қалыптастырылады. 7. Қызмет беруші арқылы қадамдық əрекеттер мен шешімдер (электрондық мемлекеттік қызметті қызмет беруші арқылы көрсету кезіндегі функционалдық өзара іс-қимылдың № 2 диаграммасы) осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген: 1) 1-процесс – электрондық мемлекеттік қызмет көрсету үшін Порталға қызмет беруші қызметкерінің логин мен парольді енгізуі (іске қосу процесі); 2) 1-шарт – Порталда тіркелген қызмет берушінің қызметкері туралы мəліметтердің дұрыстығын логин жəне пароль арқылы тексеру; 3) 2-процесс – қызмет беруші қызметкерінің деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты Порталда іске қосудан бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру; 4) 3-процесс – қызмет беруші қызметкерінің осы Регламентте көрсетілген қызметті таңдауы, электрондық мемлекеттік қызмет көрсетуге арналған сұратудың нысанын экранға шығару жəне қызмет беруші қызметкерінің тұтынушы деректерін енгізуі; 5) 4-процесс – тұтынушының деректері туралы сұратуды ЭҮШ арқылы ЖТ МДҚ немесе ЗТ МДҚ-ға жіберу; 6) 2-шарт – тұтынушы деректерінің ЖТ МДҚ немесе ЗТ МДҚ-да болуын тексеру; 7) 5-процесс - ЖТ МДҚ немесе ЗТ МДҚ-да жəне ЫСАЖ-да тұтынушы деректерінің болмауына байланысты деректерді алу мүмкін еместігі туралы хабарламаны қалыптастыру; 8) 6-процесс – қағаз түріндегі құжаттардың болуы туралы белгі бөлігінде сұрату нысанын толтыру жəне қызмет беруші қызметкерінің тұтынушы ұсынған қажетті құжаттарды сканерлеуі жəне оларды сұрату нысанына қоса тіркеуі; 9) 7-процесс - Порталда сұратуды тіркеу жəне қызметті өңдеу; 10) 3-шарт – қызмет берушінің тұтынушының Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісуге арналған негіздемелерге сəйкес келуін тексеруі; 11) 8-процесс - Порталдағы тұтынушының деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру; 12) 9-процесс – тұтынушының Порталда қалыптасқан электрондық мемлекеттік қызмет нəтижесін алуы. Электрондық құжат қызмет берушінің уəкілетті тұлғасының ЭЦҚ пайдалана отырып қалыптастырылады. 8. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсетуге арналған сұрату мен жауапты толтыру нысандары www.elicense.kz «Е-лицензиялау» веб-порталында келтірілген. 9.Тұтынушының электрондық мемлекеттік қызмет бойынша сұратудың орындалу деңгейін тексеру тəсілі: ЭҮП-да «Қызметтерді алу тарихнамасы» деген бөлімде, сондай-ақ қызмет берушіге жүгінген кезде. 10. Мемлекеттік қызметті көрсету бойынша қажетті ақпарат пен консультацияны ЭҮП callорталығының телефоны (1414) бойынша алуға болады. 3. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесінде əрекеттер (өзара іс-қимыл) тəртібін сипаттау 11. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесіне қатысатын ҚФБ: 1) Портал; 2) ЭҮШ; 3) ЗТ МДҚ; 4) ЖТ МДҚ; 5) ЫСАЖ 6) қызмет беруші. 12. Əрекеттердің логикалық бірізділігі арасындағы өзара байланысты (электрондық мемлекеттік қызметті Портал арқылы жəне қызмет беруші арқылы көрсету процесінде) олардың сипаттамаларына сəйкес көрсететін диаграммалар осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген. 13. ҚФЕ əрекеті кезеңділігінің Портал арқылы жəне қызмет беруші арқылы (рəсімнің, қызметтің, операцияның) мəтіндік кесте сипаттамасы осы Регламентке 2-қосымшаға сəйкес жүргізіледі. 14. Тұтынушыларға электрондық мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелері осы Регламентке 3-қосымшаға сəйкес «сапа» жəне «қолжетімділік» көрсеткіштерін айқындауға арналған сауалнама нысаны бойынша сапа жəне қолжетімділік көрсеткіштерімен өлшенеді. 15. Тұтынушыларға электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесіне қойылатын талаптар: 1) құпиялылық (ақпаратты рұқсатсыз алудан қорғау); 2) тұтастық (ақпаратты рұқсатсыз өзгертуден қорғау); 3) қолжетімділік (ақпарат пен ресурстарды рұқсатсыз ұстаудан қорғау); 16. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсетудің техникалық шарттары: 1) интернетке шығу; 2) мемлекеттік қызмет ұсынылатын тұлғада ЖСН/БСН болуы; 3) Порталда іске қосу; 4) пайдаланушының ЭЦҚ болуы. «Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісу» мемлекеттік қызмет регламентіне 1-қосымша Портал арқылы электрондық мемлекеттік қызметтің қызмет беруші арқылы көрсету кезіндегі функционалдық өзара іс-қимылдың № 1 диаграммасы ЫСАЖ

Нысан

Өтініш беруші Шағымның туралы мазмұны мəлімет 1

2

Шағымды қарастырған жəне (немесе) шешім қабылдаған орган (ұйым) 3

Қарастырған күні

4

Шағымды қарастыру нəтижесі бойынша құжаттың № 5

Қабылданған шешім

Қабылданған шешімді қайта қарастыру туралы мəлімет

6

7

4процес с

3процес с

1-шарт

1процесс

Орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызметі есебінің үлгі нысанына қосымша Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселесі жөніндегі көрсетілетін қызметті алушылардың шағымдары туралы ақпарат

ЭҮ Ш

ЗТ МДҚ

Е-лицензиялау

И П+И-Э

2. Есепті қалыптастыру тəртібі 5. Есеп: орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі негізгі бағыттары туралы; мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің саны туралы; мемлекеттік қызметтерді көрсету процесін жетілдіру, оңтайландыру жəне автоматтандыру бойынша орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің қызметінің нəтижелері туралы; көрсетілетін қызметті алушылармен кері байланыс тетігі туралы; мемлекеттік көрсетілетін қызметтер сапасын арттыруға бағытталған жеке жəне заңды тұлғалардың жүгінуі бойынша қабылданған шаралар туралы мəліметтерді қамтуы тиіс. 6. Есеп үшін ақпараттар көзі: 1) статистикалық деректер; 2) уəкілетті мемлекеттік органдар жүргізген «Мемлекеттік қызметтер көрсету» бағыты бойынша мемлекеттік органдар қызметінің тиімділігін бағалау нəтижелері; 3) мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау нəтижелері; 4) мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын ішкі бақылау нəтижелері; 5) мемлекеттік қызметтер көрсету сапасына қоғамдық мониторинг нəтижелері; 6) көрсетілетін қызметті алушылар сұрауларының нəтижелері болуы мүмкін. 7. Есепті əзірлеу кезінде қолданылған ақпарат мыныдай өлшемдерге сəйкес болуы тиіс: 1) шынайылық (мониторинг процесінде алынған деректердің нақталығын тексеру мүмкіндігімен деректерді жинау тəсілі жəне өңдеу қолданылады); 2) салыстармалылық (əртүрлі мерзімдегі кезеңдегі салыстырмалы деректер қолданылады): 3) объективтілік (бірнеше тəуілсіз көздерден алынған деректер қолданылады); 4) экономикалық (деректерді алу ақпаратты жинаудың қолданыстағы əдістерін қолдана отырып минималды мүмкін болатын шығындармен жүргізіледі); 5) болжамдылық (стратегиялық жоспарларда, бағдарламаларда, іс-шаралар жоспарларында жəне тағы басқаларында бар индикаторлар, көрсеткіштер қолданылады); 6) толықтылық (есепке деректерді тексеру жəне талдау дайындау үшін қолданылатын барлық ақпараттар көздерінің тізбесі қоса беріледі). 8. Орталық мемлекеттік органдар, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары, қаладағы аудандардың, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің əкімдері есепті қалыптастыру кезінде таблицаларды, диаграммаларды, таныстырылымдарды, фотоларды, слайдтарды қолданады. 9. Орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары, қаладағы аудандардың, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің əкімдері «электрондық үкімет» веб-порталында, интернет-ресурстарда жəне басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында жыл сайын есептік жылдан кейінгі жылдың 30 сəуірінен кешіктірмей осы бұйрықпен бекітілген үлгі нысанға сəйкес алдыңғы жылға есебін орналастыру қажет.

масуды талап ететін пайдаланушыларға электрондық ақпараттық ресурстарды ұсыну бойынша қызмет; 9) ЭҮП – «электрондық үкіметтің» веб-порталы; 10) электрондық құжат – ақпарат электрондық цифрлық нысанда ұсынылған жəне электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куəландырылған құжат; 11) ЭЦҚ – электрондық цифрлық қолтаңба; 5) ЫСАЖ-«Ықпалдастырылған салықтық ақпараттық жүйе» ақпараттық жүйесі; 13) ЭҮШ – «электрондық үкіметтің» шлюзі;

2процесс

ЖТ МДҚ

6процес с

2-шарт

3-шарт

8процесс

9процесс

11процесс

10процесс

7процесс

5-процесс

4-шарт

сұрау

3. Тауар нарығының шекараларын айқындау 15. Тауар нарығының шекаралары, егер оны осы аумақтан тысқары жерлерде сатып алу экономикалық, технологиялық жəне басқа да себептер бойынша орынсыз болса, тұтынушылар тауарды немесе бiрiн-бiрi алмастыратын тауарды сатып алатын аумақты айқындайды. Тауар нарығының шекараларын айқындау көрсетілген өлшемдердің бірі немесе олардың жиынтығы бойынша жүзеге асырылады. Нарықтың шекаралары мынадай өлшемдер: 1) осы аумақта тауарды сатып алу мүмкiндiгi; 2) тауардың құнына қатысты алғанда көлiктiк шығындардың негiздiлiгi мен өзiн ақтайтындығы; 3) тауарды тасымалдау кезiнде оның сапасын, сенiмдiлiгi мен басқа да тұтынушылық қасиеттерiн сақтауы; 4) тауарларды сатып алу-сатуға, əкелу мен əкетуге шектеулердiң (тыйым салулардың) болмауы; 5) оның шегiнде тауарларды өткiзу, жеткізу жүзеге асырылатын аумақта бəсекелестікке тең жағдайлардың болуы бойынша тауарларды сатып алудың қолжетімділігі ескеріле отырып, айқындалады. Сатып алушы (сатып алушылар) тауарды сатып алатын немесе сатып алуға экономикалық мүмкіндігі бар немесе одан тысқары жерлерде мұндай мүмкіндігі жоқ аумақтың шекараларын айқындау рəсімі (бұдан əрі – нарықтың шекараларын айқындау) мыналарды: сатып алушының (сатып алушылардың) экономикалық мүмкіндіктерін шектейтін, тауар айналымының шарттарын айқындауды; қаралатын тауар нарығының шекараларына кіретін аумақты айқындауды қамтиды. 16. Нарықтың шекараларын айқындау: нарық субъектісі жұмыс істейтін өңір туралы; қаралатын тауар нарығындағы баға белгілеу туралы немесе осы тауарға Қазақстан Республикасының аумағындағы баға деңгейіндегі айырмашылықтар туралы ақпараттың негізінде жүргізіледі. 17. Шекаралар тауар өткізілуі мүмкін бір немесе бірнеше елді мекендердің, бір немесе бірнеше əкімшілік аудандардың, қалалардың, республиканың бір немесе бірнеше облыстарының, қалаларының аумағын, немесе Қазақстан Республикасының бүкіл аумағын қамтуы мүмкін. 18. Сатып алушының (сатып алушылардың) тауарды сатып алуының экономикалық мүмкіндіктерін шектейтін тауар айналымының шарттарын айқындау кезінде мыналар ескеріледі: 1) тауарды тасымалдау шарттарына қойылатын талаптар (тауардың тұтынушылық қасиеттерін сақталуын жəне өзге де талаптарды қамтамасыз ететін); 2) сатып алушылардың тауарды сатып алуының ұйымдық-көліктік схемалары; 3) тауардың сатып алушыға немесе сатып алушының тауарға жылжу мүмкіндігі; 4) қаралатын тауардың (қаралатын тауарды сатып алушының) жылжуы үшін көлік құралдарының болуы, қолжетімділігі жəне бірін-бірі алмастырушылығы; 5) (тұтынушылық қалауды қоса алғанда) қаралатын тауарға сұраныстың өңірлік ерекшеліктері. 19. Тауар нарығының шекараларын айқындау сатып алушы тауарды немесе бiрiн-бiрi алмастыратын тауарды сатып алуының экономикалық мүмкіндігіне немесе оны осы аумақтан тысқары жерлерде экономикалық, технологиялық, əкiмшiлiк жəне басқа да себептер бойынша сатып алу мүмкіндігінің болмауына негізделеді. Егер қандай да бір аумақтан (қандай да бір аумақта орналасқан сатушылардан) жеткізілетін тауардың бағасы қаралатын тауар нарығының алдын ала айқындалған шекаралары шегінде сатып алушыға (сатып алушыларға) қолжетімді тауардың орташа белгіленген бағасынан 15 пайыздан астам артық болса, онда мұндай аумақтар (сатушылар) басқа тауар нарықтарына жатқызылуы тиіс. 20. Тауар нарықтарын бақылау жəне нəтижелерінің негізінде оның шекаралары айқындалатын экономикалық-статистикалық есептеулер мыналарды: «гипотетикалық монополистің тесті» рəсімін; қаралатын тауар нарығында (алдын ала айқындалған шекараларда) нақты жұмыс істейтін нарық субъектілерінің (сатушылардың) сату аудандарын (сатып алушылардың орналасқан жерін) талдауды; сатып алушының (сатып алушылардың) тауарды сатып алу ауданының өзгеруі туралы немесе олардан тауар сатып алатын сатушылар құрамының өзгеруі туралы деректерінің талдауын; баға белгілеу мен бағалар серпінін талдауды, қаралатын тауарға бағаның өзгеруі кезінде сұараныс көлемінің өзгеруін қамтуы мүмкін. 21. Шекараларды айқындау кезінде: көрсетілген бағаның артуы нəтижесінде сатып алушы (сатып алушылар) қаралатын тауарды басқа да аумақтарда (басқа аумақтарда орналасқан сатушылардан) сатып ала ма (сатып алуға дайын ба); мұндай бағаның артуын сатушы (сатушылар) үшін пайдасыз ететін, сату көлемінің төмендеуі болды ма (бола ма) анықтау қажет. Егер көрсетілген талаптар орындалса, аумаққа жақын орналасқандар қаралатын тауар нарығының шекараларының құрамына енгізіледі. Көрсетілген рəсім оларға баға сатушы үшін пайда (сатушылар үшін жиынтық пайда) шегерілмей 5-10 пайызға артуы мүмкін аумақ анықталғанға дейін жүзеге асырылады. Анықталған аумақтың шекаралары қаралатын тауар нарығының шекаралары деп танылады. «Гипотетикалық монополистің тестін» тауар нарығының шекаралары есебінде жүргізген кезде сатушы (сатушылар) көрсетілген бағаны арттыруды жүзеге асыра алатын ең кіші аумақтың шекараларын қарастыру керек. 22. Табиғи монополиялар субъектілерінің қызметімен байланысты қызметтер саласында тауар нарықтарының шекаралары нарық субъектілерінің инфрақұрылымға қол жеткізу жəне оны пайдалану мүмкіндіктері ескеріле отырып айқындалады.

СПИ =

2. Қағидалар Орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалар жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызметі туралы есепті қалыптастыру мен ұсыну тəртібін регламенттейді (бұдан əрі – есеп). 3. Есеп мемлекеттік органдардың қызметінің анықтығын жəне есептілігін арттыру, мемлекеттік қызметті көрсету процесін жетілдіру мақсатында қалыптастырады. 4. Осы Қағидаларда мынадай терминдер мен анықтамалар пайдаланады: 1) көрсетілетін қызметті алушы – орталық мемлекеттік органдарды, Қазақстан Республикасының шетелдегі мекемелерін, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарын, қаладағы аудандардың, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің əкімдерін қоспағанда, жеке жəне заңды тұлғалар; 2) көрсетілетін қызметті беруші – Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес мемлекеттік қызметтер көрсететін орталық мемлекеттік органдар, Қазақстан Республикасының шетелдегі мекемелері, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары, қаладағы аудандардың, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің əкімдері, сондай-ақ жеке жəне заңды тұлғалар; 3) мемлекеттік көрсетілетін қызмет – көрсетілетін қызметті алушылардың өтініші бойынша жеке тəртіппен жүзеге асырылатын жəне олардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін іске асыруға, оларға тиісті материалдық немесе материалдық емес игіліктер беруге бағытталған жекелеген мемлекеттік функцияларды іске асыру нысандарының бірі; 4) мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын қоғамдық мониторингілеу – жеке тұлғалардың, коммерциялық емес ұйымдардың мемлекеттік қызметтер көрсету сапасының деңгейі туралы ақпарат жинау, талдау жəне ұсынымдар əзірлеу жөніндегі қызметі; 5) мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау – көрсетілетін қызметті алушыларды орталық мемлекеттік органдар, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары, қаладағы аудандардың, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің əкімдері көрсететін қолжетімді жəне сапалы мемлекеттік көрсетілетін қызметтермен қамтамасыз ету бойынша шаралардың тиімділігін айқындау жөніндегі қызмет; 6) мемлекеттік қызмет көрсету процесін автоматтандыру – электрондық нысанда мемлекеттік қызмет көрсетуді қамтамасыз ету үшін көрсетілетін қызметті берушінің əкімшілік процестерін түрлендіру рəсімі; 7) мемлекеттік қызмет көрсету процесін оңтайландыру – мемлекеттік қызмет көрсету процесін оңайлатуға, мемлекеттік қызмет көрсету мерзімін, көрсетілетін қызметті алушылар ұсынатын құжаттардың тізбесін, сондай-ақ оны көрсету процесінің буындарын, оның ішінде автоматтандыру арқылы қысқартуға бағытталған іс-шара; 8) «электрондық үкіметтің» веб-порталы – нормативтік құқықтық базаны қоса алғанда, барлық шоғырландырылған үкіметтік ақпаратқа жəне электрондық нысанда көрсетілетін мемлекеттік қызметтерге қол жеткізудің бірыңғай терезесі болатын ақпараттық жүйе.

тұтынушы

Қызмет беруші арқылы электрондық мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегі функционалдық өзара іс-қимылдың № 2 диаграммасы ЫСАЖ

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 2 шілдеде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8549 болып енгізілді.

ЗТ МДҚ

1процес с

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 20 наурыз

№164

Астана қаласы

«Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісу» электрондық мемлекеттік қызмет регламентін бекіту туралы «Ақпараттандыру туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабына, «Электрондық мемлекеттік қызметтің үлгі регламентін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 26 қазандағы №1116 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған «Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісу» мемлекеттік қызмет регламенті бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті (Д.С.Есімов): 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін; 2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін оның Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің интернет-ресурсында орналасуын қамтамасыз етсін. 3. «Фармацевтикалық қызмет саласындағы мемлекеттік қызмет регламенттерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылғы 7 қарашадағы №780 бұйрығының (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2012 жылғы 14 желтоқсанда №8192 тіркелген) 1-тармағының 5) тармақшасының күші жойылды деп танылсын 4. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Заң қызметі департаменті (Данаева Ж.Ж.) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде тіркелгеннен кейін оның бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 5. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау Вицеминистрі Е.Ə.Байжүнісовке жүктелсін. 6. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енеді. Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрі

ЖТ МДҚ

ЭҮ Ш

1-шарт

3процесс

4процесс

2процесс

Е-лицензиялау

5) тауарды біржақты анықтауға мүмкіндік беретін тəсілдің негізінде жүргізіледі. 7. Сатып алушының таңдауын айқындайтын тауардың қасиетін анықтау кезінде мыналар талданады: 1) функционалдық міндеті, оның ішінде тауарды тұтыну мақсаты жəне оның тұтынушылық қасиеттері; 2) тауарды қолдану; 3) сапалық жəне техникалық сипаттамалар, оның ішінде түрі, сорты, буып-түюі, тарату жəне өткізу жүйесіндегі ерекшеліктер; 4) техникалық сипаттамалар, оның ішінде пайдалану көрсеткіштері, тасымалдау бойынша шектеулер, жинақтау, жөндеу, техникалық қызмет көрсету (кепілдендірілген қызмет көрсетуді қоса алғанда), кəсіби пайдалану (өндірістік тұтыну) ерекшеліктері; 5) бағасы; 6) өткізу шарттары, оның ішінде тауарлар партиясының мөлшері, тауарды өткізу тəсілі; 7) тауардың сипаттамалары. Сатып алушының таңдауын айқындайтын тауар қасиеттерінің құрамы жəне тауар сипаттамасын талдап тексерудің қажетті дəрежесі жүргізілетін зерттеудің мақсатына, сондай-ақ тауар нарығының ерекшеліктеріне тəуелді болады. 8. Осы тауар үшін əлеуетті бірін-бірі алмастыратын болып табылатын тауарларды айқындау мыналар: сараптамалық бағалар; қаралатын тауармен бірге экономикалық қызмет түрлерінің қазақстандық жіктеуішінің бір сыныптауыш түрінің тобына кіретін, тауарлардың елеулі қасиеттері бойынша салыстырылатын талдау арқылы жүзеге асырылады. Осы тауарға тиісті дəл жіктеуіш ұстанымын белгілеу мүмкін болмаған жағдайда сыныптауыш ұстанымдар топтамасы қарастырылады. 9. Бірін-бірі алмастыратын тауарларды айқындау олардың функционалдық міндетін, қолдануды, сапалық жəне техникалық сипаттамаларын, бағасын жəне параметрлерін ескере отырып, сатып алушының тауарларды нақты ауыстыруына немесе сатып алушының тұтыну (оның ішінде өндірістік) үдерісінде бір тауарларды басқаларымен ауыстыруына дайындығына негізделеді. 10. Бірін-бірі алмастыратын тауарларды айқындаған кезде монополияға қарсы орган тұтынушыларға сауал жүргізудің қорытындылары бойынша ақпаратты пайдаланады. 11. Бірін-бірі алмастыратын тауарларды айқындаған кезде сатып алушылардың түрлі топтарының пікірі сəйкес келмеуі ескеріледі. Сатып алушылар тобы мыналар: тауар айналымына қатысу тəсілі мен нысандары бойынша (оның ішінде көтерме саудада сатып алушылар жəне бөлшек саудада сатып алушылар); тауарды сатып алу орны бойынша; тауарға қойылатын талаптар бойынша. Сатып алушылардың топтары, егер сол бір сатушы жоғарыда көрсетілген белгілер негізінде сол бір тауарға сатып алушылардың топтары үшін бағалар белгілесе (белгілей алса), тауар нарықтарында жұмыс істейді деп танылады. Қаралатын тауар сол бір аумақта түрлі тауар нарықтарында айнала алады. Мұндай тауар нарықтарын оқшаулап талдау керек. Жекелеп алғанда, тауар негізінен кейіннен қайта сату немесе кəсіби пайдалану мақсатында тауар партиялары сатылатын көтерме сауда нарықтарында жəне көбінесе жеке пайдалану үшін тауардың біреуін сату жүзеге асырылатын бөлшек сауда нарықтарында айнала алады. 12. Тауар нарықтарын бақылау жəне нəтижелерінің негізінде бірін-бірі алмастыратын тауарлар айқындалатын экономикалық-статистикалық есептеулер мыналарды: «гипотетикалық монополистің тесті» рəсімін; баға белгілеу мен бағалар серпінін талдауды, бағалар өзгерген кезде сұраныс көлемінің өзгеруін қамтиды. 13. «Гипотетикалық монополистің тестін» (тауар нарығының тауар шекараларын анықтау үшін) өткізген кезде қаралатын тауарға азғана, бірақ елеулі жəне ұзақ уақыт (1 жыл жəне одан көп) бағаның өсуі орын алады деп болжанады. Зерттеудің уақыт аралығы бойына одан əрі сақталатын, бəсекелестіктің өзге де тең шарттарында (бұл ретте инфляцияның əсері алынып тасталуы тиіс) бағаның 5-10 пайызға артуы осындай деп танылады. Көрсетілген бағаның артуының нəтижесінде сатып алушы (сатып алушылар) қаралатын тауарды басқа тауарлармен алмастыра ма (алмастыруға дайын ба), сондай-ақ мұндай бағаны арттыруды сатушы (сатушылар) үшін пайдасыз ететін, сату көлемінің төмендеуі болып жатыр ма (болады ма) айқындалады. Егер көрсетілген шарттар орындалса, онда қаралатын тауарға қасиеттері бойынша неғұрлым жақын болып табылатын тауарларды бірін-бірі алмастыратын тауарлар тобының құрамына енгізу қажет. Көрсетілген рəсім оларға баға сатушылар үшін пайда (сатушылар үшін жиынтық пайда) шегерілмей 5-10 пайызға артуы (1 жыл жəне одан көп) мүмкін тауарлар тобы анықталғанға дейін жүзеге асырылады. Мұндай топқа кіретін тауарлар бірін-бірі алмастыратын тауарлар деп танылады. «Гипотетикалық монополистің тестін» өткізген кезде бірін-бірі алмастыратын тауарлар тобы ретінде сатушы (сатушылар) көрсетілген бағаны арттыруды жүзеге асыра алатын тауарлардың ең кіші жиынтығын қарастыру қажет. 14. Тауар нарығындағы бəсекелес ортаның жай-күйін перспективалы талдау жəне бағалау жүргізген кезде зерделеу жүргізу кезінде қалыптасқан нарықтық бағалар қолданылуы мүмкін.

35. Нарықтың шоғырлану деңгейін айқындау үшін мыналар пайдаланылады: 1) нарықтың шоғырлану коэффициенті (CR). Барлық өнім берушілердің аталған тауар нарығында тауар өткізуінің (жеткізуінің) жалпы көлеміне ірі өнім берушілердің белгілі бір санымен тауарды өткізу (жеткізу) көлемінің пайыздық қатынасы ретінде есептеледі. Ірі өнім берушілердің үш (CR - 3), төрт (CR - 4) шоғырлану деңгейін пайдалану ұсынылады. 2) Герфиндаль – Гиршман (НН) нарық шоғырлануының индексі нарықта жұмыс істейтін барлық кəсіпорындар үлестерінің квадраттар сомасы ретінде есептеледі жəне үлестер немесе пайыздармен өлшенуі мүмкін: n ННI = ∑ S2i x 100 i=1 Si – сату үлесі, өткізудің жалпы көлемінде i – кəсіпорын. N – нарықтағы шаруашылық жүргізуші субъектілердің саны. Шоғырлану коэффициенттерінің жəне Герфиндаль-Гришман индекстерінің мəндеріне сəйкес шоғырлану дəрежесі бойынша нарықтың үш түрі бөлінеді: Жоғары шоғырланған нарық: 70% <CR-3 < 100% жағдайда 2000 < ННI < 10 000, 80% <CR-4 < 100% жағдайда 1800 < ННI < 10 000; Орташа шоғырланған нарық: 45% <CR-3 < 70% жағдайда 1000 < ННI < 2000, 45% <CR-4 < 80% жағдайда 1000 < ННI < 1800; Төмен шоғырланған нарық:CR-3 < 45 % жағдайда ННI < 1000, CR-4 < 45 % жағдайда ННI < 1000. Нарықтық шоғырлану көрсеткіштері нарықтың монополиялану дəрежесін, онда нарық субъектілерінің қатысу біркелкілігін (немесе біркелкі еместігін) алдын ала бағалауға мүмкіндік береді. Тиісті тауар нарығында өнімді əр түрлі ауқымда жеткізетін өнім берушілер неғұрлым көп болған сайын, аталған көрсеткіштердің мəні соғұрлым төмен болады. Нарықтың нарықтық шоғырлануын айқындаған кезде тиісті тауар нарығында «Бəсекелестік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабына сəйкес тұлғалар тобын анықтау бойынша жұмыстар жүргізіледі. 36. Тауар бағасы мен оны өндірудің шекті шығасысы арасындағы айырманы айқындау қажет болған жағдайда Лернер коэффициенті пайдаланылады. Тауар бағасы мен L=[P-MC]/P бағасына жатқызылған оны өндірудің шекті шығасысы арасындағы айырма ретінде айқындалады. Р – тауардың босату бағасы; МС – тауар өндірудің шекті шығасысы. Аталған көрсеткіш монополия жағдайында ресурстарды тиімсіз орналастыруға байланысты шекті шығындардан бағаның ауытқығанын көрсетеді. Кəсіпорынның өткізу бағасы бəсекелестік бағадан неғұрлым көп ауытқыса, соғұрлым Лернер коэффициенті жоғары. Бұл коэффициент сау бəсекелестік нарығы үшін нөлге тең (нарықтық билік жоқ); монополистік бəсекелестік нарығы үшін 0,3 – 0,5 диапазонында тұр; олигополия нарығы үшін кəсіпорындар (олар неғұрлым аз болса, соғұрлым Лернер коэффициенті көп болады) санына қарай 0,6 – 0,8 диапазонында тұр; үстем кəсіпорындармен нарықтар үшін ол 0,8-0,9-ға жете алады, а монополия нарығы үшін 1-ге жақындайды. 37. Тауар нарығына басқа өңірлерден сатушылардың кіру мүмкіндігін айқындаған кезде өңіраралық жəне халықаралық сауда-саттық үшін нарықтың ашықтық коэффициенті қолданылады. Тауар нарығына басқа өңірлерден (немесе басқа елдерден) сатушылардың кіру мүмкіндігі нарықтың шоғырлануын едəуір төмендетеді, нарықта жергілікті (отандық) сатушылардың алатын үлесін қысқартады. Керісінше, өңіраралық (халықаралық) алмасуға нарықтың баяу кіруі нарықта шоғырлануды күшейтеді жəне жергілікті (отандық) сатушылардың үлесін ұлғайтады. Өңіраралық жəне халықаралық сауда-саттыққа қатысу үшін нарық ашықтығының дəрежесін, импорттың кіру дəрежесін (ИКД) нақты тауар нарығында өткізудің (жеткізудің) жалпы көлемінде импорттық (əкелінген) өнімнің үлесі бойынша бағалауға болады:

2-шарт

6процесс

7процесс

3-шарт

9процесс

8процесс

5процесс

сұрау

(Соңы. Басы 11-бетте).

2 қараша 2013 жыл

қызмет беруші

Кесте. Шартты белгілер

Бастапқы хабарлама Қорытындылаушы хабарлама Аралық хабарлама Қарапайым қорытындылаушы оқиғалар Қате АЖ

АЖ

Ақпараттық жүйе

С.ҚАЙЫРБЕКОВА. Процесс

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2013 жылғы 20 наурыздағы №164 бұйрығына қосымша «Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісу» электрондық мемлекеттік қызмет регламенті 1. Жалпы ережелер 1. «Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісу» электрондық мемлекеттік қызметін (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті жəне оның аумақтық бөлімшелері (бұдан əрі – қызмет беруші), сондай-ақ www.elicense.kz «Е-лицензиялау» веб-порталы арқылы (бұдан əрі – Портал) көрсетіледі. 2. Мемлекеттік қызмет «Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Жеке жəне заңды тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімін бекіту туралы» 2010 жылғы 20 шілдедегі №745 жəне «Фармацевтикалық қызмет саласындағы мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту туралы» 2012 жылғы 8 қазандағы № 1262 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 20 ақпандағы №156 қаулысымен бекітілген «Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісу» мемлекеттік қызмет стандартының (бұдан əрі – стандарт) негізінде көрсетіледі. 3. Мемлекеттік қызметтің автоматтандырылу деңгейі: ішінара автоматтандырылған. 4. Мемлекеттік қызметті көрсету түрі: транзакциялық. 5. Осы регламентте қолданылатын түсініктер мен қысқартулар: 1) жеке сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – ЖСН) – жеке тұлға үшін, оның ішінде жеке кəсіпкерлік түрінде қызметті жүзеге асыратын дара кəсіпкер үшін қалыптастырылатын бірегей нөмір; 2) БСН – заңды тұлға (филиал жəне өкілдік) жəне бірлескен кəсіпкерлік түрінде қызметті жүзеге асыратын дара кəсіпкер үшін қалыптастырылатын бірегей нөмір; 3) пайдаланушы (тұтынушы) – өзіне қажетті электрондық ақпараттық ресурстарды алу үшін ақпараттық жүйеге жүгінетін жəне оларды пайдаланатын субъект; 4) ЖТ МДҚ – «Жеке тұлғалар» мемлекеттік дерекқоры; 5) ҚР ДСМ – Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі; 6) ҚФБ - құрылымдық-функционалдық бірлік; 7) ақпараттық жүйе (бұдан əрі – АЖ) – аппараттық-бағдарламалық кешенді пайдалана отырып ақпаратты сақтау, өңдеу, іздеу, тарату, тапсыру жəне ұсынуға арналған жүйе; 8) транзакциялық қызмет – электрондық цифрлық қолтаңбаны қолдана отырып өзара ақпарат ал-

Процесс

Процесс

Шарт

Шарт

Шарт

Хабарламалар легі Басқару легі Түпкілікті тұтынушыға ұсынылатын электрондық құжат

«Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісу» мемлекеттік қызмет регламентіне 2-қосымша 1-кесте. ҚФБ əрекеттерін ЭҮП арқылы сипаттау ҚФБ, АЖ атауы

1 Тұтынушы

2 Портал

3 Тұтынушы

Əрекет (процесс, рəсім, операция) атауы жəне олардың сипаттамасы

Парольді көрсете отырып ЖСН/ БСН бойынша ЭҮП-да іске қосылады

Тұтынушы деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастырады

4 ЗТ МДҚ немесе ЖТ МДҚ жəне ЫСАЖ Қызметті Тұтынушының ЗТ таңдайды жəне МДҚ немесе электрондық ЖТМДҚ жəне түрде қажетті ЫСАЖ деректерін құжаттарды бекіте тексеруге отырып сұрату арналған сұратуды деректерін жіберу қалыптастырады

(Соңы 13-бетте).

5 Портал

6 Тұтынушы

Тұтынушы деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастырады

Сұратуды куəландыру (қол қою) үшін ЭЦҚ таңдау


Место для фотокарточки (4х6)

1,5 минут

-

-

Стандарттың 7-тармағына сəйкес 5 жұмыс күні; 3 жұмыс күні

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 25 маусымдағы № 06-7/90 бұйрығына 4-қосымша Нысан Место для фотокарточки (4х6)

Мемлекеттiк органдар халықаралық ұйымдарға немесе басқа мемлекеттерге жұмысқа жiберген тұлғалар үшін анкетасы (өз қолымен толтырылады)

2-кесте. ҚФБ əрекеттерін қызмет беруші арқылы сипаттау Əрекеттің (жұмыс барысының, легінің) № ҚФБ, АЖ атауы

1 Қызмет беруші

Портал

Қызмет беруші

Əрекет (процесс, рəсім, операция) атауы жəне олардың сипаттамасы

Порталда іске қосылады

Аяқтау нысаны (мəліметтер, құжат ұйымдастырушылық басқарушылық шешім) Орындау мерзімдері Келесі əрекеттің нөмірі

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарламаны көрсету

Деректерде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарлама қалыптастыру

Қызмет беруші қызметкерінің электрондық мемлекеттік қызметті таңдауы Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

5 Портал Деректерде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру 1,5 минут

-

2

3

10-15 секунд 10 секунд 2 - Порталда қызмет беруші қызметкерінің логині мен паролі деректерінің дұрыстығын тексеру

4

1,5 минут 4

6 Қызмет беруші Құжаттарды бекіте отырып сұрату нысанын толтыру

7 Портал Электрондық құжатты Порталда тіркеу жəне оны өңдеу

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

Өтініш иесіне нөмір бере отырып сұратуды жүйеде тіркеу

10-15 секунд

1,5 минут

-

8 – егер Порталда сұрату бойынша деректер болмаса, 9 – сұрату бойынша деректер табылса

ЗТ МДҚ немесе ЖТ МДҚ Тұтынушының деректерін тексеру үшін ЖТ МДҚ, ЗТ МДҚ сұрату жолдау Сұратудың бағдары

1,5 минут 5 – егер алушы деректерінде бұзушылықтар болса, 6 - егер іске қосу сəтті өтсе

8 Портал Порталда тұтынушы деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру

9 Портал Электрондық құжат (келісу)

-

Стандарттың 7-тармағына сəйкес 5 жұмыс күні 3 жұмыс күні

1. Тегі _______________________________________________________ Аты _________________________________________________________ Əкесінің аты (болған жағдайда)__________________________________ 2. ЖИН ______________________________________________________ 3. Азаматтығы ________________________________________________ егер өзгертiлсе, уақытын көрсетiңiз ______________________________ 4. Бұрын сотталғансыз ба, қашан жəне не үшiн __________________ 5. Соттың шешiмiмен жұмыс iстеу қабiлетiңiз төмен немесе шектелген деп танылдыңыз ба, қашан жəне не үшін _____________________________ 6. Белгiлi бiр мерзiмге мемлекеттiк қызметті атқару құқынан айырылдыңыз ба, қашан жəне не үшiн _______________________________ 7. Сізді жұмысқа жіберген мемлекет немесе халықаралық ұйым__________________________ 8. Жұмысқа жіберілген күні _____________________________________ 9. Тілдерді білу________________________________________________ 10. Мекен-жай жəне байланыс телефоны __________________________ _____________________________________________________________ 11. Электрондық пошта_________________________________________ 12. Халықаралық ұйымдардан немесе басқа мемлекеттерден жұмыстан оралу мерзімі ____________________________________________________ _______________ (қолы) «___»_________________ 20 ж. (толтырылған күні)

Келісу

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 25 маусымдағы № 06-7/90 бұйрығына 5-қосымша

«Қазақстан Республикасында тіркелген жəне тіркелмеген дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдарды жəне медициналық техниканы əкелуді/əкетуді келісу» мемлекеттік қызмет регламентіне 3-қосымша Электрондық мемлекеттік қызметтің «сапа» жəне «қолжетімділік» көрсеткіштерін анықтауға арналған сауалнама нысаны: ___________________________________________________ (қызмет атауы) 1. Сіз электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесінің сапасына жəне нəтижесіне қанағаттанасыз ба? 1) қанағаттанбадым; 2) ішінара қанағаттандым; 3) қанағаттандым. 2. Сіз электрондық мемлекеттік қызмет көрсету тəртібі туралы ақпарат сапасына қанағаттанасыз ба? 1) қанағаттанбадым; 2) ішінара қанағаттандым; 3) қанағаттандым.

А.Т.Ə.

ЖИН

Туған күні

2013 жылғы 25 маусым

№ 06-7/90

Астана қаласы

«Мемлекеттік қызметтің кадр резерві туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 4 желтоқсандағы № 1243 Жарлығын іске асырудың кейбір мəселелері туралы «Мемлекеттік қызметтің кадрлық резерві туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 4 желтоқсандағы № 1243 Жарлығын іске асыру мақсатында бұйырамын: 1. Қоса берілген: 1) осы бұйрықтың 1-қосымшасына сəйкес əкімшілік мемлекеттік қызметтің «Б» корпусының кадр резервiне алу туралы өтініш нысаны; 2) осы бұйрықтың 2-қосымшасына сəйкес «Б» корпусының конкурстық iрiктеуіне қатысқан жəне мемлекеттік органның конкурстық комиссиясы кадр резервiне алу үшін ұсыным берген тұлғалар үшін анкетаның нысаны; 3) осы бұйрықтың 3-қосымшасына сəйкес Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттiк тапсырыс негiзiнде жоғары оқу орнынан кейінгі бағдарламалары бойынша оқудан өткен немесе басым мамандықтар бойынша шетелдiң жоғары оқу орындарын аяқтаған тұлғалар үшін анкетаның нысаны; 4) осы бұйрықтың 4-қосымшасына сəйкес мемлекеттiк органдар халықаралық ұйымдарға немесе басқа мемлекеттерге жұмысқа жiберген тұлғалар үшін анкетаның нысаны; 5) осы бұйрықтың 5-қосымшасына сəйкес «Б» корпусының кадр резервінде тұрған тұлға туралы мəліметтер тіркеу нысаны; 6) осы бұйрықтың 6-қосымшасына сəйкес «Б» корпусы резервшiлердiң тiзiмiн беру туралы сұрату нысаны бекітілсін. 2. Агенттіктің Мемлекеттік қызметті персоналды басқару бөлімі (Т.Қ. Жұмағұлов) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді жəне Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тəртіпте ресми жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық алғашқы ресми жариялау күнінен бастап колданысқа енгізіледі. Төраға

А.БАЙМЕНОВ.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 25 маусымдағы № 06-7/90 бұйрығына 1-қосымша Нысан Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Əкімшілік мемлекеттік қызметтің «Б» корпусының кадр резервiне алу туралы өтініш Мені əкімшілік мемлекеттік қызметтің «Б» корпусының кадр резервiне _____ санаты (санаттары) бойынша ________ негізінде* алуды сұраймын ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ «Мемлекеттік қызметтің кадрлық резерві туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 4 желтоқсандағы № 1243 Жарлығымен бекітілген Мемлекеттік қызметтің кадр резерві туралы Ережесімен таныстым. Əкімшілік мемлекеттік қызметтің «Б» корпусының кадр резервін қалыптастыру жəне пайдалану кезінде менің жеке мəліметтерімді қолдануға қарсылық білдірмеймін. Қосымша құжаттар:________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ __________ ____________________________________ (қолы) (А.Т.Ə.) Күні «____»_______________ 20__ ж. *келесі негіздердің біреуі көрсетіледі: 1) «Б» корпусының конкурстық iрiктеуге қатысу жəне мемлекеттік органның конкурстық комиссиясы кадр резервiне алу үшін ұсыным берген (ұсыным берген мемлекеттік органды көрсетіледі); 2) Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттiк тапсырыс негiзiнде жоғары оқу орнынан кейінгі бағдарламалары бойынша оқу; 3) басым мамандықтар бойынша шетелдiң жоғары оқу орындарын аяқтау; 4) Мемлекеттiк органдар халықаралық ұйымдарға немесе басқа мемлекеттерге жұмысқа жiберу. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 25 маусымдағы № 06-7/90 бұйрығына 2 қосымша Нысан Место для фотокарточки (4х6)

«Б» корпусының конкурстық iрiктеуіне қатысқан жəне мемлекеттік органның конкурстық комиссиясы кадр резервiне алу үшін ұсыным берген тұлғалар үшін анкетасы (өз қолымен толтырылады) 1. Тегі________________________________________________________ Аты__________________________________________________________ Əкесiнiң аты (болған жағдайда)__________________________________ 2. ЖИН ______________________________________________________ 3. Азаматтығы ________________________________________________ егер өзгертiлсе, уақытын көрсетiңiз ______________________________ 4. Бұрын сотталғансыз ба, қашан жəне не үшiн __________________ 5. Соттың шешiмiмен жұмыс iстеу қабiлетiңiз төмен немесе шектелген деп танылдыңыз ба, қашан жəне не үшін _____________________________ 6. Белгiлi бiр мерзiмге мемлекеттiк қызметті атқару құқынан айырылдыңыз ба, қашан жəне не үшiн _______________________________ 7. Сізді кадр резервіне алу үшін ұсынылған конкурстық комиссиясының мемлекеттік орган __________________________________ 8. Тілдерді білу _______________________________________________ 9. Мекен-жай жəне байланыс телефоны___________________________ _____________________________________________________________ 10. Электрондық пошта_________________________________________ _______________ (қолы) «___»_________________ 20......ж. (толтырылған күні)

Дипломға сəйкес мамандығы

Кадр Тілдерді резервіне алу білуі кезіндегі жұмыс істейтін орны мен лауазымы

Кадр резервіне алу үшін негіз

Ұсыным берген мемлекеттік орган (мемлекеттік органның ұсынымы негізінде кадр резервіне алынған жағдайда)

Кадр резервіне алу туралы бұйрықтың номері мен күні

Мекен-жай жəне байланыс телефоны, электрондық пошта

1 2 3

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 25 маусымдағы № 06-7/90 бұйрығына 6-қосымша «Б» корпусы резервшiлердiң тiзiмiн беру туралы сұрату нысаны бекітілсін. (мемлекеттік органның бланкі)

Нысан

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі (оның аумақтық департаменті) Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға тағайындау мүмкіндігін қарау үшін, резервшілердің тізімін _____ санаты бойынша ұсынуыңызды сұраймыз. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымның атауы

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 15 сəуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8428 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің бұйрығы

Нысан

«Б» корпусының кадр резервінде тұрған тұлға туралы мəліметтер тіркеу нысаны

Өлшемдер Білім деңгейі Бейінді білім Жұмыс тəжірибесі Функционалдық міндеттері

Қол қойылатын тұлға

Талаптар

(қолы)

А.Т.Ə.

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 25 шілдеде Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8578 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 20 наурыз

№163

Астана қаласы

«Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» электрондық мемлекеттік қызмет регламентін бекіту туралы «Ақпараттандыру туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабына, «Электрондық мемлекеттік қызметтің үлгі регламентін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 26 қазандағы № 1116 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған «Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» электрондық мемлекеттік қызмет регламенті бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті (Д.С. Есімов): 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді қамтамасыз етсін; 2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін оның Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің интернет-ресурсында орналасуын қамтамасыз етсін. 3. «Фармацевтикалық қызмет саласындағы мемлекеттік қызмет регламенттерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2012 жылғы 7 қарашадағы № 780 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8192 нөмірімен тіркелген) бұйрығының 1-тармағы 3) тармақшасының күші жойылды деп танылсын. 4. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Заң қызметі департаменті (Ж.Ж. Данаева) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде тіркелгеннен кейін оның бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 5. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вицеминистрі Е.Ə.Байжүнісовке жүктелсін. 6. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

3. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесінде өзара іс-қимыл тəртібін сипаттау 12. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесіне қатысатын ҚФБ: 1) ЭҮП; 2) ЭҮШ; 3) «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ; 4) ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ; 5) ХҚО АЖ АЖО; 6) қызмет беруші. 13. Əрбір іс-əрекеттің орындалу мерзімі көрсетілген əрекеттердің (рəсімнің, қызметтің, операцияның) жүйелілігінің мəтіндік кесте сипаттамасы осы Регламентке 2-қосымшада келтірілген. 14. Əрекеттердің логикалық бірізділігі арасындағы өзара байланысты (электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесінде) олардың сипаттамаларына сəйкес көрсететін диаграмма осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген. 15. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесі ұсынылуы тиіс нысандар, бланкілердің шаблондары стандартқа 2,3,4,5,6-қосымшаларда келтірілген. 16. Мемлекеттік қызметті тұтынушыларға электрондық мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелері осы Регламентке 3-қосымшаға сəйкес сапа жəне қолжетімділік көрсеткіштерімен өлшенеді. 17. Мемлекеттік қызметті тұтынушыға электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесіне қойылатын талап - мемлекеттік қызметті тұтынушының құжаттарындағы ақпараттың сақталуын, қорғалуын жəне құпиялылығын қамтамасыз ету. 18. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсетудің техникалық шарттары: интернетке шығу; рұқсат берілетін пайдаланушыларда ЖСН немесе БСН болуы; ЭҮП іске қосу; пайдаланушының ЭЦҚ болуы. «Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» электрондық мемлекеттік қызмет регламентіне 1-қосымша ЭҮП арқылы электронды мемлекеттік қызмет көрсету кезінде функционалдық өзара іс-қимылдың № 1 диаграммасы Елицнзиялау АЖ МДБ

АЖ ЭҮП

1-процесс

1-шарт

3-процесс

4-шарт

4-процесс

6-процесс

7-процесс

5-процесс

2-процесс

3-шарт

Аралық хабарлама Қарапайым қорытындылаушы оқиғалар Қате АЖ

Ақпараттық жүйе

АЖ

Процесс

Процесс

Процесс

Шарт

Шарт

Шарт

Хабарламалар легі Басқару легі Түпкілікті тұтынушыға ұсынылатын электрондық құжат

«Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» электрондық мемлекеттік қызмет регламентіне 2-қосымша 1-кесте. ЭҮП арқылы ҚФБ əрекеттерін сипаттау Əрекеттің (жұмыс барысының, легінің) № ҚФБ атауы

1

2

3

4

Əрекет (процесс, рəсім, операция) атауы жəне олардың сипаттамасы

Аяқтау нысаны (мəліметтер, құжат, ұйымдастырушылықбасқарушылық шешім)

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

Орындау мерзімі

10-15 сек

Келесі əрекеттің нөмірі

2 – егер алушының деректерінде бұзушылықтар болса, 3 - егер іске қосу сəтті өтсе

Əрекеттің (жұмыс барысының, легінің) №

1

5

6

7

8

9

Тұтынушы

ЭҮП

Тұтынушы

Тұтынушы компьютерінің интернетбраузеріне ЭЦҚ тіркеу куəлігін бекіту

Тұтынушы деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастырады

Тұтынушы

ЭҮП

Тұтынушы

ЭЦҚ арқылы сұратуды куəландыру (қол қою)

Тұтынушы ЭЦҚ түпнұсқасының расталмауына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастырады

Сұратуды куəландыру (қол қою) үшін ЭЦҚ таңдау

«Е-лицензиялау» АЖ Электрондық құжатты «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да тіркеу (тұтынушының сұратуы жəне сұратуды өндеу

«Е-лицензиялау» АЖ Тұтынушы деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру

«Е-лицензиялау» АЖ Электрондық құжат (рұқсат)

Сұратудың бағдары

Сұратылған Сұратудың электрондық бағдары мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру

Өтінішке нөмір бере отырып сұратуды тіркеу

Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру

1,5 мин

10-15 сек

10-15 сек

1,5 мин

1,5 мин

20 сек

Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру 1) Орталыққа жүгінген кезде қызмет сегіз жұмыс күнін құрайды Департамент қызметті көрсету мерзімінің аяқталуына бір күн қалғанда ұсынады. 2) күтудің ең ұзақ уақыты – жиырма минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – жиырма минуттан аспайды 4) Порталға жүгінген кезде қызмет сегіз жұмыс күні ішінде көрсетіледі.

4

5 – егер ЭЦҚ қате болса, 6 – егер ЭЦҚ қатесіз болса

-

9– қызмет берушінің алушының біліктілік талаптарына жəне лицензия беру үшін негіздемелерге сəйкестігін тексеруі

Қызметті таңдайды жəне электрондық түрде қажетті құжаттарды бекіте отырып сұрату деректерін қалыптастырады Сұратылған Сұратудың электрондық сəтті мемлекеттік қалыптасуы қызметтен туралы бас тарту хабарлама туралы көрсету хабарламаны қалыптастыру 20 сек

-

2-кесте. ЭҮП арқылы ҚФБ əрекеттерін сипаттау 2

3

4

5

6

7

8

9

«Е-лицензиялау» МДҚ АЖ «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ тұтынушы деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты сұратылған қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру Өтінішке Сұратылған нөмір бере электрондық отырып мемлекеттік сұратуды қызметтен жүйеде тіркеу бас тарту туралы хабарлама қалыптастыру

Қызмет беруші

ЖТ МДҚ/ ЗТ ЖТ МДҚ/ ЗТ Қызмет МДҚ МДҚ беруші

Қызмет беруші қызметкерінің қызметті таңдауы

Тұтынушының деректерін тексеру үшін ЖТ МДҚ, ЗТ МДҚ сұрату жолдау

Деректерде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастырады

Құжаттарды бекіте отырып сұрату нысанын толтыру

Аяқтау нысаны (мəліметтер, құжат ұйымдастырушылық басқарушылық шешім)

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарламаны көрсету

Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарлама қалыптастыру

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

Сұратудың бағдары

Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарлама қалыптастыру

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

Орындау мерзімі

10-15 сек

10 сек

1,5 мин

1,5 мин

1,5 мин

10-15 сек

1,5 мин

Келесі əрекеттің нөмірі

1 - «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ қызмет беруші қызметкерінің логині мен паролі деректерінің дұрыстығын тексеру

4

5 – егер алушы деректерінде бұзушылықтар болса, 6 - егер іске қосу сəтті өтсе

-

8 - егер «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ сұрату бойынша деректер болмаса, 9-егер сұрату бойынша деректер табылса

Əрекеттің (жұмыс барысының, легінің) № ҚФБ атауы

1

2

3

4

5

6

7

8

9

ХҚКО АЖ АЖО

Орталықтың операторы

ЖТ МДҚ, ЗТ МДҚ

Орталықтың операторы

Орталықтың операторы

Орталықтың операторы

Логин жəне пароль бойынша Орталықтың операторы іске қосылады

Қызметті таңдайды жəне сұратудың мəліметтерін қалыптастырады

Сұратуды қажетті құжаттарды тіркелуімен толтыру жəне ЭЦҚ куəландыру

«Е-лицензиялау» АЖ АЖ оператордың ЭЦҚ куəландырылған (қол қойылған) құжаттың атауы

Тұтынушы деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру

Электрондық құжат (рұқсат)

Аяқтау нысаны (мəліметтер, құжат, ұйымдастырушылықбасқарушылық шешім) Орындау мерзімі

Өтініш нөмірі берілуімен жүйеде сұратуды тіркеу

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

Тұтынушының мəліметтері жоқтығына байланысты мəліметтерді алу мүмкіндігі жоқ туралы хабарламаны қалыптастырады Сұратудың Дəлелді бас бағдары тартуды қалыптастыру

«Е-лицензиялау» АЖ Құжатты тіркеу

«Е-лицензиялау» АЖ

Əрекет (процесс, рəсім, операция) атауы жəне олардың сипаттамасы

Орталықтың операторы ЖТ МДҚ, ЗТ МДҚ сұратуды жолдайды

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

Сұратудың бағдары

Өтініш Дəлелді бас нөмірі тартуды берілуімен қалыптастыру жүйеде сұратуды тіркеу

30 сек-1 минут

30 сек

1,5 мин

30 сек-1 минут

1 минут

1 минут

Əрекет (процесс, рəсім, операция) атауы жəне олардың сипаттамасы

Қызмет беруші

«Е-лицензиялау» МДҚ АЖ Электрондық құжатты «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ тіркеу жəне қызметті ДҚБЖ-да өңдеу

-

9-процесс

8-процесс

Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрі С.ҚАЙЫРБЕКОВА. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2013 жылғы 20 наурыздағы №163 бұйрығымен бекітілген «Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» электрондық мемлекеттік қызмет регламенті

Тұтынушы

Қызмет беруші арқылы электронды мемлекеттік қызмет көрсету кезінде функционалдық өзара іс-қимылдың № 2 диаграммасы

1. Жалпы ережелер 1. «Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» электрондық мемлекеттік қызметін (бұдан əрі – қызмет) «Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті» мемлекеттік мекемесі (бұдан əрі – қызмет беруші), халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы, сондай-ақ «электрондық үкімет» веб–порталы арқылы: www.e.gov.kz немесе «Е-лицензиялау» www. elicense.kz веб–порталы арқылы көрсетеді. 2. Осы «Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрі – регламент) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 20 ақпандағы №156 қаулысымен бекітілген «Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» мемлекеттік қызмет стандартына (бұдан əрі – стандарт) сəйкес əзірленді. 3. Көрсетілетін электрондық мемлекеттік қызметтің автоматтандырылу деңгейі: ішінара автоматтандырылған. 4. Мемлекеттік қызмет көрсету түрі: медиа-алшақтық. 5. Осы регламентте қолданылатын түсініктер: 1) ақпараттық жүйе (бұдан əрі – АЖ) – аппараттық-бағдарламалық кешенді пайдалана отырып ақпаратты сақтау, өңдеу, іздеу, тарату, тапсыру жəне ұсынуға арналған жүйе; 2) бизнес-сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – БСН) – біріккен кəсіпкерлік түрінде қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға (филиал жəне өкілдік) жəне дара кəсіпкер үшін қалыптастырылатын бірегей нөмір; 3) «Е-лицензиялау» веб-порталы (бұдан əрі – «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ) – берілген, қайта ресімделген, тоқтатылған, жаңартылған жəне қолданылуын тоқтатқан лицензиялар, сондай-ақ лицензиарлар беретін лицензиялардың сəйкестендіру нөмірін орталықтандырып қалыптастыратын қызметтің лицензияланған түрін (кіші түрін) іске асыратын лицензиат филиалдары, өкілдіктері (объектілері, пункттері, учаскелері) туралы мəліметтерді қамтитын ақпараттық жүйе; 4) жеке сəйкестендіру нөмірі (бұдан əрі – ЖСН) – жеке тұлға үшін, оның ішінде жеке кəсіпкерлік түрінде қызметті жүзеге асыратын дара кəсіпкер үшін қалыптастырылатын бірегей нөмір; 5) «Жеке тұлғалар» мемлекеттік дерекқоры (бұдан əрі – ЖТ МДҚ) – автоматтандырылған ақпаратты жинау, сақтау жəне өңдеу үшін Қазақстан Республикасында жеке тұлғалардың бірыңғай сəйкестендіруін енгізу мақсатында Жеке сəйкестендіру нөмірлерінің Ұлттық тіркелімін құру жəне олар туралы өзекті жəне дəйекті мəліметтерді мемлекеттік басқару органдарына жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес олардың құзыреті шеңберінде басқа да субъектілерге ұсыну үшін арналған ақпараттық жүйе; 6) «Заңды тұлғалар» мемлекеттік дерекқоры (бұдан əрі – ЗТ МДҚ) – автоматтандырылған ақпаратты жинау, сақтау жəне өңдеу үшін Қазақстан Республикасында заңды тұлғаларды бірыңғай сəйкестендіруді енгізу мақсатында Бизнес-сəйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тіркелімін құру жəне олар туралы өзекті жəне дəйекті мəліметтерді мемлекеттік басқару органдарына жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес олардың құзыреті шеңберінде басқа да субъектілерге ұсыну үшін арналған ақпараттық жүйе; 7) Қазақстан Республикасының халыққа қызмет көрсету орталықтарының ақпараттық жүйесі – Қазақстан Республикасының халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы, сондай-ақ тиісті министрліктермен жəне ведомстволармен (бұдан əрі – ХҚО АЖ) халыққа (жеке жəне заңды тұлғаларға) қызмет көрсету процесін автоматтандыру үшін арналған ақпараттық жүйе; 8) құрылымдық-функционалдық бірліктер (бұдан əрі – ҚФБ) – қызмет көрсету процесіне қатысатын мемлекеттік органдардың, мекемелердің құрылымдық бөлімшелерінің немесе өзге ұйымдар мен ақпараттық жүйелердің тізбесі; 9) пайдаланушы – өзіне қажет электронды ақпараттық ресурстарды алу үшін ақпараттық жүйеге жүгінетін жəне оларды пайдаланатын субъект (тұтынушы, қызмет беруші); 10) транзакциялық қызмет – электрондық цифрлық қолтаңбаны қолдана отырып өзара ақпарат алмасуды талап ететін пайдаланушыларға электрондық ақпараттық ресурстарды ұсыну бойынша қызмет; 11) тұтынушы – электрондық мемлекеттік қызмет көрсетілетін жеке немесе заңды тұлға; 12) электрондық құжат – ақпарат электрондық цифрлық нысанда ұсынылған жəне электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куəландырылған құжат; 13) электрондық мемлекеттік қызмет - ақпараттық технологияларды қолдана отырып электрондық нысанда көрсетілетін мемлекеттік қызмет; 14) «электрондық үкімет» веб-порталы (бұдан əрі – ЭҮП) - нормативтік құқықтық базаны қоса

Е-лицнзиялау АЖ МДБ

1-процесс

1-шарт

3-процесс

Е-лицнзиялау АЖ МДБ

ЖТ/ЗТ МДБ

ЭҮШ

2-шарт

4-процесс

6-процесс

7-процесс

5-процесс

2-процесс

3-шарт

9-процесс

ХҚКО АЖ АЖО арқылы электронды мемлекеттік қызмет көрсету кезінде функционалдық өзара іс-қимылдың № 3 диаграммасы

1-процесс

2-процесс

3-процесс

Елицнзиялау АЖ МДБ

ЖТ/ЗТ МДБ

ЭҮШ

1-шарт

5-процесс

6-процесс

4-процесс

7-процесс

2-шарт

9-процесс

1,5 мин

8-процесс

Орталықтың операторы

Шартты белгілер

Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру 1) Орталыққа жүгінген кезде қызмет сегіз жұмыс күнін құрайды Департамент қызметті көрсету мерзімінің аяқталуына бір күн қалғанда ұсынады. 2) күтудің ең ұзақ уақыты – жиырма минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – жиырма минуттан аспайды 4) Порталға жүгінген кезде қызмет сегіз жұмыс күні ішінде көрсетіледі. -

3-кесте. Орталық арқылы ҚФБ əрекеттерін сипаттау

8-процесс

Қызмет беруші

АЖО АЖ ХҚКО

«Е-лицензиялау» МДҚ АЖ Электрондық құжат (рұқсат)

«Е-лицензиялау» МДҚ АЖ Деректерде «Е-лицензиялау» МДҚ бұзушылықАЖ іске тардың қосылады болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастырады

ҚФБ атауы

Бас тарту

1,5 минут

Электрондық құжат (келісу)

Қорытындылаушы хабарлама

Бас тарту

Өтінішке нөмір бере отырып сұратуды тіркеу

11 Портал Электрондық құжат

Бас тарту

Сұратудың бағдары

10 Портал Порталдағы тұтынушының деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру; Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру -

Бас тарту

Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру 10-15 секунд

9 Портал Өтініштің электрондық құжатын (тұтынушының сұратуын) тіркеу жəне оны өңдеу

Бастапқы хабарлама

2. Электрондық мемлекеттік қызметті көрсету жөніндегі қызмет берушінің қызмет тəртібі 6. ЭҮП арқылы қадамдық əрекеттер жəне шешімдер (электрондық мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегі функционалдық өзара іс-қимылдың № 1 диаграммасы) осы Регламетке 1-қосымшада келтірілген: 1) тұтынушы ЭҮП тіркелуді компьютерінің интернет-браузерінде сақталатын өзінің ЭЦҚ тіркеу куəлігінің көмегімен жүзеге асырады (ЭҮП тіркелмеген тұтынушылар үшін жүзеге асырылады); 2) 1-процесс – тұтынушы компьютерінің интернет-браузеріне ЭЦҚ тіркеу куəлігін бекіту, мемлекеттік қызметті алу үшін тұтынушының ЭҮП пароль енгізу процесі (іске қосу процесі); 3) 1-шарт – ЭҮП тіркелген тұтынушы туралы мəліметтің дұрыстығын логин (ЖСН/БСН) жəне пароль арқылы тексеру; 4) 2-процесс – тұтынушының деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты ЭҮП-да іске қосудан бас тарту жөнінде хабарламаны қалыптастыру; 5) 3-процесс – тұтынушының «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да осы Регламентте көрсетілген қызметті таңдауы, қызмет көрсету үшін сұрату нысанын экранға шығару жəне электрондық түрде қажетті құжаттардың сұратуына тіркелген оның құрылымдық жəне форматтық талаптарын ескере отырып, тұтынушының нысанды толтыруы (деректерді енгізу); 6) 4-процесс – тұтынушының сұратуды куəландыру (қол қою) үшін ЭЦҚ тіркеу куəлігін таңдауы; 7) 2-шарт – ЭЦҚ тіркеу куəлігінің жарамдылық мерзімін жəне қайтарылып алынған (жойылған) тіркеу куəліктерінің тізімінде жоқтығын, сондай-ақ сұратуда көрсетілген ЖСН/БСН жəне ЭЦҚ тіркеу куəлігінде көрсетілген ЖСН/БСН арасындағы сəйкестендіру мəліметтерінің сəйкестігін ЭҮП-да тексеру; 8) 5-процесс – тұтынушының ЭЦҚ түпнұсқасының расталмауына байланысты сұратылған қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру; 9) 6-процесс – қызмет көрсетуге арналған сұратудың толтырылған нысанын (енгізілген деректерді) тұтынушының ЭЦҚ арқылы куəландыру (қол қою); 10) 7-процесс – электрондық құжатты (тұтынушының сұратуын) «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да тіркеу жəне сұратуды «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да өңдеу; 11) 3-шарт – қызмет берушінің тұтынушының рұқсат беруге арналған біліктілік талаптары мен негіздемелеріне сəйкес келуін тексеруі; 12) 8-процесс – «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да тұтынушының деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты сұратылған қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру; 13) 9-процесс – тұтынушының «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да қалыптасқан қызмет нəтижесін алуы (дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру). Электрондық құжат қызмет берушінің уəкілетті тұлғасының ЭЦҚ пайдалана отырып қалыптастырылады. 7. Қызмет беруші арқылы қадамдық əрекеттер мен шешімдер (электрондық мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегі функционалдық өзара іс-қимылдың № 2 диаграммасы) осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген: 1) 1-процесс – мемлекеттік қызмет көрсету үшін «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-ға қызмет беруші қызметкерінің логин мен парольді енгізуі (іске қосу процесі); 2) 1-шарт – «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да тіркелген қызмет берушінің қызметкері туралы мəліметтердің дұрыстығын логин жəне пароль арқылы тексеру; 3) 2-процесс – қызмет беруші қызметкерінің деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты іске қосудан бас тарту туралы «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да хабарламаны қалыптастыру; 4) 3-процесс – қызмет беруші қызметкерінің осы Регламентте көрсетілген қызметті таңдауы, қызмет көрсетуге арналған сұратудың нысанын экранға шығару жəне қызмет беруші қызметкерінің тұтынушы деректерін енгізуі; 5) 4-процесс – тұтынушының деректері туралы сұратуды ЭҮШ арқылы ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ-ға жіберу; 6) 2-шарт - ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ-да тұтынушы деректерінің болуын тексеру; 7) 5-процесс - ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ-да тұтынушы деректерінің болмауына байланысты деректерді алу мүмкін еместігі туралы хабарламаны қалыптастыру; 8) 6-процесс – қағаз нысанындағы құжаттардың болуы туралы белгі бөлігінде сұрату нысанын толтыру жəне қызмет беруші қызметкерінің тұтынушы ұсынған қажетті құжаттарды сканерлеуі жəне оларды сұрату нысанына қоса тіркеуі; 9) 7-процесс - «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да сұратуды тіркеу жəне «Е-лицензиялау» МДҚ АЖда қызметті өңдеу; 10) 3-шарт – қызметті ұсынушының тұтынушының рұқсат беруге арналған біліктілік талаптары мен негіздемелеріне сəйкес келуін тексеруі; 11) 8-процесс - «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да тұтынушының деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты сұратылған қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру; 12) 9-процесс – тұтынушының «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ қалыптасқан қызмет нəтижесін алуы (дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру). Электрондық құжат қызмет берушінің уəкілетті тұлғасының ЭЦҚ пайдалана отырып қалыптастырылады. 8. Орталық операторының ХҚО АЖ автоматтандырылған жұмыс орны (бұдан əрі – АЖО) арқылы қадамдық əрекеттері жəне шешімдері (қызмет көрсету кезіндегі функционалдық өзара ісқимылдың № 3 диаграммасы) осы Регламетке 1-қосымшада келтірілген: 1) 1-процесс–қызмет көрсету үшін Орталық операторының ХҚО АЖ АЖО логин жəне пароль енгізуі (іске қосу процесі); 2) 2-процесс–Орталық операторының осы Регламентте көрсетілген қызметті таңдауы, қызмет көрсету үшін сұрату нысанын экранға шығару жəне Орталық операторының тұтынушы деректерін енгізуі; 3) 3-процесс–тұтынушының деректері туралы сұратуды ЭҮШ арқылы ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ-ға жіберу; 4) 1-шарт–ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ-да тұтынушы деректерінің болуын тексеру; 5) 4-процесс–ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ-да тұтынушы деректерінің болмауына байланысты деректерді алу мүмкін еместігі туралы хабарламаны қалыптастыру; 6) 5-процесс–Орталық операторының қағаз нысанындағы құжаттардың болуы туралы белгі бөлігінде сұрату нысанын толтыруы жəне тұтынушы ұсынған қажетті құжаттарды сканерлеуі, оларды сұрату нысанына қоса тіркеуі жəне қызмет көрсетуге арналған сұратудың толтырылған нысанын (енгізілген деректерді) ЭЦҚ арқылы куəландыруы; 7) 6-процесс–Орталық операторының ЭЦҚ куəландырылған (қол қойылған) электрондық құжатты (тұтынушының сұратуы) ЭҮШ арқылы «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-ға жіберу; 8) 7-процесс–электрондық құжатты «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да тіркеу; 9) 2-шарт–қызмет берушінің тұтынушының рұқсат беруге арналған біліктілік талаптары мен негіздемелеріне сəйкес келуін тексеруі; 10) 8-процесс–«Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да тұтынушының деректерінде бұзушылықтардың болуына байланысты сұратылған қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру; 11) 9-процесс–тұтынушының Орталық операторы арқылы «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ қалыптасқан қызмет нəтижесін алуы (дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру). 9. Қызмет көрсетуге арналған сұрату мен жауапты толтыру нысандары www.elicense.kz «Е-лицензиялау» МДҚ АЖ-да келтірілген. 10.Тұтынушының электрондық мемлекеттік қызмет бойынша сұратудың орындалу жағдайын тексеру тəсілі: ЭҮП-да «Қызметтерді алу тарихнамасы» деген бөлімде, сондай-ақ қызмет берушіге жүгіну кезінде. 11. Электрондық мемлекеттік қызмет туралы ақпарат алу үшін, сондай-ақ олардың сапасын бағалау (оның ішінде шағымдану) қажет болған кездегі байланыс телефондары: 8 (7272) 71-32-89, электрондық мекенжайы: farmco.almaty@gmail.com 274-05-68, сондай-ақ «электрондық үкіметтің» call-орталық ақпараттық-анықтама қызметінің телефоны бойынша (1414) хабарласуға болады.

Бас тарту

8 Тұтынушы ЭЦҚ арқылы сұратуды куəландыру (қол қою)

Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттiк тапсырыс негiзiнде жоғары оқу орнынан кейінгі бағдарламалары бойынша оқудан өткен немесе басым мамандықтар бойынша шетелдiң жоғары оқу орындарын аяқтаған тұлғалар үшін анкетасы (өз қолымен толтырылады) 1. Тегі________________________________________________________ Аты _________________________________________________________ Əкесінің аты (болған жағдайда)__________________________________ 2. ЖИН ______________________________________________________ 3. Азаматтығы ________________________________________________ егер өзгертiлсе, уақытын көрсетiңiз ______________________________ 4. Бұрын сотталғансыз ба, қашан жəне не үшiн __________________ 5. Соттың шешiмiмен жұмыс iстеу қабiлетiңiз төмен немесе шектелген деп танылдыңыз ба, қашан жəне не үшін _____________________________ 6. Белгiлi бiр мерзiмге мемлекеттiк қызметті атқару құқынан айырылдыңыз ба, қашан жəне не үшiн _______________________________ 7. Шет елде оқыған жəне оқыған білім беру орнының атауы ________________________________________________________________ 8. Оқу бітірген жылы___________________________________________ 9. Мамандығы ________________________________________________ 10. Тілдерді білу ______________________________________________ 11. Мекен-жай жəне байланыс телефоны __________________________ _____________________________________________________________ 12. Электрондық пошта ________________________________________ ______________ (қолы) «___»_________________ 20 ж. (толтырылған күні)

Бас тарту

10-15 секунд -

Бас тарту

1,5 минут 7-егер ЭЦҚ қате болса 8-егер ЭЦҚ қате болмаса

Бас тарту

1,5 минут 5 – егер ЭЦҚ-да қате болса, 6 – егер ЭЦҚ-да қате болмаса

Сұрату

1,5 минут 4

7 Портал Тұтынушының ЭЦҚ дұрыстығының расталмауына байланысты бас тартуы туралы хабарламаны қалыптастырады

10- егер тұтынушы мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесін алуға арналған негіздемелерге сəйкес келмесе 11-тұтынушы мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесін алуға арналған негіздемелерге сəйкес келсе

Сұратудың бағдары

Сұрату

-

2 – егер алушының деректерінде бұзушылықтар болса, 3 - егер іске қосу сəтті өтсе

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

Е-лицнзиялау АЖ МДБ

10-15 секунд.

Сұратудың сəтті Сұратудың қалыптасуы бағдары туралы хабарлама көрсету

Сұрату

Сұратудың бағдары

10-15 секунд.

Сұратылған электрондық мемлекеттік қызметтен бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру 20 секунд.

алғанда барлық шоғырландырылған үкіметтік ақпаратқа жəне электрондық мемлекеттік қызметтерге бірыңғай қолжетімділік терезесі болып табылатын ақпараттық жүйе; 15) «электрондық үкімет» шлюзі (бұдан əрі – ЭҮШ) – электрондық қызметтерді іске асыру шеңберінде «электрондық үкіметтің» ақпараттық жүйелерін ықпалдастыруға арналған ақпараттық жүйе; 16) электрондық цифрлық қолтаңба (бұдан əрі – ЭЦҚ) - электрондық цифрлық қолтаңба құралдарымен дайындалған жəне электрондық құжаттың дəйектілігін, оның тиістілігін жəне мазмұнының өзгермейтіндігін растайтын электрондық цифрлық символдардың жиыны.

ХҚКО

6 Тұтынушы Сұратуды куəландыру (қол қою) үшін ЭЦҚ таңдау

Сұратудың сəтті қалыптасуы туралы хабарлама көрсету

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 25 маусымдағы № 06-7/90 бұйрығына 3 қосымша Нысан

ЭҮП

(Соңы. Басы 12-бетте). Аяқтау нысаны (мəліметтер, құжат, ұйымдастырушылықбасқарушылық шешім) Орындау мерзімдері Келесі əрекеттің нөмірі

13

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

(Соңы 14-бетте).

Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру 30 сек-1 минут 1) Орталыққа жүгінген кезде қызмет сегіз жұмыс күнін құрайды Департамент қызметті көрсету мерзімінің аяқталуына бір күн қалғанда ұсынады. 2) күтудің ең ұзақ уақыты – жиырма минуттан аспайды; 3) қызмет көрсетудің рұқсат етілетін ең ұзақ уақыты – жиырма минуттан аспайды 4) Порталға жүгінген кезде қызмет сегіз жұмыс күні ішінде көрсетіледі.


14

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің бұйрығы

(Соңы. Басы 13-бетте). Келесі əрекеттің нөмірі

2

-3

4-егер тұтынушының деректерінде бұзушылықтар болса, 5-егер бұзушылықтар жоқ болмаса

-

-

-

8-егер бұзушылықтар бар болса, 9-бұзушылықтар болмаса

2013 жылғы 28 тамыз

-

Нысан

1. «Дербес деректер жəне оларды қорғау туралы» 2013 жылғы 21 мамырдағы Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабы 2-тармағының 1) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 2. Қоса берiліп отырған Жүзеге асырылатын міндеттерді орындау үшін қажетті жəне жеткілікті дербес деректердің тізбесі бекітілсін. 3. Əкімшілік департаменті (А.Ж. Еділханов): 1) осы бұйрықтың белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін; 2) мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін осы бұйрықты бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын жəне Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің интернет-ресурсына орналастырсын. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Жауапты хатшы Ə.Қ. Ғалымоваға жүктелсін. 5. Осы бұйрық 2013 жылғы 26 қарашадан бастап қолданысқа енгізіледі.

Электрондық мемлекеттік қызметтің «сапа» жəне «қолжетімділік» көрсеткіштерін анықтауға арналған сауалнама ___________________________________________________ (қызмет атауы)

Министр

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 29 сəуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8441 болып енгізілді.

7. 8. 9.

Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің бұйрығы Астана қаласы

Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құнын айқындау əдістемесін бекіту туралы Қазақстан Ресубликасының «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңының 8-бабының 7) – тармақшасына сəйкес, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құнын айқындау əдістемесі бекітілсін. 2 Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің Мемлекеттік басқару жүйесін дамыту департаменті (А.А.Құдайбергеноваға) бұйрықты заңнамада белгіленген тəртіпте: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен күнтізбелік он күн ішінде бұқаралық ақпарат құралдарына ресми жариялауға жолдануын; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің интернет-ресурсында жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрлігінің вице-министрі М.Е.Əбілқасымоваға жүктелсін. 4. Осы бұйрық ресми жариялауға жатады жəне мемлекеттік тіркелген күннен бастап қолданысқа енгізіледі. Министрдің міндетін атқарушы М.ҚҰСАЙЫНОВ. Қазақстан Республикасы Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 28 маусым №197 бұйрығымен бекітілді Мемлекеттік көрсетілетін қызмет құнын анықтау əдістемесі 1. Жалпы ережелер 1. Осы Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құнын анықтау əдістемесі (бұдан əрі – Əдістеме) қызмет көрсетушілер көрсететін мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің құнын айқындау үшін қолданылады. 2. Осы Əдістемеде мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады: 1) мемлекттік қызмет құны – қызмет алушылардың жолданымы бойынша дара тəртіпте жүзеге асырылатын бөлек мемлекттік функциялардың орындалуына бағытталатын қызмет алушының шығыс сомасы жəне негізгі көрсеткіші, бюджеттік бағдарламаның құнын есептеудің құрамды бөлігі болып табылады. 2) қаржылық жыл – мемлекеттік қызметтерді көрсету жүзеге асыратын күнтізбелік жылдың 1 қаңтарынан басталып 31 желтоқсанында аяқталатын уақыт аралығы. 2. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құнын есептеу кезіндегі шығыстардың құрылымы 3. Шығыстардың жалпы сомасы тікелей жəне жанама шығыстарды қамтиды. 4. Тікелей шығыстарға қызметі тікелей мемлекеттік қызметті көрсетуге бағытталған қызметкерлердің еңбекақылары бойынша шығындар жатады, атап айтқанда: 1) жалақыға, оның ішінде «Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджеті жəне Ұлттық Банкінің сметасы (бюджеті) есебінен қамтылған Қазақстан Республикасы органдары қызметкерлеріне еңбекақы төлеудің бірыңғай жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 17 қаңтардағы № 1284 Жарлығына, «Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдардың қызметкерлеріне, қазыналық кəсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 29 желтоқсандағы № 1400 қаулысына сəйкес айқындалатын қызметкерлері тікелей мемлекеттік қызмет көрсететін заңды жəне жеке тұлғалардың еңбек ақысын төлеу шығыстары; 2) еңбекақы қорының аударымдары, оның ішінде жеке табыс салығы, жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы жарнасы; 3) ынталандырушы, көтермелеуші сипаттағы, сондай-ақ қосымша жұмыстар үшін ақшалай төлемдер; 4) өтемақы төлемдері. 5. Жанама шығыстарға мемлекеттік көрсетілетін кызметті көрсету процесін қамтамасыз етуге бағытталған шығындар жатады, атап айтқанда: 1) коммуналдық қызметтерді төлеуге жұмсалатын шығыстар; 2) байланыс қызметін төлеуге жұмсалатын шығыстар; 3) көлік қызметін төлеуге жұмсалатын шығыстар; 4) үй-жайды жалға алуға жұмсалатын шығыстар; 5) материалдық қорлар сатып алуға жұмсалатын шығыстар (шаруашылық материалдар, кеңсе керек-жарақтары); 6) материалдық емес активтер сатып алуға жұмсалатын шығыстар; 7) өзге де қызметтер мен жұмыстарға төлеуге жұмсалатын шығыстар (ғимараттар мен үй жайларды, жабдықтары, көліктік жəне басқа негізгі құралдарды ұстауға, қызмет көрсетуге); 8) өзге де ағымдағы шығыстар (6 тармақтың 1-7) тармақшаларында көзделмеген өзге де ағымдағы шығыстар мемлекеттік көрсетілетін қызмет құнына олардың қызметті көрсету үшін жұмсалған мөлшерінде ғана қосылады). 3. Мемлекеттік көрсетілетін қызмет құнын есептеу 6. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің құны Бір рет көрсетілген мемлекеттік көрсетілетін қызмет құнын есептеу кестесі (бұдан əрі – Кесте) бойынша бір рет көрсетілген əрбір мемлекеттік көрсетілетін қызметке осы Əдістемеге қосымшаға сəйкес нысан бойынша есептеледі. Кестенің 1-бағанында Кесте жолдарының реттік саны көрсетіледі. Кестенің 2-бағанында мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы көрсетіледі. Кестенің 3-бағанында 1 жыл (қаржы жылы) көрсетілген мемлекеттік қызметтің саны мемлекеттік көрсетілетін қызметтің əрбір атауы бойынша бөлінісінде (бір қаржы жылы ішінде көрсетілген жекелеп алған атау бойынша мемлекеттік көрсетілетін қызмет саны); Кестенің 4-бағанында əрбір мемлекеттік көрсетілетін қызмет атауы бойынша бөлінісінде мемлекеттік көрсетілетін қызмет саны көрсетіледі. Толық автоматтандырылған нысанда (адамның қатысуынсыз) мемлекеттік көрсетілетін қызмет құны есептелген жағдайда, «қызметкерлер саны» жолында 1 саны көрсетіледі. Ішінара автоматтандырылған нысанда (адамның қатысуымен ақпараттық жүйенің көмегімен) көрсетілетін мемлекеттік қызмет құны есептелген жағдайда, «қызметкерлер саны» бағанында тікелей мемлекеттік қызметті көрсеткен қызметкерлер саны мен 1+қосындысы көрсетіледі; Кестенің 5-бағанында Əдістеменің 5 тармағының 1 – 4) тармақшасында көрсетілген тікелей шығыстарды қосу жолымен мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің əрбір атауы бойынша жеке мемлекеттік қызмет көрсететін қызметкерлер санында жұмсалатын тікелей шығыстардың жалпы сомасы көрсетіледі; Кестенің 6-бағанында қызмет көрсетуші қызметкерлерінің жалпы саны көрсетіледі; Кестенің 7-бағанында мемлекеттік қызмет көрсетуге жұмсалатын жанама шығыстардың жалпы саны көрсетіледі. Кестенің 8-бағанында тікелей мемлекеттік қызмет көрсететін қызметкерлер санына қызмет көрсетуші қызметкерлерінің жалпы санына арақатынасымен айқындалатын жанама шығыстардың үлесі (кестенің 4 – бағанының мəні мен кестенің 6 – бағанындағы мəніне арақатынасы түрінде айқындалады). Кестенің 9-бағанында 8 - бағанда айқындалған мəніне сəйкес мемлекеттік қызметтің əрбір атауы бойынша жанама шығыстардың жалпы сомасының бөлінуі көрсетіледі (кестенің 7 - бағанының мəнін кестенің 8 бағанының мəніне көбейтумен айқындалады). Кестенің 10-бағанында əрбір мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы бойынша жеке сызықтық үлестер бойынша бөлінген жанама шығыстардың қосындысы жинақталады (кестенің 5 – бағанының мəні мен кестенің 9 - бағанының мəнінің арақатынасымен айқындалады). Кестенің 11-бағанында мемлекеттік көрсетілетін қызметтің əрбір атауы бойынша жеке мемлекеттік көрсетілетін қызметтің көрсетілген санына тікелей жəне бөліктерге бөлінген жанама шығыстардың сомасын бөлу жолымен əрбір мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы бойынша айқындалатын көрсетілген мемлекеттік қызметтің құны көрсетіледі (10 - бағанның 3 - бағанға арақатынасы арқылы анықталады). 4. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құнын қолдану 7. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құны қызмет көрсетушілерге мемлекеттік қызметтер көрсетудің экономикалық тиімділігін айқындау мақсатында есептеледі. Қызмет көрсетушілерге мемлекеттік қызметтер көрсетудің экономикалық тиімділігі ағымдағы кезеңдегі мемлекеттік қызмет құнының алдыңғы кезеңдегі мемлекеттік қызмет құнына ара қатынасы жолымен айқындалады: Қн= Ақ (ағымдағы кезеңдегі) / Қн (алдыңғы кезеңдегі) мұнда: Қн (ағым.кезең.) – ағымдағы кезеңдегі мемлекеттік қызмет құны, Қн (алдың.кезең) – алдыңғы кезеңдегі мемлекеттік қызмет құны. 8. Егер мемлекеттік қызметтер көрсетудің экономикалық тиімділігі 1-ге тең коэффициенттен артық болса, онда шығындарды оңтайландыру жөніндегі басқарушылық шешімдер қабылдау үшін қызмет көрсетуші шығындарының құрылымына талдау жасалады. 9. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құны, сондай-ақ ақылы негізде көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді əкімшілендірудің тиімділігін (рентабельділігін) айқындау үшін де қолданылады. Ақылы негізде көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді əкімшілендірудің тиімділігі (рентабельділігі) мемлекеттік қызмет көрсету кезінде бюджет кірісіне алынған соманың мемлекеттік қызмет құнына ара қатынасы жолымен есептеледі: Əт = Қн / Бк мұнда: Эт – ақылы негізде көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді əкімшілендірудің тиімділігі (рентабельділігі), Қн – мемлекеттік қызмет құны, Бк – көрсетілген мемлекеттік қызметтен бюджетке түсетін кіріс сомасы. 10. Егер ақылы негізде көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді əкімшілендіру тиімділігі (рентабельділігі) 1 коэффициентінен артық болған жағдайда, мемлекеттік көрсетілетін қызмет үшін төлем (алым) мөлшерлемелерінің мөлшерін қайта қарау туралы шешім қабылданады, не мемлекеттік қызметті бəсекелестік ортаға беру туралы мəселе қарауға шығарылады. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құнын айқындау Əдістемесіне қосымша нысан Бір рет көрсетілген мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құнын есептеу кестесі Кезең № п/п

1 1. 2. 3. 4.

р/с № 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы

1 жылға көрсетілетін мемлекеттік қызмет саны (рет)

Берілген мемлекеттік қызметті тікелей көрсететін қызметкерлер саны (адам)

Берілген мемлекеттік қызметті тікелей көрсететін қызметкерлер санына арналған тікелей шығыстар (мың теңге)

Қызмет көрсетушінің жалпы қызметкерлер саны (адам)

Жанама шығыстардың жалпы сомасы (мың теңге)

Жанама шығыстардың тұтыну үлесі % (6 / 4 бағана).

Жанама шығыстар жалпы сомасын тұтынушылар үлесіне бөлу (мың теңге) (7 * 8 бағана).

Жанама шығыстар үлесі бойынша үлестірілетін тікелей шығыстар сомасы (мың теңге) (5 + 9 бағана)

Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің құны, (мың теңге) (10 / 3 бағана)

2 А Б С Д Жиыны

3

4

5

6

7

8

9

10

11

0

Х

0

0

0

0

0

0

0

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 11 шілдеде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8568 болып енгізілді.

10. 11. 12.

13.

14.

15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22.

23. 24.

25.

26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33.

Білім жəне ғылым министрлігі жүзеге асыратын міндеттерді орындау үшін қажетті жəне жеткілікті дербес деректердің атауы Тегі Аты Əкесінің аты (бар болған жағдайда) Тегін, атын, əкесінің атын ауыстырғаны туралы мəліметтер Тегі мен атының транскрипциясы Туу туралы деректер: туған күні; туған жері Ұлты Жынысы Отбасы жағдайы туралы мəлімет: тұрмыста бар-жоғы; неке қию туралы куəлік деректері; неке бұзу туралы куəлік деректері; жұбайының тегі, аты, əкесінің аты; жұбайының жеке басын куəландыратын құжаттың деректері; туыстық деңгейі; отбасының басқа мүшелерінің, қарауындағы адамдардың тегі, аты, əкесінің аты жəне туған күндері; балаларының бар-жоғы жəне олардың жасы Азаматтығы туралы (бұрынғы азаматтығы) деректер Еңбек кітапшасының нөмірі, сериясы жəне берілген күні туралы мəліметтер Ағымдағы уақыттағы еңбек қызметі туралы деректер: лауазымының, құрылымдық бөлімшенің, ұйымның атауын толық көрсету; жалпы жəне үздіксіз еңбек өтілі; мекенжайлары жəне телефондары, сондай-ақ оларда бұрын атқарған лауазымының толық атауын жəне осы ұйымдарда жұмыс істеген уақытын көрсете отырып, басқа ұйымдардың деректемелері Білімі, біліктілігі жəне арнайы атақтарының немесе арнайы даярлығының бар-жоғы туралы мəлімет: оқу орнына түскен күні (оқу орнынан шыққан күні); дипломның, куəліктің, аттестаттың немесе білім беру мекемесін бітіргені туралы басқа да құжаттың сериясы, нөмірі, берілген күні; білім беру мекемесінің атауы жəне орналасқан жері; факультеті немесе бөлімшесі, білім беру мекемесін бітіргеннен кейінгі біліктілігі жəне мамандығы; ғылыми деңгейі; ғылыми атағы; шетел тілдерін білуі Біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау туралы мəліметтер: Біліктілігін арттыру жəне қайта даярлау туралы құжаттың сериясы, нөмірі, берілген күні; білім беру мекемесінің атауы жəне орналасқан жері; білім беру мекемесін бітіргеннен кейінгі біліктілігі жəне мамандығы Тұратын жерінің мекенжайы, тұрғылықты жері немесе келген жері бойынша тіркелу күні Байланыс телефондарының нөмірлері Электронды поштаның мекенжайы Мінездеме Жеке сəйкестендіру нөмірі (ЖСН) Портреттік суреті (цифрланған суреті, көлемі 3х4, JPEG үлгісі) Қолы Жеке басын куəландыратын құжаттың деректері: құжаттың атауы; құжаттың нөмірі; құжаттың берілген күні; құжаттың жарамдылық мерзімі; құжатты берген орган Бір жыл көлемінде уақытша еңбекке жарамсыздық туралы мəліметтер; Əскери міндетті адамдарды жəне əскери қызметке шақыруға жататын адамдарды əскери есепке алу туралы мəліметтер: əскери билеттің сериясы, нөмірі, берілген (тапсырған) күні; əскери билетті берген органның атауы; əскери-есепке алу мамандығы; əскери атағы; есепке алу/шығару туралы деректер; əскери қызметтен босату негізі Бір жыл көлемінде еңбекақысы туралы мəліметтер: жалақысы; үстемеақылар; салықтар бойынша деректер Мемлекеттік жəне ведомстволық наградалары, құрмет жəне арнайы атақтары, көтермелеулері туралы мəліметтер; Награда, атақ немесе көтермелеу атауы немесе аты; Марапаттау туралы нормативтік актінің күні мен түрі немесе көтермелеу күні Əлеуметтік жеңілдіктер жəне əлеуметтік мəртебесі туралы мəліметтер (жеңілдіктер мен мəртебені беруге негіз болып табылатын құжаттың сериясы, нөмірі, берілген күні, құжатты берген органның атауы) Бір жыл көлемінде зейнетақы қорынан деректер Аттестаттау, қызметтік тексерістер материалдары Еңбек шарттың мазмұны мен деректемелері Жеке құрам бойынша бұйрықтардың түпнұсқалары мен көшірмелерінде жəне олардың материалдарында көрсетілген мəліметтер Алимент алуға құқығы бар адамдар туралы ақпарат Əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы мəліметтер

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 27 қыркүйекте Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8746 болып енгізілді

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 7 маусым

№ 15-07/270

Астана қаласы

«Ауыл шаруашылығы өсімдігі тұқымының аттестаты, оригиналды, суперэлиталық, элиталық картоп тұқымына аттестаты, ауыл шаруашылығы өсімдігі тұқымының куəлігі жəне репродукциялық картоп тұқымына куəлігі бланктерінің нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2004 жылғы 23 тамыздағы № 453 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы бұйырамын: 1. «Ауыл шаруашылығы өсімдігі тұқымының аттестаты, оригиналды, суперэлиталық, элиталық картоп тұқымына аттестаты, ауыл шаруашылығы өсімдігі тұқымының куəлігі жəне репродукциялық картоп тұқымына куəлігі бланктерінің нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2004 жылғы 23 тамыздағы № 453 бұйрығының (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 3080 болып тіркелген, «Заң газетінде» 2005 жылғы 2 желтоқсанда № 160-161 (785) болып жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Тұқымға арналған құжаттаманың нысандарын бекіту туралы»; кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: «Тұқым шаруашылығы туралы» 2003 жылғы 8 ақпандағы Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 1-тармағының 11) тармақшасына сəйкес бұйырамын:»; 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. Қоса берілген тұқымға арналған құжаттаманың нысандары бекітілсін:». Қоса беріліп отырған нысан бланкілерінде: Оң жақ жоғарғы бұрышындағы тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Тұқым құжаттамаларының нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2004 жылғы 23 тамыздағы № 453 бұйрығымен бекітілген». 2. Агроөнеркəсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитеті (С.С.Хасенов) заңнамада белгіленген тəртіппен осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін жəне ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық алғаш рет ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Министр А.МАМЫТБЕКОВ. Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 5 шілдеде Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8564 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 5 қыркүйек

№270-Ө

Астана қаласы

Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ – қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу қағидасын бекіту туралы Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 шілдедегі «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану туралы» Заңының 9-бабының 51-10) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ – қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу қағидасы бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ – қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу қағидасын бекіту туралы» 2012 жылғы 19 шілдедегі № 17-03/369 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7847 болып тіркелген, «Егемен Қазақстан» газетінде 26.09.12 ж. № 622-630 (27701) ресми жарияланған) күші жойылды деп танылсын. 3. Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті заңнамада белгіленген тəртіппен осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін жəне оның ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 4. Осы бұйрық оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр Н.ҚАППАРОВ. Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2013 жылғы 5 қыркүйектегі №270-Ө бұйрығымен бекітілген Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу қағидасы 1. Жалпы ережелер 1. Осы Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу қағидасы (бұдан əрі – Қағида) «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану туралы» 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес əзірленді жəне Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу тəртібін айқындайды. 2. Осы Қағидада мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады: 1) əкімшілік орган - жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы уəкілетті мемлекеттік орган; 2) жануарлар дүниесі объектілерін жасанды өсіру - жануарлар түрлерін қолда жəне (немесе) жартылай ерікті жағдайларда ұстау жəне өсіру; 3) өтінім жасаушы - Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіру туралы əкімшілік органға өтінім берген жеке немесе заңды тұлға. 2. Тіркеу тəртібі 3. Өтінім беруші осы Қағидаға 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді тіркеуге əкімшілік органға өтінім береді. 4. Өтінімге: 1) құрылтай құжаттары мен мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің (заңды тұлға үшін), мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің (жеке кəсіпкер үшін), жеке адамды куəландыратын құжаттардың (жеке тұлға үшін); 2) жануар түрінің шығу тегін растайтын құжаттардың (жануарлар дүниесін пайдалануға берілген рұқсат тіркелген сауда-саттық шарты (бұрынғы иесінің), жануарлар дүниесін пайдалануға берілген рұқсаты; Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды Қазақстан Республикасына əкелуге рұқсаты) көшірмелері қоса тіркеледі. 5. Əкімшілік орган өтінімді жəне оған қоса тіркелген құжаттарды қарап, Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды тіркеу туралы куəлікті (бұдан əрі – куəлік) осы Қағидаға 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша үш жұмыс күні ішінде рəсімдейді, не осы Қағиданың 3 жəне 4-тармақтарында көзделген құжаттар толық берілмеген жағдайларда жазбаша дəлелді бас тарту жолдайды. 6. Куəлік осы Қағидаға 3-қосымшаға сəйкес нысан бойынша əкімшілік органның фирмалық бланкісінде рəсімделеді жəне өтінім берушіге немесе өтінім берушінің сенімхаты бойынша басқа тұлғаға Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге

2013 жылғы 13 мамыр

Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу қағидасына 1-қосымша Нысан Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды тіркеуге өтінім Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды тіркеу туралы куəлік берулеріңізді сұраймын. Жануарлар түрлерінің атауы: ____________________________________________________________ (мемлекеттік, орыс жəне латын тілдерінде) Жануарлар түрлерінің шығу тегі: _________________________________________________________ (еріксіз немесе жартылай ерікті жағдайларда өсірілді)

Б. ЖҰМАҒҰЛОВ.

Жүзеге асырылатын міндеттерді орындау үшін қажетті жəне жеткілікті дербес деректердің тізбесі

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің бұйрығы

асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды тіркеу журналына (бұдан əрі –журнал) қол қойғызып беріледі. 7. Куəлік нөмірі журналдағы тіркеудің нөмірленуіне сəйкес қойылады. 8. Журнал нөмірленеді, тігіледі жəне оған əкімшілік органның мөрі басылады.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2013 жылғы 28 тамыздағы №359 бұйрығымен бекітілген

1. Сіз электрондық мемлекеттік қызмет көрсету процесінің сапасына жəне нəтижесіне қанағаттанасыз ба? 1) қанағаттанбадым; 2) ішінара қанағаттандым; 3) қанағаттандым. 2. Сіз электрондық мемлекеттік қызмет көрсету тəртібі туралы ақпарат сапасына қанағаттанасыз ба? 1) қанағаттанбадым; 2) ішінара қанағаттандым; 3) қанағаттандым.

№197

Астана қаласы

Жүзеге асырылатын міндеттерді орындау үшін қажетті жəне жеткілікті дербес деректердің тізбесін бекіту туралы

«Дəрілік заттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы жарнамалауға рұқсат беру» электрондық мемлекеттік қызмет регламентіне 3-қосымша

2013 жылғы 28 маусым

№359

Жануарлардың саны, жасы жəне жынысы (жынысы – балықтардың жыныс мүшелері жетілген жағдайда): _______________________________

№4-1/219

2013 жылға арналған тұқымның əрбір түрі бойынша нарықтық бағамен нақты сатып алынған элиталық тұқымның көлемі үшін квоталарды, 2013 жылға арналған əр облысқа отандық ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері арзандатылған бағамен жүгерінің, күнбағыстың, күріштің, қант қызылшасының, мақтаның элиталық тұқымдары мен көшеттердің нақты сатқан көлемі үшін квоталарды бекіту туралы «Тұқым шаруашылығын қолдауға арналған субсидиялау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 29 наурыздағы № 304 қаулысын іске асыру мақсатында бұйырамын: 1. Мыналар: 1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сəйкес 2013 жылға арналған тұқымның əрбір түрі бойынша нарықтық бағамен нақты сатып алынған элиталық тұқымның көлемі үшін; 2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сəйкес 2013 жылға арналған əр облысқа отандық ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері арзандатылған бағамен жүгерінің, күнбағыстың, күріштің, қант қызылшасының, мақтаның элиталық тұқымдары мен көшеттердің нақты сатқан көлемі үшін квоталар бекітілсін. 2. Егіншілік департаменті осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді жəне заңнамада белгіленген тəртіппен ресми жариялануды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық мемлекеттік тіркеуден өткен күннен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Министр А.МАМЫТБЕКОВ.

Мекенжайы: ___________________________________________________ (жеке тұлғаның/жеке кəсіпкердің/заңды тұлғаның)

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2013 жылғы 13 мамыр № 4-1/219 бұйрығына 1-қосымша

20___жылғы _________ ______________________________________ (өтінім берілген күн) (қолы, Тегі, аты, əкесінің аты (бар болған жағдайда)

2013 жылға арналған тұқымның əрбір түрі бойынша Қазақстан Республикасында пайдалануға рұқсат етілген нарықтық бағамен нақты сатып алынған элиталық тұқымның көлемі үшін квоталар тонна

Мөр орны Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ - қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу қағидасына 2-қосымша Нысан Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды тіркеу туралы № ___ куəлік _____________________________________________________________берілген (жануар иесінің тегі, аты жəне əкесінің аты (бар болған кезде) ұйымның атауы) Орналасқан жерінің мекенжайы: ___________________________________ мына жануарлар түрлерін жасанды өсіртуді жүзеге асырады: р/с №

Жануар түрлері Мемлекеттік тілде

Орыс тілінде

Латын тілінде

Конвенцияның қосымшасы Жануарлардың саны, жасы жəне жынысы (жынысы - балықтардың жыныс мүшелері жетілген жағдайда)

Берілген күні 20__ ж. «__» _______ Куəлік берілген сəттен бастап үш жыл ішінде жарамды. ______________________ _________________ (тегі, аты, əкесінің аты (бар болған кезде)) (қолы) Мөр орны Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды əкімшілік органда тіркеу қағидасына 3-қосымша Нысан Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды өсіруді жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғаларды тіркеу журналы р/с Куəліктің Жеке тұлғаның/ № нөмірі жеке кəсіпкердің жəне күні тегі, аты, əкесінің аты (бар болған кезде)/заңды тұлғаның атауы

Жабайы фауна мен флораның құрып кету қаупі төнген түрлерінің халықаралық саудасы туралы конвенцияның І жəне ІІ қосымшаларына түрлері енгізілген жануарлар орналасқан жердің мекенжайы

Қолы

Беруші

Алушы

Рет- ОблысАуыл шаруашылығы өсімдіктері гік № тардың атауы Дəнді жəне дəнді бұршақ дақылдар барлыгы

» 1 2 3 4

2 Акмола Актөбе Алматы Шығыс Қазақстан 5 Жамбыл 6 Батыс Қазақстан 7 Қарағанды 8 Қостанай 9 Қызылорда 10 Павлодар 11 Солтүстік Қазақстан 12 Онтүстік Қазақстан РЕСПУБЛИКА БОЙЫНША

Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің бұйрығы №273-ө

Астана қаласы

жұмсак бидай

катты бидай

кара бидай

жемдік арпа

3 17491,00 1625,96 1992,44 2764,12

4 15041,00 1028,96 800,00 1463,12

5 800,00

6

7 300,00 300,00 50,00 450,00

1267,25 910,00

1150,00 739,00

2598,00 17391,97 40,00 2902,00 19010,35

2000,00 15225,97

1145,00

1100,00

69138,09

56004,93

I 2 I Акмола 2 Актөбе 3 Алматы Шығыс Қазакстан 4 Жамбыл 5 6 Батыс Қазакстан 7 Қарағанды 8 Қостанай 9 Қызылорда 10 Павлодар П Солтүстік Қазақстан 12 Оңтүстік Қазақстан РЕСПУБЛИКА БОЙЫНША

Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2013 жылғы 6 қыркүйектегі №273- ө бұйрығына 1-қосымша

Оның ішінде: сыра сұлы тары қарақұмық асбұршақ нокат қытайбұршақ кайнатуға арналған арпа 8 9 10 11 12 13 14 1000,00 100,00 212,34

65,00

121,00 200,00

250,00 2285,00

2150,00

190,00

4332,00

1412,34

32,00 15,00 365,00

10,00 40,00

167,00

662,00 65,00

316,00

377,00

көкөніс

рапс

баска майлы дақылдар

15 80,00 82,00 700,00 180,00 61,25

16

17 50,00

18

0,10

20,00 50,00

560,00 209,47 2172,72

0,10

3,00

200,00

картоп

300,00

200,00

210,00

50,00

270,00 306,00

1350,00

166,00

50,00

60,00

352,00

50,00 45,00 225,00

452,00

0,00

203,00

көпжылдык көпжылдык біржылдық бұршакты дəнді шөптер шөптер шөптер 19 60,00 80,00 10,00 10,00 3,00

20 60,00 45,00

21 90,00 30,00

28,00 40,00 10,00 2,00

10,00 56,00

15,00 27,00

243,00

171,00

162,00

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2013 жылғы 13 мамыр № 4-1/219 бұйрығына 2-қосымша 2013 жылға арналған Қазақстан Республикасында пайдалануға рұқсат етілген əр облысқа отандық ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері арзандатылған бағамен жүгерінің, күнбағыстың, күріштің, қант қызылшасының, мақта мен көшеттерінің сорттарының элиталық тұқымдарының нақты сатқан көлемі үшін квоталар Рет- Облыстардың тік № атауы

Халықаралық жəне республикалық маңызы бар сулы-батпақты жерлердің тізімдерін бекіту туралы «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 шілдедегі Заңының 9-бабының 25) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 1. Осы бұйрықтың 1 жəне 2-қосымшаларына сəйкес қоса беріліп отырған Халықаралық жəне республикалық маңызы бар сулы-батпақты жерлердің тізімдері бекітілсін. 2. «Халықаралық жəне республикалық маңызы бар сулы-батпақты жерлердің тізімдерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2010 жылғы 26 сəуірдегі №292 бұйрығы күшін жойды деп танылсын (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеудің тізілімінде №6249 болып тіркелген, 2010 жылғы 25 қарашадағы №15 «Қазақстан Республикасы орталық атқарушы жəне өзге орталық мемлекеттік органдары актілерінің жинағында» жарияланған). 3. Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің Орман жəне аңшылық шаруашылығы комитеті: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықтың ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау вице-министрі Ерлан Нұралыұлы Нысанбаевқа жүктелсін. 5. Осы бұйрық ол алғаш ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр Н.ҚАППАРОВ.

190,00

2000,00 15456,88

Рет- Облыстардың атауы тік №

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 9 қазанда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8791 болып енгізілді.

2013 жылғы 6 қыркүйек

Астана қаласы

1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

2 Акмола Актөбе Алматы Шығыс Қазакстан Жамбыл Батыс Қазақстан Қарағанды Қостанай Қызылорда Павлодар Солтүстік Қазақстан 12 Оңтүстік Қазақстан РЕСПУБЛИКА БОЙЫНША

Ауыл шаруашылығы өсімдіктері күріш Жүгері, І-ұрпағының будандарын қоса алғанда кеш ерте пісетін пісетін жəне орташа пісетін 3 4 5 200,00

1100,00

1500,00

күнбағыс элига

І-ұрпактағы будандар

6 150,00

7

375,00

285,00

кант І-көбейтуді коса алғанда, көшеттер кьзылмақта шасы механи- Химиялық жеміс жүзім калық əдіспен дақылдары əдіспен тазаланған тазаланған кезде кезде 8 9 10 11 12 14.00

240 000,00

210 000,00

680 066,00

30 000,00

1528,12 18,00

1728,12

1100,00

1500,00

543,00

285,00

14,00

587,00

88,60

587,00

88,60

190 413,00 1 100 000,00 1110479,00 1340000,00

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 23 мамырда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8487 болып енгізілді.

Халықаралық маңызы бар сулы-батпақты жерлердің тізімі № 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Сулы-батпақты жерлердің атауы Теңіз-Қорғалжын көлдері жүйесі Алакөл-Сасықкөл көлдері жүйесі Іле өзенінің атырауы жəне Балқаш көлінің оңтүстік бөлігі Торғай жəне Ырғыз өзендерінің төменгі сағаларындағы көлдер Каспий теңізінің жағалауына іргелес Жайық өзенінің атырауы Жарсор-Ұрқаш көлдері жүйесі Қойбағар-Тымтəуір көлдері жүйесі Қулыкөл-Талдыкөл көлдері жүйесі Наурызым көлдері жүйесі Кіші Арал теңізі жəне Сырдария өзенінің атырауы

Орналасуы Ақмола облысы Алматы облысы Алматы облысы Ақтөбе облысы Атырау облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қызылорда облысы

Көлемі, га 353 341 914 663 976 630 348 000 111 500 41 250 58 000 8 300 139 714 330 000

Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2013 жылғы 6 қыркүйектегі №273-ө бұйрығына 2-қосымша Республикалық маңызы бар сулы-батпақты жерлердің тізімі № 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44.

Сулы-батпақты жерлердің атауы Жаркөл көлдер тобы Жұмай-Майшұқыр көлдертобы Құмдыкөл-Жарлыкөл көлдер тобы Тұзащы жəне Қарасор көлдері Ұялышалқар көлдер тобы Қаратал өзенінің төменгі сағасы Сорбұлақ көлі Топар көлдер жүйесі Еділ атырауының қазақстандық бөлігі. Жамбай Ембі өзенінің төменгі сағасы Зайсан көлінің көршілес акваторийімен Қара Ертіс өзенінің атырауы Марқакөл көлі Ақжар алабы Көшім көлдері Шалқар көлі Балықтыкөл көлі Қарасор көлі Сасыққөл қөлі Қамыс-Жаманкөл көлдері тобы Ақжан көлі Батпақкөл көлі Бозшакөл көлі Құсмұрын көлі Орыс Жаркөлі көлі Сұлукөл көлі Мамыркөл көлі Санкебай көлдері Сарықопа көлдер жүйесі Шошқалы көлдер жүйесі Қаракөл көлі Қорғанкөл көлі Ақсуат көлі Балықты көлі Үлкен Қақ көлі Жалтыр көлі Жыланды көлі Кіші Қақ көлі Тереңкөл көлі Сорбалық-Майбалық көлдер тобы Шағлытеңіз көлі Шу өзенінің төменгі сағасы Қызылкөл көлі Шардара су қоймасы Шошқалы көлдері

Орналасуы Ақмола, Қостанай облыстары Ақмола облысы Ақмола облысы Ақмола облысы Ақмола облысы Алматы облысы Алматы облысы Алматы облысы

Көлемі, га 8 818 12 490 20 350 8 582 20 360 102 195 18 540 32 530

Атырау облысы

289 075

Атырау облысы

208 990

Шығыс Қазақстан облысы

104 200

Шығыс Қазақстан облысы Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстары Батыс Қазақстан облысы Батыс Қазақстан облысы Қарағанды облысы Қарағанды облысы Қарағанды облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Қостанай облысы Маңғыстау облысы Павлодар облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Солтүстік Қазақстан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы Оңтүстік Қазақстан облысы

75 048 25 714 175 315 27 350 10 430 37 286 3 200 3 940 3 026 2 690 3 520 92 510 12 774 3 091 1 875 4 675 51 200 13 580 5 270 1 097 4 589 4 138 11 500 2 594 3 410 9 721 835 3400 34 750 147 950 1 500 113 000 53 460

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 2 қазанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8763 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 24 қыркүйек

№ 289-Ө

Астана қаласы

«Жоспарлау алдындағы, жоспарлау, жобалау алдындағы жəне жобалау құжаттамасын əзірлеу кезінде көзделіп отырған шаруашылық жəне өзге де қызметтің қоршаған ортаға əсерін бағалау жүргізу бойынша нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2007 жылғы 28 маусымдағы № 204-ө бұйрығына өзгеріс енгізу туралы бұйырамын: 1. «Жоспарлау алдындағы, жоспарлау, жобалау алдындағы жəне жобалау құжаттамасын əзірлеу кезінде көзделіп отырған шаруашылық жəне өзге де қызметтің қоршаған ортаға əсеріне бағалау жүргізу бойынша Нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2007 жылғы 28 маусымдағы № 204-ө бұйрығына (Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 4825 болып тіркелген, 2007 жылғы 22 тамыздағы № 128 (1331) «Юридическая газета» газетінде жарияланған) мынадай езгеріс енгізілсін: кіріспе мынадай редакцияда жазылсын: «2007 жылғы 9 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 17-бабы 28) тармақшасына сəйкес бұйырамын:». 2. Экологиялық реттеу жəне бақылау комитеті осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін жəне белгіленген тəртіппен ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық ол алғашқы рет ресми жарияланғаннан күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

Н.ҚАППАРОВ.

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 4 қазанда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8775 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі 2013 жылғы 27 маусым

№292

Астана қаласы

Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрлігі 2013 жылғы 18 шілде

№141/НҚ

Астана қаласы

БІРЛЕСКЕН БҰЙРЫҚ «Өрт, өнеркəсiптiк қауiпсiздiк жəне Азаматтық қорғаныс саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тəуекелдер дəрежесiн бағалау өлшемдері мен тексеру парақтарының нысандарын бекiту туралы» «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттiк бақылау жəне қадағалау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13 жəне 15-баптарына сəйкес бұйырамыз: 1. Қоса берiлiп отырған: 1) Өрт, өнеркəсiптiк қауiпсiздiк жəне Азаматтық қорғаныс саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тəуекелдер дəрежесiн бағалау өлшемдері осы бұйрықтың 1-қосымшасына сəйкес; 2) мынадай өрт қауіпсіздігі саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парақтарының нысандары: өнеркəсіптік объектілер үшін, осы бұйрыққа 2-қосымшаға сəйкес; автокəсіпорындар үшін, осы бұйрыққа 3-қосымшаға сəйкес; əкімшілік объектілер үшін, осы бұйрыққа 4-қосымшаға сəйкес; автожанар-жағармай құю станциялары (стационарлы жəне жылжымалы) үшін, осы бұйрыққа 5-қосымшаға сəйкес; мұрағаттар үшін, осы бұйрыққа 6-қосымшаға сəйкес; моншалар мен хауыздар үшін, осы бұйрыққа 7-қосымшаға сəйкес; теміржол, автомобиль, теңіз жəне өзен вокзалдары, əуежайлар үшін, осы бұйрыққа 8-қосымшаға сəйкес; қонақ үйлер, мотелдер, кемпингтер үшін, осы бұйрыққа 9-қосымшаға сəйкес; демалыс үйлері мен аймақтары, жазғы сауықтыру лагерлері жəне туристік базалар үшін, осы бұйрыққа 10-қосымшаға сəйкес; көп қабатты тұрғын үйлер мен жатақханалар үшін, осы бұйрыққа 11-қосымшаға сəйкес; мəдени-ойын-сауық жəне спорттық мекемелер үшін, осы бұйрыққа 12-қосымшаға сəйкес; діни құрылыстар үшін, осы бұйрыққа 13-қосымшаға сəйкес; екінші деңгейдегі банктер үшін, осы бұйрыққа 14-қосымшаға сəйкес; мұнай, газ өндіру өнеркəсіптері үшін, осы бұйрыққа 15-қосымшаға сəйкес; денсаулық сақтау объектілері үшін, осы бұйрыққа 16-қосымшаға сəйкес; білім беру объектілері үшін, осы бұйрыққа 17-қосымшаға сəйкес; əлеуметтiк сала объектiлерi (қарттар мен мүгедектер үйлерi, балалар үйлерi, интернат үйлерi, балалар мен мүгедектерге арналған психоневрологиялық орталықтар) үшін, осы бұйрыққа 18-қосымшаға сəйкес; сауда объектілері үшін, осы бұйрыққа 19-қосымшаға сəйкес; сақтау объектілері үшін, осы бұйрықтың 20-қосымшасына сəйкес; тұрмыстық қызмет көрсету объектілері үшін, осы бұйрыққа 21-қосымшаға сəйкес; қоғамдық тамақтану объектілері үшін, осы бұйрыққа 22-қосымшаға сəйкес; ауылшаруашылық объектілері үшін, осы бұйрыққа 23-қосымшаға сəйкес; энергетикалық (энергия өндіру жəне энергия беру) объектілер үшін, осы бұйрыққа 24-қосымшаға сəйкес. 3) өнеркəсiптiк қауiпсiздiк саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тексеру парағының нысаны осы бұйрықтың 25-қосымшасына сəйкес; 4) Азаматтық қорғаныс саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тексеру парағының нысаны осы бұйрықтың 26-қосымшасына сəйкес бекiтiлсiн. 2. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлiгiнiң Өртке қарсы қызмет (С.Ғ. Əубəкiров) жəне төтенше жағдайларды жəне өнеркəсiптiк қауiпсiздiктi мемлекеттiк бақылау (Н.С. Құнанбаев) комитеттерi мен Азаматтық қорғаныс департаментi (Ж.Қ. Жұмашев): 1) Қазақстан Республикасының Əдiлет министрлiгiнде осы бұйрықтың мемлекеттiк тiркелуiн; 2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Əдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркелгеннен кейiн күнтізбелік он күн ішінде ресми жариялануын; 3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлiгiнiң ресми интернетресурсында орналастыруды қамтамасыз етсiн. 3. «Өрт, өнеркəсiптiк қауiпсiздiк жəне Азаматтық қорғаныс саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тəуекелдер дəрежесiн бағалау критерийлерiн жəне тексеру парақтарының нысандарын бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2011 жылғы 11 ақпандағы № 45 жəне Қазақстан Республикасы Экономикалық даму жəне сауда министрiнiң 2011 жылғы 17 ақпандағы № 39 бiрлескен бұйрығының (Нормативтiк-құқықтық актiлерді мемлекеттiк тiркеу тiзiлiмiнде № 6787 болып тiркелген, «Егемен Қазақстан» газетiнде 2011 ж. 10 наурыздағы № № 72-75 (26477) жарияланған) күшi жойылды деп танылсын. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар вицеминистрi Ж.А.Смаиловқа жүктелсiн. 5. Осы бұйрық 2014 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгiзiледi жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрі _________________ В. БОЖКО.

Қазақстан Республикасының Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушы __________________ Қ. ӨСКЕНБАЕВ.

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2013 жылғы 27 маусымдағы № 292 жəне Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 18 шілдедегі № 141/нқ бірлескен бұйрығына 1 қосымша Өрт, өнеркəсiптiк қауiпсiздiк жəне Азаматтық қорғаныс саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тəуекелдер дəрежесiн бағалау өлшемдері 1. Жалпы ережелер 1. Осы Өрт, өнеркəсiптiк қауiпсiздiк жəне Азаматтық қорғаныс саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тəуекелдер дəрежесiн бағалау өлшемдерi (бұдан əрi - Өлшемдер) «Өрт қауiпсiздiгi туралы», «Қауiптi өндiрiстiк объектiлердегi өнеркəсiптiк қауiпсiздiк туралы», «Азаматтық қорғаныс туралы» жəне «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттiк бақылау жəне қадағалау туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарына сəйкес əзiрлендi. 2. Өлшемдер ұйымдарды, қауiптi өндiрiстiк объектiлер мен техникалық құрылғыларды, Азаматтық қорғаныстың басқару органдарын анықтау жəне жоспарлы тексерiстер жүргiзу үшiн тəуекел дəрежесiне жатқызу кезінде қолданылады. 3. Тəуекел – адамдардың өмiрi мен денсаулығына зиян келтiру, техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлардың, өрттiң, авариялардың, қақтығыстардың туындауы жəне Бақылау субъектiлерiнiң Азаматтық қорғаныс iс-шараларын орындамауы нəтижесiнде мүлiкке жəне қоршаған ортаға зиян келтiру ықтималдығы. 2. Өрт қауiпсiздiгi саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тəуекелдер дəрежесiн бағалау критерийлерi 4. Жоғары тəуекел дəрежесiне мынадай объектiлер жатады:

(Жалғасы 15-бетте).


Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2013 жылғы 27 маусымдағы № 292 жəне Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 18 шілдедегі № 141/нқ бірлескен бұйрығына 2 қосымша

(Жалғасы. Басы 14-бетте). 1) өнеркəсiп кəсіпорындары - жарылыс-өрт жəне өрт қауiптiлiгi бойынша «А», «Б» жəне «В1»«В4» санаттарындағы өндiрiстерiмен құрылыстарының жалпы ауданы 3500 шаршы метрден астам; 2) гидроэлектр станциялары – қуаттылығы 250 жəне одан астам Мегаватт; 3) жылу электр станциялары - қуаттылығына қарамастан; 4) газ турбиналық электр станциялары - қуаттылығына қарамастан; 5) желдік электр станциялары – қуаттылығы 50 жəне одан астам Мегаватт; 6) шағын электр станциялары - кернеуі 500 жəне одан астам Киловольт; 7) мұнай базалары мен мұнай өнiмдерiн сақтау қоймалары - жалпы сыйымдылығы 2000 текше метрден астам;шағын электр станциялары – кернеуі 500 жəне одан астам Киловольт; 8) газ қоймалары мен газгольдер станциялары - сыйымдылығы 1000 текше метрден астам; 9) оқ-дəрiлердi сақтау жəне жою (құрту, пайдаға асыру, көму жəне қайта өңдеу) объектiлерi; 10) жарылыс-өрт жəне өрт қауiптiлiгi бойынша ғимараттар мен үй-жайлардың санаттары «А», «Б» жəне «В1»-«В4», құрылыстарының жалпы ауданы 3500 шаршы метрден астам объектілер, ауданы 3000 шаршы метрден астам газ баллондарын, ағаш материалдарын, көмірді, ірі азықтарды, өзге де жанғыш материалдар мен өнімдерді сақтауға арналған ашық түрдегі қоймалар; 11) элеваторлар; 12) бiлiм беру ұйымдары - ауданына қарамастан; 13) мəдени ойын-сауық, дiни ғибадат объектілері - бiр мезгілде 100 жəне одан астам адамның келуі; 14) спорт жəне денешынықтыру, сауықтыру кешендерi - бiр мезгілде 100 жəне одан астам адамның келуі; 15) əлеуметтiк сала объектiлерi (қарттар мен мүгедектер үйлерi, балалар үйлерi, интернат үйлерi, балалар мен мүгедектер тəулік бойы болатын психоневрологиялық орталықтар) - ауданына қарамастан; 16) бiр мезгілде 100 жəне одан астам адам келетін демалыс үйлері жəне аймақтары, туристік базалар, балалардың жазғы сауықтыру лагерьлері (палаткалы қалашықтардан басқа); 17) стационарлық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары - ауданына қарамастан; 18) сауда ұйымдары - құрылыстарының жалпы ауданы 3500 жəне одан астам шаршы метр; 19) əуежайлар - ауданына қарамастан; 20) автокəсiпорындар – техника саны 100 жəне одан астам бiрлiк; 21) жатақханалар мен қонақ үйлер - сыйымдылығы 100 жəне одан астам адам; 22) шаруашылық ауыз су жəне өртке қарсы сумен жабдықтау жүйелерін пайдалану жəне техникалық қызмет жөніндегі қызметті жүзеге асыратын су шаруашылығы ұйымдары; 23) объектінің мемлекеттік емес өртке қарсы қызметі; 24) орман шаруашылығы мекемелері. 5. Орташа тəуекел дəрежесiне мынадай объектiлер жатады: 1) өнеркəсiп кəсіпорындары - жарылыс-өрт жəне өрт қауiптiлiгi бойынша «А», «Б» жəне «В1»«В4» санаттағы өндiрiстерiмен құрылыстарының жалпы ауданы 3500 шаршы метрден кем; 2) гидроэлектр станциялары - қуаттылығы 250 Мегаваттан кем; 3) желдік электр станциялары – қуаттылығы 50 Мегаваттан кем; 4) кернеуi 500 Киловольттан кем шағын электр станциялары; 5) мұнай базалары мен мұнай сақтау қоймалары - жалпы сыйымдылығы 2000 текше метрден кем; 6) газ қоймалары мен газгольдер станциялары - сыйымдылығы 1000 текше метрден кем; 7) жарылыс-өрт жəне өрт қауiптiлiгi бойынша ғимараттар мен үй-жайлардың санаттары «А», «Б» жəне «В1»-«В4», құрылыстарының жалпы ауданы 3500 шаршы метрден кем объектілер, ауданы 3000 шаршы метрден кем газ баллондарын, ағаш материалдарын, көмірді, ірі азықтарды, өзге де жанғыш материалдар мен өнімдерді сақтауға арналған ашық түрдегі қоймалар; 8) мəдени ойын-сауық, дiни ғибадат мекемелері - бiр мезгілде 100 адамнан кем келуі; 9) амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары – құрылыстарының жалпы ауданы 1000 жəне одан астам шаршы метр; 10) балалар мен мүгедектер тəулік бойы болмайтын психоневрологиялық орталықтар – ауданына қарамастан; 11) бiр мезгілде ғимаратта100 адамнан кем келетін демалыс үйлері жəне аймақтары, туристік базалар, балалардың жазғы сауықтыру лагерьлері (палаткалы қалашықтардан басқа); 12) спорт жəне дене шынықтыру сауықтыру кешендерi – бiр мезгілде 100 адамнан кем келуі; 13) тұрмыстық қызмет көрсету ұйымдары - құрылыстарының жалпы ауданы 500 жəне одан астам шаршы метр; 14) қоғамдық тамақтандыру ұйымдары - құрылыстарының жалпы ауданы 500 жəне одан астам шаршы метр (уақытша жазғы алаңшалардың ауданын ескермей); 15) жатақханалар мен қонақүйлер - сыйымдылығы 100 адамнан кем; 16) биіктігі 28 метрден жоғары көп пəтерлі тұрғын үйлер; 17) байланыс кəсiпорындары - ауданына қарамастан; 18) фармацевтикалық қызметтi жүзеге асыратын ұйымдар - құрылыстарының жалпы ауданы 500 жəне одан астам шаршы метр; 19) сауда ұйымдары - құрылыстарының жалпы ауданы 1000 шаршы метрден астам жəне 3500 шаршы метрден кем; 20) əкiмшiлiк ғимараттарда орналасқан ұйымдар – жалпы ауданы 1000 жəне одан астам шаршы метр, сондай-ақ ауданына қарамастан биiктiгi 28 метрден астам; 21) автокөлiкке қызмет көрсету объектiлерi (автомобильдерге техникалық қызмет көрсету станциялары мен бекеттері) - құрылыстарының жалпы ауданы 500 жəне одан астам шаршы метр; 22) жанар-жағармай құю станциялары – ауданы мен жалпы сыйымдылығына қарамастан; 23) ретрансляциялау жəне телерадио мұнаралары – телевизиялық станциялардың қуаттылығы 25 кВт астам, радиостанциялардың қуаттылығы 150 кВт астам; 24) екінші деңгейдегі банктер – ауданына қарамастан; 25) мұрағаттар - аумағына қарамастан; 26) теңіз жəне өзен порттары – ауданына қарамастан; 27) темір жол жəне автомобиль вокзалдары – ауданына қарамастан; 28) автокəсiпорындар - техника саны 50-ден 100 бiрлiкке дейін; 6. Болмашы тəуекел дəрежесiне мынадай объектiлер жатады: 1) өнеркəсiп кəсіпорындары – жарылыс-өрт жəне өрт қауiптiлiгi бойынша «Г» жəне «Д» санатындағы өндiрiстерiмен; 2) ауыл шаруашылығы объектілері, мал шаруашылығы объектiлерi мен құс фабрикалары – ауданына қарамастан; 3) амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары – құрылыстарының жалпы ауданы 1000 шаршы метрден кем; 4) сауда ұйымдары - құрылыстарының жалпы ауданы 1000 шаршы метрден кем; 5) əкiмшiлiк ғимараттарда орналасқан ұйымдар – жалпы ауданы 1000 шаршы метрден кем; 6) халыққа тұрмыстық қызмет көрсету ұйымдары - құрылыстарының жалпы ауданы 500 шаршы метрден кем; 7) қоғамдық тамақтандыру ұйымдары - құрылыстарының жалпы ауданы 500 шаршы метрден кем (уақытша жазғы алаңшалардың ауданын ескермей); 8) фармацевтикалық қызметтi жүзеге асыратын ұйымдар - құрылыстарының жалпы ауданы 500 шаршы метрден кем; 9) биіктігі 28 метрден кем көп пəтерлі тұрғын үйлер; 10) автокөлiкке қызмет көрсету объектiлерi (автомобильдерге техникалық қызмет көрсету станциялары мен бекеттері) - құрылыстарының жалпы ауданы 500 шаршы метрден кем; 11) ретрансляциялау жəне телерадио мұнаралары – телевизиялық станциялардың қуаттылығы 25 кВт кем, радиостанциялардың қуаттылығы 150 кВт кем; 12) тұрғылықты жері бойынша балалар мен жасөспірімдердің клубтары; 13) ашық автотұрақтар, бөлек тұратын жерүсті жəне жерасты гараждары – ауданынан жəне автотехниканы сақтау санына қарамастан; 14) көлік жуу орындары; 15) саяжай жəне бау-бақша қауымдастықтары – ауданы мен учаскелердің санына қарамастан; 16) аэродромдар – ауданына қарамастан; 17) автокəсiпорындар - техника саны 50 бiрлiктен кем; 18) екінші деңгейдегі банктердің есептік-кассалық бөлімшелері. 7. Бақылау субъектісі өрт қауіпсіздігі саласында тəуекелдердi тəуелсiз бағалау жүргiзу жөніндегі сараптама ұйымының оң қорытындысын алған жағдайда осы объект қорытындының күші бар кезде жоспарлы тексеруден босатылады. 8. Жүргізілген жоспарлы тексеру қорытындысы бойынша өрт қауіпсіздігі талаптарын бұзушылықтар болмаған жағдайда бақылау субъектісі «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттiк бақылау жəне қадағалау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген кезеңділікке сəйкес жоспарланған кезекті жоспарлы тексеруден босатылады. 3. Өнеркəсiптiк қауiпсiздiк саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тəуекелдер дəрежесiн бағалау өлшемдері 9. Тəуекелдiң жоғары дəрежесiне «Қауiптi өндiрiстiк объектiлердегi өнеркəсiптiк қауiпсiздiк туралы» 2002 жылғы 3 сəуiрдегi Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес мiндеттi декларациялануға жататын объектiлер жатады, оларда: 1) мынадай: тұтанғыш, жарылғыш, жанғыш, тотықтандырғыш, уытты, жоғары уытты, қоршаған орта үшiн қауiп тудыратын; құрамында адамның денсаулығы мен қоршаған орта үшiн қауiптi заттары бар өндiрiс қалдықтары; радиоактивтi жəне ионды сəулелену көздерi бар қауiптi заттардың бiрi өндiрiлетiн, пайдаланылатын, қайта өңделетiн, түзiлетiн, сақталатын, тасымалданатын, жойылатын; 2) қара, түстi, бағалы металдардың балқымалары жəне олардың негiзiнде алынатын қорытпалар жасалатын; 3) тау-кен, геологиялық барлау, бұрғылау, жарылыс жұмыстары, пайдалы қазбаларды өндiру жəне минералды шикiзатты қайта өңдеу жөнiндегi жұмыстар, жерасты жағдайындағы жұмыстар жүргiзiлетiн. Сондай-ақ, тəуекелдiң жоғары дəрежесiне даярлаушы – зауытпен белгiленген пайдаланылуының нормативтiк мерзiмiн өтеген, мынадай қауiптi техникалық құрылғылар (шахталық қауiптi техникалық құрылғыларды қоспағанда) жатады: 1) 0,07 мегаПаскальдан жоғары қысыммен немесе 115 Цельсий градусынан жоғары судың қайнау температурасы кезiнде жұмыс iстейтiн техникалық құрылғылар; 2) жүк көтергiш механизмдер, эскалаторлар, аспалы жолдар, фуникулерлер, лифтiлер. 10. Тəуекелдiң орташа дəрежесiне технологиялық үдерiстi тоқтататын жəне өндiрiстiк персоналдың өмiрi мен денсаулығына зиян келтiретiн авариялар, инциденттер туындауы мүмкiн объектiлер мiндеттi декларациялануға жатпайтын объектiлер жатады, оларда: 1) мынадай: тұтанғыш, жарылғыш, жанғыш, тотықтандырғыш, уытты, жоғары уытты, қоршаған орта үшiн қауiп тудыратын; құрамында адамның денсаулығы мен қоршаған орта үшiн қауiптi заттары бар өндiрiс қалдықтары; радиоактивтi жəне ионды сəулелену көздерi бар қауiптi заттардың бiрi өндiрiлетiн, пайдаланылатын, қайта өңделетiн, түзiлетiн, сақталатын, тасымалданатын, жойылатын; 2) қара, түстi, бағалы металдардың балқымалары жəне олардың негiзiнде алынатын қорытпалар жасалатын; 3) тау-кен, геологиялық барлау, бұрғылау, жарылыс жұмыстары, пайдалы қазбаларды өндiру жəне минералды шикiзатты қайта өңдеу жөнiндегi жұмыстар, жерасты жағдайындағы жұмыстар жүргiзiлетiн. Сондай-ақ тəуекелдiң орташа дəрежесiне даярлаушы – зауытпен белгiленген пайдаланылуының нормативтiк мерзiмiн 50 %-дан 100 %-ға дейiн өтеген, мынадай қауiптi техникалық құрылғылар (шахталық қауiптi техникалық құрылғыларды қоспағанда) жатады: 1) 0,07 мегаПаскальдан жоғары қысыммен немесе 115 Цельсий градусынан жоғары судың қайнау температурасы кезiнде жұмыс iстейтiн техникалық құрылғылар; 2) жүк көтергiш механизмдер, эскалаторлар, аспалы жолдар, фуникулерлер, лифтiлер. 11. Сондай-ақ тəуекелдiң кiшi дəрежесiне даярлаушы – зауытпен белгiленген пайдаланылуының нормативтiк мерзiмiн 50 %-дан аспайтын мерзiмде өтеген, мынадай қауiптi техникалық құрылғылар (шахталық қауiптi техникалық құрылғыларды қоспағанда) жатады: 1) 0,07 мегаПаскальдан жоғары қысыммен немесе 115 Цельсий градусынан жоғары судың қайнау температурасы кезiнде жұмыс iстейтiн техникалық құрылғылар; 2) жүк көтергiш механизмдер, эскалаторлар, аспалы жолдар, фуникулерлер, лифтiлер; 3) сондай-ақ, өнеркəсiптiк қауiпсiздiк саласында аттестатталған жəне қауiптi өндiрiстiк объектiлерде жұмыстарын жүзеге асырушы ұйымдар. 12. Объектi немесе техникалық құрылғы тəуекелiнiң аса жоғарғы тобына қатысы үшiн негiз болуға жағдай жасаған қауiптi өндiрiстiк фактордың зақымдану əсерiн жою немесе төмендету кезiнде объект немесе техникалық құрылғы тəуекелдiлiктiң төменiрек дəрежесi тобына өтедi. Бiр топтағы тексерiстер техногендi сипаттағы төтенше жағдайлардың, авариялар мен қақтығыстар көрсеткiштерiнiң өсу үдерiсi бар объектiлерден немесе техникалық құрылғылардан басталады. 4. Азаматтық қорғаныс саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында т əуекелдер дəрежесiн бағалау өлшемдері 13. Азаматтық қорғаныстың басқару органдарын тəуекел дəрежелерiне жатқызу бастапқы жəне кейiнгi бөлу арқылы жүзеге асырылады. Бастапқы бөлу кезiнде Азаматтық қорғаныстың басқару органдары: 1) жоғары тəуекел тобы: өнеркəсiптiң, көлiк-коммуникация кешенiнiң, энергетиканың, байланыстың жұмыс iстеп тұрған, салынып жатқан, қайта жаңартылатын жəне жобаланатын қауiптi өндiрiстiк объектiлерi бар əрi маңызды мемлекеттiк жəне экономикалық мəнi бар ұйымдарына; тiзбесiн Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiткен уларды шығарумен, қайта өңдеумен, тасымалдаумен, сатып алумен, сақтаумен, сатумен, пайдаланумен жəне жоюмен айналысатын ұйымдарына; аумағында тыныс-тiршiлiктi қамтамасыз ету объектiлерi орналасқан ұйымдарға; 2) орташа тəуекел тобы: Базасында Азаматтық қорғаныстың аумақтық ұйымдары мен штаттық авариялық-құтқару қызметтерi құрылған кəсiпкерлiк субъектiлерiне; 3) төмен тəуекел тобы: бiлiм беру объектiлерiне (Азаматтық қорғаныс топтарына жатқызылған қалалар мектептерi, жоғарғы жəне орта-арнайы оқу орындары); 50 адам асатын стационарлық денсаулық сақтау объектiлерiне бөлiнедi. 14. Азаматтық қорғаныс саласындағы Азаматтық қорғаныстың басқару органдарын кейiнгi бөлу кезiнде осы Критерийлердiң қосымшасына сəйкес əр Бақылау субъектiге тиiстi балл берiледi. 15. Жиынтық қорытындының нəтижелерi Азаматтық қорғаныстың басқару органдарын тəуекелдер дəрежесi бойынша саралау үшiн қолданылады. 16. Тəуекел дəрежелерi бойынша Азаматтық қорғаныстың басқару органдарын саралау мынадай тəртiппен жүзеге асырылады: жоғары тəуекел тобына 60-тан жоғары жəне одан көп балл; орташа тəуекел тобына – 30-дан аса 60-қа дейiнгi қоса алғанда балл; шамалы тəуекел тобына - 0-ден 30-ға дейiнгi қоса алғанда балл алған Азаматтық қорғаныстың басқару органдары жатады. 15. Бiр тəуекел топ iшiнде Азаматтық қорғаныстың басқару органдарын тексерудi басымды жоспарлау негiздерi: 1) ең үлкен тексерiлмеген кезең (тексерiлмеген кезеңдi айқындау кезiнде жоспардан тыс тексерулер саналмайды); 2) ең үлкен баллдың сомасы болып табылады. Өрт, өнеркəсiптiк қауiпсiздiк жəне Азаматтық қорғаныс саласындағы жеке кəсiпкерлiк аясында тəуекелдер дəрежесiн бағалау өлшемдеріне қосымша Тəуекелдер дəрежесiн бағалау өлшемдері № р/с 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Баллдарды беру шарттары Азаматтық қорғаныс саласындағы ұйымдастырушылық қызметтi қамтамасыз ету бойынша иə талаптарды сақтау жоқ Бейбiт жəне соғыс уақытында төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша жұмыстарды иə жүргiзу жоқ Бейбiт жəне соғыс уақытында басқару, байланыс жəне хабардар ету жүйелерiнiң иə дайындығы жоқ Азаматтық қорғаныс күштерi мен құралдарының бейбiт жəне соғыс уақытындағы иə iс-қимылдарға дайындығы жоқ Төтенше жағдайлардың алдын алу жəне оны жою, Азаматтық қорғаныс үшiн қаржы жəне иə материалдық ресурстар резервтерiнiң бары жоқ Азаматтық қорғаныс саласындағы халықты (персоналды) оқыту иə жоқ Заманауи зақымдану құралдары ықпалынан жəне төтенше жағдай туындаған кезде иə халықты (персоналды) қорғау бойынша iс-шаралар өткiзу жоқ

15

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

Тексеруді тағайындаған мемлекеттік орган__________________________________________ Тағайындау туралы акт _________________________________________________________ (№, күні) Тексеру жүргізу мерзімі_________________________________________________________ Тексерілетін мерзім ____________________________________________________________ Ұйымның атауы ______________________________________________________________ Объектінің атауы_______________________________________________________________ Орналасқан мекенжайы __________________________________________________________ ЖСН / БСН _______________________________________________________________________ № р/с

Талаптар тізбесі

1

2 1. Ұйымдастыру шаралары Əрбір ұйымда олардың өрт қауіптілігін, өртке қарсы режімді белгілейтін, тиісті бұйрығының немесе нұсқаулығының болуы, оның ішінде: 1) ашық отты пайдалану тəртібін анықтау жəне қауіпсіздік шаралары; 2) шылым шегуге арналған орынды белгілеу жəне жабдықтау; 3) өрт автомашиналарының объектіге өту тəртібін белгілеу; 4) жайлардағы шикізат, жартылай фабрикаттар мен дайын өнімдерге орын жəне бір уақытта сақтауға рұқсат етілетін мөлшерін анықтау; 5) жанғыш қалдықтар мен шаңды жинау тəртібін анықтау, май болған арнайы киімді сақтау; 6) өрт болған жағдайда жəне жұмыс аяқталған кезде электр жабдықтарын тоқтан ажырату тəртібін анықтау; 7) уақытша от жəне өзге де өрт қауіпсіздігі жұмыстарын жүргізу тəртібін ережелеу; 8) жұмыс аяқталған кезде жайларды қарау жəне жабу тəртібін ережелеу; 9) өрт анықталған кездегі жұмысшылардың əрекеттерін ережелеу; 10) мамандықтар (лауазымдар) тізімін, өртке қарсы нұсқаулықтар жəне өрт-техникалық минимумдар бойынша сабақтар өткізу, сондай-ақ оларды өткізуге жауапты тұлғаларды тағайындау тəртіптері мен мерзімдерін анықтау. Əрбір объектіге, əрбір жарылыс қаупі бар жəне өрт қауіпті учаскесіне (шеберхана, цех) өрт қауіпсіздігі шаралары туралы нұсқаулықтың болуы. Өрт болған жағдайда адамдарды көшіру жоспарларының (сұлбаларының) болуы Жекелеген жұмыс учаскелерінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты тұлғалардың (бұйрықтар, міндеттемелер, өрт қауіпсіздігі бойынша нұсқаулықтар журналы); Жұмыскерлерге өртке қарсы нұсқамадан өткеннен кейін ғана жұмыс істеуге рұқсат беру жəне өрт-техникалық минимум бағдарламасы бойынша кезекті оқудан өткізу. Аумағында жарылыс, өрт жəне өрт қауіптілігі бойынша А, Б жəне В санатты ғимараттар (құрылыстар), сондай-ақ сыртқы технологиялық қондырғылар орналастырылған ұйымдарда басшының бұйрығымен: - өрт-техникалық комиссиясын; - өртке қарсы ерікті құрамаларын құру; Өзара əрекеттескенде тұтану, жарылыс немесе жанғыш жəне улы газдар (қоспалар) шығаратын заттар мен материалдарды бірге пайдалануға, сақтау жəне тасымалдауға жол бермеу (егер технологиялық регламентпен қарастырылмаса). Жабдықтарды белгіленген мерзімде жəне жобада жəне технологиялық регламентте немесе объектілік (цехтық) нұсқаулықтарда көзделген өрт қауіпсіздігі шараларын орындау кезінде жоспарлы-алдын алу жөндеу жəне профилактикалық қарау жүргізу. 2. Аумақтарды ұстау Өндірістік объектілердің ғимараттарына, құрылымдары мен құрылыстарына олардың бүкіл ұзын бойына өрт сөндіру машиналарының: 1) бір жағынан - ғимараттардың, құрылымдар мен құрылыстардың ені 18 м артық болмаған жағдайда; 2) екі жағынан - ғимараттардың, құрылымдар мен құрылыстардың ені 18 м артық болған жағдайда, сондай-ақ аулалар тұйықталып жəне жартылай тұйықталып салынған жағдайда жан-жағынан құрылысының ауданы 10 мың шаршы метр артық немесе ені 100 м артық өндірістік объектілер ғимараттарына өрт сөндіру техникасының кіреберіс жолдарының болуы. Ғимараттар мен құрылыстар, орман қатарлары, кесілетін материалдар, басқа материалдар мен жабдықтар арасындағы өртке қарсы арақашықтықтарды үйіп тастауға, қоймалап жинау үшін, көлік қою үшін жəне ғимараттар мен құрылыстар салу (орнату) үшін материалдарды, жабдықтар мен ыдыстарды пайдалануға жол бермеу Аумақты (жанғыш қалдықтардан, қоқыстан, ыдыстан, түскен ағаш жапырақтарынан, жанғыш қоқыстан жəне басқа да жанғыш материалдардан уақытылы тазарту) ұстау. Сыртқы өртке қарсы сумен жабдықтау көздерін техникалық ұстауға, пайдалануға қойылатын талаптарды сақтау (өрт сөндіру гидранттарын жылына кемінде екі рет тексеру, қысқы уақытта қар мен мұздан тазарту жəне оларды жылы ұстау) Өрт техникасы үшін өртке қарсы сумен жабдықтау көздерін өту жолдарымен қамтамасыз ету - өрт қауіпсіздігі белгілерімен; - өртке қарсы сумен жабдықтау көздері орналасқан орындардың нұсқағыштармен қамтамасыз етілуі Ұйымның аумағында түнгі уақытта өрт гидранттарын, сыртқы өрт сатыларын, өрт сөндіру құралдарының орналасқан жерлерін, сондай-ақ өрт сөндіру су айдындарына өту жолдарын, ғимараттар мен құрылыстарға кіру жолдарын жылдам табу үшін сыртқы жарық беру құралдарының болуы Қоймалар мен базалар, астық қабылдау пункттері, жанғыш газдарды, тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды сату, өндіру, қайта өңдеу жəне сақтау кəсіпорындары, жарылғыш заттар кəсіпорындары, өрт-жарылыс қауіпті жəне өрт қауіпті учаскелер аумағында, сондай-ақ осы мақсаттар үшін арнайы белгіленген жəне жабдықталған өзге кəсіпорын жерлерінен тыс жəне дəнді дақылдар өсіретін ауылшаруашылық кəсіпорындарының егістіктерінде ашық отты пайдалануға жəне темекі шегуге тыйым салынады. Аталған ұйымдар аумағында «Ашық отты пайдалануға жəне темекі шегуге тыйым салынады» деген өрт қауіпсіздігі белгілері орналастырылуы тиіс. Темекі шегу үшін арнайы белгіленген орындар «Темекі шегуге арналған орын» деген өрт қауіпсіздігі белгілерімен белгіленуі тиіс. Өрт қауіпсіздігі белгілерін түрлі-түспен бейнелеу жəне орналастыру (орнату) орны «Өндірістік объектілердегі сигналдық түстерге, қауіпсіздік таңбалары мен белгілеріне қойылатын талаптар» атты Техникалық регламент талаптарына сəйкес болуы тиіс. 3. Ғимараттар мен құрылыстарды ұстау Үй-жайлардың, ғимараттардың (құрылымдардан), өндірістік жəне қоймалық қолданыстағы ғимараттардың эвакуациялық шығу есіктерінде, сыртқы технологиялық қондырғыларда олардың өрт-жарылыс жəне өрт қауіптілігі бойынша санаттары туралы, сондай-ақ онда орналасқан жарылыс қаупі немесе өрт қауіпті аймақтардың санаттары туралы ақпарат орналастырылған болуы тиіс. Ғимараттар мен үй-жайлардан эвакуациялық шығу жолдарының саны, олардың жобалық шешімге сəйкестігі Эвакуациялық жолдар мен шығу жолдарын пайдаланған кезде мыналарға жол берілмейді: 1) эвакуациялық жолдар мен шығуларды (оның ішінде өтетін жерлер, дəліздер, тамбурлар, галереялар, лифт холлдары, саты алаңдары, баспалдақтары, есіктері, эвакуациялық люктер) түрлі материалдармен, бұйымдармен, жабдықтармен, өндірістік қалдықтармен, қоқыспен жəне басқа да заттармен үйіп тастау, сондай-ақ эвакуациялық шығу есіктерін шегелеп тастау; 2) шығу тамбурларында киімге арналған кептіргіштер мен ілгіштер, шешінетін орынды орналастыруға, сондай-ақ керек-жарақтар мен материалдарды сақтау (оның ішінде уақытша); 3) эвакуациялау жолдарында табалдырықтар (есіктердің ойықтарындағы табалдырықтарды есептемегенде), қозғалмалы жəне көтеріліп-түсірілетін есіктер мен қақпалар, айналатын есіктер мен турникеттер, сондай-ақ адамдарды еркін эвакуациялауға кедергі келтіретін басқа құрылғыларды орнату; 4) қабырғалары мен төбелерін өңдеуге, қаптауға жəне бояуға арналған жанғыш материалдарды, сондай-ақ отқа төзімділігі V дəрежелі ғимараттарды есептемегенде, эвакуациялау жолындағы сатылар мен басқыш алаңдарын қолдану; 5) саты торларының, дəліздердің, холлдар мен тамбурлардың өздігінен жабылатын есіктерін ашық күйінде бекітуге, сондай-ақ оларды алып тастау; 6) түтіндемейтін саты торларында ауа аймақтарын шынылауға немесе терезе жапқыштармен жабу; 7) шыныны есіктер мен фрамугтарды армирленген шыныны қарапайым шынымен ауыстыру. Эвакуациялау жолдарында еркін жəне ғимараттан шығу бағыты бойынша ашылатын есіктер орнату. Эвакуациялық шығулар есіктеріндегі тиектер ғимарат ішіндегі адамдардың тиектерді ішінен кілтсіз ашу мүмкіндігін қамтамасыз етуі Баспалдақ марштарының астында қойма, қосалқы үй-жайлардың болмауы Жертөле жəне цокольдық қабаттардан тікелей сыртқа қарай жəне ғимараттың, құрылыстың, құрылымның ортақ баспалдақ алаңынан оқшауланған эвакуациялық шығу жолдарын орнату Құрылыс құрастырылымдарының, жылу оқшаулайтын жанғыш материалдардың, жабдықтың металл тіреулерінің жəне коймалардың ағаш құрылымдарының өртке қарсы жабынының болуы жəне олардың жағдайы Шатыр үй-жайларының, сондай-ақ технология шарттары бойынша адамдардың тұрақты болуы талап етілмейтін техникалық қабаттар мен жертөлелердің есіктерін құлыппен жабуды қамтамасыз ету. Аталған үй-жайлардың есіктерінде кілттердің сақталатын орны туралы ақпараттың болуы. Шатырларды, техникалық қабаттарды, желдету камераларын жəне басқа да техникалық үй-жайларды өндірістік учаскелерді, шеберханаларды ұйымдастыру үшін, сондай-ақ өнімді, жабдықты, жиһазды жəне басқа заттарды сақтау үшін пайдалануға жол бермеу Жертөлелер терезелері мен шұңқыршаларына саңылаусыз торлар орнатуға (мекеменің қойма үй-жайларын, кассаларын, қару тұратын бөлмелерін, құпия бөлімдерін қоспағанда) жол бермеу Лифт холлдарында қамбалар, дүңгіршектер, дүкеншіктер орналастыру жол бермеу Өрт шыққан жағдайда қауіпсіздік аймақтарына жататын балкондарды, лоджиялар мен галереяларды шынылауға жол бермеу Нəтижесінде адамдарды қауіпсіз эвакуациялау жағдайы нашарлайтын, өрт сөндіргіштерге, өрт сөндіру крандарына жəне басқа өрт қауіпсіздігі құралдарына қол жеткізу шектелетін немесе автоматты өртке қарсы қорғау жүйелерінің (автоматты өрт сигналын беру, стационарлық автоматты өрт сөндіру қондырғылары, түтінді кетіру жүйелері, құлақтандыру жəне эвакуациялауды басқару жүйелері) əрекет ету аймағы азаятын көлемдік-жоспарлау шешімдерін өзгертуді жүргізуге жол бермеу Балкондар мен лоджияларда есіктерді, люктерді, аралас секцияларға өтетін жерлерді жəне сыртқы эвакуациялау сатыларына шығу жолдарын жиһазбен, жабдықпен немесе басқа заттармен үйіп тастауға жол бермеу Жертөлелер мен цокольдық қабаттарда тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, оқ-дəрілерді, жарылғыш заттарды, газ толтырылған баллондарды, аэрозольдық буып-түюдегі тауарларды, целлулоидты жəне басқа жарылыс-өрт қауіпті заттар мен материалдарды сақтауға жəне қолдануға жол бермеу Қабаттардағы дəліздерден, холлдардан, көрермен жайынан, тамбурлардан жəне басқыш шабақтарынан эвакуациялық шығулардың жобада қарастырылған есіктерін, эвакуациялау жолында қауіпті өрт факторларының таралуына кедергі келтіретін басқа есіктерді алып тастауға жол бермеу Ішкі өртке қарсы сумен жабдықтау жүйесін ұстау, пайдалану (егер құрылыс нормалары мен ережелері бойынша талап етілсе), атап айтқанда: 1) өртке қарсы ішкі су құбырының өрт сөндіру крандарын 1,35 м биіктікте орнату, түтік құбырлар мен ұңғымаларды жинақтау, пломба салынатын өрт сөндіру шкафтарына орналастыру; 2) шкафтың есігінде əріптік «ӨК» индексін, жақын өрт сөндіру бөлімінің телефон нөмірін көрсету; 3) өрт сөндіретін жеңдерді құрғақ, жақсы шиыршықталған жəне крандар мен оқпандарға жалғанған күйінде күтіп ұстау; 4) сорғы стансасының үй-жайларында өртке қарсы сумен жабдықтаудың жалпы сұлбасы мен сорғыларды байлау сұлбасының болуы; 5) кəсіпорынның электрмен жабдықтауы өрт сөндіру сорғыларының электр қозғалтқыштарының үздіксіз қоректенуін қамтамасыз ету. Тиістілік нормаларына сəйкес жарамды алғашқы өрт сөндіру құралдарының болуы Өртке қарсы қабырғаларда ойықтарды өртке қарсы қақпалармен, есіктермен, люктермен жəне терезелермен толтырудың болуы. Ғимараттар, құрылымдар мен құрылыстарды əзірленбеген жəне белгіленген тəртіпте бекітілмеген жобалау-сметалық құжаттамасыз функционалдық мақсатын өзгертуге, күрделі жөндеу жүргізуге, техникалық қайта жабдықтауға, қайта жаңғыртуға жəне қайта жобалауға жол бермеу. Ғимараттардың, құрылымдар мен құрылыстардың шатырында жарамды сыртқы өрт сөндіру сатылары мен қоршауларының болуы. Технологиялық жабдықта, құбыр жолдарында жəне басқа да жерлерде статикалық электрден қорғау жүйелерінің ұшқын басқыштар, ұшқын ұстағыштар, от тоқтататын, отқа бөгет жасайтын, шаң мен металл ұстағыш жəне жарылысқа қарсы құрылғыларын жұмысқа жарамды жағдайда ұстау. Жабдықты, бұйымдар мен бөлшектерді жууға жəне майдан тазартуға жанбайтын техникалық жуу құралдарын, сондай-ақ өрт жағынан қауіпсіз қондырғылар мен əдістерін қолдану. Құбыр жолдарында қатып қалған мұнай өнімін, мұзды, кристалл гидратты жəне басқа да тығындарды жылытуды ыстық сумен, бумен жəне басқа да қауіпсіз əдістермен жүргізу. Бұл мақсаттарда ашық отты қолдануға жол бермеу. Резервуарлардан (сыйымдылықтардан) тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтар үлгілерін алу жəне деңгейді өлшеуді күндізгі уақытта соққан кезде ұшқын шығуды болдырмайтын құралдармен жүргізу. Аталған операцияларды найзағай жарқылдап тұрған кезде, сондай-ақ өнімді тартып ағызу жəне тартып шығару кезінде орындауға жол бермеу. Осындай сұйықтықтарды резервуарларға (сыйымдылықтарға) «құламалы ағыспен» жеткізуге жол бермеу. Шаң жинайтын камералар мен циклондардың есіктері мен люктері оларды пайдалану кезінде жабық күйде ұстау. Камералар мен циклондардан жиналған жанғыш қалдықтарды уақытылы жойылады. Өндірістік ғимараттарды, кəсіпорынның аумақтарындағы қоймаларды тұру үшін пайдалану, сондай-ақ өндірістік шеберханалардың қоймаларында орналастыруға жол бермеу. Жаяу жүру тоннелдері мен өту жолдарында қойма орнатуға, жабдықты, жанғыш жəне басқа да материалдарды сақтауға, жанғыш материалдардан жасалған стендтер мен плакаттарды ілуге, сондай-ақ күштік кабельдерді, газ, қышқыл, тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды тасымалдайтын құбыр жолдарын төсеуге жол бермеу. Қоймалар мен өндірістік үй-жайлар арқылы транзитті электрлік желілер, сондай-ақ жанғыш газдарды, тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтар мен жанғыш шаңдарды тасымалдауға арналған құбыр жолдары төселмейді. Жарылыс өрт қауіпті учаскелерде, цехтар мен үй-жайларда ұшқын шығармайтын материалдардан жасалған немесе тиісті жарылыс қауіпсіз түрде орындалған құрал-саймандарды қолдану Жанғыш шаңдар, жоңқалар шығатын үй-жайлардың қабырғалары, төбесі, едені, құралымдары мен жабдығын жүйелі түрде тазарту. Жинап тазарту шаңды құйындатуды жəне жарылыс қауіпті шаңды-ауалы қоспалардың пайда болуын болдыртпайтын тəсілдермен жүргізу Жұмыс орындарына тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, жанғыш газдарды жеткізуді орталықтандырып жүзеге асыру керек. Тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды аз мөлшерде арнайы, қауіпсіз ыдыста жұмыс орнына жеткізуге жол беріледі. Ашық ыдысты қолдануға жол берілмейді. Цехтың қойма үй-жайларына нормативті түрде тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, бояулар, лак, еріткіштерді бір мезгілде сақтаудың барынша рұқсат берілген мөлшерлері белгіленеді. Жұмыс орындарында ауысым қажеттілігінен аспайтын материалдар көлемін ғана (пайдалануға дайын түрдегі) сақтауға болады. Бұл ретте ыдыстарды тығыз жабу қажет.

1.

2. 3. 4. 5. 6.

7.

8.

9.

10.

11. 12.

13. 14. 15.

16.

17.

18 19.

20. 21. 22. 23. 24. 25.

26.

27. 28. 29. 30.

31. 32.

33.

34.

35 36. 37

38 39

40 41 42

43 44 45

46 47

Өлшемдердің атаулары

0 20 0 10 0 20 0 10 0 10 0 10 0 20

Нысан

Өнеркəсіптік объектілер үшін өрт қауіпсіздігі саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парағы

48

49

50

Қабырғалар мен жабындардағы технологиялық ойықтарды отқа бөгет жасайтын құрылғылармен қорғау.

Орындау туралы белгі ОрынОрындалған далды жоқ 3 4

Қажет емес 5

51

Жартылай өңделген өнімдерді ыдыссыз тасымалдауға арналған шахталы көтергіштердің жүктеу құрылғыларын тек жүктеу кезінде ғана ашылатын бекітпелермен жабдықтау. 52 Өз бетімен жабылатын өртке қарсы есіктерге арналған механизмдерді жарамды күйде ұстау. 53 Жарылыстың алдын алу клапандарының қорғау мембраналарын адсорберлер мен желілерде жалпақтығы жəне материалы бойынша жобаға сəйкес қабылдау. 54 От тосқауылдағыштың, сондай-ақ мембрандық клапандардың жарамдылығын жүйелі түрде тексеріп, өрт өшіруші саптамадан тазарту. Тексеру мерзімі бекітілген цех нұсқауында көрсетіледі. 55 Жанғыш сұйықтық қолданылатын гидро жүйелерде бактағы май дəрежесіне бақылаудың болуы жəне жүйедегі май қысымын төлқұжатта қарастырылғаннан арттырмау. 56 Ағаш аралайтын рамаларды, фрезер-аралағыш жəне басқа да станоктар мен агрегаттарды пайдалану кезінде: 1) аралар қоршауларға тиіп тұрса; 2) тістері жетіспейтін немесе түзу емес жəне ірі қабыршақты араларды пайдалануға; 3) салқындату мен майлау жүйесі зақымданған болса; 4) салқындату мен майлау жүйесі зақымданған немесе салқындату жүйесіндегі қысым кезінде ағаш аралағыш рамаларды автоматты түрде тоқтатуды қамтамасыз ететін қондырғысыз болса; 5) ара рамасы қисайса жəне сырғытпалар нашарланса жəне дұрыс жеткізбесе; 6) мойынтіректің қызуы 70 градустан асса, пайдалануға жол бермеу. 57 Шикізатты турау машинасына жіберетін конвейерлерді металл түсіп кеткен жағдайда дыбыстық белгі беретін жəне конвейерлерді автоматты түрде өшіретін металл үгіткіштермен жабдықтау. 58 Турағыш машинаның май құйғышын тазалау кезінде металл заттарды пайдалануға рұқсат бермеу. 59 Өндеуге түсетін технологиялық жоңқа, сондай-ақ тығыздауға кірер жолға дейінгі жоңқа жасайтын кілем металл қаққыш арқылы өткізіледі. 60 Ағаштан жоңқа жасайтын плиталарға арналған тегістейтін станоктар алдында беруші құралмен бекітілген жəне дабыл қаққышпен жабдықталған металл іздегіштерды орнату. 61 Майдаланған ағаш бөліктерінің шанақтары мен қалыпталған машиналарды аспирация жүйесімен жəне олардың толғаны туралы хабарлайтын дабыл қағатын берілгіштермен жабдықтау. 62 Ыстықтай нығыздау үшін қыспақ үстіндегі бөлмеде плитаны қабыстыру кезінде тозаң мен газдың шығуына жол бермейтін сорғыш бұрғы жүк тиелген жəне жүктен босатылған үлдіріктермен жабдықталуы қажет. 63 Барабанды кептіргіш пен құрғақ жаңқа шанақтары жəне аралар өрт сөндіру жəне жарылысқа қарсы құралдардың автоматты қондырғыларымен жабдықталады. 64 Шаң жəне жаңқа материалдарын тасымалдау жүйесі оттың жайылуының алдын алатын жəне өртті жоюға арналған люктермен жабдықталады. 65 Аспирациялық жəне пневмокөліктік жүйелерден ағаш жаңқаларын жəне басқа да жарылу қаупі бар тозаңдарды жинауға арналған сыйымдылықтар жарамды күйдегі жарылысқа қарсы қондырғылармен қамтамасыз етіледі. 66 Плитаның термиялық өңдеу камералары тəулігіне бір рет бөлініп шыққан ұшпа шайырдан, ағаш жаңқалардан, шаңдардан, қалдықтардан тазартылып тұрады. Ағаш жаңқалы плиталардың термиялық өңдеу камераларынан жарылыс қауіпті газдарды шығару үшін созылмалы құбырдың шиберін əр 15 минут сайын 2-3 минутқа (сұқпа шапқыш) ашуға арналған автоматты қондырғы қарастырылады. Нығыздалмаған жұмсақ жиекті плиталарға термоөңдеу жүргізуге рұқсат етілмейді. 67 Өңдеу камерасы мен май ванналарындағы (былау) температура автоматты түрде бақыланады. 68 Жағу газдарын пайдаланатын кептіру барабандары ұшқын ұстағышпен жабдықталады. 69 Сіңдіру ваннасы жəне жанғыш сұйықтықтары бар басқа да ванналар ғимараттан тыс жерде орналасқан жер асты сыйымдылықтарына құйылатын авариялық қондырғылармен жабдықталады. Əрбір ваннаны жанғыш буды жергілікті сорумен жабдықтау. 70 Ауа-бу жəне газ камераларының енгізу жəне сору каналдары өрт болған кезде арнайы жабылатын қалқандармен (сұқпа жапқыштармен) жабдықталады. 71 Газ кептіру камералары желдеткіш тоқтап қалған жағдайда газдың жануын автоматты түрде тоқтататын жарамды қондырғылармен жабдықталады. Газ кептіру камераларының алдында ұшқынның кептіру камераларына түсуін қақпайлайтын ұшқын ұстағыш орнатылады. Газ кептіру құрылғылары пештерінің көмейінің, ұшқын ұстағыш құрылғыларының техникалық жай-күйі үнемі тексеріледі. Пеш көмейінің үстінде сызаты бар жəне жұмыс істемейтін ұшқын ұстағышы бар кептіру қондырғыларын пайдалануға жол берілмейді. 72 Отынмен кептіру бөлімі кептіру агентінің температурасын бақылауға арналған жарамды аспаптармен жинақталады 73 Кептіру камераларының камерада күю пайда болған кезде калориферлер желдеткіштерін өшіретін жəне тұрақты өрт сөндіру құралдарын қосатын жабдығы болады. 74 Шикізаттарға, жартылай дайын өнімдерге жəне сырланған дайын бұйымдарға арналған кептіру камералары (үй-жайлар, шкафтар) температура қалыпты мөлшерден көтерілген кезде қыздыруды өшіретін автоматпен жабдықталады. 4. Агломерациялық өндіріс жəне металдандырылған шекемтастар өндірісі объектілері (болған жағдайда) 75 Сөндірілмеген əк отқа төзімділігі ІІ дəрежеден төмен емес, едені жердің үстіңгі қабатынан кемінде 0,5 метр көтерілген арнайы үй-жайларда сақталады. 76 Мыналарға жол берілмейді: 1) сөндірілмеген əкті дымқыл үй-жайларда ылғалды жəне жанғыш материалдармен бірге сақтауға; 2) суды піскен əкті бөлу үшін қолдануға; 3) температурасы 10000С асатын (бақылауды əкімшілік жүзеге асырады) ыстық агломератты беруге; 4) тез жанатын (резеңке битумдық, синтетикалық) материалдардан жасалған көлік ленталарын қолдануға; 5) дымқыл түйіртпектерді қоймаға тасымалдауға; 6) металдандырылған тозаңның көліктің галереясында, түйіртпектерді елеу, ұсақтау, тиеу жəне түсіру орындарда жиналып қалуына. 5. Домна, болат балқытатын, электрмен болат балқытатын жəне ферроқорытпа өндірісінің объектілері (жалпы талаптар) (болған жағдайда) 77 Домна, болат балқытатын пештерді, конвертерлерді, миксерлерді, шөміштерді жəне балқытылған металдарға арналған басқа сыйымдылықтарды футерлеудің жай-күйі мен ақаусыздығы тексеріледі. 78 Кабельді туннельдерге, құю орнына тікелей жақын орналасқан май жертөлелеріне, сондай-ақ балқытылған металдарды тасымалдау орындарына кіретін жерлер балқытылған металдан биіктігі кемінде 300 миллиметр табалдырықтармен қорғалады. 79 Электр механизмдердің, электр жабдықтардың жəне гидрожетектер қондырғыларының кабельдері металды, шлакты құю орындарында жəне температурасы жоғары аймақтарда механикалық зақымданулардан, сəулелі жылудан, сондай-ақ оларға балқытылған металл мен шлактың шашырап кетуінен қорғалады. 6. Домна өндірісінің объектілері (болған жағдайда) 80 Колошников алаңы мен зерттеу жұмыстарына арналған алаң екі шығу жолымен қамтамасыз етіледі. 81 Домна пештері қаптаманың температурасын пештің барлық биіктігі мен алаңына бақылау аспаптарымен жабдықталады. 82 Өндірістің материалдары мен қалдықтарын домна пештерінің іргетастарына жинауға жол берілмейді. Іргетастар жүйелі түрде қоқыстан тазаланады. 83 Күйіп кетпеуін бақылау үшін ауа фурмалары дабылды қондырғылармен жабдықталады. Күйіп кеткен фурмалық аспаптарда жұмыс істеуге жол берілмейді. 7. Болат балқыту өндірісінің объектілері (болған жағдайда) 84 Балқытылған металл жəне шлактың түсуі мүмкін орындарда жабдықтың кез келген түрін сақтауға жəне материалдарды (оның ішінде жанғыш) жинауға жол берілмейді. 85 Мазуты бар шығыс бактарды пештердің астына қоюға жол берілмейді, бактар пештерден кемінде 5 метр қашықтықта орналасады жəне арнайы жылылықты өткізбейтін экрандармен қорғалады. 86 Өрт болған жағдайда мазутты түсіру үшін шығыс бактар авариялық сыйымдылықтары бар жабық түсіру жəне құю құбырларымен біріктіріледі. 87 Мазут өткізгішті цехқа енгізгенде қызмет көрсету үшін қолайлы орынға сөндіретін ысырма орнатылады. 88 Гидравликалық жетегі бар конвертердің айналу механизмдерін қолдануға жол берілмейді. 89 Салқындатқышта конвертерлік газдар шығып тұрған кезде конвертердің жұмыс істеуіне жол берілмейді. 90 Құрғатуға болат балқытқыш пештерді, конвертерлерді, миксерлерді қойған кезде газды тұтату үшін тез тұтанатын сұйықтықтарды пайдалануға жол берілмейді. 91 Кристаллизаторы ақаулы дайын өнімдерді үздіксіз құю машинасында жəне құю технологиясы бұзылған кезде болатты құюға жол берілмейді. 92 Өрт, жарылыс қаупі бар материалдар мен қоспаларды сақтау, дайындау жəне жасау орындарында олардың негізінде ашық отты қолдануға жол берілмейді. 93 Алюминий-магний, алюминий-барий жəне алюминий ұнтақтарын селитрмен, қышқылдармен, сілтілермен жəне басқа тотықтырғыштармен, сондай-ақ жанғыш материалдармен бірге тасымалдауға жəне сақтауға жол берілмейді. 94 Тез жанатын шихта материалдары бар бункерді шихта крандарының троллейінің астына орналастыруға жол берілмейді. 8. Электрмен болат балқытатын жəне ферроқорытпа өндірісінің объектілері (болған жағдайда) 95 Пеш трансформаторларын пайдалану кезіне трансформаторлар артық қызып кеткен жəне оны оқшаулағыш тез тоған жағдайда өрттердің алдын алу үшін: 1) температуралық жəне салмақтық режім, кернеу деңгейі сақталады; 2) салқындату, кернеуді, майды қорғауды реттеу қондырғылары ақаусыз күйде ұсталады. 96 Пеш трансформаторлары өрт сөндіру құралдарымен жəне трансформаторда майдың толық көлемділігіне есептелінген авариялық май қабылдағыштармен қамтамасыз етіледі. 97 Индукциялы жəне доғалы вакуум пештер, сондай-ақ электронды-сəулелік пештердің қорытпа камералары жарылыстан сақтандыратын қақпақшалармен жабдықталады. 98 Газ бен тозаңның тұтануын, жарылысын болдырмайтын қондырғылармен жабдықталмаған электр болат қорытпа жəне кенді қалпына келтіру пештерінен газ тозаңын бұру жүйелерін пайдалануға жол берілмейді. 99 Сұйық алюминийді тозаңдату бункерлері, камералары озаңға айналдыру процесінде ыстық ұнтақтың конвейерлік лентаға түсуін болдырмайтын қақпақтармен жабдықталады. 100 Алюминий ұнтағымен жұмыс істеу кезінде ұшқын тудырмайтын түсті металдардан немесе ағаштан жасалған құралдар мен ыдыстар қолданылады. 101 Алюминий ұнтағының қышқылдануын, өздігінен жануын жəне жарылуын болдырмас үшін оны өндіру жəне сақтау орындарда ылғал мен дымқылдың болуына жол берілмейді. 102 Алюминийден, магнийден жəне олардың негізіндегі қорытпалардан жасалған ұнтақтар мен опаларды өндіруге арналған үй-жайларда жертөлелерді, жертөле арналары мен ойықтарды орнатуға жол берілмейді. 103 Алюминий-барий жəне алюминий ұнтақтарын силитрамен, қышқылдармен, сілтілермен жəне басқа тотықтырғыштар жəне жанғыш заттармен бірге сақтауға жəне тасымалдауға жол берілмейді. 104 Тез тұтанатын материалдар немесе тез жануға бейім материалдар (магний жоңқасы жəне магний қорытпалары, селитра, бертолет тұзы, термит қоспасы) металл термиялық цехтердің балқыту корпустарында арнайы бөлінген орындарда екі тəуліктік қажеттілікте аспайтын мөлшерде жабық металл ыдыста (банкаларда, бочкаларда) сақталады. 105 Инертті газ ортасын немесе инертті қоспаларды қолданбай жарылыс қаупі бар ферроқорытпаларды ұнтақтауға жол берілмейді. Жарылыс қаупі бар ұнтақтарды пайдаланатын технологиялық үдерістерде (ұнтақтау, тасымалдау) жылу, ұшқындау немесе механикалық əсер ету нəтижесінде жарылыстың пайда болуын болдырмайтын жабдық қолданылады. 106 Өздігінен жанатын материалдарды сақтауға арналған бункерлер жұмысы өрт сөндіру құралдарын ісе қосуымен одақтасқан, осы материалдардың температурасын бақылауға арналған қондырғылармен жабдықталады. 107 Моношихтаны дайындау үшін дымқыл, май, эмульсия жəне басқа органикалық заттарды ұстайтын материалдарды, сондай-ақ титан жоңқаларын пайдалануға жол берілмейді. 9. Жұқарту, құбыр жұқарту жəне метиздеу өндірісінің объектілері (болған жағдайда) 108 Басқару жəне орталықтан майлау жүйелерінің май құбырлары жанбайтын материалдардан жасалады. 109 Гидрожетектің жүйелері май құбыры үзілген кезде қысым ысырмаларын автоматты жауып тастауға арналған қондырғымен жабдықталады. 110 Май шаруашылығын пайдалану кезінде ашық оттың кез келген көзін пайдалануға, май жертөлелерінде жəне жақын маңда май толтырылған жабдықты ұшқындауға жол берілмейді. 111 Май жертөлелері мен кабельді туннельдер оларға жұмыс алаңдарынан қабыршақтар, ұшқындар жəне тұтанудың басқа көздерінің түсуін болдырмау үшін жауып ұсталады. 112 Туннельдер мен май жертөлелерінің желдететін қондырғыларының өрт болған жағдайда автоматты сөнуі қамтамасыз етіледі. 113 Ішпек тораптарын қайта іске қосуға арналған ванналар, сондай-ақ мазутты жұмсауға арналған бактар өрт болған жағдайда жанғыш сұйықтықтарды құюға арналған, цех ғимаратынан тысқары орналасатын авариялық ыдыстармен қамтамасыз етіледі. 114 Қорғаныс жарылыс қаупі бар газдарды қолданатын учаскелерде жарылыс қаупі бар құрылымдардың құрылуын ескертетін технологиялық автоматика ақаусыз күйде ұсталады. 115 Қоршаған ортаның қысымы түскен кезде қорғалайтын газдағы термиялық өңдеу қондырғыларының жұмыс істеуіне жол берілмейді. 116 Өрнектеу бөлімшелеріндегі сутегі бөлетін учаскелерде электр жабдығы мен желдету жүйелері электр қондырғыларды орнату ережелеріне сəйкес жарылыстан қорғалған болып жасалады. 117 Металды термиялық өңдеу (лентаны үздіксіз күйдіру) кезінде қорғайтын газы жоқ ерітілген натрийі бар ваннаны пайдалануға жол берілмейді. Судың немесе дымқыл материалдардың натрийі бар ваннаға тиіп кетуіне жол берілмейді. 118 Титан қорытпаларынан жасалған құбырларды термиялық өңдеу кезінде темір қабыршақтармен байланысқа түсу мүмкіндігін болдырмауы қажет. Осындай құбырларды жасау кезінде селитра ванналарын қолдануға жол берілмейді. 119 Жұмыс орындарында титан жəне оның қоспаларының үгінділерін, жаңқаларын жəне басқа қалдықтарын сақтауға жол берілмейді. «Титан қалдықтары» деген жазуы бар контейнерлер желдеткіші үздіксіз қолданыстағы арнайы оқшауланған құрғақ үй-жайда сақталады. Осы үй-жайда жанғыш сұйықтықтарды, химикаттарды жəне басқа материалдарды сақтауға жол берілмейді. 120 Жабыны бар метиз бұйымдарды коррозияға қарсы жабынның өздігінен тұтанатын температурадан асатындай температураға дейін қыздыруға жол берілмейді. 10 Отқа төзімді өндіріс объектілері (болған жағдайда) 121 Қоспаны қыздыру жəне керосинде парафинді, стеаринді еріту үшін ашық отты, ашық электр спиральдерін немесе басқа температурасы 100°С жоғары үстіңгі қабаттарды қолдануға жол берілмейді. 122 Керосин-стеоринді қоспаларды дайындау жəне қолдану учаскелерінде өртсөндіргіштер болмағанда жұмыс істеуге жол берілмейді. 123 Керосин-стеоринді қоспалардың төгілуіне жол бермеу жəне бұйымдарды қосымша жаншу кезінде жұмыс орындарында керосин-стеоринді қоспалар қалдықтарының жиналып қалуына жол берілмейді. 124 Жанғыш (жарылыс қауіпті) газдарды отын жəне қалпына келтіру ортасы ретінде қолдануға жол берілмейді. 11. Бояуға, шаюға, майсыздандыруға жəне жууға арналған цехтар, учаскелер, қондырғылар 125 Бөлшектерді жуу, сондай-ақ нитро негіздегі жабындарды, бензинді жəне басқа тез тұтанатын сұйықтықтарды қолдана отырып бояу, лактау бөлек үй-жайларда жүргізіледі жəне өрт сөндірудің тиісті құралдарымен жəне эвакуациялау жолдары көрсеткіштерімен жабдықталған оңаша өндірістік учаскелерде жүргізіледі. 126 Бояу цехтерінің (учаскелерінің) бояу дайындайтын бөлімшелері бөлек сыртқа шығу жолымен қамтамасыз етіледі. 127 Лак-бояу дайындау, бояу жəне бензинмен жуу жұмыстары жүргізілетін үй-жайлардың едендері соққан кезінде ұшқын шығармайтын, жанбайтын материалдардан жасалады. 128 Кемінде екі метр биіктіктегі үй-жайлар қабырғаларының ішкі қабаты ластанудан оңай тазаланатын, жанбайтын материалмен өңделеді.

129 Цехтердің, учаскелердің, қондырғылардың барлық есіктері сыртқа немесе ғимараттан жақын шығатын жаққа ашылады. 130 Бояу жұмыстары, бөлшектерді шаю бояйтын шкафтар, ванналар, камералар мен кабиналардан жергілікті сорып алатыны бар қолданыстағы ағынды жəне сорғыш желдеткіштері болған кезде ғана жүргізілуі қажет. Қондырғылардың жұмысы, сондай-ақ нитро негіздегі жабындарды, бензинді жəне басқа тез тұтанатын сұйықтықтарды қолдана отырып бояу, шаю, лактау, жуу жəне майсыздандыру операциясына беру жүйесі желдету жүйесімен бұғатталады. 131 Бояу шкафтарын, камераларын жəне кабиналарының сорғыш желдеткішін сумен суландырғыштарсыз (гидро сүзгілер) немесе жанғыш бояулар мен лактардың бөлшектерін ұстап алуға арналған басқа тиімді қондырғыларсыз пайдалануға рұқсат етілмейді. 132 Каналға кіретін жерде орналасқан су сүзгілеріндегі сорылған ауаны міндетті тазалаумен едендегі торларда камерасыз бояу қондырғыларына арналған каналдарынан басқа, ағынды жəне сорғыш желдету каналдарының еден астына орнатуға жол бермеу. Тор астындағы ойық тұрақты деңгейді автоматты түрде ұстай отырып, биіктігі кемінде 0,5 метр су қабатымен толтырылады. 133 Бояудың жəне бояу дайындайтын бөлімшелердің (бояу жəне кептіру камералары) жабдықтары жанбайтын материалдардан жасалады. Тез тұтанатын сұйықтықтарды қолдана отырып, бұйымдарды бояу, лактау, эмальдау, жуу, майсыздандыруға арналған учаскелердегі электр жабдығы Электр қондырғыларын орнату ережелеріне сəйкес жарылыстан қорғалған болып жасалады. 134 Отты кабиналар мен ауа арналарындағы бояулардың шөгінділерін күйдіру үшін қолдануға жол берілмейді. 135 Өрт қауіптілігінің көрсеткіштері анықталмаған лактау-бояу материалдарын, еріткіштерді, жуатын жəне майсыздандыратын сұйықтықтарды қолдануға жол берілмейді. 136 Бұйымдар мен бөлшектер жуу жəне майсыздандыру үшін жанбайтын құрамдар, пасталар, еріткіштер жəне басқа өрт тұрғысынан қауіпсіз техникалық жуу құралдары қолданылады 137 Каустикалық соданы, селитраны, саптамаларды сақтау арнайы жабдықталған үй-жайда қарастырылады. 138 Қышқылдарды сақтау орындарында абайсызда төгіліп кеткен қышқылдарды бейтараптандыру үшін бордың, əктің немесе соданың дайын ерітінділер қарастырылады. 139 Бояу цехтерінде, бояу дайындайтын бөлімдерде, лактау-бояу материалдарының қоймаларында, тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды қолдана отырып, бөлшектерді жуу жəне майсыздандыру орындарында ашық отты қолданумен жəне ұшқын шығарумен (электрлік дəнекерлеу, ұшын шығару) байланысты жұмыстарды жүргізуге, сондай-ақ ұшқын шығаратын материалдардан жасалған құралды пайдалануға жол берілмейді. 140 Лак жəне бояу шығару материалдары жұмыс орындарына дайын күйінде жетуі тиіс. Лактар мен бояулардың барлық түрлерін құрастыру жəне сұйылту барлық өртке қарсы талаптарды қанағаттандыратын арнайы бөлінген оңаша үй-жайда немесе ашық алаңда жүргізіледі. 141 Бұйымдарды нитро целлюлозды, полиэфирлі жəне перхлорвинилді эмальдармен электрлік бояу кезінде электрлік бояу камерасын ұшқын шығармайтын қондырғылармен жабдықталады. 142 Еденге төгілген лак жəне бояу шығару материалдары мен еріткіштер дереу тазаланады. Едендерді, қабырғалар мен жабдықтарды жанғыш еріткіштермен жууға жол берілмейді. 143 Технологиялық жағдайлары бойынша жəне үлкен габаритті болғандықтан боялған бұйымдарды кептіруді сорғыш камераларда немесе шкафтарда орындауға болмайды, ол желдеткішпен жəне автоматты өрт сөндіру құралдарымен жабдықталған учаскеде ұйымдастырылады. 144 Лак жəне бояу шығару материалдарының ыдысы тығыз жабылады жəне ғимараттар мен құрылыстардан кемінде 20 метр қашықтықта орналасқан арнайы алаңдарда сақталады. 145 Май жағылғаннан кейін құбырлар мен басқа бұйымдарды жинауға арналған сөрелер соңынан оны айдап ала отырып, ағызып жəне бұрып жіберуге арналған қондырғылармен жабдықталады. 12. Желдету қондырғылары 146 Əр түрлі қолданыстағы желдету жүйелерінің түтінге қарсы желдету жүйелерінің жəне транзиттік арналарының (оның ішінде ауа арналар, жинағыштар, шахталар) ауа арналары мен арналарының құрастырылымдары отқа төзімді болуға жəне жанбайтын материалдардан орындалуға тиіс. 147 Сорғыш құрылғылардың (шкафтар, сырлау, кептіру камералар), аппараттар мен құбыр өткізгіштерінің құрылымы өрт қауіпті шөгінділердің жиналуын болдырмайды жəне оларды өрт қауіпсіз əдістермен тазарту мүмкіндігін қамтамасыз етіледі. Тазарту жұмыстары технологиялық регламенттерге сəйкес жүргізіледі жəне журналда белгіленеді. 148 Өртке қарсы қалыпты ашылатын клапандар автоматты жəне қашықтан басқарылатын жетектермен жабдықталуға тиіс. 149 Қоршайтын құрылыс материалдарының желдету жүйелерінің отқа төзімді арналарымен жəне тіреулер құрастырылымдарымен (аспалар) қиысатын тораптарының осы арналар үшін қажетті шектерден кем болмайтын отқа төзімділік шегі болуы керек. 150 Жылыту жəне желдету жүйелері дұрыс жұмыстық күйінде болуға тиіс. 151 Ысырма жетегінің сезгіш элементтері (тез балқитын құлыптар, тез жанатын ендірмелер, термосезгіш элементтер) жанғыш тозаңмен ластанудан уақытылы тазартылады. 152 Ауа өткізгіштердегі от жалынын бөгейтін құрылғылар (жапқыштар, шиберлер, клапандар), автоматты өрт дабылы немесе өрт сөндіру құрылғылары бар желдеткіш жүйелерінің бұғаттау құрылғылары, өрт кезінде желдеткішті автоматты түрде өшіретін құрылғылар техникалық құжаттамада белгіленген мерзімдерде тексеріледі жəне жарамды күйде ұсталады 153 Желдету камераларында қандай да бір жабдықтар мен материалдарды сақтауға жол бермеу жəне оларды жабық ұстау 13. Электр желілерін, электрқондырғыларын жəне электр техникалық бұйымдарды пайдалану 154 Электр желілерін, электр құрылғыларын жəне электр техникалық бұйымдарды пайдалану дайындаушы - кəсіпорынның нұсқаулығында баяндалған қауіпсіздік талаптары бұзылған электр желілері мен электр энергиясын қабылдағыштарды, бұзылулары өрттің туындауына əкелуі мүмкін электр қабылдағыштарын пайдалануға (ұшқын, қысқа тұйықталу, кабельдер мен сымдардың оқшаулауының рұқсат етілгеннен жоғары қызуын, апатқа қарсы жəне өртке қарсы қорғауды автоматты басқару жүйелерінің істен шығуын тудыратын), сондай-ақ бүлінген немесе қорғаныш қасиеттері мен оқшаулауын жоғалтқан электр сымдары мен кəбілдерін пайдалануға тыйым салынады. 155 Бүлінген жəне бекітілмеген розеткаларды, шаппа қосқыштарды, басқа электрлік қондырғы бұйымдарын пайдалануға тыйым салынады. 156 Электрмен қыздырылатын аспаптарды барлық жарылыс- өрт қауіпті жəне өрт қауіпті үй-жайларда қолдануға тйым салынады; 157 Стандартты емес (қолдан жасалған) электрмен қыздырылатын аспаптарды қолдануға, калибрленбеген балқыма өндірмелерді жəне ток күшінің көбеюі мен қысқа тұйықталудан қорғайтын қолдан жасалған басқа аппараттарды пайдалануға тыйым салынады; 158 Электрлік қалқандар, электр қозғалтқыштар жəне іске қосу аппаратурасы жанында жанғыш (оның ішінде тез тұтанатын) заттар мен материалдарды орналастыруға (қоймалауға) тыйым салынады; 159 Электр сымдары мен кабельдердің жалғаулары мен ұштарын оқшаулаусыз қалдыруға тыйым салынады. 160 Электр шамдары мен шырағдандарды қағазбен, матамен жəне басқа жанғыш материалдармен орауға, сондай-ақ шырағданның құрастырылымында қарастырылған қалпақтары (шашыратқыштары) жəне қорғаныш торлары алынып қалған шырағдандарды пайдалануға тыйым салынады. 161 Егер олардың болуы дайындаушы-кəсіпорынның нұсқаулығында қарастырылған болса, электр үтіктерді, электр плиткаларды, электр шəйнектерді жəне басқа электрмен қыздырылатын аспаптарды өрттің туындау қаупін болдырмайтын арнайы тұғырықтарсыз (қоректену цокольдері, қыздырғыш дөңгелектер) пайдалануға тыйым салынады; 162 Құрастырылымда қарастырылған жылу реттегіштер болмаған немесе бұзылған кезде электр қыздырғыш аспаптарды қолдануға тыйым салынады; 163 Үй-жай ішіне ыстық кендір қабығын алмай, сауытпен қапталған кебельдерді төсеуге тйым салынады. 164 Барлық ток өткізгіш бөліктер, бөлу құрылғылары, аппараттар мен өлшеуіш аспаптар, сондай-ақ бөлгіш түріндегі сақтандырғыш құрылғылары, ажыратқыштар жəне барлық іске қосатын аппараттар мен аспаптар тек жанбайтын негізде (мрамор, текстолит, гетинакс) құрастырылады. 165 Өткізгіштер мен кəбілдердің сымдарын жалғау, түйіндеу жəне тармақтау өртке қатысты қауіпті ауыспалы кедергілерді болдырмау үшін сығымдау, дəнекерлеу, пісіру жəне арнайы қысқыштардың көмегімен жүргізіледі. 166 Оқшаулағыш тіреуіштерінде төселген өткізгіштерден басқа өткізгіштер мен кабельдердің қосулары жəне тармақталуы қосу жəне тармақтау қораптарында, қосу жəне тармақтандыру қысымдарының оқшауланған сырттарында, құрылыс конструкцияларының арнайы текшелерінде, электр орнату бұйымдарының, аппараттардың жəне машиналардың тұрқыларының іштерінде орындалады. Қосу жəне тармақтағыш қораптары қорғайтын қақпақтармен қамтамасыз етіледі. 167 Ғимараттар, құрылымдар мен құрылыстар, сондай-ақ сыртқы технологиялық қондырғылар жобада қарастырылған найзағайдан қорғайтын ақаусыз құрылғылармен жабдықталуы керек. 168 Найзағайдан қорғау құрылғыларының жерге қосатын құрылғысының электрлік кедергісін өлшеу жылына бір реттен кем болмай өткізілуге жəне тиісті актімен ресімделуге тиіс. 169 Тез тұтанатын немесе жанғыш сұйықтықтар, сондай-ақ жанғыш газдар айналатын, сақталатын немесе қайта өңделетін ғимараттардың ішінде жəне ашық кеңістікте орналасқан технологиялық аппараттардың барлық металл құрастырылымдарын, сұйық қоймаларды, газ құбырларын, мұнай құбырларын, мұнай өнімдерін өткізгіштерді жəне басқа құрылғыларды қайта пайда болатын найзағайдан жəне статикалық электр зарядтарынан қорғау үшін қорғанышты жерге қосуы болуы керек. 170 Ғимараттар мен құрылымдардың технологиялық құбыр желілерін жерге қосатын (нөлдеу) өткізгіштер ретінде пайдалануға тыйым салынады. 171 Металл эстакадалар жəне соларға салынған металл құбыр желілері эстакаданың басында жəне соңында, сондай-ақ олардың ұзындығы бойынша 300 м сайын өзара жəне қорғанышты жерге қосу құрылғыларымен жалғануы керек. 172 Ток бұрғыштарды өзара, жерге қосатын құрылғылармен жəне технологиялық аппараттармен қосу пісіру көмегімен орындалуға тиіс. Кейбір жағдайларда, оларды бұрандамалармен қосуға рұқсат етіледі, мұндайда жерге қосушы құрылғылардың түйісу беті металл жылтырақтардан тазартылған жəне қорғасынмен қапталған қалайы қорытпасы болуы керек. 14. Жылыту жүйесін пайдалану 173 Жылу шығаратын аппараттарын пайдалану кезінде (отын түріне қарамастан болған жағдайда): 1) жылу шығаратын аппараттарын пайдалану шарттарының бұзушылығын, оларды осы мақсатқа бейімделмеген жайларда (орындарда) орналастыруға жол бермеу; 2) қандай да бір ақаулары мен зақымдары бар жылу шығаратын аппараттарды пайдалануға жол бермеу; 3) Жылыту пештері мен жүйелерінің түтін құбырлары, түтіндіктері жəне басқа элементтері тікелей жылыту маусымының алдында, сондай-ақ көлемінде: - үш айда бір реттен кем болмай - жылыту пештері үшін; - екі айда бір реттен кем болмай - үздіксіз əрекеттегі пештер мен ошақтар үшін тазартылуы; 4) пештерді пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарда қарастырылмаған жанғыш заттарды (қатты, сұйық, газ тəрізді) отын ретінде қолдануға жол бермеу; 5) жанғыш заттар мен материалдарды пештер мен түтіндіктердің беттерінен 0,5 м кем болатын арақашықтықта кептіруге жол бермеу; 6) жанғыш заттарды, материалдарды, бұйымдар мен жабдықтарды пештердің оттығының саңылауларына дейін 1,25 м болатын жəне пештің басқа қыздырылатын бөліктеріне дейін 0,7 м кем болатын арақашықтықта орналастыруға жол бермеу; 7) түтін каналының құрылымында оларды ыстан уақ-уақ тазарту үшін технологиялық тесіктердің болуы; 8) жылу шығаратын аппараттарда жөнделген есіктер мен нормалармен орнатылған жанғыш материалдардан өртке қарсы бөліктердің (аралықтардың) болуы; 174 Қатты отынмен жұмыс істейтін шылу шығаратын апараттарды пайдалану кезінде (болған жағдайда) 1) қатты отынмен жұмыс істейтін жылу өндіргіш аппараттардың от жағатын есігі астындағы жанғыш материалдардан жасалған еден пеш жанындағы оның ұзындығында орналасқан тесіктерсіз 0,5 х 0,7 м кем болмайтын өлшемдегі оттық алдындағы металл табақпен қорғалған болуы; 2) жағу үшін дайындалған отынды, сондай-ақ басқа жанғыш заттар мен материалдарды пештің алдындағы табаққа орналастыруға жол бермеу; 3) қатты отын жағылатын пештерді жағу үшін тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды қолдануға жол бермеу; 4) пештің оттығынан алып шыққаннан кейінгі қыздырылған жəне бықсыған материалдар болатын күл жəне қож өрттің туындау мүмкіндігін болдырмайтын, олар үшін арнайы қашықтатылған жерге əкетіліп, су құйатын орындардың болуы; 5) отын (өздігінен лапылдап жанатын көмір) осы үшін арнайы бейімделген үй-жайларда немесе жанатын құрылыстардан 8 м жақын болмай орналасқан, арнайы бөлінген алаңдарда сақтауға жол бермеу 175 Сұйық отынмен жұмыс істейтін жылу шығаратын аппараттарды пайдалану кезінде (болған жағдайда) 1) сұйық отынмен жұмыс істейтін аппаратты, апаттық төгілу кезінде отын багындағы барлық отынды сидыратын металл табанға орналастыру 2) сұйық отынды тек металл герметикалық отын өткізгіштер арқылы беру. 176 Электр калориферлерін қолдану кезінде: 1) зауытта жасалған ғана, желдеткіші істемей қалғанда қыздырылатын элементтерге электр энергиясын беруді тоқтататын дабыл қағуы мен шектенуін, сондай-ақ электрлік жəне жылу қорғанысымен қарастырылған, шығатын ауаның температурасын бақылайтын жəне оны реттейтін автоматикасы жұмыс істейтін электр калориферлерімен қолдану; 2) электр калориферінің дабыл қағуы мен шектенуінің сөніп қалуына жол бермеу; 3) электр калориферінде немесе оның жанында киім немесе басқадай жанғыш материалдарды кептіруге жол бермеу; 4) электр калорифердің корпусы мен желдеткіштің арасына иілгіш зат ретінде жанатын материалдар қолдануға жол бермеу 177 Уақытша металл пештерді пайдалану кезінде 1) металл пештердің аяқтарының биіктігі 2,2 м. кем емес; 2) металл аяқтарын мына ара қашықтан кем емес жерде орнату: ағаш құрылымдардан, жиһаз, тауар, стеллаждар, сөрелерден жəне басқа жабдықтардан-1 м; 0,7 м – жанудан қорғалған құрылымдардан; 1,25 м – от жағу ойықтарынан ағаш құрылымдар мен басқа жабдықтарға дейін. 3) металл түтін құбырын терезе арқылы бөлген кезде, аралықтың орнына онда түтін құбырының өлшемінен үш диаметрден кем емес шатыр темірінің болуы 15. Өнеркəсіптік кəріз жүйелерін пайдалану 178 Өнеркəсіптік кəсіпорындардың технологиялық процесінде тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтар, сондай-ақ жанғыш булар мен газдар айналатын кəріз желісі гидравликалық ысырмалармен қамтамасыз етілген болуы қажет. Əрбір гидравликалық ысырмадағы сұйықтық қабаты 0,25 м кем болмайтын биіктікте болуы керек. 179 Тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтар қолданылатын ғимараттар мен имараттардың жаңбыр ағатын құбыр желілері, өндірістік жəне біріктірілген кəріздік жүйелер бойымен ұшқын таралуын болдырмайтын гидравликалық ысырмалар (сифондар) үнемі ақаусыз күйінде болуға тиіс. Ақауы жəне дұрыс орындалмаған гидравликалық ысырмалары болатын кəріздік жүйелерді пайдалануға тыйым салынады. 180 Технологиялық процестерінде тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтар, сондай-ақ жанғыш булар мен газдар айналатын кəсіпорындардың өндірістік жəне біріктірілген кəріздік жүйелері ұзына бойына жабық болуы керек. Кəріздердің байқау құдықтары үнемі қақпақтармен жабылған жəне 0,1 м қабат құм төгілген болуы қажет. 181 Аумағында ғимараттар, құрылымдар жəне (немесе) Ан, Бн жəне Вн санатты сыртқы технологиялық қондырғылар орналастырылған кəсіпорындардың өндірістік жəне біріктірілген кəріздік жүйелері жарылыс-өрт жəне өрт қауіптілігі бойынша 40 0С аспауға тиіс. Тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды кəріз жүйелеріне ағызуға тыйым салынады (оның ішінде апат кездерінде).

(Жалғасы 16-бетте).


16

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

(Жалғасы. Басы 14-15-беттерде). 16. Газ жабдықтарын пайдалану 182 Газ баллон қондырғыларын газ шаруашылығындағы қауіпсіздік жөніндегі нормативтік құжаттар талаптарына сəйкес орналастыру жəне пайдалану. 183 Объектілерде құрылыс, күрделі жөндеу, қайта жаңарту жəне (немесе) техникалық қайта жабдықтау аяқталғаннан кейін, пайдалануға енгізілетін тұрмыстық жəне өнеркəсіптік аспаптарға оны жағу үшін газ келтіретін құбыр желілері өрт кезінде үй-жайда 1000С орта температурасына жеткен кезде, газ құбырын автоматты түрде жабатын жылу сезгіш ілгекті құрылғылармен (клапандармен) жабдықталуы қажет. Аталған құрылғылар (клапандар) газ құбырындағы сөндіру құрылғыларының, газ есептегіштің жəне басқа құбыр желісінің арқауы алдында тікелей үй-жайда барынша ықтимал биіктікте орнатылуға тиіс. 184 Жылу сезгіш ілгекті құрылғыларды (клапандарды) 1) отқа төзімділік деңгейі V ғимараттарда, сондай-ақ ғимараттың шетінде орналасқан газ құбырлары электр магнитті жəне газ талдағыш немесе автоматты өрт сигнал бергіші іске қосылған кезде, газ құбырын жабатын клапанмен жабдықталған ғимараттарда; 2) газ құбырлары электрмагниттік клапанмен жабдықталған, ал газ жағуға арналған қондырғылары болатын үй-жайлары автоматты өрт сөндіру қондырғыларымен қорғалған қауіпті өндірістік объектілер ғимараттарында орнатуға тыйым салынады. 185 Ғимараттар мен құрылымдарда орналасқан аммиакты тоңазыту қондырғыларын пайдалану кезінде, «Аммиакты салқындату қондырғыларын орнату жəне қауіпсіз пайдалану ережелерінің» талаптарын сақтау. 186 Аммиакты салқындату құрылғыларының машина жəне аппараттар бөлімінің үй-жайларында газ талдағыштарды сорып-тартатын желдетуді автоматты қосатын жəне салқындату қондырғыларының сығымдағыштарын автоматты сөндіретін құрылғылары болатын салқындатқыш агент буларымен бұғаттау үнемі ақаусыз күйінде болуға жəне тиісті актімен немесе арнайы журналдағы жазбамен ресімделіп, жұмыс қабілеттілігі тексерілуге тиіс. 187 Салқындату қондырғыларына арналған аммиак толтырылған баллондар ғимараттың немесе құрылымның арнайы қоймалық үй-жайларында сақталуы қажет. Тыйым салынады: 1) аммиак толтырылған баллондарды салқындату қондырғыларының машина бөлімдерінде сақтауға тыйым салынады; 2) аммиак болатын құбыр желілерін эвакуация жолдары бойынша, лифтілер мен көтергіштер шахталарында, сондай-ақ жарылыс-өрт жəне өрт қауіптілігі бойынша А, Б жəне В1-В4 санатты үй-жайлар арқылы төсеуге. 188 Аммиакты салқындату қондырғыларының машина жəне аппараттар бөлімдерінің үй-жайларын жарылыс кезінде (оның ішінде оңай тасталатын құрастырылымдар, сындырылған панельдер, арнайы шынылау, терезе блоктарының ашылатын фрамугалары) қираудан қорғауға арналған құрылғылар жобалық-сметалық құжаттамаға сəйкес болуға жəне ақаусыз күйінде ұсталуға тиіс. Салқындату камераларының жəне салқындатқыш агрегаттардың үй-жайларын тікелей тағайындалымынсыз пайдалануға тыйым салынады. 189 Аммиак толтырылған баллондар жұмыс істейтін жылыту аспаптарынан 5 м кем болмайтын арақашықтықта орналастырылуға тиіс. Аммиак толтырылған баллондарды жүйені толтыруды тездету үшін қыздыруға тыйым салынады. 190 Мұздатқыш камераларының өртке қарсы белдіктерінде тесіктер салуға, түтіктер өткізуге, бекітулер орнатуға, сондай-ақ оларды жанғыш материалдармен қаптауға тыйым салынады. 191 Мұздатқыш агрегаттарды салқындату камераларының тамбурларында орналастыруға тыйым салынады. Салқындатқыш қондырғыларды камераларын тұздықпен салқындатып орналастыруға басқа үй-жайлардан сыртқа шығатын немесе дəліз арқылы есіктермен бөлінген шығу болатын машина бөлімінде ғана рұқсат етіледі. 192 Пайдалану жəне жөндеу процесінде жобада қарастырылған салқындату камераларының жанбайтын жылу оқшаулауын жанатын жылу оқшаулауына ауыстыру жүргізуге тыйым салынады. 193 Машина жəне аппарат бөлімшелерінің желдеткіш жүйелері басқа үй-жайлардың желдеткіш жүйелерінен оқшауланады. 194 Аппарат жəне машина бөлімшелерінің авариялық жарық беруі үнемі жарамды күйде ұсталады. 195 Аммиакты тоңазытқыш қондырғыларының машина жəне аппарат бөлімшелеріндегі жарылыстан қорғалған электр жабдығы техникалық ақаусыз күйде ұсталады. 196 Аммиакты тоңазытқыш қондырғыларының машина жəне аппарат бөлімшелерінің үй-жайларын пайдалану барысында жеңіл лақтырылатын элементтерін (панелдерді, терезелерді, есіктерді) құрылымдардың басқа түрлеріне ауыстыруға жол берілмейді. 197 Қысымда тұрған жабдықты жөндеуге, жұмыс істеп тұрған компрессорлар мен сорғылардағы тығыздағыштарды толтыруға жəне тартуға, жүйедегі қысымды төмендетпей (түсірмей) аппараттардағы жəне құбырлардағы фланецтерді тығыздауға жол берілмейді. 198 Майлау материалдарын компрессорлық үй-жайларда тек саны ауысымдық қажеттіліктен аспайтын жабық металл ыдыста сақтауға рұқсат етіледі. 199 Аммиакты тоңазытқыш қондырғыларда компрессорға сұйық хладоагенттің түсу мүмкіндігін болдырмау қажет. 200 Аммиакты тоңазытқыш қондырғылардың үй-жайларында ішкі өрт крандары шашыраған суды алуға мүмкіндік беретін шашыратқыш оқпандармен жабдықталады. 201 Компрессорлық бөлектеу үй-жайларында компрессорлармен құрылымдық немесе технологиялық байланысы жоқ аппараттар мен жабдықтарды орнатуға, сондай-ақ кеңселер мен қоймалар жасауға жол берілмейді. 202 Құбырларды, бекіту қондырғыларын жəне басқа жабдықты ашық оттың көмегімен қыздыруға жол берілмейді. Оларды қыздыру үшін ыстық су, бу немесе қыздырылған құм пайдаланылады. 203 Хладоагенттері бар құбырлар оларда тасымалданатын заттарға байланысты танып ажырату бояуымен жəне сандық белгілеулермен қамтамасыз етіледі. 204 Хладоагенттері бар құбырлардың қолданыстағы орналасу сызбасын, сондай-ақ хладоагентті тиісті жоспарды əзірлемей жəне оны бекітпей өзгертуге жол берілмейді. 205 Хладоагенттері бар құбырлардың механикалық зақымдалуы мүмкін жерлерге қорғайтын бүркеніштер, торлар, кішкене көпірлер орнатылады. 206 Хладоагенттері бар құбырлардың жанбайтын жылу оқшаулағышын жанатынға ауыстыруға жол берілмейді. 207 Тоңазытқыш станциясы кемінде екі шығу жолымен жабдықталады, оның біреуі тікелей сыртқа қарай орнатылады. 208 Тоңазытқыш станциясының үй-жайлары өздігінен сəл тығыз жабылатын есіктермен жабдықталады. 17. Өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану 209 «Ғимараттарды, құрылымдар мен құрылыстарды автоматты өрт сигнализациясы, автоматты өрт сөндіру жəне өрт кезінде адамдарды құлақтандыру жүйелерімен жабдықтау нормалары» ҚР 2.02-11-2002 ҚН талаптарына сəйкес автоматты өрт сигнализациясы, автоматты өрт сөндіру жəне өрт кезінде адамдарды құлақтандыру жүйелерімен жабдықтау 210 Арнайы дайындықтан өткен мамандардың немесе мамандандырылған ұйымдардың шарт бойынша уақытылы техникалық қызмет көрсету жұмыстарын уақытында өткізу жəне жоспарлы – ескерту жөндеу жұмыстарын жүргізу арқылы өрт автоматикасы жүйелері мен құрылғыларын жұмысқа қабілетті күйде ұстау. 211 Өрт автоматикасы жүйелері жəне құрылғыларымен жабдықталған объектіде келесі техникалық құжаттамалау болуы тиіс: 1) құрылғыны пайдалану үшін қабылдау актісі; 2) өрт автоматикасы жүйелері мен құрылғыларын пайдалану нұсқаулығы; 3) техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс регламенті; 4) техникалық қызмет көрсету, жөндеудің жоспарлы - ескерту жоспар - кестесі; 5) өрт автоматикасы жүйелері мен құрылғыларына техникалық қызмет көрсету, жөндеудің жоспарлы - ескерту жұмыстарын есепке алу журналы; 6) шұғыл кезекші персоналдың кезекшілік кестесі; 7) жедел кезекшінің қабылдау -тапсыру журналы; 8) өрт автоматикасы жүйелері мен құрылғыларының істен шығуын есепке алу журналы; 9) газбен өрт сөндіруге арналған құрылғылар болған жағдайда өрт сөндіргіш баллонды ілу кестесі; 10) өрт автоматикасы жүйелері мен құрылғыларына техникалық қызмет көрсету, жөндеудің жоспарлы - ескерту жұмыстарын жүргізуге жауапты тұлғалардың лауазымдық нұсқаулықтары, техникалық қызмет көрсету, жөндеудің жоспарлы - ескерту жұмыстарын жүргізуге мамандандырылған ұйыммен жасалған шарт; 11) хабарлау жəне көшіруді басқару жүйесін пайдалану арқылы адамдарды көшіру бойынша объекті қызметкерлерімен жаттығу өткізу журналы. 212 Объектінің қызмет көрсету персоналының объектіде монтаждалған құрылғылар мен өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғылары жұмысы принциптерін білуі, «Ғимараттар, жайлар мен құрылыстарды автоматты өрт сөндіру жəне автоматты өрт сигнализациясы, өрт кезінде хабарландыру жəне адамдарды көшіруді басқару жүйелерімен жабдықтау бойынша талаптар» техникалық регламенті талаптарын орындау, өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша нұсқаулықтар, ережелерді білуі, регламенттік жұмысты белгіленген мерзімде жүргізу жəне тиісті пайдалану құжаттарын жүргізуі. 213 Автоматты өрт сөндіру қондырғыларын пайдалануға жол бермеу: 1) қандай-да бір жабдықты ілу немесе бекіту үшін автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбырларын пайдалану; 2) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбырларына өндірістік жабдықтар мен санитарлық құралдарды қосу; 3) Спинклерлік автоматты өрт сөндіру қондырғылардың құбырларында орнатылған ішкі өрт крандарын өрт сөндіруден басқа мақсаттарға пайдалану 214 Сорғы стансасының жайларында жəне басқару тораптарында соған сəйкес сорғылар, басқару тораптары, ысырмалар мен басқа жабдықтарды нөмірлейтін сорғы қондырғысының сұлбасы ілінеді. 215 Сорғы стансасы жайларында жұмыс жəне апаттық жарықтандырудың, сондай-ақ өрт постымен телефон байланысы (диспетчерлік бөлме) болуы. 216 18. Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтің болуы (егер объектіге «Міндетті түрде өртке қарсы қызмет құрылатын ұйымдар мен объектілердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 8 қыркүйектегі № 781 күші жүретін болса) 217 Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтің жұмысын ұйымдастыру 218 Жағдайы, техникалық жабдықталу жəне жауынгерлік даярлық 219 Мемлекеттік емес өртке қарсы қызметі туралы ереже (саны, құрылымы, жұмыс тəртібі). 220 Кəсіби даярлықты ұйымдастыру. 19. Автошаруашылық (бар болса) 221 Жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларын басқа үй-жайлардан 2-типті өртке қарсы қабырғалармен жəне 3-типті жабындармен бөлінеді. 222 Майлауға арналған материалдарды сақтау үй-жайларында таза жəне пайдаланылған майларға арналған ыдыстар жəне оларды тасымалдауға арналған сорғыш жабдықтар үй-жайдың сыртқы қабырғасында орналастырылуы жəне тікелей сыртқа шығатын есігі болуы тиіс. Жылжымалы құрамның техникалық қызмет көрсету жəне техникалық жөндеу бекеттерінің үй-жайларында егер көлемі 5 текше метрден аспаса таза жəне пайдаланылған майларды сақтауға, сондай-ақ майлау материалдарын тасымалдауға арналған сорғыш жабдықтарды орнатуға рұқсат етіледі. 223 Көлік құралдарының барынша төмен өту ені: 1) 6,5 метр сақтау орындарының қабырғалары мен дарбазаларына перпендикулярлы орналасқан кезде – ені 2,3 метр; 2) 5,5 метр сақтау орындары үшін дəл солай – ені 3,5 метр; 3) 60º бұрышында автомобильдерді орналастырған кезде дəл солай – 4,5 метр; 4) 45º бұрышында автомобильдерді орналастырған кезде – 3,0 метр қабылданады. 224 10 жəне одан астам техникалық қызмет көрсету мен ағымдық жөндеу бекеттері немесе 50 жəне одан астам автомобильдер қарастырылған кəсіпорын аумағының қоршауында кемінде екі кіру (шығу) жолы болуы тиіс. Қоршаудағы қақпалардың ойығы 4,5х4,5 метрден кем емес етіп орындалады. 225 25 бірліктен астам мөлшерде көлік сақтау үй-жайлары үшін өрт болған жағдайда көлік құралдарын эвакуациялау реті мен тəртібі көрсетілген оларды орналастыру жоспары болады. 226 Ашық тұрақ аумақтарында көлік құралдарының шағын жөндеуі мен ағымды техникалық қызмет көрсету беті қатты алаңшаларда жүзеге асырылады. 227 Көлік құралдарының шағын жөндеуі мен ағымды қызмет көрсетуін жүзеге асыруға арналған əрбір алаңшада өртке қарсы құрал-сайман жиынтығы бар өрт сөндіру қалқаны орнатылуы тиіс. 228 Көлік құралдарын ашық сақтау гараждарының үй-жайлары мен алаңшаларын өрт немесе басқа да төтенше жағдайлар болған кезде көшіруге кедергі жасауы мүмкін заттар мен жабдықтармен ыбырсытуға жол берілмейді. 229 Көлік құралдарын ашық сақтау гараждарының үй-жайлары мен алаңшалары таза ұсталады 230 Гараждар мен ашық тұрақтарды олардың тура мақсаттарынан тыс (жанғыш материалдарды, газ баллондарын жинау, жөндеу шеберханаларын, сырлау камералары жəне т.б.) қолдануға жол берілмейді. 231 Үй-жайларда, шатыр астында жəне ашық алаңшаларда көлік сақтауға: 1) норма сақталмаған көлемде көлік құралдарын орнатуға, оларды орналастыру жоспарын бұзуға, автомобильдер арасындағы қашықтықты төмендетуге; олардың жəне ғимараттардың (құрылыстардың) арасындағы қашықтықты азайтуға; 2) шығу қақпалары мен өту жолдарын ыбырсытуға; ұста, термиялық, дəнекерлеу, сырлау жəне ағашпен өңдеу жұмыстарын жүргізуге, сондай-ақ тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды қолданып бөлшектерді шаюға; 3) көлік құралдарын отын бактарынан, отын өткізгіштері мен карбюраторлардан ағу болғанда, сондай-ақ электр жабдығы бұзылған жағдайда отын бактарының қылталарын ашық қалдыруға; 4) көлік құралдарына жанар-жағар майларын құюға, сондай-ақ оларды канализацияға немесе жақын аумаққа төгуге. Істен шыққан жанар-жағар май материалдарын, сүзгілерді, ескі-құсқы нəрселер жəне басқа да материалдар жинауды жанбайтын материалдардан жасалған, жабылатын қақпақтармен жабдықталған сыйымдылықтарға қарастыру керек; 5) аккумуляторларды тура көлік құралдарында, сондай-ақ осы мақсатқа икемделмеген үй-жайларда оталдыруға; 6) қозғалтқыштарды ашық отпен жылытуға (алау, шамшырақтар, дəнекерлеу шамдары), жарықтандыру үшін ашық от көздерін пайдалануға; 7) жалпы тұрақтарда тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, сондай-ақ жанғыш газдарды тасымалдау үшін көлік құралдарын пайдалануға; 8) тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтардың сыйымдылықтарын сақтауға; 9) көлік құралдарын сырлауға, бөлшектерін тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтармен жууға; 10) қозғалтқыштарын жылытуға, ашық отты қолданып, жөндеу жұмыстарын жүргізуге (шамшырақтар, дəнекерлеу шамдары жəне басқа да от көздері), сондай-ақ жөндеу жəне басқа да жұмыстар жүргізген кезде жарықтандыру үшін ашық отты көздерін пайдалануға жол берілмейді. 232 Газ тəрізді отында жұмыс істейтін көлік құралдарын пайдалану кезінде: 1) газды қоректену жүйесі техникалық бұзылған (герметикалық емес) көлік құралдарын жабық үй-жайға тұраққа қоюға жол берілмейді; 2) жабық үй-жайда көлік құралының «өзіндік жүру» қозғалысын тек сұйық отында жүзеге асырылады (бензин, дизельді отын); 3) көлік құралдарын сақтауға арналған үй-жайларда сұйылтылған көмірсутекті газ өшіктіруді (КГӨ) жүзеге асыруға жол берілмейді; 4) қысымды бақылаумен, газды өндірумен, қозғалтқышты жылытумен, карбюратор қоспалауыштарға əр түрлі отын түрлеріне ауыстырып қосу жəне газ жеткізумен байланысты жүйелер дұрыс жағдайда ұсталады. КГӨ бар баллондардағы сақтандырғыш клапандары, сондай-ақ отын жеткізілуін бұғаттауды қамтамасыз ететін электрлік магнитті клапандар дұрыс жағдайда пайдаланылады. Баллондарды куəландыру екі жылда бір реттен кем емес жүргізіледі; 8) КГӨ жабық гараж тұрақтарда жəне басқа да ішіндегі температурасы 25ºC асатын, жылытуы бар үй-жайларда қолдану жəне сақтау 233 Көлік құралдарын (жеке көлік түрлерінен басқа) сақтайтын ашық алаңдар мен тұрақтарға арналған ғимараттар əрбір 10 көлікке біреуден келетін сүйреткіш арқандармен (штангалармен) жабдықталады. 234 Автомобильдерді жөндеуге арналған үй-жайларда (газ автомобильдерінде баллондар газбен толтырулы болғанда) жанармай толтырылған багы бар автомобильдерге жəне май толтырылған картерлерге жөндеу жұмыстарын жүргізуге жол берілмейді. 235 Аккумулятор станциялары (шеберханалар) отқа төзімділігі II дəрежеден төмен емес үй-жайларда орналастырылады 236 Аккумулятор станцияларының есіктерінде «Аккумулятор бөлмесі», «От қауіпті!», «Отпен кіруге болмайды!», «Темекі шегуге жол берілмейді!» деген жазулар ілінеді. 237 Жөндеу, қуаттау, генераторлық жəне электролитті учаскелер жекешеленген қабырғалары жанбайтын үй-жайларда орналасады.

Уəкілетті органның лауазымды тұлғасы: ___________________ _____________________ (лауазымы) ( қолы)

__________________ (Т.А.Ə.)

Бақылау субъектісі: ___________________ (лауазымы)

__________________ (Т.А.Ə.)

_____________________ ( қолы)

59

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2013 жылғы 27 маусымдағы № 292 жəне Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 18 шілдедегі № 141/нқ бірлескен бұйрығына 3 қосымша Автокəсіпорындар үшін өрт қауіпсіздігі саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парағы

Нысан

Тексеру тағайындаған мемлекеттік орган _________________________________ Тексеру туралы акт ____________________________________________________ (№, мерзімі) Тесеру жүргізу мерзімі ________________________________________________ Тексеру кезеңі _______________________________________________________ Ұйымның атауы _____________________________________________________ Объектінің атауы _____________________________________________________ Орналасқан жерінің мекен-жайы ________________________________________ ЖСН/ БСН __________________________________________________________ № р/с

1 1

2 3 4 5 6 7

8 9 10 11 12

13 14

15 16 17 18 19 20

21

22 23 24 25

26

27 28

29

30 31 32

33 34

35 36

37 38

39 40 41

42 43 44

45 46 47

48 49 50

51

52 53 54 55

56

57 58

Талаптар тізбесі

Орындалғаны туралы белгі орын- орындалдалды маған 3 4

2 1. Ұйымдастыру іс-шаралары Олардың өрт қауіптілігіне сəйкес келетін өртке қарсы режимін белгілейтін бұйрықтың немесе нұсқаулықтың болуы, оның ішінде: 1) ашық отты пайдалану тəртібін анықтау жəне қауіпсіздік шаралары; 2) темекі шегуге арналған орынды анықтау жəне жабдықтау; 3) өрт сөндіру автомашиналарының объектіге өту тəртібін анықтау; 4) жанғыш қалдықтар мен тозаңды жинау, май болған арнайы киімді сақтау тəртібін анықтау; 5) өрт болған жағдайда жəне жұмыс күні аяқталғаннан кейін электр жабдықтарын токтан ажырату тəртібін анықтау; 6) уақытша отты жəне басқа да өрт қауіпті жұмыстарды жүргізу тəртібін реттеу; 7) үй-жайларды жұмыс аяқталғаннан кейін қарап шығу жəне жабу тəртібін реттеу; 8) жұмыскерлердің өртті байқаған кездегі іс-əрекеттерді реттеу; 9) мамандықтар (лауазымдар) тізбесін анықтау, өртке қарсы нұсқаулық пен өрт-техникалық минимум бойынша сабақтар өткізу тəртібі мен мерзімдері, сондай-ақ оларды өткізуге жауапты адамдарды тағайындау. Өрт қауіпсіздігі шаралары туралы нұсқаулықтың болуы. Өрт шыққан жағдайда адамдарды эвакуациялау жоспарларының (схемаларының) болуы Жекелеген жұмыс учаскелерінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін (бұйрықтар, міндеттер, өрт қауіпсіздігі жөніндегі нұсқаулық журналдар) жауапты адамдардың болуы Өрт-техникалық комиссиялары мен ерікті өртке қарсы құралымдардың болуы 2. Аумақты ұстау Адамдар уақытша болатын ғимараттарға екі жағынан өрт сөндіру автомобильдеріне арналған өту жолдарының болуы Ғимараттар мен құрылыстар, орман қатарлары, кесілетін материалдар, басқа материалдар мен жабдықтар арасындағы өртке қарсы арақашықтықтарды үйіп тастауға, қоймалап жинау үшін, көлік қою үшін жəне ғимараттар мен құрылыстаржы салу (орнату) үшін материалдарды, жабдықтар мен ыдыстарды пайдалануға жол бермеу Аумақты (жанғыш қалдықтардан, қоқыстан, ыдыстан, түскен ағаш жапырақтарынан, жанғыш қоқыстан жəне басқа да жанғыш материалдардан уақытылы тазарту) ұстау. Сыртқы өртке қарсы сумен жабдықтау көздерін техникалық ұстауға, пайдалануға қойылатын талаптарды сақтау (өрт сөндіру гидранттарын жылына кемінде екі рет тексеру, қысқы уақытта қар мен мұздан тазарту жəне оларды жылы ұстау) Өрт техникасы үшін өртке қарсы сумен жабдықтау көздеріне өту жолдармен қамтамасыз ету Өртке қарсы сумен жабдықтау көздері орналасқан орындарды өрт қауіпсіздігі белгілерімен жəне көрсеткіштерімен қамтамасыз ету Ұйымның аумағында түнгі уақытта өрт гидранттарын, сыртқы өрт сатыларын, өрт сөндіру құралдарының орналасқан жерлерін, сондай-ақ өрт сөндіру су айдындарына өту жолдарын, ғимараттар мен құрылыстарға кіру жолдарын жылдам табу үшін сыртқы жарық беру құралдарының болуы 3. Ғимараттар мен құрылыстарды ұстау Ғимараттар мен үй-жайлардан эвакуациялық шығу жолдарының саны, олардың жобалық шешімге сəйкестігі Эвакуациялық жолдар мен шығу жолдарын пайдаланған кезде мыналарға: 1) эвакуациялық жолдар мен шығуларды (оның ішінде өтетін жерлер, дəліздер, тамбурлар, галереялар, лифт холлдары, саты алаңдары, баспалдақтары, есіктері, эвакуациялық люктер) түрлі материалдармен, бұйымдармен, жабдықтармен, өндірістік қалдықтармен, қоқыспен жəне басқа да заттармен үйіп тастауға, сондай-ақ эвакуациялық шығу есіктерін шегелеп тастауға; 2) шығу тамбурларында киімге арналған кептіргіштер мен ілгіштер, гардеробты орналастыруға, сондай-ақ керек-жарақтар мен материалдарды сақтауға (оның ішінде уақытша); 3) эвакуациялау жолдарында табалдырықтар (есіктердің ойықтарындағы табалдырықтарды есептемегенде), қозғалмалы жəне көтеріліп-түсірілетін есіктер мен қақпалар, айналатын есіктер мен турникеттер, сондай-ақ адамдарды еркін эвакуациялауға кедергі келтіретін басқа құрылғыларды орнатуға; 4) қабырғалары мен төбелерін өңдеуге, қаптауға жəне бояуға арналған жанғыш материалдарды, сондай-ақ отқа төзімділігі V дəрежелі ғимараттарды есептемегенде, эвакуациялау жолындағы сатылар мен басқыш алаңдарын қолдануға; 5) саты торларының, дəліздердің, холлдар мен тамбурлардың өздігінен жабылатын есіктерін ашық күйінде бекітуге, сондай-ақ оларды алып тастауға; 6) түтіндемейтін саты торларында ауа аймақтарын шынылауға немесе жалюзимен жабуға; 7) шыныны есіктер мен фрамугтарды армирленген шыныны қарапайым шынымен ауыстыруға жол берілмейді. Эвакуациялау жолдарында еркін жəне ғимараттан шығу бағыты бойынша ашылатын есіктер орнату. Эвакуациялық шығулар есіктеріндегі тиектер ғимарат ішіндегі адамдардың тиектерді ішінен кілтсіз ашу мүмкіндігін қамтамасыз етуі Баспалдақ маршатрының астында қойма, қосалқы үй-жайлардың болмауы Жертөле жəне цокольдық қабаттардан тікелей сыртқа қарай жəне ғимараттың, құрылыстың, құрылымның ортақ баспалдақ алаңынан оқшауланған эвакуациялық шығу жолдарын орнату Құрылыс құрастырылымдарының, жылу оқшаулайтын жанғыш материалдардың, жабдықтың металл тіреулерінің жəне коймалардың ағаш құрылымдарының өртке қарсы жабынының болуы жəне олардың жағдайы Шатыр үй-жайларының, сондай-ақ технология шарттары бойынша адамдардың тұрақты болуы талап етілмейтін техникалық қабаттар мен жертөлелердің есіктерін құлыппен жабуды қамтамасыз ету. Аталған үй-жайлардың есіктерінде кілттердің сақталатын орны туралы ақпараттың болуы. Шатырларды, техникалық қабаттарды, желдету камераларын жəне басқа да техникалық үй-жайларды өндірістік учаскелерді, шеберханаларды ұйымдастыру үшін, сондай-ақ өнімді, жабдықты, жиһазды жəне басқа заттарды сақтау үшін пайдалануға жол бермеу Жертөлелер терезелері мен шұңқыршаларына саңылаусыз торлар орнатуға (мекеменің қойма үй-жайларын, кассаларын, қару тұратын бөлмелерін, құпия бөлімдерін қоспағанда) жол бермеу Лифт холлдарында қамбалар, дүңгіршектер, дүкеншіктер орналастыру жол бермеу Өрт шыққан жағдайда қауіпсіздік аймақтарына жататын балкондарды, лоджиялар мен галереяларды шынылауға жол бермеу Ғимараттардың өндірістік жəне қойма үй-жайларында (отқа төзімділігі V дəрежелі ғимараттардан басқа) антресолдар мен бөлгіштер, қызмет көрсететін қосымша бөлмелерді, қамбалар, конторкаларды жəне басқа жанғыш материалдардан салынған құрамдас үй-жайларды орналастыруға жол бермеу Нəтижесінде адамдарды қауіпсіз эвакуациялау жағдайы нашарлайтын, өрт сөндіргіштерге, өрт сөндіру крандарына жəне басқа өрт қауіпсіздігі құралдарына қол жеткізу шектелетін немесе автоматты өртке қарсы қорғау жүйелерінің (автоматты өрт сигналын беру, стационарлық автоматты өрт сөндіру қондырғылары, түтінді кетіру жүйелері, құлақтандыру жəне эвакуациялауды басқару жүйелері) əрекет ету аймағы азаятын көлемдік-жоспарлау шешімдерін өзгертуді жүргізуге жол бермеу Балкондар мен лоджияларда есіктерді, люктерді, аралас секцияларға өтетін жерлерді жəне сыртқы эвакуациялау сатыларына шығу жолдарын жиһазбен, жабдықпен немесе басқа заттармен үйіп тастауға жол бермеу Жертөлелер мен цокольдық қабаттарда тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, оқ-дəрілерді, жарылғыш заттарды, газ толтырылған баллондарды, аэрозолдық буып-түюдегі тауарларды, целлулоидты жəне басқа жарылыс-өрт қауіпті заттар мен материалдарды сақтауға жəне қолдануға жол бермеу Қабаттардағы дəліздерден, холлдардан, көрермен жайынан, тамбурлардан жəне басқыш шабақтарынан эвакуациялық шығулардың жобада қарастырылған есіктерін, эвакуациялау жолында қауіпті өрт факторларының таралуына кедергі келтіретін басқа есіктерді алып тастауға жол бермеу Барлық өндірістік жəне қойма үй-жайлары үшін жарылыс-өрт жəне өрт қауіптілігі санаттары, сондай-ақ аймақтар кластары үй-жайлар есіктерінде тиісті белгілермен анықтау Өрт қауіптілігі жоғары жабдықтың жанында белгіленген қауіпсіздік белгілерінің болуы Ішкі өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйесін ұстау, пайдалану (нормалар мен ережелер бойынша қажет болса), атап айтқанда: 1) ішкі өртке қарсы су құбырының өрт сөндіру крандары 1,35 м биіктікте орнатылып, түтік құбырлары мен ұңғымалар жиынтықталып жəне пломбаланатын өрт сөндіру шкафтарына жабылып орнатылуы; 2) шкафтың есігінде əріптік «ӨК» индексінің, реттік нөмірінің, жақын өрт сөндіру бөлімінің телефон нөмірінің болуы; 3) өрт сөндіретін түтік құбырларды құрғақ, жақсы шиыршықталған жəне крандар мен ұңғымаларға жалғанған күйінде күтіп ұстау; 4) сорғы станциясының үй-жайларында өртке қарсы сумен жабдықтаудың жалпы сызбасы жəне сорғыларды байлау сызбасының болуы; 5) кəсіпорынның электрмен жабдықтауы өрт сөндіру сорғыларының электр қозғалтқыштарының үздіксіз қоректенуін қамтамасыз етуі Тиістілік нормаларына сəйкес жарамды алғашқы өрт сөндіру құралдарының болуы Ғимараттардың, құрылымдардың, құрылыстардың жəне өрт сөндіру бөліктерінің, функционалдық өрт қауіптілік кластарына əртүрлі бөлмелер өзара отқа төзімділігі нормаланған жəне өрт қауіптілік конструктивтік класстарымен немесе өртке қарсы тежегіштерге бөлінуі Өртке қарсы тежегіштерде өртке қарсы есіктердің, қақпалардың, терезелердің, люктердің жəне клапандардың болуы Белгіленген тəртіпте əзірленген жəне бекітілген жобалау-сметалық құжаттамасыз ғимараттардың, құрылыстар мен имараттардың функционалдық мəнінің өзгеруіне, күрделі жөндеу жүргізілуіне, техникалық қайта жарақтануына, реконструкциялануына жəне қайта жоспарлануына жол бермеу Ғимараттардың, құрылымдар мен құрылыстардың шатырындағы сыртқы өрт сөндіру сатылары мен қоршаулары жарамды күйде болуы 4. Желдеткіш қондырғылары Əртүрлі қолданыстағы желдету жүйелерінің түтінге қарсы желдету жүйелерінің жəне транзиттік арналарының (оның ішінде ауа арналар, жинағыштар, шахталар) ауа арналары мен арналарының құрастырылымдары отқа төзімді болуға жəне жанбайтын материалдардан жасалуы Өртке қарсы қалыпты ашылатын клапандар автоматты жəне қашықтан басқарылатын жетектермен болуы Желдеткіш камера, циклон, фильтр, ауа өткізшіштерді өндіріс шаңдары мен қалдықтарынан тазалау Ауа өткізу жолдарындағы отқа кедергі жасайтын (тосқауылдар, шиберлер, клапандардың) автоматты өрт дабылы немесе өрт сөндіру желдеткіш қондырғыларында тосқауылдардың, олардың өрт болғанда желдеткішті автоматты сөндіру қондырғыларының жұмыс істеуі жəне олардың жобалық құжаттарға сəйкес болуы Желдеткіш камераларда қандай да бір жабдықтардың жəне материалдардың сақталуына жəне оларды жабық күйде ұстауға жол бермеу 5. Электр желілерін, электр қондырғыларын жəне электр техникалық бұйымдарды пайдалану Жарылыс қауіпті аймақтарда дайындаушы-зауыттың жарылыстан жəне (немесе) өрттен қорғау деңгейі мен түрінің белгісі жоқ электр жабдығын қолдануға жол бермеу Дайындаушы-кəсіпорынның нұсқаулығында баяндалған қауіпсіздік талаптары бұзылған электр желілері мен электр энергиясын қабылдағыштарды, бұзылулары өрттің туындауына əкелуі мүмкін электр қабылдағыштарын пайдалануға (ұшқын, қысқа тұйықталу, кабельдер мен сымдардың оқшаулауының рұқсат етілгеннен жоғары қызуын, апатқа қарсы жəне өртке қарсы қорғауды автоматты басқару жүйелерінің істен шығуын тудыратын), сондай-ақ бүлінген немесе қорғаныш қасиеттері мен оқшаулауын жоғалтқан электр сымдары мен кабельдерін пайдалануға жол бермеу Бүлінген жəне бекітілмеген розеткаларды, шаппа қосқыштарды, басқа электрлік қондырғы бұйымдарын пайдалануға жол бермеу Электрмен қыздырылатын аспаптарды өрт қауіпті үй-жайларда қолдануға жол бермеу Стандартты емес (қолдан жасалған) электрмен қыздырылатын аспаптарды қолдануға, калибрленбеген балқыма өндірмелерді жəне ток күшінің көбеюі мен қысқа тұйықталудан қорғайтын қолдан жасалған басқа аппараттарды пайдалануға жол бермеу Электрлік қалқандар, электр қозғалтқыштар жəне іске қосу аппаратурасы жанында жанғыш (оның ішінде тез тұтанатын) заттар мен материалдарды орналастыруға (қоймалауға) жол бермеу Электр сымдары мен кабельдердің жалғаулары мен ұштарын оқшаулаусыз қалдыруға жол бермеу Электр шамдары мен шырағдандарды қағазбен, матамен жəне басқа жанғыш материалдармен орауға, сондай-ақ шырағданның құрастырылымында қарастырылған қалпақтары (шашыратқыштары) жəне қорғаныш торлары алынып қалған шырағдандарды пайдалануға жол бермеу Электр үтіктерді, электр плиткаларды, электр шəйнектерді жəне басқа электрмен қыздырылатын аспаптарды өрттің туындау қаупін болдырмайтын арнайы тұғырықтарсыз (қоректену цокольдері, қыздырғыш дөңгелектер), егер олардың болуы дайындаушы-кəсіпорынның нұсқаулығында қарастырылған болса, пайдалануға жол бермеу Құрастырылымда қарастырылған жылу реттегіштер болмаған немесе бұзылған кезде электр қыздырғыш аспаптарды қолдануға жол бермеу Ғимараттарды, құрылымдар мен құрылыстарды жобамен қарастырылған найзағайдан қорғайтын құрылғылардың болуы Жылына бір рет білікті мамандар немесе мамандандырылған ұйымдармен жүргізілетін найзағайдан қорғау құрылғыларының жерге қосатын құрылғысының электрлік кедергісін өлшеу актісінің болуы Тез тұтанатын немесе жанғыш сұйықтықтар, сондай-ақ жанғыш газдар айналатын, сақталатын немесе қайта өңделетін ғимараттардың ішінде жəне ашық кеңістікте орналасқан металл құрастырылымдарын қайта пайда болатын найзағайдан жəне статикалық электр зарядтарынан қорғау үшін қорғанышты жерге қосуы болуы Барлық таратылу құрылғыларының, аппараттырының жəне өлшеу құралдарының, сондай-ақ айырылу текті қорғау құрылғыларының, тоқ өшіретін жəне де басқадай аппараттар мен құрылғыларды қосуда тоқ жүретін бөліктері тек қана жанғыш емес негізге (мрамор, текстолит, гетинакс) орнатылуы Сымдар мен кабельдердің қосылуы, ұшталуы жəне таралуы өрт жағынан қауіп туғызбас үшін пресстеу, пісіру жəне күйдірудің немесе арнайы қысқыштардың көмегімен орындалуы Қосылу жəне таралу қораптарында қорғаныс қақпақтарының болуы 7. Ғимараттарды, құрылыстар мен құрылымдарды жылыту жүйесі

60

Қажет емес 5

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70 71

72

73

74

75

76

77

78 79 80 81

82 83 84 85

86

87

88

89 90 91 92

93 94 95

Жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (балған кезде, отын түріне тəуелсіз): 1) жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану шарттарының бұзылуына, осы мақсаттарға қолайсыз үй-жайларға (орындарға) орналастырылуына жол бермеу; 2) қандай да ақаулары мен олқылықтары бар жылуды регенирациялайтын аппараттардың пайдаланылуын жол бермеу; 3) Жылыту пештері мен жүйелерінің түтін құбырлары, түтіндіктері жəне басқа элементтері тікелей жылыту маусымының алдында, сондай-ақ көлемінде: - үш айда бір реттен кем болмай - жылыту пештері үшін; - екі айда бір реттен кем болмай - үздіксіз əрекеттегі пештер мен ошақтар үшін тазартылуы; 4) пештерді пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарда қарастырылмаған жанғыш заттарды (қатты, сұйық, газ тəрізді) отын ретінде қолдануға жол бермеу; 5) жанғыш заттар мен материалдарды пештер мен түтіндіктердің беттерінен 0,5 м кем болатын арақашықтықта кептіруге жол бермеу; 6) жанғыш заттарды, материалдарды, бұйымдар мен жабдықтарды пештердің оттығының саңылауларына дейін 1,25 м болатын жəне пештің басқа қыздырылатын бөліктеріне дейін 0,7 м кем болатын арақашықтықта орналастыруға жол бермеу; 7) түтін каналының конструкциясында мерзімді түрде оларды қара күйіктен тазалауға арналған технологиялық тесіктің болуы; 8) жылуды регенирациялайтын аппараттарда ақаулы есіктердің жəне жанар-жағар май материалдарынан белгіленген нормаларға сай өртке қарсы бөліктердің (шегіністердің) болуы ; Қатты отындағы жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (болған жағдайда) 1) қатты отынмен жұмыс істейтін жылу өндіргіш аппараттардың от жағатын есігі астындағы жанғыш материалдардан жасалған еден пеш жанындағы оның ұзындығында орналасқан тесіктерсіз 0,5 х 0,7 м кем болмайтын өлшемдегі оттық алдындағы металл табақпен қорғалған болуы; 2) жағу үшін дайындалған отынды, сондай-ақ басқа жанғыш заттар мен материалдарды пештің алдындағы табаққа орналастыруға жол бермеу; 3) қатты отын жағылатын пештерді жағу үшін тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды қолдануға жол бермеу; 4) пештің оттығынан алып шыққаннан кейінгі қыздырылған жəне бықсыған материалдар болатын күл жəне қож өрттің туындау мүмкіндігін болдырмайтын, олар үшін арнайы қашықтатылған жерге əкетіліп, су құйатын орындардың болуы; 5) отын (өздігінен лапылдап жанатын көмір) осы үшін арнайы бейімделген үй-жайларда немесе жанатын құрылыстардан 8 м жақын болмай орналасқан, арнайы бөлінген алаңдарда сақтауға жол бермеу Сұйық отындағы жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (болған кезде) 1) сұйық отында жұмыс істейтін аппаратты орналастыру, жанар-жағар май багында тұрған барлық жанар-жағар май көлемін авариялық ағызу кезінде сыйатын металл табандық; 2) сұйық отынды тек металл герметикалық жанар-жағар май құбырында беру ; Электр калориферлерін қолдану кезінде: 1) зауытта жасалған ғана, желдеткіші істемей қалғанда қыздырылатын элементтерге электр энергиясын беруді тоқтататын дабыл қағуы мен шектенуін, сондай-ақ электрлік жəне жылу қорғанысымен қарастырылған, шығатын ауаның температурасын бақылайтын жəне оны реттейтін автоматикасы жұмыс істейтін электр калориферлерімен қолдану; 2) электр калориферінің дабыл қағуы мен шектенуінің сөніп қалуына жол бермеу; 3) электр калориферінде немесе оның жанында киім немесе басқадай жанғыш материалдарды кептіруге жол бермеу; 4) электр калорифердің корпусы мен желдеткіштің арасына иілгіш зат ретінде жанатын материалдар қолдануға жол бермеу Уақытша металл пештерді пайдалану кезінде 1) металл пештері аяқтарының биіктігі кем дегенде 0,2м.; 2) металл пештердің аяқтарын кемдегенде мынадай қашықтықта орналастыру: 1 м – ағаш конструкциялардан, жиһаздан, тауарлардан, стеллаждардан, витринадан, сөрелерден жəне басқа да жабдықтардан; 0,7 м – тұтанудан қорғалған конструкциялардан; 1,25 м – отындық тесіктен ағаш конструкцияларға жəне басқа жабдықтарға дейін; 3) металл түтін мұржасын терезе арқылы бөлу кезінде онда қойылған алмастыратын бөлігін түтін құбырынан кем дегенде үш диаметрлі өлшеммен жабынды қаңылтыр табағының болуы 8. Өрт автоматикасын пайдалану ҚР СН 2.02-11-2002 «Ғимараттарды, үй-жайлар мен құрылыстарды автоматтандырылған өрт сигналы жүйлерімен, өрт сөндірудің автоматты қондырғыларымен жабдықтау жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету нормалары» талаптарына сəйкес автоматты өрт сигналын беретін жүйелермен, автоматты өрт сөндіру жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету қондырғыларымен жабдықтау Өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғылары тиісті дайындықтан өткен немесе мамандандырылған ұйымдарымен шарт бойынша мамандарымен орындалатын техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеуді ұйымдастыру арқылы үнемі жұмыс істеу қалпында болуы. Өрт автоматикасы жүйелерімен жəне қондырғыларымен жабдықталған объектіде мынадай техникалық құжаттамалардың болуы: 1) қондырғыны пайдалануға қабылдау актісі; 2) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша нұсқаулық; 3) техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс регламенті; 4) техникалық қызмет көрсету жəне жоспарлы-алдын алу жөндеулерінің жоспар-кестесі; 5) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларына техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы- алдын ала жөндеу бойынша жұмыстардың есебін жүргізу журналы; 6) жедел (кезекші) маманның кезекшілік кестесі; 7) жедел маманның кезекшілікті тапсыру-қабылдап алу журналы; 8) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларының ақаулықтарын есепке алу журналы; 9) газ өрт сөндіру қондырғыларына арналған өрт сөндіру құрамы бар баллондарды өлшеу журналы (олар болған жағдайда); 10) кезекші жəне қызмет көрсету мамандарының, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргізуге жауапты тұлғаның лауазымдық нұсқаулықтары, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргізуге мамандандырылған ұйымдармен жасалған шарттар; 11) хабарландыру жəне эвакуацияны басқару жүйелерін пайдаланып адамдарды эвакуациялау бойынша мамандардың дайындығын жүргізу журналы (олар бар болғанда) болуы. Объектінің қызмет көрсету маманы объектіде жинақталған өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларының құрылғысы мен жұмыс принципін білуі, «Ғимараттарды, үй-жайларды жəне құрылыстарды автоматты түрде өрт сөндіру жəне автоматты өрт дабылымен, өрт кезінде адамдарға хабарлау жəне оларды эвакуациялауды басқару жүйелерімен жабдықтау жөніндегі талаптар» Техникалық регламентінің талаптарын, өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша ережелерді, нұсқаулықтарды білуге жəне орындауға, регламенттік жұмыстарды белгіленген мерзімде жүргізуге жəне тиісті пайдалану құжаттамасын жүргізу Автоматты өрт сөндіру қондырғыларын пайдалану кезінде: 1) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбыр жолдарын қандай да бір жабдықты ілу немесе бекіту үшін пайдалануға; 2) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбыр жолдарына өндірістік жабдықтар мен санитарлық аспаптарды қосуға; 3) автоматты өрт сөндірудің спринклерлік қондырғыларының құбыр жолдарында орнатылған ішкі өрт крандарын өртті сөндіруден басқа мақсаттар үшін пайдалануға жол бермеу. Сорғы станциясының үй-жайларында жұмыс жəне авариялық жарық берудің, сондай-ақ өрт сөндіру бекетімен (диспетчер бөлмесімен) телефон байланысының болуы 9. Қосымша талаптар Көлік құралдарын сақтау үй-жайларын басқа үй-жайлардан 2 үлгідегі өртке қарсы жəне 3 үлгідегі жабындармен бөлу Сақтау үй-жайлары мен өндірістік жəне басқа да кəсіпорындар мен ұйымдарға қызмет көрсететін жылжымалы құрамының ағымдағы жөндеуі мен техникалық қызмет көрсету посттарының өндірістік қойма үй-жайларын аталған үй-жайларды ғимараттың басқа бөліктерінен 2-типті бітеу өртке қарсы қабырғалармен жəне 3-типті жабындармен бөлінген жағдайда В1-В4, Г жəне Д санатты ұйымдар мен осы кəсіпорындардың отқа төзімділігі ІІ-дəрежелі өндірістік ғимараттарда орналастыруға жол берілуі. Жанында салынған жəне қоса салынған жылжымалы құрамды сақтау үй-жайлары арқылы инженерлік коммуникациялары (су құбыры мен электрмен қамтамасыз етуді қоспағанда) транзитті төселген жағдайда олар, отқа төзімділік шегі ЕІ-150 бітеу құрылыс конструкцияларына бекітілуі. Құрылған жəне құрылып жатқан жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларының қақпасы ойығының отқа төзімділігі ЕІ-45, ені кемінде 1 метр болатын көлемдегі күнқағарлар қарастырылуы тиіс, күнқағар шетінен бастап қоғамдық ғимарат терезелері ойығының шетіне дейінгі арақашықтық 4 метр, құрылған жəне құрылып жатқан жылжымалы құрамды сақтау ғимаратының үстіңгі терезесінен бастап қоғамдық ғимаратының астыңғы терезелері ойығының шетіне дейінгі арақашықтық 4 метрден кем болмауы. Сыртқы қақпалар эвакуациялық шығу жолдары ретінде: 1) босағасы жоқ немесе биіктігі 0,1 метрден аспайтын босағасы бар қақпалар болғанда кез келген үлгідегі қақпаларды орналастырған жағдайда пайдаланылуының мүмкіндігі; 2) қақпалар сақтау, техникалық қызмет көрсету жəне ағымдық жөндеу бекеттерінің (қақпа саны бір бірліктен көп болғанда) үй-жайларында орналасқан жағдайда пайдаланылуының мүмкіндігі. Майлауға арналған материалдарды сақтау үй-жайларында таза жəне пайдаланылған майларға арналған ыдыстар жəне оларды тасымалдауға арналған сорғыш жабдықтар үй-жайдың сыртқы қабырғасында орналастырылуы жəне тікелей сыртқа шығатын есігі болуы тиіс. Жылжымалы құрамның техникалық қызмет көрсету жəне техникалық жөндеу бекеттерінің үй-жайларында егер көлемі 5 текше метрден аспаса таза жəне пайдаланылған майларды сақтауға, сондай-ақ майлау материалдарын тасымалдауға арналған сорғыш жабдықтарды орнатуға рұқсат етілуі. Көлік құралдарының барынша төмен өту ені: 1) 6,5 метр сақтау орындарының қабырғалары мен дарбазаларына перпендикулярлы орналасқан кезде – ені 2,3 метр; 2) 5,5 метр сақтау орындары үшін дəл солай – ені 3,5 метр; 3) 60º бұрышында автомобильдерді орналастырған кезде дəл солай – 4,5 метр; 4) 45º бұрышында автомобильдерді орналастырған кезде – 3,0 метр қабылданады. 10 жəне одан астам техникалық қызмет көрсету мен ағымдық жөндеу бекеттері немесе 50 жəне одан астам автомобильдер қарастырылған кəсіпорын аумағының қоршауында кемінде екі кіру (шығу) жолы болуы тиіс. Бекеттері немесе автомобильдерді сақтау орындарының саны аз кəсіпорындар үшін аумақта бір кіру жолын орнатуға болады. Қоршаудағы қақпалардың ойығы 4,5х4,5 метрден кем емес етіп орындалады 10 жəне одан астам техникалық қызмет көрсету жəне ағымдық жөндеу бекеттері немесе 25 астам автомобильдерді сақтау қарастырылатын автомобильдерге қызмет көрсетуге арналған үй-жайларда кемінде екі қақпа болуы қажет. 25 бірліктен астам мөлшерде көлік сақтау үй-жайлары үшін өрт болған жағдайда көлік құралдарын эвакуациялау реті мен тəртібі көрсетілген оларды орналастыру жоспары болады. Ашық тұрақ аумақтарында көлік құралдарының шағын жөндеуі мен ағымды техникалық қызмет көрсету беті қатты алаңшаларда жүзеге асырылады. Көлік құралдарының шағын жөндеуі мен ағымды қызмет көрсетуін жүзеге асыруға арналған əрбір алаңшада Техникалық регламенттің «Өрт қауіпсіздігіне жалпы талаптар» атты 4-қосымшаға сəйкес өртке қарсы мүккəммалдың жиынтығымен өрт сөндіру щиттерінің болуы Көлік құралдарын ашық сақтау гараждарының үй-жайлары мен алаңшаларын өрт немесе басқа да төтенше жағдайлар болған кезде көшіруге кедергі жасауы мүмкін заттар мен жабдықтармен ыбырсытуға жол берілмейді Көлік құралдарын ашық сақтау гараждарының үй-жайлары мен алаңшалары таза ұсталады. Төгілген жанар-жағармай материалдарына құм сеуіп, дереу жиналады. Гараждар мен ашық тұрақтарды олардың тура мақсаттарынан тыс (жанғыш материалдарды, газ баллондарын жинау, жөндеу шеберханаларын, сырлау камералары жəне т.б.) қолдануға жол берілмейді. берілмейді Үй-жайларда, шатыр астында жəне ашық алаңшаларда көлік сақтауға 1) норма сақталмаған көлемде көлік құралдарын орнатуға, оларды орналастыру жоспарын бұзуға, автомобильдер арасындағы қашықтықты төмендетуге; олардың жəне ғимараттардың (құрылыстардың) арасындағы қашықтықты азайтуға 2) шығу қақпалары мен өту жолдарын ыбырсытуға; ұста, термиялық, дəнекерлеу, сырлау жəне ағашпен өңдеу жұмыстарын жүргізуге, сондай-ақ тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды қолданып бөлшектерді шаюға; 5) аккумуляторларды тура көлік құралдарында, сондай-ақ осы мақсатқа икемделмеген үй-жайларда оталдыруға; 6) қозғалтқыштарды ашық отпен жылытуға (алау, шамшырақтар, дəнекерлеу шамдары), жарықтандыру үшін ашық от көздерін пайдалануға; 7) жалпы тұрақтарда тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, сондай-ақ жанғыш газдарды тасымалдау үшін көлік құралдарын пайдалануға; 8) тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтардың сыйымдылықтарын сақтауға; 9) көлік құралдарын сырлауға, бөлшектерін тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтармен жууға; 10) қозғалтқыштарын жылытуға, ашық отты қолданып, жөндеу жұмыстарын жүргізуге (шамшырақтар, дəнекерлеу шамдары жəне басқа да от көздері), сондай-ақ жөндеу жəне басқа да жұмыстар жүргізген кезде жарықтандыру үшін ашық отты көздерін пайдалануға жол берілмейді. Газ тəрізді отында жұмыс істейтін көлік құралдарын пайдалану кезінде: 1) газды қоректену жүйесі техникалық бұзылған (герметикалық емес) көлік құралдарын жабық үй-жайға тұраққа қоюға жол берілмейді. 2) жабық үй-жайда көлік құралының «өзіндік жүру» қозғалысын тек сұйық отында жүзеге асырылады (бензин, дизельді отын); 3) көлік құралдарын сақтауға арналған үй-жайларда сұйылтылған көмірсутекті газ өшіктіруді (КГӨ) жүзеге асыруға жол берілмейді; 4) қысымды бақылаумен, газды өндірумен, қозғалтқышты жылытумен, карбюратор қоспалауыштарға əр түрлі отын түрлеріне ауыстырып қосу жəне газ жеткізумен байланысты жүйелер дұрыс жағдайда ұсталады. КГӨ бар баллондардағы сақтандырғыш клапандары, сондай-ақ отын жеткізілуін бұғаттауды қамтамасыз ететін электрлік магнитті клапандар дұрыс жағдайда пайдаланылады. Баллондарды куəландыру екі жылда бір реттен кем емес жүргізіледі. 5) КГӨ жабық гараж тұрақтарда жəне басқа да ішіндегі температурасы 25ºC асатын, жылытуы бар үй-жайларда қолдану жəне сақтау; Жанар-жағармай материалдарын таситын автомобильдерді 600 текше метрден аспайтын аталған материалдарды тасымалдауға арналған жалпы сыйымдылықты топтарға бөліп қарастыру қажет, бірақ 50 автомобильден көп болмауы керек. Жанар-жағармай материалдарын тасуға арналған автокөліктердің, сондай-ақ басқа автокөліктерді сақтауға арналған алаң арасындағы қашықтық 12 м кем болмауы тиіс. 10 автомобильге дейін жəне жалпы сыйымдылығы 30 текше метрге дейін автоцистерналардың жанар-жағармай материалдарын тасымалдауға арналған жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларында негізгі қондырғылар тоқтап тұрған кезде автоматты түрде іске қосылатын үш қайтара ауа алмастыру көлемінде жарылыстан қорғағыш механикалық ауа сорғыш желдеткішінің қондырғысын орнату қажет. Бояу жəне аккумуляторлық бөлімшелерді (учаскелерді) орналастыруға арналған үй-жайлардың сорғыш желдеткіш жүйесін бір-бірімен жəне басқа үй-жайлардың сорғыш желдеткіш жүйесімен біріктіруге болмайды. Газ баллон автомобильдерін жер асты гараж тұрақтарында сақтауға болмайды. Көлік құралдарын (жеке көлік түрлерінен басқа) сақтайтын ашық алаңдар мен тұрақтарға арналған ғимараттар əрбір 10 көлікке біреуден келетін сүйреткіш арқандармен (штангалармен) жабдықталады. Автомобильдерді жөндеуге арналған үй-жайларда (газ автомобильдерінде баллондар газбен толтырулы болғанда) жанармай толтырылған багы бар автомобильдерге жəне май толтырылған картерлерге (№1 ТҚК бойынша жұмыстардан басқа) жөндеу жұмыстарын жүргізуге жол берілмейді. Аккумулятор станциялары (шеберханалар) отқа төзімділігі II дəрежеден төмен емес үй-жайларда орналастырылады. Аккумулятор станцияларының есіктерінде «Аккумулятор бөлмесі», «От қауіпті!», «Отпен кіруге болмайды!», «Темекі шегуге жол берілмейді!» деген жазулар ілінеді. Қышқылды жəне сілтілі аккумуляторларды жөндеу, сақтау жəне зарядтау əр түрлі үй-жайларда жүргізіледі.

96

97

98 99 100 101 102 103 104

105 106

Аккумулятор станцияларының үй-жайларында: 1) темекі шегуге, от жағуға, электр қыздырғыш аспаптарын пайдалануға; 2) бір ауысымдық қажеттіліктен артық қышқылды, сілтіні немесе электролитті сақтауға; 3) жұмыс орнында арнайы киімді жəне басқа да бөгде заттарды қалдыруға жол берілмейді. Жуу жəне сырлау цехтері, учаскелер мен бөлімшелер отқа төзімділігі II дəрежеден төмен емес арнайы жабдықталған бір қабатты ғимараттарда орналастырылады, ішкі қабырғасында терезе ойығы болады жəне жапсарлас өндірістік үй-жайлардан жанбайтын қабырғалармен бөлінеді. Жуу жəне сырлау цехтарынан жапсарлас үй-жайларға шығу ауа екпінінің түсуін қамтамасыз ететін шлюздің тамбуры арқылы жүргізіледі Жуу жəне сырлау үй-жайларын көп қабатты ғимараттардың жертөлелерінде, астыңғы жəне бірінші қабаттарында орналастыруға жол берілмейді. Бояу дайындайтын бөлімшелер сыртқы қабырғасында терезе ойығы жеке эвакуациялық шығу жолы бар жəне жапсарлас үй-жайлардан жанбайтын қабырғалармен оқшауланған үй-жайларда орналастырылады. Жуу жəне сырлау цехтерінің, сондай-ақ бояу дайындайтын бөлімшелердің едені жанбайтын, электр сымды, тұрақты жəне ұшқын шығармайтын, ерітінділерге төзімді етіп орындалады Жуу жəне сырлау цехтерінің жəне бояу дайындайтын бөлімшелердің жылу беру аспаптарының беті тегіс болуы жəне 95°С артық қыздырмау қажет, қырлы радиаторларды қолдануға жол берілмейді. Жуу жəне сырлау цехтерінің, лакпен сырлау зертханаларының жəне бояу дайындайтын бөлімшелердің электр жабдықтары мен шырақтарын тек жарылыстан қорғалған күйде ғана пайдалануға жол беріледі. Жуу жəне сырлау цехтарында гидравликалық ілмекті тұндырғыштармен немесе тұзақтармен жабдықталған өрт қауіпсіздігі канализациясы қарастырылады. Соңғысы жүйелі түрде бояу қалдықтарынан тазаланып тұрады. Жуу жəне сырлау цехтары мен бояу дайындайтын бөлімшелердің жылжымалы технологиялық құралдары (сатылар, басқыштар, тақтайлар, арбалар) соққы жəне үйкеліс кезінде ұшқын шығудың алдын алатын қорғаныс қондырғысымен жабдықталады. Жұмысшылар мен қызметшілерге синтетикалық жəне жібек маталардан киім киюге, сондай-ақ жүзіктер мен білезіктер тағуға жол берілмейді Жұмысшылар ток өткізгіш аяқ киімдермен жəне статикаға қарсы білезіктермен қамтамасыз етіледі

Уəкілетті органның лауазымды тұлғасы: ___________________ _____________________ (лауазымы) ( қолы)

__________________ (Т.А.Ə.)

Бақылау субъектісі: ___________________ (лауазымы)

__________________ (Т.А.Ə.)

_____________________ ( қолы)

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2013 жылғы 27 маусымдағы № 292 жəне Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 18 шілдедегі № 141/нқ бірлескен бұйрығына 4 қосымша Əкімшілік объектілер үшін өрт қауіпсіздігі саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парағы

Нысан

Тексеру тағайындаған мемлекеттік орган _________________________________ Тексеру туралы акт ____________________________________________________ (№, мерзімі) Тесеру жүргізу мерзімі ________________________________________________ Тексеру кезеңі _______________________________________________________ Ұйымның атауы _____________________________________________________ Объектінің атауы _____________________________________________________ Орналасқан жерінің мекен-жайы ________________________________________ ЖСН/ БСН __________________________________________________________ № р/с 1 1

2 3 4

5 6 7 8 9 10 11

12 13

14 15 16 17 18 19

20

21 22 23 24

25 26

27

28 29

30 31

32 33

34 35

36 37

38 39 40

Талаптар тізбесі

Орындалғаны Қажет туралы белгі емес орын- орындалдалды маған 3 4 5

2 1. Ұйымдастыру іс-шаралары Олардың өрт қауіптілігіне сəйкес келетін өртке қарсы режимін белгілейтін бұйрықтың немесе нұсқаулықтың болуы, оның ішінде: 1) ашық отты пайдалану тəртібін анықтау жəне қауіпсіздік шаралары; 2) темекі шегуге арналған орынды анықтау жəне жабдықтау; 3) өрт сөндіру автомашиналарының объектіге өту тəртібін анықтау; 4) жанғыш қалдықтар мен тозаңды жинау, май болған арнайы киімді сақтау тəртібін анықтау; 5) өрт болған жағдайда жəне жұмыс күні аяқталғаннан кейін электр жабдықтарын токтан ажырату тəртібін анықтау; 6) уақытша отты жəне басқа да өрт қауіпті жұмыстарды жүргізу тəртібін реттеу; 7) үй-жайларды жұмыс аяқталғаннан кейін қарап шығу жəне жабу тəртібін реттеу; 8) жұмыскерлердің өртті байқаған кездегі іс-əрекеттерді реттеу; 9) мамандықтар (лауазымдар) тізбесін анықтау, өртке қарсы нұсқаулық пен өрт-техникалық минимум бойынша сабақтар өткізу тəртібі мен мерзімдері, сондай-ақ оларды өткізуге жауапты адамдарды тағайындау. Өрт қауіптілік туралы шаралар туралы нұсқаулықтың болуы Өрт шыққан жағдайда адамдарды эвакуациялау жоспарларының (схемаларының) болуы Жекелеген жұмыс учаскелерінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін (бұйрықтар, міндеттер, өрт қауіпсіздігі жөніндегі нұсқаулық журналдар) жауапты адамдардың болуы 2. Аумақты ұстау Адамдар уақытша болатын ғимараттарға екі жағынан өрт сөндіру автомобильдеріне арналған өту жолдарының болуы Ғимараттар мен құрылыстар, көлік тұрағы жəне ғимараттар мен құрылыстардың құрылысы (қондырғысы) арасындағы өртке қарсы арақашықтықтарды материалдармен жəне жабдықтармен үйіп тастауға жол бермеу Аумақты (жанғыш қалдықтардан, қоқыстан, ыдыстан, түскен ағаш жапырақтарынан, жанғыш қоқыстан жəне басқа да жанғыш материалдардан уақытылы тазарту) ұстау. Сыртқы өртке қарсы сумен жабдықтау көздерін техникалық ұстауға, пайдалануға қойылатын талаптарды сақтау (өрт сөндіру гидранттарын жылына кемінде екі рет тексеру, қысқы уақытта қар мен мұздан тазарту жəне оларды жылы ұстау) Өрт техникасы үшін өртке қарсы сумен жабдықтау көздеріне өту жолдармен қамтамасыз ету Өртке қарсы сумен жабдықтау көздері орналасқан орындарды өрт қауіпсіздігі белгілерімен жəне көрсеткіштерімен қамтамасыз ету Объектінің аумағында түнгі уақытта өрт гидранттарын, сыртқы өрт сатыларын, өрт сөндіру құралдарын жəне өрт сөндіру мүкəммалдарының орналасқан жерлерін, сондай-ақ өрт сөндіру су айдындарына өту жолдарын, ғимараттар мен құрылыстарға кіру жолдарын жылдам табу үшін сыртқы жарық беру құралдарының болуы 3. Ғимараттар мен құрылыстарды ұстау Ғимараттар мен үй-жайлардан эвакуациялық шығу жолдарының саны, олардың жобалық шешімге сəйкестігі Эвакуациялық жолдар мен шығу жолдарын пайдаланған кезде мыналарға: 1) эвакуациялық жолдар мен шығуларды (оның ішінде өтетін жерлер, дəліздер, тамбурлар, галереялар, лифт холлдары, саты алаңдары, баспалдақтары, есіктері, эвакуациялық люктер) түрлі материалдармен, бұйымдармен, жабдықтармен, өндірістік қалдықтармен, қоқыспен жəне басқа да заттармен үйіп тастауға, сондай-ақ эвакуациялық шығу есіктерін шегелеп тастауға; 2) шығу тамбурларында киімге арналған кептіргіштер мен ілгіштер, гардеробты орналастыруға, сондай-ақ керек-жарақтар мен материалдарды сақтауға (оның ішінде уақытша); 3) эвакуациялау жолдарында табалдырықтар (есіктердің ойықтарындағы табалдырықтарды есептемегенде), қозғалмалы жəне көтеріліп-түсірілетін есіктер мен қақпалар, айналатын есіктер мен турникеттер, сондай-ақ адамдарды еркін эвакуациялауға кедергі келтіретін басқа құрылғыларды орнатуға; 4) қабырғалары мен төбелерін өңдеуге, қаптауға жəне бояуға арналған жанғыш материалдарды, сондай-ақ отқа төзімділігі V дəрежелі ғимараттарды есептемегенде, эвакуациялау жолындағы сатылар мен басқыш алаңдарын қолдануға; 5) саты торларының, дəліздердің, холлдар мен тамбурлардың өздігінен жабылатын есіктерін ашық күйінде бекітуге, сондай-ақ оларды алып тастауға; 6) түтіндемейтін саты торларында ауа аймақтарын шынылауға немесе жалюзимен жабуға; 7) шыныны есіктер мен фрамугтарды армирленген шыныны қарапайым шынымен ауыстыруға жол берілмейді. Эвакуациялау жолдарында еркін жəне ғимараттан шығу бағыты бойынша ашылатын есіктер орнату. Эвакуациялық шығулар есіктеріндегі тиектер ғимарат ішіндегі адамдардың тиектерді ішінен кілтсіз ашу мүмкіндігін қамтамасыз етуі Баспалдақ маршатрының астында қойма, қосалқы үй-жайлардың болмауы Жертөле жəне цокольдық қабаттардан тікелей сыртқа қарай жəне ғимараттың, құрылыстың, құрылымның ортақ баспалдақ алаңынан оқшауланған эвакуациялық шығу жолдарын орнату Құрылыс құрастырылымдарының, жылу оқшаулайтын жанғыш материалдардың, жабдықтың металл тіреулерінің жəне коймалардың ағаш құрылымдарының өртке қарсы жабынының болуы жəне олардың жағдайы Шатыр үй-жайларының, сондай-ақ технология шарттары бойынша адамдардың тұрақты болуы талап етілмейтін техникалық қабаттар мен жертөлелердің есіктерін құлыппен жабуды қамтамасыз ету. Аталған үй-жайлардың есіктерінде кілттердің сақталатын орны туралы ақпараттың болуы. Шатырларды, техникалық қабаттарды, желдету камераларын жəне басқа да техникалық үй-жайларды өндірістік учаскелерді, шеберханаларды ұйымдастыру үшін, сондай-ақ өнімді, жабдықты, жиһазды жəне басқа заттарды сақтау үшін пайдалануға жол бермеу Жертөлелер терезелері мен шұңқыршаларына саңылаусыз торлар орнатуға (мекеменің қойма үй-жайларын, кассаларын, қару тұратын бөлмелерін, құпия бөлімдерін қоспағанда) жол бермеу Лифт холлдарында қамбалар, дүңгіршектер, дүкеншіктер орналастыру жол бермеу Өрт шыққан жағдайда қауіпсіздік аймақтарына жататын балкондарды, лоджиялар мен галереяларды шынылауға жол бермеу Нəтижесінде адамдарды қауіпсіз эвакуациялау жағдайы нашарлайтын, өрт сөндіргіштерге, өрт сөндіру крандарына жəне басқа өрт қауіпсіздігі құралдарына қол жеткізу шектелетін немесе автоматты өртке қарсы қорғау жүйелерінің (автоматты өрт сигналын беру, стационарлық автоматты өрт сөндіру қондырғылары, түтінді кетіру жүйелері, құлақтандыру жəне эвакуациялауды басқару жүйелері) əрекет ету аймағы азаятын көлемдік-жоспарлау шешімдерін өзгертуді жүргізуге жол бермеу Балкондар мен лоджияларда есіктерді, люктерді, аралас секцияларға өтетін жерлерді жəне сыртқы эвакуациялау сатыларына шығу жолдарын жиһазбен, жабдықпен немесе басқа заттармен үйіп тастауға жол бермеу Жертөлелер мен цокольдық қабаттарда тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, оқ-дəрілерді, жарылғыш заттарды, газ толтырылған баллондарды, аэрозолдық буып-түюдегі тауарларды, целлулоидты жəне басқа жарылыс-өрт қауіпті заттар мен материалдарды сақтауға жəне қолдануға жол бермеу Қабаттардағы дəліздерден, холлдардан, көрермен жайынан, тамбурлардан жəне басқыш шабақтарынан эвакуациялық шығулардың жобада қарастырылған есіктерін, эвакуациялау жолында қауіпті өрт факторларының таралуына кедергі келтіретін басқа есіктерді алып тастауға жол бермеу Өрт қауіптілігі жоғары жабдықтың жанында белгіленген қауіпсіздік белгілерінің болуы Ішкі өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйесін ұстау, пайдалану (нормалар мен ережелер бойынша қажет болса), атап айтқанда: 1) ішкі өртке қарсы су құбырының өрт сөндіру крандары 1,35 м биіктікте орнатылып, түтік құбырлары мен ұңғымалар жиынтықталып жəне пломбаланатын өрт сөндіру шкафтарына жабылып орнатылуы 2) шкафтың есігінде əріптік «ӨК» индексінің, реттік нөмірінің, жақын өрт сөндіру бөлімінің телефон нөмірінің болуы 3) өрт сөндіретін түтік құбырларды құрғақ, жақсы шиыршықталған жəне крандар мен ұңғымаларға жалғанған күйінде күтіп ұстау 4) сорғы станциясының үй-жайларында өртке қарсы сумен жабдықтаудың жалпы сызбасы жəне сорғыларды байлау сызбасының болуы 5) кəсіпорынның электрмен жабдықтауы өрт сөндіру сорғыларының электр қозғалтқыштарының үздіксіз қоректенуін қамтамасыз етуі Тиістілік нормаларына сəйкес жарамды алғашқы өрт сөндіру құралдарының болуы Ғимараттардың, құрылымдардың, құрылыстардың жəне өрт сөндіру бөліктерінің, функционалдық өрт қауіптілік кластарына əртүрлі бөлмелер өзара отқа төзімділігі нормаланған жəне өрт қауіптілік конструктивтік класстарымен немесе өртке қарсы тежегіштерге бөлінуі Өртке қарсы тежегіштерде өртке қарсы есіктердің, қақпалардың, терезелердің, люктердің жəне клапандардың болуы Белгіленген тəртіпте əзірленген жəне бекітілген жобалау-сметалық құжаттамасыз ғимараттардың, құрылыстар мен имараттардың функционалдық мəнінің өзгеруіне, күрделі жөндеу жүргізілуіне, техникалық қайта жарақтануына, реконструкциялануына жəне қайта жоспарлануына жол бермеу Ғимараттардың, құрылымдар мен құрылыстардың шатырындағы сыртқы өрт сөндіру сатылары мен қоршаулары жарамды күйде болуы 4. Желдеткіш қондырғылары Əртүрлі қолданыстағы желдету жүйелерінің түтінге қарсы желдету жүйелерінің жəне транзиттік арналарының (оның ішінде ауа арналар, жинағыштар, шахталар) ауа арналары мен арналарының құрастырылымдары отқа төзімді болуға жəне жанбайтын материалдардан жасалуы Өртке қарсы қалыпты ашылатын клапандар автоматты жəне қашықтан басқарылатын жетектермен болуы Ауа өткізу жолдарындағы отқа кедергі жасайтын (тосқауылдар, шиберлер, клапандардың) автоматты өрт дабылы немесе өрт сөндіру желдеткіш қондырғыларында тосқауылдардың, олардың өрт болғанда желдеткішті автоматты сөндіру қондырғыларының жұмыс істеуі жəне олардың жобалық құжаттарға сəйкес болуы Желдеткіш камераларда қандай да бір жабдықтардың жəне материалдардың сақталуына жəне оларды жабық күйде ұстауға жол бермеу 5. Электр желілерін, электр қондырғыларын жəне электр техникалық бұйымдарды пайдалану Жарылыс қауіпті аймақтарда дайындаушы-зауыттың жарылыстан жəне (немесе) өрттен қорғау деңгейі мен түрінің белгісі жоқ электр жабдығын қолдануға жол бермеу Дайындаушы-кəсіпорынның нұсқаулығында баяндалған қауіпсіздік талаптары бұзылған электр желілері мен электр энергиясын қабылдағыштарды, бұзылулары өрттің туындауына əкелуі мүмкін электр қабылдағыштарын пайдалануға (ұшқын, қысқа тұйықталу, кабельдер мен сымдардың оқшаулауының рұқсат етілгеннен жоғары қызуын, апатқа қарсы жəне өртке қарсы қорғауды автоматты басқару жүйелерінің істен шығуын тудыратын), сондай-ақ бүлінген немесе қорғаныш қасиеттері мен оқшаулауын жоғалтқан электр сымдары мен ж м ж м ы ш ыш ы ы ы ым ы ж м Э м ы ы ы ы ы ж ж м С ы м ж м ы ы ы ы ы ым м ж ш ю м ы ы ы ж ы ж м Э ыш ж ыж ы ж ыш ы ш ы м м ы ы м ж м Э ым ы м ж ым ш ы ш ы ы ж м Э ш м ы м шы ы м м ж ж ыш м м шы ы ы ы ымы ы ы ы ш шы ыш ы ж ыш ы ы ы шы ы ж м

Жалғасы 17 бетте


(Жалғасы. Басы 14-16-беттерде). 47

48 49 50 51

52 53 54

55

56

57

58

59

60

61

61

63

64

65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76

11 12

Электр үтіктерді, электр плиткаларды, электр шəйнектерді жəне басқа электрмен қыздырылатын аспаптарды өрттің туындау қаупін болдырмайтын арнайы тұғырықтарсыз (қоректену цокольдері, қыздырғыш дөңгелектер), егер олардың болуы дайындаушы-кəсіпорынның нұсқаулығында қарастырылған болса, пайдалануға жол бермеу Құрастырылымда қарастырылған жылу реттегіштер болмаған немесе бұзылған кезде электр қыздырғыш аспаптарды қолдануға жол бермеу Ғимараттарды, құрылымдар мен құрылыстарды жобамен қарастырылған найзағайдан қорғайтын құрылғылардың болуы Жылына бір рет білікті мамандар немесе мамандандырылған ұйымдармен жүргізілетін найзағайдан қорғау құрылғыларының жерге қосатын құрылғысының электрлік кедергісін өлшеу актісінің болуы Барлық таратылу құрылғыларының, аппараттырының жəне өлшеу құралдарының, сондай-ақ айырылу текті қорғау құрылғыларының, тоқ өшіретін жəне де басқадай аппараттар мен құрылғыларды қосуда тоқ жүретін бөліктері тек қана жанғыш емес негізге (мрамор, текстолит, гетинакс) орнатылуы Сымдар мен кабельдердің қосылуы, ұшталуы жəне таралуы өрт жағынан қауіп туғызбас үшін пресстеу, пісіру жəне күйдірудің немесе арнайы қысқыштардың көмегімен орындалуы Қосылу жəне таралу қораптарында қорғаныс қақпақтарының болуы 6. Ғимараттарды, құрылыстар мен құрылымдарды жылыту жүйесі Жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (балған кезде, отын түріне тəуелсіз): 1) жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану шарттарының бұзылуына, осы мақсаттарға қолайсыз үй-жайларға (орындарға) орналастырылуына жол бермеу; 2) қандай да ақаулары мен олқылықтары бар жылуды регенирациялайтын аппараттардың пайдаланылуын жол бермеу; 3) Жылыту пештері мен жүйелерінің түтін құбырлары, түтіндіктері жəне басқа элементтері тікелей жылыту маусымының алдында, сондай-ақ көлемінде: - үш айда бір реттен кем болмай - жылыту пештері үшін; - екі айда бір реттен кем болмай - үздіксіз əрекеттегі пештер мен ошақтар үшін тазартылуы; 4) пештерді пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарда қарастырылмаған жанғыш заттарды (қатты, сұйық, газ тəрізді) отын ретінде қолдануға жол бермеу; 5) жанғыш заттар мен материалдарды пештер мен түтіндіктердің беттерінен 0,5 м кем болатын арақашықтықта кептіруге жол бермеу; 6) жанғыш заттарды, материалдарды, бұйымдар мен жабдықтарды пештердің оттығының саңылауларына дейін 1,25 м болатын жəне пештің басқа қыздырылатын бөліктеріне дейін 0,7 м кем болатын арақашықтықта орналастыруға жол бермеу; 7) түтін каналының конструкциясында мерзімді түрде оларды қара күйіктен тазалауға арналған технологиялық тесіктің болуы; 8) жылуды регенирациялайтын аппараттарда ақаулы есіктердің жəне жанар-жағар май материалдарынан белгіленген нормаларға сай өртке қарсы бөліктердің (шегіністердің) болуы ; Қатты отындағы жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (болған жағдайда) 1) қатты отынмен жұмыс істейтін жылу өндіргіш аппараттардың от жағатын есігі астындағы жанғыш материалдардан жасалған еден пеш жанындағы оның ұзындығында орналасқан тесіктерсіз 0,5 х 0,7 м кем болмайтын өлшемдегі оттық алдындағы металл табақпен қорғалған болуы; 2) жағу үшін дайындалған отынды, сондай-ақ басқа жанғыш заттар мен материалдарды пештің алдындағы табаққа орналастыруға жол бермеу; 3) қатты отын жағылатын пештерді жағу үшін тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды қолдануға жол бермеу; 4) пештің оттығынан алып шыққаннан кейінгі қыздырылған жəне бықсыған материалдар болатын күл жəне қож өрттің туындау мүмкіндігін болдырмайтын, олар үшін арнайы қашықтатылған жерге əкетіліп, су құйатын орындардың болуы; 5) отын (өздігінен лапылдап жанатын көмір) осы үшін арнайы бейімделген үй-жайларда немесе жанатын құрылыстардан 8 м жақын болмай орналасқан, арнайы бөлінген алаңдарда сақтауға жол бермеу Сұйық отындағы жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (болған кезде) 1) сұйық отында жұмыс істейтін аппаратты орналастыру, жанар-жағар май багында тұрған барлық жанар-жағар май көлемін авариялық ағызу кезінде сыйатын металл табандық; 2) сұйық отынды тек металл герметикалық жанар-жағар май құбырында беру ; Электр калориферлерін қолдану кезінде: 1) зауытта жасалған ғана, желдеткіші істемей қалғанда қыздырылатын элементтерге электр энергиясын беруді тоқтататын дабыл қағуы мен шектенуін, сондай-ақ электрлік жəне жылу қорғанысымен қарастырылған, шығатын ауаның температурасын бақылайтын жəне оны реттейтін автоматикасы жұмыс істейтін электр калориферлерімен қолдану; 2) электр калориферінің дабыл қағуы мен шектенуінің сөніп қалуына жол бермеу; 3) электр калориферінде немесе оның жанында киім немесе басқадай жанғыш материалдарды кептіруге жол бермеу; 4) электр калорифердің корпусы мен желдеткіштің арасына иілгіш зат ретінде жанатын материалдар қолдануға жол бермеу Уақытша металл пештерді пайдалану кезінде 1) металл пештері аяқтарының биіктігі кем дегенде 0,2м.; 2) металл пештердің аяқтарын кемдегенде мынадай қашықтықта орналастыру: 1 м – ағаш конструкциялардан, жиһаздан, тауарлардан, стеллаждардан, витринадан, сөрелерден жəне басқа да жабдықтардан; 0,7 м – тұтанудан қорғалған конструкциялардан; 1,25 м – отындық тесіктен ағаш конструкцияларға жəне басқа жабдықтарға дейін; 3) металл түтін мұржасын терезе арқылы бөлу кезінде онда қойылған алмастыратын бөлігін түтін құбырынан кем дегенде үш диаметрлі өлшеммен жабынды қаңылтыр табағының болуы 7. Өрт автоматикасын пайдалану ҚР СН 2.02-11-2002 «Ғимараттарды, үй-жайлар мен құрылыстарды автоматтандырылған өрт сигналы жүйлерімен, өрт сөндірудің автоматты қондырғыларымен жабдықтау жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету нормалары» талаптарына сəйкес автоматты өрт сигналын беретін жүйелермен, автоматты өрт сөндіру жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету қондырғыларымен жабдықтау Өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғылары тиісті дайындықтан өткен немесе мамандандырылған ұйымдарымен шарт бойынша мамандарымен орындалатын техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеуді ұйымдастыру арқылы үнемі жұмыс істеу қалпында болуы. Өрт автоматикасы жүйелерімен жəне қондырғыларымен жабдықталған объектіде мынадай техникалық құжаттамалардың болуы: 1) қондырғыны пайдалануға қабылдау актісі; 2) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша нұсқаулық; 3) техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс регламенті; 4) техникалық қызмет көрсету жəне жоспарлы-алдын алу жөндеулерінің жоспар-кестесі; 5) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларына техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы- алдын ала жөндеу бойынша жұмыстардың есебін жүргізу журналы; 6) жедел (кезекші) маманның кезекшілік кестесі; 7) жедел маманның кезекшілікті тапсыру-қабылдап алу журналы; 8) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларының ақаулықтарын есепке алу журналы; 9) газ өрт сөндіру қондырғыларына арналған өрт сөндіру құрамы бар баллондарды өлшеу журналы (олар болған жағдайда); 10) кезекші жəне қызмет көрсету мамандарының, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргізуге жауапты тұлғаның лауазымдық нұсқаулықтары, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргізуге мамандандырылған ұйымдармен жасалған шарттар; 11) хабарландыру жəне эвакуацияны басқару жүйелерін пайдаланып адамдарды эвакуациялау бойынша мамандардың дайындығын жүргізу журналы (олар бар болғанда) болуы. Объектінің қызмет көрсету маманы объектіде жинақталған өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларының құрылғысы мен жұмыс принципін білуі, «Ғимараттарды, үй-жайларды жəне құрылыстарды автоматты түрде өрт сөндіру жəне автоматты өрт дабылымен, өрт кезінде адамдарға хабарлау жəне оларды эвакуациялауды басқару жүйелерімен жабдықтау жөніндегі талаптар» Техникалық регламентінің талаптарын, өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша ережелерді, нұсқаулықтарды білуге жəне орындауға, регламенттік жұмыстарды белгіленген мерзімде жүргізуге жəне тиісті пайдалану құжаттамасын жүргізу Автоматты өрт сөндіру қондырғыларын пайдалану кезінде: 1) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбыр жолдарын қандай да бір жабдықты ілу немесе бекіту үшін пайдалануға; 2) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбыр жолдарына өндірістік жабдықтар мен санитарлық аспаптарды қосуға; 3) автоматты өрт сөндірудің спринклерлік қондырғыларының құбыр жолдарында орнатылған ішкі өрт крандарын өртті сөндіруден басқа мақсаттар үшін пайдалануға жол бермеу. Сорғы станциясының үй-жайларында жұмыс жəне авариялық жарық берудің, сондай-ақ өрт сөндіру бекетімен (диспетчер бөлмесімен) телефон байланысының болуы 8. Қосымша талаптар Түтiнге қарсы қорғау, өрт автоматикасы жүйелерi мен қондырғыларын, авариялық жарықтандыру, iшкi өртке қарсы су құбыры, авариялық лифтiлердің жарамды күйде ұсталуы жəне оларды жүйелі тексеруді ұйымдастыру Объектiлердiң орталық диспетчерлiк пункттеріне шығарылған өртке қарсы қорғау жүйелерiн басқару қондырғылары мен бақылау аспаптарын ұстау, сондай-ақ қызметке түсу кезінде оларды кезекші персоналдың тексеруін қамтамасыз ету Өрт кезiнде қосылатын өртке қарсы қорғау жүйелерiнiң iске қосу құрылғыларында олардың мақсаты мен iске қосу тəртiбi туралы ілулі тақтайшаның болуы. Табиғи жарықтандыруы жоқ эвакуциялау жолдарының электр жарығымен тұрақты жарықтандырылуын қамтамасыз ету, сондай-ақ жарықтың қозғалысқа жарық диодтан қосылу мүмкiндiгiн қарастыру. Түтiнге қарсы қорғау жүйесiне кiретiн есiктерде жарамды өздiгiнен жабылатын құрылғылар мен тығыздағыш төсемшелердің болуы Өрт шыққан жағдайда автосатыларды орнатуға арналған алаңдарға құрылыс салынуын, əртүрлі жабдықтармен үймелеуге, , алаңдарды автокөлікпен толтыруға жол бермеу. Түтiнге қарсы қорғау жүйесiн (жүйені басқару щиттері) қабылдағаннан кейiн токтан ажыратуға жол бермеу . Тұйық қалқаларда жəне түтiнденбейтiн саты торларын үй-жайлардан, өту жолдарынан, өрт қауiптi үй-жайлары бар жертөлелерден бөлетiн қабырғаларда есiк ойықтарын орнатуға жол бермеу. Автоматты өрт хабарлағыштарын бояуға, тұсқағаздармен желiмдеуге жол бермеу. Ортақ дəлiздерде түтiн жоюға кедергi келтiретiн қалқаларды орнатуға жол бермеу. Балкондар мен лоджиялардың қоршауларын жанғыш материалдармен қаптауға жол бермеу. Өздiгiнен жабылатын есiктердi кəдiмгi шынымен (бекемделген немесе шыңдалған) шынылауға жол бермеу.

Уəкілетті органның лауазымды тұлғасы: ___________________ _____________________ (лауазымы) ( қолы) Бақылау субъектісі: ___________________ (лауазымы)

_____________________ ( қолы)

13 14 15

16 17 18 19

20 21

22 23

24 25 26

27 28 29 30

31 32 33

34

35 36

37

38 39

40 41 42

43 44

45

46 47 48

49

50

51 52

__________________ (Т.А.Ə.)

53 54

__________________ (Т.А.Ə.)

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2013 жылғы 27 маусымдағы № 292 жəне Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 18 шілдедегі № 141/нқ бірлескен бұйрығына 5 қосымша

55 56

Нысан

57

Автожанар-жағармай құю станциялары (стационарлы жəне жылжымалы) үшін өрт қауіпсіздігі саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парағы Тексеріс тағайындаған мемлекеттік орган___________________________ Тағайындау акті ________________________________________________ (№, дата) Тексеріс жүргізу мерзімі_________________________________________ Тексеріс кезеңі__________________________________________________ Ұйымның атауы_________________________________________________ Объектінің атауы________________________________________________ Мекен-жайы__________________________________________________ ЖСН / БСН ____________________________________________________ № р/с

Талаптар тізбесі

1

2 1. Ұйымдастырушылық іс-шаралар Олардың өрт қауіптілігіне сəйкес келетін өртке қарсы режимін белгілейтін бұйрықтың немесе нұсқаулықтың болуы, оның ішінде: 1) ашық отты пайдалану тəртiбi жəне қауiпсiздiк шаралары анықталады; 2) жанғыш қалдықтар мен шаңды жинау, май болған арнайы киiмдi сақтау тəртiбi белгiленедi; 3) өрт жағдайында жəне жұмыс күнi аяқталған кезде, электр жабдықтарын тоқсыздандыру тəртiбi белгiленедi; 4) уақытша отты жəне басқа өрт қауiптi жұмыстарды жүргiзу тəртiбi реттеледi; 5) үй-жайды жұмыс аяқталғаннан кейiн қарап шығу жəне жабу тəртiбi реттеледi; 6) жұмыскерлердiң өрттi байқаған кездегi əрекеттерi реттеледi; 7) өрт-техникалық минимум бойынша өртке қарсы нұсқамадан жəне сабақтан өту тəртібі мен мерзімдері, сондай-ақ оларды өткiзуге жауапты тұлғалар тағайындалады. өрт туындаған кезде адамдарды көшiру жоспары əзiрленген жəне iлiнген болуға тиiс Əрбір объектіде, əрбір жарылыс-өрт қауіпті жəне өрт қауіпті учаскелерде (шеберханалар мен цехтарда) өрт қауіпсіздігі шаралары туралы нұсқама болуы қажет 2. Аймақты күтіп ұстау Адамдар уақытша болатын ғимараттарға екі жағынан өрт сөндіру автомобильдеріне арналған өту жолдарының болуы Аймақтар уақытында тазартылуға тиiс (жанғыш қалдықтардан, қоқыстан, ыдыстан, ағаш жапырақтарынан, құрғақ шөптен жəне басқа жанғыш материалдардан) Сыртқы өртке қарсы су көздерінің жай-күйіне жəне оны пайдалануға қойылатын талаптардың орындалуы (өрт сөндiру гидранттарын жылына кемінде екі рет тексеру, қысқы уақытта жылытылған жəне қар мен мұздан тазартылуға тиiс). Өртке қарсы сумен жабдықтау көздерiне апаратын жолдар жəне кiре берiстер оларға өрт сөндiру техникасының өтуiн қамтамасыз етілууге тиiс. өрт қауіпсіздігі белгілерімен жəне су көздерінің орналасқан жерлерін көрсететін белгілермен қамтамасыз етілуі тиіс 3. Ғимараттарды күтіп ұстау Ғимараттар мен орынжайлардан эвакуациялық шығулардың болуы жəне олардың санының жобалық шешімге сəйкес болуы қажет Эвакуациялық жолдар мен шығуларды пайдаланған кезде: 1) эвакуациялық жолдар мен шығуларды түрлi материалдармен, бұйымдармен, жабдықтармен, өндiрiстiк қалдықтармен, қоқыспен жəне басқа заттармен үйiп тастауға, сондай-ақ эвакуациялық шығу есiктерiн шегелеп тастауға; 2) шығу тамбурларында киiмге арналған кептiргiштер мен iлгiштер, гардеробты орналастыруға, сондай-ақ керек-жарақтар мен материалдарды сақтауға (оның iшiнде уақытша); 3) эвакуациялау жолдарында табалдырықтар (есiктердiң ойықтарындағы табалдырықтарды есептемегенде), қозғалмалы жəне көтерiлiп-түсiрiлетiн есiктер мен қақпалар, айналатын есiктер мен турникеттер, сондай-ақ адамдарды еркiн эвакуациялауға кедергi келтiретiн басқа құрылғыларды орнатуға; 4) қабырғалар мен төбелерді, сондай-ақ эвакуациялау жолындағы сатылар мен басқыш алаңдарын өңдеуге, қаптауға жəне бояуға жанғыш материалдарды қолдануға;

1

2 3 4 5 6 7 8 9 10

17

www.egemen.kz

2 қараша 2013 жыл

58 59

Орындалғаны Қажет туралы белгі емес Орын- Орындалдалған маған 3 4 5

60 61

Орналасқан жерінің мекен-жайы ________________________________________ ЖСН/ БСН __________________________________________________________

Эвакуация жолдарындағы есiктер еркiн жəне ғимараттан шығатын бағыт бойынша ашылуға тиiс. Эвакуациялық шығулар есiктерiндегi тиектер ғимарат (құрылым) iшiнде болатын адамдардың тиектердi iшiнен кiлтсiз ашу мүмкiндiгiн қамтамасыз етуге тиiс. Құрылыс конструкцияларының оттан қорғайтын жабындарының, жылу оқшаулайтын материалдардың, металл жабдықтардың тiреулерiнiң болуы жəне жай-күйі Терезелерiнде торлар орнатуға (касса үй-жайларын қоспағанда) жол берілмейді Нəтижесiнде адамдарды қауiпсiз эвакуациялау жағдайы нашарлайтын, өрт сөндiргiштерге, өрт қауіпсіздігінің басқа да құралдарына рұқсат шектелуіне немесе автоматты өртке қарсы қорғау жүйелерiнiң əрекет ету аймағының азаюына əкеп соғатын көлемдiк-жоспарлау шешiмдерiн өзгертуге тыйым салынады Эвакуациялық шығулардың жобада қарастырылған есiктерді, эвакуациялау жолында қауiптi өрт факторларының таралуына кедергi келтiретiн басқа есiктердi алып тастауға тыйым салынады Жоғары өрт қауiптi жабдықтың жанында қауiпсiздiк белгiлерi орнатылуы тиіс Нормаға сəйкес мөлшерде ақаусыз бастапқы өрт сөндiру құралдарымен қамтамасыз етiлуі тиіс Белгіленген тəртіпте əзірленген жəне бекітілген жобалау-сметалық құжаттамасыз ғимараттардың, құрылыстар мен имараттардың функционалдық мəнінің өзгеруіне, күрделі жөндеу жүргізілуіне, техникалық қайта жарақтануына, реконструкциялануына жəне қайта жоспарлануына жол бермеу 4. Электр желілерін, электрлiк қондырғыларын жəне электр бұйыдарын пайдалану Жарылыс қауiптi жəне өрт қауiптi аймақтарда дайындаушы-зауыттың жарылыстан жəне (немесе) өрттен қорғау деңгейi мен түрi белгiсi көрсетілмеген электр жабдығын қолдануға тыйым салынады; Дайындаушы-кəсiпорынның нұсқаулығында баяндалған қауiпсiздiк талаптары бұзылған электр желiлерi мен электр энергиясын қабылдағыштарды, бұзылулары өрттiң туындауына əкелуi мүмкiн электр қабылдағыштарын пайдалануға (ұшқын, қысқа тұйықталу, кабельдер мен сымдардың оқшаулауының рұқсат етiлгеннен жоғары қызуын, апатқа қарсы жəне өртке қарсы қорғауды автоматты басқару жүйелерiнiң iстен шығуын тудыратын), сондай-ақ бүлiнген немесе қорғаныш қасиеттерi мен оқшаулауын жоғалтқан электр сымдары мен кабельдерiн пайдалануға тыйым салынады Бүлiнген жəне бекiтiлмеген розеткаларды, шаппа қосқыштарды, басқа электрлiк қондырғы бұйымдарын пайдалануға тыйым салынады Стандартты емес (қолдан жасалған) электрмен қыздырылатын аспаптарды қолдануға, калибрленбеген балқыма өндiрмелердi жəне ток күшiнiң көбеюi мен қысқа тұйықталудан қорғайтын қолдан жасалған басқа аппараттарды пайдалануға тыйым салынады Электрлiк қалқандар, электр қозғалтқыштар жəне iске қосу аппаратурасы жанында жанғыш (оның iшiнде тез тұтанатын) заттар мен материалдарды орналастыруға тыйым салынады Электр сымдары мен кабельдердiң жалғаулары мен ұштарын оқшаулаусыз қалдыруға тыйым салынады Электр шамдары мен шырағдандарды қағазбен, матамен жəне басқа жанғыш материалдармен орауға, сондай-ақ шырағданның құрастырылымында қарастырылған қалпақтары (шашыратқыштары) жəне қорғаныш торлары алынып қалған шырағдандарды пайдалануға тыйым салынады Құрастырылымда қарастырылған жылу реттегiштер болмаған немесе бұзылған кезде электр қыздырғыш аспаптарды қолдануға тыйым салынады Ғимараттарда, құрылымдарда мен құрылыстарда жобада қарастырылған найзағайдан қорғайтын құрылғылар болуы тиіс Найзағайдан қорғау құрылғыларының жерге қосатын құрылғысының электрлiк кедергiсiн бiлiктi мамандар немесе мамандандырылған ұйым жүргiзген өлшеудің жыл сайынғы акттері болуы тиіс Барлық ток өткізгіш бөліктер, бөлу құрылғылары, аппараттар мен өлшеуіш аспаптар, сондай-ақ бөлгіш түріндегі сақтандырғыш құрылғылары, ажыратқыштар жəне барлық іске қосатын аппараттар мен аспаптар тек жанбайтын негізде (мрамор, текстолит, гетинакс) құрастырылады. Өткізгіштер мен кабельдердің сымдарын жалғау, түйіндеу жəне тармақтау өртке қатысты қауіпті ауыспалы кедергілерді болдырмау үшін сығымдау, дəнекерлеу, пісіру жəне арнайы қысқыштардың көмегімен жүргізіледі. Қосу жəне тармақталу коробкаларында қорғау қақпақтарының болуы 5. Ғимараттар, құрылымдар мен құрылыстардың жылыту жүйелері АЖС ғимараты орталық жылу жүйесімен жабдықталады. Автожанармай құю станциясының үй-жайларында зауытта дайындалған, өрт қауіпсіздігі талаптарына сай майлы электрмен жылыту аспаптарын жанғыш құрылымдар мен материалдарға дейінгі тиісті қашықтықты сақтай отырып орнатуға болады. Жылыту аспаптары мен əр түрлі құбырларға жанғыш материалдарды (арнайы киімді, сүрту материалын) қоюға, сондай-ақ жылыту аспаптарында киім мен аяқ киімді кептіруге болмайды. Автожанармай құю станциясының аумағы мен ғимараттарында жылу беру қондырғылары мен ашық от қолданылатын құрылғыларды пайдалануға болмайды. 6. Өрт автоматикасын пайдалану ҚР СН 2.02-11-2002 «Ғимараттарды, үй-жайлар мен құрылыстарды автоматтандырылған өрт сигналы жүйлерімен, өрт сөндірудің автоматты қондырғыларымен жабдықтау жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету нормалары» талаптарына сəйкес автоматты өрт сигналын беретін жүйелермен, автоматты өрт сөндіру жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету қондырғыларымен жабдықтау Өрт автоматикасы жүйелерi мен қондырғыларын пайдалануға арнайы дайындықтан өткен мамндармен немесе мамандандырылған ұйымдармен техникалық қызмет көрсету жəне жоспарлы-сақтық жөндеулерiн жүргiзу арқылы күтіп ұстау қажет Өрт автоматикасы жүйелерi мен қондырғыларымен жабдықталған объектiде мынадай құжаттамалар болуға тиіс: 1) қондырғыны пайдалануға қабылдау акті; 2) өрт автоматикасы жүйелерi мен қондырғыларын пайдалану бойынша нұсқаулық; 3) техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс регламентi; 4) техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс регламентi; 5) өрт автоматикасы жүйелерi мен қондырғыларына техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеуi бойынша жұмыстардың есебiн жүргiзу журналы;; 6) жедел (кезекшi) маманның кезекшiлiк кестесi; 7) жедел маманның кезекшiлiгiн тапсыру-қабылдап алу журналы; 8) өрт автоматикасы жүйелерi мен қондырғыларының ақаулықтарын есепке алу журналы; 9) газ өрт сөндiру қондырғыларына арналған өрт сөндiру құрамы бар баллондарды өлшеу журналы (олар бар болса); 10) кезекшi жəне қызмет көрсету мамандарының, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргiзуге жауапты тұлғаның лауазымдық нұсқаулықтары, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргiзуге мамандандырылған ұйымдармен жасалған шарттар; 11) хабарландыру жəне эвакуацияны басқару жүйелерiн пайдаланып адамдарды эвакуациялау бойынша мамандардың дайындығын жүргiзу журналы (олар бар болғанда) болуы мiндеттi. Объектiнiң қызмет көрсету маманы немесе Орындаушы объектiде жинақталған өрт автоматикасы жүйелерi мен қондырғыларының құрылғысы мен жұмыс принципiн бiлуге, «Ғимараттарды, орынжайларды жəне құрылыстарды автоматты өрт сөндіру жүйесімен жəне автоматты өрт дабылымен, құлақтандыру жəне өрт жағдайында эвакуацияның басқарумен жабдықтау бойынша талаптар» Техникалық регламентінің талаптарын, өрт автоматикасы жүйелерi мен қондырғыларын пайдалану бойынша ережелердi, нұсқаулықтарды бiлуге жəне орындауға, регламенттiк жұмыстарды белгiленген мерзiмде жүргiзуге жəне тиiстi пайдалану құжаттамасын жүргiзуге мiндеттi. 7. Қосымша талаптар Автожанармай құю станцияларында жұмыс істейтін штат қызметкерінің саны кемінде екі адам болғанда автожанармай құю станцияларын пайдалануға болады. Өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша нұсқаулықтың болуы жəне нұсқаулықта: 1) мұнай өнімдерін қабылдау тəртібі, оны сақтау жəне тұтынушыларға жіберу шарттары; 2) аумақты ұстау тəртібі; 3) өрт сөндіру құралдарын ұстау, оларды іске қосу жəне өртті байқаған кезде өртке қарсы қызмет бөлімшелерін шақыру қағидасы; 4) май сүртілген материалдар мен құмды жинау, сақтау жəне шығару, арнайы киімді сақтау, үй-жайларды жинау жəне технологиялық жабдықты тазалау тəртібі; 5) өрт шығу қаупі бар жағдайлар мен өрт туындағанда өртке қарсы қызмет бөлімшелері келгенге дейін автожанармай құю станциясы персоналының міндеттері мен іс-əрекеттері; Автожанар-жағар май құю станциясының аумағына кірердіңи алдында оның аумағында көліктің қозғалысын ұйымдастыру схемасы жəне жүргізушілер мен өрт сөндірушілерге өрт қауіпсіздігі шараларын сақтау туралы талаптармен стенд болуы Автожанар-жағар май құю станциясының аумағында шылым шегуге жол берілмейді Автожанар-жағар май құю станциясының барлық үй-жайларның есіктерінде, сондай-ақ сыртта: 1)) «Өрт қауіпсіздігіне жалпы талаптар» техникалық регламентіне сəйкес жарылыс қауіпті жəне өрт қауіпті орынжай санаты; 2) Электр қондырғыларын орнату қағидасына сəйкес жарылыс қауіпті жəне өрт қауіпті аймақтар сыныбы; 3) жұмысшының өртке қарсы жай-күйіне жауапты адамның тегі жəне атты-жөні көрсетілген жазбаның болуы Жанып жатқан көлік құралын автожанар-жағар май құю станциясының аумағынан шұғыл эвакуациялау үшін кемінде 3 метрлік қатты буксирлік штангінің болуы Автожанар-жағар май құю станциясы ауыл шаруашылығы алқаптарының жанында орналасқан кезде жалынның (бидай, мақта) дала алқаптарына таралуы мүмкін, автожанар-жағар май құю станциясының маңында кем дегенде 4 метрлік қоршаудың болуы керек. 8. Технологиялық жабдықтарды пайдалану Технологиялық жабдықты: 1) отынның ағуы болғанда; 2) бақылау жəне реттеу құралдары болмағанда, ақаулы болғанда, ажыратылғанда немесе тексеру мерзімі өтіп кеткенде; 3) кез келген жарамсыздық кезінде пайдалануға болмайды. Технологиялық жабдыққа автожанармай құю станциясының өрт қауіптілік дəрежесін арттыратын конструкциялық өзгерістер енгізуге болмайды. Негізгі жəне қосалқы технологиялық жабдықта статикалық электрден қорғағышпен болуы Отын сақтауға арналған резервуарлар 90 %-ға дейін толғанда автоматты түрде сигнал (жарық немесе дыбыс) беруді, ал АЖС 95%-ға дейін ең жоғарғы рұқсат етілген дəрежеге дейін толтырғанда 5 секунд бұрын автоматты түрде резервуарды толтыруды тоқтатуды қамтамасыз ететін, олардың шамадан тыс толтырылуын болдырмау жүйелерінің болуы Фланецтердің, келте құбырлардың, штуцерлердің жəне атмосферадан отын мен оның буын бөлетін басқа да құрылғылардың қақпақтары мен келте құбырлары арматурамен жанасу орындарында ұшқын шығармайтын жəне мұнай өнімдері мен қоршаған ортаның əсеріне тұрақты төсемдердің болуы. Отын сақтауға арналған резервуарлар деаэрация желілердің болуы. Деаэрация желілерінің құбырлары кез келген уақытта жұмыс жасау қабілетін сақтай алатын от бөгегіштермен немесе қосымша от бөгегіштері бар тыныс алу клапандарының болуы 9. Жөндеу жəне регламенттік жұмыстарды жүргізу тəртібі Жанғыш бу-ауа қоспалары түзілуі мүмкін аймақтарда жұмыстар ұшқын шығармайтын киім мен аяқ киімде ұшқынға қауіпсіз аспаппен орындалады. Автожанармай құю станциясының технологиялық жүйелерінің герметикалығына пневматикалық сынақтар жүргізу үшін (резервуардың қабырға аралық кеңістігі, резервуардың ішкі кеңістігі, құбырлар) жанбайтын газдар (азот, көмір қышқыл газы) пайдаланылады. От бөгегішті немесе онымен жабдықталған тыныс алу клапанын деаэрация жүйесiн құбырының шығу жолында осы құбырды тығын арматурасымен герметикалық жабынсыз алуға болмайды. Автожанармай құю кешендерінің аумағында, ғимараттарында, құрылыстарында, үй-жайларында, технологиялық жүйелерінде жөндеу жұмыстарын жүргізуге объектінің басшысы жазбаша рұқсаттың болуы 10. Отын қабылдау мен беруге арналған жабдықтары Автоцистерналардан отын құю жабық сызба бойынша орындалады. Автожанармай құю станциясына отыны бар автоцистерналар өтерде оны аумағынан барлық көлік пен бөгде адамдар шығарылады. Бір мезгілде екі жəне одан астам автоцистерналардың болуына жол берілмейді. Автоцистернадан жанар-жағар май құю операциясын автожанармай құю станциясының кемінде екі жұмысшысы жəне мынадай талаптарды орындағанда жүргізіледі: 1) автоцистерналарға арналған жанармай құю алаңында əрқайсысының көлемі кемінде 100 литр жылжымалы ауа-көбікті өрт сөндіргіш орнатылады; 2) автоцистерналардың жанармай құю алаңдарынан мұнай өнімдерімен ластанған атмосфералық жауын-шашын қалдықтарының науасы жабылады жəне отын төгіндісін авариялық резервуарға бұру құбыры ашылады; 3) автоцистерна жерге орнатылады Жерге қосатын сымдарды автоцистернаның сырланған жəне ластанған металл бөліктеріне қосуға болмайды. Автожанармай құю станциясында: 1) жұмыс iстеп тұрған қозғалтқыштары баркөлік құралдарына жанармай құюға; 2) егер белгіленген тəртіппен келісілген жəне бекітілген, қолданылатын технологиялық жүйеге техникалық шарттар мен техникалық пайдалану құжаттамасында көзделген болса, жер асты резервуарларымен көлік құралдарының өтуіне; 3) найзағай болғанда жəне атмосфералық разрядтардың пайда болуы қауіптілігі болғанда резервуарларға отын құюға жəне тұтынушыларға отын беруге; 4) бензин қабылдау, сақтау немесе беру операциялары жүзеге асырылатын автожанармай құю станциясының аумағына ұшқын өшіргіштермен жабдықталмаған тракторлардың өтуіне; 5) автожанармай құю станциясының жабдығын, ғимараттары мен құрылыстарын жөндеумен тікелей байланысы жоқ жөндеу жұмыстарын жүргізуге; 6) жолаушылары бар көлік құралдарына (кемінде төрт есікті жеңіл автомобильдерден басқа) жанармай құюға; 7) жарылғыш заттар, сығылған жəне сұйытылған жанғыш газдар, тез тұтанатын сұйықтықтар мен жанғыш сұйықтықтар, тез тұтанатын материалдар, улы жəне радиоактивті заттар мен басқа да қауіпті бұйымдар мен материалдар артылған көлік құралдарының кіруіне болмайды. 11. Жылжымалы автожанармай құю станциялары Жылжымалы автожанармай құю станциялары арнайы бөлінген алаңдарға орнатылады. Арнайы бөлінген алаңдағы жылжымалы автожанармай құю станцияларын пайдалануды бастамас бұрын: 1) бақылау-өлшеу аспаптары арқылы жəне көзбен станциялардың герметикалығы тексеріледі; 2) автожанармай құю станцияларының жерге қосатын өткізгіші алаңның жерге қосу құрылғысына қосылады; 3) көлік құралының отын багының астына қою үшін тұғырлар дайындалады; 4) көлік құралдарының автожанармай құю станцияларына өтуін шектейтін кемінде 1 метр тосқауылдар орнатылады; 5) ескерту белгілері мен ақпарат қалқаны орнатылады.

Уəкілетті органның лауазымды тұлғасы: ___________________ _____________________ (лауазымы) ( қолы)

__________________ (Т.А.Ə.)

Бақылау субъектісі: ___________________ (лауазымы)

__________________ (Т.А.Ə.)

_____________________ ( қолы)

№ р/с

1 1

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

12 13

14 15 16 17 18 19

20 21 22 23 24

25 26

27

28 29

30 31

32 33

34 35

36 37 38

39 40 41

42 43 44 45 46 47

48

49 50 51 52

53

54 55 56

57

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2013 жылғы 27 маусымдағы № 292 жəне Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 18 шілдедегі № 141/нқ бірлескен бұйрығына 6 қосымша Нысан Мұрағаттар үшін өрт қауіпсіздігі саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парағы Тексеру тағайындаған мемлекеттік орган _________________________________ Тексеру туралы акт ____________________________________________________ (№, мерзімі) Тесеру жүргізу мерзімі ________________________________________________ Тексеру кезеңі _______________________________________________________ Ұйымның атауы _____________________________________________________ Объектінің атауы _____________________________________________________

58

Талаптар тізбесі

59

Орындалғаны туралы белгі орын- орындалды далмаған 3 4

2 1. Ұйымдастыру іс-шаралары Əрбір ұйымда олардың өрт қауіптілігіне сəйкес келетін өртке қарсы режимін белгілейтін бұйрықтың немесе нұсқаулықтың болуы, оның ішінде: 1) ашық отты пайдалану тəртібін анықтау жəне қауіпсіздік шаралары; 2) темекі шегуге арналған орынды анықтау жəне жабдықтау; 3) өрт сөндіру автомашиналарының объектіге өту тəртібін анықтау; 4) өрт болған жағдайда жəне жұмыс күні аяқталғаннан кейін электр жабдықтарын токтан ажырату тəртібін анықтау; 5) уақытша отты жəне басқа да өрт қауіпті жұмыстарды жүргізу тəртібін реттеу; 6) үй-жайларды жұмыс аяқталғаннан кейін қарап шығу жəне жабу тəртібін реттеу; 7) жұмыскерлердің өртті байқаған кездегі іс-əрекеттерді реттеу; 8) мамандықтар (лауазымдар) тізбесін анықтау, өртке қарсы нұсқаулық пен өрт-техникалық минимум бойынша сабақтар өткізу тəртібі мен мерзімдері, сондай-ақ оларды өткізуге жауапты адамдарды тағайындау. Өрт қауіпсіздігі шаралары туралы нұсқаулықтың болуы Өрт шыққан жағдайда адамдарды эвакуациялау жоспарларының (схемаларының) болуы Жекелеген жұмыс учаскелерінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін (бұйрықтар, міндеттер, өрт қауіпсіздігі жөніндегі нұсқаулық журналдар) жауапты адамдардың болуы 2. Аумақты ұстау Адамдар уақытша болатын ғимараттарға екі жағынан өрт сөндіру автомобильдеріне арналған өту жолдарының болуы Ғимараттар мен құрылыстар, көлік тұрағы жəне ғимараттар мен құрылыстардың құрылысы (қондырғысы) арасындағы өртке қарсы арақашықтықтарды материалдармен жəне жабдықтармен үйіп тастауға жол бермеу Аумақты (жанғыш қалдықтардан, қоқыстан, ыдыстан, түскен ағаш жапырақтарынан, жанғыш қоқыстан жəне басқа да жанғыш материалдардан уақытылы тазарту) ұстау. Сыртқы өртке қарсы сумен жабдықтау көздерін техникалық ұстауға, пайдалануға қойылатын талаптарды сақтау (өрт сөндіру гидранттарын жылына кемінде екі рет тексеру, қысқы уақытта қар мен мұздан тазарту жəне оларды жылы ұстау) Өрт техникасы үшін өртке қарсы сумен жабдықтау көздеріне өту жолдармен қамтамасыз ету Өртке қарсы сумен жабдықтау көздері орналасқан орындарды өрт қауіпсіздігі белгілерімен жəне көрсеткіштерімен қамтамасыз ету Ұйымның аумағында түнгі уақытта өрт гидранттарын, сыртқы өрт сатыларын, өрт сөндіру құралдарының орналасқан жерлерін, сондай-ақ өрт сөндіру су айдындарына өту жолдарын, ғимараттар мен құрылыстарға кіру жолдарын жылдам табу үшін сыртқы жарық беру құралдарының болуы 3. Ғимараттар мен құрылыстарды ұстау Ғимараттар мен үй-жайлардан эвакуациялық шығу жолдарының саны, олардың жобалық шешімге сəйкестігі Эвакуациялық жолдар мен шығу жолдарын пайдаланған кезде мыналарға: 1) эвакуациялық жолдар мен шығуларды (оның ішінде өтетін жерлер, дəліздер, тамбурлар, галереялар, лифт холлдары, саты алаңдары, баспалдақтары, есіктері, эвакуациялық люктер) түрлі материалдармен, бұйымдармен, жабдықтармен, өндірістік қалдықтармен, қоқыспен жəне басқа да заттармен үйіп тастауға, сондай-ақ эвакуациялық шығу есіктерін шегелеп тастауға; 2) шығу тамбурларында киімге арналған кептіргіштер мен ілгіштер, гардеробты орналастыруға, сондай-ақ керек-жарақтар мен материалдарды сақтауға (оның ішінде уақытша); 3) эвакуациялау жолдарында табалдырықтар (есіктердің ойықтарындағы табалдырықтарды есептемегенде), қозғалмалы жəне көтеріліп-түсірілетін есіктер мен қақпалар, айналатын есіктер мен турникеттер, сондай-ақ адамдарды еркін эвакуациялауға кедергі келтіретін басқа құрылғыларды орнатуға; 4) қабырғалары мен төбелерін өңдеуге, қаптауға жəне бояуға арналған жанғыш материалдарды, сондай-ақ отқа төзімділігі V дəрежелі ғимараттарды есептемегенде, эвакуациялау жолындағы сатылар мен басқыш алаңдарын қолдануға; 5) саты торларының, дəліздердің, холлдар мен тамбурлардың өздігінен жабылатын есіктерін ашық күйінде бекітуге, сондай-ақ оларды алып тастауға; 6) түтіндемейтін саты торларында ауа аймақтарын шынылауға немесе жалюзимен жабуға; 7) шыныны есіктер мен фрамугтарды армирленген шыныны қарапайым шынымен ауыстыруға жол берілмейді. Эвакуациялау жолдарында еркін жəне ғимараттан шығу бағыты бойынша ашылатын есіктер орнату. Эвакуациялық шығулар есіктеріндегі тиектер ғимарат ішіндегі адамдардың тиектерді ішінен кілтсіз ашу мүмкіндігін қамтамасыз етуі Баспалдақ маршатрының астында қойма, қосалқы үй-жайлардың болмауы Жертөле жəне цокольдық қабаттардан тікелей сыртқа қарай жəне ғимараттың, құрылыстың, құрылымның ортақ баспалдақ алаңынан оқшауланған эвакуациялық шығу жолдарын орнату Құрылыс конструкцияларының оттан қорғайтын жабындарының, жылу оқшаулайтын материалдардың жəне металл жабдықтар тiреулерiнiң болуы жəне жай-күйі Шатыр үй-жайларының, сондай-ақ технология шарттары бойынша адамдардың тұрақты болуы талап етілмейтін техникалық қабаттар мен жертөлелердің есіктерін құлыппен жабуды қамтамасыз ету. Аталған үй-жайлардың есіктерінде кілттердің сақталатын орны туралы ақпараттың болуы. Шатырларды, техникалық қабаттарды, желдету камераларын жəне басқа да техникалық үй-жайларды өндірістік учаскелерді, шеберханаларды ұйымдастыру үшін, сондай-ақ өнімді, жабдықты, жиһазды жəне басқа заттарды сақтау үшін пайдалануға жол бермеу Жертөлелер терезелері мен шұңқыршаларына саңылаусыз торлар орнатуға (мекеменің қойма үй-жайларын, кассаларын, қару тұратын бөлмелерін, құпия бөлімдерін қоспағанда) жол бермеу Лифт холлдарында қамбалар, дүңгіршектер, дүкеншіктер орналастыру жол бермеу Өрт шыққан жағдайда қауіпсіздік аймақтарына жататын балкондарды, лоджиялар мен галереяларды шынылауға жол бермеу Нəтижесінде адамдарды қауіпсіз эвакуациялау жағдайы нашарлайтын, өрт сөндіргіштерге, өрт сөндіру крандарына жəне басқа өрт қауіпсіздігі құралдарына қол жеткізу шектелетін немесе автоматты өртке қарсы қорғау жүйелерінің (автоматты өрт сигналын беру, стационарлық автоматты өрт сөндіру қондырғылары, түтінді кетіру жүйелері, құлақтандыру жəне эвакуациялауды басқару жүйелері) əрекет ету аймағы азаятын көлемдік-жоспарлау шешімдерін өзгертуді жүргізуге жол бермеу Балкондар мен лоджияларда есіктерді, люктерді, аралас секцияларға өтетін жерлерді жəне сыртқы эвакуациялау сатыларына шығу жолдарын жиһазбен, жабдықпен немесе басқа заттармен үйіп тастауға жол бермеу Жертөлелер мен цокольдық қабаттарда тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, оқ-дəрілерді, жарылғыш заттарды, газ толтырылған баллондарды, аэрозолдық буып-түюдегі тауарларды, целлулоидты жəне басқа жарылыс-өрт қауіпті заттар мен материалдарды сақтауға жəне қолдануға жол бермеу Қабаттардағы дəліздерден, холлдардан, көрермен жайынан, тамбурлардан жəне басқыш шабақтарынан эвакуациялық шығулардың жобада қарастырылған есіктерін, эвакуациялау жолында қауіпті өрт факторларының таралуына кедергі келтіретін басқа есіктерді алып тастауға жол бермеу Өрт қауіптілігі жоғары жабдықтың жанында белгіленген қауіпсіздік белгілерінің болуы Ішкі өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйесін ұстау, пайдалану (нормалар мен ережелер бойынша қажет болса), атап айтқанда: 1) ішкі өртке қарсы су құбырының өрт сөндіру крандары 1,35 м биіктікте орнатылып, түтік құбырлары мен ұңғымалар жиынтықталып жəне пломбаланатын өрт сөндіру шкафтарына жабылып орнатылуы 2) шкафтың есігінде əріптік «ӨК» индексінің, реттік нөмірінің, жақын өрт сөндіру бөлімінің телефон нөмірінің болуы 3) өрт сөндіретін түтік құбырларды құрғақ, жақсы шиыршықталған жəне крандар мен ұңғымаларға жалғанған күйінде күтіп ұстау 4) сорғы станциясының үй-жайларында өртке қарсы сумен жабдықтаудың жалпы сызбасы жəне сорғыларды байлау сызбасының болуы 5) кəсіпорынның электрмен жабдықтауы өрт сөндіру сорғыларының электр қозғалтқыштарының үздіксіз қоректенуін қамтамасыз етуі Тиістілік нормаларына сəйкес жарамды алғашқы өрт сөндіру құралдарының болуы Ғимараттардың, құрылымдардың, құрылыстардың жəне өрт сөндіру бөліктерінің, функционалдық өрт қауіптілік кластарына əртүрлі бөлмелер өзара отқа төзімділігі нормаланған жəне өрт қауіптілік конструктивтік класстарымен немесе өртке қарсы тежегіштерге бөлінуі Өртке қарсы тежегіштерде өртке қарсы есіктердің, қақпалардың, терезелердің, люктердің жəне клапандардың болуы Белгіленген тəртіпте əзірленген жəне бекітілген жобалау-сметалық құжаттамасыз ғимараттардың, құрылыстар мен имараттардың функционалдық мəнінің өзгеруіне, күрделі жөндеу жүргізілуіне, техникалық қайта жарақтануына, реконструкциялануына жəне қайта жоспарлануына жол бермеу Ғимараттардың, құрылымдар мен құрылыстардың шатырындағы сыртқы өрт сөндіру сатылары мен қоршаулары жарамды күйде болуы 4. Желдеткіш қондырғылары Əр түрлі қолданыстағы желдету жүйелерінің түтінге қарсы желдету жүйелерінің жəне транзиттік арналарының (оның ішінде ауа арналар, жинағыштар, шахталар) ауа арналары мен арналарының құрастырылымдары отқа төзімді болуға жəне жанбайтын материалдардан жасалуы Өртке қарсы қалыпты ашылатын клапандар автоматты жəне қашықтан басқарылатын жетектермен болуы Желдеткіш камераларды, фильтрлерді, ауа өткізшіштерді өндіріс шаңдары мен қалдықтарынан тазалау Ауа өткізу жолдарындағы отқа кедергі жасайтын (тосқауылдар, шиберлер, клапандардың) автоматты өрт дабылы немесе өрт сөндіру желдеткіш қондырғыларында тосқауылдардың, олардың өрт болғанда желдеткішті автоматты сөндіру қондырғыларының жұмыс істеуі жəне олардың жобалық құжаттарға сəйкес болуы Желдеткіш камераларда қандай да бір жабдықтардың жəне материалдардың сақталуына жəне оларды жабық күйде ұстауға жол бермеу 5. Электр желілерін, электр қондырғыларын жəне электр техникалық бұйымдарды пайдалану Жарылыс қауіпті аймақтарда дайындаушы-зауыттың жарылыстан жəне (немесе) өрттен қорғау деңгейі мен түрінің белгісі жоқ электр жабдығын қолдануға жол бермеу Дайындаушы-кəсіпорынның нұсқаулығында баяндалған қауіпсіздік талаптары бұзылған электр желілері мен электр энергиясын қабылдағыштарды, бұзылулары өрттің туындауына əкелуі мүмкін электр қабылдағыштарын пайдалануға (ұшқын, қысқа тұйықталу, кабельдер мен сымдардың оқшаулауының рұқсат етілгеннен жоғары қызуын, апатқа қарсы жəне өртке қарсы қорғауды автоматты басқару жүйелерінің істен шығуын тудыратын), сондай-ақ бүлінген немесе қорғаныш қасиеттері мен оқшаулауын жоғалтқан электр сымдары мен кабельдерін пайдалануға жол бермеу Бүлінген жəне бекітілмеген розеткаларды, шаппа қосқыштарды, басқа электрлік қондырғы бұйымдарын пайдалануға жол бермеу Электрмен қыздырылатын аспаптарды өрт қауіпті үй-жайларда қолдануға жол бермеу Стандартты емес (қолдан жасалған) электрмен қыздырылатын аспаптарды қолдануға, калибрленбеген балқыма өндірмелерді жəне ток күшінің көбеюі мен қысқа тұйықталудан қорғайтын қолдан жасалған басқа аппараттарды пайдалануға жол бермеу Электрлік қалқандар, электр қозғалтқыштар жəне іске қосу аппаратурасы жанында жанғыш (оның ішінде тез тұтанатын) заттар мен материалдарды орналастыруға (қоймалауға) жол бермеу Электр сымдары мен кабельдердің жалғаулары мен ұштарын оқшаулаусыз қалдыруға жол бермеу Электр шамдары мен шырағдандарды қағазбен, матамен жəне басқа жанғыш материалдармен орауға, сондай-ақ шырағданның құрастырылымында қарастырылған қалпақтары (шашыратқыштары) жəне қорғаныш торлары алынып қалған шырағдандарды пайдалануға жол бермеу Электр үтіктерді, электр плиткаларды, электр шəйнектерді жəне басқа электрмен қыздырылатын аспаптарды өрттің туындау қаупін болдырмайтын арнайы тұғырықтарсыз (қоректену цокольдері, қыздырғыш дөңгелектер), егер олардың болуы дайындаушы-кəсіпорынның нұсқаулығында қарастырылған болса, пайдалануға жол бермеу Құрастырылымда қарастырылған жылу реттегіштер болмаған немесе бұзылған кезде электр қыздырғыш аспаптарды қолдануға жол бермеу Ғимараттарды, құрылымдар мен құрылыстарды жобамен қарастырылған найзағайдан қорғайтын құрылғылардың болуы Жылына бір рет білікті мамандар немесе мамандандырылған ұйымдармен жүргізілетін найзағайдан қорғау құрылғыларының жерге қосатын құрылғысының электрлік кедергісін өлшеу актісінің болуы Тез тұтанатын немесе жанғыш сұйықтықтар, сондай-ақ жанғыш газдар айналатын, сақталатын немесе қайта өңделетін ғимараттардың ішінде жəне ашық кеңістікте орналасқан металл констуркцияларын қайта пайда болатын найзағайдан жəне статикалық электр зарядтарынан қорғау үшін қорғанышты жерге қосуы болуы Барлық таратылу құрылғыларының, аппараттырының жəне өлшеу құралдарының, сондай-ақ айырылу текті қорғау құрылғыларының, тоқ өшіретін жəне де басқадай аппараттар мен құрылғыларды қосуда тоқ жүретін бөліктері тек қана жанғыш емес негізге (мрамор, текстолит, гетинакс) орнатылуы Сымдар мен кабельдердің қосылуы, ұшталуы жəне таралуы өрт жағынан қауіп туғызбас үшін пресстеу, пісіру жəне күйдірудің немесе арнайы қысқыштардың көмегімен орындалуы Қосылу жəне таралу қораптарында қорғаныс қақпақтарының болуы 6. Ғимараттарды, құрылыстар мен құрылымдарды жылыту жүйесі Жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (балған кезде, отын түріне тəуелсіз): 1) жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану шарттарының бұзылуына, осы мақсаттарға қолайсыз үй-жайларға (орындарға) орналастырылуына жол бермеу; 2) қандай да ақаулары мен олқылықтары бар жылуды регенирациялайтын аппараттардың пайдаланылуын жол бермеу; 3) Жылыту пештері мен жүйелерінің түтін құбырлары, түтіндіктері жəне басқа элементтері тікелей жылыту маусымының алдында, сондай-ақ көлемінде: - үш айда бір реттен кем болмай - жылыту пештері үшін; - екі айда бір реттен кем болмай - үздіксіз əрекеттегі пештер мен ошақтар үшін тазартылуы; 4) пештерді пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарда қарастырылмаған жанғыш заттарды (қатты, сұйық, газ тəрізді) отын ретінде қолдануға жол бермеу; 5) жанғыш заттар мен материалдарды пештер мен түтіндіктердің беттерінен 0,5 м кем болатын арақашықтықта кептіруге жол бермеу; 6) жанғыш заттарды, материалдарды, бұйымдар мен жабдықтарды пештердің оттығының саңылауларына дейін 1,25 м болатын жəне пештің басқа қыздырылатын бөліктеріне дейін 0,7 м кем болатын арақашықтықта орналастыруға жол бермеу; 7) түтін каналының конструкциясында мерзімді түрде оларды қара күйіктен тазалауға арналған технологиялық тесіктің болуы; 8) жылуды регенирациялайтын аппараттарда ақаулы есіктердің жəне жанар-жағар май материалдарынан белгіленген нормаларға сай өртке қарсы бөліктердің (шегіністердің) болуы ; Қатты отындағы жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (болған жағдайда) 1) қатты отынмен жұмыс істейтін жылу өндіргіш аппараттардың от жағатын есігі астындағы жанғыш материалдардан жасалған еден пеш жанындағы оның ұзындығында орналасқан тесіктерсіз 0,5 х 0,7 м кем болмайтын өлшемдегі оттық алдындағы металл табақпен қорғалған болуы; 2) жағу үшін дайындалған отынды, сондай-ақ басқа жанғыш заттар мен материалдарды пештің алдындағы табаққа орналастыруға жол бермеу; 3) қатты отын жағылатын пештерді жағу үшін тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды қолдануға жол бермеу; 4) пештің оттығынан алып шыққаннан кейінгі қыздырылған жəне бықсыған материалдар болатын күл жəне қож өрттің туындау мүмкіндігін болдырмайтын, олар үшін арнайы қашықтатылған жерге əкетіліп, су құйатын орындардың болуы; 5) отын (өздігінен лапылдап жанатын көмір) осы үшін арнайы бейімделген үй-жайларда немесе жанатын құрылыстардан 8 м жақын болмай орналасқан, арнайы бөлінген алаңдарда сақтауға жол бермеу Сұйық отындағы жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (болған кезде) 1) сұйық отында жұмыс істейтін аппаратты орналастыру, жанар-жағар май багында тұрған барлық жанар-жағар май көлемін авариялық ағызу кезінде сыйатын металл табандық; 2) сұйық отынды тек металл герметикалық жанар-жағар май құбырында беру ;

Қажет емес

5 60

61

62

63

64

65

66 67

68

Электр калориферлерін қолдану кезінде: 1) зауытта жасалған ғана, желдеткіші істемей қалғанда қыздырылатын элементтерге электр энергиясын беруді тоқтататын дабыл қағуы мен шектенуін, сондай-ақ электрлік жəне жылу қорғанысымен қарастырылған, шығатын ауаның температурасын бақылайтын жəне оны реттейтін автоматикасы жұмыс істейтін электр калориферлерімен қолдану; 2) электр калориферінің дабыл қағуы мен шектенуінің сөніп қалуына жол бермеу; 3) электр калориферінде немесе оның жанында киім немесе басқадай жанғыш материалдарды кептіруге жол бермеу; 4) электр калорифердің корпусы мен желдеткіштің арасына иілгіш зат ретінде жанатын материалдар қолдануға жол бермеу Уақытша металл пештерді пайдалану кезінде 1) металл пештері аяқтарының биіктігі кем дегенде 0,2м.; 2) металл пештердің аяқтарын кемдегенде мынадай қашықтықта орналастыру: 1 м – ағаш конструкциялардан, жиһаздан, тауарлардан, стеллаждардан, витринадан, сөрелерден жəне басқа да жабдықтардан; 0,7 м – тұтанудан қорғалған конструкциялардан; 1,25 м – отындық тесіктен ағаш конструкцияларға жəне басқа жабдықтарға дейін; 3) металл түтін мұржасын терезе арқылы бөлу кезінде онда қойылған алмастыратын бөлігін түтін құбырынан кем дегенде үш диаметрлі өлшеммен жабынды қаңылтыр табағының болуы 7. Өрт автоматикасын пайдалану ҚР СН 2.02-11-2002 «Ғимараттарды, үй-жайлар мен құрылыстарды автоматтандырылған өрт сигналы жүйлерімен, өрт сөндірудің автоматты қондырғыларымен жабдықтау жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету нормалары» талаптарына сəйкес автоматты өрт сигналын беретін жүйелермен, автоматты өрт сөндіру жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету қондырғыларымен жабдықтау Өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғылары тиісті дайындықтан өткен немесе мамандандырылған ұйымдарымен шарт бойынша мамандарымен орындалатын техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеуді ұйымдастыру арқылы үнемі жұмыс істеу қалпында болуы. Өрт автоматикасы жүйелерімен жəне қондырғыларымен жабдықталған объектіде мынадай техникалық құжаттамалардың болуы: 1) қондырғыны пайдалануға қабылдау актісі; 2) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша нұсқаулық; 3) техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс регламенті; 4) техникалық қызмет көрсету жəне жоспарлы-алдын алу жөндеулерінің жоспар-кестесі; 5) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларына техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы- алдын ала жөндеу бойынша жұмыстардың есебін жүргізу журналы; 6) жедел (кезекші) маманның кезекшілік кестесі; 7) жедел маманның кезекшілікті тапсыру-қабылдап алу журналы; 8) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларының ақаулықтарын есепке алу журналы; 9) газ өрт сөндіру қондырғыларына арналған өрт сөндіру құрамы бар баллондарды өлшеу журналы (олар болған жағдайда); 10) кезекші жəне қызмет көрсету мамандарының, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргізуге жауапты тұлғаның лауазымдық нұсқаулықтары, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргізуге мамандандырылған ұйымдармен жасалған шарттар; 11) хабарландыру жəне эвакуацияны басқару жүйелерін пайдаланып адамдарды эвакуациялау бойынша мамандардың дайындығын жүргізу журналы (олар бар болғанда) болуы. Объектінің қызмет көрсету маманы объектіде жинақталған өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларының құрылғысы мен жұмыс принципін білуі, «Ғимараттарды, үй-жайларды жəне құрылыстарды автоматты түрде өрт сөндіру жəне автоматты өрт дабылымен, өрт кезінде адамдарға хабарлау жəне оларды эвакуациялауды басқару жүйелерімен жабдықтау жөніндегі талаптар» Техникалық регламентінің талаптарын, өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша ережелерді, нұсқаулықтарды білуге жəне орындауға, регламенттік жұмыстарды белгіленген мерзімде жүргізуге жəне тиісті пайдалану құжаттамасын жүргізу Автоматты өрт сөндіру қондырғыларын пайдалану кезінде: 1) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбыр жолдарын қандай да бір жабдықты ілу немесе бекіту үшін пайдалануға; 2) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбыр жолдарына өндірістік жабдықтар мен санитарлық аспаптарды қосуға; 3) автоматты өрт сөндірудің спринклерлік қондырғыларының құбыр жолдарында орнатылған ішкі өрт крандарын өртті сөндіруден басқа мақсаттар үшін пайдалануға жол бермеу. Сорғы станциясының үй-жайларында жұмыс жəне авариялық жарық берудің, сондай-ақ өрт сөндіру бекетімен (диспетчер бөлмесімен) телефон байланысының болуы 8. Қосымша талаптар қымбат электронды жабдықтармен жабдықталған, сондай-ақ тарихи құндылыққа (оның ішінде телефон стансалары, мұражайлар, мұрағаттар) ие заттарды сақтауға арналған үй-жайларды зақымдау қаупін болдырмау үшін хладонды жəне көмірқышқыл өрт сөндіргіштерді пайдалану Кітаптар сақтайтын жəне мұрағаттық үй-жайларда, сондай-ақ қызметтік қаталогтар мен тізімдемелер болатын үй-жайларда қабырғалар мен төбелерді КМО класының материалдарымен өңдеу

Уəкілетті органның лауазымды тұлғасы: ___________________ _____________________ (лауазымы) ( қолы)

__________________ (Т.А.Ə.)

Бақылау субъектісі: ___________________ (лауазымы)

__________________ (Т.А.Ə.)

_____________________ ( қолы)

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2013 жылғы 27 маусымдағы № 292 жəне Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 18 шілдедегі № 141/нқ бірлескен бұйрығына 7 қосымша Моншалар мен хауыздар үшін өрт қауіпсіздігі саласындағы жеке кəсіпкерлік аясында тексеру парағы

Нысан

Тексеру тағайындаған мемлекеттік орган _________________________________ Тексеру туралы акт ____________________________________________________ (№, мерзімі) Тесеру жүргізу мерзімі ________________________________________________ Тексеру кезеңі _______________________________________________________ Ұйымның атауы _____________________________________________________ Объектінің атауы _____________________________________________________ Орналасқан жерінің мекен-жайы ________________________________________ ЖСН/ БСН __________________________________________________________ № р/с 1 1

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

12 13

14 15 16 17 18 19

20 21 22 24

25 26

27

28 29

30 31

32 33

34 35

Талаптар тізбесі

Орындалғаны туралы белгі орын- орындалдалды маған 3 4

2 1. Ұйымдастыру іс-шаралары Олардың өрт қауіптілігіне сəйкес келетін өртке қарсы режимін белгілейтін бұйрықтың немесе нұсқаулықтың болуы, оның ішінде: 1) ашық отты пайдалану тəртібін анықтау жəне қауіпсіздік шаралары; 2) темекі шегуге арналған орынды анықтау жəне жабдықтау; 3) өрт сөндіру автомашиналарының объектіге өту тəртібін анықтау; 4) жанғыш қалдықтарды жинау тəртібін анықтау; 5) өрт болған жағдайда жəне жұмыс күні аяқталғаннан кейін электр жабдықтарын токтан ажырату тəртібін анықтау; 6) уақытша отты жəне басқа да өрт қауіпті жұмыстарды жүргізу тəртібін реттеу; 7) үй-жайларды жұмыс аяқталғаннан кейін қарап шығу жəне жабу тəртібін реттеу; 8) жұмыскерлердің өртті байқаған кездегі іс-əрекеттерді реттеу; 9) мамандықтар (лауазымдар) тізбесін анықтау, өртке қарсы нұсқаулық пен өрт-техникалық минимум бойынша сабақтар өткізу тəртібі мен мерзімдері, сондай-ақ оларды өткізуге жауапты адамдарды тағайындау. Өрт қауіпсіздігі шаралары туралы нұсқаулықтың болуы. Өрт шыққан жағдайда адамдарды эвакуациялау жоспарларының (схемаларының) болуы Жекелеген жұмыс учаскелерінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін (бұйрықтар, міндеттер, өрт қауіпсіздігі жөніндегі нұсқаулық журналдар) жауапты адамдардың болуы 2. Аумақты ұстау Адамдар уақытша болатын ғимараттарға екі жағынан өрт сөндіру автомобильдеріне арналған өту жолдарының болуы Ғимараттар мен құрылыстар, көлік тұрағы жəне ғимараттар мен құрылыстардың құрылысы (қондырғысы) арасындағы өртке қарсы арақашықтықтарды материалдармен жəне жабдықтармен үйіп тастауға жол бермеу Аумақты (жанғыш қалдықтардан, қоқыстан, ыдыстан, түскен ағаш жапырақтарынан, жанғыш қоқыстан жəне басқа да жанғыш материалдардан уақытылы тазарту) ұстау. Сыртқы өртке қарсы сумен жабдықтау көздерін техникалық ұстауға, пайдалануға қойылатын талаптарды сақтау (өрт сөндіру гидранттарын жылына кемінде екі рет тексеру, қысқы уақытта қар мен мұздан тазарту жəне оларды жылы ұстау) Өрт техникасы үшін өртке қарсы сумен жабдықтау көздеріне өту жолдармен қамтамасыз ету Өртке қарсы сумен жабдықтау көздері орналасқан орындарды өрт қауіпсіздігі белгілерімен жəне көрсеткіштерімен қамтамасыз ету Ұйымның аумағында түнгі уақытта өрт гидранттарын, сыртқы өрт сатыларын, өрт сөндіру құралдарының орналасқан жерлерін, сондай-ақ өрт сөндіру су айдындарына өту жолдарын, ғимараттар мен құрылыстарға кіру жолдарын жылдам табу үшін сыртқы жарық беру құралдарының болуы 3. Ғимараттар мен құрылыстарды ұстау Ғимараттар мен үй-жайлардан эвакуациялық шығу жолдарының саны, олардың жобалық шешімге сəйкестігі Эвакуациялық жолдар мен шығу жолдарын пайдаланған кезде мыналарға: 1) эвакуациялық жолдар мен шығуларды (оның ішінде өтетін жерлер, дəліздер, тамбурлар, галереялар, лифт холлдары, саты алаңдары, баспалдақтары, есіктері, эвакуациялық люктер) түрлі материалдармен, бұйымдармен, жабдықтармен, өндірістік қалдықтармен, қоқыспен жəне басқа да заттармен үйіп тастауға, сондай-ақ эвакуациялық шығу есіктерін шегелеп тастауға; 2) шығу тамбурларында киімге арналған кептіргіштер мен ілгіштер, гардеробты орналастыруға, сондай-ақ керек-жарақтар мен материалдарды сақтауға (оның ішінде уақытша); 3) эвакуациялау жолдарында табалдырықтар (есіктердің ойықтарындағы табалдырықтарды есептемегенде), қозғалмалы жəне көтеріліп-түсірілетін есіктер мен қақпалар, айналатын есіктер мен турникеттер, сондай-ақ адамдарды еркін эвакуациялауға кедергі келтіретін басқа құрылғыларды орнатуға; 4) қабырғалары мен төбелерін өңдеуге, қаптауға жəне бояуға арналған жанғыш материалдарды, сондай-ақ отқа төзімділігі V дəрежелі ғимараттарды есептемегенде, эвакуациялау жолындағы сатылар мен басқыш алаңдарын қолдануға; 5) саты торларының, дəліздердің, холлдар мен тамбурлардың өздігінен жабылатын есіктерін ашық күйінде бекітуге, сондай-ақ оларды алып тастауға; 6) түтіндемейтін саты торларында ауа аймақтарын шынылауға немесе жалюзимен жабуға; 7) шыныны есіктер мен фрамугтарды армирленген шыныны қарапайым шынымен ауыстыруға жол берілмейді. Эвакуациялау жолдарында еркін жəне ғимараттан шығу бағыты бойынша ашылатын есіктер орнату. Эвакуациялық шығулар есіктеріндегі тиектер ғимарат ішіндегі адамдардың тиектерді ішінен кілтсіз ашу мүмкіндігін қамтамасыз етуі Баспалдақ маршатрының астында қойма, қосалқы үй-жайлардың болмауы Жертөле жəне цокольдық қабаттардан тікелей сыртқа қарай жəне ғимараттың, құрылыстың, құрылымның ортақ баспалдақ алаңынан оқшауланған эвакуациялық шығу жолдарын орнату Құрылыс құрастырылымдарының, жылу оқшаулайтын жанғыш материалдардың, жабдықтың металл тіреулерінің жəне коймалардың ағаш құрылымдарының өртке қарсы жабынының болуы жəне олардың жағдайы Шатыр үй-жайларының, сондай-ақ технология шарттары бойынша адамдардың тұрақты болуы талап етілмейтін техникалық қабаттар мен жертөлелердің есіктерін құлыппен жабуды қамтамасыз ету. Аталған үй-жайлардың есіктерінде кілттердің сақталатын орны туралы ақпараттың болуы. Шатырларды, техникалық қабаттарды, желдету камераларын жəне басқа да техникалық үй-жайларды өндірістік учаскелерді, шеберханаларды ұйымдастыру үшін, сондай-ақ өнімді, жабдықты, жиһазды жəне басқа заттарды сақтау үшін пайдалануға жол бермеу Жертөлелер терезелері мен шұңқыршаларына саңылаусыз торлар орнатуға (мекеменің қойма үй-жайларын, кассаларын, қару тұратын бөлмелерін, құпия бөлімдерін қоспағанда) жол бермеу Өрт шыққан жағдайда қауіпсіздік аймақтарына жататын балкондарды, лоджиялар мен галереяларды шынылауға жол бермеу Нəтижесінде адамдарды қауіпсіз эвакуациялау жағдайы нашарлайтын, өрт сөндіргіштерге, өрт сөндіру крандарына жəне басқа өрт қауіпсіздігі құралдарына қол жеткізу шектелетін немесе автоматты өртке қарсы қорғау жүйелерінің (автоматты өрт сигналын беру, стационарлық автоматты өрт сөндіру қондырғылары, түтінді кетіру жүйелері, құлақтандыру жəне эвакуациялауды басқару жүйелері) əрекет ету аймағы азаятын көлемдік-жоспарлау шешімдерін өзгертуді жүргізуге жол бермеу Балкондар мен лоджияларда есіктерді, люктерді, аралас секцияларға өтетін жерлерді жəне сыртқы эвакуациялау сатыларына шығу жолдарын жиһазбен, жабдықпен немесе басқа заттармен үйіп тастауға жол бермеу Жертөлелер мен цокольдық қабаттарда тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, оқ-дəрілерді, жарылғыш заттарды, газ толтырылған баллондарды, аэрозолдық буып-түюдегі тауарларды, целлулоидты жəне басқа жарылыс-өрт қауіпті заттар мен материалдарды сақтауға жəне қолдануға жол бермеу Қабаттардағы дəліздерден, холлдардан, көрермен жайынан, тамбурлардан жəне басқыш шабақтарынан эвакуациялық шығулардың жобада қарастырылған есіктерін, эвакуациялау жолында қауіпті өрт факторларының таралуына кедергі келтіретін басқа есіктерді алып тастауға жол бермеу Өрт қауіптілігі жоғары жабдықтың жанында белгіленген қауіпсіздік белгілерінің болуы Ішкі өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйесін ұстау, пайдалану (нормалар мен ережелер бойынша қажет болса), атап айтқанда: 1) ішкі өртке қарсы су құбырының өрт сөндіру крандары 1,35 м биіктікте орнатылып, түтік құбырлары мен ұңғымалар жиынтықталып жəне пломбаланатын өрт сөндіру шкафтарына жабылып орнатылуы 2) шкафтың есігінде əріптік «ӨК» индексінің, реттік нөмірінің, жақын өрт сөндіру бөлімінің телефон нөмірінің болуы 3) өрт сөндіретін түтік құбырларды құрғақ, жақсы шиыршықталған жəне крандар мен ұңғымаларға жалғанған күйінде күтіп ұстау 4) сорғы станциясының үй-жайларында өртке қарсы сумен жабдықтаудың жалпы сызбасы жəне сорғыларды байлау сызбасының болуы 5) кəсіпорынның электрмен жабдықтауы өрт сөндіру сорғыларының электр қозғалтқыштарының үздіксіз қоректенуін қамтамасыз етуі Тиістілік нормаларына сəйкес жарамды алғашқы өрт сөндіру құралдарының болуы Ғимараттардың, құрылымдардың, құрылыстардың жəне өрт сөндіру бөліктерінің, функционалдық өрт қауіптілік кластарына əртүрлі бөлмелер өзара отқа төзімділігі нормаланған жəне өрт қауіптілік конструктивтік класстарымен немесе өртке қарсы тежегіштерге бөлінуі Өртке қарсы тежегіштерде өртке қарсы есіктердің, қақпалардың, терезелердің, люктердің жəне клапандардың болуы Белгіленген тəртіпте əзірленген жəне бекітілген жобалау-сметалық құжаттамасыз ғимараттардың, құрылыстар мен имараттардың функционалдық мəнінің өзгеруіне, күрделі жөндеу жүргізілуіне, техникалық қайта жарақтануына, реконструкциялануына жəне қайта жоспарлануына жол бермеу Ғимараттардың, құрылымдар мен құрылыстардың шатырындағы сыртқы өрт сөндіру сатылары мен қоршаулары жарамды күйде болуы 4. Желдеткіш қондырғылары Əр түрлі қолданыстағы желдету жүйелерінің түтінге қарсы желдету жүйелерінің жəне транзиттік арналарының (оның ішінде ауа арналар, жинағыштар, шахталар) ауа арналары мен арналарының құрастырылымдары отқа төзімді болуға жəне жанбайтын материалдардан жасалуы

(Жалғасы 18-бетте).

Қажет емес 5


18

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 14-17-беттерде). 36 37 38

39

40 41

42 43 44 45 46 47

48

49 50 51 52

53

54 55 56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66 67

68

69 70 71 72 73

1

Өртке қарсы қалыпты ашылатын клапандар автоматты жəне қашықтан басқарылатын жетектермен болуы Желдеткіш камера, циклон, фильтр, ауа өткізшіштерді өндіріс шаңдары мен қалдықтарынан тазалау Ауа өткізу жолдарындағы отқа кедергі жасайтын (тосқауылдар, шиберлер, клапандардың) автоматты өрт дабылы немесе өрт сөндіру желдеткіш қондырғыларында тосқауылдардың, олардың өрт болғанда желдеткішті автоматты сөндіру қондырғыларының жұмыс істеуі жəне олардың жобалық құжаттарға сəйкес болуы Желдеткіш камераларда қандай да бір жабдықтардың жəне материалдардың сақталуына жəне оларды жабық күйде ұстауға жол бермеу 5. Электр желілерін, электр қондырғыларын жəне электр техникалық бұйымдарды пайдалану Жарылыс қауіпті аймақтарда дайындаушы-зауыттың жарылыстан жəне (немесе) өрттен қорғау деңгейі мен түрінің белгісі жоқ электр жабдығын қолдануға жол бермеу Дайындаушы-кəсіпорынның нұсқаулығында баяндалған қауіпсіздік талаптары бұзылған электр желілері мен электр энергиясын қабылдағыштарды, бұзылулары өрттің туындауына əкелуі мүмкін электр қабылдағыштарын пайдалануға (ұшқын, қысқа тұйықталу, кабельдер мен сымдардың оқшаулауының рұқсат етілгеннен жоғары қызуын, апатқа қарсы жəне өртке қарсы қорғауды автоматты басқару жүйелерінің істен шығуын тудыратын), сондай-ақ бүлінген немесе қорғаныш қасиеттері мен оқшаулауын жоғалтқан электр сымдары мен кабельдерін пайдалануға жол бермеу Бүлінген жəне бекітілмеген розеткаларды, шаппа қосқыштарды, басқа электрлік қондырғы бұйымдарын пайдалануға жол бермеу Электрмен қыздырылатын аспаптарды өрт қауіпті үй-жайларда қолдануға жол бермеу Стандартты емес (қолдан жасалған) электрмен қыздырылатын аспаптарды қолдануға, калибрленбеген балқыма өндірмелерді жəне ток күшінің көбеюі мен қысқа тұйықталудан қорғайтын қолдан жасалған басқа аппараттарды пайдалануға жол бермеу Электрлік қалқандар, электр қозғалтқыштар жəне іске қосу аппаратурасы жанында жанғыш (оның ішінде тез тұтанатын) заттар мен материалдарды орналастыруға (қоймалауға) жол бермеу Электр сымдары мен кабельдердің жалғаулары мен ұштарын оқшаулаусыз қалдыруға жол бермеу Электр шамдары мен шырағдандарды қағазбен, матамен жəне басқа жанғыш материалдармен орауға, сондай-ақ шырағданның құрастырылымында қарастырылған қалпақтары (шашыратқыштары) жəне қорғаныш торлары алынып қалған шырағдандарды пайдалануға жол бермеу Электр үтіктерді, электр плиткаларды, электр шəйнектерді жəне басқа электрмен қыздырылатын аспаптарды өрттің туындау қаупін болдырмайтын арнайы тұғырықтарсыз (қоректену цокольдері, қыздырғыш дөңгелектер), егер олардың болуы дайындаушыкəсіпорынның нұсқаулығында қарастырылған болса, пайдалануға жол бермеу Құрастырылымда қарастырылған жылу реттегіштер болмаған немесе бұзылған кезде электр қыздырғыш аспаптарды қолдануға жол бермеу Ғимараттарды, құрылымдар мен құрылыстарды жобамен қарастырылған найзағайдан қорғайтын құрылғылардың болуы Жылына бір рет білікті мамандар немесе мамандандырылған ұйымдармен жүргізілетін найзағайдан қорғау құрылғыларының жерге қосатын құрылғысының электрлік кедергісін өлшеу актісінің болуы Тез тұтанатын немесе жанғыш сұйықтықтар, сондай-ақ жанғыш газдар сақталатын ғимараттардың ішінде жəне ашық кеңістікте орналасқан металл конструкцияларын қайта пайда болатын найзағайдан жəне статикалық электр зарядтарынан қорғау үшін қорғанышты жерге қосуы болуы Барлық таратылу құрылғыларының, аппараттырының жəне өлшеу құралдарының, сондай-ақ айырылу текті қорғау құрылғыларының, тоқ өшіретін жəне де басқадай аппараттар мен құрылғыларды қосуда тоқ жүретін бөліктері тек қана жанғыш емес негізге (мрамор, текстолит, гетинакс) орнатылуы Сымдар мен кабельдердің қосылуы, ұшталуы жəне таралуы өрт жағынан қауіп туғызбас үшін пресстеу, пісіру жəне күйдірудің немесе арнайы қысқыштардың көмегімен орындалуы Қосылу жəне таралу қораптарында қорғаныс қақпақтарының болуы 6. Ғимараттарды, құрылыстар мен құрылымдарды жылыту жүйесі Жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (балған кезде, отын түріне тəуелсіз): 1) жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану шарттарының бұзылуына, осы мақсаттарға қолайсыз үй-жайларға (орындарға) орналастырылуына жол бермеу; 2) қандай да ақаулары мен олқылықтары бар жылуды регенирациялайтын аппараттардың пайдаланылуын жол бермеу; 3) Жылыту пештері мен жүйелерінің түтін құбырлары, түтіндіктері жəне басқа элементтері тікелей жылыту маусымының алдында, сондай-ақ көлемінде: - үш айда бір реттен кем болмай - жылыту пештері үшін; - екі айда бір реттен кем болмай - үздіксіз əрекеттегі пештер мен ошақтар үшін тазартылуы; 4) пештерді пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарда қарастырылмаған жанғыш заттарды (қатты, сұйық, газ тəрізді) отын ретінде қолдануға жол бермеу; 5) жанғыш заттар мен материалдарды пештер мен түтіндіктердің беттерінен 0,5 м кем болатын арақашықтықта кептіруге жол бермеу; 6) жанғыш заттарды, материалдарды, бұйымдар мен жабдықтарды пештердің оттығының саңылауларына дейін 1,25 м болатын жəне пештің басқа қыздырылатын бөліктеріне дейін 0,7 м кем болатын арақашықтықта орналастыруға жол бермеу; 7) түтін каналының конструкциясында мерзімді түрде оларды қара күйіктен тазалауға арналған технологиялық тесіктің болуы; 8) жылуды регенирациялайтын аппараттарда ақаулы есіктердің жəне жанар-жағар май материалдарынан белгіленген нормаларға сай өртке қарсы бөліктердің (шегіністердің) болуы ; Қатты отындағы жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (болған жағдайда) 1) қатты отынмен жұмыс істейтін жылу өндіргіш аппараттардың от жағатын есігі астындағы жанғыш материалдардан жасалған еден пеш жанындағы оның ұзындығында орналасқан тесіктерсіз 0,5 х 0,7 м кем болмайтын өлшемдегі оттық алдындағы металл табақпен қорғалған болуы; 2) жағу үшін дайындалған отынды, сондай-ақ басқа жанғыш заттар мен материалдарды пештің алдындағы табаққа орналастыруға жол бермеу; 3) қатты отын жағылатын пештерді жағу үшін тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды қолдануға жол бермеу; 4) пештің оттығынан алып шыққаннан кейінгі қыздырылған жəне бықсыған материалдар болатын күл жəне қож өрттің туындау мүмкіндігін болдырмайтын, олар үшін арнайы қашықтатылған жерге əкетіліп, су құйатын орындардың болуы; 5) отын (өздігінен лапылдап жанатын көмір) осы үшін арнайы бейімделген үй-жайларда немесе жанатын құрылыстардан 8 м жақын болмай орналасқан, арнайы бөлінген алаңдарда сақтауға жол бермеу Сұйық отындағы жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану кезінде (балған кезде): 1) жылуды регенирациялайтын аппараттарды пайдалану шарттарының бұзылуына, осы мақсаттарға қолайсыз үй-жайларға (орындарға) орналастырылуына жол бермеу; 2) қандай да ақаулары мен олқылықтары бар жылуды регенирациялайтын аппараттардың пайдаланылуын жол бермеу; Электр калориферлерін қолдану кезінде: 1) зауытта жасалған ғана, желдеткіші істемей қалғанда қыздырылатын элементтерге электр энергиясын беруді тоқтататын дабыл қағуы мен шектенуін, сондай-ақ электрлік жəне жылу қорғанысымен қарастырылған, шығатын ауаның температурасын бақылайтын жəне оны реттейтін автоматикасы жұмыс істейтін электр калориферлерімен қолдану; 2) электр калориферінің дабыл қағуы мен шектенуінің сөніп қалуына жол бермеу; 3) электр калориферінде немесе оның жанында киім немесе басқадай жанғыш материалдарды кептіруге жол бермеу; 4) электр калорифердің корпусы мен желдеткіштің арасына иілгіш зат ретінде жанатын материалдар қолдануға жол бермеу Уақытша металл пештерді пайдалану кезінде 1) металл пештері аяқтарының биіктігі кем дегенде 0,2м.; 2) металл пештердің аяқтарын кемдегенде мынадай қашықтықта орналастыру: 1 м – ағаш конструкциялардан, жиһаздан, тауарлардан, стеллаждардан, витринадан, сөрелерден жəне басқа да жабдықтардан; 0,7 м – тұтанудан қорғалған конструкциялардан; 1,25 м – отындық тесіктен ағаш конструкцияларға жəне басқа жабдықтарға дейін; 3) металл түтін мұржасын терезе арқылы бөлу кезінде онда қойылған алмастыратын бөлігін түтін құбырынан кем дегенде үш диаметрлі өлшеммен жабынды қаңылтыр табағының болуы 7. Өрт автоматикасын пайдалану ҚР СН 2.02-11-2002 «Ғимараттарды, үй-жайлар мен құрылыстарды автоматтандырылған өрт сигналы жүйлерімен, өрт сөндірудің автоматты қондырғыларымен жабдықтау жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету нормалары» талаптарына сəйкес автоматты өрт сигналын беретін жүйелермен, автоматты өрт сөндіру жəне адамдарды өрт туралы хабардар ету қондырғыларымен жабдықтау Өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғылары тиісті дайындықтан өткен немесе мамандандырылған ұйымдарымен шарт бойынша мамандарымен орындалатын техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеуді ұйымдастыру арқылы үнемі жұмыс істеу қалпында болуы. Өрт автоматикасы жүйелерімен жəне қондырғыларымен жабдықталған объектіде мынадай техникалық құжаттамалардың болуы: 1) қондырғыны пайдалануға қабылдау актісі; 2) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша нұсқаулық; 3) техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыс регламенті; 4) техникалық қызмет көрсету жəне жоспарлы-алдын алу жөндеулерінің жоспар-кестесі; 5) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларына техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы- алдын ала жөндеу бойынша жұмыстардың есебін жүргізу журналы; 6) жедел (кезекші) маманның кезекшілік кестесі; 7) жедел маманның кезекшілікті тапсыру-қабылдап алу журналы; 8) өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларының ақаулықтарын есепке алу журналы; 9) газ өрт сөндіру қондырғыларына арналған өрт сөндіру құрамы бар баллондарды өлшеу журналы (олар болған жағдайда); 10) кезекші жəне қызмет көрсету мамандарының, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргізуге жауапты тұлғаның лауазымдық нұсқаулықтары, техникалық қызмет көрсету мен жоспарлы-сақтық жөндеу жұмыстарын жүргізуге мамандандырылған ұйымдармен жасалған шарттар; 11) хабарландыру жəне эвакуацияны басқару жүйелерін пайдаланып адамдарды эвакуациялау бойынша мамандардың дайындығын жүргізу журналы (олар бар болғанда) болуы. Объектінің қызмет көрсету маманы объектіде жинақталған өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларының құрылғысы мен жұмыс принципін білуі, «Ғимараттарды, үй-жайларды жəне құрылыстарды автоматты түрде өрт сөндіру жəне автоматты өрт дабылымен, өрт кезінде адамдарға хабарлау жəне оларды эвакуациялауды басқару жүйелерімен жабдықтау жөніндегі талаптар» Техникалық регламентінің талаптарын, өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын пайдалану бойынша ережелерді, нұсқаулықтарды білуге жəне орындауға, регламенттік жұмыстарды белгіленген мерзімде жүргізуге жəне тиісті пайдалану құжаттамасын жүргізу Автоматты өрт сөндіру қондырғыларын пайдалану кезінде: 1) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбыр жолдарын қандай да бір жабдықты ілу немесе бекіту үшін пайдалануға; 2) автоматты өрт сөндіру қондырғыларының құбыр жолдарына өндірістік жабдықтар мен санитарлық аспаптарды қосуға; 3) автоматты өрт сөндірудің спринклерлік қондырғыларының құбыр жолдарында орнатылған ішкі өрт крандарын өртті сөндіруден басқа мақсаттар үшін пайдалануға жол бермеу. Сорғы станциясының үй-жайларында жұмыс жəне авариялық жарық берудің, сондай-ақ өрт сөндіру бекетімен (диспетчер бөлмесімен) телефон байланысының болуы 8. Қосымша талаптар Монша-сауналарды орналастыру кезінде іс-шараларды орындау: 1) бу бөлмесінің сыйымдылығы 10 орыннан аспайтын; 2) тас пештің тұғыры жанбайтын материалдан орнатылуы. Пештен құрғақ ыстық камерасы конструкциясының үстіңгі қабатының ағаш қаптауына дейінгі қашықтық кемінде бір метр етіп қабылдануы; 3) төбе астындағы тас пештің үстіне жанбайтын жылу оқшаулағыш қалқанның бар болуы. Қалқан мен төбе қаптауының арасындағы қашықтық кемінде 5 сантиметр етіп орнатылуы; 4) отқа төзімділігі І, ІІ, ІІІ дəрежелі ғимараттардағы бу бөлмесі мен сауна үй-жайы кешені 1 үлгідегі өртке қарсы қалқалармен жəне 3 үлгідегі далдалармен; отқа төзімділігі ІІІа, ІІІб, ІV, IVа дəрежелі ғимараттарда отқа төзімділік шегі кемінде ЕІ-45 өртке қарсы қалқалармен жəне далдалармен бөлінуі; 5) сауна кешені үй-жайынан жекелеген эвакуациялау есігінің болуы; адамдарды ғимараттан эвакуациялауға арналған вестибюльдерге, холлдарға, сатылы торларға тікелей шығатын есіктерді орнатуға жол бермеуі; 6) бу бөлмесі зауытта дайындалған автоматты қорғалатын жəне үздіксіз 8 сағат жұмыс істегеннен кейін толық суығанға дейін өшетін пешпен жабдықталуы; 7) тас пештің басқару пульті бу бөлмесінің алдындағы құрғақ үй-жайда орнатылуы; 8) бу бөлмесінде вентилі бу бөлмесіне кіреберісте орнатылған ішкі су құбырына қосылған перфорирленген құрғақ құбырлардың бар болуы; 9) бу бөлмесін қаптау үшін ағаштың жапырақты түрінің қолданылуы Құрғақ ыстық камерасының жоғарғы аймағына, сондай-ақ тас пешке жақын жердегі құрғақ ыстық камерасы конструкциясының үстіңгі қабатының ағаш қаптауының жиектеріне температура 110ºС дейін артқан жағдайда қондырғымен (термореттегішпен) бұғатталған, электр энергиясын тас пештің электр қыздырғышынан ажырататын температура тетіктерінің бар болуы Жылу электр қыздырғыштарды электр желісіне қосу құрғақ ыстық камерасынан тысқары жүргізіледі Сауналарды жертөле қабаттарына жайғастыруға жол бермеу. Құрғақ ыстық камерасынан соратын ауа өткізгіштің оңашалануы жəне тікелей сыртқа шығарылуының орындалуы Ауыз үйлер мен шешінетін орындарды жанғыш материалдармен өңдеуге жол берілмеу Сауналардың үй-жайларында: 1) желіге қосылып тұрған тас пештің электр қыздырғышын қараусыз қалдыруға; 2) қолдан жасалған жылу электр қыздырғыштарын орнатуға; 3) ажыратылған немесе ақаулы термо реттегіші бар тас пешті пайдалану; 4) сауналардың үй-жайларында арнайы жабдықталған орындардан басқа жерлерде тұрмыстық электр қыздырғыш аспаптарын қолдануға жол берілмейді.

Уəкілетті органның лауазымды тұлғасы: ___________________ _____________________ (лауазымы) ( қолы) Бақылау субъектісі: ___________________ (лауазымы)

2 3 4

5 6

7 8

9 10 11

12 13

14 15 16 17 18 19

20

21 22 23 24

25

26 27

28

29 30

31 32

33 34

35 36

37 38 39

40 41 42

43 44 45

46 47 48

49

50 51 52 53

54

__________________ (Т.А.Ə.) 55

_____________________ ( қолы)

__________________ (Т.А.Ə.)

56

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрiнiң 2013 жылғы 27 маусымдағы № 292 жəне Қазақстан Республикасы Өңірлік даму министрінің міндетін атқарушының 2013 жылғы 18 шілдедегі № 141/нқ бірлескен бұйрығына 8 қосымша Нысан Теміржол, автомобиль, теңіз жəне өзен вокзалдары, əуежайлар үшін өрт қауіпсіздігі саласындағыжеке кəсіпкерлік аясында тексеру парағы Тексеру тағайындаған мемлекеттік орган _________________________________ Тексеру туралы акт ____________________________________________________ (№, мерзімі) Тесеру жүргізу мерзімі ________________________________________________ Тексеру кезеңі _______________________________________________________ Ұйымның атауы _____________________________________________________ Объектінің атауы _____________________________________________________ Орналасқан жерінің мекен-жайы ________________________________________ ЖСН/ БСН __________________________________________________________ № р/с 1

2 қараша 2013 жыл

Талаптар тізбесі

2 1. Ұйымдастыру іс-шаралары

Орындалғаны туралы белгі орынорындалдалды маған 3 4

Қажет емес

5

57

Олардың өрт қауіптілігіне сəйкес келетін өртке қарсы режимін белгілейтін бұйрықтың немесе нұсқаулықтың болуы, оның ішінде: 1) ашық отты пайдалану тəртібін анықтау жəне қауіпсіздік шаралары; 2) темекі шегуге арналған орынды анықтау жəне жабдықтау; 3) өрт сөндіру автомашиналарының объектіге өту тəртібін анықтау; 4) жанғыш қалдықтар мен тозаңды жинау, май болған арнайы киімді сақтау тəртібін анықтау; 5) өрт болған жағдайда жəне жұмыс күні аяқталғаннан кейін электр жабдықтарын токтан ажырату тəртібін анықтау; 6) уақытша отты жəне басқа да өрт қауіпті жұмыстарды жүргізу тəртібін реттеу; 7) үй-жайларды жұмыс аяқталғаннан кейін қарап шығу жəне жабу тəртібін реттеу; 8) жұмыскерлердің өртті байқаған кездегі іс-əрекеттерді реттеу; 9) мамандықтар (лауазымдар) тізбесін анықтау, өртке қарсы нұсқаулық пен өрт-техникалық минимум бойынша сабақтар өткізу тəртібі мен мерзімдері, сондай-ақ оларды өткізуге жауапты адамдарды тағайындау. Өрт қауіпсіздігі шаралары туралы нұсқаулықтың болуы. Өрт шыққан жағдайда адамдарды эвакуациялау жоспарларының (схемаларының) болуы Жекелеген жұмыс учаскелерінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін (бұйрықтар, міндеттер, өрт қауіпсіздігі жөніндегі нұсқаулық журналдар) жауапты адамдардың болуы 2. Аумақты ұстау Адамдар уақытша болатын ғимараттарға екі жағынан өрт сөндіру автомобильдеріне арналған өту жолдарының болуы Ғимараттар мен құрылыстар, көлік тұрағы жəне ғимараттар мен құрылыстардың құрылысы (қондырғысы) арасындағы өртке қарсы арақашықтықтарды материалдармен жəне жабдықтармен үйіп тастауға жол бермеу Аумақты (жанғыш қалдықтардан, қоқыстан, ыдыстан, түскен ағаш жапырақтарынан, жанғыш қоқыстан жəне басқа да жанғыш материалдардан уақытылы тазарту) ұстау. Сыртқы өртке қарсы сумен жабдықтау көздерін техникалық ұстауға, пайдалануға қойылатын талаптарды сақтау (өрт сөндіру гидранттарын жылына кемінде екі рет тексеру, қысқы уақытта қар мен мұздан тазарту жəне оларды жылы ұстау) Өрт техникасы үшін өртке қарсы сумен жабдықтау көздеріне өту жолдармен қамтамасыз ету Өртке қарсы сумен жабдықтау көздері орналасқан орындарды өрт қауіпсіздігі белгілерімен жəне көрсеткіштерімен қамтамасыз ету Ұйымның аумағында түнгі уақытта өрт гидранттарын, сыртқы өрт сатыларын, өрт сөндіру құралдарының орналасқан жерлерін, сондай-ақ өрт сөндіру су айдындарына өту жолдарын, ғимараттар мен құрылыстарға кіру жолдарын жылдам табу үшін сыртқы жарық беру құралдарының болуы 3. Ғимараттар мен құрылыстарды ұстау Ғимараттар мен үй-жайлардан эвакуациялық шығу жолдарының саны, олардың жобалық шешімге сəйкестігі Эвакуациялық жолдар мен шығу жолдарын пайдаланған кезде мыналарға: 1) эвакуациялық жолдар мен шығуларды (оның ішінде өтетін жерлер, дəліздер, тамбурлар, галереялар, лифт холлдары, саты алаңдары, баспалдақтары, есіктері, эвакуациялық люктер) түрлі материалдармен, бұйымдармен, жабдықтармен, өндірістік қалдықтармен, қоқыспен жəне басқа да заттармен үйіп тастауға, сондай-ақ эвакуациялық шығу есіктерін шегелеп тастауға; 2) шығу тамбурларында киімге арналған кептіргіштер мен ілгіштер, гардеробты орналастыруға, сондай-ақ керек-жарақтар мен материалдарды сақтауға (оның ішінде уақытша); 3) эвакуациялау жолдарында табалдырықтар (есіктердің ойықтарындағы табалдырықтарды есептемегенде), қозғалмалы жəне көтеріліп-түсірілетін есіктер мен қақпалар, айналатын есіктер мен турникеттер, сондай-ақ адамдарды еркін эвакуациялауға кедергі келтіретін басқа құрылғыларды орнатуға; 4) қабырғалары мен төбелерін өңдеуге, қаптауға жəне бояуға арналған жанғыш материалдарды, сондай-ақ отқа төзімділігі V дəрежелі ғимараттарды есептемегенде, эвакуациялау жолындағы сатылар мен басқыш алаңдарын қолдануға; 5) саты торларының, дəліздердің, холлдар мен тамбурлардың өздігінен жабылатын есіктерін ашық күйінде бекітуге, сондай-ақ оларды алып тастауға; 6) түтіндемейтін саты торларында ауа аймақтарын шынылауға немесе жалюзимен жабуға; 7) шыныны есіктер мен фрамугтарды армирленген шыныны қарапайым шынымен ауыстыруға жол берілмейді. Эвакуациялау жолдарында еркін жəне ғимараттан шығу бағыты бойынша ашылатын есіктер орнату. Эвакуациялық шығулар есіктеріндегі тиектер ғимарат ішіндегі адамдардың тиектерді ішінен кілтсіз ашу мүмкіндігін қамтамасыз етуі Баспалдақ маршатрының астында қойма, қосалқы үй-жайлардың болмауы Жертөле жəне цокольдық қабаттардан тікелей сыртқа қарай жəне ғимараттың, құрылыстың, құрылымның ортақ баспалдақ алаңынан оқшауланған эвакуациялық шығу жолдарын орнату Құрылыс құрастырылымдарының, жылу оқшаулайтын жанғыш материалдардың, жабдықтың металл тіреулерінің жəне коймалардың ағаш құрылымдарының өртке қарсы жабынының болуы жəне олардың жағдайы Шатыр үй-жайларының, сондай-ақ технология шарттары бойынша адамдардың тұрақты болуы талап етілмейтін техникалық қабаттар мен жертөлелердің есіктерін құлыппен жабуды қамтамасыз ету. Аталған үй-жайлардың есіктерінде кілттердің сақталатын орны туралы ақпараттың болуы. Шатырларды, техникалық қабаттарды, желдету камераларын жəне басқа да техникалық үй-жайларды өндірістік учаскелерді, шеберханаларды ұйымдастыру үшін, сондай-ақ өнімді, жабдықты, жиһазды жəне басқа заттарды сақтау үшін пайдалануға жол бермеу Жертөлелер терезелері мен шұңқыршаларына саңылаусыз торлар орнатуға (мекеменің қойма үй-жайларын, кассаларын, қару тұратын бөлмелерін, құпия бөлімдерін қоспағанда) жол бермеу Лифт холлдарында қамбалар, дүңгіршектер, дүкеншіктер орналастыру жол бермеу Өрт шыққан жағдайда қауіпсіздік аймақтарына жататын балкондарды, лоджиялар мен галереяларды шынылауға жол бермеу Ғимараттардың өндірістік жəне қойма үй-жайларында (отқа төзімділігі V дəрежелі ғимараттардан басқа) антресолдар мен бөлгіштер, қызмет көрсететін қосымша бөлмелерді, қамбалар, конторкаларды жəне басқа жанғыш материалдардан салынған құрамдас үй-жайларды орналастыруға жол бермеу Нəтижесінде адамдарды қауіпсіз эвакуациялау жағдайы нашарлайтын, өрт сөндіргіштерге, өрт сөндіру крандарына жəне басқа өрт қауіпсіздігі құралдарына қол жеткізу шектелетін немесе автоматты өртке қарсы қорғау жүйелерінің (автоматты өрт сигналын беру, стационарлық автоматты өрт сөндіру қондырғылары, түтінді кетіру жүйелері, құлақтандыру жəне эвакуациялауды басқару жүйелері) əрекет ету аймағы азаятын көлемдік-жоспарлау шешімдерін өзгертуді жүргізуге жол бермеу Балкондар мен лоджияларда есіктерді, люктерді, аралас секцияларға өтетін жерлерді жəне сыртқы эвакуациялау сатыларына шығу жолдарын жиһазбен, жабдықпен немесе басқа заттармен үйіп тастауға жол бермеу Жертөлелер мен цокольдық қабаттарда тез тұтанатын жəне жанғыш сұйықтықтарды, оқ-дəрілерді, жарылғыш заттарды, газ толтырылған баллондарды, аэрозолдық буып-түюдегі тауарларды, целлулоидты жəне басқа жарылыс-өрт қауіпті заттар мен материалдарды сақтауға жəне қолдануға жол бермеу Қабаттардағы дəліздерден, холлдардан, көрермен жайынан, тамбурлардан жəне басқыш шабақтарынан эвакуациялық шығулардың жобада қарастырылған есіктерін, эвакуациялау жолында қауіпті өрт факторларының таралуына кедергі келтіретін басқа есіктерді алып тастауға жол бермеу Өрт қауіптілігі жоғары жабдықтың жанында белгіленген қауіпсіздік белгілерінің болуы Ішкі өртке қарсы сумен қамтамасыз ету жүйесін ұстау, пайдалану (нормалар мен ережелер бойынша қажет болса), атап айтқанда: 1) ішкі өртке қарсы су құбырының өрт сөндіру крандары 1,35 м биіктікте орнатылып, түтік құбырлары мен ұңғымалар жиынтықталып жəне пломбаланатын өрт сөндіру шкафтарына жабылып орнатылуы 2) шкафтың есігінде əріптік «ӨК» индексінің, реттік нөмірінің, жақын өрт сөндіру бөлімінің телефон нөмірінің болуы 3) өрт сөндіретін түтік құбырларды құрғақ, жақсы шиыршықталған жəне крандар мен ұңғымаларға жалғанған күйінде күтіп ұстау 4) сорғы станциясының үй-жайларында өртке қарсы сумен жабдықтаудың жалпы сызбасы жəне сорғыларды байлау сызбасының болуы 5) кəсіпорынның электрмен жабдықтауы өрт сөндіру сорғыларының электр қозғалтқыштарының үздіксіз қоректенуін қамтамасыз етуі Тиістілік нормаларына сəйкес жарамды алғашқы өрт сөндіру құралдарының болуы Ғимараттардың, құрылымдардың, құрылыстардың жəне өрт сөндіру бөліктерінің, функционалдық өрт қауіптілік кластарына əртүрлі бөлмелер өзара отқа төзімділігі нормаланған жəне өрт қауіптілік конструкт