Issuu on Google+

Бүгінгі нөмірде:

№224 (28163) 2 ҚАЗАН СƏРСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Тариф саясаты талапқа сай болуы тиіс 2-бет Баянсыз бағдарлама 5-бет Нарқасқа 6-бет Ерге де, елге де құрмет көрсетті 8-бет

Нўрсўлтан НАЗАРБАЕВ, Ќазаќстан Республикасыныѕ Президенті

АБЫЛАЙ АЅСАЄАН АЗАТТЫЌ

Қазақ халқы талайлы тағдырында ұлтқа ұстын болған хандардан, ел қорғаған батырлардан, кемел билерден кенде болмаған. Солардың қатарындағы шоқтығы биік ұлы тұлғаның бірі – биыл 300 жылдығы аталып өтетін Абылай хан. Абылай Керей мен Жəнібек хандар тіккен Қазақ ордасын еңселі ел ету ісіне саналы ғұмырын арнады. Қазақ хандығы деген ұлан-ғайыр жерімізді жаудан азат етіп, еліміздің етек-жеңін бүтіндеді. Оның қазақ халқының тұғыры берік, жұлдызы жарық ел болуын аңсап, осы қасиетті мақсатқа жету жолында найзаның ұшын ғана емес, дипломатияның күшін де жұмсаған заманының аса көрнекті ханы болғанына тарих куə. Алмағайып сұрапыл заманда есеңгіреген елге ес кіргізіп, бір тудың астына біріктіре білген Абылай ерлігі мен ақыл-парасатын қатар жұмсаған сарабдал саясаткерлігінің арқасында қазақ халқын жойылып кетуден сақтап қалды. Осылайша, туған халқының кемел болашағын аңсаған ол өз дəуірі артқан ұлы жүкті қайыспай көтеріп, ел алдындағы перзенттік парызын атқарып кетті. Болашағымыз баянды, тəуелсіздігіміз мəңгілік болуы үшін біз бабалардан қалған аманатты есімізден шығармай, үнемі електен өткізіп отыруға тиіспіз. Өйткені, біз Абылай бабамыз армандаған осы күнге оңайлықпен жеткеніміз жоқ. Ел арасында Абылайдың арманына байланысты айтылатын тəмсіл бар. Ақтық сəтінде: «Хан ием, не арманыңыз бар?» деп сұраған Бұқар жырауға Абылай хан: «Үш арманым бар. Біріншісі, елімді бейбіт өмірге жеткізсем деп едім. Қан көп төгілді. Екіншісі, халық жер емшегін еме алмады, қала, кент сала алмады. Үшіншісі, елдің басын біріктіре алмадым», деген екен.

Елбасы ќабылдады

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Экономикалық қылмысқа жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігінің төрағасы Рашид Түсіпбековті қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Р.Түсіпбеков сыбайлас жемқорлыққа жəне көлеңкелі экономикаға қарсы əрекет ету жөніндегі қаржы полициясы органдары қызметінің биылғы жылдың 9 айындағы нəтижелері туралы баяндады. Агенттік төрағасы есепті кезеңде сыбайлас құқық бұзушылықтың ашылуы 7 пайызға артқаны туралы да хабардар етті. 2013 жылдың тоғыз айында мұндай қылмыстың 8059 фактісі, соның ішінде пара алудың 248 жəйті тіркелген. Республикалық жəне облыстық деңгейде жүзден аса лауазымды тұлға жауапқа тартылған. Бұған қоса, Р.Түсіпбеков 4619 фактісі тіркелген экономикалық саладағы қылмыстарды анықтау жөніндегі жұмыстар, сондай-ақ қаржы полициясы қызметкерлерінің

кəсіпкерлік қызметке араласпауын жəне бизнеске əкімшілік қысым көрсетуін азайту үшін қабылданған шаралар туралы баяндады. Сонымен қатар, агенттік қызметінде басты назар көлеңкелі экономикаға жəне жалған кəсіпкерлікке қарсы күреске аударылды. Агенттік төрағасы қылмыстың алдын алу жəне ескерту жөніндегі қызмет туралы да айтты. Бұл мақсатта қызметінде сыбайлас жемқорлық пен экономикалық қылмыстардың белгілері байқалатын лауазымды тұлғалар мен кəсіпорындарды тексеріске шықпай, қашықтан анықтауға мүмкіндік беретін Ахуалдық орталық жұмыс істейді. Кездесу қорытындысында Мемлекет басшысы агенттік алдына бірқатар міндеттер қойып, қаралған мəселелер бойынша нақты тапсырмалар берді.

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы

Қазақстан Республикасында діни экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимыл жөніндегі 2013 – 2017 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама туралы

Қаулы етемін: 1. Қазақстан Республикасында діни экстремизм мен терроризмге қарсы ісқимыл жөніндегі 2013 – 2017 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама (бұдан əрі – Бағдарлама) бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасының Үкіметі: 1) бір ай мерзімде Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігімен келісім бойынша Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарын əзірлесін жəне бекітсін; 2) «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің одан əрі жұмыс істеуінің кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 4 наурыздағы № 931 Жарлығында белгіленген мерзімдерде жəне тəртіппен Бағдарламаның орындалу барысы туралы Қазақстан Республикасы

құрып, тұтастай бір мемлекеттер жер бетінен жойылып кетіп жатқанда елге, жерге қорған болған айтулы Абылай ханның 300 жылдығы – жалпыұлттық ұлағатты той. Ал республикалық деңгейдегі кез келген мерекелік шара ұлтты ұйыстыруға, мемлекеттілікті нығайтуға қызмет етуі лəзім. Осы орайда Абылай ханның ұлағатты өмір тарихын ұлтқа, ұрпаққа кеңінен өнеге ету керек. Жас ұрпақ Абылай ханның Қазақ елінің тарихындағы алар орнын жақсы білуге тиіс. Бұл кейінгі буынның жүрегіне отаншылдық нəрін егіп, бойында мемлекетшіл қасиеттердің өркен жаюына ықпал етпек. Мемлекет тарихын, даңқты бабалары жүріп өткен жолдың бұралаңы мен бұлтарысын, қилы кезеңдері мен тағдырлы шешімдерін, ақтаңдақ беттері мен дара тұлғаларының қайраткерлік өнегесін біліп өскен ұрпақ қана өзіне тиесілі замана жүгін діттеген межесіне абыроймен жеткізе алады. Ол үшін біз ұрпақ алдындағы өз міндетімізді толық атқарып, жастардың ой-санасының дұрыс қалыптасуына барынша жағдай жасауымыз қажет. Əрине, Абылай хан зерттелмей қалған тұлға емес. Қазір ұлттық тарихымыз тəуелсіз жаңа көзқарас тұрғысынан түбегейлі қайта зерделенуде. Ал аумалы-төкпелі аласапыранды бастан кешкен Абылай ханның заманы – алыптар дəуірі. «Болу немесе бордай тозудың» алдында, өмір мен өлімнің беттескен тұсында дұшпанға қарсы тізе қосып, Абылайдың қасынан табылған үзеңгілес серіктері де ақылы озған абыздар, төрелігі əділ билер, жүрегі түкті батырлар еді. Атамекен жері үшін қасықтай қанын қиған даңқты бабалардың аттары ұрпаққа ұран болып бүгінге жетті. Тарих – тағылым. Сондықтан, Абылай хан мен оның дəуірін, сол тұстағы жыраулар мен

Əрине, сыртқы жауға қарсы қазақтың басын біріктіріп, халқын азат қыламын деп аттан түспеген ардақты ханның ел келешегіне қатысты арманы аз емес еді. Бірақ ауызбірліктің дұрыс болмауынан Абылайдың көп арманы заманында орындалмай қалды. Маңдайына бақ пен соры қатар жазылған Қазақ елі Абылай хан өмірден өткеннен кейін де тағдырдың талай тауқыметін тартты. Ырысын қашырған алауыздықты, «бас басына би болған өңкей қиқым» заманды, ұлттық болмысымызды жоймақ болған тоталитарлық саясаттың тепкісін көрді. Алайда ертеңгі күнге деген үмітімізді өшірмей, бəрінен өттік. Айбарлы Абылай аңсаған асқақ арманға, ұлы мұратқа бүгінгі ұрпақ жетті. Байтақ өлкеміздің шекарасын заман талабына сай халықаралық нормалармен бекітіп, əлемдік қауымдастықты мойындаттық. Сол арқылы көршілерімізбен мəңгілік достыққа, өзара тиімді сауда-экономикалық, мəдени байланыстарға негіз қаладық. Бұл күнде ешқандай елдің Қазақ жеріне қатысты дауы жоқ. Ең бастысы, біз бабалар аманат еткен киелі жерімізде құрған мемлекетімізде ынтымағымызды сақтай білдік. Соның арқасында берекелі бірлігіміз төрткүл дүниеге мəлім болды. Есілдің бойына ел қондырып, еңселі Ордамызды орнаттық. Арқа төсіне əсем Астана салып, əлемге Қазақстан деген абыройлы мемлекет ретінде танылдық. Қазіргі жасампаз Қазақстан іргесі берік, ынтымағы мығым, төрт құбыласын тегіс мойындатқан Тəуелсіз мемлекетке айналды. Қандай қиын-қыстау замандардан өтсе де елдігін жоғалтпаған қазақ халқы Абылай армандаған мамыражай бейбіт өмірді көрді. Абылай мұратының орындалғаны осы емес пе?! Олай болса, қазақтың тағдыры қыл үстінде тұрған кезеңде хандық

Президентінің Əкімшілігіне ақпарат ұсынсын. 3. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдар, сондайақ Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын жəне есеп беретін мемлекеттік органдар Бағдарламаны іске асыру жөнінде шаралар қабылдасын. 4. Осы Жарлықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігіне жүктелсін. 5. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2013 жылғы 24 қыркүйек. № 648.

------------------------------------------------------

Жарлықтың түсініктемесін 2-беттен оқисыздар.

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы Қ.Н.Келімбетовті Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы қызметіне тағайындау туралы

Қайрат Нематұлы Келімбетов Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы болып тағайындалсын, ол бұрынғы атқарған қызметінен босатылсын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2013 жылғы 1 қазан. №654

Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығы Г.А. Марченконы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы қызметінен босату туралы

Григорий Александрович Марченко Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы қызметінен босатылсын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ. Астана, Ақорда, 2013 жылғы 1 қазан. №653

АҚПАРАТТАР аєыны  Биыл Астана мен Алматыда ұялы байланыстың сапасы жақсарады. Бұл үшін қызмет көрсету сапасын арттыратын 1 001 базалық стансасы орнатылады. Жыл басынан бері операторлар осындай қосымша 461 базалық станса қойды.  Астанада қоғамдық ұйымдар «Ме��тепке жол» акциясына 23 млн. теңгенің үлесін қосты. Жасалған жəрдем 3616 мұғалімнің қатысуымен 102 850 пəтерді аралау арқылы 6256 баланы қамтыды.  Шығыс Қазақстанда шағын ЭКСПО-2017 көрмесі ашылады. Елбасының бастамасымен қолға алынған «G-Global» коммуникативті алаңын қолдауға арналған жиында облыс əкімі Бердібек Сапарбаев осы жайында мəлімдей келіп, аталмыш маңызды жобаның басымдықтарын саралап айтып берді.  Шымкентте ертең романс орындаушылардың халықаралық байқауы басталады. Оның салтанатты ашылуына

абыздарды, билер мен батырларды бар болмысымен жас ұрпақтың санасына сіңіру керек. Мен халыққа арнаған сөздерімде ел бірлігі, ұлт татулығы – игіліктің кепілі екендігін айтудан жалыққан емеспін. Осы жолда бар қажырқайратымды жұмсап келемін. Өйткені, бірлігі тайған елге бақ құтаймайтынын осынау азды-көпті жиырма жылдың ішінде өзгенің тəжірибесінен сан рет көрдік. Берекенің бастауы елдің ынтымағы екеніне де Тəуелсіздігіміздің ғасырға бергісіз алғашқы белесінде куə болып отырмыз. Өткенінен сабақ алмаған ел табысқа жете алмайды. Сонау қилы замандарда қазақтың жерін жоңғар басып алса, ол қазақ сарбаздарының немесе қазақ ұлтының əлсіздігінен емес, бірлігін құнттай алмағандығынан, ағайынның алауыздығы нан жəне заманның көшіне ілесе ал мағанынан болатын. Ал адуынды жаудан қасиетті жерімізді азат етіп, жоңғар əскерін оңалмастай етіп жеңсек, ол да бар күшімізді бір қолға, Абылай хан туының астына жинаған тастүйін бірлігіміздің, ынтымағымыздың арқасы еді. Абылай хан қызғыштай қорып, тұмарындай тəу еткен, армандап кеткен Қазақ елінің Тəуелсіздігіне біздер, бүгінгі буын қазақстандықтардың жеткені үшін де шексіз тəубе айтып, бөлінуге бастайтын жершілдік пен рушылдық дертінен арылған жөн. Себебі, бүгінгі заманның жаңаша түрленген қауіп-қатері кешегіден кем соқпайды. Ендеше, Абылайдың арманына қазіргі Қазақстан қол жеткізгенін ерекше мақтан тұтып, ішкі ынтымағымызды, сүттей ұйыған татулығымызды сақтауға қызмет ету баршамыздың парызымыз. Тəуелсіздігіміз мəңгілік болсын, ағайын!

Ўлттыќ банк саясаты ґзгермейді

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі басшылығының ауысуы туралы өз шешіміне қатысты түсініктеме берді, деп хабарлады Қазақстан Президентінің баспасөз қызметі.

Нұрсұлтан Назарбаев отбасылық жағдайына байланысты берілген өтінішіне сəйкес Григорий Марченконың Ұлттық Банк Төрағасы лауазымынан босатылғанын мəлімдеді. – Ол бұл қызметте көп жыл, соның ішінде қиын жылдары жұмыс істеді. Еліміздің қаржы жүйесін дамытуға, Ұлттық Банк жұмысына, Ұлттық қорды басқаруға зор үлес қосты, бұл үшін мен оған ризамын, – деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы Ұлттық Банк Төрағасы етіп Қайрат Келімбетовті тағайындау туралы шешім қабылдағаны жөнінде хабардар етті. – Ол 44 жаста, Мəскеу мемлекеттік

Мəскеу халықаралық байқауының лауреаттары қатысады. Бірінші романсиада мұнда бұдан 16 жыл бұрын өткізілген еді. Оны «Оңтүстік Қазақстан» облыстық газеті ұйымдастырған болатын.

университеті мен АҚШ-тың Джорджтаун университетінің түлегі. Соңғы жылдары Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрі, одан кейін ПремьерМинистрдің орынбасары қызметін атқарды, Кеден одағының қызметі жəне Еуразиялық экономикалық одақты құру мəселелері жөнінде келіссөздер жүргізді. Оның ел экономикасы мен қаржылық жағдайы туралы білімі Ұлттық Банк жұмысына оң ықпал етеді деп санаймын, – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті қабылданған шешім еліміздің дамуына септігін тигізетінін атап өтіп, Ұлттық Банктің саясаты өзгермейтініне тоқталды.

 Зерде

Ўмытылмас кїндер

 Қаржы полицейлері Павлодар облысының жастарымен кездесті. Облыс əкімі Ерлан Арынның бастамасымен өткізілген шарада студенттер қоғамдастығы жəне жастар бірлестіктері өкілдері қаржы полициясы жұмысының жаңа моделімен танысты.  Қызылордада биылғы «Алтын күз» мерекесі 12 қазанда керуен кереді. Кеше бұл туралы мəлімдеген қала əкімі Нұрлыбек Нəлібаев оның аясында облыс аудандары ауыл шаруашылығы өнімдерінің жəрмеңкесін өткізетінін баяндады.  Биыл елімізден қажылық сапарына 4400 адам аттанады. Оның алғашқы легі кеше Сауд Арабиясына барып жетті. «ҚазАқпарат», «Қазақстан жаңалықтары», Bnews.kz, TengriNews, EgemenNews хабарлары бойынша дайындалды.

Шўбат

Тоқтар Əубəкіров КСРО-ның соңғы, нөмірлесек 72-ші ғарышкері. КСРО-ның космонавтика тарихын Ю.Гагарин бастады, Тоқтар ағамыз нүктесін қойды. Əлдебір тылсым күш, бəлкім Алла мың өліп, мың тірілген қазақтың ұлына еліне тəуелсіздік таңы атып келе жатқанын жеті қат көк арқылы сүйіншілеткен болар. Мұның бəрі

– тарихи факт. 1991 жылы 2 қазанда Тоқтар Əубəкіров өзі айтқандай: «Адамдары күнəға батқан, экологиясы ластанған Жерді тастап, Аллаға жақындап, тап-таза көкке самғаған». Исі түркі тұқымынан, мұқым мұсылман əлемінен, босаболмаса да қазақ халқынан тұңғыш. Əрине, атамекеніне оралған. Данышпан Абай атасы да қазағына қанша кейіп, қайғы басып, қапаланса да бөтен жаққа кете алмаған. (Тоғызыншы қара сөзі). «Туған жерді қия алмай, Тентекті жеңіп, тия алмай, Əлі отырмыз ұялмай, Таба алмадық өңге елді». Тоқтар ағамызға да Ресей тарапынан үлкен қызметтер, жақсы жұмыстар ұсынылған. Кіндік қаны тамған туған жерді, ата-баба мекенін, қазағын қимаған. «Өзге елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол», деген ұстанымы бұл енді. (Соңы 4-бетте).


2

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

Тариф саясаты талапќа сай болуы тиіс Кеше Премьер-Министр Серік Ахметовтің төрағалығымен селекторлық режімде өткен Үкімет отырысында тариф саясатын жетілдіру тəсілдері талқыланды.

Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан».

С.Ахметов аталмыш мəселенің əлеуметтік маңыздылығын айта келе, тарифтік реттеу жүйесін жақсарту Мемлекет басшысының айрықша бақылауында тұрғанын атап өтті. Ол, сондай-ақ, тарифті көтеруге қатысты барлық факторларды ескеру қажеттігіне монополистер тарапынан қаржыны пайдалану мəселесінің қатаң бақылауда болуы керектігіне тоқталды. Күн тəртібіндегі мəселе бойынша Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің төрағасы Мұрат Оспанов баяндады. М.Оспановтың келтірген мəліметтеріне сүйенсек, 2012 жылы бұл салаға тартылған инвестиция көлемі 208,8 млрд. теңгені құрап, 2011 жылғы деңгейден 46 пайызға артық болыпты. Ал 2013 жылғы инвестиция 230 млрд. теңге деңгейінде жоспарланып отыр. Инвестиция көлемін арттыру, инвестициялық бағдарламаларды жасау мен жүзеге асыру

əрбір монополистің міндеті болып табылады, сонымен қатар, инвестициялық бағдарламалар белгіленген индикаторларға, яғни тозған құрал-жабдықтарды жаңартуды, нормативтік шығынды, отын мен құрал-жабдықтарға үлесті, энергияның жұмсалуын белгіленген индикаторларға жеткізу тиіс, деді М.Оспанов. Ол сондай-ақ, агенттіктің вебсайтында барлық монополистердің инвестициялық бағдарламалары туралы нақты ақпараттар, бағдарламаның əрбір бағытының орындалуы туралы есептер орналастырылғанын атап өтті. Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының хабарлауынша, энергияны үнемдеу мен энергия тиімділігі бойынша шаралар 2012 жылы тұтынушылардың 7,3 млрд.-тан астам теңгені үнемдеуіне мүмкіндік берді. Ал жыл соңына дейін нормативтен артық шығындар толық жойылатын болады. М.Оспанов, сондай-ақ, инвести циялық бағдарламаларды тиімді жүзеге асыру мақсатында

монополистер жұмысын бақылаудың, оның ішінде қоғамдық мо ниторинг жүйесі арқылы бақылау жасаудың күшейтілгенін хабарлады. Үстіміздегі жылы 284 тексеру жүргізіліп, 1018 ұйғарым енгізіліпті. 244 сот талқылауы қатыстырылған. Ал салынған айыптың жалпы сомасы 3,1 млрд. теңгені құрады. Тұтынушыларға зиян келтірген шығындарды өтеу үшін 1,2 млрд. теңге сомасында уақытша өтемдік тарифтер енгізілді. Қайта есептеу қорытындысы бойынша тұрғындарға 2012-2013 жылдарғы жылу беру маусымы кезінде пайда болған кері қайтару сомасы 500 миллионнан астам теңгені құраған. Агенттік басшысының айтуынша, ұсынылып отырған жүйелік шешімдерді жүзеге асыру көрсетілетін қызмет сапасын, тарифтердің негізділігі мен ашықтығын қамтамасыз етеді. Селекторлық отырыста одан əрі табиғи монополиялар субъектілерін тарифтік реттеу мəселелері бойынша Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев қосымша баяндады. Табиғи монополиялар, нақты айтқанда, коммуналдық сектор салаларында өндіріс жабдықтарының тозуы мен технологиялық артта қалушылық мəселесі орын алған, соның салдарынан тиімділіктің төмендеуі мен ысыраптар байқалады, деп атап өтті министр. Осыған байланысты, табиғи монополиялар субъектілерін, оның ішінде коммуналдық қызмет көрсететін субъектілерді тарифтік реттеу, ең алдымен, активтерді жаңартып, жаңғырту үшін инвестициялардың көлемін ұлғайтуға бағытталған. Е.Досаев, сонымен қатар, бұл саладағы кейбір мəселелердің шешімін табу үшін қазіргі уақытта табиғи монополиялар субъектілерін шекті тарифтер арқылы жұмыс

Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы 24 қыркүйектегі № 648 Жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасында діни экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимыл жөніндегі 2013-2017 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаға» ТҮСІНІК БЕРУ Мемлекет басшысының 2013 жылғы 24 экстремизм көріністерінің алдын алу жəне қыркүйектегі № 648 Жарлығы��ен Қазақстан терроризм қатерлеріне жол бермеу арқылы Республикасында діни экстремизм мен терро- адамның, қоғамның жəне мемлекеттің ризмге қарсы іс-қимыл жөніндегі 2013-2017 қауіпсіздігін қамтамасыз ету болып табылады. Бұл мақсатқа қол жеткізу діни экстремизм жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама жəне терроризм профилактикасы шараларын бекітілді. Мемлекеттік бағдарлама Мемлекет жетілдірумен, аталған көріністерді анықтау мен басшысының 2012 жылғы 14 желтоқсандағы жолын кесудің тиімділігін арттырумен, сондай«Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан ақ, экстремистік жəне террористік əрекеттердің мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты салдарларын азайту жəне жою шаралары Қазақстан халқына Жолдауында айтылған жүйесін жетілдірумен қамтамасыз етіледі. Бұл ретте бағдарламада профилактикалық тапсырмаға сəйкес əзірленген. Бағдарламаның негізгі мақсаты діни жұмыс пен нысаналы топтар арасындағы

ақпараттық-насихат жұмысын жаңғыртуға жұртшылықты кеңінен тартуға баса назар аударылған. Бағдарламада көзделген профилактикалық іс-шаралардың көпшілігі алғашқы рет іске асырылатын болады жəне ел тұрғындарының белсенді азаматтық ұстанымына сүйенеді, ол сайып келгенде қоғамда толерантты діни сананы жəне радикалды идеологияға деген иммунитетті күшейтуге мүмкіндік береді. Тұтастай алғанда, Мемлекеттік бағдарламаның іске асырылуы діни экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимылдың жалпымемлекеттік жүйесін нығайтуға мүмкіндік береді. Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесінің хатшылығы.

Нўротандыќтардыѕ кезекті ќадамы Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Конференцияға партия Саяси кеңесінің мүшесі ретінде, партия басшылығының тапсыруы бойынша келіп отырмын. «Қазақстан-2050» Стратегиясынан туындайтын міндеттер партия қызметінің басты бағытын айқындап алуды қажетсінеді. Қазақстан экономикасы барлық сала бойынша еселеп өсуде. Жұмыссыздық деңгейі 7-ден 5,4 пайызға төмендеді. Халықтың əл-ауқаты жақсаруда. Ғаламдық рейтингте əлемнің алғашқы 50 мемлекетінің қатарына енді. Адам құқығын қорғау, заңдылықты

Талдықорғанда «Нұр Отан» ХДП Алматы облыстық филиалының кезектен тыс ХІІІ конференциясы болып өтті. Жиынға «Нұр Отан» партиясының жергілікті өкілдері қатысты.

бұзбау, отбасының берекесін кіргізіп, салт-дəстүрлерімізді жаңғырту, қоғамдағы келісімді сақтау – Доктрина жобасының негізгі бағыттары. Халқының ана тілін, тарихын, мəдениеті мен дəстүрін дəріптейтін ұлт қана өркендей алады. Қоғамымызда бірлікті, тұтастықты сақтаудың негізі отбасы болып табылады. Мəдениет жəне руханият ұлтты біріктіреді. Оған сан алуан өнер атаулының жай ғана жиынтығы деп қарамау керек. Бұл тұрғыдан алғанда, Алматы облысын үлгі тұтуға болады. Жетісулықтар əлеуметтік-экономикалық жағынан қалыпты даму бағытында

келеді. Өнеркəсіпте, аграрлық секторда өнім өндіру жағынан ілгерілеушілік бар. Мал саны арта түскен. Қорыта келгенде, партия өңірлерді өркендету арқылы мемлекетімізді нығайту саясатын ұстанып, ел мүддесін қорғап, халық игілігіне жарауда, деді конференцияға арнайы келіп қатысқан Парламент Мəжілісінің депутаты Серік Үмбетов. Өз кезегінде «Нұр Отан» ХДП Алматы облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Ерғазы Қошанбеков сөз сөйледі. Онда партияның болашағына байланысты тың өзгерістер мен жаңалықтар іске асырылғаны,

Əлеуметтік ќызмет əлемдік стандартќа сай болсын

Тараз қаласында «Нұр Отан» ХДП Жамбыл облыстық филиалының кезектен тыс ХІІ конференциясы болып өтті. Облыс саяси өміріндегі осы маңызды басқосуға партияның жергілікті ұйымдарынан сайланған 401 делегат қатысты. Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Конференция делегаттарының алдында партия филиалының төрағасы, облыс əкімі Қанат Бозымбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясын жүзеге асыру аясындағы жаңа міндеттер мен «Нұр Отан» ХДП «Нұр Отан». Нұрлы болашақ жолында!» жаңа Саяси доктринасы туралы баяндама жасады. Партия доктринасында: «Мемлекет əрқашан адам жəне оның мүддесі мен оған деген қамқорлықты басты назарда ұстауы керек», деп атап көрсетілген. Осы орайда, жыл басынан бері партия 3572 өтініш қарапты. Оның

52,5 пайызы оң шешімін тапқан. Ал 2316 өтініш бойынша тиісті кеңестер берілген. Өңірдің экономикалық жəне əлеуметтік дамуында соңғы 3-4 жылда үлкен өзгерістер байқалады. Мысалы, білім беру жүйесін қаржыландыруға 64,1 миллиард теңге бөлініп, оның 5,5 миллиард теңгесі білім беру нысандарының құрылысына қарастырылған. Қазіргі таңда облыс бойынша 3245 орынға арналған 12 мектептің құрылысы жүргізілуде. Əлеуметтік маңызы зор денсаулық сақтау саласын қаржыландыруға ағымдағы жылы 36,4 миллиард теңге қарастырылып, бұл өткен жылмен салыстырғанда 16,3 пайызға артық болған. «100 аурухана» бағдарламасы

жасауға өткізу жүзеге асырылып жатқанын алға тартты. Сондай-ақ, қазіргі уақытта кейбір заңнамалық актілерге табиғи монополиялар мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтыруларды енгізуді көздейтін заңның тұжырымдамасын əзірлеу бойынша жұмыстар жүргізілуде. Бұдан басқа, табиғи монополиялар субъектілерін тарифтік реттеу жөнінде ұзақ мерзімді бағдарлама əзірленуде. Отырыста, сондай-ақ, Тау-кен өндірісі жəне кен металлургиялық кəсіпорындары қауымдастығының төрағасы Н.Радостовецтің, Қазақстандық электр энергетикасы қауымдастығының басшысы Ш.Оразалиновтың, «Су ресурстары маркетингі» ЖШС бас директоры А.Орманның есептері тыңдалды. Жиынды əдеттегідей С.Ахметов қорытындылап, мəселеге орай Үкімет мүшелеріне бірқатар тапсырмалар жүктеді. «Тарифтерді реттеу мен көтеру үшін жабдықтар мен желілер активтерін қолдау мен жаңарту бойынша инвестициялық бағдарламалар міндетті түрде болуы шарт. Бұл нағыз энергия тиімділігін, жалпы тиімділікті арттыру, қызмет сапасын жақсарту болып табылады», деген Үкімет басшысы монополистердің тарифтерді көтеру шеңберіндегі өзге уəждерінің орынсыз жəне қабылдауға келмейтінін атап өтті. Тарифтерді реттеудің қолданыстағы жүйесінде монополистер қызметінің сапасы, олардың пайдаланған қаржысына бақылау сияқты бірқатар маңызды мəселелер бар дей келе, С.Ахметов Табиғи монополияларды реттеу агенттігіне аталмыш саланы айрықша бақылаудың, оның ішінде қоғамдық мониторинг арқылы бақылаудың қажеттігін атап көрсетті. Агенттікке, сондай-ақ, коммуналдық қызмет көрсету, тозу мен шығынды азайту бойынша индикаторлар бекіту кездерінде сапа стандарттары мен сервистік қызмет көрсету жүйесін жасау жəне оны заңдық тұрғыда бекіту бойынша жұмыстарды жалғастыра беру тапсырылды.

партия төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбектің облысымызда болған сапарында берген бір тапсырмасы бойынша Көксу ауылшаруашылық колледжінің материалдық-техникалық базасын жақсартуға жергілікті бюджеттен 5,6 млн. теңге бөлінгені, «Балапан» бағдарламасы бойынша өңірдегі кəсіпкерлерді қатыстыра отырып, жыл соңына дейін жалпы 17 жеке меншік балабақшалар ашылып, 1150 орын іске қосылатыны атап айтылды. Жиында сондай-ақ, «Қазақстан-2050» Стратегиясын жүзеге асыру аясында «Нұр Отан». Нұрлы болашақ жолында!» атты пар тияның Саяси доктринасы талқыланып, «Нұр Отан» ХДП XV съезіне өңірден 111 делегат сайланды. Конференцияға Алматы облысы əкімінің міндетін атқарушы Амандық Баталов қатысып, облыстық деңгейдегі бірқатар мəселелер де қаралды. Алматы облысы.

шеңберінде 200 төсектік қалалық балалар ауруханасы пайдалануға берілген. 300 төсектік қалалық үлкендерге арналған аурухананың құрылысы жалғасуда. Сонымен қатар, облыста 13 дəрігерлік амбулаторияның, 7 медициналық пункттің құрылысы жүргізілуде. Алда Астана қаласында «Нұр Отан» ХДП-ның кезектен тыс ХV съезі өтеді. Онда партияның «Нұр Отан». Нұрлы болашақ жолында!» атты жаңа Саяси доктринасының жобасы қабылданады. Доктринада партияның əлеуметтік саясатының негізгі өмір сапасының əлемдік стандарттарға сай азаматтарды əлеуметтік қызметтердің базалық қоржынымен қамтамасыз етуге негізделген: сапалы білім, денсаулық сақтау, таза ауыз су, лайықты зейнетақы жəне экологиялық қолайлы өмір жағдайы деп көрсетілген. Конференция делегаттары «Нұр Отан» ХДП Саяси доктринасының жобасын қолдап, оны партияның ХV съезінде қабылдауға үн қосу үшін 88 делегат сайлады. Жамбыл облысы.

Павлодарда Парламент Сенаты Əлеуметтік-мəдени даму комитетінің «Халық денсаулығын қорғау жөніндегі мемлекеттік саясат жəне Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы аясында денсаулық сақтау жүйесін құқықтық қамтамасыз етуді жетілдіру шаралары туралы» тақырыбы бойынша көшпелі отырысы болды, деп хабарлады осы палатаның баспасөз қызметі.

Денсаулыќ саќтаудыѕ ўлттыќ жїйесі одан əрі жетілдіре тїсуді ќажет етеді Сенаторлар облыстық мəслихат депутаттарымен, дəрігерлер қауымымен жəне үкіметтік емес ұйымдармен денсаулық сақтау жүйесінің құқықтық негіздерін жетілдіру мəселесін, атап айтқанда, «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекске өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы аясындағы жұмыстардың барысын талқылады. Дəрігерлік қызмет көрсетулерге қол жеткізу жəне олардың сапасы, дəрі-дəрмекпен қамтамасыз ету, дəрігерлік мекемелердің материалдық-техникалық базасын жақсарту, мед��циналық академиялар түлектерін қызметке орналастыру, медицина саласы қызметкерлерін қайта даярлау

жəне біліктілігін арттыру, балалар жəне перзентхана мекемелерін қазіргі заманғы дəрігерлік құралжабдықпен жабдықтау мəселелеріне ерекше назар аударылды. Парламент Сенаты Əлеуметтікмəдени даму комитетінің төрағасы Ақан Бижанов айтқандай, өткен жылы халық денсаулығын қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді орындауда елеулі табыстарға қол жетті. 2013 жылы денсаулық сақтау саласын қаржыландыру көлемі Ішкі жалпы өнімнің 3,8 пайызына жетті. Денсаулық сақтау жүйесін дамытуға ағымдағы үш жылдық кезеңде республикалық бюджетте 1 641,1 миллиард теңге қарастырылып отыр.

«Агробизнес-2020» баєдарламасы ауылдыѕ тынысын ашады

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауында əлемдік азық-түлік рыногында еліміз көшбасшы болуы керек, ол үшін жаңа технологияны қолдану, мал шаруашылығына қажет кешендер мен тауарлы-сүт фермаларын қазіргі күн талабына сай салу қажеттігі айтылған болатын. Оңдасын ЕЛУБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Жақында Шығыс Қазақстан облысына Елбасы Жолдауында көрсетілген негізгі қағидаларды түсіндіру мақсатында республикалық ақпараттық-насихаттық топ тың мүшелері келіп, облыс орталығындағы «Казцинк», «Өскемен титан-магний комбинаты», Катонқарағай, Тарбағатай, Глубокое, Зырян аудандарында, Өскемен, Риддер қалаларында тұрғындармен жүздесті. Біз өңірдегі агроөнеркəсіп саласы қызметкерлерімен, шаруа қожалықтары иелерімен, халықпен жүздесуге ақпараттық-насихаттық топ құрамында келген Ауыл шаруашылығы вице-министрі Гүлмира Исаевамен бірге өнеркəсібі мен ауыл шаруашылығы қатар дамыған Зырянға сапар шектік. Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы Д.Селиханов, Зырян ауданының əкімі Е.Сəлімов насихаттық топтың мүшелерін Зырян ауданына қарасты Чапаев ауылдық округінің рапс дақылын орып жатқан диқандарына ертіп келді. Биыл аудан диқандарының көңілдері көтеріңкі, егіннің 85 пайызын орып алған, түсім жақсы, гектарынан 17-19 центнерден астық бастырылуда. Ал күнбағыстың шығысы ерен, гектарынан 30-40 центнерден айналуда. Е.Сəлімовтің айтуынша, үстіміздегі жылдың сегіз айында 22 миллиард 412 миллион теңгенің

өнеркəсіп өнімдері шығарылған. 2880,8 тонна ет, 14267,8 тонна сүт, 7 миллион 106 мың дана жұмыртқа өндіріліпті. Мал басын асылдандыру, ет, сүт кешендерін салуда да ізденіс пен ілкімділік танытылуда. Г.Исаева жиналғандарға елімізде агроөнеркəсіп кешенін дамыту жөніндегі 2013-2020 жылдарға арналған «Агробизнес-2020» бағдарламасының өміршеңдігіне кеңінен тоқталып, нақты цифрлар келтірді. Таяудағы 7-8 жылға арналған бағдарлама шынында да керемет. Ол, ең алдымен, шаруа қожалықтары мен фермерлердің шаруасын шыр көбелек айналдыруға жағдай жасайды. Бұған дейін фермер қаржының тапшылығына жəне мал сатып алу мен оны өсіруге қиналатын болса, бұдан былай əр сиырға 15 мың, саулыққа 1,5 мың, ал жылқыға 16 мың теңге субсидия берілмек. Ескертетін жағдай, мұндай жеңілдіктер тек шаруа қожалықтары мен фермерлерге беріледі. Ал бағдарламаны 2013-2020 жылдары іске асыруға республикалық жəне жергілікті бюджеттерде көзделген жалпы шығыстар 3 триллион 122,2 миллиард теңгені құрайды. Мəселен, биылға 339,7 миллиард теңге бөлінсе, келер жылға 466 миллиард теңге бөлінеді. Ал бұрынсоңды болмаған мұндай қаржыға не істеуге болады? Гүлмира Солтайбайқызы оған нақты деректер келтірді. Ғылым докторы, осы саланың қыр-сырын жетік меңгерген вицеминистрдің айтуынша, қожалық

Шараға қатысушылар, сонымен бірге, əлемнің дамыған 30 елінің қатарына кіру жөніндегі стратегиялық міндеттің аясында денсаулық сақтаудың ұлттық жүйесін одан əрі жетілдіру жөніндегі жұмыстарды жүзеге асыру қажет, деп санайды. «Халықты дəрігерлік көмекпен түгелдей қамтуды қамтамасыз ете алатын мемлекеттік кепілдіктің төменгі стандартын белгілеу маңызды міндет болып отыр. Сонымен бірге, əлеуметтік əлсіз топтар жəне ерекше əлеуметтік сырқаттарға арналған жеке бағдарламалар іске қосылуы тиіс», деп атап өтті А.Бижанов. Отырыста Павлодар облысының əкімі Ерлан Арын, Денсаулық сақтау министрлігінің жауапты хатшысы Серікбол Мусинов, облыстық мəслихаттың депутаты, Павлодар облысы əкімдігінің жанындағы емделушілер құқықтарын қорғау жөніндегі қоғамдық кеңестің мүшесі Айман Оспанова, дəрігерлік мекемелердің, дəрідəрмек жасаушы компаниялардың, үкіметтік емес ұйымдардың басшылары сөз сөйледі. Комитеттің көшпелі отырысы аясында сенаторлар қалалық емханада, аймақтық кардиология орталығында, Кенжекөл ауылындағы дəрігерлік амбулаториясында, облыстық жедел жəрдем стансасында жəне «Баянтау» спорт сарайында болды. иелері мен фермерлер тауарлысүт фермасын жүзеге асырғысы, шаруашылықтың техникасын жаңғыртып, құс фабрикаларын тұрғызғысы келсе немесе ауылдың еңсесін көтеріп, ауыл адамдарын жұмыспен қамтамасыз етуде тың істерді атқаратын болса, Үкімет оған жан-жақты қолдау, көмек көрсетпек. Тек бизнес-жобаны жасап, оны қорғап шығуға тиіссіз. Зырян ауданындағы шаруа қожалығының төрағасы Петр Дягилев мемлекеттен несие алудың қиындығы жоқ екенін, өзінің тауарлы-сүт фермасы, мал кешендерінің жұмыс істеп тұрғанын, мал басын асылдандыру кезінде субсидия алғанына алғысын білдірді. – Бірақ қазіргі ең үлкен проблема – жұмыс күшінің тапшылығы, жастардың ауылды тастап, қалаға жаппай кетіп жатқаны, – деді Петр Федорович. – Өзім Алматыда тудым, зоовет институтты бітірген соң жолдамамен осында келдім, ол кезде үш жыл жұмыс істеуге тиіс болатынбыз. Алайда, табиғаты тамаша өңірде тұрақтап қалдым, мұндағы тамаша адамдармен дос, 53 жыл бойы көрші болдық. Шіркін, жастардың бойында осындай қасиеттер болса ғой. – Бұл проблема барлығымызды толғандырады. Институт бітірген жастар ауылға келгенде оларға пəтер беріп, басқа жағдайды жасаса тұрақтап қалатыны белгілі. Демек, аудан, ауыл əкімдері оларға қамқорлық жасауы керек. Мəселен, сіздің облыста дəрігерлерге тұрғын үй беріле бастапты. Бұл іс жалғасады деген ойдамын, – деді вице-министр. Кездесуде марал өсірумен шұғылданатын, омарта шаруашылығын ұстау арқылы мемлекетке жүздеген тонна бал тапсырып жатқан қожалық иелері осы екі салаға субсидия бөлінсе деген тілегін жеткізді. Г.Исаева бұл салаға да министрліктің көңіл бөліп отырғанын, алдағы уақытта субсидия бөлу мəселесі шешілетінін тілге тиек етті. Ертеңінде вице-министр облыстық ауыл шаруашылығы бірлестігінде, Ф.Абитаев басқаратын серіктестікте болып, ауыл шаруашылығы мамандарымен Елбасы Жолдауы жөнінде əңгіме өткізді. «Агробизнес-2020» бағдарламасы арқылы ауылдар мен ауыл адамдары тынысын ашып қана қоймай, болашаққа батыл қадам жасайтынын аңғардық. Шығыс Қазақстан облысы, Зырян ауданы. --------------------------Суретте: Чапаев ауылдық округінің егістік даласындағы емен-жарқын əңгіме. Суретті түсірген автор.

Ќазаќстан ґкілі – ТїркПА Бас хатшысы

2013 жылғы 1 қазаннан бастап Түркітілдес мемлекеттер Парламенттік Ассамблеясының Бас хатшысы қызметіне Қазақстанның өкілі Жандос Асанов кірісті. Жаңа Бас хатшы Түркітілдес мемлекеттер Парламенттік Ассамблеясы Кеңесінің өкімімен тағайындалған болатын, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының баспасөз қызметі.

Ж.Асанов таяу уақытқа дейін Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты аппараты басшысының орынбасары қызметін атқарды. Парламенттік Ассамблеяны құру туралы келісімге 2008 жылы қараша айында Ыстамбұлда өткен Түркітілдес мемлекеттер парламенттері басшыларының 1-ші конференциясында Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаевтың бастамасы бойынша қол қойылған болатын. ТүркПА-ның негізгі мақсаттары – парламенттік

дипломатия арқылы елдер арасындағы саяси үнқатысуды дамытуға жəрдемдесу, тарихи, мəдени жəне тіл ортақтығы негізінде заңнамалық үйлесім мен парламенттік ынтымақтастықты, сонымен бірге, түркітілдес халықтар арасындағы өзара тиімді жəне тең құқықты іс-қимылды нығайту. ТүркПА Хатшылығы Əзербайжан астанасы Баку қаласында орналасқан. Парламенттік Ассамблея Бас хатшысының лауазымында Ж.Асанов Əзербайжан өкілі Рамиль Гасановты алмастырды.


2 қазан 2013 жыл

● Достық дəнекері

ЌАЗАЌСТАН-БЕЛАРУСЬ: ыќпалдастыќтыѕ бедерлі белесі 3-4 қазан күндері Беларусь Республикасының Президенті Александр Лукашенконың Қазақстан Республикасына ресми сапары болады. Сапар барысында оны Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қабылдап, мемлекет басшылары екі елдің ынтымақтастығын одан əрі тереңдету жайын талқылайды деп күтілуде. Осы оқиға қарсаңында біз Астанаға сапар шеңберіндегі шаруаларды үйлестіру мақсатында келген Қазақстанның Беларусьтегі Төтенше жəне өкілетті елшісі Ерғали БӨЛЕГЕНОВТІ əңгімеге тартқан едік. – Қазіргі таңда Қазақстан мен Беларусь тің екіжақты қатынастары қандай деңгейде жəне екі елдің ынтымақтастығына қандай баға беруге болады? – Қазақстан мен Беларусь арасындағы қарым-қатынас əрқашан тұрақты жəне достық сипатқа ие. Екі ел арасында ешқашан түсініспеушілік орын алмағаны талассыз шындық. Біз екіжақты пішінде де, əртүрлі халықаралық алаңдарда да тығыз əрі жемісті байланыс жасасып келеміз. Қазақстан-Беларусь экономикалық ынтымақтастығы, тұтастай алғанда, соңғы жылдары шын мəнінде қа��қын ала бастады. Бұл екі елдің эконо микалық өркендеуімен, шаруашылық байланыстардың қалпына келуімен, сондай-ақ, Қазақстан мен Беларусьтің посткеңестік кеңістіктегі барлық интеграциялық бір лестіктерге қатысуымен тікелей байланысты. Атап айтқанда, осындай ынтымақтастықты жүзеге асыруға жаңа мүмкіндіктер ашатын Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістіктің орны аса маңызды. Қазақстан мен Беларусь президенттерінің екі ел арасындағы ынты мақтастықтың стратегиялық бағытын жолға қойған айтулы рөлін атау қажет. Екі елдің басшылары арасындағы қарым-қатынас тек ресми ғана емес, адами бағытта да өте тығыз қалыптасқан. Олар екіжақты байланыстардың қазіргі ахуалы мен даму болашағын талқылау үшін əрбір мүмкіндікті құр жібермеуге ұмтылады. Бұдан бөлек, жыл сайын өзара сапарларды жүзеге асыру туралы уағдаластық та бар. Бұл ретте, Қазақстан Беларусь Президенті Александр Лукашенконың алдағы ресми сапарына аса зор мəн береді. – Бұл мəн берудің мəнісі неде жəне ынтымақтастықтың қандай бағыттарының болашағы зор деуге болады? Бəлкім, елдеріміз тəжірибе алмаса алатын салалар бар шығар? Осы бағытта Беларусь Қазақстанға не ұсына алар еді? – Ынтымақтастықтың жекелей салалары бойынша біршама жақсы жұмыс атқарылған. Бұл, бірінші кезекте, машина жасау саласы. Қазақстанда əртүрлі мақсаттарға арналған беларусьтік техниканы құрастыру бойынша 13 бірлескен өндіріс орны жұмыс істейді. Əйткенмен де бұл жеткіліксіз. Өйткені, дайын өнімді бұрап, құрастыра салу қиын емес. Сондықтан ел басшыларының тапсырмасына сəйкес, Қазақстанда дайын өнім шығаратын толық технологиялық цикл орнату туралы мəселе пысықталу үстінде. Сонымен қатар, техникаға қызмет көрсету бойынша сервис орталықтарын құру, жер-жерде əртүрлі салаға қажетті мамандар дайындау бағытында жұмыстар атқарылуда. Қазақстан үшін ауылшаруашылық саласындағы беларусьтік тəжірибе қызығушылық тудырады, оның ішінде агроқалашықтардың, сүт өнімдері фермаларының құрылысы, асыл тұқымды мал шаруашылығы мен құс шаруашылығын дамыту, бордақылау алаңдарын құру, ауылшаруашылық мəдени дақылдар өсіру, т.б. бар. Бұдан бөлек, қазіргі таңда Қазақстанның белгілі бір өңірінде ет-сүт өнімдерінің өндірісі, сондай-ақ егіншілік шаруашылығы мен мал шаруашылығы бойынша үлгілі шаруашылықтар құрудың бірлескен жобалары жүзеге асырылуда. Беларусьте мал шаруашылығы мен топырақ өңдеу саласында əзірленген ең үздік зерттемелерді өзімізде ендіру жоспарланып отыр. Аталған іс оң нəтиже берсе, осындай тəжірибе басқа да аймақтарға таралмақ. Екі ел аймақтары арасында

тікелей бай ланыстар орнату мен дамыту айтарлықтай əлеуетке ие. Биыл Қарағанды, Қостанай жəне Павлодар облыстарының əкімдері бастаған делегациялар Беларусьте болып қайтты. Минск облысының Қарағанды облысына жауапты сапары жүзеге асты. Жалпы, сауда-экономикалық қатынастар да жүйелі сипатқа ие. 20092016 жылдарға арналған Беларусь Республикасы мен Қазақстан Республи касы арасындағы экономикалық ынтымақтастық бағдарламасы жұмыс істеп тұр. Аталған бағдарламаны орындау мақсатында тараптар əрбір екі-үш жылда «жол картасы» негізінде екіжақты саудаэкономикалық ынтымақтастықты дамыту бойынша бірлескен іс-шаралар жоспарын қабылдайды. Ал Беларусь Президенті А.Лукашенконың Қазақстанға ресми сапары барысында 2014-2016 жылдарға арналған кезекті «жол картасы» қабылданатын болады. – Қазақстан, Ресей жəне Беларусь барынша тығыз интеграцияланған мемлекеттер үштігіне кіреді. Кеден одағы, Біртұтас экономикалық кеңістік осы сөзімізге дəлел. Ал мұның болашақта Еу разиялық экономикалық одақ құруға жағымды əсері бар ма жəне ол Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру талпынысымен қаншалықты ұштасады? – Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістік Қазақстан мен Беларусь арасындағы қатынастарды жаңа деңгейге көтерді, сондай-ақ жуық перспективада екіжақты тауар айналымының көлеміне жағымды ықпал етуі мүмкін.

кəсіпорындардың технологиялық деңгейін арттырудың жаңа мүмкіндіктері ашылады. Өз кезегінде, Біртұтас экономикалық кеңістік рыногындағы бəсекелестік үш елдің экономикаларын жаңғыртудың мықты діңгегіне айналатын болады. Ол біздің кəсіпорындарды Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруі қарсаңында нығайта түседі. Мұндай жағдайда бизнесті жүргізу шарттары барынша қатаң болады. Осының барлығы Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаевтың «Қазақстан-2050» Стратегиялық Жолдауында белгіленген міндеттерді жүзеге асыруға жəрдемдесетіні сөзсіз. – Адамзат үшінші индустриялық төңкеріс қарсаңында тұр. Бұл орайда Қазақстанның да, Беларусьтің де ақылды экономика құру, инновациялық жобаларға инвестициялар тарту, технологиялар трансферті, жеке ғылыми базасы мен ғылымды коммерциялауға қызығушылығы бар екені рас. Осы бағыттағы қатынастар қай деңгейде? – Аталған салада жұмыс жүргізілуде. Қазақстан-Беларусь ғылыми-білім беру консорциумы құрылған. Қазіргі уақытта оның құрамына Қазақстанның 14 жоғары оқу орны мен Беларусьтің 19 жоғары оқу орны жəне ғылыми-зерттеу институттары кіреді. Үйлестірушілері – Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті мен Беларусь ұлттық техникалық университеті. Консорциум қызметінің негізгі бағыты – жаңа бірлескен ғылыми-техникалық жобаларды жүзеге асыру, инновацияларды ілгерілету, жаңа технологиялар, идеялар, ғылыми ақпараттармен алмасу. Бірқатар бағыт бойынша бірлескен жобалар жүзеге асырылуда. Жалпы, 112 жоба бойынша жұмыс істеу көзделген. – Ынтымақтастықтың басым бағыттарының бірі – қауіпсіздік саласы. Аталған саладағы əрекеттестікке қандай баға берер едіңіз? – Қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастық көпжақты, екіжақты пішіндерде даму үстінде. Көпжақты деңгейде, бірінші кезекте, ҰҚШҰ шеңберіндегі ынтымақтастықты атаған жөн. Беларусь те, Қазақстан да аталған Ұйымға мүше

Мемлекеттік марапатты тапсыруда елші Ғалымжан Қойшыбаев Мемлекет басшысының атынан фин дипломатына екі ел арасындағы достық пен ынтымақтастықты күшейтуге қосқан үлесі үшін алғысын білдірді.

Ќаржы секторы ќайтсе дамиды? «Бəйтерек» ҰБХ» АҚ-та «Қазақстан Республикасы индустрияландыру бағдарламасын қаржыландыру жобасын жетілдіру» жөніндегі басқарушы комитеттің екінші отырысы өтті. Оған Қаржы министрі Б.Жəмішев, «Атамекен» одағы» ҚҰЭП президиум төрағасы Т.Құлыбаев, «Бəйтерек» ҰБХ» АҚ басқарма төрағасы Қ.Бишімбаев, McKinsey (МакКензи) жаһандық зерттеулер институтының директоры Ричард Доббс, «Ракурс» экономикалық сараптама орталығының директоры О.Жандосов, екінші деңгейлі банктердің басшылары, халықаралық сарапшылар қатысты. Отырыста сарапшылардың ел экономикасының маңызды секторларындағы ахуалына қатысты жасаған сараптамалары тыңдалып, экономикаға тартылатын инвестиция көлемін арттыру үшін қаржы секторын жетілдіру бағытындағы шараларға қатысты ұсыныстар жасалды.

Сарапшылардың тұжырымы бойынша, ішкі жалпы өнім өсімін 7 пайызға жеткізу үшін 2013- 2020 жылға дейін 80 млрд. доллар шетелдік инвестиция тарту керек. Бұл шамамен жылына 10 млрд. долларға жуық. Бұл инвестицияларды отандық жеке сектордан жəне де тікелей шетелдік инвестициялық құйылымдар арқылы тартуға болады. Қазіргі жағдайда екінші деңгейлі банктер «нашар» несиелердің қордалану мəселесін шешуге аса мүдделілік танытып отырған жоқ. Борышты өндіру процесі ұзаққа созылады, салыққа қатысты түйткілдер туындайды, əрі бұл мəселені шешудің айқын əдісшаралары қарастырылмаған. 2008-2010 жылдардағы дағдарысқа дейін банктер несиелерді кепілдендіру құралдарын сараптауға ерекше көңіл бөлген де, қарыз алушылардың бизнесін саралауға, салалық біліктілікті дамытуға тиісті мəн бермеген. Осының салдарынан NPL көрсеткіші дағдарыстан кейінгі кезеңде жоғары күйінде қалуда. Сарапшылардың пікірі бойынша, іш кі қор нарығын KASE-ның

(Қазақстан қор биржасы) өтімділігін акцияларға сұранысты да, эмитенттер тарапынан ұсынысты да ынталандыру ар қы лы көтеруге болады. Са рап шы лар мемлекеттік компания лар ды KASE арқылы ішінара же ке ше ленді руді ұсынып отыр (мысалы, IPO бағдарламасын жандандыру арқылы). «Бəйтерек» ҰБХ» АҚ басқарма төрағасы Қуандық Бишімбаевтың айтуынша, қазір қаржыландыру көздері нақтыланып, бұл ресурстарды экономикаға тартудың тиімді механизмдері мен əдістері қарастырылуда. Егер экономиканың ағымдағы жағдайын алатын болсақ, соңғы бес жылда жеке инвестициялардың, соның ішінде шетелдік инвестициялардың, банктердің үлесі азайып, керісінше, мемлекеттік сектор тарапынан инвестиция салу ауқымы айтарлықтай артқан. Сондықтан мемлекеттік бюджетке түсіп отырған салмақты азайту үшін инвестицияның негізгі бөлігі жеке сектор мен шетелдік қаржы көздерінен тартылатындай жағдай жасау керек. «Егемен-ақпарат».

● Жемқорлық – індет, жою – міндет

Кїрес ќызєан кез Айқын НЕСІПБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

«Бір таяқ аса тиеді, бір таяқ баса тиеді» дейді халық. Жасыратыны жоқ, ашық айтылып та, батыл күресіліп те жатыр, алайда, сыбайлас жемқорлық індеті басқа əлі аса да, баса да тиіп тұрғаны шындық. Соның алдын алу, тамырына балта шабу айқасында бəсеңдік, осалдық жоқ екені де мəлім. Кеше Қарағандыда өткен Жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі республикалық қоғамдық кеңестің о��ырысы «Нұр Отан» ХДП жемқорлықпен күрес бойынша бағдарламасының облыста орындалу барысы туралы» мəсе лені талқылауға арналды. Ал ғаш рет көшпелі кеңейтілген пішінде қалалық жəне аудандық партия ұйымдары басшыларының қатысуымен ұйымдастырылған отырысты аталған кеңестің төрағасы Оралбай Əбдікəрімов ашып, жүргізді. Онда облыс əкімі Бауыржан Əбдішев сөз алып, бұл бағытта атқарылудағы іс-шараларға шолу жасады. Жасырмай ортаға салынғандай, осынау кеселдің қоғам дамуына кедергісі

аз болмай келеді. Əсіресе, өкінішке қарай, мемлекеттік қызметшілердің кейбірі арасында жең ұшынан жалғасу əрекеттерінің өсуі байқалады. Мəселен, бұрнағы жылы 87 теріс факт болса, былтыр 127-ге жеткен. Биылғы 8 айда 107-сі анықталып отыр екен. Өңір басшысы бұл күрес барынша күшейтуді қажет ететіндігін айтып, сол бағыттағы міндеттерге тоқталды. Парламент Мəжілісінің депутаты, кеңестің сарапшылар комис сиясының жетекшісі Өмірхан Өксікбаев жасаған баяндамада мəселе мəн-жайы жан-жақты сараланды. Комиссия жемқорлыққа қарсы күрес бойынша партияның 9 аймақтық жəне аумақтық филиалдарының, бірқатар бастауыш ұйымдарының, сондай-ақ, 6 қалалық жəне аудандық əкімдіктің, тұрғын үйкоммуналдық шаруашылық, денсаулық сақтау, білім беру, əлеуметтік қорғау салаларының жұмысын тексеріп, талдау барысында жағымды жетістіктермен қатар, біраз кемшіліктердің орын алғаны анықталды. Сарышаған кентінің, Шет жəне Ұлытау аудандарындағы Үңірек, Терісаққан ауылдық округтері əкімдерінің, Қарағанды қаласы Октябрь

ауданы судьясының, облыстық ІІД көші-қон полициясы басқармасының бас маманының пара алу сияқты əрекеттері əшкереленді. Ө.Өксікбаев өз сөзінде, сонымен бірге, Парламент депутаттары Иран Əмі ров, Айгүл Соловьева, Қуа ныш Айта ханов, «Нұр Отан» ХДП Партиялық бақылау комитетінің төрағасы Боран Рақымбеков білдірген ұсыныспікірлерде қоғамға қауіпті кеселмен күресте жұртшылықтың көмегіне арқа сүйеу, арыз-шағымдарына, талаптілек теріне сергек қарау керектігі алға тартылды. Осы орайда, үкіметтік емес ұйым дармен, саяси партиялармен, қоғамдық ұйымдармен, бұқарлық ақпарат құ ралдарымен мүдделестік жұмысты ширату маңыздылығы аталды. Əртүрлі теріс қылықтармен мемлекет беде ліне, партия абыройына нұқсан келтірушілермен күрестің жаңа жүйесі қарастырылуы қажеттігіне ой тасталды. Бұдан кейін Парламент Мəжілісінің депутаты Нұрлан Əбдіров «Нұр Отан» ХДП бастамашылығымен дайындалған «Жемқорлыққа қарсы əрекет» атты жаңа заң жобасымен таныстырды. Жоба қызу талқыланып, барлық қатысушылар тарапынан құпталды. ҚАРАҒАНДЫ.

 Еркін елдің ертеңі

Ќанат ќаќќан сайын ќатаяды

Дегенмен, интеграциялық «үштік» шеңберінде Қазақстан мен Беларусь əзірге негізінен дəстүрлі түрде Ресейге қарай бейімделетінін айту керек. Осы себепті екі ел арасындағы басымдықтар толық көлемінде пайдаланылмай отыр. Бірақ Қазақстан мен Беларусьтің аумақтық орналасуы нəтижесінде үлкен тиімділікке қол жеткізуге мүмкіндік мол. Өйткені, Беларусь Қазақстан үшін Еуропаға жол ашатын «қақпа» болса, Қазақстан Беларусь үшін өзінің өнімдерін Қытай мен басқа да Азия мемлекеттеріне шығарудың «плацдармына» айнала алады. Біз осы бағытта жұмыс жүргізіп келеміз, жақын болашақта елеулі нəтижелерге қол жеткізетінімізге сенімдіміз. Кеден одағының оң əсерлері қазіргі кездің өзінде-ақ байқалып отыр. Бірінші кезекте шекараларды жеңіл түрде кесіп өтуге мүмкіндік беретін бөгеттер жойылған. Келесі кезең – толыққанды Біртұтас экономикалық кеңістіктің құрылуы капитал, тауар, қызмет пен еңбек қорларының бөгетсіз ілгерілеуіне жол ашады. Бұл – елеулі табыс. Біздің бизнесмендеріміз біртұтас бəсекелі ортада жəне бірыңғай ережелер бойынша жұмыс істейтін болады. Инвестициялар,

болып табылады. Қазақстан мен Беларусьтің Қарулы Күштері Ұйымның барлық бірлескен əскери оқуларына қатысады. Мысалы, 20-26 қыркүйек аралығында Беларусьте Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымына мүше мемлекеттердің Ұжымдық жедел ден қою күштерінің «Өзара əрекеттестік – 2013» бірлескен əскери оқулары өтті. Аталған оқуларға Қазақстанның Аэромо биль дік əскерлерінің десанттықшабуылдаушы бригадасының əскерлері қатысты. Бұдан бөлек, ТМД аясында Достастыққа мүше мемлекеттердің əлеуетті құрылымдарының басшылар кеңесі жұмыс істейді. Олардың отырыстары жыл сайын өтеді. Қазақстан мен Беларусьтің қауіпсіздік саласындағы басымдықтары бірдей: есірткі тасымалына, заңсыз миграцияға, адам саудасына, кибер қылмысқа, экстремизм мен заманауи қатерлерге, басқа да сын-қатерлерге қарсы əрекет ету. – Əңгімеңізге рахмет. Дипломатиялық қызметіңізде табысты болыңыз. Əңгімелескен Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан».

Фин дипломатына – Ќўрмет грамотасы Хельсинки қаласында Қазақстанда дипломатиялық миссиясын аяқтаған Финляндияның елшісі Микко Киннуненді Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен марапаттау салтанаты өтті, деп хабарлады ҚР СІМінің баспасөз қызметі.

3

www.egemen.kz

Өз кезегінде, фин дипломаты өзінің елші ретіндегі қызметін қолдағаны үшін Қазақстан басшылығына шын ризашылығын жеткізді. 2009 жылы ашылған Финляндияның Астанадағы елшілігін басқарған М.Киннунен Финляндияның Қазақ стан дағы алғашқы елшісі, сондай-ақ Орталық Азия аймағындағы өз елінің бірінші өкілі болды. Елімізде Финляндия елшілігінің ашылуы Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаевтың осы елге алғашқы мемлекеттік сапары барысында екі мемлекет басшысының уағдаластығы қорытындыларының бірі болған еді.

Білім жəне ғылым министрлігінің мəліметі бойынша, елімізде балаларға арналған 250-ге жуық демалыс орны бар. Осы демалыс орындарында оқушылар бағдарламаға сəйкес табиғат аясында серуендеумен қатар, спорт түрлерімен де шұғылданады. Демалыс лагерлерінің тағы бір тиімділігі, онда оларға белгілі бір дəрежеде еркіндік те беріледі. Бұл балалардың не нəрсеге бейімділігін, қандай қабілеті бар екендігін байқауға мүмкіндік береді. Əлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Төтенше жағдайлар министр лігі мен Денсаулық сақтау ми нис трл ігінің Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің өкілдері жазғы демалыс орындарын қажетінше тексеруден өткізіп тұрады. Сондай-ақ, жергілікті атқарушы органдар жетім балалардың демалысына жергілікті бюджеттен қаржы бөледі жəне əлеуметтік жағынан аз қамтылған отбасылардың балаларына да демалуға жағдай жасап отырады. Мемлекеттен қаржыландырылатын демалыс орындары балалар үшін қолжетімді болғанымен, олардың қатары аздау. Кезінде көптеген демалыс лагерлері жеке меншіктің қолына өтіп кеткені жасырын емес. Десек те, қайта жанданған бұл сала қазір қарқынды дамып келеді. Мəселен, Батыс Қазақстан облысында балалар мен жасөспірімдердің туризм орталығы жұмыс істейді. Есік қаласындағы балалар мен жасөспірімдер туризмі Алматы облысы мектеп оқушыларының жазғы демалысын мазмұнды, тиімді өткізуге күш салып келеді. Қарағанды облысының Бектау ата өңіріндегі үш балалар демалыс орнында балалардың жазғы демалысын көңілді өткізудің жаңаша əдістəсілдері жүзеге асырылған. Жалпы, барлық лагерлерде жасөспірімдердің бойына патриотизмді сіңдіріп, еліне деген сүйіспеншілікті ояту жұмыстары жүргізілуде. «Жас Ұлан» – атауына сай жас ұйым. Құрылғанына екі жыл ғана болғанымен, қазіргі кезде республика бойынша қатары 1 миллионнан асып отыр. Оған мүше оқу шылардың барлығы үздік оқитын, тəрбиелі, инабатты жастар. Жыл өткен сайын олардың қатары көбейе

түсуде. Жеткіншектердің, мектеп оқушыларының басын біріктірген «Жас Ұлан» өскелең ұрпақтың бойына жоғары рухани-адамгершілік құн дылықтарды, гуманистік, толеранттылық пен демократиялық ұстаным дарға негізделген қазақстандық патриотизм рухын қалыптастыратын ұйым. Ұйымның ережесі бойынша «Жас Ұлан» өзінің қыз метін шығармашылық, спорт тық, қоғамдық, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдармен жəне мемлекеттік мекемелермен бір лесе отырып, жүзеге асырады. Ұйым ның мақсаты – жас ұрпақтың бойында патриоттық жауапкершілікті қалыптастыру болса, ал міндеті – рухани-адамгершілік əлеуетті жандандыру болып табылады. Оның ішінде балалар мен жасөспірімдердің азаматтық белсенділігін арттыру да бар. Олардың зияткерлік, шығармашылық жəне əлеуметтік дамуы үшін қолайлы жағдай жасау да ұйымның басты міндеті.

орта шенінде «Бірге болайық!» акциясын ұйымдастырды. Іс-шара барысында балалар түрлі қызықты ойындармен қатар, əн айтып, би билеп, суреттер де салды. Бірлікке үндеп, бір-біріне қамқор, қайырымды болу мақсатында өткізілген шара балалардың демалысына ерекше серпін берді. Ал маусым айында «Еркемай» жазғы сауықтыру лагерінде ұйымның кіші буынына қабылдаудың салтанатты жиыны да өтті. Аталған іс-шараның мақсаты – балалардың қызығушылығын арттыру, ұлтжандылық пен намыс-жігерге баулу. Тағы бір мысал, Астана қаласының туған күніне орай қызылордалық жасұландықтар облыстық оқу бөлімінің қолдауымен «Астананы аяла, жас ұлан!» тақырыбы негізінде жазғы демалыс лагерлерінде іс-шаралар өткізді. Сыр ұландары Қызылорда қаласындағы «Сырдария» лагерінде де болды. Мерекелік шара алдын ала

Ұйымға мүше болудың екі деңгейлі жүйесі бар. Мысалы, жоғары буынына – 5-10 сынып, ал «Жас Қыран» аталатын төменгі буынына ��� 1-4 сынып оқушылары мүше бола алады. Сонымен қатар, «Жас Ұланға» өз үлесін қосуға жəне оның мүшесі болуға ерікті түрде ниет білдірген балалар мен жасөспірімдер қабылданады. Ұйымға мүшелікке қабылдауды «Жас Ұланның» бастауыш ұйымы жүзеге асырады. Ұйымға қабылдау жылына үш рет өткізіледі: 1 мамыр – Қазақстан халқының бірлігі күні, 6 шілде – «Жас Ұлан» құрылған күні жəне 16 желтоқсан – Тəуелсіздік күні. Осы жерде атап өтетін жайт, ұйым кішігірім билік органы сияқты қызмет атқарады. Ұйым ережесін бұзғандар жалпы жиналыста талқылауға салынып, ескертулер беріледі, тіпті сөгіс те жарияланады. Жасұландықтар осы жылғы шілденің

ұйымдастырылған галереядан бастау алды. Олар тақырыпқа сəйкес асфальтқа суреттер салып, өнерпаз балалар сахна төрінде əн айтып, би билеп, жырдан шашу шашты, концерттік бағдарлама ұйымдастырды. Сондай-ақ, шара барысында тынығушы балаларды «Жас Ұлан» ұйымына салтанатты түрде қабылдау рəсімі болып, ұйымға қабылданушылар «Жас Ұлан» ережесін бұлжытпай сақтауға, Отанға шексіз қызмет етуге ант берді. Балалардың жазғы демалысы тек бос уақытты көңілді өткізу ғана емес, еліміздің келешегі – жастар тəрбиесіне ерекше мəн беріп, олардың жан-жақты қалыптасуына, қоғамның дамуына үлес қосатын азамат болып өсуіне қамқорлық жасау болып табылады. Тəуелсіз еліміздің жас ұрпағына қамқорлық еліміздің тарапынан жыл сайын осылайша арта түсуде.


4

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

● Көкейкесті

● Зерде

Намыс

(Соңы. Басы 1-бетте).

Тоқтар ағамыз өте қарапайым. Бұл енді Батырға елінің берген бағасы. Мен айтпасам да, жазбасам да белгілі. Тоқаң ұлтқа бөлінбейді. Соның дəлелі – орыс халқына разылығын айтып отырады. Негізі халық пен халықтың айырмашылығы шамалы. Көзі көк, шашы сары болар. Бəрі – Алланың пенделері. Ал би болып, бишік ұстағандар басқа. Соның бірі – Михаил Сергеевич Горбачев. СССР Президенті, КПСС Орталық комитетінің Бас секретары. Шыңғыс хан болмаса да, Шығыс империясының патшасы. Ақ дегені алғыс, қара дегені қарғыс. Тоқтар ағамыз Кремльдің Георгиев залында қасқайып тұрып, сол Горбачевті қазықтай қағып, жерге тығып жібергенін білмейді екенбіз. СССР Тоқтарға неге қарыз? Та-

Мұның бəрі кіріспе болса, əңгімеміздің əлдісі де, əрлісі де шұбаттан шығып кеткен еді. Жылда Тоқтар ағамызды туған күнімен құттықтап қайту дəстүріміз еді. Биыл да бардық. Жаңаарқаның ең тəтті қымызымен қоса, таңсық су сын ғой деп осы Қарағандыда əзір лен ген шұбат апардық. Тамсана сіміріп отырып, тартымды əңгіменің тиегін ағытты. Құлақпен естігендер бар шығар, бірақ мен баспа жүзінен оқымаған естеліктері екен Батырдың. Сонымен, əлқисса...

Ќымыз Мысырда жусан жоқ, Ресейде қымыз жоқ. Құмырсқадай қаптаған крест жорықшыларын талай рет тас-

Ўмытылмас кїндер

талқанын шығарып, корольдерін тұтқындап, рыцарларын баудай түсірген Бейбарыс бабасы Мысырды билеп тұрғанда Қыпшақ даласының жусанын аңсаған. Тоқтар ағамыз да əскери сынақшы ұшқыш болып, ұзақ уақыт елден жырақ жүргенде Сарыарқаның сары қымызын керемет сағынған екен. Елге, жерге деген сартап сағыныш қой. Бойыңды билеп, ойыңды бөліп əкетіп бара жатыр. Сөзбен кестелеп жеткізу мүмкін емес. Өз басыңнан өткізіп, алпыс екі тамырыңдағы қаныңмен, тұла бойыңдағы жүйкежұлыныңмен, кеудеңдегі жаныңмен ғана түйсінетін сұрапыл сезім. Өткен ғасырдың 70-80-жылдар мұғдары болса керек. Мəскеудегі ВДНХ-да Қазақстанның əйтеуір бір мəдени шарасы өтіп жатады. Қазақ не əкелуші еді? Қымыз, қазы-қарта, құрт, бауырсақ. Таңғы сағат 7-де кезекке тұрдым, – дейді Тоқтар сол күндерді еске ала отырып. Содан ес кетті, жан шықты дегенде түс ауа əзер кірдім. Буыным босап, əлім кетіп, жүруге шамам келмей қалды. Тепсем темір үзетін кезім. Сондағы əлсіреп қалған күйіме осы күнге дейін таңғалам. Қазақтың бір жас жігіті: «Ағай, қымыз таусылыпты, қымыран қалды», деп ағарған əкеліп берді. Сусыным қанбады. Əл-қуатым таусылып, көзім қарауытып барады. Қарағандыға баруға бел будым. Тоқаң бастығына телефон шалып, Қарағандыға барып келуге сұранады. Рұқсат алады. Өзі айтқандай дарылдаған төрт моторлы «ИЛ-18» ұшағымен бақандай төрт сағат ұшып, Қарағандының ескі əуежайына қонады ғой. Елге, жерге асығып, бір жұтым қымызға зар болып келе жатқан Тоқтар ағамызға «ИЛ-18» ұшағы өгіз арбадай көрінген шығар деп ойладым осы сəтте. Дыбыстан жылдам ұшатын «МИГ» пен дарылдаған «ИЛ-18»-ді салыстырып көріңіз. Айтып отырғанда жаным ашыды. Қарағандыға табаным тигенде таңғы мезгіл еді. Əуежай алдындағы шағын сауда жасайтын қатарқатар тізілген үстелдердің біріне үш литрлік банкімен ағарған қоя берді бір апай. Жетіп бардым. Бағыма қарай қымыз екен. Басыма бір-ақ төңкердім, – дейді Тоқаң. Қымызы бапты, тəтті ме екен? – деп оқыс сұрақ қойсын Тоқаңа шұбат əкелген Қарағанды хайуанаттар паркінің директоры, өзі сері, өзі əнші Абылай Шүленбаев. Ал келіп күлейік. Сонау Мəскеуден қымызды аңсап келгенде сусын ақырып тұрса да бал татиды емес пе? Сонымен, Тоқаң əуежайға аңсап келген қымызын мейірлене сіміреді. Маңдайдан суық тер бұрқ етті дейсің... Буынбуынына көшпенділер қаны жүгірді, тұла бойына əл кірді, жүрегіне нұр құйылды, көзі жарқырады, Сарыарқаның салқын самалына апайтөсін керді. Ең бастысы – елге, жерге деген сағынышы сая тапты. Сол бетте такси алып, Теміртаудағы анасының басына құран оқытып, апа-жездесімен, жиендерімен қауышып, сол күні Мəскеуге дарылдаған «ИЛ-18»-бен қайтадан ұшып кетеді.

Наєашы Батырды туған күнімен құттықтап, Абылай əнмен тербеп, ара-арасында естеліктерге кезек беріп отырғанда шұбаттан тағы бір жақсы əңгіме туып кетті. Шұбат ішкен, түйе сүтіне қанған, ана сүтіне жарыған азаматтар тұлғалы, ірі денелі келеді деген сөзді кірістіріп жібердім. Оның рас. Сегіз қыздан кейінгі жалғыз ұлы – мені шешем Қамия 6 жасқа дейін ана сүтінен айырмапты. Түйе сүтін де берген екен. Əкем де жай адам емес. Темірді

саз бал шықтай илейтін ұста. Дегенмен, нағашыларым мүлде алып денелі болса керек. Атқа мінгенде аяқтары жерге тиетіндей тұлғалы, бойшаң, апайтөс, қарулы екен. «Үйдің жақсысы – ағашынан, баланың жақсысы нағашысынан» деген сөз бар ғой, деп Батыр жайдарлана жымиып алып, біз бұрын ести қоймаған нағашы жұрты туралы əңгімені сабақтап кетті. Сегіз қыздан кейін Тоқтардың алдында Қайриден деген ұл туады. Шекесі торсықтай, жанары жайнаған ерекше нəрестеге көрші əйелдің көзі тиіп, ерте шетінеп кетеді. Зарығып көрген ұлдан айырылған анасы қатты қапаланып, қайғырып жылай береді екен. Содан анасы түс көреді. Түсінде ақ шапанды, ақсақалды қария: «Қызым, жылама. Мə, мынаны ал деп қос қолына бір нəрсе ұстатып, осы сендердің ғажап жалғастарың болады», деп аян беріп, ғайып болады. Анасы түсінде қос алақанын ашса, аппақ көбелек қонып отыр екен. Ұшып кетпесін деп алақанын жылдам жауып, жүрек тұсына баса бергенде оянып кетеді. Содан жылауын қояды. Өмірге оныншы болып арыстай Тоқтар келеді. Атының Тоқтар қойылуы содан.

Балқантау, Едірейден Құдайберлі бабасы осы Қоянды өңіріне, оның ішінде Қарқаралының қазіргі Ақжол селолық округінің жеріне көшеді. Қаракесектің Шоры қоныс берсе керек. Жер Қаржас атамыздың ұрпақтарымен шекаралас. Содан өзі күйші, өзі сері Əубəкір сол елге жігіт-желеңдермен қыдырып бармай ма?! Ойын-сауық қызып, əн мен күй шалқиды. Сонда Еңсебай деген байдың бес ұлдан кейінгі алақанға салып, аялап отырған жалғыз Қамия деген қызына Əубəкірдің көңілі құлайды. Қыз атастырылып қойған екен. Əкесінің тамырын басып көреді. Ата-баба дəстүрін қалай бұзсын. Əубəкірдің салы суға кетеді. Тоқаң бұл əңгімелерді нағашы жұртына барғанда, анасының 100 жылдығына ас бергенде естиді үлкендерден. Содан ертеңіне Еңсебай Əубəкірді шақыртып, əкең Оңғарбай қызыма құда түссін дейді. Бəрі аң-таң. Əсіресе, қыз жағы. Түнде түсімде: «Қызыңды Оңғарбайдың ұлы Əубəкірге ұзат. Қазақтың маңдайына бітетін, халқының атын шығаратын ұл туады», деп ақ сақалды, ақ шапанды абыз қария аян берді. Алып қойған қалың малын еселеп қайтарыңдар. Қызымды

Ырымшыл қазақ тағы көз тиіп жүрмесін деп нəресте Тоқтарды 40 кемпірдің астынан өткізіп, 40 кемпір əкелген 40 құрақ шүберектен иткөйлек тігіп кигізеді. Сонда анасы 41-де, əкесі 49-да екен. Көлденең кеселден əкесі Тоқтардың 7 айлығында өмірден озады. Көз жұмар алдында төсек тартып жатқан əкесіне Тоқтар еңбектеп барған екен. Хал үстіндегі қайран əкесі «ұлымның еңбектегенін көрдім, арманым жоқ», деп Тоқтардың бетінен сүйіп, үзіліп кетіпті. Абылайдың əн салғанына, ептеп домбыра шерткенімізге разыланып отырды Тоқаң. Домбыра тартқым-ақ келеді жасымнан. Бірақ, қонбады. Əкем Əубəкір жай ұста ғана емес, тəптəуір күйші де болған екен, – деп Батыр əңгіме ауанын басқа тарапқа қарай – нағашы жұртына аударды. Реактивті двигательдің даусынан бəрін айыратын Сізге домбыра тарта алмау əбес емес қой, – деп жатырмыз. Батыр Болатқожаның (Қаракесек) Құдайберлі бұтағынан тарайтын ұрпақ. Өзінің айтуына қарағанда ерте заманда жер тарлық етіп,

Əубəкірге қосамын», деп Еңсебай кесімді сөзін бір-ақ айтады. Ата сөзі атқан оқ емес пе? Айтылды – бітті. Оңғарбай берген қалыңмалды Еңсебай бүкіл ауылға ырымдап таратып береді. Анам Қамия ерке өскен жалғыз қыз. Бірбеткей өжет мінезі тағы бар. Басында көне қоймапты. Бірақ, əкесінен аса алмапты, – деп Батыр əдемі бір жымиып алды. Қаржас атамыздың Тоқтард��й ұлға нағашы болуы заңды құбылыс сияқты өз ойымша. Шоқандай, Сəкендей Алаш арыстарының аналары осы Қаржас бабамыздың қыздары. Таратып көрейін. (Көмектескен журналист Аман Жанғожин). Қаржас – Бегім – Сатылған – Таңат – Қожамберді – Томаш – Шобай – Суат – Еңсебай. Еңсебай Батырдың анасы Қамияның əкесі біз əңгімелеген. Бəрі бай-бағылан, батыр болған дейді. Жылқысын санамай ды екен. Үлкен сай қыл құйрыққа толса, малым түгел дейтін, Тобықтының Өскенбайымен, Құнанбайымен иық тірескен дейді Тоқтардың нағашылары. Бұл енді басқа тараптағы əңгіме.

ратып берейін. СССР-дің 34 космонавы екі рет ғарышқа ұшқан екен. Ұш қан сайын Совет Одағының Батыры атағы беріліпті. Яғни, екі мəрте Батыр. Тек космонавт Г.Береговой ғана Ұлы Отан соғысында Батыр атағын алып, космонавт болғанда екінші мəрте Алтын Жұлдыз тағады омырауына. Тоқтар ағамыз да ғарышқа ұшпай тұрып Совет Одағының Батыры болған. Горбачев осы дəстүрді, рəсімді бұзып, Т.Əубəкіровке СССР-дің ең соңғы Октябрь Революциясы орденін берген. Қазаққа Совет Одағының Батыры атағын қимаған. Батыр өзі үшін емес, қазағы үшін намыстанған сонда. Ақиқатында Тоқтар ағамыз СССР-ге қарыз емес еді. Қазір əлемде теңдесі жоқ МИГ истребительдерінің бəрін шыбын жанын шүберекке түйіп жүріп сынақтан өткізіп берген. Өзім осы Қарағанды аэродромында Семейден он минутта ұшып келгенін көріп таңғалған «МИГ-31» истребителін Тоқаң сынақтан өткізіп, аспанда жанармай құйғызып, қазақша айтқанда майлап, сайлап, мəпелеп СССР-ге тапсырған. Басқасын айтпағанда «МИГ25» истребителін Қиыр Шығыста Беленков деген Жапонияға қондырып, Америкаға ұшақтың бүкіл құпиясын сатып жібергенде СССРдің əскери əлеуетін тағы Тоқаң əуелеткен. 1979 жылы. «МИГ-25»тің басқа түрін қазақ сынақтан өткізіп берген. Америка тағы қапы қалған. Батыр атағына сол кезде ұсынылған екен. Тоқаң өзінен, жасы үлкен полковник шенді орыс ағаларына жолын берген. Мəрттік пе? Мəрттік! Америкада əлемде теңдесі жоқ он ұшқыштың аты-жөні жазылған тақтада Т.Əубəкіровтің аты үшінші болып тұр. Мұнан артық не керек? Қазақ бөркін аспанға ататын-ақ оқиға ғой. Мұқым мұсылман əлемінде тұңғыш деген сөз қолданғам басында Тоқаң туралы. Сол мұсылмандар шын мəнінде біздің Тоқаңды Пайғамбар демейтін шығар, бірақ пір тұтады екен. Тəжік-ауған шекарасындағы бізге бей мəлім бір шаруаға Тоқаң барады. Тікұшақпен сапарлаған. Ауғаны бар, тəжігі бар, содыры, сой қаны бар – эфирге «Аспанда Т.Əубəкіров ұшып жүр, атыс-шабысты доғарыңдар» деген бұйрық жіберіпті. Тоқтар ағамызды тəу еткен ғой. Тоқаң елге оралғанша мамыражай бейбіт заман орнапты сол жерде. Сол елдің патшасы Тоқаңа таңғалыпты. Айтпаса да белгілі ғой ар жағы. Тоқтар ағамыз СССР-дің өзіне, қазаққа қарыз екенін айтпайды. Өйткені, ол – бөлек жаратылған жан. Желтоқсандағы намысы аяққа тапталған мұқым қазақтың тот басып, мұқалуға айналған алдаспанын қайрап алып, аямай сілтеген. Мұхтар Мағауин ағасы сияқты. СССР деген империя əлі тұрған ол кезде. Кремльдің награда тапсыратын Георгиев залындағы сөзін қазақшаға аудармай-ақ тұп нұсқасынан оқыңыздар. (Қазір орысша білмейтін қазақ жоқ шығар). «Тот, кто не кормит свою армию, тот преклонен кормить чужую армию. Михаил Сергеевич, Вы ведете страну на гибель» – депті Батыр. Тоқаңның жанында СССРдің Қорғаныс министрі, маршал Шапошников тұрған екен. «Ну, Аубакиров» дегеннен аса алмапты. М.Горбачев подноспен əкелген шам панды ішпей (бүгінгі күнге дейінгі дəстүрлері осындай) табанын жалтыратыпты. Бұл енді Тоқтар Ба тырдың ғана қолынан келетін шаруа. Мағауия СЕМБАЙ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. ҚАРАҒАНДЫ.

Жайылымдыќ ќой шаруашылыєы егер тиімді ўйымдастырса пайда кґзі болєалы тўр Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Қой өсіру қазақтың атакəсібі екені жасырын емес. Əрине, халқымызда бұдан басқа кəсіп болмады деген ойдан аулақпыз. Дегенмен, қазақтың қой өсірудің қыр-сырын жетік меңгергені анық. Малдың қамымен, шаруаның жайымен көшпелі өмір тəжірибесін қалыптастырған ата-бабамыз жайылымды қалай пайдалану керектігін, қай өңірді жылдың қай мезгілінде жайлап, қыстау керектігіне дейін білген. Елімізде жайылым да жетеді. Табиғи жайылымның өзіне 190 миллион гектар көлеміндегі жер тиесілі екен. Осыншама табиғи жайылым қорларының 75 пайызы шөл жəне шөлейт аймақтарға орналасқандықтан көбі пайдаланылмай жатқанын да мамандар айтып жүр. Таяу жылдарда экспортқа 60 мың тонна ет шығару міндеті қойылып отыр. Бұл қой шаруашылығын дамытуды алға тартады. Ал, нарықтық жағдайда əр мүмкіндік тиімді пайдаланылса ғана ұтымды болмақ. Ғалымдар нарықтық жағдайда қой өсірудің тиімділігін дəлелдеп берді. Алайда, қой санын кеңестік кезеңге жеткізе алмауымыз неліктен? Статистикалық деректерде өсім бар, бірақ мардымсыз. Мұндай жағдай Ақтөбе облысына да тəн десек артық айтқандық болмас. Əрине, жоспарлы экономиканың сан қуған, көрсеткіш қуған көріністерін қайталаудың керегі болмас. Дегенмен, қой шаруашылығын дамытуға түбегейлі бетбұрыс жасайтын кез жетті. Мұны нарықтық қатынас та, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету талабы да алға тартуда. Қой санын көбейтпейінше бұл бағытта табысқа жету қиын. «Мал өсірсең, қой өсір, табысы оның көл-көсір» деп қазақ тегін айтпаса керек. Көлкөсір табысқа кенелу үшін бұл бағытта кешенді жұмыстар жүргізілуі тиіс. Соның бастысы, Үкімет қолдап отырған шалғай жайылымдық қой шаруашылығын дамыту болмақ. Бұл бағытта жайылымдық жерлерді тиімді пайдаланудың бəсі арта түседі. Облыста есепте бар 25,3 миллион гектар жайылымдық жердің 6,9 миллион гектары меншік иелері мен жер пайдаланушылардың еншісінде. Осыншама жердің 55 пайызы суландыруды қажет етеді. Ал, 15,8 миллион гектары мемлекеттің меншігінде болғанымен, су көздерінің жоқтығынан, инфрақұрылым болмағандықтан жəне жердің азуынан пайдаланылмай отыр. – Кеңестік кезеңде қой шаруашылығын дамытумен облыстың оңтүстік, оңтүстік-батыс, шығыс жəне орталық аумағында орналасқан сегіз ауданы айналысты. Бұл аудандар шалғай жайылымдық жерлердің басым бөлігіне ие жəне табиғи ауа райы жағдайы қой шаруашылығын дамы туға қолайлы. Облыстың бұл саласында етті-май бағытындағы қой тұқымдарын өсіруге басымдық берілуде. Үстіміздегі жылғы 1 қаңтарда облыста 847657 қой есепке алынды. Өңір де қойдың еділбай, қазақтың құйрықты, қылшық жəне қылшық жүнді, сондай-ақ, цигай тұқымдары өсіріледі. Қазір бір асыл тұқымды зауыт жəне он асыл тұқымды шаруашылық бар. Олар облыстың тауар өндірушілеріне жылына 2500-3000 элиталы төлдерін сатады. Өткен жылы республикада бірінші рет шалғай жайылымдық қой шаруашылығын дамытудың қанатқақты жобасы Байғанин, Ойыл, Шалқар жəне Ырғыз аудандарында жүзеге асырыла бастады. Осы қанатқақты жоба бойынша шаруа қожалықтарына жеңілдетілген несиемен 20 мыңнан астам саулық жəне асыл тұқымды қошқар сатып алынды. Биыл осы аудандарға тағы төрт аудан қосылып, кеңес заманынан қалған жайылымдық жерлерді игеру қолға алынды. Осының арқасында алынатын қой санын 100 мыңға жəне алыс жайылымдыққа орналастырылатын қой санын 1 миллионға жеткізу көзделуде, – дейді облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары Əнуар Маханов. Алайда, бұл жерде шешімін күткен мəселелер де жоқ емес. Ол алыс жайылымдық жерлерді суландыру, энергия көздерімен қамтамасыз ету болып табылады. Суландырған жағдайда шалғай жайылымдық мал шаруашылығы үшін 10 миллион гектарды игеруге мүмкіндік бар көрінеді. Біз бұл мəселені шешу жұмыстары қандай деңгейде дегенді Əнуар Махановтың алдына көлденең тарттық. – Қазір малды суару үшін 445 шахталы құдық бар, сонымен бірге 218 құдық толық қалпына келтіруге жатады. Қосымша 621 құдық қазу керек. Скважиналарды бұрғылауға, құрылысын

жүргізуге жəне жөндеуге мол қаржы қажет. Шаруашылық құрылымдарының бұған күші келмейді. Осы мəселені шешу үшін облыстық əкімдік «КШК30Ф» бұрғылау қондырғысын сатып алуға несие бағдарламасын қарастыруда. Электр қуатына келсек, 451 шалғай жайылымдағы қыстаулардың небəрі 21 пайызы ғана қамтамасыз етілген. Бұл мəселені шешудің бір жолы баламалы электр қуаты көздерін алуды «Бизнестің жол картасы-2020» мемлекеттік бағдарламасы аясында субсидиялау болып табылады. Бұдан басқа күн сəулесімен жəне желмен жұмыс істейтін электр қондырғыларын қаржыландыру мəселесін облыстық əкімдік шешті, – дейді ол. Оның мəлімдеуінше, «Агробизнес-2020» бағдарламасы аясында 2014 жылдан бастап шалғай жайылымдық қой шаруашылығымен айналысатын шаруашылықтар мен шаруа қожалықтарының ішкі құрылым салуға жұмсалатын шығындарын республикалық бюджет қаржысы есебінен 50 пайызға дейін субсидиялау қаралған. Бұл да фермерлік шаруашылықтар үшін мемлекет тарапынан қолдау болмақ, əрине. Сондай-ақ, фермерлердің ауылдағы малы, техникасы, қорасы кепілдікке алынатын болды. «Толағай» шаруа қожалығында болғанымызда асыл тұқымды еділбай қойының мүмкіндігін көріп, сүйсінгенбіз. Асыл тұқымды деп жүрген шаруашылықтардың кейбірінің қойлары олардың қасында жіп есе алмайтыны анық. Құйрықтары тегенедей дөңгеленген шымқай қара ірі саулықтарды арнайы сырт көзге көрсету үшін іріктеп қойғандай. Осыны аңғарғандай шаруа қожалығының басшысы Ұлан Шыңбаев бауырымыз əңгіме желісін асыл тұқымды мал төңірегінде өрбітті. Ол о бас��ан-ақ, асыл тұқымды еділбай қойын өсіруге бағыт ұстанған екен. Бұл мақсаты орындалған сияқты. Отарындағы қой саны жыл сайын өз төлі есебінен көбейіп келеді. Осы «Толағай» шаруа қожалығында асыл тұқымды еділбай қойын өсіруге арналған облыстық ғылыми-тəжірибелік семинар өткізіліп тұратын көрінеді. Ал, шаруа қожалығы асыл тұқымды шаруашылық атағын алған. Өткен жылы мал азығын дайындауға Үкіметтен 200 мың теңге субсидия алды. Жылына 150-200 қой сатады. Биыл да асыл тұқымды шаруашылық ретінде етке берілетін судсидиядан дəмелі. Мұның бəрі шаруа қожалығын ұстауға, жұмысшылармен есеп айырысуға жетіп жатыр. Осындайда өз көзімізбен көрген шалдардың мал бағу шеберліктері тағы бір еске түседі. Ойыл ауданы «Қараой» ұжымшарының қойшысы Балай Өскенбаев кезінде еділбай қойының əрқайсысының орташа салмағын 90 килограмнан асырып етке тапсырды деген дерек бар. Тіпті, сол қойлар қар қалыңдап қатайғанша тебіндеген дейді білетіндер. Бұл жайылымдық қой шаруашылығын дамытуға таптырмайтын тұқым емес пе? Қазір ғылым тіліне сенсек, асыл тұқымды шаруашылықтар бар, бірақ, нəтижесі онша емес. Қойдың мəліметтік деректерін тəптіштеп тізуден аспай жүрген жоқпыз ба деген ой да қылаң береді осындайда. Кеңестік кезеңде қозылардың ірілерін іріктеп етке тапсырып, орталыққа асырғаны да белгілі. Мұның да əсері болған шығар. Мал тұқымын асылдандыру соңғы жылдары ғана қолға алынуда. Бұл жұмыстың нəтижесін бүгін-ертең көрмедік деуіміз артық болар, бəлкім. Алайда, бұл жұмыс жүйелі жүргізілуі тиіс. Сонда ғана қайтарымды болмақ. Шалғай жайылымдық қой шаруашылығын дамыту үшін суландыру мəселесін шешу қажет. Сол кеңшар-ұжымшарлардың жайылымдықтарындағы бұрынғы су көздерін, құдықтарды қалпына келтіру де күн тəртібіндегі мəселе. Сол құдықтардың бетон сақиналары қолды болып, бітеліп қалғаны болмаса, кейбіреулерін қайта қазса, су да шығуы мүмкін ғой. Бұны су қорын зерттеуге қосымша қаржы шығармай-ақ, мəселені шешудің бір амалы ретінде қарастырса да артық болмас еді. Қой етін өткізу де өзекті мəселе. Бірақ, дүкендерде өтпей тұрған қой етін көрмейсіз. Облыста анабір жылдары қозы етін шетелге шығару басталды да кейін ұмытылды. Бұл да ойластыруға тұрарлық бастама болатын. Бұл бастаманы қайта қолға алудың жолдарын қарастыру керек сияқты. Жалпы, жайылып өсірілген мал етінің сапалы əрі дəмді болатыны белгілі. Ең бастысы – ұлан-ғайыр жайылымдық жерлеріміздің игілігін тиімді пайдалану ғана ел экономикасын дамытуға ықпал етер фактор ретінде қарастырылуы керек-ақ. Ақтөбе облысы.


 Тұлға Бүкіл ел болып 110 жылдығын атап өтіп жатқан Темірбек Жүргенов – жан-жақты білім иесі, ұлттың ұлт болып қайта қалыптасуына, өзгелермен терезесі тең іргелі ел болуына барын салып, сол жолда жанын пида еткен ұлы тұлғалардың бірі еді. Ұлтты ұлт ететін басты критерий – тіл. Дүниеауи мəдениетті ол өз ұлтына ең əуелі өзінің ана тілі арқылы сіңіруге тырысты. Оқу-ағарту жүйесін ана тілі арнасына түсіруді, сөйтіп, сол тілде білім алған, сол тілде күллі əлемнің озық ілімін бойына сіңірген болашақ зиялы қауымды тəрбиелеп шығаруды армандады. Жұртқа белгілі, бұл кезең алмағайып кезең еді. Бір түнде жоқ боп кетуің үшін кінəлі болу былай тұрсын, жəй ғана оқыған, көзі ашық адам болудың өзі жеткілікті еді. Өйткені, большевиктік режім сауатты, көзі ашық адамнан, білімді адамнан қорықты. Білімді, парасатты адам мемлекеттің ішкі, сыртқы саясатына көз жіберіп, өз пікірін білдіре алады, ал, өз дегені жоқ ойсыз адамдар жоғары не айтса соны бұлжытпай орындауға əрқашан дайын. Мемлекеттің негізі өтірікке құрылған кезде билеуші топ сол өтірікті бүркемелеу үшін ылажсыздан күшке жүгінеді. Ал, күшке жүгіну – əлсіздіктің белгісі. 20-30-жылдардағы көрнекті мемлекет пен əдебиет, мəдениет қайраткерлері дəл осындай аяр саясаттың құрбандығы болып жатты. Ең таңғаларлығы сол – бұл

араласып, ел басқару тізгіні қолына тиген шақтарда ажал құрығының өз басына да төніп қалғанына қарамастан туған халқын тарихтың сан-сапалақ бұралаң жолдарынан аман алып шығуды, тек аман алып шығуды ғана емес, еңсесі биік, санасы жоғары ұлт ретінде алып шығуды армандады. Басымда бағым, астымда тағым бар деп қара басының ғана қамын ойлап, елін естен шығарса, атадан ұл боп туғанша тұл боп қалғаны жақсы емес пе! Допша басқа бір ажал, қылша мойынға бір тұзақ! Өрттің жауы – су, аурудың жауы – ем, ұйқының жауы – түрткі. Темірбек Жүргенов өз халқын оятудың, еңсесін көтерудің, бойына күшжігер берудің бірден бір жолы – оның рухын көтеру деп білді. Ол үшін жаппай сауаттылық, жоғары білім, қайта түлеген мəдениет

қандастарымыздың маңдайына болмаса да есігінің маңдайшасына жазып қойса артық болмас еді. «Адамды заман тудырады» деген мəтелдің рас екеніне 20-30-жылдардағы мемлекет, саясат, əдебиет пен мəдениет қайраткерлерінің өміріне қарап анық көз жеткізгендей боласың. Олар өз мамандықтарына сай асқан білімді, білгір, іскер болумен қатар, оған қоса бірнеше саланы да толық меңгерген, жан-жақты білім алған, қай салада қызмет етпесін бəрі де əдебиет пен мəдениетке жаны құмар, шын мəніндегі зиялы топ. Олардың бəрі де өз халқын жанындай сүйді. Оның ертеңі үшін бүгін отқа өртеніп кетуге даяр еді. Ұлы тұлғалардың ұлағатты мерейтойларын атап өткенде, біздер, əрине, ең əуелі əруақты еске алып, олардың рухы ал-

қажет еді. Қазақстанның тұңғыш оқу-ағарту комиссары Темірбек Жүргенов осы армандарын шұғыл іс жүзіне асырып қалуға тырысты. Тоталитарлық жүйенің қылышынан қан тамып тұрған шағының өзінде Темірбек Жүргенов Голощекинді қатты сынға алып, былай деп жазады: «Қазақстанға керегі – 7-10 жылдық мектеп жүйесін құру, ал Голощекин «қазақ тек хат таныса болады» дейді. Жоқ! Бізге үлкен білім орда лары қажет!.. Алда істейтін міндетіміз – қалың көптің ішінен шық қан білім қайраткерлерін, өз кадрларымызды дайындау қажет. Қазақ тілін жете білудің өзі үлкен мəдениет». Ол кезде бұлай жазу деген қасыңнан өтіп бара жатқан ажалды шақырып алғанмен бірдей еді.

дында перзенттік парызымызды өтейміз, сонан соң, олар жүріп өткен соқтықпалы, соқпақсыз жерлерден біз де ойша өтіп, олардың өмірінен өзімізге сабақ іздейміз. Олардың өнегелі өмір жолы біздерге жоғалтқанымызды тауып, қолымызда барды бағалауға көмектеседі. Тарих тағылымы дегеннің бір тармағы осы. Кезінде үлкен саясатпен айналысып, ірі-ірі мемлекет қызметтерін атқарған Темірбек Жүргенов секілді тұлғалардың өмірін зерттеп, ақ-қарасын ажыратып алу аса қиын мəселе. Олардың өмірі бірыңғай даңғыл жолдан тұрмайды, шатқалы мен бұралаңы мол. Олар халықтың жадында күнделікті атқарып жүрген өткінші кеңсе қызметімен емес, сол халқының

өз ұлтының ұлы көшке еріп, жаңа заманға сай тарих арнасында жарқ етіп көрінуін, айдай əлемге өзінің бар екенін, өзгелерден өнері де, тірлігі де кем түспейтінін көрсетіп қалуға барын салып бақты. Сондай жалынды, жігерлі, жан-жақты білімді, жайшылықта көп сөйлемейтін, шешуші кезде ауыздыға сөз бермейтін шешен

Елі їшін туєан ер Дулат ИСАБЕКОВ,

жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.

топ бүгін бе, ертең бе өздерінің мойындарына «халық жауы» деген жаланың құрығы түсерін, ол құрықтан аман құтыла алмайтындарын, өздерін азапты да қаралы күндер күтіп тұрғанын, қалай болған күнде де əйтеуір өз ажалдарынан өлмейтіндерін анық білді. Есік алдынан естілген əрбір тықыр ажал хабаршысындай елестеп тұрған осындай қасіретті шақта Кеңес өкіметінің əдебиет пен мəдениет, саясат аспанында қазақ топырағында туған жарық жұлдыздар өзге бұратана халықтарға қарағанда əлдеқайда көп бопты. Уақытша өкіметтің басшысы Керенский Мұстафа Шоқайға Ресей ішкі істер министрінің портфелін ұсынуы, Тұрар Рысқұловтың Сталиннің өзімен үзеңгілес қызмет етіп, онымен пікір таластыруға дейін баруы, бертін келе əйгілі диктатордың өзі одан аяғын тарта бастауы, Смағұл Сəдуақасовтың, Нəзір Төреқұловтың, Сəкен Сейфуллиннің, тағы басқа да ірі мемлекет қайраткерлерінің үлкен саясатқа еркін араласып, мемлекет басқару ісінде өзімсінген өзге ұлт өкілдерінен кем түспейтіндігін бар əлемге паш етіп кетті. Егер бұл жарық жұлдыздар шоғырына Ахмет Байтұрсынов, Мағжан Жұмабаев, Əлихан Бөкейханов, Мұхаметжан Тынышпаев, Міржақып Дулатов, Жүсіпбек Аймауытов, Бейімбет Майлин, Ілияс Жансүгіров, т.б. ұлт санасын оятып, əлемдік көшке именбей араластырған ұлы тұлғаларды қосар болсақ қазақ халқының кеуде керіп мақтануына қақысы бар шығар деп ойлайсың. Жəне, бұл аталғандардың бəрі тек бір ұлттың ғана аясында аты белгілі боп, сол ұлттың ғана мақтанышы болумен шектеліп қалған жоқ, берісі бүкіл кеңестік кеңістікте, əрісі күллі түркі əлеміне аттары мəшһүр болып, көптеген өзге ұлттар мен ұлыстарды қызықтырып, қайсыбірінің қызғанышын оятып кеткен тарихи тұлғалар еді. Солардың ішінде Темірбек Жүргеновтің өз халқына сіңірген еңбегі айрықша зор. Бастың қайда қалғанын мойын білмейтін зобалаң шақта Темірбек Жүргенов өмір мен өлімнің арасында жүріп елінің ертеңіне қызмет етті, оның басына төніп тұрған қасірет бұлтын жалаң қолымен кері ысырып, кей сəттерде көзсіз ерліктерге де барды. Ұлтына қамқор болған адамды ол кез кешірмейтін. Жүргенов оны жақсы білді. Революцияның алғашқы күндерінен-ақ мемлекет тірлігіне

 Масқара!

5

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

«Қазақ тілін жете білудің өзі үлкен мəдениет!» ВКП (б) Орталық комитетінің шешімімен Тəжікстан Республикасының қаржы министрі, Өзбекстан Халық ағарту комиссары, Қазақстанның тұңғыш Халық ағарту комиссары, КСРО Жоғарғы Советінің депутаты болған, орыс тілін ана тілінен кем білмейтін, көптеген мақалаларын орыс тілінде жазып, орыс тілінде өмір бойы сөз сөйлеп келген Темірбек Жүргенов сынды білімдар азамат қазақ тілін жете білу – үлкен мəдениет депті. Арада отыз-қырық жыл өтерөтпестен қазақ тілін білмеуді мəдениеттіліктің белгісі деп санайтын қандастарының пайда боларын, олардың қатары жыл сайын көбейе берерін есіл ер қайдан білсін! Бəлкім, білмегені де жөн болған шығар, əйтпесе, халқымның сауатын ашамын, білімін көтеремін деп шырылдап жүріп тапқаны түптеп келгенде өз ана тілін мүлдем ұмытуға əкеп соқтырғанын көрсе, халқы үшін қатерге бас тіккеніне өкініп, өксікпен көз жұмар ма еді, қайтер еді. Қалай болған күнде де Жүргеновтің əлгі қанатты сөзін қазақ тілін менсінбейтін

Білім жəне ғылым министрлігінің қаржылық қоржынынан тағы да бір ши шықты. Ал оның ақыры шуға айналып кететін түрі бар. Дүрлігіс Парламент Мəжілісінің Əлеу меттік-мəдени даму комитетінде көтерілген əңгі меден басталды. Ондағыларға министрліктің бірнеше жылдан бері жүргізіп келе жатқан е-лёрнинг атты бағ дарламасына жұмсаған қаржылары күдік туғызған. Анықтай келгенде, күмəн нің бекер ту ма ғаны белгілі бола түсті. Сөйтіп, талай жыл бойы министрліктегілер табанын жер-көкке тигізбей мақтап келген оқу бағдары көп мақталған қыздың тойда бүлдіріп алған кейпін киіп шыға келді.

мүддесі үшін шешуші сағаттарда нар тəуекелге бел буып, үлкен істерді тындыруымен есте қалады. Бұл кезеңдегі қайраткерлердің бəрі Қазан төңкерісін қуана қарсы алды. Олар жаңа үкіметтің ішкі саясатынан өз халқын жаңалыққа, жақсылыққа жеткізер үміт отын көргендей болды. Лениндік ұлт саясаты, халықтардың өзін-өзі басқару жүйесінің алғышарттары, жаппай сауаттану, жоғары білім алу ошақтарын ашу дың мем лекеттік іс-жоспарлары, халық шаруашылығын көтеру, халықтардың тең құқылығы, сайлауға, сайлануға берілген еркін де ортақ заң, шаруалардың жерге қожалық ету құқы – осы сияқты толып жатқан жаңа заң мен жаңа бағдарламалар патшалық Россияның ғасырлар бойы езгісінде болып келген бұратана халықтар үшін жаңа заманның жаңа сəулесін шашып тұрғандай боп көрінді. Сталиндік жеке басқа табынуға дейін солай боп келді де. Жаңа уақыттың жаңа сыбағасынан өз халқын құр қалдырмау үшін сол кездің жалынды да жігерлі қайраткерлері

Темірбек Жүргенов Тəжікстан, Өзбекстан республикаларындағы үлкен қызметтерде болып, Қазақстанға қайтып оралысымен оқу-ағарту жүйесін қолға алып, Алматы қаласынан бір жылдың ішінде 18 мектеп ашты, С.М.Киров атындағы университетті ашуды жедел түрде ұйымдастыра білді. Қазақстанның түкпір-түкпірінде 7, 10 кластық мектептер, училищелер мен техникумдар жауыннан соңғы саңырауқұлақтай бой көтере бастады. Алматыдан бастап Қазақстанның үлкен-үлкен қалаларында драмалық, музыкалық ұжымдар ашылып, қазақтың ел арасында жүрген əнші, күйші, бишілері бір шаңырақтың астына жинала бастады. Халық жыраулары мен жыршылар, термешілер мен барша өнерпаздар бас қосып, енді сала-сала бойынша профессионалды өнер ордаларына айнала бастады. Темірбек Жүргенов солардың бəрінде де тек ұйымдастырушы болып қана қоймай, олардың жұмысына өзі тікелей араласып, театрлар мен бишілер тобының өнерлерін түн жарымы ауғанша көріп, пікір айтып, жаңа өнер, таза өнер қандай болуы керектігін елден келген өнер иелеріне айтудан, үйретуден жалықпапты. Ол бəріне де уақыт таба білген. М.Əуезовтің «Айман-Шолпан» пьесасын алғаш жұртшылық алдында оқуды ұйымдастырған да Жүргенов екенін тарихтан білеміз. Бұл жөнінде академик Ахмет Жұбановтың естелігінен мына бір жолдарды оқу да біз үшін қызық. «...Темірбек Халық ағарту комиссары болып, өнер майданының «командованиесін» өз қолына алғаннан кейін бұрынғы тыныштық, «бейбіт» заман келмеске кетті. Өнер майданы қыза, бұрқырай жөнелді. Отыз үшінші жылдың күзінде М.Əуезовтің «АйманШолпаны» оқылады екен деген хабарды есітіп мен де үкімет үйіне келдім... Ол екі ауыз ғана сөзбен мəжілісті ашты да, Мұхаңа пьесаны оқытты... Пьеса тыңдаушыларды қанағаттандырды. Тек өзінің соңғы қысқа сөзінде Темірбек: – Мұхтар! Осы «Басыбар» демей-ақ, сол шалдың азан айтып қойылған «Көтібар» атын өзіне қайтарсақ қайтеді. Қаншама мəдениетті ат қоямын, жаңа буыннан ондайды жасырамын дегенмен басы болса адамның басқа да жақтары болатынын бəрі де біледі ғой. Шекспир бұл жағынан аса қысы лып-қымтырылмаған көрінеді ғой», – деді. Отырғандар да біраз күліп, Мұхаң бұл ұсынысты қабылдады, сол арада-ақ келісім беріп, Көтібар өз атымен қалды. ... «Айман-Шолпан» бірнеше

Баянсыз баєдарлама Мəжіліс депутаттары аталмыш бағдарламаға берілген қаржылардың құмға сіңген судай жоқ болып кетіп жатқанын біраздан сезіп жүрген сияқты. Енді соны індетіп, қаза қалғанда расында түбі шикі тірліктің арғы жағы былқ ете қалыпты. Арғы жағы деп отырғанымыз – бос қуыс. «Іс бітті, қу кеттінің» кері. Осыншама уақыт бойы шашып-төгіп жұмсаған қаржының қағанағы да жоқ, одан жұрттың көрген сағанағы да жоқ. Былайынша айтқанда, бағдарламаға жұмсалған ақшадан ешкім білім алып, білігін арттырмаған.

Кеше Мəжілісте есеп берген Білім жəне ғылым министрлігінің өкілдері е-лёрнинг бағдарламасының жүзеге асырылу барысын депутаттарға түсіндіріп береді деп əкелген қарапайым мектеп мұғалімі оның қатардағы оқушы үшін не қажеттілігі барын айтып бере алмай əбден абдырады. Бəріне бірден көздері жете түскен депутаттар сосын көл-көсір ақшаны көзсіз жұмсайтын мұндай обыр бағдарламаны қаржыландыруды дереу тоқтату керек деген бірауызды шешімге келді. Сонымен бірге, аталмыш мақсат

айдың ішінде 101 рет қойылып, бəрі де аншлагпен өтті...» Темірбек Жүргеновтің ұйымдас тыру шылық, іскерлік қабілетінің ең бір жарқырап көрінген тұсы – 1936 жылы Мəскеуде өткен Қазақ əдебиеті мен мəдениетінің онкүндігі кезі еді. Бұл жөнінде оның замандастары, сол онкүндікке қатысқан кісілер аңыз-ертегі ретінде еске алып, тамсана жазады. Осы онкүндік тұсында тоқсанға келген Жамбылдың бүкіл Кеңес Одағын, онан əрі бүкіл дүниені дүр сілкіндіріп, дүниеде қазақ деген халық бар екенін, оның Гомердей ұлы жыршысы – Жамбылы бар екенін танытып, əлем əдебиетінің талай-талай тарланбоздарын тамсантып, таңдай қақтырып атап өтіп еді. Ал, сол онкүндікке «Қыз Жібек», «Жалбыр» операларының апарылып, сахнаға Күлəш Байсейітова, Қанабек Байсейітов, Құрманбек Жандарбеков, Манарбек Ержанов, Ғарифолла Құрманғалиев сынды қазақ музыка театрының алғашқы шоқ жұлдыздарының Кремль сахнасына шығып, əншілік өнердің бұрын-соңды болмаған ғажайып үлгісін көрсетуі Кеңес Одағындағы ең елеулі оқиға боп бағаланды. Академик Ахмет Жұбановтың айтуынша Темірбек Жүргенов бас-аяғы екі жылдың ішінде тұңғыш қазақ опера театрын ұйымдастырып, екі спектакльді Мəскеу жұртшылығына, Кремль басшыларына көрсетіп қайтып келгенше театр артистерімен күндіз-түні бірге болып, ұлт мерейі сынға түсер шешуші шақта жанын сала жұмыс істепті. Осы онкүндіктің нəтижесінде «Қыз Жібек» музыкалы спектаклінде Жібек рөлін ойнаған Күлəш Байсейітованың жұлдызы жарқырай туды. Ол 24 жасында Кеңес Одағының халық əртісі атанып, Қазақ елінің атақ-даңқын бір-ақ күннің ішінде шарықтау биікке көтеріп тастады. Темірбек Жүргенов мақсатына жетті, ол қалғып жатқан халқын сілкіп оятып, дүниенің ұлы дүрмегіне осылай қосты. Сол кездегі Қазақстан өлкелік партия комитетінің бірінші хатшысы Левон Мирзоян былай деп жазды: «... Артта қалған өлкеден алдыңғы қатарлы өлкеге айналып келеміз. Біздің комиссар Т.Қ.Жүргенов басшылықты жақсартып, тұралап қалған жұмысты қайтадан жандандырды, ұлттық мəдени құрылысты өркендету штабына айналдырды». Қазақ халқының өнері мен мəдениетінің өсуіне белсенді атсалысып, оның гүлденуіне шексіз үлес қосқан Темірбек Жүргеновтің еңбегі жоғары бағаланып, ол 1936 жылы «Еңбек Қызыл Ту» орденімен марапатталды. Көп ұзамай, 1937 жылы Кеңес Одағы Жоғарғы советіне депутат боп сайланды. Сыр бойының дəулетті кісісі Қараның отбасында 1898 жылы қараша айында дүниеге келген қара баланың даңқы жер жарып, тұяғы енді қызған дүлдүлдей дүниені енді дүбірлетіп, шығар биігі, алар асуы əлі алда сияқты еді. Бірақ, ол ат жалын тартып мініп, мемлекет ісіне араласып, халық қамын ойлай бастаған бозбала шағында-ақ көрінбейтін көлеңке боп соңынан ерген қара елес омырауына орден тағып жатқанда жауырынынан қорғасын оқ боп қадалды. Өз ұлтын өркендеген өзге жұртпен қатар қоюға ұмтылған, Махамбетше айтқанда: «Қара қазақ баласын хан ұлына теңгермек» болған Темірбек Жүргенов сол кездегі кең тараған тəсіл бойынша бір түнде қамауға алынып, бас-аяғы оншақты күннің ішінде сотсыз, тергеусіз қырыққа жетер-жетпес шағында атылып тынды. Орталық үшін ол жасарын жасап болды. Əрі қарай оның аман жүруі қауіпті, өйткені, ол халықтың бетке шығар айбынды азаматына айналып барады, оның соңынан халық еретін дəрежеге көтеріліп қалды. Соңынан халық еретін білікті азаматтың ол кезеңге қажеті жоқ еді. Ондай адамдар қай кезеңде де керексіздеу болған. Күрделі кез��ңде өмір сүріп, ел бақыты үшін ақтық демі біткенше күресіп өткен Темірбек Қараұлы Жүргеновтей асыл азаматын туған халқы мəңгі есте сақтары сөзсіз.

үшін бөлінген қаражатты министрліктің қайда жұмсағанын анықтау үшін прокуратура, есеп комитеті жəне қаржы полициясы шұғыл түрде тексеруге кірісетін болады. «Менің айтарым: бұл бағдарламаны қаржыландыруды шұғыл тоқтату керек. Қаржы полициясы, есеп комитеті жəне прокуратура бірлесіп, нақты қанша қаражат жұмсалды, соны тексерулері тиіс. Байқаулар қалай өтті? Неге кейбір мектептерге компьютерлер екі есе бағасына сатып алынған? Біз мұның бəрін анықтайтын боламыз», – деді Мəжілістің Əлеуметтікмəдени даму комитетінің төрайымы Дариға Назарбаева. Құрыш НҰРЫМБЕТ.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Əскери ќимыл жасауды жоќќа шыєармайды АҚШ Иранның ядролық бағдарламасына байланысты осы елге қарсы əскери қимылдар жасауды жоққа шығармайды. «Новости» ақпарат агенттігінің хабарлауынша, АҚШ президенті Барак Обама Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхумен кездесуінде осылай деп мəлімдеген. «Мен ешқандай вариантты қарастыруды алып тастамаймын» деп айтқан көрінеді америкалық президент. Сондай-ақ, ол Иран ядролық қаруға ие болмауы тиіс, бұл АҚШ пен Израильдің ұстанымы екендігін де атап өткен. Обама Иран өзінің адалдығын сөзбен емес, нақты іспен дəлелдеуі қажет деп есептейді. Ал Нетаньяху «Иран ядролық қару жасаудан толық бас тартпайынша, қысым көрсетуді əлсіретпеу керек» деп мəлімдепті.

АЌШ дипломаттарын елден кетірмек Венесуэла президенті Николас Мадуро «оппозициямен бірлесіп саботаж актілерін дайындағандары» үшін АҚШ-тың үш дипломатын елден шығару жөнінде бұйрық берді. Бұл Келли Кейдерлинг пен тағы екі дипломатқа қатысты. Олар 48 сағаттың ішінде ел аумағынан кетуі тиіс. Мадуроның сөзіне қарағанда, АҚШ дипломаттары Венесуэланың оппозиция күштері өкілдерімен жиі кездесіп отырған жəне ел экономикасын əлсірету жөнінде жоспарлар əзірлеуді қаржыландырған. Айта кетейік, осы жылдың 5 наурызында Венесуэла билігі елдегі жағдайды тұрақсыздандыруға əрекет жасағандарына байланысты АҚШ-тың əскери атташесінің екі қызметкерін елден қуған болатын.

Əскери базаны ќалдыру мерзімі ўзартылды Тəжікстан парламентінің төменгі палатасы Ресейдің осы ел аумағындағы əскери базасын 2042 жылға дейін қалдыру туралы жаңа келісімді мақұлдады. Бұл жөнінде «Азия-плюс» агенттігі хабарлады. Тəжікстан қорғаныс министрі Шерали Хайруллоевтың мəлімдеуінше, ел аумағындағы ресейліктердің əскери базасы Тəжікстанның да, Ресейдің де мүддесі үшін қызмет етеді. Ресейлік əскерилер республикаға террористік топтар кіріп кеткен жағдайда оларға қарсы іс-қимыл жасау үшін қажет. Сонымен қатар, ресейліктер Тəжікстан армиясын қайта жабдықтауға көмектеседі. Ресей аталған келісімді ағымдағы жылдың мамырында ратификациялаған еді.

Ќысќа ќайырып айтќанда:  АҚШ азаматы Сабирхан Хасаноффты сот «Ал-Каеда» терроршыл ұйымына қолдау көрсеткені үшін 18 жылға бас бостандығынан айырды. Ол терроршыларға қашықтан басқарылатын жарылғыш қондырғылардың жабдықтарын тауып берген.  Грузия үкіметінің басшысы Бидзина Иванишвили капиталы 6 миллиард долларды құрайтын жеке инвестициялық қор құрылатындығын жариялады. Бұл қаржының 1 миллиард долларын өзі салмақ.  Химиялық қаруды жою жөніндегі халықаралық топтың мамандары Сирияға келді. Оның құрамында 20 адам бар.  АҚШ-та мемлекеттік мекемелердің жұмысы тоқтаған жағдайда, ол əр тəулік сайын 300 миллион доллар шығын келтіреді.

Ќала басшысы ґзін-ґзі атып ґлтірді Мексикадағы Тепетонго қаласының мэрі Филимон Карлос Роблес қызметтестерінің көзінше өзін-өзі өлтірген. Жергілікті басылымдардың жазуына қарағанда, оқиға дүйсенбі күні қала əкімшілігінің ғимаратында болған. Дəл сол күні Филимон Карлос полицейлермен кездескен көрінеді. Ол полицейлерден табельді қаруын көрсетуді өтініпті. Тапаншаның бірін алған ол сол сəтте иегіне тақап, өзін атып салыпты. Оның нендей себептен өзіне-өзі қол жұмсағаны əзірге белгісіз болып отыр. Ф.Карлос социал-демократиялық партияның өкілі, қала басшысы қызметіне 15 қыркүйекте ғана кіріскен екен.

Биліктегі коалиция ґз орындарын саќтап ќалды Өткен жексенбіде Австрия парламентінің төменгі палатасына сайлау өткен еді. Қорытындысында биліктегі коалиция көпшілік дауыс жинап, Ұлттық кеңесте өз орнын сақтап қалды. BBC News сайтының хабарлауынша, Социал-демократиялық жəне Халық партиялары тиісінше 27,1 жəне 23,8 пайыз дауыс алған. Бұл көрсеткіш олардың парламенттегі 183 орынның 99-ын алуларына мүмкіндік береді. Екі партия да Австрия саясатында Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі кезеңдерде Австрия саясатында жетекші рөлге ие болып келеді. Ал Бостандық партиясы 21,4 пайыз дауыспен парламентте 42 мандатқа қол жеткізді. Сайлаушылардың дауыс беруге келуі 66 пайызды құраған.

Əскерилер мен полицейлерден кїдіктенеді Найроби қаласында сомалилік содырлар басып алған «Уэстгейт» сауда орталығындағы дүкендердің қожайындары кениялық əскерилер мен полицейлерді тонаушылық жасады деп айыптады. Бизнесмендердің сөздеріне қарағанда, дүкендерден зергерлік бұйымдар, ұялы телефондар, ішімдіктер, сондай-ақ, кассалардан ақша қолды болған. Тіпті, əскерилер мерт болған адамдардың қалталарынан темекі де ұрласа керек. Үкімет бағалы заттар мен тауарлардың жоғалғанын растап отыр. Бірақ, оларды кімдер жымқырғаны жөнінде нақты дерек жоқ. Сауда орталығына жасалған шабуылдан 67 адам жазым болған еді, 30 адамның тағдыры əлі белгісіз. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


6

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

 Əдебиеттің əңгімесі Дүниеде мамандық көп. Сан тарау. Саласы көп. Көз майыңды тауысып көңіліңе жаққан оқуды бітіргесін, оң жамбасыңа келетіндей оңтайлы мамандықты игеруге құлаш ұрып құлшынасың. Икемделесің. Бейімделесің. Бұл – өмір заңдылығы. Көпен ƏМІРБЕК,

Қазақстан Республикасы Президенті сыйлығының лауреаты.

Ал ақындарды дайындайтын арнайы оқу орны бар ма? Жоқ! Ақын – қасиетті ұғым, қастерлі есім. Ол – ел үшін туған ерекше тұлға. Оның сырласы да – ел, мұңдасы да – ел. «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым» деп елі үшін еңіреген Абай қай оқуды бітірді? Немесе: Ең бірінші бақытым – халқым менің, Соған берем ойымның алтын кенін. Ол бар болса, мен бармын, қор болмаймын, Қымбаттырақ алтыннан нарқым менің! – деп жырлаған Мұқағалида қандай диплом бар? «Ақындық – ананың сүтімен, атаның қанымен дариды» деген тұжырым ғасырлар бойы сүзгіден өткен уəлі сөз. Шығыс халқында: «Сені ақылдырақ ететін үш жол бар» дейді. 1. Тəжірибе жинақтайтын жол. Бұл – бұлтарысы мен бұралаңы көп жол. 2. Еліктеу жолы. Бұл – ойқыры жоқ оңай жол. 3. Тоқсан тарау толғаныс жолы. Бұл – із тастайтын ізгілікті жол. Ақындар, нағыз ақындар, абыз ақындар үшінші жолды таңдайды. «Абыз» деп айтып қалдық, осы төңіректе ой қозғай кетейін. Біз əдетте қарайған сақалы ағарып, шөмеледей шашы шөл даланың шөбіндей сиреп, егде тартқан ер кісілердің бəрін бір сөзбен «шал» дей саламыз. Солай сөйлеу дағдыға айналған. Бұлай атаудың бұрыстығын Бауыржан Момышұлы жарты ғасыр бұрын жазыпты. Баукеңнің түсіндіруінше, шал – бала-шағасы мен əйеліне əмірін жүргізе алмай, көсеумен от сабалап, шала бықсып отыратын адам. Қария – айтар сөзі ауылына өтімді кісі. Ақсақал – аймақты аузына қаратқан абыройлы адам. Ал, абыз деп кімді айтады? Халқының қамын ойлап, қабырғасы қайысатын, елінің мұңын мұңдап, жоғын жоқтайтын адамды ертеректе абыз деп атаған. Менімше, өткен дəуірде ғұмыр кешкен ақындардың біразы – аңыз, біразы – абыз. Айталық, жетпісінші жылдардың аяғында ақиық ақын Жұбан Молдағалиевтің «Хатшыға хат» деген өлеңі «Жұлдыз» журналында жарияланды. Сол сол-ақ екен, солақай басшылар ақынның апай-топайын шығарып, биікте отырған билік иелерінің шамына тигені үшін Жазушылар одағының хатшылығынан жұлып тастады.Сорғалаған шындықты сол күйі жариялағаны үшін күллі ұжымды күстəналап «Жұлдыз» журналының қосшысына дейін қызметтен сыпырды. Абыздық поэзия апайтөстерге ұнай қоя ма? Қазақ поэзиясына қоңыраулатып келген Ғафу Қайырбеков баяғы бабаларындай абыздық сарынға ден қойды. Ақын Қадыр Мырза-Əлі де: «Біздің тарих бұл да бір қалың тарих, оқулығы жұп-жұқа бірақтағы» деп қойқаптағыны қозғай бастады. Тарихи шындықтың тамыры оянып, бүршік жарғандай. Қай оқулықты парақтасаң да Иван Грозный, I Петр секілді орыс патшаларын мадақтаудан көз сүрінеді. «Қазақта хан жоқ па? Ол неге айтылмайды?» деген секілді намыстан оты тұтанғалы тұрған шақта Ғафу ағаның абыздық өлеңі газетке жарияланды. Басқалардың патшасы бəрі жақсы, Біздің хандар неліктен жаман болған? Осы бір ойықты пікірге шүйліккен ЦК-дағылардың бəрі өре түрегелді. «Бұл не сұмдық?!» деді. Дүрлікті. Дүрліктірді. Əйтеуір əупіріммен түсініктеме жазып, əрең құтылған-тын. Міне, осындай бір ұрымтал тұста жас ақын Нармахан Бегалиевтің жыр жинағын оқыған Ғафу аға «Өрнекті өлең өрісі» атты салақұлаш салмақты мақала жазды. Ол 1978 жылы «Лениншіл жас» газетінің 21-санында жарық көрді. Жас ақынның жаныңды жадыратар өлеңдерін талдай келіп, «шығармасының шырайы – шынайылығында» деді. Тапқырлығына таңырқады. Көп қазақтың көкейіндегісін майдан қыл суырғандай қып жеткізген шеберлігіне шексіз ризашылығын білдірді. Жібітіп тоңды қыстайғы, Түседі мезгіл көк терге. Жасаң жапырақтар ұқсайды, Тəуелсіз мемлекеттерге. Бұл не? Қазақстан тəуелсіздігін аңсау ма? Иə, солай. Өлең астарында тəуелсіздік исі аңқып тұр. Абыздық поэзия. Соған қуанған Ғафекең керемет шабыттанып кеңінен көсілді. «Мұнда табиғат көрінісінің дəлдігі өзінен басқа, тағы да қабат-қабат мағына тұр ғой. Сонша күрестен соң тəуелсіздік алған мемлекеттер шынында да жаңа өмір – жасыл жапырақтардай емес пе? Аз сөзбен керемет көп айту осы болса керек. Біздің поэзиядағы жете алмай жүргеніміз осы» деп бір тоқтады. Расында да ешкімнің көңіліне тимей, жағасын жыртпай сөйлейтін мəйін мінезбен əсем ойын əдіптей білген. «Нармахан желдің дірілін, шөптің сыбдырын, шегірткенің шырылын, ауаның ыстығын сезгіш, көргіш, жырлағыш. Алыстағы сыбызғының дауысын естігендей боласың. Оның өлеңдерін мен сағынып жүремін» деді Ғафекең тағы да таңдайы жібігендей рахатқа бөленіп. «Алыстағы сыбызғының дауысын естігендей боласың». Не дауыс.? Астарлаған. «Тəуелсіздік дауысы!» дегенді ашық айта алмаса да, келелі ойын кестелеп жеткізген. Жалпы Ғафу ағасы Нармахан поэзиясы туралы үш рет үкілеп мақала жазған. Бір емес, үш рет! Неге? Қызыл империяның қырдан қашқан қызыл түлкідей айлалы саясатына қиядан шолып қиып түсетін қыран ақын керек еді. Қырағылықты шəкіртінен күтті. Сұлу жырынан сұңқардың мінезін көрді. Көрді де баптады. Арқасынан сипап аспанға ұшырды. Бір ауыз жылы сөзбен түу биікке түлетіп самғатты. ...Сонау тоқсаныншы жылдардың басында Нармахан ағамыздың елу жылдық мерейтойын атап өтуге жиырма шақты ақын-жазушы Алматыдан арнайы шығып,

Ордабасыға атбасын тіредік. Темірландағы мəдениет сарайына жұрт лық толды. Поэзияға сусаған халық. Əуелі баяндама жасалды. Қол соғу. Қошемет. Сый-сияпат тапсыру басталды. Қазақстан Жазушылар одағының басқармасы Нармахан Бегалиевтің қабырғаға іліп қоятын жұқалтақ тасбейнесін жасатып, сəлемдеме ретінде беріп жіберген екен. Жігіттер жол-жөнекей дуылдасып жүріп, тас сыйлықтың бір шетін сындырып алыпты. Онысын ешкім байқамаған. Құттықтау сөз сөйлеп, кенеп қаптың байлауын шешкен Ғафу Қайырбеков ағамыз сынып қалған

ағаммен Шымкент шаһарында ұшырасып, шүйіркелестік. Есейген. Бегалының баяғы баласы емес. Өзі өзгермесе де сөзі өзгерген. Аузында мəн бар, қауызында дəн бар. Көшелі əңгімеге көшті: – Қазақ жақсы көрген адамына: «Нұр жаусын!» деп тілейді. Мұның астарында Тəңірім игілікке жұмсалатын күш-қуат берсін деген тілек жатыр. Сол күш-қуат адамдардың бірбіріне жан жылуы арқылы ауысады, – деп кішкене кідірді де, «өткеннен күл алмай, от алған» кəнігі тарихшыдай өзінің өткен шағына азырақ шолу жасады. – Жас кезімде ағаларымның ықыласпейілін, аялы алақанының ыстығын көп сезіндім. «Лениншіл жас» газетінде əдебиет бөлімін меңгеріп отырған Жұмекен Нəжімеденов көкем студенттік жылдардағы бір-екі өлеңімді жариялады. Іле-шала Мұхтар

Нарќасќа (Эссе)

Суретті салған Т.КƏРІБЕКОВ.

сыйлықты көріп, сəл-пəл абдырап қалды. Бірақ байқатпауға тырысты. Қанша дегенмен ақын ғой. Өлеңдетті. – Суреттің сынған шеті – жапан дала! – деп тоқтады. Сол сол-ақ, екен бірге ілесіп шыққан ақын інілері іліп əкетіп əрі қарай жалғады. Иранғайып: – Біздегі қалғаны енді шапан ғана! – деді. Одан əрі Исрайыл Сапарбай жарты шумақты жалғастырды: – Алты ай жол жүрсе де апамменен, Сынбайтын, шаршамайтын Ғафаң ғана! – деп ыңғайсыздау жайтты əп-сəтте көңілді күйге айналдырып жіберді. Қандай тапқырлық. Жазба ақындарының жатыпатар суырыпсалма өлеңіне Ғафаң риза. – Түйеге мінген қазақ төрт ауыз өлең біледі. Қазақ – тумысынан ақын халық. Əйтсе де бүгінгі айтыскер ақындарымызға дəл осындай аяқ астынан айта қоятын тапқырлық жетпейді! – деп бір желпінгені бар. – Баяғы бала кезімде сырнайын сызылтып Нартай ақын біздің үйге түсті. Тірі ақынды алғашқы көруім, – деді Нарағаң сол сапарда сыр ақтарып. – Қалың қара мұрты бар. Тісінің ірілігі басбармақтың көбесіндей. Сол атамның алдына отырып еркелегенім есімде. Аялы алақанымен басымнан сипады. Жеңгелерім жақсылыққа жорып, ырымдады ма, кім білсін, мені көпке дейін ақын атамның атымен атап жүрді. Ақындық жолға түсуіме Нартай атамның ықпалы қатты əсер етті. Əні қандай, сəні қандай! Содан кейін ауыз əдебиетінің інжу-маржандарына қызықтым. Тердім. Тереңіне сүнгідім. Біздің ауылдағы Бөген өзенінің батыс жағын жайлаған Ақберді деген ақын болыпты. Сол кісінің ел аузындағы қағытпаларын қағып алып, жаттауға əуестендім. Əуелгіде отбасын құрмай отырыңқырап қалған қызбен айтысы қызық көрінді. Тұрпатының тұрымтайдай ғана кішкентайлығына күле қарап, шау тартқан шалдығын тілге тиек еткен қызға Ақберді атамыз былай депті. Елдің көркі кіреді шалы болса, Жердің көркі кіреді малы болса. Бидайдың ұзыны не, қысқасы не, Қызарған қынабында дəні болса. Бір естігенде-ақ жаттап алдым да: «Ее, өлеңде де дəн болу керек екен ғой», деп топшыладым. Ойға құрып, образ жасауды осы аталарымнан үйрендім, – деп алғашқы ұстаздарын ауыз толтырып айтқан еді. Ол да бір дəурен екен-ау! Еліміз аяғын тəй-тəй басқан баладай тəуелсіздікті енді алып екпіндей бастаған кез еді. Содан бері де жиырма жыл өтіпті-ау. Жақында Нармахан

Шаханов екеуі біздің ауылға мені іздеп келіп, жұмыссыз жүрген зайыбымды мектепке қызметке орналастырып кетті. Қуандық Шаңғытбаев аға өзімді көрмей тұрып-ақ өлеңдеріме шолу жасап, республикалық басылым арқылы, шығармашылығыма кең өріс тіледі. Ғафу Қайырбеков ағаекемнің орны бөлек. Бет-аузын көрмеген бейтаныс кезімде «Беласар» жинағына қолтаңбасын жазып, Алматыдан аудандық баспахананың директоры арқылы маған беріп жіберіпті. Ағамның ақ батасы үйімнің төрінде тұр. Нармахан! Қазақтың отты жырындай, Көзіме ыстық басылдың. Тұнығындай бар сырдың, Сынығындай асылдың Алыста кешкен жолыма, Маржан болып шашылдың, Құдайдан сонда тіледім, Жолын қыл деп осы ұлдың. Əмин! Сырбай Мəуленов əкетай зайыбым Перне екеумізді үйіне арнайы шақырып, жілік ұстатып, өкіл бала етіп алды. Енді ойласам, солардың бəрі бетінен иманы тамған, маңдайы ашық кісілер екен. Осы оқиғалар мені рухани шыңдап, оқырман алдындағы жауапкершілігімді арттырып, жеңістің жолына жетелей түсті. Шамасы осыдан отыз жыл бұрын-ау деймін, Темірландағы үйге жас сыншы Құлбек іздеп келді. Бұрын соңды көрмегем. Есік алдында жеңгесі екеуміз жер аударып, картоп егіп жатқанбыз. Құлбектің ол кезде қазіргідей ғылым докторы, профессор атағы жоқ, бірақ аты-жөні белгілі, қаршадай бала болса да қаламгер ретінде танылып қалған. Жеңгесі: – Ақын-жазушылар жер қазып, еңбегін емген диқан сияқты. Ал сыншылар сол диқан өсірген жемістің піскен-піспегенін дəмін татып барып бағалайтындар. Мə, қайным, қолыңа күрек ұста! – деп Құлбекке жер қазғызып қойғаны бар. Бұл да болса дəстүріміз бойынша қайнысы мен жеңгесінің жарасымды əзілі. Содан бері ағайындығымыз артып, аға-інілі боп келеміз. Қандай қасиеті бар екенін қайдам, Нарағаның үйіне соқпай кететін қаламгерлер кемде-кем. Ордабасы аудандық ішкі істер бөлімін басқарған полковник Құдияр Ибраевтың бағамдауынша «Нармахан – ақын – жазушылардың Темірландағы стансасы». Ағам алай-дүлей толғанып, ертеректе жазған өлеңдерінен үзінді оқыды. Қорғасындай у ойлар

Кеше елордадағы «Қазмедиа орталығында» «Халық тарих толқынында» бағдарламасы аясында ведомствоаралық жұмыс тобының мүшелері баспасөз мəслихатын өткізді.

Жасылымды жалмап бітер сыңай бар. Бізден бұрын көресің деп, Гомердің Көзін ойған Олимптегі Құдайлар Масқара ғой, масқара, Адамдарда кесір егес, өшкен ар. Пенделерге сенген күнің не болмақ, Арал, Балқаш – даламдағы қос жанар. Əңгіменің ауанын жеңілдетіп, ағамды басқа бағытқа бұрдым. – Осы сіз орыстың классик ақыны Феттің өлеңдерін көп аудардыңыз. Неге? Əлде жаныңызға жақын ба? Біздің білуімізше сөзді мүсіндеген сөрелі ақын ғой. Орыс оралымдарын қазақшалаған тұста қиналған жоқсыз ба? – Аударылмайтын сөз болмайды, аудара алмайтын ақын болады. – Сөзіңізді бөлейін аға. Сіз «Құрмет» орденінің иегерісіз. Алты жыл бұрын мəс кеуліктер сізге Константин Симонов атындағы халықаралық əдеби сыйлықтың лау реаты атағын беріп, омырауыңызға Алтын медалін тақты. Биыл жазда Мəскеуге арнайы шақырып, шығармашылық кешіңізді өткізді. – Орыс сыншылары: «Фет өлеңдері үлбіреп көшіп бара жатқан бір шөкім ақша бұлт сияқты. Самалдың екпіндеп барып басыла қалатын демі еді. Оны басқа тілге қалай аударуға болады деп ойлайтынбыз. Сіз аудардыңыз. Тіпті «Лирика» деген атпен жеке кітап етіп те шығардыңыз. Фет өлеңдерінің қазақ тіліндегі сыңғырын, əдемі əуезі мен сазын тыңдайық», деді. Тəржімамды оқып біткесін отыз төрт жылдан бері Мəскеуде тұратын қазақ ақыны Аманғали Сұлтанов: «Аударма орысшасынан əлдеқайда əуенді», деп қазақ тілінің байлығы мен аударманың шеберлігін дəлел мен дəйек келтіріп айтқанда, бүкіл зал қол соқты. Аудармаға үңілдік. Зерттедік. Зерделедік. Салыстырдық. Нармахан ағамыз ақынның айтар ойын арқау етіп алған да, өрнегін қазақы оюмен түрлендірген. Мысалы, орысша нұсқасы: Ты помнишь, что было тогда, Как всюду ручьи бушевали И птиц косяками стадо На север, свистья, пролетали. Қазақшасы: Құштарлығы құлпырған бұлақтардан, Есіңде ме, атойлап қуатты арман; Сұлу сусыл сусытып, топ-тобымен Солтүстікке құс қайтқан жырақтардан. Салыстырып көріңіз. Фетте жай ғана бұлақ. «Бұлақ тасып жатыр», дейді. Ал, аудармашы бұлаққа құштарлық енгізіп, жан бітіріп тірілтеді, атойлап, құлпыра түседі. Қазақшасының үшінші, төртінші жолы түпнұсқадан əлдеқайда əуенді. Атам заманда атақты ғұламадан: – Бір қап ұннан қанша нан шығады? – деп сұрайды. – Дəл айта алмаймын, – депті ол – Сіз ғұламасыз, данышпансыз, сөйте тұра қалай білмейсіз? – Білмеген нəрсені өз ісінің маманынан сұраған жөн. Оны менен гөрі наубайшы артық біледі, содан сұраңыз, – депті ғұлама. Алда-жалда Феттің өлеңдерін бір қап ұнға теңесек, Нармахан ағамыз наубайшы ғой. Яғни, маманы. Қай қаптан қанша ұн елеп, қанша нан пісіргенін қазақ оқырмандарына өзі айта жатар. Өлеңдерін өрмектей тоқып, өрнектей білетін ақын ағамыз ағынан жарылыпты. Абыздық сарын. Теңізбін деп даурықпай-ақ жатамын, Осы мінезбен көкірегіме көшірермін жыр селін. Күн махаббатты Отаным, Амандығың болса болды бір сенің! Қазақстан Жазушылар одағы құзырындағы Шымкент бөлімшесінің бөркін үкілеп ұстап отырған Əбділдə Аймақтан өзге оңтүстік өңірінде айтыс ақындарын былай қойғанда, сайдың тасындай Сатыбалды Дулати, Ханбибі Есенғараева, Əселхан Қалыбекова, Əмзе Қалмырза, Бөрғазының Өскені секілді бір қауым шаһар шайырлары бар. Солардың ішіндегі ең жас сүткенжесі Бақытжан Алдияр кездесуге келген жампоз жазушы Мархабат Байғұт ағасына: – Марғасқа деген не, нарқасқа деген не? Екеуінің айырмашылығы бар ма? – деп тосын сұрақ қойыпты. Байсалды мінез Байғұтыңыз: – Нарқасқа деген – Нармахан. Марғасқа деген – Мархабат. Соны да білмейсің бе? – деп əзілмен жауап қайырса керек. Əзіл емес, шындығы солай. Көксеген ем, Осындай да бір дəурен өтсе деп ем. Уақыт кетіп барады көк асфальтта Көк тамшы боп бір-бірін өкшелеген. Марғасқаңыздың тілімен айтқанда, Нарқасқаңыздың махаббаты – ауыл. Туған жерінен кіндігі ажыраған емес. Өмір бойы деревняда ғұмыр кешкен Шолохов, Дағыстанын тастамаған Ғамзатов секілді оның қызығы да, шыжығы да – Ордабасы. Оңтүстік. Мезгіл бір кез жасылға қойса малып, Ұйпа-тұйпа боп қалды майса мамық. Ұры сайдың жұлқынып жетегінде Тулап-үркіп барады лайсаң ағып. Əсте ырғағын наурыздың жас нұрдағы, Сезінуде таулардың тас құндағы. Қабілеті қамаулы, Обал болды Топыраққа асфальттің астындағы. Нарқасқа ақынның нақышы бөлек, бояуы қою. Айтпақ ойын бір қасық сумен қылқ еткізіп жұта алмайсың. Кім қалай түсінеді? Ол – оқырманның пайым-парасатына байланысты. Қалай қабылдасаң да ішіңнің қан жылайтыны хақ. Бұл не? Ұлттық өнердің аяқасты болуы ма? Таланттың тапталып, тұншықтырылуы ма? Əлде əдет-ғұрып, дəстүріміздің көміліп бара жатқаны ма? Оқырманға ой тастап, жетелейді. ...Ақындар да арғымақ сияқты. Жыр додасын аңсайды. Поэзия дүбірін естігенде қос құлағын қайшылап, тықыршиды. Белдеудегі тұлпардай бебеулеп, тыпыршиды. Нарқасқа ақын – бəсең жүріп бəйге алатын сұлу жырдың сəйгүлігі.

Зерделеудіѕ мəні – таєылымды əрекетте Айгүл СЕЙІЛОВА, «Егемен Қазақстан».

Ұлттық тарихты зерделеу бойынша ведомствоаралық жұмыс тобының кеңейтілген отырысы үш рет ұйым дастырылғаны белгілі. Соңғы жиында үш ай көлемінде атқарылған істердің нəтижелері сараланып, жаңадан шешімдер қабылданған болатын. Кешегі кездесуде де негізінен атқарылған істердің біршамасы қайта қаперге салынып, сондай-ақ, келешекте атқарылар істердің де бір парасы таныстырылды. «Қазақстанның ұлттық тарихын жаңғырту шаралары бірнеше бағытта жүріп жатыр. Негізгі басымдықтар зерттеу əдістемелерін жаң ғыртуға, ірі ғылыми-зерттеу орта лықтарын құруға берілуде. Осы бағытта Мемлекет тарихы институтының ғалымдары қазақ жəне орыс мектептерінің 10-шы сыныбында оқытылатын «Дүниежүзі тарихы» мен «Қазақстан тарихы» оқулықтарын сараптамадан өткізді. Оқулықтар жаңа бағыттар ескеріле отырып, əзірленді. Жетекші ғылыми институттардың веб-сайттары жаңартылып, шет тілдерінде де шыға бастады. Қазақстан тарихы бойынша веб-портал жаңартылды», – деді Мемлекет тарихы институтының директоры Бүркітбай Аяған. Ол соңғы жылдары жазылған ғылыми материалдар жинағы «Беласу» деген атпен арнайы дайындалып, баспаға ұсынылғанын да атап өтті. Бұдан бөлек, институт басшысы елімізде заманауи зертханалар мен орталықтар құрылғанын хабарлады. «Нақтырақ айтқанда, Білім жəне ғылым министрлігінің қолдауымен популяциялық генетика орталығы, артефактілерді археологиялық кезеңдеу зертханасы, антропологиялық зертхана, əлем тарихын зерттеу орталығы, Орталық Азия халықтарының дəстүрлі мəдениетін ғылыми-зерттеу орталығы құрылды. Қазіргі кезде осы мекемелерде қазақстандық жəне шетелдік ғалымдар жұмысқа кірісіп кетті», – деді Бүркітбай Аяған. Ол бірегей мемлекет қайраткері, қолбасшы, елші Абылай ханның дүниеге келгеніне 300 жыл толуына орай қазан айында Көкшетау қаласында «Абылай хан жəне оның дəуірі» атты халықаралық

ғылыми-тəжірибелік конференция өтетінін, оның жұмысына отандық жəне шетелдік ғалымдардың қатысатынын, оған қоса 25-қазанда Тараз қаласында қазақ даласының ұлы биі, көрнекті қоғам қайраткері Төле биге арналған ескерткіш ашылып, атаулы күнге орай көптеген шаралар мен конференция ұйымдастырылатынын атап айтты. Баспасөз жиынында сөз алған Еуразия ұлттық университетінің ректоры Ерлан Сыдықов тəуелсіздіктің алғашқы жылдарында тарих мамандығына сұраныс болмай, университет қабырғаларындағы тарих факультеттерінің бірі қысқарып, бірі жабылып, кейбірі оңтайланып кеткенін əңгімелей келе, бүгінгі таңда сол олқылықтың орнын толтыратындай бастамалар қолға алынып жатқанын, оның ішінде өзі басқаратын Еуразия ұлттық университетінде «Қазақстан тарихы» факультеті дүниеге келгенін, 10-қазан күні ресми түрде тұсауы кесілетінін айтты. Ол сондайақ, жуырда бірінші саны жарық көрген «Mangi el» журналына да тоқталып өтті. «Біздің алға қойған басты мақсатымыз – қоғамның тарихи санасының жаңғыруына ықпал ету. Осы тұрғыдан алғанда ел руханиятындағы орны оқшау, халықаралық мəртебесі бар тарихи журналдың қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде жарық көруі – елдік пен тарихымызды əлемге танытудың бір жолы деп білеміз. Оның аудиториясы өз оқырмандарымызбен шектелмей, алыс жəне шетелдердің көзіқарақты қауымын қамтиды. Журналдың қазіргі таралымы 3 мың дананы құрап отыр», – деді Еуразия ұлттық университетінің ректоры, журналдың бас редакторы Ерлан Сыдықов. Ұлттық тарихты зерделеу бойынша атқарылған жұмыстардың елеулі нəтижесінің бірі e-history.kz вебпорталының дүниеге келуі. Кешегі жиынға порталдың директоры Данияр Сүгірəлиев те қатысты. Ол порталдың жаңа технологиялар мен эксклюзивті ақпараттардың бірегей үйлесімі болып табылатынын, əрбір тарихи кезең үшін порталда жеке беттер мен тұтастай айдарлар қатар ашылғанын, Қазақстан тарихының қалай басталғаны қызықтыратын əрбір адам сирек кездесетін жарияланымдарды оқи алатынын баяндады.

Халық композиторы, ақын əрі балуан Иманжүсіп Құтпанұлы туралы ел аузында аңыз-əңгімелер көп. Жақында Шымкентте Иманжүсіп Құтпанұлының 150 жылдығына арналған «Тарихи тұлғаларға тағзым» атты ғылыми-танымдық конференция өтті. Бұл іс-шараға қатысушылар Иманжүсіппен бірге тарихи тұлғалар, оның əкесі – Құтпан батыр, атасы Тұрғанбай датқаның өмір жолы туралы кеңінен əңгіме қозғады.

«Адалдарєа – кішімін, арамзаныѕ – сўсымын...» Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

«Адалдарға – кішімін, арамзаның – сұсымын...» деп жырлап, ел ішіне алдымен ақындығымен, əншілігімен, батырлығымен танылған Иманжүсіп шынында ерлік пен игі істер үшін жаралған жан сияқты. Жас кезінен-ақ айналасының үлкен құрметіне ие болды. Иманжүсіпті жұрт өздерін зорлық-зомбылықтан қорғай алатын адам деп білді. Оның əкесі Құтпан 17 жасынан бастап Кенесарының жасағында болған. Ал атасы Тұрғанбай датқа тарихта Қоқан хандығына қарсы азаттық күрестегі ерліктерімен ерекшеленді. Ол Қоқан ханды ғынан Түркістан жерлерін қайтарып алмақ болған шайқаста қаза табады. Тарихта бұл шайқас Шілік оқиғасы деген атпен белгілі. 1916 жылы «Қазақ» газетінде «Тұрғанбай жəне оның жоғалған ұлы» деген мақала жарияланып, онда 1913 жылдары Иманжүсіптің Шиелі жаққа сапарлап келгені айтылады. Тұрғанбай датқаның тірі көзі, ұрпағы Иманжүсіпті ел ықыласпен қарсы алып, өз алдына отау тігіп, алдына мал салып берген. Бірақ бір жағы балуан, бір жағы батыр, елінің азаттығы үшін ештеңеден аянбайтын ол 1916-жылғы ұлт азаттық қозғалысында əскер басқарып, кейіннен атылып кетеді. Яғни, бұл əулеттің үш бірдей буыны, атасы, баласы, немересі осы азаттық пен бостандық үшін күресіп, тəуелсіздіктің жолында құрбан болған жандар. Иманжүсіптің шығар машылығының шағын бөлігі ғана сақталған. Дегенмен, «Сарымойын», «Сарыарқа», «Əкем Құтпан», «Сарыбел», «Ерейментау», «Сейфіл-Мəлік» əндері бүгінгі ұрпаққа етене таныс. «Бұған дейін Ақсу қаласы

орталығында Иманжүсіптің мүсіні орнатылды. Жаңа спорт сарайына есімі берілді. Бұдан бөлек өмірі мен шығармашылығына арналған «Тұлпар ізімен» атты кітабы жарық көрді. Міне, енді Шымкентте үлкен конференция өтіп, осынау тарихи тұлғаларды ұлықтап жатыр. – Мансұр Бекежанов деген ақынның Тұрғанбайға арналған дастаны бар. Бірақ біз оны бөлек кітап қылып шығарып, жұртқа тарата алмай жатырмыз. Бұл шығармаға жүз жылдай уақыт болды, ал, ондағы автордың қозғайтын əңгімесі осы күннің өзекті мəселелері болып отыр,– дейді ақынның немересі, философия ғылымдарының докторы, профессор Раушан Көшенова. Иə, шынында тəуелсіз елде Иманжүсіп секілді ұлы тұлғаларға жаңа заманның жаңаша сөзі, көзқарасы керек. Бұл тұлғаның рухын тұғырына қондыратын уақыт болды. Бұл күні Сағадат Нұрмағамбетов атындағы қоғамдық қордың Оңтүстік Қазақстан облысындағы бөлімшесінің ұйымдастыруымен Отырар ауданының Шілік ауылында осынау үш тарихи тұлғаға ескерткіш ашылып, қазақша күрестен жарыс өтіп, соңынан ас берілді. «Қазір елімізде Елбасымыздың бастамасымен қазақ тарихын зерттеуде жаңа бір толқын, жаңа бір леп жүріп жатыр ғой. Иманжүсіп тарихта ұлт рухын тірілткен тұлға ретінде қалды. Сондықтан бұл тұлғалардың ерлік істері, өнеге толы өмір жолдары кейінгі ұрпаққа үлгі. Жас ұрпақ олардың жалынды өмірлерін жаттап өсіп, содан қуат, рух алсын деген ниетпен осынау іс-шараны ұйымдастырдық»,– дейді «Саутс Ойл» ЖШС-інің төрағасы, белгілі меценат Серікжан Сейітжанов. Оңтүстік Қазақстан облысы.


www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

ХАБАРЛАНДЫРУ «Досжан темір жолы (ДТЖ)» акционерлік қоғамы (бұдан əрі - «ДТЖ» АҚ) (050000; Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 118, www.kazrail.kz) ауыспалы қардан қорғаныш қалқандарын жасау бойынша жұмыстарды сатып алу жөнінде ашық тендер өткізу туралы хабарлайды. Сатып алынатын жұмыстардың толық тізбесі, саны, жеткізу мерзімі, орны жəне техникалық ерекшелігі тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тендерлік құжаттама көшірмесін 2013 ж. 16 қазанда сағат 18.00-ге дейінгі мерзімді қоса есептегенде мына мекенжай бойынша алуға болады: Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесінде жұмыс күндері сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін немесе «ДТЖ» АҚ веб-сайтында: www.kazraіl.kz, «Сатып алу» бөлімі. Əлеуетті жеткізушілердің өкілдері тендерлік құжаттаманың көшірмесін арнайы алу үшін тендерлік құжаттаманың көшірмесін алуға жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін тиісті түрде ресімделіп, өкілеттігін құжаттық растауын тапсыруы міндетті. Əлеуетті жеткізушілер тендерге қатысуға тендерлік өтінімдерін жапсырылған конверттерге салып «Досжан темір жолы (ДТЖ)» акционерлік қоғамының мына мекенжайы бойынша тапсырады (жібереді): 070012, Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесі. Əлеуетті жеткізушілер тендерге қатысуға өтінімдерін арнайы тапсыру кезінде, əлеуетті жеткізушілер немесе олардың уəкілетті өкілдері тендерге қатысуға өтінімдерін тапсыру құқығын жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін əлеуетті жеткізушінің мүддесі атынан ұсынатын тұлғалардың сенімхатын жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін тапсыруы қажет. Тендерлік өтінімдерді тапсырудың түпкілікті мерзімі – 2013 жылғы 17 қазанда сағат 9.30-ға дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттерді тендер комиссиясы 2013 жылғы 17 қазанда сағат 10.00-де мына мекенжайда ашады: Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесі. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7232) 54 48 57 немесе сатып алуды ұйымдастырушының электронды поштасының мына мекенжайына: info@kazrail.kz.

ХАБАРЛАНДЫРУ «Досжан темір жолы (ДТЖ)» акционерлік қоғамы (бұдан əрі - «ДТЖ» АҚ) (050000; Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 118, www.kazrail.kz) Жаңаөскемен стансасында өндірістік жəне қызметтік ғимараттар мен имараттар бойынша құрылыс-монтаж жұмыстарын сатып алу жөнінде ашық тендер өткізу туралы хабарлайды. Сатып алынатын жұмыстардың толық тізбесі, саны, жеткізу мерзімі, орны жəне техникалық ерекшелігі тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тендерлік құжаттама көшірмесін 2013 ж. 16 қазанда сағат 18.00-ге дейінгі мерзімді қоса есептегенде мына мекенжай бойынша алуға болады: Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесінде жұмыс күндері сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін немесе «ДТЖ» АҚ веб-сайтында: www.kazraіl.kz, «Сатып алу» бөлімі. Əлеуетті жеткізушілердің өкілдері тендерлік құжаттаманың көшірмесін арнайы алу үшін тендерлік құжаттаманың көшірмесін алуға жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін тиісті түрде ресімделіп, өкілеттігін құжаттық растауын тапсыруы міндетті. Əлеуетті жеткізушілер тендерге қатысуға тендерлік өтінімдерін жапсырылған конверттерге салып «Досжан темір жолы (ДТЖ)» акционерлік қоғамының мына мекенжайы бойынша тапсырады (жібереді): 070012, Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесі. Əлеуетті жеткізушілер тендерге қатысуға өтінімдерін арнайы тапсыру кезінде, əлеуетті жеткізушілер немесе олардың уəкілетті өкілдері тендерге қатысуға өтінімдерін тапсыру құқығын жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін əлеуетті жеткізушінің мүддесі атынан ұсынатын тұлғалардың сенімхатын жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін тапсыруы қажет. Тендерлік өтінімдерді тапсырудың түпкілікті мерзімі – 2013 жылғы 17 қазанда сағат 10.30-ға дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттерді тендер комиссиясы 2013 жылғы 17 қазанда сағат 11.00-де мына мекенжайда ашады: Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесі. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7232) 54 48 57 немесе сатып алуды ұйымдастырушының электронды поштасының мына мекенжайына: info@kazrail.kz.

Ќысты ќаймыќпай ќарсы алады Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Ақтау қаласына қарасты Өмірзақ ауылындағы «Приморский» тұрғын үй алабында елді-мекендер арасындағы магистральды газ құбыры іске қосылды. Бұрын бау-бақша серіктестігі болған бұл өңірде инженерлік инфрақұрылым саяжай үйлері мен бағбандыққа қызмет көрсетуге лайықталған еді. 2009 жылы «тұрғын үй алабы» мəртебесін алысымен-ақ ондағы тұрғын үйлердің саны артты. Қазіргі таңда 600-ден астам тұрғыны бар елдімекенге бұрынғы қолданыстағы инфрақұрылым жеткіліксіз болып, қуатты инженерлік желілер жүргізу қажеттілігі туындады. Осы, яғни газдандыру, электрлендіру, ауыз су құбыры, кəріз желісін жүргізу мақсатындағы жобалықсметалық құжаттаманы дайындауға жергілікті

бюджеттен 15,4 млн. теңге бөлінсе, мемлекеттік сараптаманың қорытындысына сəйкес жобаның құны 1 млрд. 247 млн. теңгені құраған. Үйді жылытып, ас-су əзірлеуде газдың қаншалықты маңызды екені белгілі, сондықтан тұрғын үй алабының өкілдері тиісті орындарға бірінші кезекте газдандыру мəселесін қарастыру жөнінде өтініш білдірген. 2013 жылы республикалық бюджеттен 257,757 млн. теңге бөлінді. Нəтижесінде тұрғындар көптен күткен көңілді күн де келіп жетті – Приморскийге ұзындығы 14 мың метрлік газ құбырын тарту жұмысы толықтай аяқталды. Енді тұрғындардың «Ақтаугазсервис» АҚтың қызметін пайдалануға толық мүмкіндігі бар. Қыс қыр астында тұр. Приморскийлік тұрғындар енді қысты қаймықпай қарсы алатын болды. Маңғыстау облысы.

Жолаушылар їшін жеѕілдік «Жолаушылар тасымалы» АҚ жүрдек жолаушылар пойыздарында қызмет көрсету жағдайларын жасау жəне оның қолжетімділігін арттыру бағытында мақсатты жұмыстар жүргізуде. Үстіміздегі жылдың 1 қазанынан жəне жолаушылар пойызы қозғалысының 2014-2015 жылдарға арналған жаңа кестесін енгізгенге дейін «Жолаушылар тасымалы» АҚ №19/20 «АтырауАстана», №63/64 «Астана-Семей», №77/78 «Алматы-Атырау» жəне №87/88 «Ақтөбе-Астана»

пойыздарының «Гранд» (СВ) жəне «Бизнес» (купе) класты вагондары тарифтеріне демалыс күндері де (мереке қарсаңындағы жəне мереке күндерінен басқа) жұмыс күндеріндегідей жеңілдіктер енгізеді. «Гранд» класындағы (СВ) «Тұлпар» вагонында санузельмен жəне дербес душ кабинасымен

«Қант» АҚ (бұдан əрі – қоғам) (атқарушы органның орналасқан жері: ҚР, Жамбыл облысы, Тараз қ., Жауғаш батыр к-сі, 2) акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысын Директорлар кеңесінің бастамасы бойынша шақыру туралы өзінің акционерлеріне хабарлайды, жиналыс 2013 жылғы 4 қарашада жергілікті уақытпен 10.00-де мына мекенжайда өткізіледі: ҚР, Жамбыл облысы, Тараз қ., Жауғаш батыр к-сі, 2, мынадай күн тəртібімен: 1) Қоғамның жарғысына өзгерістер енгізу туралы. Акционерлерді тіркеудің басталу уақыты – 2013 жылғы 4 қарашада жергілікті уақытпен сағат 9.00-де. Акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысына қатысуға құқылы «Қант» АҚ акционерлерінің тізімі 2013 жылғы 4 қазандағы жағдай бойынша жасалады. Жиналым болмауы жағдайында қайталама жиналыс 2013 жылғы 5 қарашада жоғарыда көрсетілген мекенжайда сағат 10.00-де өткізіледі. Акционерлер жалпы жиналыстың күн тəртібіндегі мəселе бойынша материалдармен «Қант» АҚ атқарушы органы орналасқан жерде таныса алады: ҚР, Жамбыл облысы, Тараз қ., Жауғаш батыр к-сі, 2. ХАБАРЛАМА 2013 жылғы 18 қазанда 12.00 сағатта Атырау қаласы, Қабдолов көшесі, №1 үй мекенжайындағы “АтМӨЗ” ЖШС-нің орталық əкімшілік ғимаратында (мəжіліс залы) “Атырау мұнай өңдеу зауыты” ЖШС қатысушыларының кезектен тыс жалпы жиналысы шақырылады. Қатысушыларды тіркеу 2013 жылғы 18 қазанда 10.45 сағаттан бастап 11.45 сағатқа дейін “АтМӨЗ” ЖШС-нің мəжіліс залында жүргізіледі. “АтМӨЗ” ЖШС-нің орналасқан жері: индексі 060001, Атырау қаласы, Қабдолов көшесі, №1 үй. Күн тəртібіндегі мəселелер бойынша материалдарды танысу үшін “АтМӨЗ” ЖШС-нің активтерді басқару бөлімінен алуға болады. Анықтама телефондары: 8 (7122) 259-699/265. Кворум болмаған жағдайда жиналысты қайта өткізу сол күн

жарақталған 2 орындық купе болады. «Бизнес» класты вагондарда (екі орындық, дербес санузельсіз) креслоның шынтақ қойғыштарының астында ашылмалы үстелшелер орнатылады. Əр купе пойыз жолсерігімен байланысу үшін телефонмен жабдықталған. «Егемен-ақпарат».

АО «Кант» (далее – общество) (место нахождения исполнительного органа: РК, Жамбылская область, г. Тараз, ул. Жаугаш батыра, 2) извещает своих акционеров о созыве по инициативе Совета директоров внеочередного общего собрания акционеров, которое состоится 4 ноября 2013 года в 10.00 часов по местному времени по адресу: РК, Жамбылская область, г. Тараз, ул. Жаугаш батыра, 2, со следующей повесткой дня: 1) О внесении изменений в устав общества. Время начала регистрации акционеров – 9.00 часов по местному времени 4 ноября 2013 года. Список акционеров АО «Кант», имеющих право на участие во внеочередном общем собрании акционеров, составлен по состоянию на 4 октября 2013 года. В случае отсутствия кворума повторное собрание состоится 5 ноября 2013 года в 10.00 часов по вышеуказанному адресу. С материалами по вопросу повестки дня общего собрания акционеры могут ознакомиться по месту нахождения исполнительного органа АО «Кант»: РК, Жамбылская область, г. Тараз, ул. Жаугаш батыра, 2. тəртібімен жоғарыда көрсетілген мекенжай бойынша 2013 жылғы 25 қазанда 12.00 сағатқа тағайындалады. Күн тəртібі: 1. Серіктестік Қадағалаушы кеңесінің төрағасын жəне мүшелерін сайлау жəне өкілеттіліктерінің мерзімінен бұрын тоқтатылуы. 2. Серіктестік Тексеру комиссиясының төрағасын жəне мүшелерін сайлау жəне өкілеттіліктерінің мерзімінен бұрын тоқтатылуы. 3. 400 миллион теңгеден асатын сомадағы мəмілелерді жəне/немесе мəмілелердің маңызды шарттарының өзгерістерін, сондай-ақ, «АтМӨЗ» ЖШС міндеттемелерін көрсетілген жəне одан жоғары сомаға ұлғайту туралы шешімді бекіту туралы. 4. “АтМӨЗ” ЖШС-нің ішкі қызметін реттейтін кейбір ережелер мен қағидаларды бекіту туралы. «АтМӨЗ» ЖШС басқармасы.

ХАБАРЛАНДЫРУ «Досжан темір жолы (ДТЖ)» акционерлік қоғамы (бұдан əрі - «ДТЖ» АҚ) (050000; Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 118, www.kazrail.kz) Шар стансасында өндірістік жəне қызметтік ғимараттар мен имараттар бойынша құрылыс-монтаж жұмыстарын сатып алу жөнінде ашық тендер өткізу туралы хабарлайды. Сатып алынатын жұмыстардың толық тізбесі, саны, жеткізу мерзімі, орны жəне техникалық ерекшелігі тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тендерлік құжаттама көшірмесін 2013 ж. 16 қазанда сағат 18.00-ге дейінгі мерзімді қоса есептегенде мына мекенжай бойынша алуға болады: Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесінде жұмыс күндері сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін немесе «ДТЖ» АҚ веб-сайтында: www.kazraіl.kz, «Сатып алу» бөлімі. Əлеуетті жеткізушілердің өкілдері тендерлік құжаттаманың көшірмесін арнайы алу үшін тендерлік құжаттаманың көшірмесін алуға жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін тиісті түрде ресімделіп, өкілеттігін құжаттық растауын тапсыруы міндетті. Əлеуетті жеткізушілер тендерге қатысуға тендерлік өтінімдерін жапсырылған конверттерге салып «Досжан темір жолы (ДТЖ)» акционерлік қоғамының мына мекенжайы бойынша тапсырады (жібереді): 070012, Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесі. Əлеуетті жеткізушілер тендерге қатысуға өтінімдерін арнайы тапсыру кезінде, əлеуетті жеткізушілер немесе олардың уəкілетті өкілдері тендерге қатысуға өтінімдерін тапсыру құқығын жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін əлеуетті жеткізушінің мүддесі атынан ұсынатын тұлғалардың сенімхатын жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін тапсыруы қажет. Тендерлік өтінімдерді тапсырудың түпкілікті мерзімі – 2013 жылғы 17 қазанда сағат 11.30-ға дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттерді тендер комиссиясы 2013 жылғы 17 қазанда сағат 12.00-де мына мекенжайда ашады: Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесі. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7232) 54 48 57 немесе сатып алуды ұйымдастырушының электронды поштасының мына мекенжайына: info@kazrail.kz.

ХАБАРЛАНДЫРУ «Досжан темір жолы (ДТЖ)» акционерлік қоғамы (бұдан əрі - «ДТЖ» АҚ) (050000; Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 118, www.kazrail.kz) Шар-Жаңаөскемен темір жол желісінің өткелектерінің жылыту пункттері құрылысы жəне абаттандыру бойынша құрылысмонтаж жұмыстарын сатып алу жөнінде ашық тендер өткізу туралы хабарлайды. Сатып алынатын жұмыстардың толық тізбесі, саны, жеткізу мерзімі, орны жəне техникалық ерекшелігі тендерлік құжаттамада көрсетілген. Тендерлік құжаттама көшірмесін 2013 ж. 16 қазанда сағат 18.00-ге дейінгі мерзімді қоса есептегенде мына мекенжай бойынша алуға болады: Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесінде жұмыс күндері сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін немесе «ДТЖ» АҚ веб-сайтында: www.kazraіl.kz, «Сатып алу» бөлімі. Əлеуетті жеткізушілердің өкілдері тендерлік құжаттаманың көшірмесін арнайы алу үшін тендерлік құжаттаманың көшірмесін алуға жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін тиісті түрде ресімделіп, өкілеттігін құжаттық растауын тапсыруы міндетті. Əлеуетті жеткізушілер тендерге қатысуға тендерлік өтінімдерін жапсырылған конверттерге салып «Досжан темір жолы (ДТЖ)» акционерлік қоғамының мына мекенжайы бойынша тапсырады (жібереді): 070012, Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесі. Əлеуетті жеткізушілер тендерге қатысуға өтінімдерін арнайы тапсыру кезінде, əлеуетті жеткізушілер немесе олардың уəкілетті өкілдері тендерге қатысуға өтінімдерін тапсыру құқығын жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін əлеуетті жеткізушінің мүддесі атынан ұсынатын тұлғалардың сенімхатын жəне жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін тапсыруы қажет. Тендерлік өтінімдерді тапсырудың түпкілікті мерзімі – 2013 жылғы 17 қазанда сағат 14.30-ға дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттерді тендер комиссиясы 2013 жылғы 17 қазанда сағат 15.00-де мына мекенжайда ашады: Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26, сатып алу бөлімінің бөлмесі. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7232) 54 48 57 немесе сатып алуды ұйымдастырушының электронды поштасының мына мекенжайына: info@kazrail.kz.

ХАБАРЛАНДЫРУ ҚР ІІМ Үкіметтік мекемелерді күзету жөніндегі полиция полкі қатардағы, кіші жəне орта басшы құрамының бос лауазымдарына конкурс жариялайды. Талап: - орта жəне аға басшы құрам лауазымдарына – (жасына қойылатын талабы Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 6 қаңтардағы №380ІV «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңына сəйкес), жоғары білімді (мамандығы – заңтану, құқық қорғау қызметі, денешынықтыру жəне спорт, алғашқы əскери дайындық, халықаралық құқық), бойы 175 см-дан кем емес, Қарулы Күштер қатарында болған немесе заңды түрде əскерге шақырту құқығынан босатылғандар қабылданады. - қатардағы жəне кіші басшы құрам лауазымдарына – (жасына қойылатын талабы Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 6 қаңтардағы №380ІV «Құқық қорғау қызметі туралы» Заңына сəйкес), орта білімді, бойы 175 см-дан кем емес, Қарулы Күштер қатарында болғандар қабылданады. Мекенжайымыз: Астана қ., Омаров көшесі, 53 А, тел. 32-20-33, 32-3168, кадр жұмысы бөлімшесі.

ОБЪЯВЛЕНИЕ Полк полиции МВД РК по охране правительственных учреждении объявляет конкурс на замещение вакантных должностей офицерского и сержантского состава. Требование: - на должности младшего и средного начальствующего состава (возраст в соостветствии ст.10 Закона РК от 6 января 2011 года №380-ІV «О правоохранительной службе»), образование высшее (специальность – юриспруденция, международное право, правоохранительная деятельность, начальная военная подготовка, физическая культура и спорт), рост не ниже 175 см, служба в Вооруженных Силах или имеющие отсрочку от призыва на военную службу в соответствии с законодательством Республики Казахстан. На должности рядового и младшего начальствующего состава (возраст в соответствии ст.10 Закона РК от 6 января 2011 года №380-ІV «О правоохранительной службе»), образование не ниже среднего, рост не ниже 175 см, служба в Вооруженных Силах. Адрес: г. Астана, ул. Омарова, 53 А, тел. 32-20-33, 32-31-68, отделения кадровой работы.

«Досжан темір жолы (ДТЖ)» АҚ (050000; Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 118, www. kazrail.kz) жекелеген айқастырылған табан ағашты сатып алу бойынша Өскемен қ., Меновное а., Шоссейная к-сі, 26 мекенжайында 2013 жылғы 3 қыркүйекте сағат 11.00де өткізілген ашық тендердің қорытындысы туралы хабарлайды, жеңімпаз болып танылды: №1 лот бойынша – «АзияСпецТехСнаб-УК» ЖШС, Өскемен қ., Шолохов к-сі, 49, өтінім бағасы 3 700 000 теңгемен ҚҚС-ын есепке алмағанда, №2 лот бойынша – «АзияСпецТехСнаб-УК» ЖШС, Өскемен қ., Шолохов к-сі, 49, өтінім бағасы 7 400 000 теңгемен ҚҚС-ын есепке алмағанда.

7

Қазақ тілді журналистер арасында IV шығармашылық «Алтын қалам» байқауы жалғасады ENRC (Еуразиялық табиғи ресурстар корпорациясы) «Егемен Қазақстан» республикалық газетімен бірге IV шығармашылық «Алтын қалам» байқауының жалғасатынын хабарлайды. Байқауға республикалық, өңірлік, ведомстволық басылымдардың, теледидар жəне Интернет басылымдарының журналистері қатыса алады. Байқаудың мақсаты – журналистер арасында экономикалық жəне өнеркəсіптік тақырыптар (ҮИИДБ, Индустрияландыру картасы, Жол картасы жəне т.б.) туралы мақалалардың сапасын арттыру, осы тақырыпқа маманданған үздік журналистерді анықтау жəне ынталандыру. Байқау 2013 жыл бойы өткізіледі. Қорытындысы Қазақстан Республикасы Тəуелсіздігі күні мерекесіне қарай шығарылады. Материалдарға қойылатын талаптар  Байқауға жолданған материалдар өндірістік жəне экономикалық тақырыпқа болуы қажет;  Материалдар республикалық, өңірлік, ведомстволық қазақ тілді басылымдарда, Интернет басылымдарында немесе телеарналарда 2013 жылы жарық көрген болуы қажет. Жолданған материалдарда басылымның немесе телеарнаның атауы, материалдың мерзімі мен авторы көрсетілуі керек;  Кемінде үш мақала (түпнұсқа) немесе үш телесюжет (CD/DVD дискіде барлық кең таралған видео форматтарда) қабылданады;  Материалдар 2013 жылдың 30 қарашасына дейін қабылданады;  Материалдардың көлемі шектелмейді;  Материалдар рецензияланбайды жəне кері қайтарылмайды. Материалдарды бағалау өлшемдері  Ақпараттық құндылығы.  Сараптамалық тереңдігі.  Тақырып өзектілігі.  Журналистік шеберлігі. Байқау жеңімпаздарына белгіленген сыйлықтар Конкурс қорытындысы бойынша мынадай жүлделі орындар белгіленген: 1 орын – бір аталым – 500 мың теңге. 2 орын – екі аталым – 400 мың теңгеден. 3 орын – үш аталым – 300 мың теңгеден. Материалдарды «Байқауға» белгісімен мына мекенжайға жіберу керек: Астана қ., Қабанбай батыр даңғылы, 30 а, 401-бөлме. Қосымша ақпарат алу үшін хабарласыңыз: тел: +7 (7172) 592218, ұялы тел: 8-701-960-69-72, yerzat.tursunkulov@kz.enrc.com «Алматы Қанты» АҚ (бұдан əрі – қоғам) (атқарушы органның орналасқан жері: ҚР, Алматы облысы, Іле ауданы, Боралдай кенті, Бостанов к-сі, 2-үй) акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысын Директорлар кеңесінің бастамасы бойынша шақыру туралы өзінің акционерлеріне хабарлайды, жиналыс 2013 жылғы 4 қарашада жергілікті уақытпен сағат 10.00де мына мекенжайда өткізіледі: ҚР, Алматы облысы, Іле ауданы, Боралдай кенті, Бостанов к-сі, 2-үй, мынадай күн тəртібімен: 1) Қоғамның жарғысына өзгерістер енгізу туралы. Акционерлерді тіркеудің басталу уақыты – 2013 жылғы 4 қарашада жергілікті уақытпен сағат 9.30-да. Акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысына қатысуға құқылы «Алматы Қанты» АҚ акцио нерлерінің тізімі 2013 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша жасалды. Жиналым болмауы жағдайында қайталама жиналыс 2013 жылғы 11 қарашада жоғарыда көрсетілген мекенжайда сағат 10.00-де өткізіледі. Акционерлер жалпы жиналыстың күн тəртібіндегі мəселе бойынша материалдармен «Алматы Қанты» АҚ атқарушы органы орналасқан жерде таныса алады: ҚР, Алматы облысы, Іле ауданы, Боралдай кенті, Бостанов к-сі, 2-үй.

АО «Алматы Канты» (далее – общество) (место нахождения исполнительного органа: РК, Алматинская область, Илийский район, п.Боралдай ул.Бостанова, д.2) извещает своих акционеров о созыве по инициативе Совета директоров внеочередного общего собрания акционеров, которое состоится 4 ноября 2013 года в 10.00 по местному времени по адресу: РК, Алматинская область, Илийский район, п.Боралдай, ул.Бостанова, д.2, со следующей повесткой дня: 1) Об утверждении изменений в устав общества. Время начала регистрации акционеров – 09.30 часов по местному времени 4 ноября 2013 года. Список акционеров АО «Алматы Канты», имеющих право на участие во внеочередном общем собрании акционеров, составлен по состоянию на 1 октября 2013 года. В случае отсутствия кворума повторное собрание состоится 11 ноября 2013 года в 10.00 часов по вышеуказанному адресу. С материалами по вопросу повестки дня общего собрания акционеры могут ознакомиться по месту нахождения исполнительного органа АО «Алматы Канты»: РК, Алматинская область, Илийский район, п. Боралдай, ул.Бостанова, д.2.

«Атыраумұнайгаз» АҚ «SED» ЖШСмен ірі мəміле жасайды.

Аман Əсел Нұрғазықызының Алматы қ., №137 орта мектебі негізгі орта білім беру туралы НОБ №0059504 куəлігі жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

Қарағанды облыстық əкімдігінің 09.07.2013 жылғы №43/01 қаулысының негізінде Қарағанды облысы Білім басқармасының «Мерей» Сəтбаев балалар үйі» КММ коммуналдық мемлекеттік мекемесі СТН 241300005510, ИИК KZ85070102KSN3001000 өзінің таратылғандығы туралы хабарлайды.

Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының төралқасы ҚР ҰҒА академигі, КСРО мен Қазақ КСР-нің халық суретшісі, Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, профессор Қанапия Темірболатұлы ТЕЛЖАНОВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туысқандарына қайғыларына ортақтасып шын ниеттен көңіл айтады. Ə.Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайының ұжымы КСРО мен Қазақ КСР-нің халық суретшісі, ҚР ҰҒА академигі Қанапия Темірболатұлы ТЕЛЖАНОВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Қазақ спорт жəне туризм академиясының президенті Қайрат Қайроллаұлы Закирьяновқа зайыбы Мəрзия НҰРТАЗҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің ұжымы Қазақ спорт жəне туризм академиясының президенті Қайрат Қайроллаұлы Закирьяновқа зайыбы Мəрзия НҰРТАЗҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қ.И.Сəтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінің ректораты мен ұжымы Қазақ спорт жəне туризм академиясының президенті Қайрат Қайроллаұлы Закирьяновқа зайыбы Мəрзия НҰРТАЗҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ұжымы Қазақ спорт жəне туризм академиясының президенті, профессор Қайрат Қайроллаұлы Закирьяновқа зайыбы Мəрзия НҰРТАЗҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.

Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік техникалық университетінің ұжымы Қазақ спорт жəне туризм академиясының президенті Қайрат Қайроллаұлы Закирьяновқа зайыбы Мəрзия НҰРТАЗҚЫЗЫНЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас ауыр қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Белгілі кескіндемеші, қазақ монументі кескіндеме өнерінің негізін салушылардың бірі, педагог, қоғам қайраткері, КСРО мен Қазақ КСР-нің халық суретшісі, ҚР ҰҒА академигі Қанапия Темірболатұлы ТЕЛЖАНОВТЫҢ дүниеден озуына байланысты шəкірті, Астана қаласындағы «Тəуелсіздік сарайы» МКҚК директоры Əсел Раисқызы Умиршина марқұмның отбасы мен туғантуыстарына ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Назарбаев Зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымы «Шымкент қаласындағы химия-биология бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі» филиалының қаржы-шаруашылық қызметі жөніндегі директорының орынбасары Марат Əкімхарыұлы Есжановқа, туған-туысқандарына əкелері Əкімхары ЕСЖАНОВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Цеснабанк» АҚ ұжымы Банктік карточкалар департаментінің директоры Алма Тұрашқызы Исимбаеваға əкесі Тұраш Нұрмұқанұлы ИСИМБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Шығыс Қазақстан облысындағы Катонқарағай ауданының əкімі жəне оның аппараты, аудандық мəслихаттың хатшысы мен депутаттары Катонқарағай ауданының құрметті азаматы, генерал-майор Ораз Қалиоллаұлы РАҚЫШЕВТІҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады.


8

www.egemen.kz

 Тағзым

2 қазан 2013 жыл

Ерге де, елге де ќўрмет кґрсетті Кеңес Одағының Батыры Мəлік Ғабдуллиннің 100 жылдық мерейтойы қарсаңында батырға ескерткіш орнату жөнінде біздер, бір топ ауыл ақсақалдары мен батырдың ұрпақтары Зеренді ауданының əкімі Ермек Маржық баевқа өтініш білдірген едік. Біздің ұсынысымыз қолдау тауып, биылғы жылдың 30 тамызында аудан орталығында 3 метрлік еңселі ескерткіш бой көтергені баршамызды қуанышқа бөледі. 1915 жылы Зеренді ауданының Қойсалған ауылында дүниеге келген Мəлік Ғабдуллин белгілі жазушы Сəбит Мұқановтың отбасында тəрбие алған еді. 1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысына қатысқан ол «Менің майдандас достарым», «Алтын Жұлдыз», «Майдан очерктері», т.б. көркем шығармалардың авторы. Бүгінде қазақтың батыр ұлы Мəлік Ғабдуллиннің туған өлкесі екпіндеп даму үстінде. Жуырда ғана Чаглинка елді мекенінде балабақша ашылса, Ақкөл мен Бұлақ ауылдарында клуб өз

жұмысын бастады. М.Ғабдуллин атындағы ауылдық округте шыны шөлмекке құйылған ауыз су цехы, сонымен қатар Гранитный кентінде тас уатқыш зауыт іске қосылды. Ауданның 20 зейнеткері Бурабай демалыс орны на тегін жолдама алып, ауылдағы мал мамандары мен поли ция инспекторларына 28 автокөліктің кілті тапсырылды. Осынау атқарылған игі істердің баршасына қарап отырып, біз, батырдың бір топ ұр пақтары, аудан халқы атынан Зеренді ауданының əкімі Ермек Маржықбаевтың іскерлігі мен ел сүйгіш азаматтығына ризашылығымызды білдіргіміз келеді. Елге де, ерге де құрмет көрсете білетін іскер басшы ретінде ауыл жұртының ықыласына бөленген басшының еңбегі жана берсін демекпіз. Құрметпен: Майдан Ғабдуллина, Алмасбек Үсенов, Мəдина Батпенова, Сəуле Боран, Алма Ысқақова, Қайрат Қоңырбаев.

Ақмола облысы.

 Театр

Елге əуелі кітаптары жетіп, тез тарап, қолдан қолға өтіп оқылып, халықтың ж��регінен жылы орын ала білетін жазушылар болады. Туындысын жата-жастана оқитын оқырмандары «осы жазушы нақты өмірде қандай екен, жүзін көріп əңгімесін өз аузынан естір ме еді» деп жүретіні тағы бар.

Шығыс Қазақстан облыстық Жамбыл атындағы драма театры қазақ труппасы биылғы маусымды жазушы-драматург Оралхан Бөкейдің «Мынау аппақ дүние» атты драмасымен ашты.

Нұрбол ƏЛДІБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

Сөйтіп, халық жадында жүрген қаламгерлердің бірі өткен ғасырдың 70-жылдарында, орда бұзар отыз жасында «Өмір сүргің келсе» атты романын ұсынып, талдықорғандықтардың көңіліндегі көп дүниені дөп басқан жазушы Роллан Сейсенбаев. Қазақ жəне орыс тілдерінде 100 мыңнан астам таралыммен жарық көрген сол романы үшін жас жазушы кеңестік дəуірдің бəйгесін алғантын. Бұл бір. Екіншіден, Роллан Сейсенбаев кезінде Қазақстан Жазушылар одағының Мəскеудегі өкілдігін басқарды. Үшіншіден, ол халықаралық «Аманат» журналының құрылтайшысы. Сонымен, Жетісудың кіндік

артықшылығы өзі басы-қасында болып қайта бастырып шығарған XVI ғасыр өмірін көрсететін «Шахнама» атты мың беттік кітапты ала келіп, бірінші данасын Алматы облыстық С.Сейфуллин атындағы əмбебап кітапханаға сыйға тартқаны болды. Осы тұста айта кетер тағы бір жайт – Роллан Сейсенбаев Талдықорғандағы білім ордаларына да 3 мың данадан асатын туындыларын тарту етті.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Бескөл кентінде орналасқан «Құлагер» ипподромында Астана қаласы, Ақмола жəне Солтүс тік Қазақстан облыстары шабан доз дарының қатысуымен дүбірлі атжарыс өтті. Абылай ханның 300 жылдығына арналған салтанатты шараны аймақ басшысы Самат Ескендіров ашып, қазақ халқының басын біріктіріп, іргелі елге айналдыра білген ұлы тұлғаның ел тарихындағы орнын ерекше атап өтті. Одан кейін жұртшылық назарына дипломат қолбасшының ерлік өмірін үлгі ететін театрландырылған қойылым мен концерттік бағдарлама ұсынылды. Делебені қоздырған додалы бəйге құнан жарыспен басталып, бес шақырымдық қашықтықта 13 жастағы астаналық шабандоз Берік Айтбаевтың жүйрігі сөре сызығын бірінші қиды. Жорға жарыста ақмолалықтардың мерейі үстем болды. 15 шақырымдық аламан бəйгеде Беріктің Лама есімді сəйгүлігі оқтай ағып өте шықты. Суретті түсірген Сəрсенбек ҚЫЗАЙБЕКҰЛЫ.

 Спорт

Їржар ґѕірініѕ ґнерпаздары ґскемендіктерді əн мен кїйге сусындатса, ќожалыќ иелері мен диќандар жəрмеѕке кґрігін ќыздырды

«Егемен Қазақстан».

Күн сенбі. Өскеменнің Металлургтер мəдениет сарайы алдына қала тұрғындары сыймай кетті. Таңғы сағат 9.00-де «Туған елге – тағзым! акциясы бойынша Үржар ауданы өнерпаздары мен диқандарының Өскемендегі мəдени шарасы басталды. Алматыдан Қазақстанның халық

жа зушысы Қабдеш Жұмаділов, атақты балуан Дəулет Тұрлыха новтың алтын құрсақты анасы Мəрзия қажы Айтбайқызы, ака демик, қайырымдылығымен аты шығып жүрген Ұлықпан Сыдық, үржарлық жазушы Сəбит Шөм шеков пен белгілі меценат Сай лау бек Нұрсила, тағы басқалар аудан күнінің Өскеменде лайықты өтуі үшін алыстан атшалдырып келіп қалыпты. Аудан əкімі

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ

Серік Зайнулдин жəрмеңкенің тек базарға айналып кетпеуін қатты қадағалап, ауданда өндірілетін өнім мен мəдени жəдігерлер жайлы арнайы тігілген киіз үйде мұражай ашып қойыпты. Оны тамашалап жатқандар аз емес. Бір киіз үйде тұрмысы нашар жандарға тегін тағам ұйымдастырылып, азық-түлік үлестіріліп жатқанын көріп, риза болдық. Бұл жолы үржарлықтар ондаған тонна жылқы, ірі қара, қой етін əкеліпті. Оның келісін 900-1000 теңгеден пышақ үстінен талап əкетіп жатыр. Алакөлдің сазаны мен көксеркесінің келісі 400 теңге ғана екен. Қазақстанның халық жазушысы Қабдеш Жұмаділов, өңір басшысы Бердібек Сапарбаев жиналғандар алдында сөз алып, жəрмеңкенің ашылуымен құттықтады. Өңір басшысы «Туған жерге – тағзым!» акциясының жалғаса беретінін, барлық аудан, қалаларда өндірілген көкөніс, ет, сүт өнімдерінің қоңыр күзге дейін сатыла беретінін айтты. Кешкілік Өскемен қаласының тұрғындары орталық мəдениет үйінде үржарлық өнерпаздардың өнерін тамашалады. ӨСКЕМЕН.

Келесі турдың ойындары 5 қазан күні ойналады. Бұл екі ортада, 2 қазан күні Қарағандының «Шахтері» Астанада Еуропа лигасы топтық ойындарының 2-турында Израильдің Хайфа қаласының «Маккаби» командасын қабылдайды.

Гүлжан Исанова (+78), Ислам Бозбаев (90 кг) жəне Максим Раков (100 кг) өз салмақтары бойынша жеңімпаз атанды.

Хоккей. Құрлықтық хоккей лигасы чемпионатына қатысып жатқан Астананың «Барыс» командасы 30 қыркүйек күні Минскіде жергілікті «Динамоны» 5:2 етіп ұтып, лиганың 10 ойында шайба соғу жөніндегі рекордын жаңартты. Астаналықтар осы ойындарда 51 шайба салды. Мұның алдындағы ре корд 2010-2011 жылдарғы маусымда 46 шайба көрсеткішіне жеткен Уфаның «Салават Юлаев» командасына тиесілі еді. Ал Минскідегі мачта жерлес тері мізден Брэндон Боченски 3 шайба түсіріп, хет-трик жасады. Одан басқа Талғат Жайлауов пен Роман Старченко мергендіктерімен көзге түсті.

Жалаулы жарыстар

Футбол. Премьер-лига. 29 қыркүйек күні өткен 28-тур ойындары мынадай нəтижелер əкелді: «Қайрат» (Алматы) – «Ақтөбе» (Ақтөбе) 0:1, «Ертіс» (Павлодар) – «Шахтер» (Қарағанды) 2:1, «Ордабасы» (Шымкент) – «Астана» (Астана) 0:2, «Восток» (Өскемен) – «Ақжайық» (Орал) 2:0, «Тараз» (Тараз) – «Жетісу» (Талдықорған) 0:1, «Атырау» (Атырау) – «Тобыл» (Қостанай) 0:0 Қазір топ басында бұрынғысынша «Ақтөбе» келеді.

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

«Ќылмыссыз балалыќ шаќ»

Қазіргі күндері Шымкентте «Қылмыссыз балалық шақ» атты акция өтіп жатыр. Ол он күнге ұласады. Мұндағы мақсат өскелең ұрпаққа тəлімді тəрбие беру, жат қылықтардан аулақ болуды үйрету болып табылады. Акцияның алғашқы шаралары шымды қаладағы №58 жəне №72 мектептерде өтті. Жиынды кəмелетке толмағандар ісі жөніндегі инспекторлар жүргізді. Олар жеткіншектер арасында жиі кездесетін оқиғаларды саралап өтіп, барлығы оның заң жүзіндегі бағамдарын айтып берді. Бір айта кетерлігі, оқушы ұл-қыздардың қоғамдағы қылығына нақты кім жауапты деген сауалға ортақ жауап бірден табыла қоймады. Мұғалімдер мұнда жауапкершілікті оқушылардың атаанасына артқысы келсе, ата-аналар өз перзенттерінің түздегі əрекетіне мектеп басшылығы жауапты дегенді жеткізді. Қазіргі күндері осындай кемшіліктердің алдын алу бағытында қаладағы барлық мектепте психологтар жұмыс жүргізіп жатыр. Олар оқушылар арасында семинар өткізіп, əр оқушымен жеке əңгімелеседі. Одан қандай нəтиже шығатынын алдағы уақыт көрсетеді. Əзірге жасалып жатқан жұмыстардың бірінші қорытындысы қыркүйектің аяғында шығарылды. Мұрат АЙТҚОЖА.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@mail.ru

Солтүстік Қазақстан облысы

 Үйренетін үрдіс

Дзюдо. Алматыда мəреге жеткен əлемдік Гран-при турнирінде Қазақстан құрамасы 5 алтын, 5 күміс жəне 7 қола медальмен бірінші орынды жеңіп алды. Біздің татами шеберлерінен Елдос Сметов (60 кг), Елдос Жұмаханов (66 кг),

АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

Алматы облысы.

Абылай тойы басталды

Мұрат АЙТҚОЖА.

Елі бай, жері бай

Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

қаласындағы орталық Мəдениет сарайында Роллан Сейсенбаевтың шығармашылық кеші дүрілдеп өтті. Бұл кештің бір ерекшелігі ресмилік ысырылып, таза əдеби кеш болды. Зиялы қауым өкілінің алдына əуелгі кезекте кеш иесі шығып, халқымыздың көне тарихынан суыртпақтай сыр тарта тұрып адамзаттың қайда, қандай бағытқа бара жатқаны жайлы ой толғады. Бабалар ісін көрсету арқылы адам бойындағы рухты оятып, жандандыру жайлы құнды пікірін ортаға салды. Бұл орайда Елбасының əлемдік деңгейде атқарып жүрген игілікті істерін көрсететін деректерге дəйектеме келтіре білді. Негізгі ұстанымы адам бойындағы намысты жану екендігін де паш етті. Роллан Сейсенбаевтың тағы бір

маңызы жоғары болып табылады», – дейді ол осыған сəйкес. Спектакльде кешегі сұрапыл соғыстың барлық тауқыметін жастай татқан Қожақтың ауыр өмірі, Нұрлан атты жасөспірім бала мен осы ауылға агроном болып келген Луиза деген неміс қызының шынайы махаббаты желіге арқау болады. Осының бəрі Өскеменнің театр сахнасында əдемі өрілген көріністермен өрнектелді. Қойылым онда жиналған көрермен қауымның жүректеріне жақсы, жылы əсер қалдырды. Өйткені, бұған дейін небір халықаралық додаларда өрелі өнерлерімен биік белестерден көрініп жүрген театр өнерпаздары өз міндеттерін абыроймен орындап шықты.

Оңдасын ЕЛУБАЙ,

Келесі кезекте, философия ғылымдарының докторы, мəдениеттанушы Рүстем Жанғожин, Талдықорғандағы На зар баев зияткерлік мектебінің директоры Гүлайым Байжекенова, «Егемен Қазақстан» газетінің Алматы бөлімшесіндегі жетекшісі, ақын Қорғанбек Аманжол, Алматы облыстық «Огни Алатау» газетінің бас редакторы Əміре Əрін, «Хабар» агенттігінің Алматы облысындағы меншікті тілшісі Əділхан Сахариев жəне тағы басқа зиялы қауым өкілдері мен ақындар сөз сөйлеп, өлеңдерін оқыды. Жиналған халық сахна төрінде келісті келбетімен, замандасы туралы əсерлі əңгімесімен дүйім жұртты баурап алған Абай атындағы опера жəне балет театрының əншісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Шахимардан Əбіловпен бірге Абайдың «Көзімнің қарасы» атты əнін қосыла шырқады. Қорыта айтқанда, Талдықорған қаласы күні мерекесі аясында өткен Роллан Сей сенбаевтың шығармашылық кеші жұртшылықты күнделікті күйбің тірліктен серпілтіп, əдебиет əлеміне енгізіп, əдемі бір əсерге бөледі.

Əсерлі кеш

д ю т э о т о Ф

Маусым «Мынау аппаќ дїниемен» ашылды Сахна саңлақтары тұңғыш рет қойылып отырған бұл шығарманы қаламгердің 70 жылдық мерейтойына орай дайындапты. Оны Семейдің Абай атындағы мемлекеттік қазақ музыкалы драма театрының директоры Бауыржан Төлеков қойған. Осы орайда екі үлкен шығармашылық ұйымның ұжымдаса атқарған жұмысы нəтижелі шыққаны анық аңғарылады. Жамбыл атындағы драма театрының директоры Руслан Қайырсыновтың айтуынша, жазушының бұл шығармасының таңдалуына драмада өзге ұлт өкілдерінің махаббаты жырлануы себеп болған секілді. «Көп ұлтқа құтты қоныс болған біздің өңір үшін бұл қойылымның

 Өңір өмірі

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 10 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №155 ek


9

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 2 мамыр

№450

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар бекітілсін. 2. Осы қаулы 2013 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 мамырдағы № 450 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар 1. «Кейбiр нұсқаулықтарды бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 31 қаңтардағы № 168 қаулысында: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Премьер-Министрiнiң Кеңсесiнде iс жүргізу жөніндегі нұсқаулықта: 8-тармақ мынадай мазмұндағы бесінші бөлікпен толықтырылсын: «Сақтау мерзімі 10 жылға дейінгі құжаттар (сақтау мерзімі 75 жыл, тұрақты, ЭПҚ белгісі бар құжаттардан басқа) электрондық цифрлық қолтаңбамен куəландырылған электрондық құжаттардың электрондық нысанында ғана қабылданады жəне жолданады.»; 9-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «9. Кеңсеге сенбі күндері келіп түсетін құжаттарды қабылдауды сағат 10.00-ден 11.00-ге дейін іс жүргізу жəне мұрағат секторының кезекші қызметкерлері жүзеге асырады, сондай-ақ оларды кейіннен іс жүргізу жəне мұрағат секторына тіркеуге міндетті түрде беру арқылы Премьер-Министрдің қабылдау бөлмесінің жауапты кезекшісі де жүзеге асыра алады.»; 12-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «12. Белгіленген үлгідегі бланкіде ресімделуге тиіс, бірінші басшы (ол болмағанда бұйрық болған жағдайда оның міндеттерін атқаратын адам, өзінің құзыретіне жатқызылған мəселелер бойынша жауапты хатшы, министрліктердің немесе агенттіктердің Қазақстан Республикасының Президенті айқындаған жəне жауапты хатшының өкілеттіктерін жүзеге асыратын лауазымды адам) қол қойған немесе толтырылған деректемелері бар (ЭЦҚ тексерудің оң нəтижесінің белгіленген тəртіппен анықталғаны туралы растамасы бар, ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжаттар) электрондық құжаттың оған сəйкес келетін шаблонын пайдалана отырып жасалған құжаттардың бірінші даналары Кеңседе қабылдануға жатады. Үкімет басшылығының тапсырмаларын орындауға жауапты мемлекеттік органдардың хаттарына міндетті түрде бірлесіп орындаушы мемлекеттік органдар хаттарының расталған көшірмелері қоса беріледі. Құжатқа күні, шығыс нөмірі, құжаттың қысқаша тақырыбы, тапсырмалардың орындалуы туралы сауалға жауап қайтару немесе есеп (ақпарат) беру кезінде Кеңсенің тіркеу нөміріне сілтеме міндетті түрде қойылуы тиіс. Бұл ретте Кеңсе күні оларды Кеңсеге өткізген күнге сəйкес келетін құжаттарды (басқа жерден поштамен келіп түскен хат-хабардан басқа) ғана қабылдайды. Орындаушының тегі, аты-жөні, оның телефонының нөмірі, сондай-ақ құжат данасының саны міндетті түрде қолдан кейін төменгі сол жақ бұрышында немесе құжаттың бірінші парағының артқы жағына қойылады (мысалы: С.А. Асанов, тел. 742469). Құжат қосымшасының əр бетіне құжатқа қол қойған немесе дайындаған адам қол қоюы тиіс. Үкімет басшылығы мен Кеңсе Басшысының атына жіберілген мемлекеттік органдардың хат-хабарлары (оның ішінде ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжаттар) елтаңбалық бланкіде мемлекеттік тілде ресімделуі тиіс (қажет болған жағдайда орыс тіліндегі бланкісіз қол қойылған нұсқасы коса беріледі). ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжаттарды қабылдау кезінде даналарының саны ескерілмейді. ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжаттар нысанында келіп түсетін құжаттарды (тек электрондық нысанда) кеңсе сағат 9.00-ден 15.30-ға дейін, сенбі күндері сағат 10.00-ден 11.00-ге дейін қабылдайды жəне белгіленген тəртіппен өңдейді.»; 19-тармақтың 4) тармақшасының екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «Заң бөліміне бағытталатын барлық хат-хабар (құжаттар) алдын ала қарауға;»; 25-тармақтың үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Заң бөлімінің құзыретіне жататын мəселелері бойынша құжаттар тиісті тапсырмалардың жобаларымен бірге Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) қабылдау бөлмесіне алдын ала беріледі.»; 29-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Парламент депутаттарының сауалдары, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы мен Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің өтініштері бойынша Кеңсе Басшысы қарарларының жобаларын Заң бөлімінің қызметкерлері Кеңсе Басшысының орынбасарымен (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) келісім бойынша дайындайды.»; 31-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Үкімет пен Кеңсе басшылығының Заң бөлімі дайындаған қарарларының жобалары алдын ала Кеңсе Басшысының орынбасарымен (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) келісіледі.»; 32-тармақтың үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Егер тапсырма Заң бөліміне жолданса немесе көшірмелерде Заң бөліміне жіберілсе, қарарда міндетті түрде Кеңсе Басшысының орынбасары (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) көрсетіледі.»; 35-тармақтың екінші жəне жетінші бөліктері мынадай редакцияда жазылсын: «Кеңсе Басшысының орынбасары (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) құжатты алдын ала қарағаннан кейін оны орындау жөнінде Заң бөлімінің меңгерушісіне жəне (немесе) құқықтық сипаттағы мəселелерді қарауға жауапты орындаушысына жазбаша тапсырма береді жəне егер құжатты орындау туралы тапсырма Заң бөлімінің құқықтық сипаттағы мəселелерді қарауға жауапты орындаушысына ғана берілсе, құжатты Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) қабылдау бөлмесінің қызметкеріне қайтарады, ол орындаушы туралы есептік деректерді Кеңсенің электрондық құ��ат айналымы жүйесі тіркеубақылау карточкаларының дерекқорына жəне карточканың бірінші данасына дереу енгізеді. Заң бөлімі дайындаған Премьер-Министрдің, Үкімет жəне Кеңсе басшылығы қарарларының жобаларына (қызметтік жазбаның немесе жауап жобасына) Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) да бұрыштама соғады.»; 38-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Кеңсеге мемлекеттік органдар мен өзге де ұйымдардан келіп түскен жəне орындалуын бақылау Заң бөліміне бекітіліп берілген бақылаудағы құжаттардың орындалуы туралы есептер алдын ала Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) қабылдау бөлмесіне жіберіледі.»; 44-тармақ мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын: «Құжатқа күн сəулесіне төзімді сиямен қол қойылады. Құжаттың түпнұсқасына факсимиле қою арқылы қол қоюға тыйым салынады.»; 51-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «51. Шығыс құжатының күнін араб сандарымен: айдың күні, айы, жылы кезектілігімен рəсімдейді. Айдың күнін жəне айды нүктемен бөлінген екі жұп араб санымен, жылды төрт араб санымен ресімдейді. Күнді сөздік-сандық тəсілмен жазу нормативтік құқықтық актілерге сілтеме жасағанда азаматтардың заңды құқықтары мен мүдделерін айқындайтын қаржылық сипаттағы мəліметтерді қамтитын құжаттарда пайдаланылады жəне былайша ресімделеді: мысалы, 2009 жылғы 4 маусым жəне тіркеу нөмірі. 04.06.2009 күннің қысқартылған жазуы ереже бойынша анықтамаларға, баяндамалық жазбаларға жəне т.с.с. қойылған қолдан кейін қойылады.»; 77-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «77. Кеңсе бөлімшелерінде таратылуы шектелген мəліметі бар құжаттарды дайындау жəне ресімдеу кезінде оларға «ҚПҮ» деген белгісі мен дананың нөмірі қойылады. Құжаттың жəне ілеспе хаттың əрбір данасының соңғы парағының сырт жағында жөнелтілген құжаттың даналары қайда жолданғаны жəне оның жібергендігі, құжатты орындаушының тегі жəне файлды жою туралы белгі көрсетіледі.»; 78-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «78. Кеңсе Басшысының, оның орынбасарларының жəне Кеңсенің құрылымдық бөлімшелері басшыларының, егер алған құжаттағы мəліметтер таратылуы шектеулі мəліметтердің тізбесіне кірмейтін болса, одан «ҚПҮ» деген белгіні алып тастауға құқығы бар. Олар сондай-ақ осы Нұсқаулықта көзделген тəртіппен Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімімен, құпия іс жүргізу жəне ақпаратты қорғау секторымен келісім бойынша құжаттардың көшірмелерін жасауға рұқсат бере алады. «ҚПҮ» деген белгісі бар ксерокөшірме құжаттар есебін жүргізу əр данасы бойынша жүзеге асырылады. «ҚПҮ» деген белгісі бар құжаттар басқа құпия емес құжаттардан бөлек, металл сейфтер мен шкафтарда сақталуы тиіс.»; 83-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі мемлекеттік құпияларды жəне (немесе) қызметтік ақпаратты қамтитын жобаларды қоспағанда, күн тəртібін Премьер-Министрі Кеңсесі Басшысының жəне Байланыс жəне ақпарат министрлігінің 2011 жылғы 20 мамырдағы № 25-1-32қпү/22П-қпү бірлескен бұйрығымен бекітілген «Қазақстан Республикасы Үкіметінің мобильдік кеңсесі» ақпараттық жүйесіне беруге рұқсат етілген қызметтік ақпарат тізбесіне сəйкес Премьер-Министр Кеңсесінің Басшысы қол қойған мəжіліске шақырылғандардың тізіміне сəйкес Үкімет мүшелеріне жəне басқа да лауазымды адамдарға «Қазақстан Республикасы Үкіметінің мобильдік кеңсесі» ақпараттық жүйесі арқылы мобильдік құрылғыларға қорғалмаған байланыс арналары бойынша кіруге тыйым салынбаған тиісті материалдармен бірге жібереді.»; 86-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «86. Үкімет мəжілісінде қарауға дайындалған мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі материалдарды, Үкімет мəжілісіне шақырылғандардың тізімін анықтау немесе нақтылау жөніндегі ұсыныстарды мəселені дайындауға жауапты мемлекеттік орган мəжіліске дейінгі 5 күнтізбелік күннен кешіктірмей, ал таныстырулардың электрондық нұсқаларын мəжіліс болатын күннің алдындағы екі күннен кешіктірмей енгізеді.»; 91-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Заң бөлімі көрсетілген материалдар Кеңсе Басшысының қарауына шығарылғанға дейін оларды Кеңсе Басшысының орынбасарымен (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) алдын ала келіседі.»; 93-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Көрсетілген материалдарға Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) қосымша бұрыштама қоюы Заң бөлімінің құзыретіне кіретін мəселелерді қарау кезінде талап етіледі.»; 106-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «106. Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі тиісті материалдармен бірге күн тəртібін «Қазақстан Республикасының мобильдік кеңсесі» ақпараттық жүйесі арқылы Премьер-Министр Кеңсесінің Басшысы қол қойған тізімге сəйкес жəне осы Нұсқаулықтың 83-тармағының талаптарын орындай отырып, Үкімет мүшелеріне жəне басқа да лауазымды адамдарға мобильдік құрылғыларына жіберді.»; 107-тармақтың бірінші, үшінші жəне бесінші бөліктері мынадай редакцияда жазылсын: «107. Премьер-Министрге, оның орынбасарларына, Кеңсе Басшысына арналған материалдар арнайы тыстарда реттік нөмірін көрсете отырып, атаулы папкаларға жинақталады жəне мəжіліске дейін 1 күн бұрын Хатшылыққа, тиісті қабылдау бөлмелеріне беріледі.»; «Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі Премьер-Министрге, оның орынбасарларына, Кеңсе Басшысына арналған материалдарды жинақтауға жауапты болып табылады. Үкімет мəжілісінде қаралатын мəселе құзыретіне жататын құрылымдық бөлімше (Кеңсе Басшысының орынбасарымен (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) алдын ала келісім бойынша Заң бөлімі):»; «Премьер-Министр Кеңесшісіне – Премьер-Министр Кеңсесінің Басшысы белгілеген тəртіппен ресімделген жəне Премьер-Министр Кеңсесі Басшысының тиісті орынбасарымен келісілген қаралатын мəселе бойынша Үкімет мəжілісін жүргізу тəртібінің жобасы, сондай-ақ Үкімет мəжілісінің қарауына енгізілген құжаттар бойынша анықтама дайындайды жəне мəжіліске дейін күнтізбелік 3 күн бұрын ұсынады. Хатшылық мəжіліске арналған материалдар салынған папкаларды Премьер-Министр үшін жинақтауды жүзеге асырады, ал жүргізу тəртібінің түпкілікті көшірмесін Кеңсе Басшысының қабылдау бөлмесіне береді.»; 121-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Заң бөлімі Кеңсе Басшысының орынбасары (құқық мəселелеріне жетекшілік ететін) да бұрыштама қойған хаттамалық шешімнің жобасын ұсынады.»; 123, 135, 136-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «123. Елтаңбалық бланкіге ауыстырғаннан кейін хаттамаға орындаушы жəне Кеңсенің құрылымдық бөлімшелерінің меңгерушілері (өздерінің құзыретіне жатқызылған мəселелер бойынша), Кеңсе Басшысының орынбасарлары (міндеттерді бөлуге байланысты), Премьер-Министрдің орынбасарлары, Кеңсе Басшысы бұрыштама қояды жəне мəжілістен кейін төрт күн мерзімде Премьер-Министрге қол қоюға беріледі.»; «135. Жобаны енгізген мемлекеттік органның өкілі жобаның төлнұсқасын Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің үкіметтік шешімдерді шығару бойынша жауапты қызметкеріне тапсырады, ол жобаның Үкімет Регламенті мен осы Нұсқаулықтың талаптарына сəйкестігін тексереді. 136. Премьер-Министрдің Кеңсесінде Заң бөлімі жобаны заңдық техника қағидаларының сақталуына жəне Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкестігіне тексеруді, Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі мемлекеттік жəне орыс тілдері ережелерінің сақталуына, мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі мəтіндердің дəлме-дəлдігіне (мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі мəтіндердің дəлме-дəлдігіне əзірлеуші мемлекеттік органның басшысы дербес жауап береді) жəне Үкімет Регламентінің жəне осы Нұсқаулықтың талаптарына сəйкестігіне алдын ала тексеруді ұйымдастырады. Алдын ала тексеру жүргізуге арналған мерзім жоба түскен сəттен бастап үш жұмыс күнінен аспауы тиіс.»; 137-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Бұрын тіркелген нөмірге келіп түскен Үкімет қаулылары жобаларының көшірмелері, сондай-ақ Үкімет қаулыларының жобалары (егер оларды Заң бөлімі алдын ала қараса) кейіннен Заң бөліміне жіберу үшін Кеңсе басшысы орынбасарының (құқықтық мəселелерге жетекшілік ететін) қабылдау бөлмесіне беріледі.»; 139-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Əзірлеуші мемлекеттік органның жобаны жұмыс тəртібімен пысықтау мерзімі 20 жұмыс күнінен аспауы тиіс.»; 140-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Алдын ала тексеруден кейін Кеңседе жобалардың өту мерзімі (жоба құрылымдық бөлімшелерге түскен күнінен бастап қол қойылған құжатты шығаруға тапсырғанға дейін): Үкімет қаулыларының жобалары үшін 20 жұмыс күнінен (басымдықты заң жобалары мен шұғыл деп жариялау жоспарланып отырған, өту мерзімі 5 күнтізбелік күннен аспауы тиіс заң жобаларын қоспағанда); Премьер-Министр өкімдерінің жобалары үшін 5 жұмыс күнінен аспауы тиіс. Жобалар мəтінінің көлемі үлкен жəне күрделі болуына байланысты өту мерзімін (басымдықты заң жобаларының жəне шұғыл деп жариялау жоспарланып отырған заң жобаларының өту мерзімінен басқа) Кеңсе Басшысы не оның міндетін атқарушы тұлға ұзартуы мүмкін.»; 144-тармақтың бірінші бөлігінде: екінші абзацы алынып тасталсын; бесінші абзац мынадай редакцияда жазылсын: «əр парағына қол қойылғаннан кейін жобаларға (қағаз тасығыштарда жəне электронды цифрлық қолтаңбамен куəландырылған электрондық құжаттар форматында) мүдделі құрылымдық бөлімшелердің басшылары жəне Кеңсе Басшысының орынбасарлары (олардың міндеттерінің бөлінуіне сəйкес) бұрыштама соғады, ал заң жобаларын Парламентке жолдауды немесе Парламенттен қайтарып алуды көздейтін қаулы жобаларына Үкіметтің Парламент Мəжілісіндегі Өкілдігінің басшысы қол қояды;»; 146-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «146. Үкімет қаулыларының жобаларына жəне Үкімет бастамашылық еткен заң жобалары бойынша, сондай-ақ Парламент депутаттары бастамашылық жасаған заң жобалары бойынша депутаттардың түзетулеріне Үкiмет қорытындыларының жобаларына сырттай дауыс беру Премьер-Министрдің немесе Кеңсе Басшысының тапсырмасы бойынша жүргізіледі.»; 173-тармақтың алтыншы бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Əр іс көп дегенде 180 парақты қамтуы тиіс. Егер істе құжаттар көп болса, онда олар томдарға (бөліктерге) бөлінеді.»; 183, 185, 186-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «183. Өткен жыл ішінде іс жүргізілуі аяқталған істер Кеңсе Басшысы бекіткен кесте бойынша келесі жылдың сəуірінен қарашасына дейін мұрағатқа қабылданады. Істерді тапсыруды Кеңсенің құрылымдық бөлімшелерінің осы бөлімшелердің ағымдағы мұрағаттарын жүргізу үшін жауапты қызметкерлері жүзеге асырады. Құжаттың түпнұсқаларын анықталмаған жағдайда Кеңсе Басшысына баяндау үшін орындаушымен құрылым бөлімшенің басшысымен жəне орындаушымен қол қойылған анықтама құрастырылады.»; «185. Құжаттарға тіркеу-қабылдау карточкаларының даналары Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің жəне тиісті орындаушы (бірлесіп орындаушы) құрылымдық бөлімшелердің жедел сақтауында болады. Сақтау мерзімі өткеннен кейін карточкалар белгіленген тəртіппен жойылады. 186. Мұрағаттық сақтауда жатқан құжаттар қажет болған жағдайда мұрағаттан құрылымдық бөлімшелерге Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі меңгерушісінің немесе оның міндетін атқарушы адамның рұқсатымен уақытша пайдалануға беріледі.»; 193-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Тұрақты сақтау мерзімі бар құжаттарды мұрағаттық істен алуға жəне оларға өзгерістер енгізуге тыйым салынады. Іс жүргізудегі немесе ағымдағы мұрағаттағы құжаттар зерттеушілерге берілмейді. 1990 жылға дейін Орталық мемлекеттік мұрағатта жəне 1994 жылдан бастап Ұлттық мұрағатта сақталатын Кеңсе құжаттары зерттеушілерге Қазақстан Республикасы Ұлттық мұрағатының Орталық мемлекеттік мұрағаты басшылығының жазбаша қолдаухатының негізінде жəне Кеңсе Басшысының рұқсатымен беріледі. Қажет болған кезде құжаттар Кеңсенің ағымдағы мұрағатынан құжаттар өтінім негізінде (13-қосымша) тиісті журналға белгі қойыла отырып, Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі меңгерушісінің рұқсатымен ғана 10 күннен аспайтын мерзімге берілуі мүмкін.»;

Нұсқаулыққа 3-қосымша осы қаулыға 1-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; Нұсқаулыққа 7-қосымшаның 5-тармағының реттік нөмірі 1-жолы мынадай редакцияда жазылсын: «

1. Заң бөлімі »; Нұсқаулыққа 12-қосымшада 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Кіріс хат-хабарларын, хаттамаларын, шығыс құжаттардың, Үкімет қаулылары мен Премьер-Министр өкімдерінің жобаларын, оның ішінде «ҚПҮ» деген белгісі бар ксерокөшіруге арналған (№ 2 нысан) өтінімдерге Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі меңгерушісінің, оның орынбасарларының, Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің үкіметтік шешімдерді шығару секторының бас инспекторының, бақылау секторының меңгерушісінің, іс жүргізу жəне мұрағат секторының меңгерушісінің, құпия іс жүргізу жəне ақпаратты қорғау секторының меңгерушісінің қол қоюға құқығы бар.»; осы қаулыға 2-қосымшаға сəйкес көрсетілген Нұсқаулыққа 13-қосымшамен толықтырылсын; көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесiнде, орталық жəне жергілiкті атқарушы органдарда құжаттардың орындалуын бақылауды ұйымдастыру жөнiндегі нұсқаулықта: 7-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Бақылау құжаттарының тізбесі мемлекеттік органдарға «Мемлекеттік органдардың интранет-порталы» ақпараттық жүйесі арқылы жіберіледі.»; 11-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «11. Мемлекеттік органдар мен өзге де ұйымдардан келіп түсетін бақылаудағы құжаттар мен олардың жекелеген тармақтарын орындау туралы есептер Кеңсенің тиісті құрылымдық бөлімшелеріне жіберіледі. Бұл ретте есептердің төлнұсқалары - құжаттың тұтастай орындалуын бақылау бекітіліп берілген Кеңсенің құрылымдық бөлімшесіне, ал олардың көшірмелері Премьер-Министр, Премьер-Министрдің орынбасарлары, Кеңсе Басшысы (оның міндетін атқарушы тұлға) бекіткен немесе оның тапсырмасымен бекітілген бекітіп беруге сəйкес бақылаудағы құжаттардың жекелеген тармақтарының орындалуына жауапты құрылымдық бөлімшелерге жіберіледі.»; 12-тармақтың үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Нақты орындау мерзімін көрсете отырып бақылаудан алу, мерзімін ұзарту тапсырманы берушінің қарарымен, ал Премьер-Министрдің тапсырмалары бойынша Кеңсе Басшысының не оның міндетін атқарушы адамның қарарымен бөлімнің жазбасы бойынша жүзеге асырылады. Бұл ретте орындаушы мемлекеттік органдарды үкіметтік шешімдер мен басшылық тапсырмаларының нақты орындалу мерзімін көрсете отырып, орындау мерзімін ұзарту немесе орта мерзімді жəне ұзақ мерзімді бақылауға ауыстыру туралы дереу хабардар етеді.»; 14-тармақ мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын: «ҚПҮ» деген белгісі бар хаттамалар Бақылау секторына қағаз жəне электрондық нысанда (электрондық жеткізгіштерде) ұсынылады.»; 14-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «14-1. Қазақстан Республикасы Президентінің жолдауларын, Үкімет бағдарламасын, республиканың əлеуметтік-экономикалық дамуының қорытындылары бойынша Мемлекет басшысының қатысуымен өткен Үкімет мəжілістерінің хаттамаларын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарын, Үкімет қаулыларының орындалуын бақылауды тұтастай алғанда Əлеуметтік-экономикалық бөлім жүзеге асырады.»; көрсетілген қаулымен бекітілген Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау жəне олардың орындалуын бақылау тəртібі туралы нұсқаулықта: 3-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «3. Жеке жəне заңды тұлғалардан келіп түсетін өтініштер Кеңсеге келіп түскен күні белгіленген нысандағы есеп карточкалары бойынша (1-қосымша) Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің іс жүргізу жəне мұрағат секторында (бұдан əрі - іс жүргізу жəне мұрағат секторы) тіркеледі. Өтініштің бірінші бетіне мөртабан қойылады, онда жеке өтініштер үшін автордың тегінің бастапқы əрпінен жəне өтініштің реттік нөмірінен (мысалы, А-1780), ұжымдық өтініштер үшін ҰЖЫМ индексінен, нөмірі мен күнінен тұратын тіркеу индексі көрсетіледі. Күнді белгілеу мынадай кезектілікпен жүргізіледі: күні, айы, жылы (мысалы, 01.01.2008). Тіркеу индексі бір мезгілде кіріс жəне шығыс болып табылады жəне өтініштер бойынша барлық жауаптар осы нөмірмен тіркеледі. Бұдан кейін өтініш сипаттамасының коды қойылады. Бұдан кейін хатқа аннотация жасалады, ол жүйелі, қысқа, өтініштің (ұсыныстың, арыздың не шағымның) мазмұнын көрсетуге тиіс. Бұл ретте есеп карточкасындағы жазба өтінішті қарауға жіберудің адрестілігін негіздеуі қажет.»; 4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «4. Премьер-Министрдің Кеңсесіне тікелей жазбаша өтініш берген өтініш берушіге күні мен уақытын, іс жүргізу жəне мұрағат секторының өтінішті қабылдаған қызметкерінің тегі мен аты-жөні көрсетіліп, тиісті мөртабанмен куəландырылған талон (1а-қосымша) беріледі.»; 14-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Бүркеншік өтініштер іс жүргізу жəне мұрағат секторында зерттеледі жəне бір жыл сақталады, одан кейін актімен жойылады.»; 16-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «16. Жеке тұлғаларды жəне заңды тұлғалардың өкілдерін жеке қабылдауды Кеңсе Басшысы бекіткен кестеге сəйкес бөлімдердің басшылары жəне Өңірлік даму бөлімінің бас инспекторлары Кеңсенің Азаматтарды қабылдау бөлмесінде жүргізеді. Жеке қабылдау кестесі Кеңсенің Азаматтарды қабылдау бөлмесінің кіреберісінде ақпараттық тақтаға ілінеді.»; осы қаулыға 3-қосымшаға сəйкес көрсетілген Нұсқаулыққа 1а-қосымшамен толықтырылсын. 2. «Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентi туралы» Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң 2002 жылғы 10 желтоқсандағы № 1300 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2002 ж., № 44, 443-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiнде: мынадай мазмұндағы 8-13, 8-14, 8-15-тармақтармен толықтырылсын: «8-13. Актілер мен тапсырмалардың орындалу сапасын бағалау қорытындысы бойынша Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі Кеңсенің құрылымдық бөлімшелерімен бірлесіп, Үкімет Басшылығының барлық тапсырмала��ына қойылатын талаптарға сəйкестігіне түгендеу (аудит) жүргізеді. 8-14. Жүргізілген түгендеу қортындысы бойынша Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі осы Регламенттің 8-тармағының екінші бөлігінің талаптарын сақтамағаны үшін Кеңсенің құрылымдық бөлімшелерінің, сондай-ақ актілерді немесе тапсырмаларды дайындауға жəне келісуге жауапты мемлекеттік органдардың лауазымды адамдарының тəртіптік жауапкершілігін қарау туралы ұсыныстар енгізеді. 8-15. Мемлекеттік органдарда Мемлекет басшысының актілері мен тапсырмаларын орындаушылар дербес құрылымдық бөлімшелердің бірінші басшылары болып табылады.»; 14, 15-1, 25-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «14. Кеңсе Үкімет басшылығының жəне Кеңсе Басшысының атына жазылған мемлекеттік органның (ұйымның) бірінші басшысы немесе бұйрық бар болса, бірінші басшының міндеттерін атқару ресми түрде жүктелген адам қол қойған құжаттарды қабылдайды. Сақтау мерзімі 10 жылға дейінгі құжаттар (сақтау мерзімі 75 жыл, тұрақты, ЭПҚ белгісі барша құжаттардан басқа) электрондық цифрлық қолтаңбамен куəландырылған электрондық құжаттардың электрондық нысанында қабылданады жəне жолданады.»; «15-1. Заң бөлімінің атына жазылатын хат-хабардың барлығы Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқықтық мəселелерге жетекшілік ететін) алдын ала қарауына жіберіледі.»; «25. Үкімет мəжілісінде қарауға дайындалған материалдар мемлекеттік жəне орыс тілдерінде мəжіліске дейінгі күнтізбелік 5 күннен кешіктірмей, ал электрондық нысандағы таныстырулар нұсқалары – мəжіліс болатын күннің алдындағы 2 күннен кешіктірмей Премьер-Министр Кеңсесіне енгізіледі. Премьер-Министр Кеңсесі Премьер-Министрмен не Премьер-Министрдің міндетін атқарушы тұлғамен келісім бойынша Кеңсе Басшысы бекітетін мəжілістің күн тəртібінің жобасын жасайды жəне мемлекеттік құпияларды жəне (немесе) қызметтік ақпаратты қамтитын жобаларды қоспағанда, күн тəртібін Премьер-Министр Кеңсесі Басшысының жəне Байланыс жəне ақпарат министрлігінің 2011 жылғы 20 мамырдағы № 25-1-32қпү/22П-қпү бірлескен бұйрығымен бекітілген «Қазақстан Республикасы Үкіметінің мобильдік кеңсесі» ақпараттық жүйесіне беруге рұқсат етілген қызметтік ақпарат тізбесіне сəйкес Премьер-Министр Кеңсесінің Басшысы қол қойған мəжіліске шақырылғандардың тізіміне сəйкес Үкімет мүшелеріне жəне басқа да лауазымды адамдарға «Қазақстан Республикасы Үкіметінің мобильдік кеңсесі» ақпараттық жүйесі арқылы мобильдік құрылғыларға қорғалмаған байланыс арналары бойынша кіруге тыйым салынбаған тиісті материалдармен бірге жібереді.»; 33, 34-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «33. Қаулылар мен өкімдердің жобалары мүдделі мемлекеттік органдармен олардың заңнамада белгіленген құзыретіне орай мемлекеттік органдардың интранет-порталында (бұдан əрі – МО ИП) электрондық құжаттар нысанында міндетті түрде келісіледі, бұл ретте жобаны келісудегі мұндай мүдделілік жобада қаралатын мəселелердің мəні негізге алына отырып, сондай-ақ жобада мемлекеттік органдардың немесе олардың басшыларының атына тапсырмалар болған кезде белгіленеді. 34. Жобаны əзірлеуші мемлекеттік орган МО ИП-да заң қызметі басшысының (не оның міндетін атқарушы тұлғаның) жəне мемлекеттік орган басшысының мемлекеттік органдардың куəландырушы орталығының электрондық цифрлық қолтаңбасын (бұдан əрі – ЭЦҚ) қолдана отырып куəландырылған электрондық құжаттар нысанындағы қаулы (өкім) жобасын, оған түсіндірме жазбаны жəне басқа да қажетті құжаттарды орналастырады жəне МО ИП арқылы тиісті мемлекеттік органдарға келісуге жібереді, ал ұйымдарға Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 17 сəуірдегі № 430 қаулысымен бекітілген Электрондық құжат айналымы ережесiнде белгіленген тəртіппен расталған электрондық құжаттың қағаз көшірмесі келісуге жіберіледі. Қаулының (өкімнің) жобасын келісуге алған кезде мемлекеттік органдар олардың басқа мемлекеттік органдардың оған алдын ала бұрыштама соғуын талап етуге жəне үстірт жəне өзге де негізсіз себептермен жобаны келісуден бас тартуға тиісті емес.»; 34-1-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «34-1. Əзірлеуші мемлекеттік орган қаулы жобасын мүдделі мемлекеттік органдарға келісуге жібере отырып, бір мезгілде өзінің интернет-ресурсында кадрлық жəне ұйымдастырушылық мəселелерді қамтитын, сондай-ақ мемлекеттік құпияларды жəне (немесе) «Қызмет бабында пайдалану үшін» деген белгісі бар таралуы шектеулі қызметтік ақпаратты қамтитын қаулы жобаларын қоспағанда, қаулы жобасын, түсіндірме жазбаны жəне оған басқа қажетті құжаттарды осы Регламенттің 50-тармағының талаптарын ескере отырып, оның ішінде Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын жасау, орындау, өзгерту жəне тоқтату мəселелері бойынша мемлекеттік жəне орыс тілдерінде орналастырады. Қаулы жобасын мемлекеттік органның интернет-ресурсында (веб-сайтта, интранет-порталда немесе басқа ақпараттық жүйеде) орналастыру туралы рұқсат (нөмірі жəне уақыты) жəне ақпарат (əрқайсысындағы байттар санын көрсете отырып, шығарылған файлдар атауы) қаулы жобасына түсіндірме жазбада көрсетіледі.»; 39-тармақта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «39. Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын жасасу, орындау, өзгерту жəне тоқтату мəселелері бойынша Үкімет қаулыларының жобалары мүдделі мемлекеттік органдардың құзыретіне жататын мəселелер бойынша МО ИП арқылы олармен келісілгеннен кейін Əділет министрлігінде заңдық сараптауға жатады.»; үшінші бөліктің бірінші жəне екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «Осы жобаларға электрондық құжат нысанында: 1) Əділет министрлігі мен Сыртқы істер министрлігін қоса алғанда, мүдделі мемлекеттік органдармен (мүдделі мемлекеттік органдардың халықаралық шарт жобасының мəтінін түпкілікті келіскені туралы жазбаша қорытындыларын қоса бере отырып), сондай-ақ тиісті шет мемлекетпен (мемлекеттермен) немесе халықаралық ұйыммен келісілген əзірлеуші мемлекеттік орган басшысының ЭЦҚ-мен куəландырылған оны жасасу тілдеріндегі, оның ішінде қазақ жəне орыс тілдеріндегі халықаралық шарт жобасы;»; 43-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «43-1. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Кеңсесінде жəне Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігінде қарау процесінде Қазақстан Республикасының Президенті мен Парламентінің қарауына тиісінше қаулылар (өкімдер), Президент актілерінің жобаларын жəне заң жобаларын енгізу туралы қаулы жобалары тұжырымдамалық өзгерген жағдайда, олар міндетті түрде мүдделі мемлекеттік органдармен қайта келісуге жатады.»; 45-тармақ мынадай мазмұндағы 4) тармақшамен толықтырылсын: «4) Кодекс жобалары бастапқы енгізген жағдайда – 20 жұмыс күні ішінде, қайталама түскенде – 10 жұмыс күні ішінде қаралады.»; 47, 48, 49-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «47. Қаулының (өкімнің) жобасын қарау қорытындылары бойынша келісуші мемлекеттік орган əзірлеушіге жауаптың мынадай нұсқаларының бірін ұсынуға тиіс: 1) жоба ескертулерсіз келісілуі мүмкін. Келісуші орган басшысы ЭЦҚ қолданумен МО ИП-та электрондық құжат нысанындағы жобаны келіседі. Бұл жағдайда əзірлеуші МО ИП-тан басып шығарылған келісуші органның МО ИП-тағы жобаның нөмірі, келісуші органның оның мүдделі құрылымдық бөлімшелерімен ішкі келісу нəтижелері көрсетілген келісу парағының негізінде жəне келісуші органның басшысы оған бұрыштама қоюы үшін электрондық құжаттың қағаз көшірмесі түрінде жобаның түпнұсқасын ұсынады; 2) жоба бар ескертулер жойылған кезде келісілуі мүмкін. Бұл ретте МО ИП-та келісуші орган ескертулерді орналастырады, мұнда оларды жою жөніндегі ұсыныстар міндетті түрде қамтылуы тиіс жəне ЭЦҚ-ны пайдалана отырып келісуші мемлекеттік орган басшысының қолы қойылады. Бұл жағдайда əзірлеуші ескертулермен келіскен жағдайда жобаларды пысықтау жұмыс тəртібімен жүзеге асырылады, бұдан кейін əзірлеуші МО ИП-та мемлекеттік орган басшысының ЭЦҚ-сын куəландырумен қол қойылған жобаның пысықталған нұсқасын орналастырады жəне мемлекеттік органдарға келісуге қайта жолдайды; 3) жобаны келісуден бас тартылды. Бұл ретте келісуші мемлекеттік орган МО ИП-та келісуден бас тартуға уəждемесі бар келісуден бас тарту белгісін қояды жəне келісуші мемлекеттік орган басшысының ЭЦҚ-мен куəландырады. Келісуші мемлекеттік органдарға қаулылардың (өкімдердің) жобаларын «ескертулермен» келісуге (бұрыштама соғуға) тыйым салынады. 48. Келіспеушіліктер болған кезде əзірлеуші мемлекеттік орган өзара тиімді шешім іздеу мақсатында оны келісуші органдармен талқылауды қамтамасыз етуге тиіс. Өзара тиімді шешімге қол жетпеген кезде əзірлеуші мемлекеттік орган келісуші органдармен бірлесіп, келіспеушіліктер хаттамасын жасайды, оны жобаға МО ИП-та орналастырады. МО ИП-тағы келіспеушіліктер хаттамасы мемлекеттік органдар басшыларының ЭЦҚмен куəландырылады. Электрондық құжаттың қағаз көшірмесі түріндегі келіспеушіліктер хаттамасының тұпнұсқасы келісуші органның басшысына қол қоюға ұсынылады. 49. Келісу жүргізілгеннен кейін əзірлеуші мемлекеттік орган қаулының жобасын Кеңсеге келісуші мемлекеттік органдардың қорытындыларымен (келіспеушіліктер хаттамаларымен) жəн�� тиісті қосымшалармен бірге электрондық құжаттың қағаз көшірмелері түрінде жəне мемлекеттік органдардың электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесі (бұдан əрі – ЭҚАБЖ) электрондық құжат нысанында енгізеді.»; 50-тармақта: 2) тармақшада: тоғызыншы абзац мынадай редакцияда жазылсын: «Қаулы жобасын мемлекеттік органның интернет-ресурсында (веб-сайтта, интранет-порталда немесе басқа ақпараттық жүйеде) орналастыру туралы рұқсат (нөмірі жəне уақыты) жəне ақпарат (əрқайсысындағы байттар санын көрсете отырып, шығарылған файлдар атауы) қаулы жобасына түсіндірме жазбада көрсетіледі.»; мынадай мазмұндағы төртінші бөлікпен толықтырылсын: «Сараптамалық қорытындыларда көрсетілген ескертулерді жойған жағдайда жобаны əзірлеуші жобаға түсіндірме жазбада аталған ескертулер жойылғаны туралы көрсетуі тиіс.»; 3) тармақшаның бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «3) осы Регламентке 7-қосымшаға сəйкес нысан бойынша Үкіметтің қолданыстағы актілеріне өзгерістер жəне/немесе толықтырулар енгізуді көздейтін қаулының жобасына енгізілетін өзгерістер мен толықтыруларды тиісінше негіздей отырып, əзірлеуші мемлекеттік орган басшысының əр парағына алдын ала қолы қойылған жəне қолы қойылған қаулының (қаулылардың) бұрынғы жəне жаңа редакциясындағы салыстырма кестесі қоса беріледі;»; 8) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «8) қаулы жобасымен Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің жəне Президентінің қарауына заң жобалары мен Жарлықтардың жобалары енгізілетін жағдайларды қоспағанда, келісу парағы (PDF форматында қосымшаға сəйкес нысан бойынша).»; мынадай мазмұндағы бесінші бөлікпен толықтырылсын: «Мемлекеттік шығыстарды ұлғайтуға немесе мемлекеттік кірістерді азайтуға алып келетін қаулылар (өкімдер) жобалары Республикалық бюджет комиссиясының қорытындылары не шығындық нормалар бойынша қаржыландыру көзі көрсетілген (бюджеттік бағдарламаның нөмірі мен атауы, бюджет қаражатын уақтылы игерудің ағымдағы жай-күйі) егжей-тегжейлі анықтама қоса тіркеледі.»; 51, 53-1-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «51. Мемлекеттік құпияларды жəне (немесе) «Қызмет бабында пайдалану үшін» деген белгісі бар таратылуы шектелген қызметтік ақпаратты қамтитын жобаларды қоспағанда, Кеңсе Басшысы мен Байланыс жəне ақпарат министрлігінің 2011 жылғы 20 мамырдағы № 25-1-32қбпү/22п-қбпү бірлескен бұйрығымен бекітілген «Қазақстан Республикасы Үкіметінің мобильдік кеңсесі» ақпараттық жүйесінде беруге рұқсат етілген қызметтік ақпарат тізбесіне сəйкес ақпараттық жүйесінде жобаларды жəне оларға материалдарды «Қазақстан Республикасы Үкіметінің мобильдік кеңсесі» ақпараттық жүйесі арқылы Үкімет мүшелерінің мобильдік құрылғыларына беру мүмкіндігін көрсете отырып, əзірлеуші мемлекеттік органның басшысы жобаға ілеспе хатқа қағаз жеткізгіште жəне ЭҚАБЖ арқылы электрондық құжат нысанында қол қояды.»; «53-1. Белгіленген тəртіппен тіркелген қаулы жобасы (Премьер-Министрдің өкімдерін, заң жобаларын, Қазақстан Республикасының Президенті актілерінің жобаларын жəне Премьер-Министрдің тапсырмаларын орындау үшін əзірленген, оларды Үкіметке жедел енгізуді көздейтін нормативтік құқықтық актілердің жобаларын қоспағанда) заңдық техника ережелерінің сақталуына жəне жобаның Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкестігін тексеруді жүзеге асыру үшін кейіннен Премьер-Министр Кеңсесінің Заң бөліміне жіберу үшін Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқықтық мəселелерге жетекшілік ететін) қабылдау бөлмесіне, сондай-ақ мемлекеттік жəне орыс тілдері ережелерінің сақталуын, мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі мəтіндердің дəлме-дəлдігін алдын ала тексеруге (мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі мəтіндердің дəлмедəлдігі үшін əзірлеуші мемлекеттік органның басшысы жеке жауаптылықта болады) Кеңсенің Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөліміне жіберіледі. Алдын ала тексеру жүргізуге арналған мерзім жоба тіркелген сəттен бастап 3 жұмыс күнінен аспауға тиіс.»; 53-2-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Алдын ала тексерудің нəтижелері бойынша Кеңсе Басшысы немесе оның міндетін атқарушы адам мүдделі орталық атқарушы органдардың жауапты хатшыларының (Қазақстан Республикасы Президентінің шешімі бойынша жауапты хатшының өкілеттіктерін жүзеге асыратын лауазымды адамдардың), Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқықтық мəселелерге жетекшілік ететін), Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі меңгерушісінің қатысуымен кеңес өткізеді, онда қаулының жобасын одан əрі қарау мен дайындау тəртібі белгіленеді:»; 53-3-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Нөмірге келіп түскен Үкімет қаулылары жобаларының көшірмелері, сондай-ақ Үкімет қаулыларының жобалары (егер оларды Заң бөлімі алдын ала қараса) кейіннен Заң бөліміне жіберу үшін Кеңсе Басшысы орынбасарының (құқықтық мəселелерге жетекшілік ететін) қабылдау бөлмесіне беріледі.»; 54-тармақтың 4) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «4) Кеңсе Басшысының қарарымен жұмыс тəртібімен;»; 70-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Үкімет қаулыларының жобалары оларды Үкімет мəжілісінде қарағаннан кейін үш күннің ішінде ПремьерМинистрдің қол қоюына ұсынылуы тиіс. Үкімет қаулылары жобаларының Кеңседе өтуінің жалпы мерзімі алдын ала тексеруді қоспағанда 20 жұмыс күнінен аспауы тиіс. Үкімет Басшылығының тапсырмасы бойынша əзірленген шұғыл жобалар бойынша олардың Кеңседе өтуінің өзге қысқартылған мерзімі белгіленеді.»; 79-тармақтың 2) тармақшасы мынадай мазмұндағы абзацпен толықтырылсын: «Премьер-Министрдің Кеңсесінде пысықталған Президент актісінің жобасына Премьер-Министр, Премьер-Министр Кеңсесінің Басшысы, əзірлеуші органның, Əділет, Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрліктерінің бірінші басшылары тиісті бланкіге бұрыштама қояды.»; 81-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «81. Үкіметтің заң жобалау жұмыстарының ағымдағы жəне перспективалы жоспарларын қалыптастыру Президенттің тапсырмалары мен жыл сайынғы жолдаулары, Конституциялық Кеңестің нормативтік қаулылары мен жыл сайынғы жолдаулары, Үкімет бекітетін мемлекеттік бағдарламалар мен бағдарламалар, мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарлары, Үкіметтің шешімдері, нормативтік құқықтық актілердің құқықтық мониторингі нəтижелері, қабылдануы Бюджет кодексінде көзделген заңдары, сондай-ақ Премьер-Министрдің шешімдері ескеріле отырып жүзеге асырылады.»; 82-тармақтың бірінші, екінші, үшінші бөліктері мынадай редакцияда жазылсын: «82. Алдағы жылға арналған Жоспардың жобасын Əділет министрлігі, Əділет министрлігіне жыл сайын 1 шілдеге дейін мемлекеттік органдар ұсынатын заң жобаларының тұжырымдамалары бойынша Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Заң жобалау қызметі мəселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияның (бұдан əрі – Ведомствоаралық комиссия) оң қорытындысы негізінде қалыптастырады. Қалыптастырылған Жоспардың жобасы жыл сайын 1 қазанға дейін Үкімет қаулыларының жобаларын енгізу үшін белгіленген тəртіппен Үкіметке ұсынылады. Бұл ретте Əділет министрлігі Жоспардың жобасына енгізілген əрбір заң жобасын əзірлеу қажеттілігінің негіздемесін қамтитын анықтаманы Жоспардың жобасына қоса береді. Жоспар жобасы Мемлекет басшысына жоспарланатын жылдың алдындағы жылдың 15 қарашасына дейін ұсынылады жəне 31 желтоқсанынан кешіктірілмей бекітіледі.»; 84-тармақта: екінші бөліктің үшінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы Үкіметі басшылығының тапсырмалары.»; үшінші бөліктің үшінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасы Үкіметі басшылығының тапсырмалары;»; төртінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Кейіннен заңнамалық қамтамасыз етуді көздейтін Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарын, тұжырымдамаларды, Үкіметтің іс-шараларын əзірлеу кезінде əзірлеуші осындай құжаттардың жобаларымен қатар Ведомствоаралық комиссияның қарауына тиісті заң жобаларының тұжырымдамаларын ұсынады.»; төртінші бөліктен кейін мынадай мазмұндағы бесінші бөлікпен толықтырылсын: «Егер заң жобасының тұжырымдамасын əзірлеу басқа мемлекеттік органның құзыретіне жататын болса, ол кейіннен заңнамалық қамтамасыз етуді көздейтін Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарын, тұжырымдамаларды, Үкіметтің іс-шараларын əзірлеуші мемлекеттік органның сұрау салуы бойынша заң жобасының тиісті тұжырымдамасын ұсынады.»; бесінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік жəне өзге де бағдарламаларға қоғамдық қатынастарды заңнамалық реттеудің жаңа тетіктерін енгізу Жоспарға өзгерістер жəне толықтырулар енгізумен бірге жүргізілуге тиіс.»; 88-1-тармақ мынадай редакциядағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Бұл ретте Экономика жəне бюджеттік жоспарлау жəне Əділет министрліктері заң жобасы барлық мүдделі мемлекеттік органдармен келісілгеннен кейін келіседі.»; 95-тармақта; 1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «1) заң жобасын (оның ішінде электрондық жеткізгіштерде) жəне əзірлеуші мемлекеттік органның басшысы əр парағына алдын ала қол қойған, Үкімет қаулылары үшін осы Регламенттің 4.2-бөлімінде белгіленген тə��тіппен келісілген (бұрыштама соғылған) осы заң жобасын (заң жобаларын) Парламент Мəжілісіне енгізу туралы Үкімет қаулысының жобасын;»; 5) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «5) заң жобасы реттейтін құқықтық қатынастарға байланысты ғылыми (құқықтық, сыбайлас жемқорлыққа қарсы, лингвистикалық, экологиялық жəне басқалар) сараптаманың нəтижелері бойынша қорытындыларды, ал халықаралық шарттарды ратификациялау туралы заң жобалары бойынша осы шарттармен реттелетін құқықтық қатынастарға байланысты ғылыми (құқықтық, лингвистикалық, экологиялық, қаржылық жəне басқалар) сараптаманың нəтижелері бойынша қорытындыларды. Ғылыми сараптаманың қорытындысымен (қорытындыларымен) келіспеген жағдайда заң жобасының əзірлеушісі тиісті қорытындымен келіспеу себептерінің жазбаша дəлелденген негіздемелерін келтіруі тиіс.»; 7) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «7) осы Регламентке 7-қосымшаға сəйкес нысан бойынша қолданыстағы заңнамалық актілерге өзгерістер жəне/немесе толықтырулар енгізуді көздейтін заң жобасына заң жобасын əзірлеуші мемлекеттік органның басшысы əр парағына алдын ала қол қойған жəне қол қойған салыстырмалы кесте қоса тіркеледі. Бұл ретте енгізілетін түзетулердің негіздемелері оларды енгізудің қажеттілігін жəне орындылығын нақты көрсетуі қажет (қажет болған жағдайда практикадан мысалдар келтірілуі мүмкін);»; мынадай мазмұндағы 95-1-тармақпен толықтырылсын: «95-1. Осы Регламенттің 95-тармағында санамаланған құжаттардан басқа республикалық бюджет туралы заң жобасын Парламентке енгізу туралы заң жобасына мынадай құжаттар мен материалдар ұсынылады: республиканың əлеуметік-экономикалық даму болжамы; стратегиялық жоспарлар жобалары немесе орталық мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарларына өзгерістер мен толықтырулар жобалары; стратегиялық жоспарлар əзірлемейтін бюджеттік бағдарламалар əкімшілерінің бюджеттік бағдарламалар жобалары; соңғы есеп беру күніне мемлекеттік жəне мемлекет кепілдендірген қарыздың жай-күйі туралы деректер; бюджеттік бағдарламалардың кіші бюджеттік бағдарламаларының бөлінісінде бюджеттік қаражатты жұмсау бағыттарын нақтылайтын ақпарат жəне республикалық бюджет жобасында қарастырылған шешімдерді ашатын түсіндірме жазба.»; 101-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «101-1. Заң жобаларымен бірге Парламент Мəжілісіне осы Регламенттің 95-тармағының 3)-5), 7)-9), 12), 14) тармақшаларында көрсетілген материалдар енгізіледі.»; 104-тармақта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «104. Үкіметтің бастамасы бойынша Парламентке енгізілген заң жобасы Парламент Мəжілісі Аппаратының тіркеуінсіз Кеңсеге қайтарылған жағдайда, егер тиісті тапсырмада өзгеше белгіленбесе, жоба Кеңсеге келіп түскен күнінен бастап бір ай ішінде заң жобасын əзірлеуші мемлекеттік орган оларды ресімдеуде анықталған кемшіліктерді жою жөніндегі жұмыстарды жүргізеді.»; мынадай мазмұндағы төртінші жəне бесінші бөліктермен толықтырылсын: «Сенат Үкімет енгізген заң жобасын ресімдеуде кемшіліктерді анықтаған кезде əзірлеуші мемлекеттік орган оларды аталған Парламент палатасының конституциялық тұрғыдан айқындалған заң жобаларын қарау мерзімдерін ескере отырып жою жөніндегі жұмыс жүргізеді. Заң жобасын ресімдеуде анықталған кемшіліктерді жою жөніндегі жұмыс аяқталғаннан кейін əзірлеуші мемлекеттік орган оларды кейіннен бір мезгілде Мəжіліс жəне Сенат аппараттарына жолдау үшін аталған заң жобасы бойынша Кеңсе Басшысының қолы қойылған тиісінше ресімделген материалдарды Кеңсеге енгізеді.»; 105-тармақ мынадай редакциядағы алтыншы бөлікпен толықтырылсын: «Қорытынды жобасы мемлекеттік бюджеттің кірістерін қысқартуды немесе шығыстарын ұлғайтуды көздейтін нормалар туралы мəліметтерді, осындай нормалар бойынша Республикалық бюджет комиссиясының қорытындысын, заң жобасында ұсынылған нормалардың Конституцияға, қолданыстағы заңнамалық актілерге сəйкестігі туралы мəліметтерді, оларды қабылдаудың орындылығы бойынша мəліметтерді қамтуы қажет.»; 107-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «107. Мемлекеттік орган ұсынған Үкімет қорытындысының жобасы кейіннен дауыс беру үшін Үкіметтің отырысына не Үкімет мүшелерінің сырттай дауыс беруіне шығарылады. Сырттай дауыс беру Премьер-Министрдің немесе Кеңсе Басшысының тапсырмасы бойынша жүргізіледі. Үкімет мүшелерінің сырттай дауыс беру мерзімі дауыс беру үшін қорытынды жобасы бойынша құжаттарды жолдағаннан кейін 3 жұмыс күнінен аспауы тиіс. Қажет болған кезде Премьер-Министр немесе ПремьерМинистрмен келісім бойынша Кеңсе Басшысы сырттай дауыс беру мерзімін қысқартуы мүмкін. Сырттай дауыс беру мерзімі аяқталғанға дейін Үкімет мүшелері Премьер-Министр Кеңсесіне өзінің пікірін білдіре отырып жазбаша жауаптарын жолдайды. Егер көрсетілген мерзімде жазбаша жауаптар түспеген жағдайда Үкімет мүшесі қортынды жобасына оң дауыс берді деп есептеледі. Дауыс беруді Үкімет мүшелері ауыстыру құқығынсыз жүргізеді. Егер қорытындының жобасы бойынша оның қабылдануына Үкімет мүшелерінің жалпы санынан көпшілігі дауыс берсе, сырттай дауыс беру жүргізілді деп есептеледі. Қорытынды жобасы бойынша сырттай дауыс берудің нəтижелері осы Регламентке 5-1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша рəсімделеді. Кеңсе Басшысының (құқықтық мəселелерге жетекшілік ететін) орынбасары алдын ала бұрыштама қойған Үкімет қорытындысының жобасы қаралғаннан кейін қорытындының жобасын Кеңсе Премьер-Министрдің (оның міндетін атқарушы тұлғаның) қолын қоюы үшін Үкімет бланкісіне ресімдейді.»; 109-1-тармақта: бірінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «109-1. Үкімет бастамашық еткен заң жобаларына Парламент депутаттары түзетулер енгізген жағдайда (оның ішінде мемлекеттік шығыстарды ұлғайтуды немесе мемлекеттік кірістерді азайтуды көздейтін оның тұжырымдамаларының өзгеруіне байланысты) Үкімет басшылығының немесе Кеңсе Басшысының тапсырмасы бойынша Үкімет қорытындысының жобасын заң жобасын əзірлеуші мемлекеттік орган əзірлейді.»; мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын: «Қорытынды жобасы мемлекеттік бюджеттің кірістерін қысқартуды немесе шығыстарын ұлғайтуды көздейтін нормалар туралы мəліметтерді, осындай нормалар бойынша Республикалық бюджет комиссиясының қорытындысын, заң жобасында ұсынылған нормалардың Конституцияға, қолданыстағы заңнамалық актілерге сəйкестігі туралы мəліметтерді, оларды қабылдаудың орындылығы бойынша мəліметтерді қамтуы қажет.»; мынадай мазмұндағы жетінші, сегізінші, тоғызыншы, оныншы, он бірінші, он екінші бөліктермен толықтырылсын: «Үкімет қорытындысының жобасы кейіннен дауыс беру үшін Үкімет отырысына не Үкімет мүшелерінің сырттай дауыс беруіне шығарылады. Сырттай дауыс беру Премьер-Министрдің немесе Кеңсе Басшысының тапсырмасы бойынша жүргізіледі. Үкімет мүшелерінің сырттай дауыс беру мерзімі дауыс беру үшін қорытынды жобасы бойынша құжаттарды жолдағаннан кейін 3 жұмыс күнінен аспауы тиіс. Қажет болған кезде Премьер-Министр немесе ПремьерМинистрмен келісім бойынша Кеңсе Басшысы сырттай дауыс беру мерзімін қысқартуы мүмкін. Сырттай дауыс беру мерзімі аяқталғанға дейін Үкімет мүшелері Премьер-Министр Кеңсесіне өзінің пікірін білдіре отырып жазбаша жауаптарын жолдайды. Егер көрсетілген мерзімде жазбаша жауаптар түспеген жағдайда Үкімет мүшесі қортынды жобасына оң дауыс берді деп есептеледі. Дауыс беруді Үкімет мүшелері ауыстыру құқығынсыз жүргізеді. Егер қорытындының жобасы бойынша оның қабылдануына Үкімет мүшелерінің жалпы санынан көпшілігі дауыс берсе, сырттай дауыс беру жүргізілді деп есептеледі. Қорытынды жобасы бойынша сырттай дауыс берудің нəтижелері осы Регламентке 5-1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша рəсімделеді.»; 109-2-тармақтың бірінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «109-2. Əзірлеушісі өздері болып табылатын заң жобаларын қарау бойынша Парламент палаталарындағы отырыстарға орталық атқарушы органдардың лауазымды тұлғаларының қатысуы мынадай тəртіппен жүзеге асырылады:»; 110-тармақ мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын: «Үкімет енгізген заң жобасын Парламентте ұсынушы уəкілетті тұлғаны (заң жобасы бойынша баяндамашыны) өзге мемлекеттік органның лауазымды тұлғасы болып табылатын болатын басқа уəкілетті тұлғаға ауыстырған кезде Премьер-Министрдің қолы қойылған баяндамашыны ауыстыру туралы хатты Кеңсе бір мезгілде Мəжіліске жəне Сенатқа жібереді.»; 113-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «113. Парламент қабылдаған жəне Премьер-Министрге қолын қойып бекітуге жіберілетін барлық заңдар бойынша заң жобасын əзірлеуші мемлекеттік орган (немесе оның құзыретіне орай) Əділет, Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрліктерімен келісім бойынша заң қабылданған күннен бастап бес күн мерзімде қорытындыны осы Регламенттің 5-2-қосымшасының нысанына сəйкес дайындайды жəне Кеңсеге жібереді. Қорытындыдан басқа Кеңсеге міндетті түрде Əділет, Экономика жəне бюджеттік жоспарлау министрліктері, сондай-ақ Парламент қабылдаған заңда мəселелері қозғалатын өзге де мемлекеттік органдар хаттарының көшірмелері, сондай-ақ Үкімет Парламент Мəжілісіне енгізген заң жобасының нұсқасы мен депутаттардың əр түзетуі бойынша негіздемемен Парламент қабылдаған заңның салыстырма кестесі, депутаттардың түзетулеріне Үкімет қорытындылары енгізіледі. Мұндай салыстырма кестені əзірлеуді заң жобасын əзірлеуші мемлекеттік орган жүзеге асырады. Парламент қабылдаған заң бойынша ұсынылған қорытындының негізінде Заң бөлімі Премьер-Министрдің атына Кеңсе Басшысы (құқықтық мəселелерге жетекшілік ететін) орынбасарымен алдын ала келісуге жататын Кеңсе Басшысының анықтамасын дайындайды. Үкіметке енгізілген қорытындының мазмұны жəне оны енгізу мерзімі үшін мемлекеттік органдардың бірінші басшылары жауапты болады. Осы тармақта көзделген рəсімдердің орындалуын бақылауды Кеңсе жүзеге асырады.»; 117-тармақтың үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Жауап жобасы прокурорлық қадағалау актісінде белгіленген əрбір мəселеге Үкімет ұстанымын қисынды жəне толық көлемде білдіруге тиіс.»; 128-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) Үкіметке, оның басшылығына немесе Премьер-Министрдің Кеңсесіне тапсырмалар берілетін Қазақстан Республикасы Президентінің актілері не актілердің тармақтары;»; мынадай мазмұндағы 128-1-тармақпен толықтырылсын: «128-1. Бақылауда тұрған тапсырмалар күрделілік дəрежесіне қарай мынадай түрлерге бөлінеді: 1) жүйелі тапсырмалар – қандай да бір саладағы/аядағы/өңірдегі қалыптасқан тəсілдерді, нормалар мен қағидаларды қалыптастыруға жəне жаңаларын іске асыруға не өзгертуге бағытталған ұзақ мерзімді, кешенді жəне ведомствоаралық сипатта болатын тапсырмалар; 2) жедел тапсырмалар – орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын жасауды талап етпейтін жəне мəселелерді, сондай-ақ Президент Əкімшілігі мен Премьер-Министр Кеңсесінің сұрау салуларын, есептерді қалыптастырумен, ақпаратты дайындаумен, сондай-ақ ұйымдастырушылық сипаттағы мəселелермен (кеңестер өткізу, іс-шараларды ұйымдастыру жəне т.б.) байланысты мəселелерді жұғыл шешуге бағытталған қысқа мерзімді тапсырмалар болады; 3) жылдамдату тапсырмалары – тапсырманың орындалуын жеделдетуге, күшейтуге, жандандыруға бағытталған іс-қимылдар не бастапқы бекітілген орындалу мерзімінің өзгеруіне əсер етпейтін бұрын берілген тапсырмаларды ескерту. Жылдамдату тапсырмаларын орындау туралы есептер ұсынылмайды жəне бағалауға жатпайды.»; 137-тармақтың алтыншы бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Тапсырмаларды бірнеше мемлекеттік орган орындаған кезде атауының қатарында «(жинақтау)» белгісі қойылған орган жауапты болып табылады. Ол бірлесіп орындаушылармен келісілгеннен кейін орындалу мерзімін ауыстыру туралы ұсынысты енгізуге құқылы. Егер орындаушы мемлекеттік орган өзінің хатында орындау мерзімін ұзарту қажеттігін көрсетпей, орындау мерзімінің бұзылу себептері туралы ақпаратты ұсынса, мұндай жағдайларда бұл тапсырма орындалмаған болып саналады.»; 142-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) мемлекеттік органдардың ақпарат (есептер), ұсыныстар енгізуі негіз болады. Бұл ретте ПремьерМинистр Кеңсесінің тұтастай құжатты немесе оның жекелеген тармақтарын бақылауға жауапты құрылымдық бөлімшелері есептің орындалу толықтығы мен сапасы мəніне талдау жүргізеді жəне Үкіметтің немесе Кеңсе басшылығының тиісті анықтамасын жəне (немесе) қарарын дайындайды. Есептерге талдау жүргізу мерзімі олар Кеңседе тіркелген күнінен бастап жеті жұмыс күнінен аспауы тиіс.»; Регламентке 1-қосымшада: реттік нөмірі 11-жол мынадай редакцияда жазылсын: « 11.

осы қаулыға 6-қосымшаға сəйкес көрсетілген Регламент 7-қосымшамен толықтырылсын. «Қазақстан Республикасы мемлекеттiк органдарының заң қызметтерi туралы үлгi ереженi бекiту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 9 қарашадағы № 1072 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., № 41, 454-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттiк органдарының заң қызметтерi туралы үлгi ережесінде: 10-1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «10-1. Əділет министрлігіне заңдық сараптама жүргізу үшін келісуге жіберген кезде заң жобалары, Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлықтары, Үкімет қаулылары мен Премьер-Министр өкімдерінің жобалары əзірлеуші мемлекеттік органның заң қызметі басшысының (не оның міндетін атқарушы тұлғаның) мемлекетті органдардың куəландырушы орталығының электрондық цифрлық қолтаңбасын қолдана отырып келісіледі.». «Ұлттық электрондық ақпараттық ресурстар мен ұлттық ақпараттық жүйелердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 1 қазандағы № 863 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., № 36, 405-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Ұлттық электрондық ақпараттық ресурстар мен ұлттық ақпараттық жүйелердің тізбесінде: мынадай мазмұндағы 26-тармақпен толықтырылсын: «26. Мемлекеттік органдардың интернет-порталы.». 3. «Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік органының үлгі регламентін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 26 наурыздағы № 289 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 16, 152-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы орталық мемлекеттік органының үлгі регламентінде: 19-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Елтаңбалық бланкіде ресімдеу талап етілмейтін Үкімет қаулыларының, Премьер-Министр өкімдерінің жобаларын, заң жобаларын қоспағанда, мемлекеттік органдарға жіберілетін шығыс хат-хабарлар (оның ішінде электрондық құжат форматында) елтаңбалық бланкіде мемлекеттік тілде ресімделеді (қажет болған жағдайда орыс тіліндегі нұсқасы қоса беріледі).»; 21, 22, 23-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «21. ОМО-ға келісуге келіп түскен жобаларды құжаттамалық қамтамасыз ету қызметі міндеттердің бөлінуіне сəйкес ОМО басшылығына жібереді, ол жобаның өтуіне жауапты бөлімшені жəне олардың құзыретіне қарай ОМО-ның мүдделі бөлімшелерін айқындайды жəне оларға оның ішінде барлық жобалар міндетті түрде келісілетін ОМО-ның заң қызметіне жобаларды жібереді. Жобалар жіберілетін ОМО бөлімшелерінің арасында Үкімет қаулыларының, Премьер-Министр өкімдерінің жобаларын, заң жобаларын келісу мемлекетті органдардың куəландырушы орталығының электрондық цифрлық қолтаңбасын (бұдан əрі – ЭЦҚ) пайдалана отырып, мемлекеттік органдардың интранет-порталы (бұдан əрі - МО ИП) арқылы электрондық құжаттар нысанында жүргізіледі ОМО бөлімшелері, егер ОМО-ның басшылығы неғұрлым қысқа мерзімді белгілемесе, жоба келісуге түскен күннен бастап 5 жұмыс күнінен аспайтын мерзімде жобаны қарайды жəне жобаның өтуіне жауапты бөлімшеге өз қорытындыларын ұсынады, оның басшысы жобаның тікелей орындаушысын айқындайды. Жобаларды қараудың жалпы мерзімі Үкімет Регламентімен жəне өзге де нормативтік құқықтық актілермен, сондай-ақ жоғары тұрған мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдардың тапсырмаларымен белгіленеді. Жауапты құрылымдық бөлімшенің орындаушысы мүдделі бөлімшелердің пікірін қорытады жəне əзірлеуші органға заңнамаға сəйкес жауаптың жобасын дайындайды, оған жобаның өтуіне жауапты бөлімшенің жəне заң қызметінің басшылары, мүдделі бөлімшелердің басшылары міндеттердің бөлінуіне сəйкес ОМО басшылығы бұрыштама қояды, бұдан кейін ОМО-ның бірінші басшысының ЭЦҚ-мен куəландырылады. 22. Үкімет қаулыларының, Премьер-Министр өкімдерінің жобаларын, заң жобаларын қоспағанда, жобаны ескертулерсіз келісу (бұрыштама қою) мүмкіндігі туралы қорытынды дайындалған жағдайда əзірлеуші орган жұмыс тəртібімен келісуші ОМО-ның бөлімшенің басшысының шешімі бойынша жобаның төлнұсқасын қол қоюға ұсынады, бұл туралы бұрын ұсынылған ілеспе хатта белгі (алушының Т.А.Ə., күні, қолы) қойылады. Жобаны келісу (бұрыштама қою) мүмкіндігі туралы қорытындыға келісуші ОМО-да жобаның өтуіне жауапты бөлімшенің басшысы қол қояды жəне 2 жұмыс күнінен аспайтын мерзімде мүдделі бөлімшелердің басшылары, міндеттерді бөлуге сəйкес ОМО басшылығы бұрыштама қояды. Келісуші ОМО Үкіметі қаулыларының, Премьер-Министр өкімдерінің жобаларын, заң жобаларын МО ИП-та ескертулерсіз келіскен жағдайда əзірлеуші орган жобаның телнұсқасын электрондық құжаттың қағаз көшірмесі түрінде ОМО басшысына бұрыштама қоюға ұсынады. МО ИП-та келісу нəтижесі келісуші ОМО-ның жобаның өтуіне жауапты бөлімшесі басшысының ЭЦҚ-мен куəландырылады жəне 2 жұмыс күнінен аспайтын мерзімде мүдделі бөлімшелер басшыларының, міндеттерді бөлуге сəйкес ОМО басшылығының ЭЦҚ-мен куəландырылады. 23. Келісуші ОМО-да əзірлеуші толығымен келісетін ескертулері болған кезде Үкімет қаулыларының, Премьер-Министр өкімдерінің жобаларын, заң жобаларын қоспағанда, жоба жұмыс тəртібімен пысықтауға қайтарылады, бұл туралы əзірлеуші мемлекеттік органның бұрын ұсынылған ілеспе хатында белгі (алушының Т.А.Ə., күні, қолы) қояды. Жобаны пысықтау мерзімі 10 жұмыс күнінен аспайды. Пысықталуына қарай келісуші ОМО бір мезгілде орын алған ескертулерді жойған жағдайда жобаны келісу (бұрыштама қою) мүмкіндігі туралы қорытынды дайындайды. МО ИП-та келісуші ОМО-да МО ИП-та əзірлеуші толығымен келісетін ескертулер болған кезде Үкімет қаулысы, Премьер-Министр өкімінің жобасы, заң жобасы əзірлеуші мемлекеттік органға пыс��қтау үшін қайтарылады. Бұл ретте əзірлеуші МО ИП-та Үкімет қаулысы, Премьер-Министр өкімі жобасының, заң жобасының пысықталған нұсқасын орналастырады жəне мемлекеттік органдарға келісуге қайта жолдайды. Бар ескертулерді жойған жағдайда келісуші мемлекеттік орган МО ИП-та мемлекеттік орган басшысының ЭЦҚ-мен куəландырылған ескертулерсіз келісу туралы белгі қояды. Осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген мерзім ішінде жоба бойынша бұрын орын алған ескертулер ескеріліп пысықталған жоба ұсынылмаған, сондай-ақ келісуші ОМО ішінара пысықталған жобаны ұсынған жағдайларда екі жұмыс күні ішінде əзірлеуші органға ескертулер жіберіледі. «Қазақстан Республикасы Президентінің заң шығару бастамасы құқығын қамтамасыз ету жəне Республика Президентінің кейбір актілерін Қазақстан Республикасының Конституциясына сəйкес келтіру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2007 жылғы 21 қыркүйектегі № 413 Жарлығына сəйкес əзірленген жобаны ОМО келіскен жəне пысықтаған жағдайда, осы Жарлықта көрсетілген мерзімдер қолданылады.»; мынадай мазмұндағы 35-1-тармақпен толықтырылсын: «35-1. Мемлекеттік органдардың атына Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігінің жəне Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Кеңсесінің бақылаудағы тапсырмалары туралы ескерту МО ИП-та электрондық құжаттар нысанда ескертпелерді қалыптастыру жəне орналастыру көмегімен орындалады.».

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 мамырдағы № 450 қаулысына 1-қосымша Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесінде іс жүргізу жөніндегі нұсқаулыққа 3-қосымша Премьер-Министр Кеңсесінде тіркеуге жатпайтын құжаттардың ТІЗБЕСІ Кеңсеге келіп түсетін, олар бойынша шешім қабылдауды талап етпейтін (қойылған мəселелері жоқ) мынадай құжаттар тіркелмейді: 1) Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметі актілерінің жинағы; 2) Қазақстан Республикасы Парламентінің жаршысы; 3) облыстар мен Астана жəне Алматы қалалары əкімдерінің жанындағы алқа отырыстарының хаттамалары, сондай-ақ олардың жекелеген шешімдері; 4) Кеңсеге мəлімет үшін келіп түсетін хаттардың көшірмелері; 5) тағайындалатын қызметкерлер жөніндегі есептік деректер; 6) мемлекеттік органдар жұмысы, экономика саласы мен əлеуметтік-мəдени сала туралы статистикалық есептер, мəліметтер, анықтамалар жəне мəлімет үшін жіберілген басқа да ақпараттар; 7) ІІМ, ТЖМ жəне басқа да жедел қызметтердің шұғыл ақпарлары; 8) ауа райы мəліметтері; 9) Кеңсе сұрау салатын алқаның қаулылары, министрліктер мен ведомстволардың бұйрықтары; 10) əлеуметтанушылық зерттеулердің материалдары; 11) баспа басылымдары (кітаптар, брошюралар, газеттер, журналдар жəне басқалары); 12) құттықтау жеделхаттары мен ашықхаттары (мемлекеттер мен үкіметтер басшыларының жолдауларынан басқа); 13) шақырулар; 14) жарнамалық ақпарат; 15) телефон орнатуға өтінімдер; 16) рұқсаттамалар беруге өтінімдер; 17) бухгалтерлік құжаттар; 18) кездесуді ұйымдастыру туралы өтініштері бар хаттар. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 мамырдағы № 450 қаулысына 2-қосымша Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Кеңсесінде іс жүргізу жөніндегі нұсқаулыққа 13-қосымша Премьер-Министрдің ведомстволық мұрағатынан құжаттарды беруге ӨТІНІМ Бөлім ______________________________________________________________ Кімге (Т.А. Ə.)_________________________________________________ Телефоны _____________________________________________________ Құжаттың атауы 1

Құжаттың тіркеуесептік деректері 2

Қолданыстағы редакция 3

Түпнұсқасы (құжат парақтарының саны 4

Рұқсат етемін _______________ Бақылау жəне құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің меңгерушісі Күні _________ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 мамырдағы № 450 қаулысына 3-қосымша Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау жəне олардың орындалуын бақылау тəртібі туралы нұсқаулыққа 1а-қосымша (талонның алдыңғы беті) ТАЛОН* (түбіртек) ТАЛОН (корешок)  (талонның саны/номер талона) Өтініш/обращение

ТАЛОН* (жыртылмалы талон) ТАЛОН (отрывной талон)  (талонның саны/номер талона)

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– (өтініш берушінің аты-жөні немесе атауы / фамилия, инициалы либо наименование заявителя) –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– «____»_____________20__ж./г.________________ –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Өтінішті қабылдаған қызметкердің лауазымы, аты-жөні, қолы / должность, Ф.И.О., подпись сотрудника, принявшего обращение –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– (қолы / подпись) Талон қабылдаушының қолы / подпись получившего талон _______________«____» сағ/час «____»мин. «____»________________20___ж./г.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– (өтініш берушінің аты-жөні немесе атауы / фамилия, инициалы либо наименование заявителя) –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– (қабылданды/принято. Қабылдаған/принял (лауазымы, аты-жөні / должность, фамилия и инициалы) –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– (субъект атауы, мекенжайы жəне қызметік телефоны / наименование субъекта, адрес и служебный телефон) Ескерту\примечание: Өтініш бойынша шешім Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерімен белгіленген мерзімде қабылданатын болады. Решение по обращению будет принято в сроки, установленные законодательными актами Республики Казахстан. «____»______________________20___ж./г. __________________________(қолы/подпись)

* Қазақстан Республикасы Бас прокурорының 2012 жылғы 14 маусымдағы № 66 бұйрығына қосымша Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін есепке алу Ережесіне 3-қосымша (талонның артқы беті) Интернет желісінің мекенжайы: http:\\service.pravstat.kz Адрес Интернет ресурса: http:\\service.pravstat.kz 1012 нөміріне SMS хабарлама SMS сообщение на номер 1012 Станционарлық телефон арқылы 8 800-080-7777 нөмірге Со станционарного телефона на номер 8 800-080-7777 Ұялы телефон арқылы 1414 нөміріне С мобильного телефона на номер 1414 Ескерту\примечание: Көрсетілген қызметтер барлық байланыс операторлары бойынша құны 15 теңге тұратын SMS-хабарламалардан басқаларында ақысыз жүзеге асырылады. Указанные услуги, за исключением SMS-сообщения стоимостью 15 тенге на все операторы связи, осуществляются бесплатно. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 мамырдағы № 450 қаулысына 4-қосымша Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiне 5-1-қосымша Парламент депутаттары бастамашылық жасаған заң жобалары бойынша, сондай-ақ Үкімет бастамашы болған заң жобасына Парламент депутаттары енгізген түзетулер бойынша Үкімет қорытындысының жобасы бойынша Үкімет мүшелерінің дауыс беру нəтижелерін есептеу парағы 1. Заң жобасының атауы Р/с №

Үкімет мүшесі

Дауыс берді:* Жақтағандар Қарсы болғандар

Қаулы жобасын мемлекеттік органның интернет-ресурсында (веб-сайтта, интранет-порталда немесе басқа ақпараттық жүйеде) орналастыру туралы рұқсат (нөмірі жəне уақыты) жəне ақпарат (əрқайсысындағы байттар санын көрсете отырып, шығарылған файлдар атауы).

»; 1-1-қосымшаның жетінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Премьер-Министр Кеңсесінің жобаға ескертулері жоқ (мынадай ескертулері бар). Заң бөлімінің қорытындысы қоса беріліп отыр.»; осы қаулыға 4, 5-қосымшаларға сəйкес көрсетілген Регламентке 5-1, 5-2-қосымшалармен толықтырылсын;

Алушының қолы 5

Дауыс берген Үкімет мүшелерінің барлығы

(Соңы 10-бетте).

Дауыс берген жоқ


10

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

(Соңы. Басы 9-бетте).

3

оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жинақтаушы бұйымдары мен аспаптарын, жабдықтарын сақтауға арналған, қоршалған, оқшауланған, қолданыстағы нормативтерде көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк объектiлерден қауiпсiз қашықтықта орналасқан, өнеркəсіптік, өрт, санитариялық- эпидемиологиялық қауіпсіздік талаптарына сай келетін жеке меншік құқығындағы арнайы жабдықталған қойма

2. Дауыс беру нəтижелері:____________________ 3. Қазақстан Республикасы Премьер-Министрі Кеңсесінің бөлім меңгерушісі _________________. (қолы) * Тиісті сандар қойылатын «Дауыс берген Үкімет мүшелерінің барлығы» деген жолды қоспағанда, 2-тармақтың «Дауыс берді» жəне «Дауыс берген жоқ» деген бағандарында тиісінше»+» немесе»-» белгілері қойылады. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 мамырдағы №450 қаулысына 5-қосымша

4.

қызметтің мəлімделген түрі бойынша мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді пайдалана отырып, жұмыс жүргізуге Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің немесе оның аумақтық органдарының рұқсаттары

Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң Регламентiне 5-2-қосымша Парламент қабылдаған жəне Премьер-Министрге қолын қойып бекітуге жіберілетін заңнамалық актілер бойынша қорытынды нысаны 1. Заңнамалық актіні қабылдау негіздемесі. 2. Заңнамалық актіні қабылдау мақсаттары. 3. Заңнамалық актіні іске асырудың əлеуметтік-экономикалық жəне құқықтық салдары. 4. Депутаттардың түзетулері туралы мəліметтер. 5. Депутаттардың түзетулері бойынша Үкіметтің қорытындылары туралы мəліметтер. 6. Мемлеке��тік бюджет кірістерінің қысқаруы жəне мемлекеттік бюджет шығыстарының ұлғаюы туралы мəліметтер. 7. Қабылданған заңнамалық актінің Қазақстан Республикасының Конституциясына, қолданыстағы заңнамалық актілерге, сондай-ақ Парламент қабылдаған, бірақ Мемлекет басшысы қол қоймаған немесе қолданысқа енгізілмеген заңнамалық актілерге сəйкестігі туралы ақпарат. 8. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрінің қолын қойып бекіту мүмкіндігі туралы қорытынды.

5.

монтаждауды, реттеуді, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеуді жəне сервистік қызмет көрсетуді қоса алғанда, оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жинақтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндіруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журнал

6.

атыс қаруын пайдалана отырып, күзетуге арнайы жабдықталған қойманы иеленуші мен күзет қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның арасындағы шарт

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 мамырдағы №450 қаулысына 6-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің Регламентіне 7-қосымша

Қолданыстағы редакция

Ұсынылып отырған редакция

Негіздеме. Тапсырмаларға сілтемелерден басқа: 1) түзетудің мəнін; 2) əрбір енгізілген түзетудің нақты негіздемесі көрсету қажет.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 29 мамыр

№531

Астана, Үкімет Үйі

Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi және сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дәрiлердi, қару-жарақ пен әскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ оларды өндiруге арналған арнайы материалдар мен жабдықтарды әзiрлеу, өндiру, жөндеу, алу және өткiзу жөніндегі қызметті лицензиялаудың кейбір мәселелері туралы «Лицензиялау туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ оларды өндiруге арналған арнайы материалдар мен жабдықтарды əзiрлеу, өндiру, жөндеу, алу жəне өткiзу жөніндегі қызметті жүзеге асыру үшін қойылатын бiлiктiлiк талаптары жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттар тізбесі бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің Өнеркəсіп комитеті монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ оларды өндiруге арналған арнайы материалдар мен жабдықтарды əзiрлеу, өндiру, жөндеу, алу жəне өткiзу бойынша қызметті жүзеге асыру жөніндегі лицензиар болып белгіленсін. 3. Мыналардың күші жойылды деп танылсын: 1) «Монтаждауды, реттеуді, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеуді жəне сервистік қызмет көрсетуді қоса алғанда, оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жинақтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ оларды өндіруге арналған арнайы материалдар мен жабдықтарды əзірлеу, өндіру, жөндеу, алу жəне өткізу жөніндегі қызметке қойылатын біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 4 ақпандағы № 93 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 4, 50-құжат); 2) «Оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жинақтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ монтаждауды, реттеуді, пайдалануды, сақтауды, жөндеуді жəне сервистік қызмет көрсетуді қоса алғанда, оларды өндіруге арналған арнайы материалдар мен жабдықтарды əзірлеу, өндіру, жөндеу, сатып алу жəне сату жөніндегі қызметті лицензиялау ережесін жəне оған қойылатын біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 4 ақпандағы № 93 қаулысына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 мамырдағы № 718 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 54, 733-құжат). 4. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 29 мамырдағы № 531 қаулысымен бекітілсін Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндiруге арналған арнайы материалдарды жабдықтарды əзiрлеу, өндiру, жөндеу, алу жəне өткiзу жөніндегі қызметті жүзеге асыру үшін қойылатын бiлiктiлiк талаптары жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесі Р/с Біліктілік талаптары мыналардың болуын Құжаттар Ескертпе № қамтиды 1 2 3 4 1. Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндiруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды əзiрлеу, өндiру жөніндегі кіші қызмет түрі үшін 1. заңды тұлға басшысының немесе оның заңды тұлға басшысының немесе оның басшысы басшысы орынбасарының, оның ішінде оның орынбасарының, оның филиалының басшысы немесе филиалы басшысының немесе оның басшысы оның орынбасарының, сондай-ақ лицензияланатын орынбасарының, сондай-ақ лицензияланатын қызмет түрін жүзеге асыратын жеке тұлға үшін қызмет түрімен айналысатын жеке тұлғаның жоғары техникалық білімінің болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар жоғары техникалық білімі тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 2. тиісті техникалық білімі, мамандығы тиісті техникалық білімі, мамандығы бойынша кемінде бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар бір жыл жұмыс өтілі бар білікті білікті мамандар мамандардың болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 3. қызметтің көрсетілген кіші түріне қатысты қызметтің көрсетілген кіші түріне қатысты əзірлеу əзірлеу жəне өндіру мəселелері жөніндегі жəне өндіру мəселелері жөніндегі нормативтікнормативтік-техникалық құжаттар жиынтығы техникалық құжаттар жиынтығы түріндегі ғылыми түріндегі ғылыми база базаның болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 4. мыналарды: мыналарды: арнайы өндірістік ғимаратты; арнайы өндірістік ғимаратты; жабдықтарды, стендіні, көтергіш механизмді; жабдықтарды, стендіні, көтергіш механизмді; əзірленген жəне өндірілетін өнімді сақтау əзірленген жəне өндірілетін өнімді сақтау жəне оларға жəне оларға бақылау сынақтарын жүргізуге бақылау сынақтарын жүргізуге арналған арнайы арналған арнайы жабдықталған аумақтар мен жабдықталған аумақтар мен үй-жайларды; үй-жайларды; жұмысшы персоналды орналастыруға арналған жұмысшы персоналды орналастыруға қызметтік үй-жайларды қамтитын жеке меншік арналған қызметтік үй-жайларды құқығындағы немесе өзге де заңды негіздегі қамтитын жеке меншік құқығындағы қоршалған, оқшауланған, қолданыстағы нормативтерде немесе өзге де заңды негіздегі қоршалған, көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк объектiлерден оқшауланған, қолданыстағы нормативтерде қауiпсiз қашықтықта орналасқан, өнеркəсіптік, көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк өрт, санитариялық-эпидемиологиялық қауіпсіздік объектiлерден қауiпсiз қашықтықта талаптарына сəйкес өндірістік-техникалық базасының орналасқан, өнеркəсіптік, өрт, санитариялық- болуы туралы ақпаратты қамтитын біліктілік эпидемиологиялық қауіпсіздік талаптарына талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес сəйкес өндірістік-техникалық базасы мəліметтер нысаны 5. қызметтің мəлімделген түрі бойынша қызметтің мəлімделген түрі бойынша мемлекеттік мемлекеттік құпияларды құрайтын құпияларды құрайтын мəліметтер пайдаланылатын мəліметтер пайдаланылатын жұмысқа жұмысқа Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің немесе оның аумақтық органдарының комитетінің немесе оның аумақтық рұқсатының болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне органдарының рұқсаттары қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 6. пайдалану шарттарына жəне олар үшін пайдалану шарттарына жəне олар үшін белгіленген белгіленген өлшеу құралдарын қамтамасыз өлшеу құралдарын қамтамасыз ету туралы заңнаманың ету туралы заңнаманың талаптарына жауап талаптарына жауап беретін өлшеу құралдары, оның беретін өлшеу құралдары, оның ішінде ішінде радиацияны өлшеу құралдарының болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары радиацияны өлшеу құралдары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 7. ұйымның басшысы бекітк��н əзірлеу жəне ұйымның басшысы бекіткен əзірлеу жəне өндіру жұмыстарын қауіпсіз жүргізу өндіру жұмыстарын қауіпсіз жүргізу жөніндегі жөніндегі нұсқаулықтар нұсқаулықтардың болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 8. материалдарды, жартылай фабрикаттарды материалдарды, жартылай фабрикаттарды (əзірлемелерді), жинақтаушы бөлшектерді, (əзірлемелерді), жинақтаушы бөлшектерді, дайын дайын жəне жарамсыз бұйымдарды есепке жəне жарамсыз бұйымдарды есепке алу жəне сақтау алу жəне сақтау жөніндегі журнал жөніндегі журналдың болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 9. атыс қаруын пайдалана отырып күзетуге атыс қаруын пайдалана отырып күзетуге арнайы арнайы жабдықталған қойманы иеленуші жабдықталған қойманы иеленуші мен күзет қызметіне мен күзет қызметіне лицензиясы бар лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның мамандандырылған ұйымның арасындағы арасындағы шарттың болуы туралы ақпаратты шарт қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 2. Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндiруге арналған арнайы материалдар мен жабдықтарды жөндеу жөніндегі кіші қызмет түрі үшін 1. заңды тұлға басшысының немесе басшысы заңды тұлға басшысының немесе оның басшысы орынбасарының, оның ішінде оның филиалы орынбасарының, оның ішінде оның филиалының басшысының немесе басшысы немесе оның 1 2 3 4 оның басшысы орынбасарының, сондайорынбасарының, сондай-ақ лицензияланатын қызмет ақ лицензияланатын қызмет түрімен түрін жүзеге асыратын жеке тұлға үшін жоғары айналысатын жеке тұлғаның жоғары техникалық білімінің болуы туралы ақпаратты қамтитын техникалық білімі осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 2. тиісті техникалық білімі, мамандығы тиісті техникалық білімі, мамандығы бойынша кемінде бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар бір жыл жұмыс өтілі бар білікті мамандардың болуы білікті мамандар туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 3 қызметтің көрсетілген кіші түріне қатысты қызметтің көрсетілген кіші түріне қатысты əзірлеу жəне əзірлеу жəне өндіру мəселелері жөніндегі өндіру мəселелері жөніндегі нормативтік-техникалық нормативтік-техникалық құжаттар жиынтығы құжаттар жиынтығы түріндегі ғылыми базаның болуы түріндегі ғылыми база туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 4. Мыналарды: Мыналарды: арнайы өндірістік ғимаратты; арнайы өндірістік ғимаратты; жабдықтарды, стендіні, көтергіш механизмді; жабдықтарды, стендіні, көтергіш механизмді; жөндеу жүргізілгеннен кейін өнімді сақтау жөндеу жүргізілгеннен кейін өнімді сақтау жəне оларға жəне оларға бақылау сынақтарын жүргізуге бақылау сынақтарын жүргізуге арналған арнайы арналған арнайы жабдықталған аумақтар мен жабдықталған аумақтар мен үй-жайларды; үй-жайларды; жұмысшы персоналды орналастыруға арналған жұмысшы персоналды орналастыруға қызметтік үй-жайларды қамтитын жеке меншік арналған қызметтік үй-жайларды құқығындағы немесе өзге де заңды негіздегі қамтитын жеке меншік құқығындағы қоршалған, оқшауланған қолданыстағы нормативтерде немесе өзге де заңды негіздегі қоршалған, көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк объектiлерден оқшауланған қолданыстағы нормативтерде қауiпсiз қашықтықта орналасқан, өнеркəсіптік, көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк өрт, санитариялық-эпидемиологиялық қауіпсіздік объектiлерден қауiпсiз қашықтықта талаптарына сəйкес өндірістік-техникалық базасының орналасқан, өнеркəсіптік, өрт, санитариялық- болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік эпидемиологиялық қауіпсіздік талаптарына талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес сəйкес өндірістік-техникалық базасы мəліметтер нысаны 5. қызметтің мəлімделген түрі бойынша қызметтің мəлімделген түрі бойынша мемлекеттік мемлекеттік құпияларды құрайтын құпияларды құрайтын мəліметтер пайдаланылатын мəліметтер пайдаланылатын жұмысқа жұмысқа Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің немесе оның аумақтық органдарының комитетінің немесе оның аумақтық рұқсатының болуы туралы ақпаратты қамтитын осы органдарының рұқсаттары біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 6. пайдалану шарттарына жəне олар үшін пайдалану шарттарына жəне олар үшін белгіленген белгіленген өлшеу құралдарын қамтамасыз өлшеу құралдарын қамтамасыз ету туралы ету туралы заңнаманың талаптарына жауап заңнаманың талаптарына жауап беретін келетін өлшеу беретін өлшеу құралдары, оның ішінде құралдарының, оның ішінде радиацияны өлшеу радиацияны өлшеу құралдары құралдарының болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 7. ұйымның басшысы бекіткен əзірлеу, өндіру ұйымның басшысы бекіткен əзірлеу, өндіру жұмыстарын жұмыстарын қауіпсіз жүргізу жөніндегі қауіпсіз жүргізу жөніндегі нұсқаулықтың болуы нұсқаулықтар туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны материалдарды, жартылай фабрикаттарды 8. материалдарды, жартылай фабрикаттарды (əзірлемелерді), жинақтаушы бөлшектерді, дайын (əзірлемелерді), жинақтаушы бөлшектерді, жəне жарамсыз бұйымдарды есепке алу жəне сақтау дайын жəне жарамсыз бұйымдарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журнал жөніндегі журналдың болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 9. атыс қаруын пайдалана отырып күзетуге атыс қаруын пайдалана отырып күзетуге арнайы арнайы жабдықталған қойманы иеленуші жабдықталған қойманы иеленуші мен күзет қызметіне мен күзет қызметіне лицензиясы бар лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның арасындағы шарттың болуы туралы ақпаратты қамтитын мамандандырылған ұйымның арасындағы шарт осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны 3. Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндiруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды алу жəне өткiзу жөніндегі кіші қызмет түрі үшін 1.

2.

заңды тұлға басшысының немесе басшысы орынбасарының, оның ішінде филиалы басшысының немесе оның басшысы орынбасарының, сондай-ақ лицензияланатын қызмет түрімен айналысатын жеке тұлғаның жоғары техникалық білімі тиісті техникалық білімі, мамандығы бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар білікті мамандар

заңды тұлға басшысының немесе оның басшысы орынбасарының, оның филиалының басшысы немесе оның орынбасарының, сондай-ақ лицензияланатын қызмет түрін жүзеге асыратын жеке тұлға үшін жоғары техникалық білімінің болуы туралы ақпаратты қамтитын осы біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны тиісті техникалық білімі, мамандығы бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар білікті мамандардың болуы туралы ақпаратты қамтитын біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны

ш ж

Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндiруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды əзiрлеу, өндiру, жөндеу, алу жəне өткiзу жөніндегі қызметті жүзеге асыру үшін койылатын біліктiлiк талаптары жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесіне мəліметтер нысаны 1. Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндiруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды əзiрлеу, өндiру жөніндегі кіші қызмет түрі үшін мыналардың болуы қажет: 1) заңды тұлға басшысының немесе басшысы орынбасарының, оның ішінде филиалы басшысының немесе оның басшысы орынбасарының, сондай-ақ лицензияланатын қызмет түрімен айналысатын жеке тұлғаның жоғары техникалық білімі: тегі, аты, əкесінің аты _____________________________________; лауазымы _________________________________________________; тағайындау туралы бұйрықтың нөмірі мен берілген күні _________________; білімі бойынша мамандығы ______________________________________; жоғарғы техникалық білімі туралы дипломның нөмірі мен берілген күні ______________________________ ________________________; дипломды берген жоғары оқу орнының атауы ________________________________________________; 2) тиісті техникалық білімі, мамандығы бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар білікті мамандар: тегі, аты, əкесінің аты _____________________________________; лауазымы _________________________________________________; тағайындау туралы бұйрықтың нөмірі мен берілген күні _________________; мамандығы бойынша жұмыс өтілі ____________________________; білімі бойынша мамандығы ________________________________________________; жоғарғы техникалық білімі туралы дипломның нөмірі мен берілген күні ______________________; дипломды берген жоғары оқу орнының атауы ________________________________________________; 3) қызметтің көрсетілген кіші түріне қатысты əзірлеу жəне өндіру мəселелері жөніндегі нормативтік-техникалық құжаттар жиынтығы түріндегі ғылыми база: қызметтің көрсетілген кіші түріне қатысты əзірлеу жəне өндіру мəселелері жөніндегі нормативтік-техникалық құжаттар жиынтығы түріндегі ғылыми база туралы ақпарат _________________________; 4) мыналарды: арнайы өндірістік ғимаратты; жабдықтарды, стендіні, көтергіш механизмді; əзірленген жəне өндірілетін өнімді сақтау жəне оларға бақылау сынақтарын жүргізуге арналған арнайы жабдықталған аумақтар мен үй-жайларды; жұмысшы персоналды орналастыруға арналған қызметтік үй-жайларды қамтитын жеке меншік құқығындағы немесе өзге де заңды негіздегі қоршалған, оқшауланған қолданыстағы нормативтерде көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк объектiлерден қауiпсiз қашықтықта орналасқан, өнеркəсіптік, өрт, санитариялық-эпидемиологиялық қауіпсіздік талаптарына сəйкес өндірістік-техникалық базасы: жылжымайтын мүліктің кадастрлық нөмірі ______________________; егер өзге заңды негізде болған жағдайда шарттың нөмірі мен күні ___________________________; шарт жасалған ұйымның атауы________________________; жабдықтау, стенд, көтеру механизмі, қоршау, оқшалау, тұрғын жəне өндірістік объектілерінен қашықтығы туралы ақпарат, метрде ________________________________________________________; 5) қызметтің мəлімделген түрі бойынша мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтер пайдаланылатын жұмысқа Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің немесе оның аумақтық органдарының рұқсаты: рұқсаттың нөмірі мен берілген күні ______________________________; рұқсатты берген ұйымның атауы ________________________________; 6 ) пайдалану шарттарына жəне олар үшін белгіленген өлшеу құралдарын қамтамасыз ету туралы заңнаманың талаптарына жауап беретін өлшеу құралдары, оның ішінде радиацияны өлшеу құралдары: өлшеу құралдары туралы ақпарат ______________________________; өлшеу құралдарын тексеру туралы сертификаттың нөмірі мен берілген күні ____________________; 7) ұйымның басшысы бекіткен əзірлеу, өндіру жұмыстарын қауіпсіз жүргізу жөніндегі нұсқаулықтар: ұйымның басшысы бекіткен əзірлеу, өндіру жұмыстарын қауіпсіз жүргізу жөніндегі нұсқаулықтар туралы ақпарат ______________________________; 8) материалдарды, жартылай фабрикаттарды (əзірлемелерді), жинақтаушы бөлшектерді, дайын жəне жарамсыз бұйымдарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журнал: материалдарды, жартылай фабрикаттарды (əзірлемелерді), жинақтаушы бөлшектерді, дайын жəне жарамсыз бұйымдарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журнал туралы ақпарат _________________; 9) атыс қаруын пайдалана отырып, күзетуге арнайы жабдықталған қойманы иеленуші мен күзет қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның арасындағы шарт: атыс қаруын пайдалану туралы ақпарат _____________________________________________________; өндірістік-техникалық базаны күзету туралы шарттың нөмірі мен күні _______________________; шарт жасалған, күзет қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның атауы ___________. 2. Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндiруге арналған арнайы материалдар мен жабдықтарды жөндеу жөніндегі кіші қызмет түрі үшін мыналардың болуы қажет: 1) заңды тұлға басшысының немесе басшысы орынбасарының, оның ішінде филиалы басшысының немесе оның басшысы орынбасарының, сондай-ақ лицензияланатын қызмет түрімен айналысатын жеке тұлғаның жоғары техникалық білімі: тегі, аты, əкесінің аты _____________________________________; лауазымы _________________________________________________; тағайындау туралы бұйрықтың нөмірі мен берілген күні _________________; білімі бойынша мамандығы ______________________________________; жоғарғы техникалық білімі туралы дипломның нөмірі мен берілген күні _______________________; дипломды берген жоғары оқу орнының атауы ____________________________________________; 2) тиісті техникалық білімі, мамандығы бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар білікті мамандар: тегі, аты, əкесінің аты _____________________________________; лауазымы _________________________________________________; тағайындау туралы бұйрықтың нөмірі мен берілген күні _________________; мамандығы бойынша жұмыс өтілі ____________________________; білімі бойынша мамандығы ________________________________________________; жоғарғы техникалық білімі туралы дипломның нөмірі мен берілген күні _______________________; дипломды берген жоғары оқу орнының атауы ____________________________________________; 3) қызметтің көрсетілген кіші түріне қатысты əзірлеу жəне өндіру мəселелері жөніндегі нормативтік-техникалық құжаттар жиынтығы түріндегі ғылыми база: қызметтің көрсетілген кіші түріне қатысты əзірлеу жəне өндіру мəселелері жөніндегі нормативтік-техникалық құжаттар жиынтығы түріндегі ғылыми база туралы ақпарат _________________________; 4) мыналарды: арнайы өндірістік ғимаратты; жабдықтарды, стендіні, көтергіш механизмді; жөндеу жүргізілгеннен кейін өнімді сақтау жəне оларға бақылау сынақтарын жүргізуге арналған арнайы жабдықталған аумақтар мен үй-жайларды; жұмысшы персоналды орналастыруға арналған қызметтік үй-жайларды қамтитын жеке меншік құқығындағы немесе өзге де заңды негіздегі қоршалған, оқшауланған, қолданыстағы нормативтерде көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк объектiлерден қауiпсiз қашықтықта орналасқан, өнеркəсіптік, өрт, санитариялық-эпидемиологиялық қауіпсіздік талаптарына сəйкес өндірістік-техникалық базасы: жылжымайтын мүліктің кадастрлық нөмірі ______________________________________________; егер өзге заңды негізде болған жағдайда шарттың нөмірі мен күні ___________________________; шарт жасалған ұйымның атауы ______________________________________________________; жабдықтау, стенд, көтеру механизмі, қоршау, оқшаулау, тұрғын үй жəне өндірістік объектілерінен қашықтығы туралы ақпарат, метрде ______________________________________________________; 5) қызметтің мəлімделген түрі бойынша мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтер пайдаланылатын жұмысқа Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің немесе оның аумақтық органдарының рұқсаттары: рұқсаттың нөмірі мен берілген күні ____________________________; рұқсатты берген ұйымның атауы _________________________________; 6) пайдалану шарттарына жəне олар үшін белгіленген өлшеу құралдарын қамтамасыз ету туралы заңнаманың талаптарына жауап беретін өлшеу құралдары, оның ішінде радиацияны өлшеу құралдары: өлшеу құралдары туралы ақпарат ____________________________; өлшеу құралдарын тексеру туралы сертификаттың нөмірі мен берілген күні ___________________________ _______________________________________________________________________; 7) материалдарды, жартылай фабрикаттарды (əзірлемелерді), жинақтаушы бөлшектерді, дайын жəне жарамсыз бұйымдарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журнал: материалдарды, жартылай фабрикаттарды (əзірлемелерді), жинақтаушы бөлшектерді, дайын жəне жарамсыз бұйымдарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журнал туралы ақпарат ___________________________________ ___________________________________________________________________; 8) ұйымның басшысы бекіткен əзірлеу, өндіру жұмыстарын қауіпсіз жүргізу жөніндегі нұсқаулықтар: ұйымның басшысы бекіткен əзірлеу, өндіру жұмыстарын қауіпсіз жүргізу жөніндегі нұсқаулық туралы ақпарат ______________________________________________________________________; 9) атыс қаруын пайдалана отырып, күзетуге арнайы жабдықталған қойманы иеленуші мен күзет қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның арасындағы шарт: атыс қаруын пайдалану туралы ақпарат ___________________________________________________________ ______________________________________________________________________________; өндірістік-техникалық базаны күзету туралы шарттың нөмірі мен күні ________________________________ _____________________________________________________________________________; шарт жасалған, күзет қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның атауы ____________________ ____________________________________________________________________________. 3. Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, оларды өндiруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды алу жəне өткiзу жөніндегі кіші қызмет түрі үшін мыналардың болуы қажет: 1) заңды тұлға басшысының немесе басшысы орынбасарының, оның ішінде филиалы басшысының немесе оның басшысы орынбасарының, сондай-ақ лицензияланатын қызмет түрімен айналысатын жеке тұлғаның жоғары техникалық білімі: тегі, аты, əкесінің аты _____________________________________; лауазымы _________________________________________________; тағайындау туралы бұйрықтың нөмірі мен берілген күні _________________; білімі бойынша мамандығы ______________________________________; жоғарғы техникалық білімі туралы дипломның нөмірі мен берілген күні _______________________; дипломды берген жоғары оқу орнының атауы ____________________________________________; 2) тиісті техникалық білімі, мамандығы бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар білікті мамандар: тегі, аты, əкесінің аты _____________________________________; лауазымы _________________________________________________; тағайындау туралы бұйрықтың нөмірі мен берілген күні _________________; мамандығы бойынша жұмыс өтілі ____________________________; білімі бойынша мамандығы ________________________________________________; жоғарғы техникалық білімі туралы дипломның нөмірі мен берілген күні _______________________________ _______________________________________________________________________________; дипломды берген жоғары оқу орнының атауы ______________________________________________; 3) оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жинақтаушы бұйымдары мен аспаптарын, арнайы материалдарын сақтауға арналған, қоршалған, оқшауланған қолданыстағы нормативтерде көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк объектiлерден қауiпсiз қашықтықта орналасқан, өрт, өнеркəсіптік, санитариялық-эпидемиологиялық қауіпсіздік талаптарына сəйкес жеке меншік құқығындағы арнайы жабдықталған қойма: жылжымайтын мүліктің кадастрлық нөмірі _____________________; егер өзге де заңды негізде болған жағдайда шарттың нөмірі мен күні __________________________________ _______________________________________________________________________________; шарт жасалған ұйымның атауы __________________________; жабдықтау, стенд, көтеру механизмі, қоршау, оқшаулау, тұрғын үй жəне өндірістік объектілерінен қашықтығы туралы ақпарат, метрде ____________________________; 4) қызметтің мəлімделген түрі бойынша мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді пайдалана отырып, жұмыс жүргізуге Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің немесе оның аумақтық органдарының рұқсаттары: рұқсаттың нөмірі мен берілген күні _____________________________; рұқсат берген ұйымның атауы _________________________________; 5) монтаждауды, реттеуді, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеуді жəне сервистік қызмет көрсетуді қоса алғанда, оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ оларды өндіруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журнал: монтаждауды, реттеуді, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеуді жəне сервистік қызмет көрсетуді қоса алғанда,оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ оларды өндіруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журнал туралы ақпарат __________________________________ _____________________________________________________________; 6) атыс қаруын пайдалана отырып, күзетуге арнайы жабдықталған қойманы иеленуші мен күзет қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның арасындағы шарт: атыс қаруын пайдалану туралы ақпарат ___________________________________________________; өндірістік-техникалық базаны күзету туралы шарттың нөмірі мен күні _________________________________ ______________________________________________________________________________; шарт жасалған, күзет қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның атауы ____________________ _____________________________________________________________________________.

Қа ақстан Республикасы Үк мет н ң қаулысы 2013 жыл ы 30 қыркүйек

№1022

Астана Үк мет Үй

«Қолжет мд тұр ын үй – 2020» ба дарламасын бек ту туралы» Қазақстан Республикасы Үк мет н ң 2012 жыл ы 21 маусымда ы № 821 қаулысына өз ер стер мен толықтырулар ен зу туралы Қ м

Қ ж м ым ы №

ы ы Ү м ы ы ы мы

ы м ы м ы ы Қ ж м ы м ы ш м ы ш ы ш

ы Қ

ым м ы м ы ы ҚТҚЖ ж ы ш Х ы ы ы м ш м ы м ш ы мы ж ы ы ы ы ы ж ы ы ы ж ым м ш ы ы ы ж ы ыж ы ы ым м Ж ы м жы ы м ш ш м мы ж ы ы Т ы ы ымшы ы ж ы ы ы ж ҚТҚЖ АҚ ы ы ы ы ж ж ш м ы м ш ы мы ж ы ы

ыҮ м

ы ы ы ж ы ы ы шы м ы ш ш ҚТҚЖ ы ы м ш ж ы ы м Ж ы ы ш ш м мы м м ы ш ы ы ы ш ы ы ы шы ш м мы ы ы ы ж ы ы м ш

шы

Монтаждауды, реттеудi, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеудi жəне сервистiк қызмет көрсетудi қоса алғанда, оқ-дəрiлердi, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерiн, жиынтықтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ оларды өндiруге арналған арнайы материалдар мен жабдықтарды əзiрлеу, өндiру, жөндеу, алу жəне өткiзу жөніндегі қызметті жүзеге асыру үшін ұсынылып отырған бiлiктiлiк талаптарын жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттардың тізбесіне қосымша

Нормативтік құқықтық (құқықтық) актілерінің жобасына «Нормативтік құқықтық (құқықтық) актісінің атауы» САЛЫСТЫРМА КЕСТЕ Р/с № Құрылымдық бөліктері

оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жинақтаушы бұйымдары мен аспаптарын сақтауға арналған, қоршалған, оқшауланған, қолданыстағы нормативтерде көзделген тұрғын үйлер мен өндiрiстiк объектiлерден қауiпсiз қашықтықта орналасқан, өнеркəсіптік, өрт, санитариялықэпидемиологиялық қауіпсіздік талаптарына сай келетін жеке меншік құқығындағы арнайы жабдықталған қойманың болуы туралы ақпаратты қамтитын біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны қызметтің мəлімделген түрі бойынша мемлекеттік құпияларды құрайтын мəліметтерді пайдалана отырып, жұмыс жүргізуге Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің немесе оның аумақтық органдарының рұқсатының болуы туралы ақпаратты қамтитын біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны оқ-дəрілерді, қару-жарақ пен əскери техниканы, олардың қосалқы бөлшектерін, жинақтаушы бұйымдары мен аспаптарын, сондай-ақ монтаждауды, реттеуді, жаңғыртуды, орнатуды, пайдалануды, сақтауды, жөндеуді жəне сервистік қызмет көрсетуді қоса алғанда, оларды өндіруге арналған арнайы материалдарды, жабдықтарды есепке алу жəне сақтау жөніндегі журналдың болуы туралы ақпаратты қамтитын біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны атыс қаруын пайдалана отырып, күзетуге арнайы жабдықталған қойманы иеленуші мен күзет қызметіне лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның арасындағы шарттың болуы туралы ақпаратты қамтитын біліктілік талаптары мен құжаттар тізбесіне қосымшаға сəйкес мəліметтердің нысаны

жы ы

ж

ы м ш м мы ж ж ы

ш

ж

ы

ж

ҚТҚЖ

ы

ж ы ы м ы ы

ж

ы ы

ы

ы ҚТҚЖ

ы ы

м

ы ы ы ы ж ж

ы

ж

ЖАО м ҚТҚЖ ж ЖАО м ҚТҚЖ ы ым

ж ы ы Т ы ж ҚТҚЖ

ы АҚ

ы

ымшы ы

ы

ы

ы ы

ы

ы ж ы ы

ш ш мы ж ы ы ЖАО ы м ы шы ы ж ы ЖАО ш ы ж м ы ы шы ым мы ж ш ы ы ы м ы ы ж м шы ы ы ж ы ы ЖАО ж м м ы ш м ш мы ж ы ы ы м ы ы ш м жы ы м ш мы ж ы ы м ы ш ы ы ы ыж ы ы ы м м ы шы ы м жы ы ш мы ж ы ы м ы ш ш ы ж ы м ы ы Қ ж ы ы ы м м ж ы ж шы ж ы ы ж ы ы ш м ш ҚИК ИҰ АҚ ы м ы ш м ш мы ж ы ы ҚИК ИҰ АҚ ы м ш ж мм ы ф ы ымы ы ж ы ы ш ж м ы ж м ы ж ы ш ж м ш ш м мы ж ы ы м ы ш ы м ы м ы ҚИК ИҰ АҚ ы ы ы ым ы мш ы м м ы ж ж ж м ы ш ым ы ж шы м ж мы ж ж мм ы ш ы ж ж мм ы м ж ы ш ым ы ы м ы ы м ж ш ым ы ы ы ы ым ы ы ы ы м м ы ш ф ы мы м м ы ш ш ы ы ы ы Шы ы ы ы м м м ы ш ш ым ы ы ы ш жы ым ы ы м м ы ж ж ж мм ы ж ы м ы ш м ы ж ы ш ым ы ы мы м м ы ш ж ы шы м ы ы ы ы ҚИК ИҰ АҚ ж м ым м ы ы м ы ж м м ы ы ы ы ы ы ы ы ы м ы ы ы жы ы ы ы ҚИК ИҰ АҚ ж м ы ш ым ы ж ж ы мм ы м ымш ы ы ы ж мм ы м м м ы ж ы ы ы ы ы ы ш ы мм ы м ымш ж шы ым ым ы ы ж мм ы ы ж К мм ы м ымш щ ы ы ы жы ы ы м ж ш ж м ш мы ж ы ы А ж А м ы ы ыж ы ы ы ы ы ы мы ш А ы Ө м ж А ы мы А м ы Ж м ы ж О Қ ы ы мы мы ж ж ы м ы А ж А м ы ы ыж ы ы ы ы ы ы мы ш А ы Ө м ж А ы мы мы ж ж ы м ы Ж ы м ы ш ж ы ш шы м ы фф С м ы ы ы ы Қ ҚНжЕ ы ы ж ш ы ы ы ы ы шы мы ж ы ы жы ж ы ш шы м ы жы ы ш ф ы фф ым м А ы ы ж ы ж ш ы ш м А ы ы ш м А ы ы ж м ы ш ы ш мы м м ы м ш м ы ы ы ы ы ы ы м ж ы м ш ы м ы ым ы ы А ы ы ы м ж ы м ш ж ы м ш м ы м ы ы ы ы ы ш ы ы ж ы м ж ы ы ы ш м ы м ж ы ы м м ы м м ш ж ы шы мы ж ы ы Т ы ж ы ы ы ш шы м ы ы жы ы ы ы ж ы ы ы ш шы м ы жы ы ш ф фф Т ы ж ы ы ы ш шы м ы м м ы ы ы ы ж ы ж ы ы ж ы ы жы жым ы м ы ы ы ы ю ы ы ы ы П ы ж ы ы м м ш мы ж ы ы ы ы ы ш ы ы ш м м м м ж Т ы м ж щм ш м ы ы ы ы ы ш ы ы ж ы ы ш м ф ж С ж мм ы ф ы ым ш м ы шы мы ж ы ы G С м ы ы ы ы ы ш ы м ы ж мм ы ф ы ым ы жы ы ы ш ж мы ы ж ы ж жы ю ж ж ж м ы О ы ж ж мм ы ф ы ым ы ж мм ы ф ы ым ы ш ж ы ы ы ы Қ ы ж мм ы шы ы ы ж ж ы м жы м ж м м м ы ы ы ы ш ш ы ы ы О ы ы ш ы м ж ы ы Қ

Р

ы ы П

м

М

С АХМЕТОВ

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 1 маусым

№567

Астана, Үкімет Үйі

«Қазақстан Республикасы Ұлттық ғарыш агенттігі көрсететін мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1126 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасы Ұлттық ғарыш агенттігі көрсететін мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1126 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 68, 988-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген «Ғарыш кеңістігін пайдалану саласындағы қызметті жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандартында: 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Мемлекеттік қызмет «Лицензиялау туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 21-бабы, «Ғарыш қызметі туралы» 2012 жылғы 6 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы, «Ақпараттандыру туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабы негізінде көрсетіледі.»; 5-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «5. Көрсетілетін мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесі ғарыш кеңістігін пайдалану саласындағы қызметін жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқасын беру (бұдан əрі – лицензия) не уəкілетті лауазымды тұлғаның электрондық цифрлық қолтаңбасымен (бұдан əрі – ЭЦҚ) куəландырылған электрондық құжат нысанында уəкілетті органның мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауабы болып табылады. Уəкілетті органға лицензияны, лицензияның телнұсқасын қағаз тасығышта алу үшін жүгінген жағдайда, лицензия, лицензияның телнұсқасы электронды форматта ресімделеді, басып шығарылады, уəкілетті орган басшысының қолымен жəне мөрімен куəландырылады.»; 7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «7. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері: 1) лицензия беру – көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушы осы стандарттың 11-тармағында көрсетілген қажетті құжаттарды ұсынған күнінен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей; 2) лицензияны қайта ресімдеу – көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушы осы стандарттың 11-тармағында көрсетілген қажетті құжаттарды ұсынған күнінен бастап он жұмыс күні ішінде; 3) лицензияның телнұсқаларын беру (уəкілетті органға жүгінген кезде) - көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушы осы стандарттың 11-тармағында көрсетілген қажетті құжаттарды ұсынған күнінен бастап екі жұмыс күні ішінде; 4) көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушы уəкілетті органға барған күні қызмет көрсетудің рұқсат берілген ең көп уақыты 15 минуттан аспайды; 5) уəкілетті органда көрсетілетін мемлекеттік қызметті алу кезінде күтудің рұқсат берілген ең көп уақыты 15 минуттан аспайды.»; 11-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «11. Көрсетілетін мемлекеттік қызметті алу үшін көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушы уəкілетті органға мынадай құжаттарды: лицензия алу үшін: 1) осы стандартқа 1 жəне 2-қосымшаларға сəйкес белгіленген үлгідегі өтінішті; 2) заңды тұлға үшін – көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушының мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесін; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін қолданыста болады; 3) жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін; 4) алушының өкілі жүгінген кезде – уəкілетті өкілдің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі жəне өкілдікке өкілеттікті куəландыратын құжатты; 5) дара кəсіпкер үшін – көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушының дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің (салыстырып тексеру үшін түпнұсқасы берілмеген жағдайда нотариат куəландырған) көшірмесін; 6) көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушының салық органында есепке тұрғаны туралы куəліктің (салыстырып тексеру үшін түпнұсқасы берілмеген жағдайда нотариат куəландырған) көшірмесін; 7) ЭҮТШ арқылы төленген жағдайларды қоспағанда, қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесін; 8) осы стандартқа 3-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысанын ұсынады. Осы тармақтың бірінші бөлігінің 2), 3), 5) жəне 6) тармақшаларында көзделген құжаттарды ұсыну оларда қамтылған ақпаратты мемлекеттік ақпараттық жүйелерден жəне (немесе) мəліметтер нысанынан алу мүмкін болған жағдайда талап етілмейді. Құжаттар портал арқылы ұсынылған кезде құжаттар электрондық нысанда беріледі. Куəландырылған құжаттардың дұрыстығы үшін оларды ұсынған көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушы жауапты болады. Лицензияның телнұсқасын алу үшін: еркін нысандағы өтініш; ғарыш кеңістігін пайдалану саласындағы қызметпен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі. Лицензияны қайта ресімдеу үшін: еркін нысандағы өтініш; лицензияны қайта ресімдеу үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі. Порталда: лицензия алу үшін: мемлекеттік қызметті алушының ЭЦҚ куəландырылған электрондық құжат нысанындағы өтініш; заңды тұлға үшін – мемлекеттік қызмет алушының мемлекеттік тіркелгені (қайта тіркелгені) туралы куəлік* немесе анықтама; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін қолданыста болады; жеке тұлға үшін – жеке басын куəландыратын құжат; дара кəсіпкер үшін – дара кəсіпкердің мемлекеттік тіркелгені туралы куəлік; салық органында есепке тұрғаны туралы куəлік; ЭҮТШ арқылы бюджетке лицензиялық алымның төленгені туралы ақпарат; осы стандартқа 3-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны. Лицензияны қайта ресімдеу үшін: мемлекеттік қызметті алушының ЭЦҚ куəландырылған электронды құжат нысанындағы өтініш; ЭҮТШ арқылы лицензияны қайта ресімдеу үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгені туралы ақпарат. Уəкілетті орган мемлекеттік ақпараттық жүйелерде қамтылған жеке басын куəландыратын құжаттардың, заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің немесе анықтаманың, дара кəсіпкердің мемлекеттік тіркелгені туралы куəліктің, салық органында есепке тұрғаны туралы куəліктің, ЭҮТШ арқылы бюджетке лицензиялық алымның төленгені туралы ақпараттың мəліметтерін портал арқылы уəкілетті лауазымды тұлғаның ЭЦҚ куəландырылатын электрондық құжаттар нысанында алады. Құжаттарды қабылдаған кезде уəкілетті органның қызметкері құжаттар көшірмесінің түпнұсқаларға сəйкестігін салыстырып тексереді, одан кейін түпнұсқаларды көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушыға қайтарып береді.»; 11-1, 11-2, 11-3, 11-4, 11-5-тармақтар алынып тасталсын; 12-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «12. Осы стандарттың 11-тармағының 1) тармақшасында көзделген өтініштердің нысандары www.egov.kz «электрондық үкімет» порталында, сондай-ақ уəкілетті органның «www.kazcosmos.gov.kz» интернет-ресурсының «Мемлекеттік қызмет» айдарында орналастырылады. Портал арқылы көрсетілетін мемлекеттік қызметті алу үшін электронды сұрау салу толтырылады.»; 18-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «18. Көрсетілетін мемлекеттік қызметті алушыға мемлекеттік қызмет көрсету нəтижелері осы стандартқа 4-қосымшаға сəйкес сапа жəне тиімділік көрсеткіштерімен өлшенеді.»; 26-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «26. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет туралы қосымша ақпаратты уəкілетті органның www.kazcosmos.gov.kz. интернетресурсынан алады. Сенім телефоны: 8 (7172) 74 22 61.»; осы қаулыға 1, 2 жəне 3-қосымшаларға сəйкес осы стандартқа 1, 2 жəне 3-қосымшалармен толықтырылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 1 маусымдағы №567 қаулысына 1-қосымша «Ғарыш кеңістігін пайдалану саласындағы қызметті жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша Нысан Заңды тұлғаның лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алуға өтiнiші ____________________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) ____________________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы, бизнес-сəйкестендіру нөмірі) _______________________________________________________________________________________ (қызметтiң түрi жəне (немесе) қызметтің кіші түрін (-лерін) көрсету керек) _____________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз тасығышта ______ (лицензияны қағаз тасығышта алу қажет болған жағдайда Х белгісін қою керек) беруiңiздi сұраймын. Заңды тұлғаның мекенжайы______________________________________ (пошталық индексі, облысы, қаласы, ауданы, елді мекені, көше атауы, үй/ғимарат (стационарлық үй-жай) нөмірі) Электрондық пошта ___________________________________________________ Телефондары ________________________________________________________ Факс ________________________________________________________________ Банк шоты __________________________________________________________ (шот нөмірі, банктiң атауы жəне орналасқан жерi) Қызметті жүзеге асыру мекенжайы (лары)_________________________________ (пошталық индексі, облысы, қаласы, ауданы, елді мекені, көше атауы, үй/ғимарат (стационарлық үй-жай) нөмірі) Қосымша ___ парақ қоса беріліп отыр. Осымен: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыстар болып табылатыны жəне оларға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге қызметтің лицензияланатын түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға сотпен тыйым салынбағаны; қоса берілген құжаттардың барлығы шындыққа сəйкес келетіні жəне жарамды болып табылатыны расталады. Басшы ______________ _________________________________________ (қолы) (тегi, аты, əкесiнiң аты (болған жағдайда) Мөрдің орны

Толтыру мерзімі: 20__ жылғы «__» _______________

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 1 маусымдағы №567 қаулысына 2-қосымша «Ғарыш кеңістігін пайдалану саласындағы қызметті жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша Нысан

м ы ы

ж

ы

ы м ш

ж

ы ж

Жеке тұлғаның лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны алуға өтiнiші ________________________________________________________________________________ (лицензиардың толық атауы) ________________________________________________________________________________ (жеке тұлғаның тегi, аты, əкесiнiң аты (болған жағдайда), жеке сəйкестендіру нөмірі) ___________________________________________________________________ (қызметтiң түрi жəне (немесе) кіші түрін (-лерін) көрсету керек) ____________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________жүзеге асыруға лицензия жəне (немесе) лицензияға қосымшаны қағаз тасығышта ______ (лицензияны қағаз тасығышта алу қажет болған

жағдайда Х белгісін қою керек) беруiңiздi сұраймын. Жеке тұлғаның тұрғылықты жерінің мекенжайы ________________________ ____________________________________________________________________ (пошталық индексі, облысы, қаласы, ауданы, елді мекені, көше атауы, үй/ғимарат нөмірі) Электрондық пошта ___________________________________________________ Телефондары ________________________________________________________ Факс ________________________________________________________________ Банк шоты __________________________________________________________ (шот нөмірі, банктiң атауы жəне орналасқан жерi) Қызметті жүзеге асыру мекенжайы (лары)________________________________ (пошталық индексі, облысы, қаласы, ауданы, елді мекені, көше атауы, үй/ғимарат (стационарлық үй-жай) нөмірі) Қосымша _____ парақ қоса беріліп отыр. Осымен: көрсетілген деректердің бəрі ресми байланыстар болып табылатыны жəне оларға лицензияны жəне (немесе) лицензияға қосымшаны беру немесе беруден бас тарту мəселелері бойынша кез келген ақпаратты жіберуге болатыны; өтініш берушіге қызметтің лицензияланатын түрімен жəне (немесе) кіші түрімен айналысуға сотпен тыйым салынбағаны; қоса берілген құжаттардың барлығы шындыққа сəйкес келетіні жəне жарамды болып табылатыны расталады. Жеке тұлға __________ ____________________________________________ (қолы) (тегi, аты, əкесiнiң аты (болған жағдайда) Мөрдің орны (болған жағдайда)

Толтыру мерзімі: 20__ жылғы «__» _____________ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 1 маусымдағы №567 қаулысына 3-қосымша

«Ғарыш кеңістігін пайдалану саласындағы қызметті жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет көрсету стандартына 3-қосымша Ғарыш кеңістігін пайдалану саласындағы қызметті жүзеге асыруға қойылатын біліктілік талаптарына жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттар тізбесіне мəліметтер нысаны 1. Жеке тұлғалар (дара кəсіпкерлер) үшін: 1. Лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімінің жəне тиісті салада кемінде үш жыл жұмыс өтілінің болуы туралы ақпарат: 1) мамандығы жəне біліктілігі ________________________; 2) лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімі туралы дипломның нөмірі жəне берілген күні ______________________________; 3) жоғары білімі туралы диплом берген оқу мекемесінің атауы _____________________; 4) жұмыс орны _______________________; 5) кезеңі, атқаратын лауазымдары ___________________________; 6) жұмысқа қабылданғаны жəне жұмыстан босатылғаны туралы бұйрықтың нөмірі мен күні жəне/немесе еңбек шартының нөмірі жəне күні ___________________________; 7) сертификаттың, жеке куəліктің, куəліктің нөмірі, берілген күні жəне оны берген ұйымның атауы, сондай-ақ оқу курсының тақырыбы (болған жағдайда) ___________________________. 2. Меншік құқығында немесе өзге де заңды негізде техникалық-өндірістік базасының (үй-жайлардың немесе арнайы зертханалық немесе стенділік немесе өндірістік немесе технологиялық немесе сынақтық жəне өлшегіш жабдықтың немесе бақылау-тексеру аппаратурасының) болуы туралы ақпарат: 1) техникалық-өндірістік базаны сатып алу-сату немесе сыйға тарту немесе мүліктік жалға алу (жалдау) немесе өтеусіз пайдалану немесе сенімгерлік басқару немесе тапсыру туралы шарттың нөмірі ______________________________________ ________________________________________________; 2) техникалық-өндірістік базаның немесе үй-жайдың орналасқан жері _________________________; 3) шарт жасасқан күн ___________________________; 4) шарт кіммен жасалды ___________________________; 5) арнайы зертханалық немесе стенділік немесе өндірістік немесе технологиялық немесе сынақтық жəне өлшегіш жабдық немесе бақылау-тексеру аппаратурасы паспортының нөмірі жəне күні______________________; 6) паспорт берген орган _________________________; 7) жабдықтың тағайындалуы ___________________________; 8) сертификаттың нөмірі, күні, берген орган, салыстырып тексеру (калибрлеу) туралы сертификаттың қолданыс мерзімі (болған жағдайда) ___________________________. 3. Бекітілген техникалық жобаның болуы туралы ақпарат: 1) техникалық жобаның атауы ___________________________; 2) жобаның негізгі мақсатының қысқаша мазмұны __________________; 3) технологиялық процестің сипаттамасы __________________________; 4) өндіріс өрістетілетін немесе қызметтер көрсетілетін аумақ _________________________; 5) техникалық жобаны кім бекіткен ___________________________; 6) техникалық жобаның бекітілген күні __________________________. 2. Заңды тұлғалар үшін: 1. Ұйым басшысында жоғары білімінің жəне басшы лауазымында кемінде үш жыл жұмыс өтілінің болуы туралы ақпарат: 1) мамандығы жəне біліктілігі ________________________; 2) жоғары білімі туралы дипломның нөмірі жəне берілген күні ____________; 3) жоғары білімі туралы диплом берген оқу мекемесінің атауы ______________________; 4) жұмыс орны _______________________________________________________________________; 5) лауазымы _____________________________________________________________________; 6) ұйымның орналасқан жері ___________________________________________________; 7) жұмысқа қабылданғаны жəне жұмыстан босатылғаны туралы бұйрықтың нөмірі мен күні жəне/немесе еңбек шартының нөмірі жəне күні _____________________________________________; 8) сертификаттың, жеке куəліктің, куəліктің нөмірі, берілген күні жəне оны берген ұйымның атауы, сондай-ақ оқу курсының тақырыбы (болған жағдайда) _________________________________. 2. Штатта тиісті салада кемінде үш жыл жұмыс өтілі мен лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімі бар мамандардың кемінде 10% болуы туралы ақпарат: 1) штаттық кесте бойынша мамандардың жалпы саны (бірлік) ___________________________; 2) лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімі бар мамандар саны ____________________________ ___________________________________________________________________; 3) лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімі бар мамандардың Т.А.Ə., олардың мамандықтары жəне біліктілігі_________________________________________________________; 4) лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімі бар əрбір маманның жұмыс орны ________________ ___________________________________________________________________________; 5) лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімі бар əрбір маманның лауазымы _______________________; 6) лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімі бар əрбір маманның жұмысқа қабылданғаны жəне жұмыстан босатылғаны туралы бұйрықтың нөмірі жəне күні жəне/немесе еңбек шартының нөмірі мен күні _______________________; 7) сертификаттың, жеке куəліктің, куəліктің нөмірі, берілген күні жəне оны берген ұйымның атауы, сондай-ақ лицензияланатын қызмет түрінің бейіні бойынша жоғары білімі бар əрбір маманның оқу курсының тақырыбы (болған жағдайда) _______________________. 3. Меншік құқығында немесе өзге де заңды негізде техникалық-өндірістік базасының (үй-жайлардың немесе арнайы зертханалық немесе стенділік немесе өндірістік немесе технологиялық немесе сынақтық жəне өлшегіш жабдықтың немесе бақылау-тексеру аппаратурасының) болуы туралы ақпарат: 1) техникалық-өндірістік базаны сатып алу-сату немесе сыйға тарту немесе мүліктік жалға алу (жалдау) немесе өтеусіз пайдалану немесе сенімгерлік басқару немесе тапсыру туралы шарттың нөмірі ______________; 2) техникалық-өндірістік базаның немесе үй-жайдың орналасқан жері_______; 3) шарт жасасқан күн ___________________________; 4) шарт кіммен жасалды ___________________________; 5) арнайы зертханалық немесе стенділік немесе өндірістік немесе технологиялық немесе сынақтық жəне өлшегіш жабдық немесе бақылау-тексеру аппаратурасы паспортының нөмірі жəне күні______________________________________________ __________________________________________; 6) паспорт берген орган _________________________; 7) жабдықтың тағайындалуы ___________________________; 8) сертификаттың нөмірі, күні, берген орган, салыстырып тексеру (калибрлеу) туралы сертификаттың қолданыс мерзімі (болған жағдайда)_____. 4. Бекітілген техникалық жобаның болуы туралы ақпарат: 1) техникалық жобаның атауы ___________________________; 2) жобаның негізгі мақсатының қысқаша мазмұны __________________; 3) технологиялық процестің сипаттамасы __________________________; 4) өндіріс өрістетілетін немесе қызметтер көрсетілетін аумақ __________; 5) техникалық жобаны кім бекіткен ___________________________; 6) техникалық жобаның бекітілген күні __________________________.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 5 маусым

№574

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Yкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер бекітілсін. 2. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі жəне ресми жариялануға тиіс. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер 1. «Жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншiгiне айналдырылған (айналдырылуы тиіс) мүлiктi есепке алудың, сақтаудың, бағалаудың жəне одан əрi пайдаланудың кейбір мəселелерi» туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 26 шілд��дегі № 833 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2002 ж., № 25, 260-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Жекелеген негіздер бойынша мемлекет меншiгiне айналдырылған (айналдырылуы тиіс) мүлiктi есепке алу, сақтау, бағалау жəне одан əрi пайдалану ережесінде: 19-тармақтың 8) тармақшасының алтыншы абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмелерін (заңды тұлғалар үшін); ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.»; көрсетілген қаулыға 1-қосымша осы қаулыға 1-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. «Борышкердің мүлкін (активтерін) сату жөнінде сауда-саттық жүргізу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 26 сəуірдегі № 326 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., 143-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Борышкердің мүлкін (активтерін) сату жөнінде сауда-саттық жүргізу ережесінде: 14-тармақтың 5) тармақшасының екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «Қазақстан Республикасының заңды тұлғалары заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама не салыстырып тексеру үшін түпнұсқаларымен бірге куəлік* пен жарғының көшірмесін не куəлік* пен жарғының нотариалды куəландырылған көшірмелерін қосымша ұсынады; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.»; көрсетілген Ережеге 1, 2, 3, 4-қосымшалар осы қаулыға 2, 3, 4, 5-қосымшаларға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 3. «Өнімді Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде қайта өңдеуге рұқсат беру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 25 қаңтардағы № 70 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 2, 33-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Өнімді Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде қайта өңдеуге рұқсат беру ережесінде: 6-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) заңды тұлға үшін - заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың нотариалды куəландырылған көшірмесі; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.». 4. «Тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 23 желтоқсандағы № 1229 қаулысында: көрсетілген қаулымен бекітілген Тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесінде: 4-баптың 1) тармақшасының төртінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «заңды тұлғалар үшін - заңды тұлғаның коммерциялық емес ұйым ретінде тіркелгенін растайтын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесі, сондай-ақ жарғының көшірмесі; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынш ө р р м н о ы ыру р н ы жы ы ж нд ы Қ н Р п б и ының З ңы д ны н н д йнб р н ңды ұ ны фи и ды ө д м м п р у й р у ур ы у ңды ұ ның ы м о ы н д й н ж р мды бо ып бы ды » өр н Ер ж 1 3 о ымш р о ы у ы 6 7 о ымш р й ж ң р д ци д ж ы ын 5 «Бух р п п н уди ынд м м ы м р нд р рын б у ур ы» Қ н Р пуб и ы Ү м н ң 2010 жы ы 26 м мырд ы № 476 у ы ынд Қ н Р пуб и ының ПҮАЖ ы 2010 ж № 35 281 ұж 1 өр н у ым н б н «К би уди ор ы ұйымды р ди у ур ы у б ру» м м ым нд р ынд 11 рм б р нш бө ң 1 рм ш ының үш нш б цы мын д й р д ци д ж ы ын «мын д й ұж рдың ж р ының ңды ұ ны м м р у й р у ур ы у ң* н м ны м ның үпнұ ры м н өш рм р ы ырып ру үш н үпнұ ры ұ ыны м н ж д йд о ы ұж рдың но ри ды у ндыры н өш рм р р п * «Қ н Р пуб и ының йб р ңн м ы р н ңды ұ рды м м р у ж н фи и д р м н ө д рд п р ум р бойынш ө р р м н о ы ыру р н ы жы ы ж нд ы Қ н Р п б и ының З ңы д ны н н д йнб р н ңды ұ ны фи и ды ө д м м п р у й р у ур ы у ңды ұ ның ы м о ы н д й н ж р мды бо ып бы ды » нш бө ң 2 рм ш ы мын д й р д ци д ж ы ын мын д й ж дың ж ының ңды ны м м й р у ы у ң* н м ны м ның үпнұ ры м н өш рм р ы ырып ру үш н үпнұ ры ұ ыны м н ж д йд о ы ұж рдың но ри ды у ндыры н өш рм р р п * «Қ н Р пуб и ының йб р ңн м ы р н ңды ұ рды м м р у ж н фи и д р м н ө д рд п р ум р бойынш ө р р м н о ы ыру р н ы жы ы ж нд ы Қ н Р п б и ының З ңы д ны н н д йнб р н ңды ұ ны фи и ды ө д м м п р у й р у ур ы у ңды ұ ның ы м о ы н д й н ж р мды бо ып бы ды » 2 өр н у ым н б н «Бух р рд ң би ұйымын р ди у ур ы у б ру» м м ым нд р ынд 11 рм ың 2 рм ш ы мын д й р д ци д ж ы ын ны м м й р у ы мын д й ж дың ж ының ңды у ң* н м ны м ның үпнұ ры м н өш рм р ы ырып ру үш н үпнұ ры ұ ыны м н ж д йд о ы ұж рдың но ри ды у ндыры н өш рм р р п * «Қ н Р пуб и ының йб р ңн м ы р н ңды ұ рды м м р у ж н фи и д р м н ө д рд п р ум р бойынш ө р р м н о ы ыру р н ы жы ы ж нд ы Қ н Р п б и ының З ңы д ны н н д й нб р н ңды ұ ның фи и ды ө д м м п р у й р у ур ы у ңды ұ ның ы м о ы н д й н ж р мды бо ып бы ды » 3 өр н у ым н б н «Бух р рд би р ифи у жөн нд ұйымды р ди у ур ы у б ру» м м ым нд р ынд 11 рм ың 2 рм ш ы мын д й р д ци д ж ы ын «мын д й ұж рдың ы м н ң н үр р н ң б р бух р рд би р ифи у жөн нд ұйым р нд ым д п өд н ж р ының ңды ұ ны м м р у й р у ур ы у ң* н м ны м ның үпнұ ры м н өш рм р н м ы ырып ру үш н үпнұ ры ұ ыны м н ж д йд о ы ұж рдың но ри ды у ндыры н өш рм р р п * «Қ н Р пуб и ының йб р ңн м ы р н ңды ұ рды м м р у ж н фи и д р м н ө д рд п р ум р бойынш ө р р м н о ы ыру р н ы жы ы ж нд ы Қ н Р п б и ының З ңы д ны н н д йнб р н ңды ұ ны фи и ды ө д м м п р у й р у ур ы у ңды ұ ның ы м о ы н д й н ж р мды бо ып бы ды »

(Соңы 11-бетте).


11

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

(Соңы. Басы 10-бетте). 6. «Кеден одағында тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесін бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 23 желтоқсандағы № 1229 жəне 2009 жылғы 26 қаңтардағы № 56 қаулыларына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 19 тамыздағы № 824 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 49, 444-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Кеден одағында тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесінде: 5-тармақтың 1) тармақшасының төртінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «заңды тұлғалар үшін – заңды тұлғаның коммерциялық емес ұйым ретінде тіркелгенін растайтын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесі, сондай-ақ жарғының көшірмесі; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады;»; көрсетілген Ережеге 1, 2, 4-қосымшалар осы қаулыға 8, 9, 10-қосымшаларға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 7. «Еркін қоймалардың қызметін реттеудің кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 22 қыркүйектегі № 1086 қаулысында: көрсетілген қаулымен бекітілген Кеден органдарының еркін қойма иелерімен өзара қарымқатынастарын белгілеу қағидасында: 4-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесін жəне салыстырып тексеру үшін түпнұсқасын (өтінішті қарау аяқталғаннан кейін кеден органы түпнұсқаны өтініш берушіге қайтарады) не нотариат куəландырған көшірмесін; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.». 8. «Трансферттік баға белгілеуді қолдану жөніндегі келісім жасасу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 24 қазандағы № 1197 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 57, 818-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Трансферттік баға белгілеуді қолдану жөніндегі келісім жасасу қағидаларында: 3-тармақта: 1) жəне 2) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: «1) заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлікті* немесе анықтаманы, құрылтай құжаттарын (жарғы, құрылтай шарты), 5 %-дан аса акциялары (үлестері) бар акция (үлес) ұстаушылар тізілімінен үзінді көшірмені; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады; 2) бизнес-сəйкестендіру нөмірін (жеке сəйкестендіру нөмірін (жеке тұлғалар үшін);»; 4) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «4) жеке басын куəландыратын құжат;». 9. «Кəсіби жəне аудиторлық ұйымдардың есептілік тізбесін, нысандары мен ұсыну мерзімділігін, сондай-ақ аудиторлық ұйымның азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру жөніндегі ақпарат нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қазандағы № 1239 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 59, 840-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген аудиторлық ұйымның аудиторлық қызметке қойылатын біліктілік талаптарына сəйкестігі туралы есеп нысаны осы қаулыға 11-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; көрсетілген қаулымен бекітілген кəсіби ұйымға кірген (шыққан) аудиторлардың жəне аудиторлық ұйымдардың саны туралы жыл сайынғы есеп нысанының № 2 кестесі осы қаулыға 12-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 10. «Кəсіптік ұйымдарды, сертификаттау жөніндегі ұйымдарды аккредиттеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қазандағы № 1248 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 59, 847-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Кəсіптік ұйымдарды, сертификаттау жөніндегі ұйымдарды аккредиттеу қағидаларында: 2-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) мынадай құжаттардың: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың түпнұсқалары мен көшiрмелерi немесе салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары ұсынылмаған жағдайда, осы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады;»; 3-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) мынадай құжаттардың: қызметінің негізгі түрлерінің бірі бухгалтерлерді кəсіптік сертификаттау жөніндегі ұйым ретіндегі қызмет деп көзделген жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың түпнұсқалары мен көшірмелері немесе салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары ұсынылмаған жағдайда, осы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады;»; көрсетілген Қағидаларға 2-қосымшаның № 2 кестесі осы қаулыға 13-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; көрсетілген Қағидаларға 9, 10-қосымшалар осы осы қаулыға 14, 15-қосымшаларға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 11. «Этил спирті мен алкоголь өнімін өндіру паспорты үшін қажетті мəліметтер тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 28 қарашадағы № 1382 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 3, 70-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген этил спирті мен алкоголь өнімін өндіру паспорты үшін қажетті мəліметтер тізбесінде: 1-тармақта: 2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «2) заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың нөмірі мен берілген күні, куəлікті немесе анықтаманы берген органның атауы; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.»; 6) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «6) ЖСН – жеке сəйкестендіру нөмірі/БСН – бизнес-сəйкестендіру нөмірі;»; 7) тармақша алынып тасталсын. 12. «Аудиторлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресiмдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандартын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2012 жылғы 21 маусымдағы № 813 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 57, 790-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген «Аудиторлық қызметтi жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресiмдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттiк қызмет стандартында: 11-тармақта: бірінші бөліктің 1) тармақшасында: төртінші абзац мынадай редакцияда жазылсын: «заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесі; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.»; бесінші абзац алынып тасталсын; тоғызыншы абзац мынадай редакцияда жазылсын: «Құжаттарда, жарғыда, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлікте* немесе анықтамада қамтылған ақпаратты уəкілетті лауазымды адамдардың ЭЦҚ куəландырылған электрондық құжаттар нысанында портал немесе Орталықтың электрондық жүйесі арқылы тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алу мүмкіндігі болған кезде, оларды ұсыну талап етілмейді; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.»; екінші бөліктің 2) тармақшасының төртінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «көрсетілген мəліметтерді растайтын құжаттар (құрылтайшылар шешімі, жарғы, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік* немесе анықтама); ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.»; алтыншы бөліктің 1) тармақшасының төртінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмесі; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.»; жетінші бөлік мынадай редакцияда жазылсын: «Мемлекеттік ақпараттық жүйелерде бар құжаттардың, жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың мəліметтерін, ЭҮТШ арқылы лицензиялық алымның бюджетке төленгенi туралы ақпаратты уəкілетті орган портал арқылы уəкілетті лауазымды адамның ЭЦҚ-мен куəландырылған электронды құжаттар нысанында алады; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.». 13. «Аудиторлық қызметті лицензиялаудың кейбір мəселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 12 қарашадағы № 1434 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж. № 79, 1160-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген аудиторлық қызметті жүзеге асыру үшін қойылатын біліктілік талаптарында жəне оларға сəйкестікті растайтын құжаттар тізбесінде: реттік нөмірі 1, 2-жолдардың 3-бағаны мынадай редакцияда жазылсын: «Жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің* немесе анықтаманың көшірмелері; ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады.». Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 1-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 26 шілдедегі № 833 қаулысына 1-қосымша Мүлiктi тiзiмдеу, бағалау жəне қабылдау-беру актісі 20 __ ж. «___»________________ ________________________ (жасалған күнi) (акт жасалған жер) Мына құрамдағы комиссия: Уəкiлеттi орган (коммуналдық меншiктi басқаруға уəкiлеттi орган) өкiлi ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (уəкiлетті органның немесе коммуналдық меншiктi басқаруға уəкiлеттi органның атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН) ____________________________________________________________________ (жауапты қызметкердiң лауазымы жəне Т.А.Ə.) ___________________________________________________________________ (мүлiктi өткізушi ұйымның атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН) өкiлi ____________________________________________________________________ (қызметкердiң лауазымы жəне Т.А.Ə.) ___________________________________________________________________ (мүлiктi қабылдаушы ұйымның атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН) өкiлi ____________________________________________________________________ (қызметкердiң лауазымы жəне Т.А.Ə.) ____________________________________________________________________ (ұйымның атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН, лицензияның күнi жəне нөмiрi) бағалаушы ____________________________________________________________________ (мүлiкті бағалауды жүзеге асырушының Т.А.Ə., мекенжайы, ЖСН/БСН, лицензияның күнi жəне нөмiрi) Қазақстан Республикасы Үкіметінiң 2002 жылғы «___» ___________ № ____ қаулысымен бекітілген Жекелеген негiздер бойынша мемлекет меншiгiне айналдырылған (айналдырылуы тиіс) мүлiктi есепке алу, сақтау, бағалау жəне одан əрi пайдалану ережесiнің негiзiнде ____________________________________________________________________ (мүлiктiң бұрынғы иесінің Т.А.Ə., мекенжайы, ЖСН/БСН немесе ұйымның атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН) иелiгiне жататын ___________________________________________________________________ (соттың атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН, сот шешiмiнiң нөмiрi, күнi) сот актілерінiң негiзiнде тəркiленген (оның iшiнде заттай дəлелдер) немесе ____________________________________________________________________ (соттың атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН, сот шешiмiнiң нөмiрi, күнi) иесiз деп танылған немесе _____________________________________________ (ұйымның атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН немесе мүлiкті берген тұлғаның Т.А.Ə., мекенжайы, ЖСН/БСН) ____________________________________________________________________ мемлекет меншiгіне өтеусiз өткен мүлiктiң _____________________________ ____________________________________________________________________ (ұйымның атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН немесе мүлiкті берген тұлғаның аты-жөнi, мекенжайы, ЖСН/БСН) оның iшiнде жүк кеден декларациясына сəйкес «тауарды мемлекет пайдасына беруден бас тарту» кеден режимiнде ресiмделген тауарлар мен көлiк құралдары, сыйлықтар _____________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ (кеден органының атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН, ЖКД күнi жəне нөмiрi) немесе ________________________________________________________________ (нотариустың атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН, куəлiгiнiң нөмiрi, күнi) нотариустың куəлiгiне сəйкес мұрагерлiк құқық бойынша мемлекет меншiгiне өткен деп танылған, сондай-ақ _________________________________________ (ұйымның атауы, мекенжайы, ЖСН/БСН немесе мүлікті берген тұлғаның Т.А.Ə., мекенжайы, ЖСН/БСН) құны мемлекет кiрiсiне түсетiн мемлекеттік меншiк құқығы туындағанын растайтын өзге де құжаттардың негiзіндегі өзге де мүлiк

Мүлiктi тiзімдеу жəне бағалау Р/c №

1

Əрбiр заттың жан-жақты сипаттамасымен мүлiктiң атауы

Өлш. бірлігі

Саны

Мүлiктi қабылдау кезiнде бiрлiгін алдын ала бағалау, теңге*

Барлық сомасы, теңге

2

3

4

5

7

сондай-ақ əскери, экологиялық, табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою үшін ғана пайдалануға жəне коммерциялық пайда алу үшін пайдаланбауға міндеттенемін. Көрсетілген тауарларды өзге мақсаттарға пайдалану Қазақстан Республикасының салық заңнамасына жəне Қазақстан Республикасының жəне Кеден одағының кеден заңнамасына сəйкес ______ теңге мөлшерінде осындай тауарларды əкелу кезінде төленбеген қосылған құн салығын жəне олардан алынатын өсімпұлдарды төлеуге міндеттенемін. Қолы __________/____________/ Күні 20 ___ жылғы «___» (Т.А.Ə.)

Жиыны

Жиыны (жазумен): ______________________________________________________________________ Бюджетке аударуға жататын жиыны ________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ Осы акт ____ данада жасалды. Комиссия мүшелерi: ______________ _____________________ (қолы) (Т.А.Ə.) ______________ _____________________ (қолы) (Т.А.Ə.) ______________ _____________________ (бағалаушы сарапшының қолы жəне мөрi) (Т.А.Ə.) ______ ж. «___»_________ Иесiнiң қолы __________________ Осы актіде көрсетiлген Mүлiктi жауапты сақтауға қабылдап алдым. Сақтауға қабылданған мүлiктiң жойылуы, жасырылуы, жоғалуы, ауысуы немесе бүлiнуi үшiн ҚР ҚК 357-бабы бойынша қылмыстық жəне материалдық жауапкершiлiк туралы ескертiлдi _______ ж. «___»_________ __________________ (қолы) _____________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ (ұйымның атауы, ЖСН/БСН, мекенжайы немесе мүлiкті қабылдаған адамның аты-жөнi) ____________________________________________________________________ * Бұл баған егер мүлiкті уəкiлетті органға (коммуналдық меншiктi басқаруға уəкiлетті органға) берушi ұйым алдын-ала бағалау жүргізген жағдайда толтырылады.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы № 574 қаулысына 7-қосымша Кеден одағында тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесіне 3-қосымша Кедендік бақылау (кеден) департаментінің бастығы ______________________________________________ Ақша белгілерін шығаруға арналған шикізатты нысаналы пайдалану туралы міндеттеме Мен, _______________________________________________________________________________ (жүк алушының атауы, /ЖСН/БСН/, мекенжайы, банк деректемелері не болмаса Т.А.Ə. жəне паспорттық деректері) тауарларды əкелу жəне жанама салықтарды төлеу туралы № (№) өтінішке сəйкес _______________ _________________________________________________________________________ (тауар атауы) _____________________________________________________________________________________ ақша белгілерін шығару үшін шикізат ретінде əкелдім. Осыған байланысты көрсетілген тауарларды олардың нысаналы мақсатына сəйкес қатаң пайдалануға міндеттенемін. Көрсетілген тауарларды өзге мақсаттарға пайдалану үшін Қазақстан Республикасының салық заңнамасына жəне Қазақстан Республикасының жəне Кеден одағының кеден заңнамасына сəйкес ______ теңге мөлшерінде осындай тауарларды əкелу кезінде төленбеген қосылған құн салығын жəне олардан алынатын өсімпұлдарды төлеуге міндеттенемін. Қолы __________/____________/ Күні 20 ___ жылғы «____» (Т.А.Ə.)

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 2-қосымша Борышкердің мүлкін (активтерін) сату жөнінде сауда-саттық жүргізу ережесіне 1-қосымша «Бекітілген» Кредиторлар комитеті отырысының 20__ж. «___» _____ № __ хаттамасы ____________________________ ____________________________ Кредиторлар комитетінің төрағасы ____________________________(Т.А.Ə., қолы) ____________________________(күні) Борышкер _____________________________________________ (борышкердің атауы) мүлкін (активтерін) сату жоспары Осы Сату жоспары «Банкроттық туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан əрі – Заң) 84-бабына, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 26 сəуірдегі № 326 қаулысымен бекітілген Борышкердің мүлкін (активтерін) сату жөнінде сауда-саттық жүргізу ережесіне (бұдан əрі – Ереже) жəне өзге де нормативтік құжаттарға сəйкес əзірленген. Атауы жəне деректемелері (БСН (ЖСН):____________________________ Заңды мекенжайы _______________________________________________ Банктік шоты____________________________________________________ Қызметтің негізгі түрі____________________________________________ _____________________ облысының (қаласының) мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 20__ жылғы «__» _______шешімімен _______________________ банкрот деп танылды. (борышкердің атауы) 20___ жылғы «____» ____________ № ______ бұйрықпен конкурстық басқарушы болып ___________________________ тағайындалды. (Т.А.Ə.) Конкурстық басқарушы борышкердің мүлкін (активтерін) түгендеуді 20___жылғы «___»_________бастап 20_____ жылғы «___»________ аралығында жүргізді. Борышкер��ің мүлкін (активтерін) бағалауды ҚР Əділет министрлігінің Тіркеу қызметі жəне құқықтық көмек көрсету комитеті 20__жылғы «___» _________ берген, тіркеу нөмірі _________ мүлікті бағалау жөніндегі қызметті жүзеге асыру құқығына мемлекеттік лицензиясы бар _________________________________________________________________ (атауы, БСН (ЖСН) ___________жүргізді. 20___жылғы «___»_______________ шартқа сəйкес 20___ жылғы «___»_____ 20_____ жылғы «___»________ аралығында бағалау жүргізілді (бағалау жүргізілген жағдайда). Мүлік сатуға ____ лоттармен қойылады: Лоттың №

Лоттың сипаттамасы (шығарылған/ тұрғызылған жылы, техникалық жағдайы жəне басқа)

Мүліктің құны (мың теңге) баланстық бағалау

Бастапқы бағасы (мың теңге)

Саудасаттықты өткізу əдісi

Голландтық Бағаны тəсіл кезіндегі жоғарылату/ ең төменгі баға төмендету қадамы (ағылшын тəсілі кезінде көрсетілмейді)

20___ жылғы «____» _________ шартқа сəйкес сауда-саттықты ұйымдастырушы _________________ ____________________________________ (Атауы/Т.А.Ə., БСН (ЖСН) (сауда-саттықты ұйымдастырушыны тартқан жағдайда). Сатып алушыға қойылатын қосымша талаптар _______________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ (негіздеме) Конкурстық басқарушы ________________________ (Т.А.Ə., қолы)

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 8-қосымша Қазақстан Республикасы Кеден одағында тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесіне 1-қосымша Салық органның бастығы __________________________ Кеден одағына мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына əкелінетін ізгілік көмекті нысаналы пайдалану туралы міндеттеме Мен, _______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________ (жүк алушының атауы, ЖСН/БСН, мекенжайы, банк деректемелері не болмаса Т.А.Ə. жəне паспорттық деректері) тауарларды əкелу жəне жанама салықтарды төлеу туралы № (№) өтінішке сəйкес _______________ _______________________________________________________________________________________ (тауар атауы) ___________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________ ізгілік көмек ретінде əкелдім. Осыған байланысты көрсетілген тауарларды халықтың өмірі мен тұрмыс жағдайларын жақсарту, сондай-ақ əскери, экологиялық, табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу жəне жою үшін ғана пайдалануға жəне коммерциялық пайда алу үшін пайдаланбауға міндеттенемін. Көрсетілген тауарларды өзге мақсаттарға пайдалану үшін Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сəйкес ______ теңге мөлшерінде осындай тауарларды əкелу кезінде төленбеген қосылған құн салығын жəне олардан алынатын өсімпұлдарды төлеуге міндеттенемін.

Салық органның бастығы ______________________ Əкелінетін тауарларды ресми, жеке қолдану үшін ғана нысаналы пайдалану туралы міндеттеме Мен, ____________________________________________________________________________ (жүк алушының атауы, ЖСН/БСН, мекенжайы, банк деректемелері не болмаса Т.А.Ə. жəне паспорттық деректері) тауарларды əкелу жəне жанама салықтарды төлеу туралы № (№) өтінішке сəйкес _______________ _______________________________________________________________________________________ (тауар атауы) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________ ресми, жеке қолдану үшін əкелдім. Осыған байланысты көрсетілген тауарларды олардың нысаналы мақсатында сəйкес пайдалануға міндеттенемін. Көрсетілген тауарларды өзге мақсаттарға пайдалану үшін Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сəйкес ______ теңге мөлшерінде осындай тауарларды əкелу кезінде төленбеген қосылған құн салығын жəне олардан алынатын өсімпұлдарды төлеуге міндеттенемін. Қолы __________/____________/ Күні 20 ___ жылғы «____» (Т.А.Ə.)

мекенжайы бойынша ________бастап ______ дейін қабылданады, (сағат) (сағат) түскі үзіліс _______ бастап ________ дейін. (сағат) (сағат) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы № 574 қаулысына 6-қосымша Кеден одағында тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесіне 1-қосымша Кедендік бақылау (кеден) департаментінің бастығы _________________________________________ Кеден одағының кедендік аумағына əкелінетін ізгілік көмекті нысаналы пайдалану туралы міндеттеме Мен, _______________________________________________________________________________ (жүк алушының атауы, ЖСН/БСН, мекенжайы, банк деректемелері не болмаса Т.А.Ə. жəне паспорттық деректері) тауарларды əкелу жəне жанама салықтарды төлеу туралы № (№) өтінішке сəйкес __________________ ________________________________________________________________________________ (тауар атауы) ________________________________________________________________________________________ ______________________________________________________ ізгілік көмек ретінде əкелдім. Осыған байланысты көрсетілген тауарларды халықтың өмірі мен тұрмыс жағдайларын жақсарту,

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы № 574 қаулысына 15-қосымша Кəсіптік ұйымдарды, сертификаттау жөніндегi ұйымдарды аккредиттеу қағидаларына 10-қосымша Сертификаттау жөніндегі ұйымды аккредиттеу туралы куəлік БЕХФ сериясының № ____ Осы куəлік _______________________________________________________ _________________________________________ (сертификаттау жөніндегі ұйымының толық атауы) ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (мекенжайы, СТН/БСН) __________________________________________________________________________ берілді. Куəлік 3 жыл мерзімге беріледі жəне Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында қолданылады. Куəлік берген орган _______________________________________________ ____________________________________________________________________ (уəкілетті органның толық атауы) Негіздеме:_________________________________________________(уəкілетті органның толық атауы) __________________ бұйрығы 20___ ж. «__» ________ № ____ Басшысы (уəкілетті адам) __________________ М.О. Берілген күні 20___ ж. «__» ____________

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 6 маусым

Салық органның бастығы ________________________ Ақша белгілерін шығаруға арналған шикізатты нысаналы пайдалану туралы міндеттеме Мен, ______________________________________________________________________________ (жүк алушының атауы, СТН-і (ЖСН/БСН), мекенжайы, банк деректемелері не болмаса Т.А.Ə. жəне паспорттық деректері) тауарларды əкелу жəне жанама салықтарды төлеу туралы № (№) өтінішке сəйкес _______________ _______________________________________________________________________________________ (тауар атауы) ____________________________________________________________ ақша белгілерін шығару үшін шикізат ретінде əкелдім. Осыған байланысты көрсетілген тауарларды олардың нысаналы мақсатына сəйкес қатаң пайдалануға міндеттенемін. Көрсетілген тауарларды өзге мақсаттарға пайдалану үшін Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сəйкес ______ теңге мөлшерінде осындай тауарларды əкелу кезінде төленбеген қосылған құн салығын жəне олардан алынатын өсімпұлдарды төлеуге міндеттенемін. Қолы __________/____________/ Күні 20 ___ жылғы «____» (Т.А.Ə.) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 11-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қазандағы № 1239 қаулысымен бекітілген нысан Аудиторлық ұйымның аудиторлық қызметке қойылатын біліктілік талаптарына сəйкестігі туралы есеп

______ жылғы

Аудиторлық ұйымның атауы ___________________________________________ Лицензияның сериясы, нөмірі мен берілген күні___________________________ Заңды мекенжайы, телефоны ___________________________________________ Іс жүзіндегі мекенжайы, телефоны_______________________________________ Заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің сериясы, нөмірі, берілген күні немесе заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтаманы нөмірі берілген күні____ _____________________________ БСН ________________________________________________________________ Ұйымның басшысы ___________________________________________________ (Т.А.Ə., «аудитор» біліктілік куəлігінің нөмірі жəне берілген күні) ____________________________________________________________________ Аудиторлық қызмет туралы заңнаманы бұзуға байланысты əкімшілік жазалардың болуы __________ _________________________________________________________________________________________ (жазаны қашан, не үшін жəне қай орган қолданды) Аудиторлық ұйымның жарғылық капиталында аудиторларға жəне (немесе) шетелдік аудиторлық ұйымдарға тиесілі үлес: Аудитордың немесе қатысушылар болып табылатын шетелдік аудиторлық ұйымның атауы мен орналасқан жері

Жарғылық капиталдағы үлес мөлшері (%)

Есепті кезеңде құрылтайшы құжаттарда өзгерістердің болуы: Құрылтайшылардың құрамындағы өзгерістер Ия (қандай өзгерістер жəне енгізу күнін көрсету)

Қызмет түрлерін өзгерту Ия Жоқ

Жоқ

Ұйымның сандық құрамы: Қызметкерлердің жалпы саны Өткен кезеңде Есепті кезеңде

Оның ішінде штатта тұрмайтындар Өткен кезеңде Есепті кезеңде

Ұйымда жұмыс істейтін аудиторлар: Т.А.Ə.

1

«аудитор» біліктілік куəлігінің нөмірі жəне берілген күні 2

Жалпы жұмыс өтілі, оның ішінде мынадай салаларда: Аудит Өзге 3 4

Аудиторды қабылдаған күн 5

Аудитордың жұмыстан босатылған күні 6

Ұйымда жұмыс істейтін аудиторлардың біліктілігін арттыру туралы мəліметтер: Аудитордың Т.А.Ə.

Біліктілігін арттырудан өткен күні жəне орны

1

2

Кəсіптік ұйымда мүшелігі: Атауы

Кіру (қайта кіру) күні

1

2

Аудиторлық ұйымның филиалдары туралы деректер: Р/с №

Филиалдың атауы мен орналасқан жері

Басшының Т.А.Ə., «аудитор» біліктілік куəлігінің нөмірі жəне берілген күні

Филиалды есепті тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің нөмірі

БСН

1

2

3

4

5

Аудиторлық ұйымның басшысы _________ _______________________ Қолы (Т.А.Ə.) М.О. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 12-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 қазандағы № 1239 қаулысымен бекітілген нысан Кəсіби ұйымға кірген (шыққан) аудиторлардың жəне ауд��торлық ұйымдардың саны туралы жыл сайынғы есеп Р/с №

Аудиторлық ұйымның атауы

1

2

Заңды мекенжайы, мемлекеттік Аудиторлық қызметке тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік берілген лицензияның немесе анықтаманың нөмірі нөмірі жəне оның жəне күні берілген күні 3 4

№ 2 кесте

Кірген күні жəне кəсіби ұйымның атауы

Шыққан күні жəне кəсіби ұйымның атауы

5

6

Кəсіби ұйымның басшысы ____________________________ М.О. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы № 574 қаулысына 13-қосымша Кəсіптік ұйымдарды, сертификаттау жөніндегi ұйымдарды аккредиттеу қағидаларына 2-қосымша Кəсіптік ұйымның құрамы _______________________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________мүшелерi (кəсіптік ұйымының атауы көрсетіледі) № 2 кесте Р/с №

Бухгалтерлік ұйым атауы

1

2

Заңды мекенжайы, мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік немесе анықтаманың нөмірі жəне күні 3

№580

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер 1. «Химиялық өнімді тіркеу жəне есепке алу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2008 жылғы 11 маусымдағы № 572 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 30, 296-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген Химиялық өнімді тіркеу жəне есепке алу ережесінде: 5-тармақтың екінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «тізілім – тіркелуі туралы қажетті мəліметтерді қамтитын индустрия жəне индустриялықинновациялық даму саласындағы уəкілетті орган (бұдан əрі - уəкілетті орган) жүргізетін химиялық өнімнің тізбесі;»; 9-тармақтың бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын: «Уəкілетті орган өтініш түскен күннен кейінгі күннен бастап бес жұмыс күні ішінде құжаттарды қарайды жəне химиялық өнімді тіркеу немесе тіркеуден дəлелді бас тарту туралы шешім қабылдайды.»; 13-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «13. Химиялық өнім туралы мəліметтерді тізілімге енгізу химиялық өнімді тіркеудің жəне есепке алудың қорытынды кезеңі болып табылады жəне химиялық өнімді тіркеу немесе дəлелді бас тарту туралы куəлік беріле отырып сүйемелденеді.». 2. «Жеке жəне заңды тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 20 шілдедегі № 745 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 44, 401-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген жеке жəне заңды тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімінде: реттік нөмірі 243-жол мынадай редакцияда жазылсын: « 243

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 10-қосымша Қазақстан Республикасы Кеден одағында тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесіне 4-қосымша

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 5-қосымша Борышкердің мүлкін (активтерін) сату жөнінде сауда-саттық жүргізу ережесіне 4-қосымша Борышкердің мүлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттықты жүргізу туралы ақпараттық хабарлама ___________________________________________________________________________________ (борышкердің атауы, мекенжайы, заңды тұлғалар үшін: БСН; ___________________________________________________________конкурстық басқарушысы ДК үшін: Т.А.Ə., тұрғылықты жері, БСН/ЖСН) ________________________________________________________________________________ (атауы, қала, көшесі, үйдің нөмірі, пəтер/бөлме нөмірі, телефон) борышкердің мүлкін (активтерін) сату бойынша сауда-саттықтың жүргізілетіндігі туралы хабарлайды, ол ____________________________________________________________________________________ (қала, көшесі, үйдің нөмірі, пəтер/бөлме нөмірі, телефон) мекенжайы бойынша ______________, _________ өткізіледі. (күні) (сағат) Борышкердің негізгі қызмет түрі _______________________________________________________. Мүлік сауда-саттыққа __________________________________________________лотпен қойылады. (лот саны) Лоттың №____ - ________________________________________________________________________ (мүліктің атауы, оның қысқаша сипаттамасы ____________________________________________________________________________________ (шығарылған/тұрғызылған жылы, техникалық жағдайы жəне басқа), ____________________________________________________________________________________ сауда-саттықты өткізу əдісі, лоттың бастапқы (төменгі) бағасы) Лоттың №____ _________________________________________________________________________ (мүліктің атауы, оның қысқаша сипаттамасы ____________________________________________________________________________________ (шығарылған/тұрғызылған жылы, техникалық жағдайы жəне басқа), ____________________________________________________________________________________ сауда-саттықты өткізу əдісі, лоттың бастапқы(төменгі) бағасы) Кепілдік жарна ______________________________________________________________________ (банк шотының №, банктің атауы, МФО, ЖЖК, БЖК) банк шотына лоттың бастапқы бағасының 10% мөлшерінде (сауда-саттықтың ағылшындық əдісі), ең төменгі сомасының 10% мөлшерінде (сауда-саттықтың голландтық əдісі) төленеді. Мүлікті сатудың ерекше шарттары жəне сатып алушыларға қойылатын қосымша талаптар: ________ ______________________________________________________ (Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген жағдайда) Өтінімдер қабылдау жəне сауда-саттыққа қатысуға тілек білдірушi тұлғаларды тіркеу осы хабарлама жарияланған күннен кейінгі күннен бастап, ____________________________________________________ _________________________________________________________________________________ (қала, көшесі, үйдің нөмірі, пəтер/бөлме нөмірі, телефон) мекенжай бойынша жұмыс күндері ______бастап ______дейін қабылданады, (сағат) (сағат) түскі үзіліс _______ бастап ________ дейін. (сағат) (сағат) Өтінімдерді қабылдау жəне сауда-саттыққа қатысушыларды тіркеу сауда-саттық басталғанға дейін бір сағат бұрын аяқталады. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін құжаттар өзімен не үшінші тұлғаның өкілеттігі бойынша өкілдігі тиісті түрде ресімделген болса сауда-саттықты ұйымдастырушыға ұсынылады. Қосымша ақпаратты __________________________________________________________________ (қала, көшесі, үйдің нөмірі, пəтер/бөлме нөмірі, телефон, Интернет-ресурс) мекенжайы бойынша алуға болады. Конкурсты ұйымдастыру бойынша шағымдар ____________________________________________________________________________________ (Комитеттің, Комитеттің аумақтық бөлімшесінің мекенжайы, кабинет, тел.нөмірі, электрондық мекенжайы)

Басшы (уəкілетті орган) __________________ М.О. Берілген күні 20___ ж. «__» ____________

Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2013 жылғы 6 маусымдағы № 580 қаулысымен бекітілген

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы № 574 қаулысына 9-қосымша Қазақстан Республикасы Кеден одағында тауарлар импортын қосылған құн салығынан босату ережесіне 2-қосымша

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 4-қосымша Борышкердің мүлкін (активтерін) сату жөнінде сауда-саттық жүргізу ережесіне 3-қосымша Сауда-саттықты ұйымдастырушының қызметтерін сатып алу жөніндегі конкурсты өткізу туралы ақпараттық хабарлама _________________________________________________________________ (борышкердің атауы, мекенжайы, заңды тұлғалар үшін: БСН; ____________________________________________________________________ ДК үшін: Т.А.Ə., тұрғылықты жері, БСН/ЖСН) конкурстық басқарушысы сауда-саттықты ұйымдастырушының қызметтерін сатып алу жөніндегі конкурсты жариялайды. Конкурсқа қатысу үшін өтінімдер осы хабарлама жарияланған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде _______________________________________________________________________________________ (қала, көшесі, үйдің нөмірі, пəтер/бөлме нөмірі, телефон) мекенжайы бойынша_______бастап _________ дейін қабылданады, түскі үзіліс (сағат) (сағат) ________бастап __________ дейін. (сағат) (сағат) Конкурсты ұйымдастыру бойынша шағымдар _____________________________________________ _______________________________________________________________________________________ (Комитеттің, Комитеттің аумақтық бөлімшесінің мекенжайы) (көше, үй, кабинет, тел.нөмірі, электрондық пошта) мекенжайы бойынша ________бастап ____________ дейін қабылданады, түскі (сағат) (сағат) үзіліс _________ бастап ____________ дейін. (сағат) (сағат)

20___ ж. «__» ________ № ____

Қолы __________/____________/ Күні 20 ___ жылғы «____» (Т.А.Ə.)

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы №574 қаулысына 3-қосымша Борышкердің мүлкін (активтерін) сату жөнінде сауда-саттық жүргізу ережесіне 2-қосымша Борышкердің мүлкін (активтерін) бағалау бойынша қызметті сатып алу жөніндегі конкурсты өткізу туралы ақпараттық хабарлама _________________________________________________________________ (борышкердің атауы, мекенжайы, заңды тұлғалар үшін: БСН; ____________________________________________________________________ ДК үшін: Т.А.Ə., тұрғылықты жері, БСН/ЖСН) конкурстық басқарушы ____________________________________________ (қала, көшесі, үйдің нөмірі, пəтер/бөлме нөмірі, телефон) мекенжайы бойынша тұрған борышкердің мүлкін (активтерін) бағалау бойынша қызметті сатып алу бойынша конкурс жариялайды. Борышкер мүлкінің (активтерінің) құрамына: ________________________________________________ ___________________________________________________________________________ кіреді. (бағалау объектісі, шығарылған/тұрғызылған жылы, техникалық жағдайы жəне басқа) Конкурсқа қатысу үшін өтінімдер осы хабарлама жарияланған күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде_______ _________________________________ (қала, көшесі, үйдің нөмірі, пəтер/бөлме нөмірі, телефон) мекенжайы бойынша ____________бастап __________ дейін қабылданады, (сағат) (сағат) түскі үзіліс _____________________ бастап ____________ дейін. (сағат) (сағат) Конкурсты ұйымдастыру бойын��а шағымдар ____________________________________________________________________ (Комитеттің, Комитеттің аумақтық бөлімшесінің мекенжайы) (көше, үй, кабинет, тел.нөмірі, электрондық пошта) мекенжайы бойынша ____________бастап ____________ дейін (сағат) (сағат) қабылданады, түскі үзіліс _____________ бастап ______________ дейін. (сағат) (сағат)

____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (мекенжайы, БСН) _______________________________________________________________________________ берілді. Куəлік 5 жыл мерзімге беріледі жəне Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында қолданылады. Куəлікті берген орган _____________________________________________ __________________________________________________________ (уəкілетті органның толық атауы) Негіздеме:________________________________________________________ (уəкілетті органның толық атауы) __________________ бұйрығы

Мекенжайы, телефоны, электрондық мекенжайы

Бухгалтерлердің кəсіптік ұйымына өткен күнi

4

5

Мүшелік билетінің немесе кəсіби ұйымға мүшелігі туралы растайтын құжатының нөмірi 6

Басшының Т.А.Ə.

7

Кəсіптік ұйымының, басшысы _____________ _______________________ (қолы) (Т.А.Ə.) М.О. _______________________ (күні) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 маусымдағы № 574 қаулысына 14-қосымша Кəсіптік ұйымдарды, сертификаттау жөніндегi ұйымдарды аккредиттеу қағидаларына 9-қосымша Кəсіптік ұйымды аккредиттеу туралы куəлік БЕХФ сериясының № ____ Осы куəлік ____________________________________________________________________________ _______________________________________________ (кəсіптік ұйымының толық атауы)

Химиялық өнімді Жеке жəне заңды тіркеу жəне есеп- тұлғалар ке алу

ИЖТМ

ИЖТМ Өнеркəсіп комитеті

ИЖТМ Өнеркəсіп комитеті

Электрондық, қағаз түрінде (куəлік)

». 3. «Өнеркəсіп жəне экспорттық бақылау саласындағы мемлекеттік қызмет көрсету стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң кейбiр шешiмдерiне өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1130 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 68, 992-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген «Химиялық өнімдерді тіркеу жəне есепке алу» мемлекеттік қызметінің стандарты осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2013 жылғы 6 маусымдағы № 580 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1130 қаулысымен бекітілген «Химиялық өнімді тіркеу жəне есепке алу» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Мемлекеттік қызметті Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің Өнеркəсіп комитеті (бұдан əрі – уəкілетті орган), сондай-ақ «электрондық үкіметтің» веб–порталы www.e.gov.kz немесе «Е лицензиялау» www.elicense.kz веб–порталы (бұдан əрі – портал) арқылы көрсетіледі. 2. Көрсетiлетiн мемлекеттiк қызмет нысаны: ішінара автоматтандырылған. 3. Мемлекеттiк қызмет «Химиялық өнімнің қауіпсіздігі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 9) тармақшасына, «Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабына, «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-1 жəне 15-2 тармақтарына, «Химиялық өнімді тіркеу жəне есепке алу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 11 маусымдағы № 572 қаулысына сəйкес көрсетіледі. 4. Мемлекеттiк қызмет туралы ақпарат: 1) уəкілетті органның: www.comprom.kz интернет-ресурсында; 2) Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің (бұдан əрі – Министрлік) www.mint.gov.kz интернет-ресурсында; 3) ресми ақпарат көздерінде, уəкілетті органның ғимаратында орналасқан стенділерде, үлгілері бар ақпараттық тақталарда; 4) порталда орналастырылады. 5. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижесі химиялық өнімді тіркеу туралы куəлікті (бұдан əрі – куəлік) қағаз тасығышта беру не уəкілетті лауазымды тұлғаның электрондық цифрлық қолтаңбасымен (бұдан əрі – ЭЦҚ) куəландырылған электрондық құжат нысанында мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауап беру болып табылады. Алушы уəкілетті органға куəлікті қағаз тасығыштағы алу үшін жүгінген жағдайда, куəлік электрондық форматта ресімделеді, басып шығарылады, мөрмен расталады жəне уəкілетті органның басшысы қол қояды. 6. Мемлекеттік қызмет заңды жəне жеке тұлғаларға (бұдан əрі – алушы) көрсетіледі. 7. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері: 1) мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері – бес жұмыс күні (құжаттарды қабылдау күні мемлекеттік қызмет көрсету мерзіміне кірмейді); 2) мемлекеттік қызметті алғанға дейін күтудiң рұқсат етiлген ең көп уақыты – 30 минуттан аспайды; 3) алушы жүгінген күні қызмет көрсетудің рұқсат етiлген ең көп уақыты – 30 минуттан аспайды. 8. Мемлекеттiк қызмет тегiн көрсетіледі. 9. Жұмыс кестесі: 1) уəкілетті органда Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сəйкес демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, күн сайын 9.00-ден 18.30-ға дейін, 13.00-ға ден 14.30-дейін түскі үзіліс. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетіп қызмет көрсетусіз. 2) порталда – тəулік бойы кезек тəртібінде көрсетіледі. 10. Мемлекеттік қызмет: 1) дене мүмкіндіктері шектеулі адамдардың қолжетімділігі үшін жағдайлар көзделген өтініш берушінің таңдауы бойынша уəкілетті органның ғимаратында. Ғимаратта құқық тəртібін қолдау үшін тəулік бойы күзет бекеті, өртке қарсы дабылдар жəне басқа да қауіпсіздік шаралары бар. Ғимарат дене мүмкіндіктері шектеулі адамдар үшін арналған пандус арқылы кіру жəне құжаттардың үлгілері бар ақпараттық стендтермен жабдықталған. 2) порталда – алушының «жеке кабинетінде» көрсетіледі. 2. Мемлекеттiк қызмет көрсету тəртiбi 11. Мемлекеттік қызметті алу үшін алушы мынадай құжаттарды тапсырады: 1 Уəкілетті органда: 1) тіркеу үшін: осы стандартқа 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша химиялық өнімді тіркеуге арналған өтініш; жеке тұлғалар үшін жеке басын куəландыратын құжат; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы анықтама; химиялық өнімнің қауіпсіздігі паспорты; 2) химиялық өнімді қайта тіркеу үшін: осы стандартқа 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша химиялық өнімді қайта тіркеуге арналған өтініш; жеке тұлғалар үшін жеке басты куəландыратын құжат; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы анықтама; химиялық өнімнің қауіпсіздігі паспорты; химиялық өнімді тіркеу туралы куəлік. Уəкілетті орган мемлекеттік ақпараттық жүйелерде қамтылған жеке басты куəландыратын құжаттар туралы мəліметтерді, заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы анықтаманы портал арқылы тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден уəкілетті лауазымды тұлғалардың ЭЦҚ-мен куəландырылған электронды құжаттар нысанында, ал химиялық өнімді тіркеу туралы куəлік жəне қауіпсіздік паспортын мəліметтер нысанынан алады. 2 Порталда: 1) тіркеу үшін: Заңды тұлғаны мемлекеттік осы стандартқа 1-қосымшаға сəйкес деректері бар алушының ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжат нысанындағы өтініш; жеке тұлғалар үшін жеке басын куəландыратын құжат; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы анықтама; химиялық өнімнің қауіпсіздік паспорты; 2) қайта тіркеу жəне жаңа куəлікті алу үшін: осы стандартқа 1-қосымшаға сəйкес деректері бар алушының ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжат нысанындағы өтініш; жеке тұлғалар үшін жеке басын куəландыратын құжат; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы анықтама; химиялық өнімнің қауіпсіздік паспорты; химиялық өнімді тіркеу туралы куəлік. Мемлекеттік ақпараттық жүйелерде қамтылатын жеке басты куəландыратын құжаттар туралы мəліметтерді, заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы анықтаманы, уəкілетті орган тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы уəкілетті лауазымды тұлғалардың ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжат нысанында, ал химиялық өнімді тіркеу туралы куəлік жəне химиялық қауіпсіздігі өнімнің паспортын мəліметтер нысанынан алады. 12. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпарат жəне оны алу алу үшін қажетті құжаттар туралы ақпарат, сондай-ақ оларды толтыру үлгілері http://www.comprom.kz интернет-ресурсында жəне уəкілетті органның үй-жайында орналасқан арнайы ақпараттық стенділерде орналасады. Мемлекеттік қызметті портал арқылы алу үшін электрондық құжат нысанында сұрау толтырылады. 13. Құжаттарды қабылдау 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, «Транспорт Тауэр» ғимараты, № 1706 бөлме мекенжайы бойынша уəкілетті органның кеңсесі арқылы жүзеге асырылады. Веб-порталға жүгінген кезде электронды сұрауды жіберу мемлекеттік қызметті алушының «жеке кабинетінен» жүзеге асырылады. Сұрау автоматты түрде таңдалған қызметке сəйкес мемлекеттік органға – адресатқа жіберіледі. 14. Уəкілетті органның кеңсесі арқылы құжаттарды қабылдаған кезде алушыға тиісті құжаттарды қабылдағаны туралы қолхат мыналарды көрсете отырып беріледі: 1) өтінішті қабылдаған күні жəне нөмірі; 2) сұратылған мемлекеттік қызметтің түрі; 3) қоса берілген құжаттардың саны мен атауы; 4) мемлекеттік қызметті алу күні (уақыты) жəне құжаттарды беру орны; 5) құжаттарды рəсімдеуге қабылдаған қызметкердің тегі, аты, əкесінің аты; 6) мемлекеттік қызметті алушының тегі, аты, əкесінің аты, уəкілетті өкілдің тегі, аты, əкесінің аты жəне олардың байланыс телефондары; Портал арқылы өтініш жасаған кезде порталдағы «жеке кабинетке» мемлекеттік қызмет нəтижелерін алушы алған күні мен уақытын көрсете отырып, мемлекеттік қызметті көрсету үшін сұрауды қабы��дағаны туралы хабарлама-есеп жібереді. 15. Мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесі алушыға: 1) уəкілетті органда – сенімхат бойынша алушының немесе өкілдің жеке келуі арқылы қолма-қол; 2) порталда – алушының «жеке кабинетінде» көрсетіледі. 16. Мемлекеттік қызметті көрсетуден мынадай жағдайларда бас тартылады: 1) химиялық өнімнің қауіпсіздігі саласындағы заңнама талаптарына химиялық өнімнің сəйкессіздігі; 2) химиялық өнім қауіпсіздігінің паспортында толық емес ақпаратты ұсыну; 3) химиялық өнім қауіпсіздігінің паспортында химиялық өнім туралы дұрыс емес мəліметтерді беру; 4) «Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 40-бабына сəйкес негіздемелердің болуы: сұратылған электрондық ақпараттық ресурсқа қатысты қол жетімділікке шектеулер болғанда жəне сұрау салу жіберген тұлғаның сұратылған электрондық ақпараттық ресурсқа қол жеткізу құқығы болмаса;

(Соңы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 11-бетте). сұратылған электрондық ақпараттық ресурс болмаса жəне кімнің иелігінде екені оған белгісіз болса; сұрау салу мəнін нақтылау кезінде сұрау салушы тұлғаның нақты қандай электрондық ақпараттық ресурсты беру туралы өтінім жасағанын анықтау мүмкін болмаса; электрондық ақпараттық ресурсты сұратушы тұлға сұрау салуды орындау шығыстарын төлемесе, егер шығыстарды төлеу Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе шартта көзделсе; сұрау салу «Ақпараттандыру туралы» Заңның 36-бабында белгіленген талаптарға сəйкес келмесе: ақпаратты сұратқан тұлғаның тегі, аты жəне əкесінің аты; заңды тұлға атынан сұрау салумен жүгінген кезде - заңды тұлғаның толық атауы, сауалмен жүгінген тұлғаның лауазымы, тегі, аты жəне əкесінің аты; сұрау салу жүгінген адамның байланыс деректері (почталық мекенжайы немесе электрондық почта мекенжайы не телефонның немесе телефакстің нөмірі), олар арқылы ақпараттық жүйенің меншік иесі немесе оны иеленушісі электрондық ақпараттық ресурстарды беруі немесе ақпаратты сұратқан тұлғамен байланысуы мүмкін; сұратылған электрондық ақпараттық ресурстың мазмұны, құжаттың атауы мен мазмұны немесе оған белгілі құжаттың деректемелері. Мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауапты алушы электрондық құжат нысанында «жеке кабинетінде» алады. 3. Жұмыс қағидаттары 17. Комитет қызметі өтініш берушіге қатысты мынадай қағидаттарға негізделеді: 1) адамның конституциялық құқықтары мен бостандықтарын сақтау; 2) қызметтік борышты орындау кезінде заңдылықты сақтау; 3) алушылармен жұмыс жасау кезіндегі сыпайылық; 4) көрсетілетін мемлекеттік қызмет туралы толық ақпарат беру; 5) өтініштерді қарау кезінде лауазымды тұлғалар қызметінің ашықтығы; 6) алушы құжаттарының сақталуын қамтамасыз ету; 7) алушы құжаттарының мазмұны туралы ақпаратты қорғау жəне құпиялылық. 4. Жұмыс нəтижелерi 18. Алушыға мемлекеттік қызмет көрсету бойынша жұмыс нəтижелері осы стандартқа 2-қосымшаға сəйкес сапа жəне тиімділік көрсеткiштерiмен өлшенедi. 19. Комитеттің жұмысы бағаланатын мемлекеттiк қызметтiң сапа жəне тиімділік көрсеткiштерiнiң нысаналы мəнi жыл сайын Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрінің тиiстi бұйрығымен бекiтiледi. 5. Шағымдану тəртiбi 20. Уəкілетті лауазымды тұлғалардың əрекетiне (əрекетсiздiгiне) шағымдану тəртiбiн түсіндіру, сондай-ақ шағымды дайындауға жəрдем көрсету уəкілетті органның кеңсесінде мына мекенжайы бойынша: 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, «Транспорт Тауэр» ғимараты, № 1706 бөлме, қабылдау телефоны: 8 (7172) 29-90-73 (электрондық поштаның мекенжайы: kpmint1711@ comprom.kz) жүзеге асырылады. Портал жұмысына шағымдану тəртібі туралы ақпаратты саll-орталығының (1414) телефоны бойынша алуға болады. 21. Көрсетілген қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, шағым министрлікке беріледі: Астана қаласы, Есіл ауданы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, «Транспорт Тауэр» ғимараты, № 2602 бөлме, қабылдау бөлмесінің телефоны: 8 (7172) 24-22-09, 29-90-05 (электрондық поштаның мекенжайы: kpmint1711@comprom.kz). 22. Мемлекеттік қызметті көрсету кезінде дұрыс қызмет көрсетілмеуіне шағымдану: 1) уəкілетті органға мына мекенжай бойынша: Астана қаласы, Есіл ауданы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, «Транспорт Тауэр» ғимараты, № 1706 бөлме, қабылдау бөлмесінің телефоны: 8 (7172) 29-90-73 (электрондық пошта мекенжайы: kpmint1711@comprom.kz); 2) порталда саll-орталығының телефон нөмірі (1414) бойынша өтініш беру арқылы жіберіледі. 23. Мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда, алушы заңнамамен белгіленген тəртіпте сотқа жүгінуге құқылы. 24. Құзыретіне шағымда қойылған мəселелерді шешу кіретін субъектіге немесе лауазымды тұлғаға шағым жазылуы тиіс. Шағымда тегі, аты, əкесінің аты (жеке басын куəландыратын құжатта болған кезде), пошталық мекенжайы, күні көрсетіледі. Шағымға алушы қол қоюы тиіс. Шағымды беру кезінде субъектінің немесе əрекетіне шағым жасалып отырған лауазымды тұлғалардың лауазымы, тегі, аты-жөні, шағымдану себептері мен талаптары көрсетіледі. 25. Қабылданған шағым есепке алу журналында тіркеледі жəне «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тəртібі туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 12 қаңтардағы Заңында белгіленген мерзімде қаралады Алушыға өтініштің (шағымның) қабылданған күні жəне уақыты, қабылданған адамның тегі жəне аты-жөні көрсетілген талон беріледі. Шағымның қаралу нəтижесі туралы алушыға пошта арқылы жазбаша түрде хабарланады. Электрондық шағымды портал арқылы «жеке кабинеттен» жібергеннен кейін алушыға шағым туралы ақпарат қолжетімді болады, ол мемлекеттік органда өкінішті өңдеу кезінде жаңартылып отырады (жеткізу, тіркеу, орындау, қарау туралы белгі болады жəне бас тарту туралы жауап). 26. Мемлекеттік қызметті алушының қосымша ақпаратты уəкілетті органның интернет-ресурсынан www.comprom.kz алуына болады. «Химиялық өнімдерді тіркеу жəне есепке алу» мемлекеттiк қызмет стандартына 1-қосымша _________________________________

(уəкілетті органның толық атауы) ______________________________________ (мемлекеттік қызмет алушының толық атауы) Мекенжайы_______________________________ (индекс, қала, аудан, облыс, көше, үй №, телефон) Алушының деректемелері ____________________ (ЗТ/ЖК мемлекеттік тіркеу туралы куəлік, № БСН, ЖСН)

Химиялық өнімді тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлікті алу үшін ӨТІНІШ «Химиялық өнімнің қауіпсіздігі туралы» 2007 жылғы 2 шілдедегі № 302 Қазақстан Республикасының Заңына жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 11 маусымдағы № 572 қаулысымен бекітілген Химиялық өнімді тіркеу жəне есепке алу ережесіне сəйкес химиялық өнімді тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік беруді сұраймыз. Басшы__________________ ______________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) «Химиялық өнімдерді тіркеу жəне есепке алу» мемлекеттiк қызмет стандартына 2-қосымша Кесте. Сапа жəне тиімділік көрсеткіштерінің мəндері Сапа жəне тиімділік көрсеткіштері

Көрсеткіштің нормативтік мəні

1 2 1. Уақтылығы 1.1. Құжатты тапсырған сəттен бастап белгіленген мерзімде 100 қызметтерді көрсету жағдайлары % (үлес) 2. Сапа 2.1. Қызметті көрсету үдерісі қанағаттандырылған 100 тұтынушылардың % (үлесі) 3. Қолжетімділігі 3.1. Қызметті көрсету тəртібі туралы ақпаратпен жəне сапа- 100 сымен қанағаттандырылған тұтынушылардың % (үлесі) 0 3.2. электронды түрдегі қолжетімді ақпарат қызметі % (үлесі) 4. Шағымдану үдерісі 4.1. Осы шағымданудың қолда бар тəртібіне 100 қанағаттандырылған тұтынушылардың % (үлесі) 5. Сыпайылық 5.1. Қызмет көрсетуші қызметкерлердің сыпайылығына 100 қанағаттанған тұтынушылардың % (үлесі)

Алдыңғы жылдағы мақсаттық көрсеткіш мəні 3

Есептік жылдағы көрсеткіштің ағымдағы мəні 4

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 7 маусым №587 Астана, Үкімет Үйі Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Жеке және заңды тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімін бекіту туралы» 2010 жылғы 20 шілдедегі № 745 және «Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі техникалық реттеу және метрология саласында көрсететін мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту туралы» 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1129 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне мынадай өзгерістер енгізілсін: 1) «Жеке жəне заңды тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 20 шілдедегі № 745 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 44, 401-құжат): көрсетілген қаулымен бекітілген жеке жəне заңды тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімінде: реттік нөмірі 218-жол алынып тасталсын; реттік нөмірі 217-жолдың 7- бағаны мынадай редакцияда жазылсын: «Электрондық, қағаз түрінде (аттестат жəне біліктілік аттестаты)»; 2) «Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігі техникалық реттеу жəне метрология саласында көрсететін мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1129 қаулысында (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 68, 991-құжат): 1-тармақта: 1), 3) жəне 5) тармақшалар алынып тасталсын; 2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «2) «Сəйкестікті растау, аккредиттеу, тауардың шығарылған елін, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі сарапшы-аудиторды аттестаттау» мемлекеттік қызмет стандарты»; көрсетілген қаулымен бекітілген «Техникалық реттеу саласындағы (сəйкестікті растау, тауар шығарылған елді айқындау, аккредиттеу жөніндегі) сарапшы-аудитор аттестатын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 1-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; көрсетілген қаулымен бекітілген «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау үшін лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандарты осы қаулыға 2-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 7 маусымдағы № 587 қаулысына 2-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1129 қаулысымен бекітілген «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау үшін лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандарты 1. Жалпы ережелер 1. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау үшін лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызметін (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің Техникалық реттеу жəне метрология комитеті (бұдан əрі – уəкілетті орган) мына мекенжай бойынша: Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимаратында көрсетеді, сондай-ақ ол «www.e.gov.kz электрондық үкімет веб-порталы немесе www.elicense.kz «Е-лицензиялау» веб-порталы (бұдан əрі – портал) арқылы көрсетіледі. 2. Мемлекеттік қызмет нысаны: ішінара автоматтандырылған. 3. Мемлекеттік қызмет «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рəміздері туралы» 2007 жылғы 4 маусымдағы Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 11-бабы 1-тармағының 3) тармақшасы, «Лицензиялау туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан əрі – Заң) 34-бабы жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау жөніндегі қызметті лицензиялауға қойылатын біліктілік талаптарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 14 желтоқсандағы № 1598 қаулысының (бұдан əрі – біліктілік талаптар), сондай-ақ «Ақпараттандыру туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабы негізінде көрсетіледі. 4. Мемлекеттік қызмет туралы ақпарат: 1) уəкілетті органның интернет-ресурсында: «Құқықтық база» бөлігінде www.memst.kz; 2) уəкілетті органның ғимаратындағы стенділерде жəне ақпараттық тақталарда; 3) порталда; 4) Мемлекеттік қызмет көрсету туралы ақпарат call-орталықтың 1414 телефоны арқылы ұсынылуы мүмкін. 5. Көрсетілген мемлекеттік қызметтің нəтижесі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау үшін лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру не уəкілетті органның қағаз жеткізгіште не уəкілетті адамның электрондық цифрлық қолтаңбасымен (бұдан əрі – ЭЦҚ) куəландырылған электрондық құжат нысанында мемлекеттік қызмет көрсетуден дəлелді бас тарту туралы жауап болып табылады. 6. Мемлекеттік қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) көрсетіледі. 7. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері: 1) лицензия беру – көрсетілетін қызметті алушы осы стандарттың 11-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген қажетті құжаттарды берген күннен бастап он бес жұмыс күнінен кешіктірмей. 2) лицензияны қайта ресімдеу – көрсетілетін қызметті алушы осы стандарттың 11-тармағының екінші бөлігінде көрсетілген қажетті құжаттарды берген күнінен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей. 3) лицензияның телнұсқаларын беру – көрсетілетін қызметті алушы осы стандарттың 11-тармағының үшінші бөлігінде көрсетілген қажетті құжаттарды берген күннен бастап екі жұмыс күні ішінде көрсетіледі. Уəкілетті органда: 1) құжаттарды тапсыру кезінде кезекте күтудің ең ұзақ уақыты – 20 минуттан аспайды. 2) құжаттарды алу кезінде кезекте күтудің ең ұзақ уақыты – 15 минут. 8. Мемлекеттік қызмет ақылы көрсетіледі. Лицензиялық алым «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Кодексіне (Салық кодексі) сəйкес жүзеге асырылады. Лицензияны алуға электронды сұрау салу портал арқылы берілген жағдайда, төлем «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі (бұдан əрі – ЭҮТШ) арқылы жүзеге асырылады. 9. Мемлекеттік қызмет жұмыс күндері сағат 9.00-ден 16.00-ге дейін көрсетіледі түскі үзіліс сағат 13.00-ден 14.30-ға, демалыс күндері: сенбі, жексенбі жəне мереке күндері. Қабылдау, алдын ала жазылусыз жəне жылдам қызмет көрсетусіз кезек тəртібімен жүзеге асырылады. Порталдың жұмыс істеу кестесі – тəулік бойы. 10. Мемлекеттік қызмет: 1) мүмкіндіктері шектеулі көрсетілетін қызметті алушылар үшін жағдайлар (пандустар) көзделген

2 қазан 2013 жыл

уəкілетті органның ғимаратында; 2) Порталда «жеке кабинетте» көрсетіледі. 2. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібі 11. Мемлекеттік қызметті уəкілетті орган арқылы алу үшін көрсетілетін қызметті алушы мынадай құжаттар береді: 1) лицензия алу үшін: осы стандартқа 1 немесе 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша өтініш; көрсетілетін қызметті алушы заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің немесе анықтаманың көшірмесі; жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі - жеке тұлға үшін; уəкілетті өкілдің жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі жəне өкілдікке уəкілеттікті куəландыратын құжат - көрсетілетін қызметті алушының өкілі жүгінген кезде; көрсетілетін қызметті алушының дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелуі туралы куəліктің (салыстырып тексеру үшін түпнұсқасын беру арқылы) көшірмесі; қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжаттың (салыстырып тексеру үшін түпнұсқасын беру арқылы) көшірмесі; осы стандартқа 3-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны. 2) лицензияны қайта ресімдеу үшін: осы стандартқа 1 немесе 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша қайта ресімдеуге арналған өтініш; қайта ресімдеу үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжат (салыстырып тексеру үшін түпнұсқасын беру арқылы); лицензия көшірмесі жəне лицензияға қосымшалар (болған жағдайда). 3) лицензиялардың телнұсқаларын алу үшін: осы стандартқа 1 немесе 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша өтініш; телнұсқаны беру үшін бюджетке лицензиялық алымның төленгенін растайтын құжат (салыстырып тексеру үшін түпнұсқасын беру арқылы). порталда: 1) лицензияны алу үшін: осы стандартқа 1 немесе 2-қосымшаға сəйкес нысаны бойынша өтініш; көрсетілетін қызметті алушы заңды тұлға мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің немесе анықтаманың көшірмесі; жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі - жеке тұлға үшін; уəкілетті өкілдің жеке басын куəландыратын құжатты жəне өкілдікке уəкілеттікті куəландыратын құжат - көрсетілетін қызметті алушының өкілі жүгінген кезде; көрсетілетін қызметті алушының дара кəсіпкер ретінде мемлекеттік тіркелуі туралы куəліктің (салыстырып тексеру үшін түпнұсқасын беру арқылы) көшірмесі – жеке кəсіпкер үшін; ЭҮТШ арқылы бюджетке лицензиялық алымның төленгені туралы ақпарат; осы стандартқа 3-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны; 2) лицензияларды қайта ресімдеу үшін: осы стандартқа 1 немесе 2-қосымшаға сəйкес мəліметтермен қайта рəсімдеуге арналған өтініш; ЭҮТШ арқылы бюджетке лицензиялық алымның төленгені туралы ақпарат; лицензиялар жəне лицензияларға қосымшалар (болған кезде) сканерленіп, құжаттардың электрондық көшірмелері түрінде ұсынылады. Мемлекеттік ақпараттық жүйелерде қамтылған жеке басты, заңды тұлғаны, дара кəсіпкерді мемлекеттік тіркеуді ЭҮТШ арқылы төлемді куəландыратын құжаттардың мəліметтерін уəкілетті орган уəкілетті тұлғалардың ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжаттар нысанында портал арқылы тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алады. Ескертпе: «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу жəне филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мəселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады. 12. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібі жəне оны алу үшін қажетті құжаттар туралы ақпарат, сондайақ оларды толтыру үлгілері уəкілетті органның www.memst.kz интернет ресурсында «Құқықтық база» бөлімінде орналастырылған. Мемлекеттік қызметті портал арқылы алу үшін электрондық құжат нысанындағы сұрау салу толтырылады. 13. Уəкілетті органда құжаттарды қабылдауды мына мекенжай бойынша кеңсе жүзеге асырады: Астана қаласы, Орын��ор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимараты, 33 кабинет, тел. 79-33-48. Портал арқылы жүгінген кезде электрондық сұрау салуды жіберу көрсетілетін қызметті алушының «жеке кабинетінен» жүзеге асырылады. Сұрау салу таңдалған қызметке сəйкес мемлекеттік органға – адресатқа автоматты түрде жіберіледі. 14. Мемлекеттік қызметті алу үшін қажетті құжаттар тапсырған кезде көрсетілетін қызметті алушыға мыналар беріледі: 1) уəкілетті органға жүгінген кезде: құжаттың қабылдау нөмірін жəне күнін; сұралатын мемлекеттік қызметтің түрін; қоса берілген құжаттар санын жəне атауын; мемлекеттік қызметті алу күнін (уақытын) жəне құжаттардың берілген орнын; құжаттарды қабылдаған жауапты тұлғаның тегін, атын, əкесінің атын; көрсетілетін қызметті алушының байланыс телефондарын, атын, тегін, əкесінің атын (жеке тұлғалар үшін) немесе атауын (заңды тұлғалар үшін) көрсетіп тиісті құжаттарды қабылдағаны туралы қолхат беріледі. 2) портал арқылы жүгінген кезде порталдағы жеке кабинетіне көрсетілетін қызметті алушымен мемлекеттік қызмет нəтижесін алу күні мен уақыты көрсетілген мемлекеттік қызметті көрсету үшін сұраудың қабылданғаны туралы хабарлама-есеп жіберіледі. 15. Мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесін көрсетілетін қызметті алушы өзінің немесе сенімхат бойынша өкілі келуі арқылы не көрсетілетін қызметті алушының порталдағы «жеке кабинетінде» алынады. 16. Лицензия беруден: 1) субъектілердің аталған санаты үшін қызмет түрімен айналысуға Қазақстан Республикасының заңдарымен тыйым салынған; 2) қызмет түріне лицензия беруге өтініш ұсынылған жағдайда жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығына лицензиялық алым енгізілмеген; 3) көрсетілетін қызметті алушы біліктілік талаптарға сəйкес келмеген; 4) көрсетілетін қызметті алушыға қатысты, оған қызметтің жекелеген түрімен айналысуға тыйым салатын сот өкімі заңды күшіне кірген; 5) сот орындаушысының ұйғарымы негізінде сот өтініш берушіге лицензия алуға тыйым салынған; 6) «Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 40-бабында көзделген негіздер бар болған жағдайларда бас тартылады. 3. Жұмыс қағидаттары 17. Уəкілетті органның қызметін көрсетілетін қызметті алушыға қатысты мынадай қағидаттарға негізделеді: 1) адамның конституциялық құқықтары мен бостандықтарын сақтау; 2) қызметтік міндетін орындау кезінде заңдылықты сақтау; 3) тұтынушылармен жұмыс кезінде сыпайы болу; 4) көрсетілетін мемлекеттік қызмет туралы толық ақпарат ұсыну; 5) өтініштерді қарау кезінде лауазымды адамдар қызметінің ашықтығы; 6) көрсетілетін қызметті алушы құжаттарының сақталуын қамтамасыз ету; 7) көрсетілетін қызметті алушы құжаттарының мазмұны туралы ақпараттың қорғалуын жəне құпиялылығын қамтамасыз ету. 4. Жұмыс нəтижесі 18. Көрсетілетін қызметті алушыларға мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесі осы стандартқа 3-қосымшаға сəйкес сапа жəне қолжетімділік көрсеткіштерімен өлшенеді. 19. Уəкілетті органның жұмысы бағаланатын мемлекеттік қызметтің сапасы жəне қолжетімділігінің нысаналы мəндері жыл сайын Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің бұйрығымен бекітіледі. 5. Шағымдану тəртібі 20. Уəкілетті органның лауазымды тұлғаларының əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібін түсіндіру, сондай-ақ шағымды дайындауға жəрдем көрсетуді уəкілетті органның заң қызметінің мамандары мына мекенжай бойынша жүзеге асырады: 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, № 33 кабинет. Порталдың жұмысына, сондай-ақ қызметкерлердің əрекетіне (əрекетсіздігіне), шағымдану тəртібі туралы ақпаратты call-орталықтың (1414) телефоны арқылы алуға болады. 21. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда уəкілетті органға мына мекенжай бойынша шағым беріледі: Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимараты, № 33 кабинет, телефоны: 8 (7172) 79-33-48. Жұмыс тəртібі: күн сайын (сенбі жəне жексенді күндерін қоспағанда), сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін түскі үзіліспен сағат 9.00-ден 18.90-ға дейін. 22. Егер сыпайы қызмет көрсетілмеген жағдайда уəкілетті орган басшысының атына кеңсеге мына мекенжай бойынша шағым беріледі: Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимараты, № 33 кабинет, телефоны: 8 (7172) 79-33-48. Жұмыс тəртібі: күн сайын (сенбі жəне жексенді күндерін қоспағанда), сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін түскі үзіліспен сағат 9.00-ден 18.90-ға дейін. Порталда call-орталықтың (1414) телефоны арқылы алуға болады. 23. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда көрсетілетін қызметті алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 24. Шағым жазбаша түрде қағаз тасығышта осы стандарттың 22-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша қабылданады. 25. Қабылданған шағым осы Стандарттың 22-тармағында көрсетілген ұйымның кеңсесінде тіркеледі. Шағым берген көрсетілетін қызметті алушыға күні жəне уақыты, шағымды қабылдаған лауазымды адамның тегі жəне аты-жөні, шағымға жауап алу мерзімі жəне орны, шағымды қарау барысы жөнінде ақпарат алуға болатын адамның байланыс деректері көрсетілген талон берілуі шағымды қабылдауды растау болып табылады. Көрсетілетін қызметті алушының шағымын Портал арқылы қабылдауын растау оның жеткені жəне тіркелгені туралы хабарлама болып табылады. Бұл ретте, көрсетілетін қызметті алушыға сондай-ақ шағымның оны қараудан бас тарту немесе жаңартылған орындалуы, жауабы туралы ақпарат қолжетімді болады. 26. Көрсетілетін қызметті алушы қосымша ақпаратты уəкілетті органның www.memst.kz интернетресурсынан алуына болады. Мекенжайы: Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимараты, № 33 кабинет, телефоны: 8 (7172) 79-33-48. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау үшін лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша __________________________________________________________________ (лицензиялау органының толық атауы) __________________________________________________________________ (заңды тұлғаның толық атауы) ӨТІНІШ Қазақстан Республикасының аумағында немесе одан тыс аумақтарда __________________________________________________________________ (қызмет (іс-əрекет) түрін көрсету) __________________________________________________________________ жүзеге асыруға лицензия беруіңізді сұраймын. Ұйым туралы мəліметтер: 1. Меншік нысаны __________________________________________________________________ 2. Құрылған жылы __________________________________________________________________ 3. Тіркелуі туралы куəлік __________________________________________________________________ (№, кім жəне қашан берген) 4. Мекенжайы __________________________________________________________________ (индексі, қаласы, облысы, ауданы, көшесі, __________________________________________________________________ үйдің №, телефон, факсі) 5. Есеп айырысу шоты (шот №, банктің атауы жəне орналасқан жері) 6. Филиалдар, өкілдіктер ___________________________________________ (орналасқан жері жəне деректемелер) 7. Қоса беріліп отырған құжаттар: _____________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________ Басшы ________________ __________________________________________ (қолы) (тегі, аты, əкесінің аты) Мөр орны 20___ж. «____» __________________ Өтініш 20___ж. «___» _________________қарауға қабылданды. _________________________________________________________________ (лицензиялау органының жауапты тұлғасының қолы, тегі, аты, əкесінің аты) «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау үшін лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша ____________________________________________________________ (лицензиялау органының толық атауы) __________________________________________________________ (жеке тұлғаның толық тегі, аты, əкесінің аты) ӨТІНІШ Қазақстан Республикасының аумағында немесе одан тыс аумақтарда __________________________________________________________________ қызмет (іс-қимыл) түрін көрсету __________________________________________________________________ жүзеге асыруға лицензия беруіңізді сұраймын. Жеке тұлға туралы мəлiметтер: 1.Туған жылы _________________________________________________ 2. Паспорт деректерi __________________________________________ (сериясы, №, кiм жəне қашан берген) 3. Бiлiмi _____________________________________________________ (мамандығы болған жағдайда дипломның (өзге құжаттың) №, ________________________________________________________________ оқу орнының атауы, бiтiрген жылы) 4. Шаруашылық жүргiзушi субъектiнiң тiркелгенi туралы куəлiгі (қажет болған жағдайда) _____ ______________________________________________________________________________________ (№, кiм жəне қашан берген) 5.Үйінің мекенжайы ___________________________________________ 6.Жұмыс орны _________________________________________________ 7. Есеп айырысу шоты (егер бар болса) ________________________________________________________________ (шот №, банктiң атауы жəне орналасқан жерi) ________________________________________________________________ 8. Қоса берiлiп отырған құжаттар: ________________________________________________________________ _______________ _________________________________ (қолы) (тегi, аты, əкесiнiң аты) 20__ жылғы _________________ Өтiнiш 20__ жылғы __________________ қарауға қабылданды. __________________________________________________________________ (лицензиялау органының жауапты тұлғасының қолы, тегi, аты, əкесiнiң аты)

«Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау үшін лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 3-қосымша Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау бойынша қызметті іске асыру үшін мəліметтер нысаны 1. Стандарттау жөніндегі нормативтік құжаттар: стандарттың атау�� ____________________________________________________ стандарттың нөмірі ___________________________________________________ 2. Техникалық құжаттамалардың бар болуы: 1) техникалық тапсырыстың атауы_______________________________________ техникалық тапсырысты қабылдау уақыты________________________________ келісілді_____________________________________________________________ бекітілді_____________________________________________________________ 2) Техникалық шарттардың атауы келісілді_____________________________________________________________ бекітілді_____________________________________________________________ 3. Өндірістік-техникалық база: өндірістік бөлмелерін сатып алу/сату/жалдау келісімшартының нөмірі жасасу уақыты _________________________________________________ келісімшарт кіммен жасасты (заңды жəне жеке тұлғаның атауы) ______________________________ технологиялық жабдықтың атауы _______________________________________ өлшем жəне бақылау құралдарының атауы _______________________________ түстер атласының бар болуы бар/болмауы________________________________ 4. Метрологиялық аттестаттау немесе салыстырып тексеру туралы сертификаттар. Метрологиялық аттестаттау немесе салыстырып тексеру туралы сертификаттың нөмірі __________ ____________________________________________________ Метрологиялық аттестаттау немесе салыстырып тексеру туралы сертификаттың берілген атауы ___ ____________________________________________________ сертификат берген органның атауы ______________________________________ сертификаттың жарау мерзімі __________________________________________ Персонал: Аты, əкесінің аты, тегі _________________________________________________ мамандықтың жəне біліктіліктің атауы ___________________________________ диплом/аттестат нөмірі ________________________________________________ диплом/аттестат берілген уақыты _______________________________________ диплом/аттестат берген оқу орнының атауы ______________________________ сертификат/куəлік нөмірі ______________________________________________ сертификат/куəлік берілген уақыты _____________________________________ сертификат/куəлік берген ұйымның атауы _______________________________ «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын жəне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын дайындау үшін лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік қызмет стандартына 4-қосымша Кесте. Сапа мен қолжетімділік көрсеткіштерінің мəні Сапа мен қолжетімділік көрсеткіштері

1 1. Уақтылығы 1.1. Құжатты тапсырған сəттен бастап белгіленген мерзімде қызмет көрсету жағдайы % (үлесі) 2. Сапа 2.1. Қызмет көрсету үдерісінің сапасына қанағаттанған алушылардың % (үлесі) 3. Қолжетімділік 3.1. Қызмет көрсету тəртібі туралы ақпаратқа жəне сапаға қанағаттанған алушылардың % (үлесі) 3.2. Ақпараты Интернет арқылы қолжетімді болатын қызметтер % (үлесі) 4. Шағымдану үдерісі 4.1. Шағымданудың қолданыстағы тəртібіне қанағаттанған алушылардың % (үлесі) 5. Сыпайылық 5.1. Қызметкерлердің сыпайылығына қанағаттанған алушылардың % (үлесі)

Көрсеткіштің Келесі Есептік нормативтік жылда жылда мəні көрсеткіштің көрсеткіштің нысаналы ағымдағы мəні мəні 2 3 4

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 7 маусымдағы №587 қаулысына 1-қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 тамыздағы № 1129 қаулысымен бекітілген «Сəйкестікті растау, аккредиттеу, тауардың шығарылған елін, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі сарапшы-аудиторды аттестаттау» мемлекеттік қызмет стандарты Жалпы ережелер 1. «Сəйкестікті растау, аккредиттеу, тауардың шығарылған елін, Кеден, одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі сарапшы-аудиторды аттестаттау» мемлекеттік қызметін (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің Техникалық реттеу жəне метрология комитеті (бұдан əрі – уəкілетті орган) мына мекенжай бойынша: 010000, Астана қаласы, Сол жағалау, «Эталон орталығы» ғимараты, Орынбор көшесі, 11 көрсетеді, ол сондай-ақ «электронды үкіметтің» www.e.gov.kz немесе «Е лицензиялау» www. elicense. kz веб-порталы (бұдан əрі – портал) арқылы көрсетіледі. 2. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: ішінара автоматтандырылған. 3. Мемлекеттік қызмет «Техникалық реттеу туралы» 2004 жылғы 9 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан əрі – Заң) 7-бабы 11) тармағының, «Ақпараттандыру туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабының негізінде көрсетіледі. 4. Мемлекеттік қызмет туралы ақпарат: 1) уəкілетті органның www.memst.kz интернет-ресурсында; 2) уəкілетті органның ғимаратындағы ақпараттық тақталарда жəне стенділерде; 3) порталда орналасады. 5. Көрсетілген мемлекеттік қызметтің нəтижесі порталда уəкілетті лауазымды адамның электрондық цифрлық қолтаңбасымен (бұдан əрі – ЭЦҚ) куəландырылған, электрондық құжат нысанында немесе уəкілетті органның кеңсесінде қағаз тасығышта сəйкестікті растау, аккредиттеу бойынша сарапшы-аудитор аттестатын (бұдан əрі – аттестат) жəне/немесе тауардың шығарылған елін, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау бойынша біліктілік аттестатын (бұдан əрі – біліктілік аттестаты) не мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауапты беру болып табылады. 6. Мемлекеттік қызмет жеке тұлғаларға (бұдан əрі – көрсетілетін қызметті алушы) көрсетіледі. 7. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері: 1) көрсетілетін қызметті алушы жүгінген сəттен бастап мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері – 15 (он бес) жұмыс күні; 2) құжаттарды тапсыру кезінде кезекте күтудің ең ұзақ уақыты – 20 минуттан аспайды; 3) құжаттарды алу кезінде кезекте күтудің ең ұзақ уақыты – 15 минуттан аспайды. 8. Мемлекеттiк қызмет ақысыз негізде көрсетіледі. 9. Жұмыс кестесі: 1) уəкілетті органда демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, күн сайын сағат 9.00-ден 18.30-дейін, түскі үзіліс 13.00-ден 14.30-ға дейін. Мемлекеттік қызмет алдын ала жазылусыз жəне жеделдетіп қызмет көрсетусіз кезек тəртібімен жүзеге асырылады. 2) порталда – тəулік бойы. 10. Мемлекеттік қызмет: 1) дене мүмкіндіктері шектеулі адамдардың қолжетімділігі үшін жағдайлар жасалған уəкілетті органның ғимаратында; 2) порталда – көрсетілетін қызметті алушының «жеке кабинетінде» көрсетіледі. 2. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібі 11. Көрсетілетін қызметті алушы аттестат алу үшін мынадай құжаттарды береді: уəкілетті органда: 1) осы стандартқа 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша өтініш; 2) көрсетілетін қызметті алушының жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 3) осы стандартқа 2-қосымшаға сəйкес мəліметтердің нысаны; 4) жеке тұлғаның сарапшы аудиторлыққа кандидатты аттестаттаудың мəлімделген саласында мына жұмыстарды жүргізуге қатысуын растайтын тағылымдамалардан өткені туралы: өнім мен қызметтер – 5 (бес) есеп (түрлі схемалар бойынша сертификаттау жөніндегі жұмыстар туралы ақпаратты қоса алғанда); жалпы ұзақтығы кемінде жиырма жұмыс күні тағылымдамалар туралы менеджмент жүйесі (құжаттаманы талдауды, тексерулерге қатысу жəне олар бойынша есептер жасауды қоса алғанда), аккредиттеу (құжаттаманы талдауды, тексерулерге қатысу жəне олар туралы есептер құруды қоса алғанда) – 4 (төрт) есеп; персонал – персоналды сертификаттау жөніндегі органда тағылымдамадан өту (кемінде 3 есеп) бойынша есеп береді; порталда: 1) осы стандартқа 1-қосымшаға сəйкес мəліметтері бар өтініш; 2) осы стандартқа 2-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны; 3) жеке тұлғаның сарапшы аудиторлыққа кандидатты аттестаттаудың мəлімделген саласында мына жұмыстарды жүргізуге қатысуын растайтын тағылымдамалардан өткені туралы: өнім мен қызметтер – 5 (бес) есеп (түрлі схемалар бойынша сертификаттау жөніндегі жұмыстар туралы ақпаратты қоса алғанда); жалпы ұзақтығы кемінде жиырма жұмыс күні тағылымдамалар туралы менеджмент жүйесі (құжаттаманы талдауды, тексерулерге қатысу жəне олар бойынша есептер жасауды қоса алғанда), аккредиттеу (құжаттаманы талдауды, тексерулерге қатысу жəне олар туралы есептер құруды қоса алғанда) – 4 (төрт) есеп; персонал – персоналды сертификаттау жөніндегі органда тағылымдамадан өту (кемінде 3 есеп) (сканерленеді жəне алушының ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжат нысанында беріледі). Мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі жеке басты куəландыратын құжаттардың мəліметтерін уəкілетті орган тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы немесе Орталықтың ақпараттық жүйесі арқылы уəкілетті лауазымды адамның ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжаттар нысанында алады. Біліктілік аттестатын алу үшін, көрсетілетін қызметті алушы мынадай құжаттарды береді: уəкілетті органда: 1) осы стандартқа 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша өтініш; 2) көрсетілетін қызметті алушының жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі; 3) осы стандартқа 2-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны; 4) тауардың шығарылған елін, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі жұмыстарды жүргізуге өзінің қатысқанын растайтын жеке тұлғаның тағылымдамалардан өткені туралы - 10 есеп; порталда: 1) осы стандартқа 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша өтініш; 2) осы стандартқа 2-қосымшаға сəйкес мəліметтер нысаны; 3) тауардың шығарылған елін, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі жұмыстарды жүргізуге өзінің қатысқанын растайтын жеке тұлғаның тағылымдамалардан өткені туралы - 10 есеп (сканерленеді жəне алушының ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжат нысанында беріледі). Мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі жеке басты куəландыратын құжаттардың мəліметтерін уəкіле��ті орган тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден портал арқылы немесе Орталықтың ақпараттық жүйесі арқылы уəкілетті лауазымды адамның ЭЦҚ-мен куəландырылған электрондық құжаттар нысанында алады. 12. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібі жəне оны алу үшін қажетті құжаттар туралы ақпарат, сондайақ оларды толтыру үлгілері уəкілетті органның www.memst.kz интернет ресурсында «Құқықтық база» бөлімінде орналастырылған. Мемлекеттік қызметті портал арқылы алу үшін электрондық құжат нысанында сұрау салу толтырылады. 13. Уəкілетті органда құжаттарды қабылдауды мына мекенжай бойынша кеңсе жүзеге асырады: Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимараты, 33 кабинет, тел. 79-33-48. Портал арқылы жүгінген кезде электрондық сұрау салу көрсетілетін қызметті алушының «жеке кабинетінен» жүзеге асырылады. Сұрау салу таңдалған қызметке сəйкес мемлекеттік органға – адресатқа автоматты түрде жіберіледі. 14. Мемлекеттік қызметті алу үшін қажетті құжаттар тапсырған кезде көрсетілетін қызметті алушыға мыналар беріледі: 1) уəкілетті органға жүгінген кезде: құжаттың қабылдау нөмірін жəне күнін; сұралатын мемлекеттік қызметтің түрін; қоса берілген құжаттар санын жəне атауын; мемлекеттік қызметті алу күнін (уақытын) жəне құжаттардың берілген орнын; құжаттарды қабылдаған жауапты адамның тегін, атын, əкесінің атын; көрсетілетін қызметті алушының байланыс телефондарын, атын, тегін, əкесінің атын (жеке тұлғалар үшін) немесе атауын (заңды тұлғалар үшін) көрсетіп тиісті құжаттардың қабылданғаны туралы қолхат беріледі. Портал арқылы жүгінген кезде порталдағы (жеке кабинетіне) көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызмет нəтижесін алу күні мен уақыты көрсетілген мемлекеттік қызметті көрсету үшін сұрау салу қабылданғаны туралы хабарлама-есеп жіберіледі. 15. Мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесін көрсетілетін қызметті алушы өзінің немесе сенімхат бойынша өкілінің келуі арқылы не көрсетілетін қызметті алушының порталдағы «жеке кабинетінде» алынады. 16. Мемлекеттік қызмет көрсетуден: 1) осы стандарттың 11-тармағына сəйкес талап етілетін барлық құжаттар ұсынылмаған; 2) дəйексіз мəліметтер берілген; 3) «Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 40-бабында көзделген негіздер болған жағдайларда бас тартылады. 3. Жұмыс қағидаттары 17. Уəкілетті органның көрсетілетін қызметті алушыға қатысты мынадай қағидаттарға негізделеді: 1) адамның конституциялық құқықтары мен бостандықтарын сақтау; 2) қызметтік міндетін орындау кезінде заңдылықты сақтау; 3) көрсетілетін қызметті алушылармен жұмыс кезінде сыпайы болу; 4) көрсетілетін мемлекеттік қызмет туралы толық ақпарат ұсыну; 5) өтініштерді қарау кезінде лауазымды адамдар қызметінің ашықтығы; 6) көрсетілетін қызметті алушы құжаттарының сақталуын қамтамасыз ету; 7) көрсетілетін қызметті алушы құжаттарының мазмұны туралы ақпараттың қорғалуын жəне құпиялылығын қамтамасыз ету. 4. Жұмыс нəтижесі 18. Көрсетілетін қызметті алушыларға мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесі осы стандартқа 3-қосымшаға сəйкес сапа жəне қолжетімділік көрсеткіштерімен өлшенеді. 19. Уəкілетті органның жұмысы бағаланатын мемлекеттік қызметтің сапасы жəне қолжетімділігінің нысаналы мəндері жыл сайын Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің бұйрығымен бекітіледі. 5. Шағымдану тəртібі 20. Уəкілетті органның лауазымды тұлғаларының əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібін түсіндіру, сондай-ақ шағымды дайындауға жəрдем көрсетуді уəкілетті органның заң қызметінің мамандары мына мекенжай бойынша жүзеге асырады: 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, № 33 кабинет. Порталдың жұмысына, сондай-ақ қызметкерлердің əрекетіне (əрекетсіздігіне) шағымдану тəртібі туралы ақпаратты call-орталықтың (1414) телефоны арқылы алуға болады. 21. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда уəкілетті органға мына мекенжай бойынша шағым беріледі: Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимараты, № 33 кабинет, телефоны: 8 (7172) 79-33-48. Жұмыс тəртібі: күн сайын (сенбі жəне жексенді күндерін қоспағанда), сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін үзіліспен сағат 9.00-ден 18.90-ға дейін. 22. Егер сыпайы қызмет көрсетілмеген жағдайда уəкілетті орган басшысының атына кеңсеге мына мекенжай бойынша шағым беріледі: Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимараты, № 33 кабинет, телефоны: 8 (7172) 79-33-48. Жұмыс тəртібі: күн сайын (сенбі жəне жексенді күндерін қоспағанда), сағат 13.00-ден 14.30-ға дейін

түскі үзіліспен сағат 9.00-ден 18.90-ға дейін. Порталда call-орталықтың (1414) телефоны арқылы алуға болады. 23. Көрсетілген мемлекеттік қызмет нəтижелерімен келіспеген жағдайда көрсетілетін қызметті алушы заңнамада белгіленген тəртіппен сотқа жүгінуге құқылы. 24. Шағым жазбаша түрде қағаз тасығышта осы стандарттың 22-тармағында көрсетілген мекенжай бойынша қабылданады. 25. Қабылданған шағым осы Стандарттың 22-тармағында көрсетілген ұйымның кеңсесінде тіркеледі. Шағым берген көрсетілетін қызметті алушыға күні жəне уақыты, шағымды қабылдаған лауазымды адамның тегі жəне аты-жөні, шағымға жауап алу мерзімі жəне орны, шағымды қарау барысы жөнінде ақпарат алуға болатын адамның байланыс деректері көрсетілген талон берілуі шағымды қабылдауды растау болып табылады. Көрсетілетін қызметті алушының шағымын портал арқылы қабылдауын растау оның жеткені жəне тіркелгені туралы хабарлама болып табылады. Бұл ретте көрсетілетін қызметті алушыға сондай-ақ шағымның оны қараудан бас тарту немесе жаңартылған орындалуы, жауабы туралы ақпарат қолжетімді болады. 26. Көрсетілетін қызметті алушының қосымша ақпаратты уəкілетті органның www.memst.kz интернет-ресурсынан алуына болады. Мекенжайы: Астана қаласы, Орынбор көшесі, 11, «Эталон орталығы» ғимараты, № 33 кабинет, телефоны: 8 (7172) 79-33-48. «Сəйкестікті растау, аккредиттеу, тауардың шығарылған елін, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі сарапшы-аудиторды аттестаттау» мемлекеттік қызмет стандартына 1-қосымша ____________________________________________________________________ (аттестаттау органының толық атауы) _______________________________ бойынша сарапшы-аудиторлыққа кандидат (қызмет бағыты) ____________________________________________________________________ (Т.А.Ə. лауазымы, жұмыс орны, мекенжайы, телефоны) Өтiнiш Менi __________________________________________________ бойынша (қызмет бағыты) Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк техникалық реттеу жүйесiнің сарапшы-аудиторы ретiнде аттестаттауыңызды сұраймын. Қазақстан Республикасының техникалық реттеу саласындағы заңнамасында белгiленген сарапшы-аудиторға қойылатын талаптарды толық орындауға мiндеттенемiн. Қолы, күнi «Сəйкестікті растау, аккредиттеу, тауардың шығарылған елін, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі сарапшы-аудиторды аттестаттау» мемлекеттік қызмет стандартына 2-қосымша Сəйкестікті растау, аккредиттеу, тауардың шығарылған елін, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі сарапшы-аудиторды аттестаттау қызметін жүзеге асыру үшін мəліметтер нысаны Жалпы ақпарат 1. Аттестаттау түрі _______________________________________________ 2. Аттестаттаудың кіші түрі _________________________________________ 3. Аттестаттау бағыты _____________________________________________ 4. Өнімдердің сəйкестігін растау ___________________________________ 5. Қызметтердің сəйкестігін растау __________________________________ 6. Білімі туралы мəліметтер _________________________________________ 7. Бітірген оқу орнының атауы ______________________________________ Өтініш беруші туралы мəліметтер 8. Оқу орнын бітірген жылы _______________________________________ 9. Диплом нөмірі _________________________________________________ 10. Диплом бойынша мамандығы _____________________________________ 11. Диплом бойынша біліктілігі ________________________________ 12. Ғылыми дəрежесі _______________________________________________ 13. Сарапшы-аудитордың аттестаты ___________________________________ 14. Аттестат нөмірі _________________________________________________ 15. Берілген уақыты _______________________________________________ 16. Жұмыс орны ___________________________________________________ 17. Лауазымы _____________________________________________________ 18. Телефоны ______________________________________________________ 19. Тұрғылықты мекенжайы _________________________________________ Өндірістік қызмет туралы мəліметтер 20. Өндірістік қызметінің басталған уақыты ____________________________ 21. Өндірістік қызметінің аяқталған уақыты ____________________________ 22. Ұйымның атауы ________________________________________________ 23. Лауазымы _____________________________________________________ 24. Негізгі міндеттері _______________________________________________ 25. Өндірістік қызметінің басталған уақыты ___________________________ 26. Өндірістік қызметінің аяқталған уақыты ____________________________ 27. Ұйымның атауы ________________________________________________ 28. Лауазымы _____________________________________________________ 29. Негізгі міндеттері _______________________________________________ Стандарттау, сəйкестікті растау жəне аккредиттеу бойынша жұмыстарға қатысу туралы деректер 30. Тексерілетін кəсіпорынның атауы ____________________________ 31. Тексерілетін кəсіпорынның мекенжайы _______________________ 32. Атқарылған жұмыстар ___________________________________________ 33. Тексеру уақыты _________________________________________________ 34. Тексеру түрі _________________________________________________ 35. Тексерілетін кəсіпорынның атауы ___________________________ 36. Тексерілетін кəсіпорынның мекенжайы _______________________ 37. Атқарылған жұмыстар ___________________________________________ 38. Тексеру уақыты _________________________________________________ 39. Тексерудің түрі _________________________________________________ Біліктілікті арттыру турал�� деректер 40. Уақыты _______________________________________________________ 41. Оқыту түрі ____________________________________________________ 42. Мамандығы ___________________________________________________ 43. Куəлік № __________________________________________________ 44. Оқытуды жүргізген оқу орталығы______________________________ 45. Уақыты _______________________________________________________ 46. Оқыту түрі ____________________________________________________ 47. Мамандығы ___________________________________________________ 48. Куəлік № __________________________________________________ 49. Оқытуды жүргізген оқу орталығы______________________________ «Сəйкестікті растау, аккредиттеу, тауар шығарылған елді, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау жөніндегі сарапшы-аудиторды аттестаттау» мемлекеттік қызмет стандартына 3 қосымша Кесте. Сапа мен қолжетімділік көрсеткішінің мəні Сапа мен қол жетімділік көрсеткіші 1

Көрсеткіштің нормативтік мəні 2 1. Уақтылығы

Келесі жылда көрсеткіштің нысаналы мəні 3

Есептік жылда көрсеткіштің ағымдағы мəні 4

1.1. Құжатты тапсырған сəттен бастап белгіленген мерзімде қызмет көрсету жағдайлары % (үлес) 2. Сапа 2.1. Қызмет көрсету үдерісінің сапасына қанағаттанған алушылардың % (үлесі) 3. Қолжетімділік 3.1. Қызмет көрсету тəртібі туралы ақпаратқа жəне сапаға қанағаттанған алушылардың % (үлесі) 3.2. Ақпаратты интернет арқылы қолжетімді болатын қызметтер % (үлесі) 4. Шағымдану процесі 4.1. Қолданыстағы шағымдану тəртібіне қанағаттанған алушылардың % (үлесі) 5. Сыпайылық 5.1. Департамент қызметкерлердің сыпайылығына қанағаттанған алушылар % (үлесі)

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 3 шілде

№254

Астана қаласы

«Кәсіптік даярлық деңгейін бағалау және техникалық және қызмет көрсететін еңбек кәсіптері (мамандықтары) бойынша біліктілікті беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 18 маусымдағы № 281 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы бұйырамын: 1. «Кəсіптік даярлық деңгейін бағалау жəне техникалық жəне қызмет көрсететін еңбек кəсіптері (мамандықтары) бойынша біліктілікті беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2012 жылғы 18 маусымдағы № 281 бұйрығына (Нормативтік актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7796 тіркелген, «Казахстанская правда» газетінде 2012 жылғы 1 тамызда № 245-246 (27064-27065) жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін: Көрсетілген бұйрықпен бекітілген Техникалық жəне қызмет көрсету еңбегінің кəсіптері (мамандықтары) бойынша кəсіптік даярлық деңгейін бағалау жəне біліктілікті беру қағидаларында: 4-тарауды 7 тармақшамен келесі мазмұнда толықтырылсын: «7) біліктілік комиссиясы (бұдан əрi - БК) - емтихан тапсырушылардың білімдері, шеберліктері мен дағдыларының деңгейін, олардың оқу бағдарламалары мен біліктілік сипаттамаларына сəйкестігін анықтайды.»; 5, 6, 7 жəне 8 – тармақтар мынадай редакцияда жазылсын: «5. Техникалық жəне кəсіптік білім бейіндері бойынша КДДБ өткізу жəне техникалық жəне қызмет көрсететiн еңбек кəсiптерi (мамандықтары) бойынша біліктілікті беру үшін сертификаттау жөніндегі тəуелсіз БК құрады. БК мүшелерінің саны кемінде 3 (үш) адамды (тақ сан) құрайды. 6. БК құрамы тестіленетін кəсіптердің (мамандықтардың) тиісті кəсіптер мамандары қатарынан КДДБ өткізуден кемінде күнтізбелік 30 күн бұрын құрылады. 7. БК төрағасы ірі кəсіпорындар, шағын жəне орта бизнес ұйымдары немесе жұмыс берушілер қауымдастықтары өкілдерінің арасынан тағайындалады. 8. БК төрағасының тестіленетін кəсіптер (мамандықтар) бойынша тиісті мамандығы бар.»; 11- тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «11. БК құрамы, олардың жұмысын ұйымдастыру, тракторларды жəне басқа да өздiгiнен жүретiн ауыл шаруашылығы мелиоративтiк көлiктерiн, сондай-ақ автокөлiк құралдарын басқаруға берiлетiн куəлiктердi беру тəртiбi Тракторларды жəне олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, өздігінен жүретін ауылшаруашылық, мелиорациялық жəне жол құрылы сы машиналарын, сондай-ақ жүріп өту мүмкіндігі жоғары арнайы машиналарды жүр гізу құқығына емтихандар қабылдау жəне куəліктер беру қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 6 желтоқсандағы № 1556 Қаулысына сəйкес анықталады.». 2. Техникалық жəне кəсіптік білім департаменті (Қ.Қ. Бөрібеков): 1) осы бұйрықтың заңнамада белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасы Əдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркелуін қамтамасыз етсін; 2) осы бұйрық мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау вице-министр М.А. Əбеновке жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi. Министр Б.ЖҰМАҒҰЛОВ. Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 25 шілдеде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8579 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің бұйрығы 2011 жылғы 7 желтоқсан

№515

Астана қаласы

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің кейбір бұйрықтарының күші жойылды деп тану және күшін жою туралы «Білім туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі Заңын іске асыру мақсатында бұйырамын: 1. Мыналардың: 1) «Білім беру ұйымдарында мемлекеттік аралық бақылауды өткізу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің міндетін атқарушының 2007 жылғы 20 қарашадағы №561 (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2007 жылғы 13 желтоқсанда №5033 тіркелген, 2008 жылдың 11 қаңтарында «Заң газетінде» № 4 (1230) жарияланған); 2) «Білім беру ұйымдарында мемлекеттік аралық бақылауды өткізу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрі міндетін атқарушының 2007 жылғы 20 қарашадағы № 561 бұйрығына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2008 жылғы 30 қарашадағы № 553 (Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2009 жылғы 20 желтоқсанда №5972 тіркелген, 2010 жылдың 13 қаңтарында «Заң газетінде» № 4 (1626) жарияланған) бұйрықтарының күші жойылды деп танылсын. 2. Мыналардың: 1) «Қазақстан Республикасының орта білім беру ұйымдарында мемлекеттік аралық бақылауды өткізу технологиясын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2008 жылғы 28 қаңтардағы № 36 (Қазакстан Республикасы Индустрия жəне сауда министрлігінің Стандарттау, метрологиялық жəне сертификаттау комитетінде тіркелген); 2) «Ұлттық бірыңғай тестілеуді өткізу технологиясын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2008 жылғы 9 сəуірдегі №179 (Білім жүйесін стандарттау бойынша 47 Техникалық комитетте тіркелген) бұйрықтарының күші жойылсын. 3. Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитеті (С. Ырсалиев) бір апталық мерзімде осы бұйрықты: 1) Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің; 2) Қазақстан Республикасы Индустрия жəне жаңа технологиялар министрлігінің Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің назарына жеткізсін. 4. Мектепке дейінгі жəне орта білім департаменті (М.Қайырбаева) жəне Ұлттық тестілеу орталығы (Қ.Əбдиев) осы бұйрықты облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының білім басқармаларының назарларына жеткізсін. 5. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитетінің төрағасы С.Ырсалиевке жүктелсін. 6. Осы бұйрық қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді. Министр Б.ЖҰМАҒҰЛОВ.


Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 10 шілде

№264

Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 24 желтоқсандағы № 493-ө-м бұйрығымен бекітілген

Астана қаласы

Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтік - біліктілік анықтамалығы (46-шығарылым)

Білім және ғылым саласындағы мамандардың сәйкестігін растау және біліктілікті беру қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырдағы Еңбек кодексінің 138-6-бабына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру қағидалары бекітілсін. 2. Техникалық жəне кəсіптік білім департаменті (Қ.Қ.Бөрібеков): 1) осы бұйрықтың белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін оны бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Білім жəне ғылым вице-министрі М.К. Орынхановқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр Б. ЖҰМАҒҰЛОВ. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2013 жылғы 10 шілдедегі №264 бұйрығымен бекітілген Білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру қағидалары (бұдан əрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 15 мамырдағы Еңбек кодексінің 138-6-бабына сəйкес əзірленген жəне білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру тəртібін айқындайды. 2. Қағидалар: 1) педагогикалық мамандықтар бойынша техникалық жəне кəсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын, басқа да кадрларды даярлауды, қайта даярлауды, біліктілігін арттыруды жүзеге асыратын кəсіптік оқыту орталықтарын бітірген тұлғаларға; 2) біліктілігін (біліктілік разряды/санаты) арттырғысы келетін білім жəне ғылым саласындағы ұйымдардың қызметкерлеріне; 3) өз бетімен маманды меңгерген (мамандық/біліктілік) тұлғаларға. 3. Осы Қағидада мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады: 1) апелляция – мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру жөніндегі орган қабылдаған шешімді қайта қарау туралы уəждеу сауалы бар, сертификаттаудан өткен үміткердің немесе тұлғаның жазбаша өтініші; 2) бағалау – нəтижесінде сертификаттау туралы шешім қабылданатын, оның көмегімен үміткердің сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру сызбасындағы талаптарды орындау сəйкестігі белгіленетін процесс; 3) берілген сертификаттарды есепке алу тізілімі - берілген сертификаттарды есепке алу журналы; 4) біліктілік – білім деңгейіне, даярлауға жəне/немесе жұмыс тəжірибесіне қойылатын талап; 5) біліктілікті беру – педагогика саласындағы нақты мамандық бойынша тиісті кəсіптік қызмет түрінің шеңберінде жұмысты орындау үшін қажетті жеке қабілеттіліктердің, кəсіптік білімнің, іскерлік пен дағдылардың жиынтығын растау рəсімі; 6) біліктілік деңгейі – жұмыстарды орындау кезінде күрделілігін, стандартты еместігін жəне жауапкершілік дəрежесін есепке алатын біліктіліктің ұлттық шеңберінде (бұдан əрі – БҰШ) жəне біліктіліктің салалық шеңберінде (бұдан əрі – БСШ) біліктіліктің түрлі деңгейлеріне қойылатын талаптардың жиынтығы; 7) біліктілік сəйкестігін растау - сертификатталған тұлғаның білім жəне ғылым саласындағы мен кəсіптік стандарттарға сəйкестігін растау жəне біліктілік беру сертификаты түрінде нəтижесі құжаттамалық куəландыру болып табылатын рəсім; 8) емтихан - үміткердің құзыреттілік дəрежесін бір немесе бірнеше тəсілдер арқылы, мысалы, лауазымның жəне жұмыс орнының ерекшелігін ескере отырып, ауызша, жазбаша, практика, бақылау арқылы анықтайтын, бағалау бөлігі болып табылатын тетік; 9) емтихан алушы – практикалық қызмет тəжірибесі бар, тиісті қызмет саласында кəсіптік білімі бар, сертификатталатын маман деңгейінен төмен емес, емтиханды өткізуге жəне/немесе бағалауға құзыретті тұлға; 10) қайта сертификаттау – сəйкестік сертификатының қолданылу мерзімінің бітуі бойынша сертификаттау рəсімінің қайта өткізілуі; 11) мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілік беру жөніндегі мекеме – мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру жұмыстарын орындау үшін білім беруге арналған қызмет етуден тəуелсіз аккредиттелген заңды тұлға; 12) мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілігін беру сызбасы – мамандардың білім жəне ғылым саласындағы БСШ-пен жəне кəсіптік стандарттармен, нормативтік құқықтық актілермен белгіленген талаптарға сəйкестігін анықтау жəне осы жұмысты жүргізудің нақты кезеңдерін сипаттай отырып, біліктілігін беру тəсілі; 13) сəйкестікті растау жөніндегі сарапшы-аудитор – Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8323 тіркелген «Тауарды шығарған елді, Кеден одағы тауарының немесе шетел тауарының мəртебесін айқындау, сəйкестігін растау, аккредиттеу жөніндегі сарапшы-аудиторларды даярлау, қайта даярлау, біліктілігін арттыру жəне оларды аттестаттау қағидасын жəне оларға қойылатын біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Индустрия жəне сауда министрінің міндетін атқарушының 2012 жылғы 29 желтоқсандағы № 510 бұйрығымен белгіленген тəртіпте аттестатталған маман; 14) сертификат – маманның біліктілік (кəсіби құзыреттілік) деңгейінің біліктілік талаптарына, сəйкестігін куəландыратын құжат; 15) сертификаттау - мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру жөніндегі ұйым арқылы үміткердің БҰШ-та біліктілік жəне құзыреттілік деңгейіне жəне кəсіптік стандарттарға қойылатын белгіленген талаптарға сəйкестігін белгілейтін, сəйкестікті растаудың жəне біліктілікті берудің тиісті сертификатын беретін рəсім; 16) үміткер – білім жəне ғылым саласындағы маманның біліктілігін иеленуге үміткер өтініш беруші; 2. Білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілік беру тəртібі 1 – параграф. Жалпы талаптар 4. Мамандардың сəйкестігін растауды жəне біліктілікті беруді мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру жөніндегі тəуелсіз мекеме (бұдан əрі – СРҰ) жүзеге асырады. 5. Үміткерлердің сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру туралы өтініштерін (бұдан əрі-өтініш) СРҰ осы Қағидалардың 1-қосымшасын сəйкес нысан бойынша қабылдайды жəне өтініш түскен күннен бастап он жұмыс күні ішінде қарастырады. 6. Мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілігін беру рəсімдерін өткізу мақсатында СРҰ жанынан өкілеттік мерзімі / күнтізбелік бір жыл болатын біліктілік комиссиясы (бұдан əрі Комиссия) құрылады. 2 – параграф. Тəуелсіз біліктілік комиссия қызметі 7. Комиссия СРҰ басшысының бұйрығымен құрылады жəне келесі құзметті жүзеге асырады: 1) үміткерлер ұсынған өтініштерді қарау; 2) үміткерлерге отырыстың өтетін күні мен уақыты туралы хабарлау; 3) сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру сызбасына сəйкес біліктілік емтихандарын қабылдау; 4) емтихан нəтижелері бойынша біліктілікті растау/растамау туралы қорытынды дайындау жəне оны СРҰ-да сертификаттау бойынша шешім қабылдауға ұсыну; 5) біліктілікті беру үшін үміткерді одан əрі кəсіптік даярлау туралы ұсынымдама беру; 6) өз қызметі процесінде алатын барлық ақпараттың құпиялылығын сақтау. 8. Комиссия құрамына төраға, төрағаның орынбасары, сертификаттаудың қарастырылатын саласындағы сарапшы-аудитор, комиссия мүшелері (бейін бойынша үштен кем емес) кіреді. Комиссия төрағасы сарапшы-аудиторлар, жұмыс берушілердің салалық бірлестіктерінің, ұйымдардың, қызметкерлердің салалық бірлестіктерінің өкілдері арасынан тағайындалады. Комиссия мүшелері сарапшы-аудиторлар, ұйымдардың, ғылыми-зерттеу ұйымдарының, жұмыс берушілердің салалық бірлестіктерінің, қоғамдық бірлестіктердің, қызметкерлердің салалық бірлестіктерінің өкілдері арасынан тағайындалады. 9. Комиссия төрағасы: 1) Комиссия отырысын өткізеді; 2) сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру рəсімінің объективтілігін жəне ашықтығын қамтамасыз етеді; 3) СРҰ-де комиссияның жұмыс нəтижелерінің талдауын ұсынады жəне оның жұмысын жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізеді; 4) емтихан қорытындылары бойынша біліктілікті растау немесе растамау туралы хаттаманы бекітеді. 10. Комиссияның хатшысы: 1) Комиссия мүшелеріне отырыстың күні мен уақыты туралы хабарлайды; 2) Комиссия отырысының хаттамасын жүргізеді; 3) Комиссия жұмысының материалдарын ресімдейді жəне бекіту үшін белгіленген тəртіпте СРҰ-ге жолдайды. Комиссия құрамына хатшы сертификатталатын мамандардың бейініне сəйкес келетін білімі бар мамандардан бекітіледі. Хатшы Комиссия мүшесі бола алмайды. 11. Емтихан алушылар: 1) өзінің кəсіптік қызметіне қатысты барлық өзгерістер туралы ақпаратты СРМ-ге ұсынады; 2) өзінің құзыреттілік деңгейін əрдайым қолдайды жəне арттырады; 3) өз қызметі процесінде алынған барлық ақпараттың құпиялылығын сақтайды. 12. Комиссия көпшіліктің қарапайым дауыс беруі арқылы төмендегідей шешімдердің бірін қабылдайды: 1) кəсібі бойынша біліктілікті растау (растамау) жəне біліктілік туралы сертификат беру (бермеу); 2) кəсібі бойынша біліктілік беру (бермеу) жəне біліктілік туралы сертификат беру (бермеу). Шешім, егер комиссия отырысына мүшелерінің кемінде 2/3 қатысқанда, заңды деп есептеледі. Дауыс саны тең болған жағдайда шешім емтихан тапсырушының пайдасына қабылданады. 13. Комиссияның сəйкестікті растау немесе тиісті біліктілікті беру туралы шешімі хаттамамен ресімделеді жəне СРҰ бұйрығымен бекітіледі. 3- параграф. Сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру 14. Сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру рəсімінде СРҰ мыналарды қамтиды: 1) үміткерден өтінімдерді қабылдау; 2) сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру сызбасына сəйкес өтініштерді бағалау жəне осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес нысан бойынша сəйкестікті растауға жəне біліктілікті беруге арналған өтініш бойынша шешім қабылдау; 3) тараптардың жауапкершілігін, құқықтары мен міндеттерін көрсете отырып, СРМ мен үміткер арасында сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру қызметтерін жүргізуге арналған шарт жасау; 4) сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру жəне бағалау нəтижелерін құжаттау сызбасының талаптарына сəйкес емтихан өткізу; 5) осы Қағидаларға 3-қосымшаға сəйкес нысан бойынша сертификаттау бойынша шешім қабылдау жəне оң шешім қабылданған жағдайда сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру сертификатын

беру; 6) сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру сызбасына сəйкес қайта сертификаттау өткізу. Қайта сертификаттау процесі жəне сертификатты жаңа мерзімге ұзарту өтініш беруші ұсынған өтініш негізінде жүргізіледі; 7) осы Қағидаларға 4 - қосымшаға сəйкес нысан бойынша берілген сертификаттарды есепке алу тізіліміндегі тиісті жазбамен сертификат беру. 4-параграф. Апелляциялық комиссияның құзыреті 15. Даулы мəселелерді қарастыру жəне қатысушылардың құқығын қорғау үшін Апелляциялық комиссия құрылады. Үміткер емтихан нəтижелерімен келіспеген жағдайда емтихан нəтижесі жарияланған соң келесі жұмыс күнінен кешіктірмей апелляцияға шағым береді. Апелляцияны қарау мерзімі –жеті жұмыс күні. 16. Апелляциялық комиссия CРҰ басшысының бұйрығымен құрылады жəне Апелляциялық комиссия туралы ереже негізінде жұмыс істейді. Комиссия мүшелері Апелляциялық комиссияның құрамына кіре алмайды. 17. Апелляциялық комиссияның функциялары: 1) Сертификаттаудан өткен үміткерлердің немесе тұлғалардың жазбаша шағымын қарау; 2) түскен апелляциялардың қатаң есебін жүргізеді; 3) сəйкестікті растау жəне біліктілік беру сызбасын жетілдіру туралы ұсыныс енгізу. Апелляцияны қарау емтихан нəтижелерін бағалау процесінің дұрыстығын тексеруді, талаптарды сақтауды жəне даулы мəселелерді шешімін тексереді. 18. Апелляциялық комиссия қабылданған шешімдерді растайды, бұл ретте өз қызметі процесінде алатын барлық ақпараттың құпиялылығын сақтайды. 3. Қорытынды ережелер 19. Емтиханды жақсы тапсырған тұлғаларға Сертификат беріледі. 20. Сертификат: 1) техникалық жəне кəсіптік, жоғары білім беру ұйымдарын бітірген, диплом алған күннен бастап күнтізбелік бір жыл ішінде сертификаттаудан өткен тұлғалар үшін мерзімсіз болып табылады; 2) осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген тұлғаларды қоспағанда, барлығына үш жыл мерзіммен беріледі. 21. Сертификат жоғалған жағдайда, Қазақстан Республикасының барлық аумағында таратылатын бұқаралық ақпарат құралдарында жоғалудың жариялануын растайтын құжатпен қоса берілген өтініш негізінде, СРО оның көшірмесін береді. 22. Сертификат алған тұлға, сертификат бүлінген жағдайда нөмірін, берілген күні мен қолданылу мерзімін көрсетумен сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру сертификатының көшірмесін беру туралы СРО-ға өтініш беру керек, сертификаттың бүлінген түпнұсқасын өтінішке қоса ұсыну қажет. 23. СРО сертификаттың жоғалуы мен бүлінуі туралы өтінішті қарайды жəне сертификаттарды беруді есепке алу тізілімінің негізінде «Көшірме» сөзін, бұрынғы нөмірлерді, берілу күні мен қолданылу мерзімін көрсетумен сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру сертификатының көшірмесін береді. Білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру қағидаларына 1-қосымша Нысан Сəйкесті растауға жəне оларға біліктілік беруге арналған Өтініш _________________________________________________(кімге) (мамандардың сəйкестігін растау жəне оларға біліктілік беру органының толық атауы) ________________________________________________(кімнен) (аты-жөні, лауазымы, жұмыс орны, мекенжайы, телефоны, e-mail) _____________________________________бойынша сəйкестікті (сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру саласын көрсету) растауды сұраймын. Мен________________________________________________ саласындағы сертификаттау процесіне қатысты нормативтік құжаттардың шарттарымен жəне талаптарымен таныстым жəне қабылдаймын. Менің өтініштегі нысанда келтірген деректерімді тізілімде жариялануға болады. Мен берген мəліметтер рас, келешекте сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру органына мен жеке мəліметтердегі барлық өзгерістерді хабарлауға міндеттенемін. Мен дұрыс емес ақпарат берген жағдайда тізілімнен шығаруды түсінемін жəне қабылдаймын. Қосымшалар: 1. Жеке куəлік (көшірмесі); 2. Жұмыс орнынан мінездеме (болған жағдайда) 3. Білім туралы құжаттың (көшірме, болған жағдайда); 4. Тиісті мамандық бойынша еңбек өтілін растайтын құжат (көшірме, болған жағдайда); 5. Сертификаттау саласындағы біліктілікті арттыру туралы куəлік (көшірме, болған жағдайда). Күні, өтініш берушінің қолы, қол қоюларды ажырату. Ескерту – барлық көшірмелердің əр беті ұйымның мөрімен немесе нотариалды түрде расталады. Білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру қағидаларына 2 –қосымша Нысан Сəйкестікті растау жəне біліктілікті жоспары 20__ жылғы «___»__________ ____________________________________________________ (сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру органының атауы) 20__ жылғы «___»_________ өтінішті қарастырып қосымша құжаттармен ___________________________________________ _______________________________________________________ (өтініш берушінің аты-жөні, мекенжайы, телефоны) сəйкестікті растау жəне біліктілікті беруге _______________________________________________________ (қызметтің атауы) Сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру жөніндегі орган ШЕШТІ: 1. Сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру _________________________________________ сызбасы бойынша өткізілсін. (сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру сызбасының нөмірі) 2. Сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру үшін өтініш берушінің құзыреттілігін тексеру ____________________________________________________ (құзыреттілігі тексерілетін орталықтың атауы) базасында жүргізілсін. 3. Сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру ___________________ __________________________________________________________ __________________________________________________________ (нормативтік құжаттың атауы, нөмірі жəне күні (керек болса тармақтардың нөмірлері) талаптарға сəйкес өткізілсін. 4. Жұмыстар__________________________________________ _____________________________________________________ (шарттың нөмірі мен күнін көрсету) негізінде жүргізілсін. ___________________________ М.О. _______________________ (Сəйкестікті растау жөніндегі орган (тегі, аты-жөні) басшысының қолы) Білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру қағидаларына 3-қосымша Нысан ______________________________________________________ жөніндегі органның атауы СЕРТИФИКАТ Осы сертификат ______________________________________ке (тегі, аты-жөні) ____________________________________________________ (негізінде сертификат берілген нормативтік құжат) _____________________________________________ біліктілікті беруге/растауға сəйкес берілді берілген сертификаттар тізілімінде тіркелген № ____________________________ 20__жылғы «___»_______ берілді 20__жылғы «__»_______ға дейін жарамды Техникалық жəне кəсіптік, жоғары оқу орындарын бітірген диплом алған күннен бастап бір жыл аралығында сертификаттаудан өткен тұлға үшін мерзімсіз болады. Заңды тұлғаның басшысы (егер мамандардың сəйкестікті растау жəне біліктілікті беру органы заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесі болып табылса) _________________ (лауазымы)

__________________ _________________ (қолы) (аты-жөні) МО

Мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілігін беру органының басшысы _________________ (лауазымы)

_________________ (қолы)

_______________ (аты-жөні)

Білім жəне ғылым саласындағы мамандардың сəйкестігін растау жəне біліктілікті беру қағидаларына 4-қосымша Нысан Берілген сертификаттарды есепке алу ТІЗІЛІМІ п/ Серти- Берілп№ фиген каттың күні тіркеу (күні, нөмірі айы, жылы)

Серктификат алған тұлға А.Ж.Т.

Сертификат берген өкілетті органның аталуы

Кəсіптік мамандықтың аталуы немесе кəсіптік қызметтің саласы

Сертификаттың жарамды мерзімі

Алушының қолы

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 8 тамызда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8612 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасының Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 24 желтоқсан

13

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

№493-ө-м

Астана қаласы

Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (46-шығарылым) бекіту туралы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 125-бабына сəйкес жұмыстардың белгілі бір түрлерінің күрделілігін белгілеу, жұмысшыларға біліктілік разрядтарын беру жəне кəсіптерінің дұрыс атауларын айқындау мақсатында бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтік- біліктілік анықтамалығы (46-шығарылым) бекітілсін. 2. Еңбек жəне əлеуметтік əріптестік департаменті (А.Ə.Сарбасов) осы бұйрықтың заңнамада белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін жəне ресми жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау вице-министрі Е.Қ.Егембердіге жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қоланысқа енгізіледі. Министр С.ƏБДЕНОВ.

1-бөлім. Жалпы ережелер 1. Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы (бұдан əрі - БТБА) (46-шығарылым) «Тігін өндірісі» бөлімінен тұрады. 2. Жұмыс разрядтары еңбек жағдайлары ескерілмей (еңбек күрделілігіне əсер ететін жəне орындаушының біліктілігіне қойылатын талапты күшейтетін экстремалды жағдайларды қоспағанда), олардың күрделілігіне қарай белгіленді. 3. Бұл тарауға осы өндіріске немесе жұмыс түріне тəн жұмысшылардың кəсіптері енгізілген. 4. Əрбір кəсіптің тарифтік-біліктілік сипаттамасының екі бөлімі бар. 5. «Жұмыс сипаттамасы» бөлімі жұмысшы орындай алуға тиіс жұмыстар сипаттамасынан тұрады. 6. «Білуге тиіс» бөлімінде жұмысшының арнайы біліміне, сондайақ жұмысшы қолдануға тиіс нұсқаулықтар, басқа да нұсқау материалдары, əдістер мен құралдар ережелерін білуге қатысты қойылатын негізгі талаптарды қамтиды. 7. Тарифтік-біліктілік сипаттамада жұмысшы кəсібінің осы разряды үшін үлгі болатын жұмыстар тізбесі беріледі. Бұл тізбеде жұмысшы істей алатын жəне істеуге тиіс барлық жұмыстар көрсетілмейді. Қажет болған жағдайда жұм��с беруші оларды орындау күрделілігі бойынша тиісті разрядтағы жұмысшылар кəсіптерінің тарифтік-біліктілік сипаттамасындағы тізбеге сəйкес келетін ерекшелігін ескеріп, жұмыстардың қосымша тізбесін жасай алады. 8. Сонымен қатар, «Жұмыс сипаттамасы» деген бөлімде көзделген жұмыстардан басқа жұмысшы ауысымды қабылдау жəне тапсыру, жұмыс орнын, аспаптар мен құралдарды тазалау, сондай-ақ оларды тиісті жағдайда ұстау, белгіленген техникалық құжаттама жүргізу бойынша жұмыстарды атқаруға тиіс. 9. «Білуге тиіс» деген бөлімде жазылған теориялық жəне практикалық біліміне қойылатын талаптармен қатар, жұмысшы: еңбекті қорғау, өндірістік санитария жəне өртке қарсы қауіпсіздік ережелері мен нормаларын, жеке қорғану құралдарын пайдалану ережесін, орындалатын жұмыс (қызметтер) сапасына, жұмыс орнында еңбекті ұтымды ұйымдастыруға қойылатын талаптарды, ақаулық түрлері мен оның алдын алу жəне жою тəсілдерін, өндірістік сигнализацияны білуге тиіс. 10. Неғұрлым жоғары біліктілігі бар жұмысшы өзінің тарифтікбіліктілік сипаттамасында көрсетілген жұмыстардан басқа, анағұрлым төмен біліктілігі бар жұмысшылардың тарифтікбіліктілік сипаттамасында көрсетілген жұмыстарды орындай білуге тиіс, сондай-ақ осы кəсіптің анағұрлым төмен разрядтағы жұмысшылары басқара білуге тиіс. Осыған орай, əдетте, анағұрлым төмен разрядтағы кəсіптердің тарифтік-біліктілік сипаттамасында көрсетілген жұмыстар неғұрлым жоғары разрядтар сипаттамасында көрсетілмейді. 11. Тарифтік-біліктілік сипаттамалар ерекше айтылған жағдайлардан басқа, осы бөлімде көрсетілген өндірістер мен жұмыс түрлері бар ұйымдарда, меншік жəне ұйымдық-құықтық нысалыла қарамастан, жұмыстарды тарифтеу жəне жұмысшыларға біліктілік разрядтарын беру кезінде қолданылады. 12. Тарифтік-біліктілік сипаттамалары жеті разрядты тарифтік кестеге лайықталып əзірленді. 13. Қызметкердің еңбек қызметін растайтын құжаттарды толтырған кезде, сондай-ақ тарифтік разрядты өзгерткен кезде оның кəсібінің атауы БТБА-ға сəйкес жазылады. 14. Қолданылуға ыңғайлы болу мақсатында, БТБА-да алфавиттік көрсеткіш (қосымша) көзделген, онда жұмысшылар кəсіптерінің атауы, разрядтардың диапазондары жəне беттердің нөмірленуі қарастырылған. 15. «Тігін өндірісі» бөлімінде қарастырылған жұмысшы кəсіптері атауларының, олардың БТБА шығарылымы бойынша қолданыстағы атаулары көрсетілген тізбесі 2004 жылғы редакциясында берілген. 2-бөлім. Тігін өндірісі 1. Кестеші Параграф 1. Кестеші, 1-разряд 16. Жұмыс сипаттамасы: материалды кергішке тарту, жіптің ұшын түю, кестеленген жаймадағы аралық жіптерді кесу. Маржан, жіп таңдау. Есептеу, кесу жəне шоқ, щетка, шашақ жасау үшін бөліктің, бұйымның шетіндегі жіптерді тарту. Бұйымның бұрыштарын өңдеу. 17. Білуге тиіс: материалды кергішке тарту, жіптің ұшын түю, аралық жіптерді кесу, жіптері əртүрлі өрілген матаның шетіндегі жіптерді тарту тəсілдері, жіпті есептеу ережесі, жіптердің, маржандардың түрлері мен түстері, ине мен жіптердің нөмірі. Параграф 2. Кестеші 2-разряд 18. Жұмыс сипаттамасы: əртүрлі материалға (капрон, шифон, жоржет, тюль, барқыт, крепдешиннен басқа) машинамен немесе қолмен кесте тігу, қарапайым немесе фасонды айшықпен сызықты мережкамен, суреттің бойымен қайып тігу, мата қиындыларындағы деректемелерді, операциялық кестелерді салу. Бұйымның шетіне шашақ тігу. Аппликация салып тігу. Кестеленген жеке бұйымдарды, фестондар мен шілтерді жəне кестелегіш машинамен жасалған тігіндерді арнайы қайшымен кесу. Тік мережка, тік сызықты нысандағы қарапайым мотивтер жасау үшін жіпті есептеу, кесу жəне тарту. Қарапайым немесе фасонды айшықпен көмкерлеу. 19. Білуге тиіс: сызықты мережканы, деректемелерді қарапайым немесе фасонды айшықпен кестелеудің, суреттің жиегін қайып тігудің, аппликация жабыстырудың, кесіп алмай жəне жеке тігілген бұйымдардың суретін, фестондар мен шілтерді, тігіндерді бұзып алмай арнайы қайшымен қиюдың, тік мережка, тік сызықты нысандағы қарапайым мотивтер жасау үшін жіптерді тартудың, жиектерін көмкерудің əдіс-тəсілдері, жіпті есептеу ережесі, қолданылатын машиналардың мақсаты, жіпті керуді, тігіс жиілігін, жіпті сабақтауды, ине мен кергішті орнатуды, шөлмекті ауыстыруды, қолданылатын машинаны іске қосу жəне орнатуды реттеу ережесі. Параграф 3. Кестеші, 3-разряд 20. Жұмыс сипаттамасы: əртүрлі материалға (капрон, шифон, жоржет, тюль, барқыт, крепдешиннен басқа) машинамен немесе қолмен қарапайым жəне күрделілігі орташа айшықтар мен суреттерді: аппликациямен, біртегіспен, əр түрлі креспен, сатылы формалы мережкамен, мотивпен, бридпен, əр түрлі сеппемен, біртегіс білікшемен, төсемемен, бридтегі ілмекпен жəне суреттің жиегімен, бекіткішпен, ришельемен, канительмен, мишурамен, стекляруспен тігу. Суреті жоқ жерлерін, аппликацияларды, мотивтерді, суреттерді, ришельені, айшықтау машинасында жасалған айшықтарды арнайы қайшымен кесу. Суреті жоқ жерлерін, аппликацияларды, мотивтерді, суреттерді, ришельені, айшықтау машинасында жасалған айшықтарды машинамен кесу. Сынық, зигзаг тəрізді, фигуралық мережка, ромб, үшбұрыш, бұрыш түріндегі фигуралық мотивтер жасау үшін жіптерді есептеу, кесу жəне тарту. 21. Білуге тиіс: қарапайым жəне күрделігі орташа айшықтар мен суреттерді кестелеудің, сынық, зигзаг тəрізді, фигуралық мережка, ромб, үшбұрыш, бұрыш түріндегі фигуралық мотивтер жасау үшін жіптерді есептеу, кесу жəне тартудың əдіс-тəсілдері, қолданылатын машиналардың жұмыс қағидаты, айшықтар мен суреттердің орналасуын есептеу жəне орналастыру ережесі. Параграф 4. Кестеші, 4-разряд 22. Жұмыс сипаттамасы: əртүрлі материалға (капрон, шифон, жоржет, шілтер, барқыт, жұқа жібек матадан басқа) машинамен немесе қолмен күрделі айшықтар мен суреттерді (сызықтар мен геометриялық фигуралардың параллельдігін сақтауды талап ететін айшықтар мен суреттер, шағын пішінді суреттер, сондай-ақ кестелеу кезінде жіпті жиі үзуді талап ететін суреттер): аппликациямен, біртегіспен, əр түрлі креспен, сатылы формалы мережкамен, себеппен, бридпен, əр түрлі сеппемен, біртегіс білікшемен, төсемемен, бридтегі ілмекпен жəне суреттің жиегімен, бекіткішпен, ришельеме тартпамен кестелеп тігу: «əйел», «кепе», «қаз», «себетше», «қаракүл», «айналдыра орау» тігістерімен, канительмен, əсемдікпен, стекляруспен тігу. Картон сала отырып немесе тордың бұралған жібімен, жылтырақпен, ілмекпен бекіту. 23. Білуге тиіс: күрделі айшықтар мен суреттерді кестелеп тігудің əдіс-тəсілдері, қолданылатын машинаның құрылысы, жұмыс қағидаты жəне пайдалану ережесі. Параграф 5. Кестеші, 5-разряд 24. Жұмыс сипаттамасы: əртүрлі материалға машинамен немесе қолмен аса күрделі көркем, стильді, түрлі түсті жəне кестелі айшықтарды «гипюр», «вологод шынысы», «венециандық тігіс», «қапталған тігіс» техникасымен, «жіп», «иірмелі», «кілем тəрізді» тігістерімен кестелеп тігу, капрон, шифон, жоржет, шілтер, барқыт, жұқа жібек матаға салатын айшықтар мен суреттердің барлық түрлерін кестелеу. Кісінің суреті, сурет, эмблемаларды кестелеу. Күрделендірілген көп түсті кесте, жаймалардың əр түрлі жəне түрлі түсті түрлеріне бағдарламамен басқарылатын жабдықтарда, бағдарламаны дискетке жаза отырып жəне перфокартаға баса отырып, аппликация орнату. 25. Білуге тиіс: айшықтар мен суреттердің барлық түрлерін əр түрлі тігістермен жəне техника түрлерімен кестелеудің əдіс-тəсілдері, қолданылатын машиналардың құрылымдық ерекшеліктері мен пайдалану ережесі. Параграф 6. Кестеші, 6-разряд Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі материалға машинамен немесе қолмен əртүрлі геометриялық немесе өсімдік оюларынан алынған аса күрделі көркем, стильді айшықтарды, басқа да элементтер мен мотивтерді, көркем материалды алдын ала зерттеуді, қосымша суреттемелерді жəне күрделі есептерді қажет ететін əр түрлі күрделі əшекейлерді жəне техника түрлерін қоса отырып көркем кестелеу. 27. Білуге тиіс: күрделі есептер мен айшықтардың барлық түрлерін көркем кестелеу техникасының əр түрлі түрлерімен орындаудың əдіс-тəсілдері, ұлттық киімдерді тігу элементтері. 2. Тігіп пішуші Параграф 1. Тігіп пішуші, 4-разряд 28. Жұмыс сипаттамасы: материалды тігу кезінде пішу, ішкиім мен төсек орын жабдықтарын, корсет бұйымдарын, үлгісін жасаушы ұйымнан алынған лекалоның силуэттық негізі бойынша өлшемін ала отырып, жөндеу кезінде қайта пішу, бұйымның фасонын таңдау, бұйымды тапсырыс берушінің дене бітіміне өлшеу, өлшеуден кейін бормен белгілеу жəне бөліктерді кесу, дайын бұйымдарды тапсырыс берушіге тапсыру. Ішкиімді, корсет бұйымдарын жөндеу сипатын тапсырыс берушімен келісу. Жөндеуге əкелінген материалдың немесе корсет бұйымдарының ақаулығын біліктілігі анағұрлым жоғары пішушінің басшылығымен анықтау. 29. Білуге тиіс: құрастыру жəне пішу негіздері, ішкиім мен төсек орын жабдықтарын, корсет бұйымдарын пішу, тігу жəне жөндеу технологиясы, үлгі жасаудың заманауи бағыттары, қолданылатын материалдардың мақсаты мен қасиеттері. Параграф 2. Тігіп пішуші, 5-разряд 30. Жұмыс сипаттамасы: пальто-костюм, көйлек киімдерінің ассортименттері, өндірістік киімдердің бұйымдарын, үлгісін жасаушы ұйымнан алынған лекалоның силуэттық негізі бойынша өлшемін ала отырып, тігу, жөндеу кезінд�� қайта пішу, жаңарту, қайта тігу кезінде материалдарды пішу, бұйымның фасонын таңдау, бұйымды тапсырыс берушінің дене бітіміне өлшеу, өлшеуден кейін бормен белгілеу жəне бөліктерді кесу, дайын бұйымдарды тапсырыс берушіге тапсыру, пальтокостюм, көйлек түржиыны киімдерінің, өндірістік киімдердің бұйымдарына тапсырыс берушімен келісу, Жөндеуге əкелінген материалдың немесе корсет бұйымдарының ақаулығын біліктілігі анағұрлым жоғары пішушінің басшылығымен анықтау. Материалды тігу кезінде пішу жəне ішкиім мен төсек орын жабдықтарын, корсет бұйымдарын жөндеу кезінде лекалалар бойынша немесе бөліктердің сызбасын тікелей материалдың өзінде салу арқылы қайта пішу, фасонды тапсырыс паспортында суретін сала отырып таңдау, тапсырыс берушінің дене бітімінің өлшемдерін алу, таңдалған фасонды бұйымдарды пішу үшін лекало жасау,

жасау процессі кезінде бұйымды тапсырыс берушінің дене бітімі бойынша өлшеу, бормен белгілеу жəне өлшеуден кейін бөліктерді кесу, дайын бұйымдардың сапасын эстетикалық жəне құрылымдықэргономикалық көрсеткіштері бойынша тексеру, дайын өнімдерді тапсырыс берушілерге тапсыру, ішкиімді жəне төсек-орын жабдықтарын, корсет бұйымдарын жөндеу сипатын тапсырыс берушімен келісу, жөндеуге əкелінген материалдың немесе корсет бұйымдарының ақаулығын өздігінен анықтау. 31. Білуге тиіс: пальто-костюм, көйлек түржиыны киімдерінің, өндірістік киімдердің бұйымдарын құрастыру жəне пішу негіздері, пішу, тігу, жөндеу кезінде қайта пішу, жаңарту технологиясы, үлгі жасаудың заманауи бағыттары, қолданылатын материалдардың қасиеттері, ішкиімді жəне төсек-орын жабдықтарын, корсет бұйымдарын құрастыру жəне пішудің прогрессивті əдістері, пішу, тігу жəне жөндеу технологиясы, ақаулықтарын жою жəне бұйымды дене бітіміне келтіру тəсілдері, материалдарды оңтайлы пайдалану тəсілдері жəне бұйымға материалды жұмсау нормасы, фасонның суретін салу техникасы, киімді тігу жəне жөндеу кезінде материалды пішу бойынша қолданыстағы техникалық құжаттама, еңбек бөлінісімен жəне еңбек бөлінісі болмаған жағдайда тігуді ұйымдастыру əдістері. Параграф 3. Тігіп пішуші, 6-разряд 32. Жұмыс сипаттамасы: пальто-костюм, көйлек түржиыны киімдерінің, өндірістік киімдердің бұйымдарын лекало бойынша немесе бұйымдардың сызбасын тікелей материалдың өзінде салу арқылы тігу кезінде, жөндеу кезінде қайта пішу, жаңарту жəне қайта тігу кезінде материалдарды пішу, фасонды паспортында суретін сала отырып, таңдау, тапсырыс берушілердің дене бітімінен өлшем алу, таңдалған фасонды бұйымдарды пішу үшін лекало жасау, бұйымдарды жасау кезінде бұйымдарды тапсырыс берушінің дене бітімімен өлшеу, бормен белгілеу жəне бөліктерін өлшеуден кейін қию, дайын бұйымдардың сапасын эстетикалық жəне құрылымдықэргономикалық көрсеткіштері бойынша тексеру, дайын өнімдерді тапсырыс берушілерге тапсыру, кімді жөндеу сипатын тапсырыс берушімен келісу, жөндеуге əкелінген материалдың немесе бұйымдардың ақаулығын өздігінен анықтау. 33. Білуге тиіс: құрастыру жəне пішудің прогрессивті əдістері, пальто-костюм, көйлек түржиыны киімдерінің, өндірістік киімдердің бұйымдарын пішу, тігу жəне жөндеу технологиясы, фасон, материал таңдаудың, киім бұйымдарын құрастыру жəне үлгісін жасаудың ерекшеліктері, киімнің ақаулықтарын жою тəсілдері жəне бұйымдарын дене бітімі бойынша келтіру тəсілдері, материалдарды оңтайлы пайдалану тəсілдері жəне бұйымға материалды жұмсау нормасы, фасонның суретін салу техникасы, киімді тігу жəне жөндеу кезінде материалды пішу бойынша қолданыстағы техникалық құжаттама, еңбек бөлінісімен жəне еңбек бөлінісі болмаған жағдайда тігуді ұйымдастыру əдістері. Параграф 4. Тігіп пішуші, 7-разряд 34. Жұмыс сипаттамасы: жеке үлгісін жасауды талап ететін киімнің, аса күрделі, көркемділігі жоғары бұйымдарын тігу бойынша жұмыстар кешенін орындау. Суретші-модельердің немесе тапсырыс берушінің эскизі бойынша жаңа үлгі жасауға қатысу. Аса күрделі, көркемділігі жоғары бұйымдарын тігу кезінде біліктілігі анағұрлым төмен пішушілерге басшылық жасау. 35. Білуге тиіс: киімді құрастыру мен материалды пішудің технологиясы, прогрессивті əдістері, киімнің үлгісін жасаудың отандық жəне шетелдік тəжірибесі, киімнің фасонын таңдаудың жəне пішілетін материалдың ерекшеліктері, киімнің ерекше оригиналды бұйымдарын құрастыру жəне үлгісін жасау əдістері, киімді құрастыру жəне үлгісін жасау жөніндегі қолданыстағы техникалық құжаттама. Ескерту: Киім бұйымдарының үлгісін жасаумен айналысатын пішуші «Пішуші-модельер» деп аталуы мүмкін. 3. Лекало жасаушы Параграф 1. Лекало жасаушы, 3-разряд 36. Жұмыс сипаттамасы: бүкпе, бүрме, соңғы кертпені белгілеу үшін лекалоға тілік жасау, жіптің үлестік бағыты жəне үлестік бағыттан шекті ауытқулар, минималды жəне максималды көлем бойынша шекті жалғау арқылы, деректемелерін көрсете отырып, таңбалап, жиектеп, байлауға арналған саңылау тесе отырып, дайын лекало бойынша киімнің барлық бұйымдарына арналған əртүрлі материалдардан жасалған жұмыс жəне қосалқы лекало жасау. Киім бұйымдарының бауларына сызбаларға сəйкес қарапайым жəне күрделілігі орташа лекало жасау, барлық өлшемді киімдер бұйымдарының лекалоларын көбейту, киімнің сериялық бұйымдарына соңғы, жұмыс жəне қосалқы лекалоларды эталон мен шаблон бойынша жасау, лекалоның паспорттық деректерін толтыру (парашют өндірісінде). 37. Білуге тиіс: əр түрлі материалдардан жасалған жұмыс жəне қосалқы лекалоларды кесу, жиектеу жəне таңбалаудың əдіс-тəсілдері, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, материалдарды пішуге қойылатын техникалық талаптар, лекало жасау кезінде қисық сызықтарды салу үшін есептеу тəсілдері, киім бұйымдарының сызбаларын оқу ережесі, лекалоларды жасауға қойылатын техникалық шарттар, қолданылатын бақылау-өлшеу құралдарын пайдалану ережесі. Параграф 2. Лекало жасаушы, 4-разряд 38. Жұмыс сипаттамасы: бүкпе, бүрме, соңғы кертпені белгілеу үшін лекалоны тіле отырып, тіліктің көмегімен көшіру жəне кейіннен кесу арқылы жасау, жіптің үлестік бағыты жəне үлестік бағыттан шекті ауытқулар, минималды жəне максималды көлем бойынша шекті жалғау арқылы, деректемелерін көрсете отырып, таңбалап, жиектеп, байлауға арналған саңылау тесе отырып, дайын лекало бойынша киімнің барлық бұйымдарына арналған əртүрлі материалдардан жасалған барлық өлшемді соңғы, жұмыс жəне қосалқы лекало жасау. Сызбаларға сəйкес парашюттің күмбезіне, ранеціне, камерасына, тысына лекало жасау, парашюттердің сынақ партиясына жəне парашют жүйелеріне (парашют өндірісінде) лекало жасау. 39. Білуге тиіс: лекалоны көшірудің əдіс-тəсілдері, киім бұйымдарының түржиыны жəне олардың бөліктерінің атаулары, киім бұйымындағы бөліктердің саны, киім бұйымдарының күрделі бауларын пішу технологиясының ерекшеліктері, есептерді орындау жəне лекало жасау əдістері, лекало жасаудың техникалық шарттары жəне оларды келтіру тəсілдері, бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы жəне жасалатын лекалоларды таңбалау кезінде оны пайдалану ережесі. Параграф 3. Лекало жасаушы, 5-разряд 40. Жұмыс сипаттамасы: бүкпе, бүрме, соңғы кертпені белгілеу үшін лекалоны тіле отырып, электронды жабдықта көшіру жəне кейіннен лазерлік машинада кесу арқылы жасау, жіптің үлестік бағыты жəне үлестік бағыттан шекті ауытқулар, минималды жəне максималды көлем бойынша шекті жалғау арқылы, деректемелерін көрсете отырып, таңбалап, жиектеп, байлауға арналған саңылау тесе отырып, дайын лекало бойынша киімнің барлық бұйымдарына арналған əртүрлі материалдардан жасалған барлық өлшемді соңғы, жұмыс жəне қосалқы лекало жасау. Лекалоны графикалық экранда суретін салмай-ақ, белгіленген техникалық шарттарға, шектеулер мен материалды жұмсау нормасына сəйкес орнату. Лекалоның көлемін өлшеу жəне өлшем деректерін электронды жабдықтың жады блогында сақтау. 41. Білуге тиіс: лекало жасау кезінде қолданылатын электронды жабдықтың құрылысы мен техникалық-пайдаланушылық сипаттамасы, лекало жасаудың технологиялық бірізділігі, лекало көшірудің əдіс-тəсілдері, лекалоны тиімді орналастыру ережесі, киім бұйымдарының түржиыны жəне олардың бөліктерінің атаулары, киім бұйымдарындағы бөліктердің саны, лекалоны жасаудың техникалық шарттар жəне материалдарды жұмсау нормасы. 4. Желімдеуші Параграф 1. Желімдеуші, 1-разряд 42. Жұмыс сипаттамасы: желімдеуге, жабыстыруға арналған тігін бұйымдарының бөліктері мен жіктерін бензинмен жуу жұмыстарын орындау, желімдегеннен кейін арнайы мата мен тігін бұйымдарының жіктерін пудралау. 43. Білуге тиіс: желімдеуге, жабыстыруға арналған тігін бұйымдарының бөліктері мен жіктерін бензинмен жуу жұмыстарын орындаудың əдіс-тəсілдері, желімдегеннен кейін арнайы мата мен тігін бұйымдарының жіктерін пудралау тəсілдері. Параграф 2. Желімдеуші, 2-разряд 44. Жұмыс сипаттамасы: материалға астарды суреттер бойынша жабыстыру, тігін бұйымдарының бөліктерін желімдеу жұмыстарын, машинада немесе қолмен орындау. Тігін бұйымдарының жабыстырылған бөліктеріне жұмсақ пресс салу. Желімдеуден жəне жабыстырудан кейін тігін бұйымдарының бөліктері мен жіктерін кептіру жəне орау. Полиэтилен пленкадан жасалған па��еттерді полимер пленкаларды пісіруге арналған машинада жабыстыру. 45. Білуге тиіс: астарлық бөліктерді материалға жабыстырудың, оларды желімдеу жəне ораудың əдіс-тəсілдері, орындалатын жұмыстарға арналған машиналар мен құрылғылардың мақсаты мен қолдану ережесі. Параграф 3. Желімдеуші, 3-разряд 46. Жұмыс сипаттамасы: негізгі бөліктерді тігін бұйымдарына, тігін бұйымдарының жіктеріне теріс жағынан жабыстыру, оларды саңылауды, жіктің ортасына жабыстыру жұмыстарын машинамен немесе қолмен орындау. Жабыстырылатын бөліктерге желімдеу қоспасын жағу. 47. Білуге тиіс: желімдеудің негізгі бөліктерін жабыстырудың, желімдеу қоспасын жағудың əдіс-тəсілдері, тігін бұйымдарының мақсаты, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, қолданылатын машиналардың жұмыс қағидаты. Параграф 4. Желімдеуші, 4-разряд 48. Жұмыс сипаттамасы: негізгі бөліктерді тігін бұйымдарына, тігін бұйымдарының жіктеріне оң жағынан жабыстыру, бөліктерді жабыстыру, қолғаптың жіктерін желімдеу жұмыстарын машинамен немесе қолмен орындау. 49. Білуге тиіс: бөліктерді жабыстыру, қолғаптың жіктерін желімдеудің əдістəсілдері, қолданылатын машиналардың құрылысы. 5. Материалдарды, пішім мен бұйымдарды жинақтаушы Параграф 1. Материалдарды, пішім мен бұйымдарды жинақтаушы, 1-разряд 50. Жұмыс сипаттамасы: тігін өндірісінің қалдықтарын материал түрі мен талшық құрамына қарай жинақтау. 51. Білуге тиіс: тігін өндірісі қалдықтарын жинақтауға қойылатын талаптар. Параграф 2. Материалдарды, пішім мен бұйымдарды жинақтаушы, 2-разряд 52. Жұмыс сипаттамасы: тігін бұйымдарының, пішімнің жартылай дайын өнімдерін, əр түрлі материалдардың қалдықтарын, фурнитураларды артикулы, сорты, түсі, ені мен түрі бойынша буда-буда етіп жинақтау. Ілеспе құжаттар бойынша киім бұйымдарының, тігін бұйымдарының жартылай дайын өнімдерінің үстінің, астары мен қосымшаларының мақсатына сəйкес келуін тексеру. Дара бөліктерді жаю жəне сурет түрінде бағытталған түгі бар бөліктерді қайта жаю. Тігін бұйымдарының жекелеген өңделген бауларын дайын өнімдерді жасаудың технологиялық жүйелілігіне сəйкес жинақтау. Баулар мен таспаны артикулы мен түсі бойынша олардың қолданылуын алдын ала есептеусіз жинақтау, парашют өндірісіндегі пішім картасын толтыру. Шұлықтарды түсі, сапасы, өкшесінің биіктігі, қонышының ұзындығы бойынша жұптау, жарғақ таңдау жəне кесу, ізі бар рейтуздың жекелеген бөліктерін өңдейтін жерлерін белгілеу. Пішім картасының деректеріне сəйкес бағдар парақтарын дайын тігін бұйымының бағасын анықтамай толтыру. 53. Білуге тиіс: тігін бұйымдарының, пішімнің жартылай дайын өнімдерін, əр түрлі материалдардың қалдықтарын, буданың, партияның фурнитуралары мен бауларын, жинақтарды артикулы, сорты, түсі, ені мен түрі бойынша жинақтау ережесі, тігін бұйымдарының жартылай

дайын өнімдерінің, материалдардың, баулар мен таспаның түржиыны жəне олардың мақсаты, жинақталатын бұйымдағы бөліктердің саны, бағдар парақтарын толтыру ережесі. Параграф 3. Материалдарды, пішім мен бұйымдарды жинақтаушы, 3-разряд 54. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі материалдардан жасалған дайын өнімдерді бағдар парағы мен нарядқа сəйкес түрі, фасоны, өлшемі, ұзындығы, түсі жəне прейскуранты бойынша жинақтау. ілеспе құжаттар бойынша тігін бұйымдарының, терінің өз мақсатына сəйкес келуін тексеру. Үлбірмен өңделген жаға, манжет жəне басқа да бөліктерді, табиғи үлбірден жасалған астарды түрі, сорты жəне өлшемі бойынша жинақтау. Пішімді дəлсіздіктерді кесу жəне жекелеген бөліктерін ауыстыра отырып, буда, жинақ етіп жинақтау. Пішімге арналған материалдың бөліктері мен қалдықтарын артикулы, түсі, өлшемі бойынша олардың қолданылуын алдын ала есептемей жинақтау. Пішімге арналған бау мен таспаны олардың қолданылуын алдын ала есептеп, жинақтау (парашют өндірісінде). Материалдар мен құрақтардың əртүрлі топтарын ескере отырып, дайын тігін бұйымының бағасын дайын бұйымдардың бағалар прейскуранты бойынша айқындай отырып, пішім картасының деректеріне сəйкес бағдар парақтарын толтыру. 55. Білуге тиіс: əр түрлі материалдардан жасалған дайын өнімдерді бағдар парағы мен нарядқа сəйкес түрі, фасоны, өлшемі, ұзындығы, түсі жəне прейскуранты бойынша жинақтау ережесі, пішімге арналған материал бөліктерін, баулар мен таспаларды жинақтау, тігін бұйымдарының түржиыны мен өлшемі, тілу тəсілдері жəне пішім бөліктерін ауыстыру ережесі, жинақталатын бұйымды жасауға жұмсалатын материалды жұмсау нормасы, орналастыру схемасы, дайын тігін бұйымының бағасын айқындай отырып, бағдар парақтарын толтыру ережесі, дайын бұйымдардың бағалар прейскуранты. Параграф 4. Материалдарды, пішім мен бұйымдарды жинақтаушы, 4-разряд 56. Жұмыс сипаттамасы: материалдардың бөліктері мен қалдықтарын төсемеде қалдықсыз немесе барынша аз қалдықпен пайдалану үшін əр түрлі тəсілдермен есептеу. Есептеу жəне пішу картасын толтыру. Материалдардың бөліктері мен қалдықтарын есептеу жəне оларды артикулы, түсі мен өлшемі бойынша жинақтау, төсеушімен бірлесе отырып пішімнің қалдықтарын сұрыптап, қоймаға тапсыру, парашют өндірісінде жоспарлау карталарын жасау. Материалдардың бөліктері мен қалдықтарын есептеу үшін ақпаратты дайындау жəне дербес электронды-есептеуіш машинасына енгізу, толтырылған карталарды басып шығару. 57. Білуге тиіс: қолданылатын жабдықтың құрылысы мен техникалықпайдаланушылық сипаттамасы, материалдардың қалдықтарын əр түрлі тəсілдермен есептеу ережесі, пішім кестесі, жинақталатын бұйымдарға материал жұмсау нормалары, есептеу жəне пішу картасын толтыру ережесі, материалдардың артикулдары, жинақталатын материалдарға, пішім мен бұйымдарға арналған паспорттарды, жоспарлау карталарын, өлшеу ведомостерін толтыру тəртібі. Параграф 5. Материалдарды, пішім мен бұйымдарды жинақтаушы, 5-разряд 58. Жұмыс сипаттамасы: пішім кестесіне сəйкес тігін бұйымдарының барлық үлгілері жəне материалдардың түрлері бойынша,матаның паспортын таңдай отырып, наряд-тапсырмаларды ресімдеу, материалдарды тиімді пайдалану есебін орындау, дербес электронды есептеуіш машинада жұмсалатын фурнитураны есептеу. Материалдар мен жапсырмалардың барлық түрлері бойынша пішім картасын ресімдеу. 59. Білуге тиіс: қолданылатын жабдықтың құрылысы мен техникалықпайдаланушылық сипаттамасы, наряд-тапсырма жазу жəне пішім картасын ресімдеу тəртібі, дербес электронды- есептеуіш машинасына жұмсалатын фурнитураны есептеу, материалдарды тиімді пайдалануды есептеудің əдіс-тəсілдері, пішу кестесі, тігін бұйымдарының түржиыны мен өлшемдері, жинақталатын тігін бұйымдарына жұмсалатын материалдарды жұмсау нормасы. 6. Материалдарды, лекалалар мен бұйымдарды бақылаушы Параграф 1. Материалдарды, лекалалар мен бұйымдарды бақылаушы, 1-разряд 60. Жұмыс сипаттамасы: лента, шілтер, таспа, сутаж жəне басқа да əшекейлеу материалдарын бақылау. Материалдардың ұштық балқытарын өлшеу. Материал өлшеу қорытындысын ведомоске жазу. 61. Білуге тиіс: материал ұзындығын бақылаудың əдіс-тəсілдері, материалдарды өлшеу ведомостерін толтыру. Параграф 2. Материалдарды, лекалалар мен бұйымдарды бақылаушы, 2-разряд 62. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі материалдардың ұзындығын өлшеу машинасында немесе үстелде бақылау. 63. Білуге тиіс: материалдың ұзындығы мен енін бақылаудың əдіс-тəсілдері, бақыланатын материалдардың мемлекеттік стандарттары жəне техникалық құжаттамасы, өлшеу машинасының жұмыс қағидаты. Параграф 3. Материалдарды, лекалалар мен бұйымдарды бақылаушы, 3-разряд 64. Жұмыс сипаттамасы: барлық түрлі ас үй, төсек-орын жабдықтарын, үшкіл орамал, орамал, шарф, сондай-ақ лекалолардың, жаймалардың, жаймалардың суреттерінің, трафареттер мен пішімдердің жəне сол бұйымдарға жасалған пішімнің сапасының эталон үлгілерге сəйкестілігін бақылау жəне сорттылығын анықтау. Бақыланатын материалдар мен бұйымдардың ақаулықтарын анықтауды есепке алу. Тауарлық белгілерді толтырудың дəлдігі мен дұрыстығын материалдар мен бұйымдардың өңделуі мен сорттылығына үстемеақылар мен жеңілдіктерді ескермей, тауарлық белгілер деректемелерінің соңғысына сəйкестігін тексеру. 65. Білуге тиіс: бақыланатын бұйымдардың, лекалолардың, жаймалардың, жаймалардың суреттерінің, трафареттер мен пішімдердің сапасын анықтаудың əдіс-тəсілдері, материалдар мен бұйымдардың сорттылығын айқындау ережесі, бақыланатын материалдар мен бұйымдардың мемлекеттік стандарттары жəне нормативтік техникалық құжаттама, бақыланатын бұйымдарды жасау технологиясы, анықталған ақаулықтарын есепке алу тəртібі. Параграф 4. Материалдарды, лекалалар мен бұйымдарды бақылаушы, 4-разряд 66. Жұмыс сипаттамасы: ішкиімнің, сырма көрпе, галстук, əр түрлі ойыншықтардың, қолғап, носки-шұлық, галантереялық жəне басқа да бұйымдардың сапасын бақылау жəне сорттылығын анықтау, сондай-ақ осы бұйымдарға арналған лекалолардың, жаймалардың, жаймалардың суреттерінің, трафареттер мен пішімдердің сапасын жəне эталон үлгілерге сəйкестігін бақылау. Фурнитура мен өңдеу материалдарының сапасын бақылау. Пішім картасын ресімдей отырып, материал төсемесін бақылау. Бұйымдардың өлшеу деректеріне сəйкестігін тексеру. 67. Білуге тиіс: бақыланатын бұйымдардың, фурнитура ��ен өңдеу материалдарының сапасын тексерудің əдіс-тəсілдері, материалдар мен бұйымдардың сорттылығын айқындау ережесі, бақыланатын материалдар мен бұйымдардың мемлекеттік стандарттары жəне нормативтік техникалық құжаттама, бақыланатын бұйымдарды жасау технологиясы, материал жаймасын бақылау ережесі жəне пішім картасын ресімдеу. Параграф 5. Материалдарды, лекалалар мен бұйымдарды бақылаушы, 5-разряд 68. Жұмыс сипаттамасы: көйлек түржиынының, куртка, бушлат, көкірекше, шалбар, қысқа комбинезон, жейде-форма, корсет бұйымдарын, өндірістік киім бұйымдарын, бас киім, такелаждық бұйымдардың жəне жартылай дайын өнімдердің сапасын бақылау, сондай-ақ осы бұйымдарға арналған лекалолардың, жаймалардың, жаймалардың суреттерінің, трафареттер мен пішімдердің сапасын жəне эталон үлгілерге сəйкестігін бақылау, əр түрлі материалдардың сапасын электронды есептеуіш машинаны пайдалана отырып, бақылау. Жаппай өндіріс бұйымдарының сорттылығын жəне олардың мемлекеттік стандарттары мен техникалық шарттарына сəйкес, жеке тапсырыстар бойынша жөнделген жəне жасалған бұйымдарды анықтау. Сапасыз өнімге акт жасауға, ресімдеуге жəне өнім жеткізушілерге шағым білдіруге қатысу. Тапсырыс берушілердің жеке тапсырыс бойынша жасалған бұйымның сапасына жасаған шағымдарын қарауға қатысу. 69. Білуге тиіс: бақыланатын бұйымдар мен материалдардың сапасын тексерудің əдіс-тəсілдері, жаппай өндіріс бұйымдары мен материалдарының сорттылығын айқындау, бақыланатын бұйымдар мен материалдардың сапасына қойылатын мемлекеттік стандарттардың талаптары, бақыланатын бұйымдарды жасау жəне жөндеу технологиясы, ақаулығын анықтау-өлшеу машинасының құрылысы, электронды есептеуіш машинаның құрылысы мен техникалық-пайдаланушылық сипаттамасы. 70. Кəсіптік орта білім талап етіледі. Параграф 6. Материалдарды, лекалалар мен бұйымдарды бақылаушы, 6-разряд 71. Жұмыс сипаттамасы: жартылай дайын өнімдер мен пальто-костюм түржиыны бұйымдарын: пальто, жоғары үлбір бұйымдарының, астарлы жəне жиекті салымды курткалар, шинель, пиджак, фрак, визитка, мундир, китель, жалбағай, жакет, комбинезонның сапасын бақылау, сондай-ақ осы бұйымдарға арналған лекалолардың, жаймалардың, жаймалардың суреттерінің, трафареттер мен пішімдердің сапасын жəне эталон үлгілерге сəйкестігін бақылау. Жаппай өндіріс бұйымдарының сорттылығын жəне мемлекеттік стандарттарға сəйкес жеке тапсырыс бойынша жөнделген жəне жасалған бұйымдарды тапсырыс берушілерге беруге дайын екенін анықтау. 72. Білуге тиіс: бақыланатын бұйымдардың сапасын тексерудің əдістəсілдері, көрсетілген жаппай өндіру өндірісінің түржиынындағы бұйымдардың сорттылығын анықтау ережесі, мемлекеттік стандарттың бақыланатын бұйымдар мен материалдардың сапасына қойылатын талаптар, бақыланатын бұйымдарды жасау жəне жөндеу технологиясы. 73. Кəсіптік орта білім талап етіледі. 7. Көшірмесін жасаушы Параграф 1. Көшірмесін жасаушы, 2-разряд 74. Жұмыс сипаттамасы: сурет контурын трафарет бойынша əр түрлі материалдарда парафин, жаққыш немесе тампонның көмегімен көшірме жасау. 75. Білуге тиіс: суреттің көшірмесін трафарет бойынша жасаудың əдіс-тəсілдері, парафиннің қасиеттері. Параграф 2. Көшірмесін жасаушы, 3-разряд 76. Жұмыс сипаттамасы: лекало жаймасын кішірейтілген көлемде машинада немесе қолмен көшіру. 77. Білуге тиіс: лекало жаймасын машинада немесе қолмен көшірудің əдістəсілдері, қызмет көрсетілетін машинаның құрылысы. 8. Бас киімдердің үлгісін жасаушы Параграф 1. Бас киімдердің үлгісін жасаушы, 3-разряд 78. Жұмыс сипаттамасы: мақта-мата мен кендір матадан (барқыт пен ши барқыттан басқа) жазғы бас киімнің барлық түрлерін үлгілер бойынша машинада немесе қолмен жасау жəне жөндеу. 79. Білуге тиіс: мақта-мата мен кендір матадан бас киім жасаудың жəне жөндеудің əдіс-тəсілдері, жазғы типті бас киімнің түржиыны, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, машиналардың мақсаты қолданылатын құралдар мен оларды пайдалану ережесі. Параграф 2. Бас киімдердің үлгісін жасаушы, 4-разряд 80. Жұмыс сипаттамасы: кепка, фуражка, күнқағарсыз үлгілері бойынша машинада немесе қолмен əр түрлі шапкалардың, əйелдерге арналған жаздық, жиегі сырмаланып тігілген қалпақтарды əр түрлі материалдардан жасау жəне жөндеу, жүн жəне жібектен, мақта-мата барқыт пен ши барқыттан, сабан таспадан, жасанды үлбір, былғары мен күдеріден бас киім жасау жəне жөндеу.

81. Білуге тиіс: көрсетілген материалдардан бас киім жасау жəне жөндеудің əдістері, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, бас киім жасау технологиясы, қызмет көрсетілетін машиналардың жұмыс қағидаты. Параграф 3. Бас киімдердің үлгісін жасаушы, 5-разряд 82. Жұмыс сипаттамасы: машинада немесе қолмен «сəлде» типті, бүрмеленген, əр түрлі материалдармен күрделі əшекейленген, сондай-ақ бас киімді табиғи үлбірден, былғары мен күдеріден, синтетикалық ши барқыттан, жібек барқыттан, «құс жүнінен», целлофаннан, рафтан, кендірден, моноталшықтан жасау жəне жөндеу. 83. Білуге тиіс: көрсетілген материалдардан бас киім жасау жəне жөндеудің əдістері, операцияларды орындау жүйелілігі, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, ақаулықтардың пайда болу себептері жəне олардың алдын алу шаралары, қызмет көрсетілетін машиналардың құрылысы. Параграф 4. Бас киімдердің үлгісін жасаушы, 6-разряд 84. Жұмыс сипаттамасы: бас киімдердің үлгілерін машинада немесе қолмен əр түрлі материалдардан, былғары мен үлбірден жасау. 85. Білуге тиіс: көрсетілген материалдардан бас киім жасау жəне жөндеудің əдістері, операцияларды орындау жүйелілігі, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, ақаулықтардың пайда болу себептері жəне олардың алдын алу шаралары, қызмет көрсетілетін машиналардың құрылысы. 9. Арнайы бас киімдер аппаратурасының монтаждаушысы Параграф 1. Арнайы бас киімдер аппаратурасының монтаждаушысы, 4-разряд 86. Жұмыс сипаттамасы: дұлығаның астары мен басқа да арнайы бас киімдерге арналған аппаратураны монтаждау, монтаждаудың дұрыстығын тексеру. 87. Білуге тиіс: арнайы бас киімдерге арналған аппаратураны монтаждаудың əдіс-тəсілдері, арнайы бас киімдердің түрлері, монтаждалған аппаратураны тексерудің əдіс-тəсілдері. 10. Төсеуші Параграф 1. Төсеуші, 2-разряд 88. Жұмыс сипаттамасы: қапсырмаларын, біріктіру буындарының орау қаптарын, тыстарын ашуға арналған материалдардың механизмдері мен құралдарының көмегімен төсеу, парашют өндірісінде орама жаймаларын орау. Материалдарды ұзындығы бойынша ашу қалдықтарын төсеу. 89. Білуге тиіс: төселетін материалдардың қасиеттері мен артикулы, материалдарды ұзындығы бойынша ашу қалдықтарын төсеудің əдіс-тəсілдері, қолданылатын механизмдері мен құралдарының жұмыс қағидаты. Параграф 2. Төсеуші, 3-разряд 90. Жұмыс сипаттамасы: материалдардың барлық түрлерін олардың тиімді қолданылуын есептемей, машинамен немесе қолмен төсеу. Материалды секцияның ұзындығы бойынша төсеуге арналған үстелді белгілеу, төсеменің ұзындығын тексеру. Төсеменің жоғарғы бетіне жаймалар мен трафареттердің суреттерін салу. Материалдарды парашюттің күмбезін, ранецтерін, камераларын, тысын олардың паспорттық деректері, физикалық-механикалық көрсеткіштері, түсі, эталоны бойынша таңдай отырып төсеу, парашют өндірісінде схемаға немесе сызбаларға сəйкес жайманы белгілеу. 91. Білуге тиіс: материалдарды олардың тиімді жұмсалуын есептемей, төсеудің əдіс-тəсілдері, секциядағы үстелдерді орналастыру тəртібі жəне материалдарды төсеу тəсілдері, пішім түрін айқындау үшін төселетін материалдарды таңдау ережесі, төселетін материалдардың қасиеттері, парашют өндірісінде жайма төсеу кезінде схемалар мен сызбаларды оқу ережесі. Параграф 3. Төсеуші, 4-разряд 92. Жұмыс сипаттамасы: материалдардың барлық түрлерін олардың тиімді қолданылуын есептеп, машинамен немесе қолмен төсеу. Парашют өндірісінде бұйымдарды пішуге арналған материалды қаптау кезінде ақаулықтарын белгілеп немесе кесіп тастап тексеру. 93. Білуге тиіс: материалдарды олардың тиімді жұмсалуын есептеп, төсеудің əдістəсілдері, дайын бұйымдағы шекті ақаулықтарды белгілеу тəсілдері жəне оларды бұйымның жасырын немесе жабық жерлеріне келтіру, тиімсіз қалдықтар, ұзындығы бойынша материал жоғалту лимиттері, материалдардың шектері мен белгілеу ережесі, қолданылатын машиналардың құрылысы. 11. Лекалоның орналасуын жобалаушы оператор Параграф 1. Лекалоның орналасуын жобалаушы оператор, 7-разряд 94. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі материалдардан жасалған пальто-костюм жəне көйлек түржиыны бұйымдарына лекало дайындаған жəне салған кезде үлгілерді математикалық өңдеу, лекалоны салу шарттары туралы ақпаратты электронды есептеу машнинасына енгізу, жұмыс жаймасын өңдеу жəне оның ең тиімді нұсқасын жасау, лекалоның дайын жаймасын электронды есептеу машнинасының дерекқорына енгізу. 95. Білуге тиіс: лекало дайындаған жəне салған кезде үлгілерді математикалық өңдеудің əдіс-тəсілдері, ақпаратты электронды есептеу машнинасына енгізудің тəсілдері мен техникасы, жұмыс жаймасын өңдеу жəне оның ең тиімді нұсқасын жасау əдістері, лекалоны дұрыс жаймаудың алдын алу жəне жою тəсілдері. 96. Кəсіптік орта білім талап етіледі. 12. Тігін ��абдығының операторы Параграф 1. Тігін жабдығының операторы, 3-разряд 97. Жұмыс сипаттамасы: күрделігі орташа бөліктерді автомат немесе жартылай автомат тігін жабдығында өңдеу процессін жүргізу. Қызмет көрсетілетін жабдықтың үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету. Қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмысындағы ұсақ кемшіліктерді жою. Пішім сапасын, бөліктердің, бұйымдардың, жіп пен түймелердің жəне қосымша материалдар түсінің сəйкестігін бақылау. 98. Білуге тиіс: бөліктерді өңдеудің технологиялық параметрлері, тігіс түрлері, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, қызмет көрсетілетін жабдықтың мақсаты мен жұмыс қағидаты, əр түрлі құралдарды, құрылғылар мен автоматтандыру құралдарының мақсаты мен оларды пайдалану ережесі. 99. Жұмыс үлгілері: 1) носки-шұлық бұйымдарының сүйір басын тігу; 2) саңылаулардың ілмектерін түю; 3) клапандарды, белдіктерді, манжеттерді, сыналарды, шлицаларды, паттарды өңдеу; 4) түйме тігу; 5) киімнің бөліктерін бекіт; 6) фурнитураларды қосу; 7) тігістер мен бүкпелерді тегістеу. Параграф 2. Тігін жабдығының операторы, 4-разряд 100. Жұмыс сипаттамасы: тігін бұйымдарының күрделі бөліктерін автомат немесе жартылай автомат тігін жабдығында өңдеу процессін жүргізу. Қызмет көрсетілетін жабдықтың үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету, оларды жөндеуге қатысу. Əртүрлі материалдарды оларды тиімді пайдаланудың есебін жасай отырып, автоматтандырылған төсеу кешенінде төсеу процесін жүргізу. 101. Білуге тиіс: тігін бұйымдарының түржиыны жəне олардың бөліктерін өңдеудің технологиялық параметрлері, қызмет көрсетілетін жабдықтардың мақсаты мен жұмыс қағидаты, оны жөндеу ережесі, əр түрлі материалдарды оларды тиімді пайдаланудың есебін жасай отырып төсеудің əдіс-тəсілдері, автоматтандырылған жабдықты басқару панеліне төсеу режимін орнату жүйесі, төсем ұзындығының шегі жəне орнату ережесі, көтеру механизмін реттеу тəсілдері жəне төсеу құрылғысының қозғалу жылдамдығы, төсеме сапасына қойылатын талаптар, материалдардың қасиеттері мен оларды төсеу ерекшелігі. 102. Жұмыс үлгілері: 1) жайманы фигуралық сырмамен сырып тігу, 2) жағаны, өңірді, қайырманы, қалтаны өңдеу, 3) бұйымның (шұлықтың) бөліктерін қосу. Параграф 3. Тігін жабдығының операторы, 5-разряд 103. Жұмыс сипаттамасы: аса күрделі бөліктерді автомат немесе жартылай автомат тігін жабдығында өңдеу процесін жүргізу. Əр түрлі материалдарды бағдарламамен басқарылатын автоматтандырылған пішу кешенінде пішу процессін жүргізу. Автоматтандырылған пішу кешеніне техникалық қызмет көрсету. Электронды есептеуіш машинаны пайдалана отырып, əр түрлі материалдардың сапасын бақылау процесін жүргізу. Материалдардың бөліктері мен қалдықтарын электронды есептеуіш машинада есептеу жəне оларды пішу үшін артикулы, түсі мен көлемі бойынша жинақтау. 104. Білуге тиіс: қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылысы, оны жөндеу ережесі, автоматтандырылған пішу кешенінің жұмыс қағидаты жəне пайдалану ережесі, пішу режімін түзету, пішім сапасына қойылатын талаптар, бақыланатын материалдардың сапасын тексерудің əдістəсілдері, материал бөліктерін, пішім графикасын есептеудің əдістəсілдері, материалдарды жұмсау нормасы жəне технологиялық қалдықтардың шекті пайызы. Параграф 4. Тігін жабдығының операторы, 6-разряд 105. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі материалдарды бағдарламамен басқарылатын автоматтандырылған пішу кешенінде пішу процесін жүргізу жəне оны жөндеу. Пішу бағдарламасын əзірлеуге қатысу. Автоматтандырылған пішу кешеніне техникалық қызмет көрсету жəне оны жөндеуге қатысу. 106. Білуге тиіс: автоматтандырылған пішу кешенінің жұмыс қағидаты жəне пайдалану ережесі, қызмет көрсетілетін кешеннің құрылымдық ерекшеліктері, механикалық, электр жəне пневматикалық шағын жүйелердің құрылысы, автоматтандырылған пішу кешенінде ақаулықтардың пайда болуы себептері, олардың алдын лау тəсілдері, пішу сапасына қойылатын талаптар, пішу режимін түзету. 107. Кəсіптік орта білім талап етіледі. 13. Материалдар мен дайын бұйымдарды өңдеуші Параграф 1. Материалдар мен дайын бұйымдарды өңдеуші, 2-разряд 108. Жұмыс сипаттамасы: дайын өнімдерді, бөліктерді, əр түрлі материалдарды олардың қасиеттеріне қарай крахмалдау режимін айқындай отырып, қолмен крахмалдау. Крахмалданған бұйымдарды, бөліктерді, əр түрлі материалдарды кептіру. Крахмал ерітіндісін дайындау. Құрақтарды бояу. Құрақ бөліктерді тігін машинасында қайып тігу. 109. Білуге тиіс: крахмалдау, кептіру жəне қайып тігудің əдіс-тəсілдері, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, материалдардың жекелеген түрлеріне крахмалдау процесінің тигізетін əсері, крахмал ерітіндісін дайындау технологиясы, крахмалдың түрі мен сорты, олардың сапасына қойылатын талаптар, тігін машинасының жұмыс қағидаты. Параграф 2. Материалдар мен дайын бұйымдарды өңдеуші, 3-разряд 110. Жұмыс сипаттамасы: матаның бетіне аппреттеуіш ерітіндіні бүріккішпен бүрке отырып тегістеп жағу. Матаның жиектерін түзету, матаны белгілі бір мөлшерде керу, кептіру камерасының қыздыру температурасын норма шегінде сақтау. Аппреттеуіш ерітіндіні дайындау. 111. Білуге тиіс: аппреттеудің, өңдеу түстерін жасаудың əдіс-тəсілдері, аппреттеуіш ерітіндіні дайындауға қойылатын техникалық талаптар, бөшкеге дайын ерітіндіні құю техникасы, материалдардың құрылысы мен мақсаты, кептіру камерасының, қолданылатын құралдар мен өлшеу аспаптарының құрылысы. 14. Плиссирлеуші-бүрмелеуші Параграф 1. Плиссирлеуші-бүрмелеуші, 3-разряд 112. Жұмыс сипаттамасы: машинада плиссирлеу жəне бүрмелеу. Материалды машинаға

(Соңы 14-бетте).


14 (Соңы. Басы 13-бетте). салу, плиссирлеу жəне бүрмелеу режімін белгілеу. Плиссе мен бүрмені бекітуге арналған ерітінді дайындау жəне жағу. 113. Білуге тиіс: машинада плиссирлеу жəне бүрмелеудің əдіс-тəсілдері, плиссирлеу жəне бүрмелеу түрлері, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, ерітінді дайындау рецептурасы мен технологиясы, оларды жағудың əдіс-тəсілдері. Параграф 2. Плиссирлеуші-бүрмелеуші, 4-разряд 114. Жұмыс сипаттамасы: дайын қалыптарды пайдалана отырып, қолмен плиссирлеу жəне бүрмелеу. Материалды қалыптарға салу. Қалыптарды буландыру жəне кептіру. 115. Білуге тиіс: қолмен плиссирлеу жəне бүрмелеудің, əр түрлі материалдарға арналған қалыптарды буландыру жəне кептірудің əдіс-тəсілдері. Параграф 3. Плиссирлеуші-бүрмелеуші, 5-разряд 116. Жұмыс сипаттамасы: тік бүрмелеп плиссирлеу жəне бүрмелеуге арналған қалыптарды пайдалана отырып, қолмен плиссирлеу жəне бүрмелеу. Тік бүрмелеп плиссирлеу жəне бүрмелеуге арналған қалыптарды есептеу, белгілеу жəне жасау. 117. Білуге тиіс: тік бүрмелеп плиссирлеу жəне бүрмелеуге арналған қалыптарды есептеу, белгілеу жəне жасау ережесі, қалыптарды жасауға арналған қағаздың түрлері мен қасиеттері. Параграф 4. Плиссирлеуші-бүрмелеуші, 6-разряд 118. Жұмыс сипаттамасы: фигуралық бүрмелеп плиссирлеу жəне бүрмелеуге арналған қалыптарды пайдалана отырып, қолмен плиссирлеу жəне бүрмелеу. Фигуралық бүрмелеп плиссирлеу жəне бүрмелеуге арналған қалыптарды есептеу, белгілеу жəне жасау. Плиссе мен бүрменің жаңа түрлерін жасау. 119. Білуге тиіс: фигуралық бүрмелеп плиссирлеу жəне бүрмелеуге арналған қалыптарды есептеу, белгілеу жəне жасау ережесі. 15. Тігінші Параграф 1. Тігінші, 2-разряд 120. Жұмыс сипаттамасы: қатты жəне бір түсті маталар мен бұйымдарды, тегіс носкишұлық бұйымдарын торлап жамау арқылы машинада немесе қолмен жөндеу, дайын бұйымдарды тазалау, əр түрлі бұйымдарды тігу жəне жөндеу кезінде фурнитураны, түймелерді түбін тартпай, қолмен қосу. Бұйымдардың фурнитурасын, əшекейлерін, үлбір жағасын, алу, фурнитура мен əшекейлегіштерді орау, химиялық тазарту жəне киімді бояу кезінде заттарды нөмірлеп таңбалау. 121. Білуге тиіс: торлап жамау, дайын бұйымдарды тазалау, фурнитураны қосу, фурнитураны, үлбір жағаны, фурнитура орамасын, бұйымның таңбасын алу, өңдеудің əдіс-тəсілдері, қолданылатын машиналардың мақсаты мен жұмыс қағидаты. Параграф 2. Тігінші, 3-разряд 122. Жұмыс сипаттамасы: тігін бұйымдарын, үлгілерді жеке тапсырыс бойынша тігу, ішкиімді (труси мен итжейде), ас үй жəне төсек орын жабдықтарын (ақ жайма), əр түрлі материалдардан жасалған биялайды машинада немесе қолмен тапсырыстардың паспорттарына, мемлекеттік стандарттарға, техникалық шарттар мен белгіленген өңдеу технологиясына сəйкес жөндеу. Астарды, өңірлік жəне жылылау астарын өңдеу жəне жөндеу, үлбір қаптамасын төсемесімен тарту, бөліктердің тіліктерін, ілмектерін арнайы машинада орау, пішуші белгілеген сызықтарды симметриялы бөліктерге əр түрлі тəсілдермен көшіру, түймені түбін тарта отырып, тігу, бұйымды сөгу жəне бөліктерін тазалау, материалдың тік кесіктерін жабыстыру, əр түрлі бұйымдарды тігу жəне жөндеу кезінде ұсақ бөліктерді ылғалды-жылылап өңдеу. 123. Білуге тиіс: көрсетілген тігін бұйымдарын тігу, жөндеу жəне ылғалдыжылылап өңдеу əдістері мен тəсілдері, тігін бұйымдарының бөліктерін өңдеу технологиясы, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, қолданылатын материалдардың құрылысы. Параграф 3. Тігінші, 4-разряд 124. Жұмыс сипаттамасы: тігін бұйымдарын, үлгілерді жеке тапсырыс бойынша тігу, үлбір астарлы жилеттерді, ішкиімді (пижа��а, кальсон, ішкөйлектер), фасонды төсек-орын жабдықтарын (көрпе тысы), көрпелерді, алжапқыштарды, қолғаптарды, өндірістік киім бұйымдарын жəне басқа да осы сияқты əр түрлі материалдардан жасалған бұйымдарды машинада немесе қолмен еңбек бөлінісімен немесе еңбекті бөліспей жөндеу жəне жаңарту. өндіріске жаңа үлгілерді енгізуге қатысу. Шалбарларды, қысқа комбинезондарды, сырт жейделерді, куртка, ер адамдарға арналған жилет (үлбір астарлы жилеттен басқа), корсет бұйымдарын, форма көйлектерді операция құрамында: өңірді, қайырманы, жағаны, мойынды, жең ойындысын, қалтаны, ілмектерді, алдыңғы жікті планкамен өңдеу, жағаны мойынмен қосу, көктелген жеңді жең ойындысына орнату, ілмекті қолмен көктеу, астарды пішу жəне бұйымның үсіне келтіру, кеуде тұсында форма қалыптастыру үшін үстіңгі бөлікті қолмен ылғалды-жылылық өңдеу, көктелген жеңді, көктелген өңір астарын, үстіңгі жағаны орнату, көрсетілген бұйымдарды, шалбардан басқасын, соңғы рет ылғалдыжылылық өңдеу жұмыстары болған жағдайда еңбек бөлінісімен тігу. Бұйымның жоғарғы жəне төменгі бөліктерін өңдеу, өңірдің астарына қатпарды қолмен көктеу, астарға жылы қабат астарды сырып тігу, үстінің бөліктерін қосу, астар мен жылы қабатты бұйыммен қосу, қолмен қалып беру үшін жасалған өңір қабатын ылғалды-жылылық өңдеу, бөліктердің көшірмесін престе алу, булау мен тазалаудан кейін бұйымның бөліктерін ылғалды-жылылық өңдеу, əр түрлі бұйымдарды тігу жəне жөндеу кезінде үстіңгі бөлігіндегі жапсырмаларды жабыстыру, қондырып тігу, сырып тігу арқылы жөндеу. Жеке бұйымдардағы ақаулықтарды суретті сақтай отырып, түзету, суретті жəне капрон бұйымдарды, трикотаж жайманы торлап жамау, тартылып қалған жіптерді түзету. 125. Білуге тиіс: тігін бұйымдарының көрсетілген түржиынын тігу, жөндеу, ылғалды-жылылық өңдеу, торлап жамау технологиясы, əдістəсілдері, бұйымдардың түржиыны, құрылысы, құрамдас бөліктері мен бөліктері, тігістердің түрлері, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, қолданылатын машиналардың жұмысындағы ұсақ кемшіліктерді түзету. Параграф 4. Тігінші, 5-разряд 126. Жұмыс сипаттамасы: тігін бұйымдарын, үлгілерді жеке тапсырыс бойынша тігу, шалбарларды, қысқа комбинезондарды, сырт жейделерді, куртка, ер адамдарға арналған жилет (үлбір астарлы жилеттен басқа), корсет бұйымдарын, форма көйлектерді операция құрамында: өлшеуден кейін бормен сызылған сызықтарды қалпына келтіру, үстіңгі бөліктерді пішу, сызықтарды алдын ала белгілеп алып, үстіңгі бөліктерін кесу, шалбардың белдігін пішу, жеңнің ойындысын көктеу немесе жеңді жабық ойындыға қондырып тігу, бюстгалтердің көкірекшелерін жабық кесіндіге қондырып тігу, шалбардың артқы бөлігін ылғалды-жылылық өңдеу жəне шалбарды соңғы рет ылғалдыжелілік өңдеу жұмыстары болған жағдайда еңбек бөлінісімен тігу. Еңбек бөлінісімен тігу жəне жөндеу. Пальто, астарлы пиджак, фрак, визитка, жакетті, сыртқы үлбір киімдерді, шинель, плащ, китель, мундир, комбинезон, астарлы жəне өңірі астарлы куртканы, көйлек түржиыны бұйымдарын (сыртқы жейде, шалбар мен қысқа комбинезоннан басқа), операция құрамында: өңірді, қайырманы, жағаны, мойынды, жең ойындысын, қалтаны, ілмектерді, алдыңғы жікті планкамен өңдеу, жағаны мойынмен қосу, көктелген жеңді жең ойындысына орнату, лифті юбкамен қосу, астарды бұйымның сыртымен оның жиектеу бөліктері болған кезде қосу, ілмекті қолмен көктеу, астарды пішу жəне бұйымның үсіне келтіру, кеуде тұсында форма қалыптастыру үшін үстіңгі бөлікті қолмен ылғалды-жылылық өңдеу, көктелген жеңді, көктелген өңір астарын, үстіңгі жағаны орнату жұмыстары болған жағдайда еңбек бөлінісімен тігу. Табиғи үлбірден жасалған бас киімдерді үлбірді таңдай отырып жөндеу. Көркем торлап жамау, білдірмей торлау, жапсырмаларды қосып өру, əр түрлі бұйымдар мен материалдарды жөндеу кезінде тігістерді сөгу. 127. Білуге тиіс: көрсетілген тігін бұйымдарының түржиынын тігу, жөндеу, ылғалды-жылылық өңдеу, көркем торлап жамау, білдірмей торлау, жапсырмаларды қосып өру технологиясы, əдіс-тəсілдері, бұйымның құрылысы, құрамдас бөліктері мен бөліктері, қолданылатын машиналардың құрылымдық ерекшеліктері. Параграф 5. Тігінші, 6-разряд 128. Жұмыс сипаттамасы: тігін бұйымдарын, үлгілерді жеке тапсырыс бойынша тігу, əр түрлі материалдардан жасалған пальто, пиджак, фрак, визитка, жакетті, сыртқы үлбір киімдерді, шинель, плащ, китель, мундир, комбинезон, астарлы жəне өңірі астарлы куртканы, көйлек түржиыны бұйымдарын (сыртқы жейде, шалбар мен қысқа комбинезоннан басқа) жөндеу жəне жаңарту, операция құрамында: өлшеуден кейін бормен сызылған сызықтарды қалпына келтіру, үстіңгі бөліктерді пішу, сызықтарды алдын ала белгілеп алып, үстіңгі бөліктерін кесу, көрсетілген бұйымдарды соңғы ылғалды-жылылық өңдеу, көктелген жеңді жең ойындысына орнату жұмыстары болған жағдайда машинада немесе қолмен еңбек бөлінісімен тігу. 129. Білуге тиіс: көрсетілген тігін бұйымдарының түржиынын тігу, жөндеу, ылғалды-жылылық өңдеу технологиясы, əдіс-тəсілдері, тігін бұйымдарының құрылысы, құрамдас бөліктері мен бөліктері. Параграф 6. Тігінші, 7-разряд 130. Жұмыс сипаттамасы: эксклюзивті киім үлгілерін жеке эскиздер, эталон үлгілер жəне сынақ үлгілері бойынша əр түрлі мақсаттағы, құрылымдық тұрғыдан əр түрлі, табиғи, синтетикалық жəне қоспа матадан, трикотаждан жасалған киімдерді тігу. 131. Білуге тиіс: əр түрлі мақсаттағы киім үлгілерін жасау технологиясы, көрсетілген түржиын бұйымдарын технологиялық өңдеудің жаңа əдістері, тəсілдері мен ерекшеліктері. 16. Материалдарды, жартылай дайын бұйымдар мен дайын бұйымдарды қабылдаушы Параграф 1. Материалдарды, жартылай дайын бұйымдар мен дайын бұйымдарды қабылдаушы, 2-разряд 132. Жұмыс сипаттамасы: табиғи үлбір материалдар, жартылай дайын бұйымдар, пішім, фурнитурадан басқа, əр түрлі материалдарды түржиыны, салмағы, саны, сорты бойынша ілеспе құжатта көрсетілген деректерге сəйкес қабылдау жəне тапсыру. Оларды жұмыс орнына жəне сақтайтын дерге тасымалдау. Орамасы мен таңбалануын тексеру. Түскен жəне жөнелтілетін материалдардың құжаттарын ресімдеу. 133. Білуге тиіс: қабылдау жəне тапсыру ережесі, қабылданатын жəне тапсырылатын материалдардың түрлері, материалдарды, жартылай дайын бұйымдарды, пішімдерді, фурнитураны таңбалаудың, орау мен сақтаудың белгіленген тəртібі, оларды есепке алу ережесі, есеп жүргізу. Параграф 2. Материалдарды, жартылай дайын бұйымдар мен дайын бұйымдарды қабылдаушы, 3-разряд 134. Жұмыс сипаттамасы: табиғи үлбір материалдар, жартылай дайын бұйымдар, пішім, фурнитураны түржиыны, салмағы, саны, сорты бойынша ілеспе құжатта көрсетілген деректерге сəйкес қабылдау жəне тапсыру. Дайын өнімнің көлемі бойынша жедел есеп жүргізу. 135. Білуге тиіс: қабылдау жəне тапсыру ережесі, қабылданатын жəне тапсырылатын материалдардың түрлері, бұйымдардың түржиыны, табиғи үлбір материалдар мен дайын бұйымдарды таңбалаудың, орау мен сақтаудың белгіленген тəртібі, оларды есепке алу ережесі. Параграф 3. Материалдарды, жартылай дайын бұйымдар мен дайын бұйымдарды қабылдаушы, 4-разряд 136. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі материалдарды, жартылай дайын бұйымдарды түржиыны, салмағы, саны, сорты бойынша пішім картасына сəйкес қабылдау жəне тапсыру. Пішімді, қалдықтарды шикізат түріне, үлгісіне қарай дербес электронды-есептеуіш машинасын қолдана отырып, есепке

www.egemen.kz

алу. Негізгі жəне қосымша материалдардың қолданылуын пішім картасына сəйкес талдау. Қалдықтарды уақтылы орау жəне қоймаға тапсыруды бақылау. Шикізатты қабылдау бойынша өнім жеткізушіге жасалған шағымдардың актісін жасау жəне ресімдеу. 137. Білуге тиіс: материалдарды, жартылай дайын бұйымдарды, дайын бұйымдарды қабылдау жəне тапсыру ережесі, қабылданатын жəне тапсырылатын материалдардың түрлері, бұйымдардың түржиыны, пішімді, қалдықты, қосымша материалдарды есепке алу тəртібі, пішім картасын ресімдеу ережесі, дербес электронды-есептеуіш машинасын қолдана отырып, есеп жүргізу. 17. Лекало жаюшы Параграф 1. Лекало жаюшы, 3-разряд 138. Жұмыс сипаттамасы: жайманы суреттеме бойынша немесе суреттемесіз əр түрлі материалдарға жаю жəне өңдеу, жамау, төсек-орын жəне ас үй жаймасы, кашне, шарф, орамал, əр түрлі тыстардың, өндірістегі əр түрлі бөліктер, өзге де бұйымдар мен ойыншықтар бөліктерінің лекалосының жиектерін белгіленген техникалық шарттарға, шектеулер мен материалдарды жұмсау нормаларына сəйкес айналдыра орау. Жайманың суреттемесінің бөліктеріне деректемелерді енгізу, бұйымның жекелеген бөліктерінің өңделетін жерлерін белгілеу. Жайманың трафарет бойынша алынған дайын суреттемесінің анық емес сызықтарын бормен белгілеу. Бұйымдардың бөліктері лекалосының аумағын машинамен өлшеу. Лекало аумағын айқындаудың нəтижесін жазу. 139. Білуге тиіс: бұйымдардың бөліктері лекалосын тиімді жаю жəне жиектеу ережесі, материалдардың түрлері мен қасиеттері, жаю тəсілдері, нормативтік техникалық құжаттама, лекалосының аумағын өлшеудің əдіс-тəсілдері, бұйымдағы бөліктердің саны, материалдарды жұмсау нормасы, қызмет көрсетілетін машиналардың жұмыс қағидаты. Параграф 2. Лекало жаюшы, 4-разряд 140. Жұмыс сипаттамасы: жайманы суреттеме бойынша əр түрлі материалдарға жаю жəне астар, сыртқы жейде, ішкиім, корсет бұйымдары, бас киім, өндірістік киім бұйымдары мен басқа да бұйымдар бөліктерінің лекалосының жиектерін айналдыра орау. 141. Білуге тиіс: бұйымдардың бөліктері лекалосын тиімді жаю жəне жиектеу ережесі, жаюдың техникалық шарттары, текстильдік кінəраттарға жол берілетін орындар, бұйымдардың құрылымы, бұйымдардағы бөліктердің саны, бұйымның түржиыны. Параграф 3. Лекало жаюшы, 5-разряд 142. Жұмыс сипаттамасы: жайманы суреттеме бойынша əр түрлі материалдарға жаю жəне пальто – костюм жəне көйлек (сыртқы жейдеден басқа) түржиыны киімдерінің сыртқы бұйымдарының бөліктері лекалосының жиектерін айналдыра орау. Жайманы суреттеме бойынша əр түрлі материалдарға жаю жəне астар, сыртқы жейде, ішкиім, корсет бұйымдары, бас киім, өндірістік киім бұйымдары мен басқа да бұйымдар бөліктерінің лекалосының жиектерін белгіленген техникалық шарттарға, шектеулер мен материалдарды жұмсау нормаларына сəйкес айналдыра орау. 143. Білуге тиіс: бұйымдардың бөліктері лекалосын тиімді жаю жəне жиектеу ережесі, материалдарды жұмсау нормасы, түктің, суреттің бағытын анықтау ережесі, материалдың беті мен суретінің түрін ескере отырып, лекалоны жаю ерекшеліктері. Параграф 4. Лекало жаюшы, 6-разряд 144. Жұмыс сипаттамасы: жайманы суреттеме бойынша əр түрлі материалдарға жаю жəне пальто-костюм жəне көйлек (сыртқы жейдеден басқа) түржиыны киімдерінің сыртқы бұйымдарының бөліктері лекалосының жиектерін белгіленген техникалық шарттарға, шектеулер мен материалдарды жұмсау нормаларына сəйкес айналдыра орау. 145. Білуге тиіс: барлық бұйымдардың бөліктері лекалосын тиімді жаю жəне жиектеу ережесі, лекалоны дұрыс жаймау жəне жиектерін дұрыс жиектемеуге байланысты туындайтын бұйым ақаулықтарының түрлері, оларды жою жəне алдын алу тəсілдері. 18. Пішуші Параграф 1. Пішуші, 2-разряд 146. Жұмыс сипаттамасы: машинада немесе қолмен таспаның, лентаның, жиектің, шілтердің, резина, шашақ, жиек, орама бөліктеріне, матаны, жалауға, туға, жамылғыға, тура төсек жамылғысы мен пердеге арналған материалды, ас үй жəне төсек-орын жабдығы, төсемені, орамалды, шарф, кашне, шлемнің астары, қапты жолаққа жиектеу немесе пленкалау, кенептен, миткаль, бөзден, жиһаздың барлық түрлеріне арналған кенептен жасалған дайындамаларды, матаның барлық түрлерін купонға, көркем жазуға арналған мата, текстильдігалантерея өндірісінде перде, тоқыма, тюль жəне кестеленген жайманы, қиғаштар мен түбіне арналған астарды, маңдайшаларға арналған бөліктерді, картон бұйымдарын, каркастарға арналған болатты пішу. Дөңгелек трикотаж жайманы бөлік бойына кесу. Сөмке, қап, ілмек, əр түрлі бауларға арналған таспаны белгілеп немесе шаблон бойынша кесу, əр түрлі бауларға, жіптерге, таспаның, ленталардың ұштарына балқытылған балауыз жағу, термокескіштерде таспаның, байдың ұштарын, пішуден кейін ленталарды балқыту, парашют өндірісінде паспорт пен бағдарлық парақты қоса отырып, баулар мен таспаны жинақтау. 147. Білуге тиіс: пішу, балқыту, балауыз жағудың əдіс-тəсілдері, материалдардың түрлері мен қасиеттері, партиядағы бөліктердің саны, шектеулер мен сызбаларды оқудың ережесі, əр түрлі материалдарды пішуге арналған машиналарды, өлшеу құралдары мен құрылғыларды пайдалану ережесі. Параграф 2. Пішуші, 3-разряд 148. Жұмыс сипаттамасы: фигуралық жаймалар мен пердеге, ойыншық өндірісіндегі барлық бұйымдарға арналған материалдарды, мақтаны, ватинді, марляны, жиһаздың барлық түрлеріне арналған бөліктерді дайындау үшін қаптау материалдарын, қиындылардан жасалған трикотаж бұйымдарын, погон, жұлдызшаларды, ілмектерді, түймелерді, қысқыштар мен басқа да ұсақ бөліктерді машинада немесе қолмен пішу. Материалды галстукке, шұлыққа, кенептен, миткаль, бөзден, жиһаздың барлық түрлеріне арналған кенепті кешенді пішу. Парашют өндірісінде ленталы күмбезге, күмбездердің ілмектеріне арналған ленталарды, аспалы сөмкелер тесілген камералардың шілтерін, жалғастырушы буындарды, күшейтпелі белдіктерді, стренгтерді, монтаждау бауларын партия етіп жинақтау жəне таңбалау, белгілей отырып пішу. 149. Білуге тиіс: пішудің əдіс-тəсілдері, бұйымдағы бөліктердің саны, бөліктердің мақсаты жəне олардың пішіні, əр түрлі материалдарды пішуге арналған машиналардың жұмыс қағидаты. Параграф 3. Пішуші, 4-разряд 150. Жұмыс сипаттамасы: мақта-мата жəне зығыр матаны, ішкиімнің, корсет бұйымдарының, астардың, аралық қабаттың, қолғап бұйымдарының, бас киімдердің, балаларға арналған тоқыма бөліктерді, жартылай жүн жəне панжіптен жасалған мақта-мата трикотаж жаймасының қалдықтарын, машинада немесе қолмен пішу. Тоқымасында кінəраттары бар жайманы көрсетілген түржиын бөліктеріне пішу (төсеу, лекалоны жаю, лекалоның жиегін жиектеу, пішу жəне жинақтау). Мақта-мата трикотаж жаймадан жасалған жартылай тұрақты жəне купондық бұйымдарды пішу. Жиһаздың барлық түрлеріне арналған материалдарды кешенді пішу. Тартпалы квадрат қалыпты парашютті, клапандарды, ауыспалы сөмкелерді, жұмсақ қаптарды, коуш тыстарын, жалғастырушы буындарды, лекало жиектері немесе лекалолар бойынша жиектеудің фигуралы сызықтары бойынша стренгілерді, лекалоны жайманың жоғарғы қабатына жаю, тік сызықты жіп бойында орналасқан мақта-мата жəне жібек матадан жасалған бөліктер лекалосының жиегін жиектеу, парашют өндірісінде жаймаға белгі салу. Лекало бойынша тексеру жəне бұйым бөліктерінің жиегіндегі дəлсіздіктерді кесу. Бөліктерді суретке сəйкес қиыстырып келтіру жəне кесу. Оң беті мен астардың бөліктерін пішу. Жинақтылығын тексеру. 151. Білуге тиіс: бөліктерді лекало бойынша пішудің, тексерудің əдіс-тəсілдері жəне кемшіліктерді кесу, матаның оң бетін, түктің бағытын айқындау ережесі, соңғы нүктелерді салу тəртібі, ақаулықтар мен кінəраттардың себептерін жіктеу, бұйымның конструкциясы, жайманы жаю схемасы, оның ерекшеліктері мен қасиеттері, қолданылатын матаның артикулы мен өлшемдері, лекало мен трафареттер, материалдарды жұмсау нормасы жəне оларды тиімді пайдалану, материалдардың текстильді кінəраттарын түрлері, қызмет көрсетілетін машиналардың құрылысы, қолданылатын бақылау-өлшеу құралдары мен құрылғыларын пайдалану ережесі мен құрылысы. Параграф 4. Пішуші, 5-разряд 152. Жұмыс сипаттамасы: мақта-мата жəне зығыр матаны, пальто-костюм жəне көйлек түржиыны киімдерінің бұйымдары үстінің бөліктерінде мақта-мата жəне тоқыма трикотаж жаймасын машинада немесе қолмен пішу, химиялық талшықтарды қоса отырып, жүн, жібек мата, жібек трикотаж жайма, матаны, резиналанған матаны, үлбірді, үлбір бұйымдарға арналған өңдеу бөліктеріне арналған былғары, ішкиім бөліктеріне, корсет бұйымдарына, астарға, қолғап бұйымдарына, бас киімдерге арналған былғарыны, өндірістік киім жəне такелаждық өндіріс бұйымдарының бөліктеріне арналған материалдарды машинамен немесе қолмен пішу. Тоқымасында кінəраттары бар жаймаларды көрсетілген түржиын бұйымдарына пішу (төсеу, лекалоны жаю, лекалоның жиегін жиектеу, пішу жəне жинақтау). Жүн, жібек, мақтамата, мақта-мата трикотаж жайманы көйлек жəне көйлек-костюм түржиыны бұйымдарына эксперименталдық, сынақ жəне авторлық үлгі пішу. Жібек жəне жүн жаймадан жасалған жартылай тұрақты жəне купондық бұйымдарды пішу. Парашют күмбездері, күмбез, камера тыстарын, жұмсақ сүзгілерді, қаптарды, портледтерді, лекало жиектерін жиектеу фигуралық сызықтары немесе талшықтардың орналасуына байланыссыз лекалолар бойынша əр түрлі материалдардан жасалған аспалы сөмкелерді пішу, жаю схемасын таңдау, іріктеу, парашют өндірісінде лекало жиектерін жаю жəне жиегін айналдыра сызу. 153. Білуге тиіс: тиімді пішудің əдіс-тəсілдері, лекало жаю схемасын таңдау тəсілдері, қолданылатын машиналардың құрылымдық ерекшеліктері. Параграф 5. Пішуші, 6-разряд 154. Жұмыс сипаттамасы: пішу машинасында немесе қолмен пальто-костюм түржиыны киімдерінің бұйымдары үстінің бөліктеріне (мақта-мата жəне матасынан басқа) пішу. Тоқымасында кінəраттары бар жаймаларды көрсетілген түржиын бұйымдарына пішу (төсеу, лекалоны жаю, лекалоның жиегін жиектеу, пішу жəне жинақтау). Əр түрлі материалдарды үлгі-эталон бұйымдарының оң бетінің, астарының бөліктеріне, сырт киім мен көйлек түржиынының эксперименталдық, сынақ жəне авторлық үлгідегі бұйымдарына пішу. Бұйымдарды жалғама материалдарды жинақтау. Парашют жабдықтарының эксперименталдық жəне сынақ үлгілерін, аспалы сөмкелерді, стренгілер мен парашют өндірісіндегі ерекше мақсаттағы бұйымдарды пішу. 155. Білуге тиіс: пішудің əдіс-тəсілдері, парашют жабдықтары мен ерекше мақсаттағы бөліктері мен тораптарын, сондай-ақ сынақ жəне бірегей үлгілерін пішу технологиясының ерекшеліктері, материалдарды пішу ерекшеліктері, пішу машиналарын баптау жəне реттеу əдістері. 19. Тігін бұйымдарын ТВЧ құрылғысында дəнекерлеу Параграф 1. Тігін бұйымдарын ТВЧ құрылғысында дəнекерлеу, 3-разряд 156. Жұмыс сипаттамасы: белгіленген технологиялық талаптарға сəйкес шаблон-электродтарды пайдалана отырып, жоғары жиілікті пісіру құрылғыларында термопластикалық материалдардан жасалған бұйымдардың бөліктері мен тораптарын біріктіру жөніндегі операцияларды орындау. Дəнекерлеу режимін айқындау. Электрод орнату. 157. Білуге тиіс: бөліктер мен бұйымдарды біріктірудің əдіс-тəсілдері, дəнекерлеу режимі, шаблон-электродтардың қалыбы, шаблон-электродтарды орнату ережесі, қолданылатын материалдардың қасиеттері, қызмет көрсетілетін құрылғылардың жұмыс қағидаты. Параграф 2. Тігін бұйымдарын ТВЧ құрылғысында

2 қазан 2013 жыл

дəнекерлеу, 4-разряд 158. Жұмыс сипаттамасы: бұйымның өңірін, жағасын, ілмектерін өңдеу операцияларын орындау, жеңді ашық жең ойындысымен жəне жағаны белгіленген технологиялық талаптарға сəйкес шаблон-электродтарды пайдалана отырып, жоғары жиілікті пісіру құрылғыларында термопластикалық материалдардан жасалған бұйымдардың біріктіру жөніндегі операцияларды орындау. 159. Білуге тиіс: көрсетілген операцияларды ТВЧ құрылғыларында орындаудың əдіс-тəсілдері, ТВЧ құрылғысының қуатын, дəнекерлеу уақыты мен басқа да параметрлерін реттеу, тігін бұйымдарын жасау технологиясы, қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылысы. Параграф 3. Тігін бұйымдарын ТВЧ құрылғысында дəнекерлеу, 5-разряд 160. Жұмыс сипаттамасы: жеңді жабық жең ойындысымен жəне белгіленген технологиялық талаптарға сəйкес шаблон-электродтарды пайдалана отырып, жоғары жиілікті пісіру құрылғыларында термопластикалық материалдардан жасалған бұйымдардың біріктіру жөніндегі операцияларды орындау. 161. Білуге тиіс: көрсетілген операцияларды орындаудың əдіс-тəсілдері, тігін бұйымдарының түржиыны, операцияларды орындаудың жүйелігі, ТВЧ құрылғыларының құрылымдық ерекшеліктері. 20. Тігін бұйымдарын термоөңдеуші Параграф 1. Тігін бұйымдарын термоөңдеуші, 1-разряд 162. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі жабдықтарда ас үй жəне төсек орын жаймаларын, ойыншық өндірісіндегі жаймалардың барлық түрлерін, орамалдарды, тағы басқа осы сияқты бұйымдарды, бүкпе, жиырылыс, қыртыстарды тегістеу үшін бөліктердің материалдары мен пішімін ылғалдыжылумен өңдеу. Үтіктеу жабдығын қыздыру дəрежесін реттеу. Материалдың қасиетіне байланысты ылғалдандыру. 163. Білуге тиіс: көрсетілген түржиын бұйымдарын ылғалды-жылумен өңдеудің əдіс-тəсілдері, температуралық режім, температураны реттеу тəсілдері, көрсетілген түржиындағы тігін бұйымдарын ылғалдыжылумен өңдеуде қолданылатын жабдықтардың түрлері. Параграф 2. Тігін бұйымдарын термоөңдеуші, 2-разряд 164. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі жабдықтарда фасонды төсек орын жаймаларын, дайын бас киімдерді, трикотаж жəне текстильді-галантереялық өндірісте əр түрлі жеке бұйымдарды, ойыншық өндірісіндегі бөліктер мен дайын бұйымдарды, жалғаулар қиыстыру жіктерін, жиегін түзетпейақ, бұйымның шағын бөліктерін, бұйымның сыртқы қабатымен қосылмаған астарын ылғалды-жылумен өңдеу. Материалдарды əшекейлеу. Үлбір жəне иық жапсырмаларын бекіте отырып, өңірдің астарын желіммен қосу. Барқыттан жасалған бас киімнің бөліктерін сөгу. 165. Білуге тиіс: көрсетілген түржиын бұйымдарын ылғалды-жылумен өңдеудің əдіс-тəсілдері, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, көрсетілген түржиындағы тігін бұйымдарын ылғалдыжылумен өңдеуде қолданылатын жабдықтардың түрлері мен қасиеттері. Параграф 3. Тігін бұйымдарын термоөңдеуші, 3-разряд 166. Жұмыс сипаттамасы: Əр түрлі жабдықтарда ішкиімнің, өндірістік киім бұйымдарының, трикотаждан жасалған сыртқы киімдердің дайын өнімдерін, галстуктерді, алжапқыштарды, бас киімдерді, корсет бұйымдарын, шалбардың алдыңғы бөлігін, бөліктер мен бұйымдардың жіктерін, жасанды үлбір астарды, ашық ойындыны, үстіңгі иық жапсырмаларын, астарды бұйымның сыртқы қабатымен, қосылатын жылы астармен қоса отырып, үлбір өндірісінде бұйымның тысын астармен қоса отырып ылғалды-жылумен өңдеу. Сыртқы тыстың бөліктерін желімделген төсемелерге, жиекке, аппликацияларды бөліктерге, бұйымдарға жабыстыру, көйлек түржиыны бұйымдарын булау. Əр түрлі материалдардан жасалған қалпақ-панамаларды, береттерді, жокейка, тақияларды, капорларды, пилоткаларды, шлемдерді, малақайларды (құлақшындардан басқа) булау, түзету, кептіру. Мауыты жəне былғары қалпақтарды, носки, унтыларды керіп түзету. Биялай, қолғаптарды түзету. Бас киім, погон өндірісінде жасанды былғарыдан жасалған бөліктерді престеу. 167. Білуге тиіс: көрсетілген түржиындағы бөліктер мен бұйымдарды ылғалдыжылумен өңдеудің, булаудың, түзетудің əдіс-тəсілдері, тігін бұйымдарын жасау технологиясы, көрсетілген түржиындағы бұйымдарды ылғалды-жылумен өңдеу үшін қолданылатын жабдықтардың түрлері, қолданылатын жабдықтар жұмысындағы шағын кемшіліктерді жою тəсілдері. Параграф 4. Тігін бұйымдарын термоөңдеуші, 4-разряд 168. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі жабдықтарда дайын бұйымдарды: бекеш, бушлат, жилет, комбинезон, қысқа комбинезон, форма көйлек, шалбар, көйлек түржиыны киімдерінің бұйымдары, трикотаж көйлек, пальто-костюм түржиыны сыртқы бұйымдарын жəне басқаларды, мойын, қарамақарсы матадан жасалған жаға, қайырма, погон, пат, белдіктерді, өңірді, шлица, ойынды, жабық қайырма жеңді, бұйымның етегін, шалбардың артқы бөлігін ылғалды-жылумен өңдеу. Қарама-қарсы матадан жасалған жаға, қайырма, погон, пат, белдіктерді бұйымның жиегіне қосу. Үлбір, жүн, жібек, барқыт, табиғи жəне жасанды таспадан жасалған бас киімдерді булау, түзету, кептіру, пальто-костюм түржиынының дайын бұйымдарын жəне көйлек түржиынының барқыттан жасалған бұйымдарын булау. 169. Білуге тиіс: көрсетілген түржиындағы бұйымдарды ылғалды-жылумен өңдеудің, түзетудің, кептірудің əдіс-тəсілдері, тігін бұйымдарының түржиыны, операцияларды орындау жүйелілігі, көрсетілген түржиындағы тігін бұйымдарын ылғалды-жылумен өңдеу кезінде қолданылатын жабдықтардың түрлері. Параграф 5. Тігін бұйымдарын термоөңдеуші, 5-разряд 170. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі жабдықтарда дайын бұйымдарды: пальто, шинель, сыртқы үлбір киімдерді, плащтарды, куртка, пиджак, фрак, визитка, мундир, китель, астарлы жəне жылыланған жакеттерді ылғалдыжылумен өңдеу. Бюстгалтерлердің көкірекшелерін қалыптау. Қалпақ, фуражка, əр түрлі материалдардан жасалған малақайларды булау, түзету, кептіру. 171. Білуге тиіс: көрсетілген түржиындағы бұйымдарды ылғалды-жылумен өңдеудің, булаудың, түзетудің, кептірудің əдіс-тəсілдері, көрсетілген түржиындағы тігін бұйымдарын ылғалды-жылумен өңдеу кезінде қолданылатын жабдықтардың түрлері. 21. Бас киімдерді қалыптаушы Параграф 1. Бас киімдерді қалыптаушы, 4-разряд 172. Жұмыс сипаттамасы: əйелдерге арналған шляпалардың қаңқасын қалыптау. Қаңқасын желімдеу, кептіру. Қалыптарды кептіру шкафына салу жəне одан шығару. 173. Білуге тиіс: əйелдерге арналған шляпалардың қаңқасын қалыптаудың əдістəсілдері, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, бұйымдардың түржиыны мен қалыптардың түрлері, кептіру режім, желімнің мөлшері, кептіру шкафының жұмыс қағидаты. Параграф 2. Бас киімдерді қалыптаушы, 5-разряд 174. Жұмыс сипаттамасы: фетр шляпаларды жүн жəне құс жүні қалпақтарынан қалыптау. Фетр шляпаларды желімдеу, ұзындығы мен еніне қарай керу, қалыпқа орналастыру, рельефін, бүкпелерін салу, түгін бағыттау, қалыпқа бекіту жəне кептіру. Қалыптарды кептіру шкафына салу жəне одан шығару. 175. Білуге тиіс: желімдеу, сөгу, керу, қалыпқа керу, рельефін, бүкпелерін салу, түгін бағыттау, қалыпқа бекіту əдістері мен тəсілдері, фетр шляпалардың түржиыны жəне фетрдің түрлері мен қасиеттері, кептіру режимі, ақаулықтардың пайда болу себептері жəне олардың алдын алу шаралары. 22. Фурнитурашы Параграф 1. Фурнитурашы, 2-разряд 176. Жұмыс сипаттамасы: көкірекшелерді тарту жəне түймені, жіптерді əр түрлі материалдармен керу. Бөліктер мен бұйымдарды лактауға дайындау. Бөліктер мен бұйымдарды лактау жəне тегістеу. Əшекей баулар мен басқа да əшекейлерді əр түрлі материалдардан жасау. Кавалериялық жабдықтарға арналған саптарды жəне серуен əбзелдерін жасау, кавалериялық ер-тоқымның терлігіне үлкен сүре жасау. 177. Білуге тиіс: бөліктер мен бұйымдарды тарту, керу, лактау, тегістеу жəне өңдеу бөліктері мен декоративті əшекейледі жасаудың əдістəсілдері, алғашқы бояу, бояу, лактау, кептіру режимі, лак сапасы, қолданылатын материалдардың түрлері мен қасиеттері, түстерін таңдау ережесі. Параграф 2. Фурнитурашы, 3-разряд 178. Жұмыс сипаттамасы: иірілген жіпті жəне басқа да материалдарды түстері бойынша таңдау. Əр түрлі өңдеу бөліктерін (бау, кутас, помпон, шашақ, желбірек, вуалетка жəне тағыда басқа) қолмен немесе құрылғылардың көмегімен жасау. Əшекейлеу бөліктерін жасауға арналған құрылғыларды толтыру, тазалау, майлау, ұсақ жөндеу. Бұйымдардың сапасын бақылау. 179. Білуге тиіс: əшекейлеу бөліктерін жасаудың əдіс-тəсілдері, фурнитураны жасауға арналған құрылғыларды пайдалану тəсілдері, жасалатын бұйымдардың түржиыны, иірілген жіптің, материалдардың түрлері, ақаулықтардың пайда болу себептері, олардың алдын алу шаралары жəне жою тəсілдері, жасалатын бұйымдардың сапасына қойылатын талаптар. Параграф 3. Фурнитурашы, 4-разряд 180. Жұмыс сипаттамасы: əшекей түймелерді, жіптерді целлулоидтан, ағаштан жəне басқа да материалдардан жасау. 181. Білуге тиіс: əшекей түймелер мен жіптерді жасаудың əдіс-тəсілдері, түймелер мен жіптердің формасы, ақаулықтардың пайда болу себептері, олардың алдын алу шаралары жəне жою тəсілдері. 23. Киім-кешек суретшісі Параграф 1. Киім-кешек суретшісі, 3-разряд 182. Жұмыс сипаттамасы: сəн үрдісін ескере отырып, күрделі емес киімдердің эскиздерін шығармашылық əзірлеу жəне материалда жекелеген бұйымдарды: халат, пижама, жеңіл көйлектерді, өндірістік киімдерді жасау бұйым жасау үшін материалдардың үлгілерін таңдау. Күрделі технологиялық буындарды өз бетінше жасау. 183. Білуге тиіс: киімді мақсаты бойынша жіктеу, сурет, бейне, композиция, пластикалық анатомия негіздері, киімді құрастыру жəне үлгісін жасау тəсілдері, киім жасау жəне заманауи өңдеу технологиясы. Параграф 2. Киім-кешек суретшісі, 4-разряд 184. Жұмыс сипаттамасы: сəн үрдісін ескере отырып, əр түрлі түржиынды маталар үшін киім бұйымдарының күрделі эскиздерін шығармашылық əзірлеу. Үлгі эскизіне сəйкес құрылымдар мен лекалолар жасау, бұйымдарды технологиялық өңдеу жəне оларды материалда: жейде, юбка, шалбар, жилет, балалар киімдерінде жасау. 185. Білуге тиіс: киімге қойылатын заманауи тұтынушылық талаптар, киімдегі «стиль» ұғымы, бұйымдарды түйіндер бойынша технологиялық өңдеу тəсілдері, киімді құрастыру əдістері мен жүйесі, киім-кешек тарихы. Параграф 3. Киім-кешек суретшісі, 5-разряд 186. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі мақсаттағы жеңіл жəне сыртқы түржиыны киімдерінің эскиздерін шығармашылық өңдеу жəне оларды: көйлек, куртка, жакет, плащ, пальто, қысқа пальто, фрак, əр түрлі матадан жасалған пиджактарды жасау. 187. Білуге тиіс: киім-кешек тарихы, киімді көркем құрастыру жəне үлгісін жасау,

киімді əшекейлеу, киім бұйымдарын технологиялық өңдеудің барлық түрлері. Параграф 4. Киім-кешек суретшісі, 6-разряд 188. Жұмыс сипаттамасы: эскиздерді шығармашылық жобалау, олар бойынша үлгілер жобалау жəне ұлттық дəстүрді ескере отырып, аксессуарлар мен көркем суреттелген маталарды пайдалана отырып, əр түрлі мақсаттағы киімкешек жинақтары мен ансамбльдерін жасау. 189. Білуге тиіс: текстиль бұйымдарын ресімдеудің заманауи бағыттары, киімкешек пен оюды дамытудағы ұлттық ерекшеліктер. Параграф 5. Киім-кешек суретшісі, 7-разряд 190. Жұмыс сипаттамасы: эксклюзивті үлгілер топтамасын шығармашылық əзірлеу. Перспективті үлгілер топтамасын құрастыру жəне оларды жасау. 191. Білуге тиіс: əр түрлі кезеңдердегі қалып үлгілерінің дамуын зерттеу жəне талдау негізінде киім-кешек қалыптарын жобалау қағидаттары, эксклюзивті топтама жасаудың заңдылықтары. 24. Тігуші Параграф 1. Тігуші, 2-разряд 192. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі материалдардан бұйымдар тігу жөніндегі дайындық жəне қарапайым жұмыстарды машинада немесе қолмен орындау. Пішім сапасын, фурнитураның бұйымның түсі мен мақсатына сəйкестігін бақылау. Жіптің үзілуін болдырмау, шөлмекті ауыстыру. Жіптің тартылуын жəне тігістің жиілігін реттеу. 193. Білуге тиіс: дайындық жəне қарапайым операцияларды орындаудың əдістəсілдері, қызмет көрсетілетін машиналардың мақсаты жəне пайдалану ережесі, иненің нөмірі, жіпті, бекіту, шөлмекті ауыстыру, жіптің тартылуын жəне тігістің жиілігін реттеу ережесі. 194. Жұмыс үлгілері: тігін, үлбір, трикотаж, тоқыма-галантерея, бас киім, басқа бұйымдар, такелаждық жəне тоқыма өнеркəсібінің басқа да өндірістері. Өткізу: 1) ілмектерді реттеуіштерге, 2) икемді лентаны иіргішке. Айналдыру: 3) бөлікті, 4) жиегін, бұрыштарын түзете отырып бөліктерді, бұйымдарды, 5) бұйымдарды. Қию: 6) өңдеу бөліктерін, 7) өңірдің астарын жиегіне жəне ілмекке. Дайындау: 8) əр түрлі материалдардан сүйірлерді, 9) жұмсақ тара, 10) фирмалық лента (балқыту). Кесу: 11) тігістің артығын, 12) сыртқы бетінің, астарының, ілкі қабатының артығын, 13) тегістеу жіктерін. Жасау: 14) жіптен жасалған ілмектерді, Бор жағу, 15) бормен таңбалау. Жағу: 16) погондағы, орамадағы, маңдайшалардағы, лентадағы белгілер, Өңдеу: 17) ас үй жəне төсек орын жаймасы. Қаптау: 18) түйме. Қолмен тігу: 19) бөліктерді айналдыруға арналған саңылауларды, басқа осыған ұқсас жұмыстар. Біріктіру: 20) астар мен ішкі қабаттың тігісін сыртқы бетінің тігісімен. Бүгу: 21) біздің ілмегін. Жабыстыру: 22) бөліктерді. Жару: 23) бөліктердің жиегін, 24) жіктерді. Жарып кесу: 25) жиектерін ілмектерге, 26) бөліктерді ұзын бойына. Тілу: 27) бауларды, шілтерді, жапсырмаларды, ілмектерді, белдіктерді. Қосу: 28) ілмекті бөліктермен, бұйымдармен, 29) резеңкенің ұштарын, 30) резеңкенің, шілтердің, жиектің ұштарын бөліктермен, бұйымдармен, 31) белдікті бұйыммен, 32) этикеткаларды бұйыммен. Бекіту: 33) сыртқы қабаттың, астардың ішкі қабаттың бөліктерін кнопкаға түймеге, «найзағайға». Тарту: 34) тігістен кейін жинақтау үшін жіпті. Орау: 35) шалбардың таспасын арнайы құрылғыға, 36) тегістелген белдікті кассетаға. Ішіне салу: 37) бөліктерді, түймелерді, кнопкаларды жəне басқа да қалтаға. Жөндеу: 38) жұмсақ тара. Алып тастау: 39) көктеу жіптерін. Тазалау: 40) бөліктер мен бұйымдарды, щеткамен, химиялық құраммен, 41) бұйымдарды өндірістік қоқымнан қағу арқылы, 42) бұйымдарды өндірістік қоқымнан (жіп, жапсырма, көктеу жіптерінен), 43) ішінде жылылау қабаты бар бұйымдардың ілмектерін. Трикотаж өндірісі. Өңдеу: 46) носки-шұлық бұйымдарының сүйір басын тігу (мақта-мата бұйымдары), 47) дөңгелек шұлық автоматында жасалған носки-шұлық бұйымдары. Еңбек бөлінісінсіз тігу: Бас киім. Біріктіру: 48) носки-шұлық жəне қолғап бұйымдарын жұптау, 49) жайманың бөліктерін ұзындығы бойынша, 50) жайманың бөліктерін ені бойынша, Торлау: 51) шұлықтың шетін, 52) ілмекті өңдей отырып шұлықтың үстін. Тоқыма-галантереялық өндіріс. Біріктіру: 53) купондарды ұзындығы бойынша кестелеу үшін. Бас киім өндірісі. Кесу: 54) құлақ ойындысы, Шлемнің қарауға арналған рамалары. Бүгу: 55) белбеулерді. Өлшеу: 56) бөліктер мен бұйымдарды. Өңдеу: 57) өңдеу бөліктерін, 58) маңдайшаларды. Орау: 59) үстіңгі жəне төменгі шапканың жиегін. Қию: 60) жасанды үлбірден жасалған бас киімдерді. Тесу: 61) саңылау, Тарау: 62) бас киім. Жұқалау: 63) қалың жерлерді. 64) басқа бұйымдар өндірісі. Дайындау: 65) қақпақ, бау. Керу: 66) Ту. Иіру: 67) жіпті, арқанды жеке бөліктерге, 68) арқанды. Біріктіру: 69) иірілген жіпті. 70) киіз басу өндірісі. Біріктіру: 71) бөліктерді, техникалық киіз сүзгілерді, төсемелерді жəне тағыда басқа. Тоқыма өнеркəсібінің басқа да өндірістері. Тігу: 72) автотөсемелер жəне басқа да бұйымдар, 73) қаптар мен басқа да бұйымдар . Бекіту: 74) тамбурлық тігістер. Қосып тігу: 75) дайын маталардың бумасын. Біріктіру: 76) матаны. 77) жүн өндірісі. Өңдеу: 78) орамалды. Параграф 2. Тігуші, 3-разряд 195. Жұмыс сипаттамасы: əр түрлі материалдардан бұйымдар тігу жөніндегі қарапайым операцияларды машинада немесе қолмен орындау. Бөліктердің, бұйымның, қосымша материалдардың, жіптердің түсінің сəйкестігін бақылау. 196. Білуге тиіс: бұйымдарды тігу бойынша қарапайым операцияларды орындаудың əдіс-тəсілдері, тігістердің түрлері, материалдардың түрлері мен қасиеттері, қызмет көрсетілетін машиналардың құрылысы. 197. Жұмыс үлгілері: тігін, үлбір, трикотаж, тоқыма-галантерея, бас киім, басқа бұйымдар, тоқыма өнеркəсібінің киіз басу, такелаждық жəне басқа да өндірістері. Сырып тігу: 1). жылы салмасы бар астарды. Қайып тігу: 2). погон мен қолғаптағы суреттерді. Бекіту: 3) блоктарды, 4) кнопкаларды, 5) шалбардағы ілмектерді, 6) хольнитендерді, 7) тігістерді. Бор жағу: 8) бөліктердегі сызықтар, 9) кнопка, ілмек, түймелердің орналасқан орны. Қолмен орау: 10) үлбірден жасалған бөліктер, 11) жылы астарды бұйымның сыртымен, 12) өңір астарының қабаттарын. Торлау: 13) сақиналарды, 14) көрпе мен пледтердің жиегі, 15) кілем мен кілем бұйымдарының жиектерін, 16) саңылауларды, 17) ілмекті, 18) бөліктер мен бұйымдардың кесілген жерін тігіспен, 19) жиектерін бүге отырып, бөліктер мен бұйымдарды кесу, 20) бөліктер мен бұйымдардың кесіндісі, тігістері.

Нөмірлеу: 21) бөліктер. Өңдеу: 22) үстінің бөліктерін (клапан, қабаттарын, белдік, пат, шлица жəне тағыда басқа), 23) бұйымның етегін (трикотаж жайма), 24) астарды, 25) қалтаның астарын, 26) ішкі қабатты, 27) таспа сала отырып бұйымның ілмектерін. Тілу: 28) үстінің бөліктерін. Көмкеріп тігу: 29) жеңнің астарын ойындыға. Бекіту : 30) жылы астардың жиегін өңірдің астарына, 31) жіктерді, 32) жіктерді астарға. Біріктіру: 33) бұйымның бөліктерін, 34) үстінің бөліктерімен жиекті, астарды, 35) астарды, өңірдің астарын жылы астарға, 36) астардың, жылылау салмасының жеңін ашық ойындыға, 37) «молния» ілгегін жасауға арналған арнайы машинада иректемені таспаға, 37) «молния» таспасын бөліктермен, 38) қолмен фурнитураны, өңдеу фурнитурасын бұйымдармен, бөліктермен. Жиектеу: 39) жіктерді. Тарау: 40) жасанды үлбірден жасалған бұйымдардың жіктерін. Бүктеу: 41) жейдені. 42) үлбір өндірісі Сырып тігу: 43) үлбір жиекті. Бекіту: 44) ашық төсеменің шетін үлбір сыртының тиісті жіктеріне төсемені ішке қарай бүге отырып. Трикотаж өндірісі. Орындау: 45) арнайы машинада резина тарту жұмыстары. Өңдеу: 46) ерлердің ішкиімінің алдыңғы бөлігін планканың бөліктеріне, 47) носки-шұлық бұйымдарының сүйір басын тігу (капрон, эластик), 48) носки-шұлық бұйымдарының сүйір басын автоматтандырылған тігу үшін машинада. Тоқыма-галантерея өндірісі. Қаптау: 49) көркем дара бұйымдарды. Салу: 50) фуражканың қаңқасын оның негізі мен тысына. Такелаждық өндіріс. Дайындау: 51) жылытқышта, 52) рамалардың тұғыры. Сырып тігу: 53) өңір таспасын плащ-палатканың жиегіне, 54) плащ-палаткаға таспа сала отырып, иыққа орнататын салманы, 55) планканы плащ-палатканың тілігіне. Тілу: 56) такелаждық бұйымдар. 57) басқа бұйымдар өндірісі. Өңдеу: 58) заттық қаптар. Тігу: 59) ��елдеткіш келте құбырлар, 60) локомотивтерге, жеңге суфлені, 61) жылытуға арналған тыстар. Параграф 3. Тігуші, 4-разряд 198. Жұмыс сипаттамасы: машинада немесе қолмен əр түрлі материалдардан бұйымдарды тігу жұмысы бойынша күрделілігі орташа операцияларды орындау. Қызмет көрсетілетін машина жұмысындағы ұсақ кемшіліктерді жою. 199. Білуге тиіс: күрделілігі орташа операцияларды орындаудың əдістəсілдері, бұйымдардың түржиыны, авиацияда қолданылатын тігу материалдарының түрлері мен сапасы, қызмет көрсетілетін машина жұмысындағы ұсақ кемшіліктерді жою тəсілдері. 200. Жұмыс үлгілері: тігін, үлбір, трикотаж, тоқыма-галантерея, бас киім, басқа бұйымдар, тоқыма өнеркəсібінің киіз басу, такелаждық жəне басқа да өндірістері. Өңдеу: 1) астарлы ішкі қалталарды, 2) бұйымның етегін, 3) жеңнің ұшын, 4) ашық ойындыларды, 5) бұйымдардың кесіндісін өңдей отырып, ілмекті немесе ілгекті таспаны жартылай автоматта жару, 6) күрделілігі орташа қатпар, жиырылыс (трикотаж жайма). Жиектеу: 7) үстінің бөліктерін, 8) астардың бөліктерін, 9) үлбір астардың бөліктерін, 10) тұтас перделік жайманың жиектері. Сырып тігу: 11) кез келген бөліктегі өңдеу тігістері, 12) сырғыма лента сала отырып, қайып тігілген белбеу мен манжет бойынша өңдеу сырма тігістері. Қиыстырып келтіру: 13) бұйымның үсті арқылы, біріктірілетін жылылау бөлігіне астарды. Біріктіру: 14) шалбардың қыры мен орта бөліктері, 15) корсет бұйымдарындағы көкірекше бөліктерін жеке салынатын тігіспен, 16) шілтерді бөліктермен жəне бұйымдармен, 17) грацияның артқы бөліктері бар жарғақ, 18) жеңі бар манжеттер, 19) кесінді бөлікті корсет бұйымдарындағы көкірекше бөліктерін жеке салынатын тігіспен, 20) астарды бұйымның үстімен, жеңнің төменгі бөлігімен, 21) иықтың салмасы, жеңнің түпкі қондырмасы, 22) иық ойындысын мақта-мата таспасымен, 23) астардың, жылылаушы астардың жеңін жабық жең ойындысымен, 24) жеңді ашық ойындыға жəне регланға, 25) «молния» таспасын бұйымдармен, 26) ілмекті немесе ілгекті таспаны бұйыммен, 27) белдікұстағышты шалбардың үстіңгі бөлігімен жəне белбеумен, 28) балақбауды шалбардың, рейтуздың балағымен, 29) 3, 4 бөліктен тұратын корсет бұйымдарының көкірекшелерін (астарлы), 30) көкірекшелерді корсет бұйымдарындағы өн бойы ашық кесіндімен сырма тігіспен. Қалыптастыру: 31) машинада үлкен етіп бөліп бұйымның бөліктеріне бүкпелер жасау. Сырып тігу: 32) аппликацияны, 33) жиекті бөліктеріне 2 инелі машинада, 34) былғарыны «зиг-заг» машинада, 35) өлшемдік таспа сала отырып немесе икемді сызық сала отырып, белдікті қырынан, астынан жəне үстінен əдіпті немесе өңдеуді, 36) өлшемдік таспа немесе ілмек бау сала отырып, корсет бұйымдарын қырынан, астынан жəне үстінен əдіпті немесе икемді таспаны, 37) икемді таспаны сала отырып, корсет бұйымдарындағы көкірекшелерді қырынан жəне бүйіріндегі бөліктерін үстінен өңдеуді, 38) бүйір бөліктерін жəне ластовицаларды əдіптей отырып, корсет бұйымдарындағы көкірекшені тіліктері бойынша өңдеу, 39) əдіпті əдіптей отырып жəне қаңқаны сала отырып, корсет бұйымдарындағы көкірекшенің төменгі бөліктерін əдіптеу тігістері, 40) икемді таспаны етегі бар лифке, 41) юбканы бюстгалтерге, полуграцияға жабық контур бойынша икемді таспаны. Сырып тігу: 42) корсет бұйымдарындағы көкірекшені əдіптеу жіктерін. Жүн салу: 43) астарды үлбір тысқа, 44) жылылау қабатына қосылған астарды үлбір қабатқа. Үлбір өндірісі. Біріктіру: 45) тығынды бас киімдерге, 46) үлбір астарды жеңнің, қолғаптың сыртқы қабатына. Трикотаж өндірісі. Қосып тігу: 47) икемді таспаны жүргізе отырып, арнайы машинада сыртқы бұйымдарды. Сырып тігу: 48) мойны, манжеті, жағасы арқылы өңдеу тігістерін, 49) жиектерін бүге отырып, бұйымның немесе жеңнің төменгі бөлігі бойынша өңдеу тігістері. Біріктіру: 50) жағаны мойынмен, 51) жапсырма қалтаны, қабатты, клапанды бөліктерімен (бұйыммен), 52) планканы бұйыммен, 53) рельефті тігістерді. Өңдеу: 54) жағаны. Еңбек бөлінісінсіз тігу: 55) шалбар, 56) шөлке автоматтарынан балалардың киім-кешегін, 57) ішкиімге арналған трикотаж бұйымдарын (комбинация, ұйықтауға арналған жейделер, пеньюар), 58) қолғап бұйымдары, 59) шұлық, 60) рейтуз. Жасау: 61) жалпағынан бүгіп бұйымдарда бүкпе жасау. Сөгу: 62) юбканың, шалбардың, тоқыма көйлектің мойнын, жең ойындысын, инішін, етегін (үстін); 63) тігістерді. Тоқыма-галантерея өндірісі. Еңбек бөлінісінсіз тігу: 64) бант, 65) жапсырмалар, 66) галстук, 67) погон, 68) ерлердің баулары, 69) ерлердің помочтері, 70) ерлер мен əйелдердің белбеулері, 71) регат. Қию: 72) көрпе мен пледтердің бұрыштарын 4 жағынан (дөңгелектеу). Айналдыра тігу: 73) көрпе мен пледтерді «зиг-заг» тігісімен айналдыра тігу. Бас киім өндірісі. Майыстыру: 74) қалпақтардың жиегін. Қаптау: 75) картон, парусина жəне тағыда басқа күнқағарларды. Такелаждық өндіріс. Өңдеу: 76) майланған кендір арқанмен тартылған палатка. Тігу: 77) брезент; 78) авиацияда қолданылатын жібек, брезент жəне тағыда басқа материалдардан жасалған бұйымдар- ұшақ кабинасын іштен қаптауға арналған баулап тігу, құрал-жабдықтардың сөмкесі, пилот пен штурманның креслосының тысы, мотор мен жеңге арналған тыс, тегістеу, жамауды байқалмайтын тігіспен тігу, материалды сызбалар

мен шаблондар бойынша ашу, ұшақтың жұмсақ керек-жарағын жөндеу жəне тігу; 79) палатканың шатыры, тұйығы, қабырғасы, терезесі, есігі, желдеткіш орындары; 80) тент; 81) антеннаға арналған қаптама. Біріктіру: 82) жіп, ағаш қақпалар, планкалар жəне басқа да бөлшектер. Жүн өндірісі. Өсіру: 83) қарапайым өрілген техникалық шұға. Басқа бұйымдардың өндірісі. Өңдеу: 84) рюкзак. Əдіптеу: 85) кез келген формалы тесікті. Біріктіру: 86) майланған, кендір арқанның ұштарын. Параграф 4. Тігуші, 5-разряд 201. Жұмыс сипаттамасы: бұйымдарды əр түрлі материалдардан тігу жөніндегі күрделі операцияларды машинада немесе қолмен орындау. Қызмет көрсетілетін машинаның жұмысындағы ұсақ ақаулықтарды жою. 202. Білуге тиіс: күрделі операцияларды орындаудың əдіс-тəсілдері, тігін бұйымдарының түржиыны, қызмет көрсетілетін машинаның жұмысындағы ұсақ ақаулықтарды жою тəсілдері. 203. Жұмыс үлгілері: тігін, үлбір, трикотаж, тоқыма-галантерея, бас киім, басқа бұйымдар, тоқыма өнеркəсібінің киіз басу, такелаждық жəне басқа да өндірістері. Бормен белгілеу жəне қию (бұйымды): 1) өңірін, лацканды, мойынды,жең ойындысын, бұйымның етегін, 2) жағаны, 3) суретті (торды, жолақтарды) қиыстырып келтіру кезінде үстінің бөлшектері. Қолмен орау: 4) ілмекті. Өңдеу: 5) өңірді; 6) жағаны; 7) мойынды; 8) бөліктерді терең отырғыза отырып (трикотаж жайма); 9) капюшон; 10) сырт киімнің бөліктеріндегі тілік қалта; 11) лацкан; 12) əдіптелген ілмек; 13) жабық ойындылар; 14) алдының планкамен тіліктері; 15) рельеф (трикотаж жайма, жасанды үлбір); 16) аса күрделі бүрмелер, тартпалар (трикотаж жайма); 17) 10 сантиметр кемінде 5 бүрмеден келетін бүрмелер мен тартпалар (негізі тоқыма перделік жайма). Сырып тігу: 18) бұйымның етегі мен жеңін сырып тігу; 19) резина сала отырып, жеңнің төменгі жағын сырып тігу; 20) өңірі, лацканды, жағасын сырып тігу; 21) погондарды жиекке. Бекіту: 22) астарды, ішкі салманы ойындылардың тігістеріне. Қию: 23) сырт киімнің бөліктеріндегі саңылауларды; 24) алдыңғы бөлігін планкамен өңдеу үшін. Біріктіру: 25) мойны бар жаңалар мен капюшондар; 26) сырт бөліктері бар ішкі жағынан жапсырма қалта; 27) бөліктері мен бұйымдары бар жапсырма қалталар; 28) өңірлі, қабат лацканды жиектер; 29) юбкалы лифтер; 30) манжетті жеңнің төменгі бөлігімен бір тігіспен; 31) саусақшаларды қолғапқа; 32) үлкен саусақты қолғапқа; 33) жоғарғы бөлігі жиектелген жағдайда астарды жоғарғы бөлігімен; 34) белдікті шалбардың, юбканың, куртканың жоғарғы бөлігімен; 35) жеңді бұйымның жабық жең ойындысымен орнатпай; 36) «молния» таспасын бұйымдарға (трикотаж жайма); 37) көкірекшелерді бюстгалтердің жабық кесіндісіне. Үлбір өндірісі. Жасау: 38) үлбір бұйымдардың юбкасындағы бүрмелер. Сырып тігу: 39) оюланған қолғап (сыртқы беті). Біріктіру: 40) жиектер, əдіптерді биялаймен; 41) қолғап. Трикотаж өндірісі. Еңбек бөлінісінсіз тігу: 42) сыртқы трикотаж бұйымдары. Біріктіру: 43) биялайды саусақшалармен; 44) қолғапты; 45) сызықтарды қолғаппен. Тоқыма-галантерея өндірісі. Еңбек бөлінісінсіз тігу: 46) қалыңдықтың желегі. Бас киім жəне киіз басу өндірісі. Жапсырмалар: 47) фуражкаларға тіректі. Сырып тігу: 48) табиғи жəне жасанды талшықтардан жасалған таспаны үлгі формасы бойынша. Өңдеу: 49) былғары бас киімнің қалпақтары. Кесу: 50) табиғи үлбірден жасалған бас киімдер. Сырып тігу: 51) сабаннан жасалған шляпа. Біріктіру: 52) амортизаторлардың тарамдарын шлемофонның үстімен; 53) жиекті, оқалы бас киімдердің бөліктері; Такелаж бұйымдар өндірісі. Орау: 54) бау сақиналарды немесе тұйық жіптерді сала отырып дөңгелек саңылауларды. Өңдеу: 55) саңылауларын қаптай отырып, сақина бауларды немесе тұйық бауларды сала отырып, болат арқанмен тарта отырып палатканы. Тігу: 56) терезесі мен есігін бітеу отырып, рифтерін сырып тігу арқылы палатканың шатырын, тұйығын, қабырғасын палаткаға. Орналастыру: 57) палаткалардың қаңқасы. Жүн өндірісі. Өсіру: 58) күрделі өрімдердің техникалық мауыты. 59) басқа бұйымдардың өндірісі. Өсіру: 60) жіптердің, майланған кендір арқандарды коушке. Салу: 61) буйкаларды, кранецтерді, кеудешелерді тығынмен. Салу: 62) туларға күрделі суреттер. Қосып тігу: 63) сөмкелердің жиектерін. Біріктіру: 64) болат арқандардың бастарын. Арасын тігу: 65) қуыршақтарға арналған париктерді полиэтилен жəне пластизоль қалпақтарға. Параграф 5. Тігуші, 6-разряд 204. Жұмыс сипаттамасы: бұйымдарды əр түрлі материалдардан тігу жөніндегі күрделі операцияларды машинада немесе қолмен орындау. 205. Білуге тиіс: аса күрделі операцияларды орындаудың əдіс-тəсілдері, қызмет көрсетілетін машиналардың құрылымдық ерекшеліктері. 206. Жұмыс үлгілері: Тігін, үлбір өндірістері. Пальто-костюм түржиыны бұйымдарының бөліктерін біріктіру: 1) жеңді пальтоның, шинель, сыртқы үлбір бұйымдардың, пиджак, фрак, визитка, мундир, китель, плащ, куртка, жакет, комбинезондардың жең ойындысымен. Үлбір өндірісі. Біріктіру: 2) тері-үлбір бұйымдарындағы жиектерді сала отырып, юбканы лифке. Бас киім өндірісі. Перделеу: 3) шляпа. Біріктіру: 4) фибра күнқағарларды маңдайшамен, фуражкамен. Такелаждық бұйымдардың өндірісі. Біріктіру: 5) астарды бұйыммен, 6) тұйықты палатканың қабырғасымен, шатырымен. Жұмысшылардың жұмыстары мен кəсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығына (46-шығарылым) қосымша Жұмысшылар кəсіптерінің алфавиттік көрсеткіші Р/с № 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24.

Кəсіптердің атауы Арнайы бас киімдер аппаратурасының монтаждаушысы Бас киімдердің үлгісін жасаушы Бас киімдерді қалыптаушы Желімдеуші Кестеші Көшірмесін жасаушы Киім-кешек суретшісі Лекало жасаушы Лекало жаюшы Лекалоның орналасуын жобалаушы оператор Материалдарды, пішім мен бұйымдарды жинақтаушы Материалдарды, лекалалар мен бұйымдарды бақылаушы Материалдар мен дайын бұйымдарды өңдеуші Материалдарды, жартылай дайын бұйымдар мен дайын бұйымдарды қабылдаушы Плиссирлеуші-бүрмелеуші Тігіп пішуші Пішімін Төсеуші Тігін жабдығының операторы Тігінші Тігін бұйымдарын ТВЧ құрылғысында дəнекерлеу Тігін бұйымдарын термоөңдеуші Тігуші Фурнитурашы

Разряд Беті диапазоны 4 16 3-6 4-5 1-4 1-6 2-3 3-7 3-5 3-6 7

15 33 9 3 15 35 8 26 18

1-5

10

1-6

12

2-3

20

2-4

25

3-6 4-7 2-6 2-4 3-6 2-7 3-5

20 5 27 17 18 21 30

1-5 2-6 2-4

31 36 34

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 26 желтоқсанда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8232 болып енгізілді.


Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 6 мамыр

15

www.egemen.kz

2 қазан 2013 жыл

№156

Астана қаласы

Жылжымайтын мүлікке мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу ережесін және Жылжымайтын мүліктің бастапқы және кейінгі объектілеріне кадастрлық нөмір беру ережесін бекіту туралы «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 18-бабы 4-тармағын іске асыру мақсатында, «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабын басшылыққа ала отырып, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған: 1) Жылжымайтын мүлікке мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу ережесі осы бұйрықтың 1-қосымшасына сəйкес; 2) Жылжымайтын мүліктің бастапқы жəне кейінгі объектілеріне кадастрлық нөмір беру ережесі осы бұйрықтың 2-қосымшасына сəйкес бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің Тіркеу қызметі жəне құқықтық көмек көрсету комитеті: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін жəне кейін заңнамада белгіленген тəртіппен ресми бұқаралық ақпарат құралдарында жариялауды; 2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Əділет вице-министрі Д.Р.Құсдəулетовке жəне Қазақстан Республикасы Тіркеу қызметі жəне құқықтық көмек көрсету комитетінің төрағасы Б.Ш.Əбішевке жүктелсін. 4. Осы бұйрық оның ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр Б.ИМАШЕВ.

Мекенжайы__________________________________________________________________________ Иесі________________________________________________________________________________ Қабылданған құжаттар тізбесі: (атауы, сериясы, қашан жəне кім берген): 1. Төлем туралы құжат: түрі__________________№_______________________күні______________ ________________________________________________________________________________ сомаға. 2. Жылжымайтын мүлікке құқығын растайтын құжаты ___________________________________________________________________________________ 3. Өзге де құжаттары ________________________________________________________

1. Жалпы ережелер 1. Осы Жылжымайтын мүлікке мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу ережесі «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі Заңына (бұдан əрі - Заң) сəйкес əзірленді жəне құқықтары Заңға сəйкес мемлекеттік тіркеуге жататын ғимараттарды, құрылыстар мен олардың құрамдастарын техникалық тексерудің тəртібін айқындайды. 2. Осы Ережеде мынадай негізгі терминдер мен ұғымдар пайдаланылады: 1) абрис – табиғи салынған учаскенің сызбалық эскизі, онда учаскенің шекаралары мен барлық құрылыстары мен ғимараттарының сыртқы сұлбасы бойынша жиектерінің бейнесі, сондай-ақ құрылыстар мен ғимараттардың ішкі өлшемдерінің нəтижелері қамтылған. Абрис онда бейнеленетін құрылыстар мен ғимараттар өздерінің сызбалары бойынша шындыққа жақын болуы жəне салыстырмалы масштабта орналасуы үшін қолдан қарапайым қарындашпен салынады; 2) дала жұмыстары - жылжымайтын мүлік объектілерін жəне жер телімдерін өлшеу, абристы құрастыра отырып, жылжымайтын мүлік объектісінің орналасқан жеріне маманның шығу жұмыстары. 3) жылжымайтын мүлікті мемлекеттік техникалық тексерудің объектілері - бастапқы жəне кейінгі объектілер, құрылыстар, ғимараттар мен оның құрамдастары, мүліктік кешендер (кəсіпорындар, кондоминиум объектілері); 4) камералдық жұмыстар- жылжымайтын мүлік объектісінің барлық көлемі жəне ауданын есептеу, жер телімдерін жəне қабат бойынша жоспарды сызу, техникалық паспорт нысандарын толтыру, түгендеу істерін қалыптастыру дереектерді ақпараттық жүйеге енгізу бойынша жұмыстар; 5) құрылыстар - көпірлер, ауладағы тротуарлар, қорғандар, қоршаулар, құдықтар, жуынды жəне сыпырынды шұңқырлар, іргетасқа орналастырылған қоқыс жəшіктер мен басқалар; 6) тұрғын бөлме - адамдардың тұруына арналған тікелей күндізгі жарықтандырғышы бар жəне жылытатын құралдары бар алаң; 7) техникалық сипаттамалар - құқықтық кадастрды жүргізу үшін қажетті бастапқы жəне кейінгі мемлекеттік техникалық тексеру немесе қайта жабдықтау, қайта жоспарлау, қайта жабдықтау нəтижесінде жылжымайтын мүлік объектісінің сындарлы элементтерінің сипаттамасын жүргізу. 8) тұрғын-үйге жатпайтын құрылыс - өндірістік, сауда-саттық, мəдени-ағартушылық, емдіксанаториялық, əкімшілік жəне басқа (тұрақты тұруға арналғаннан басқа) мақсаттарға арналған құрылыс; 3. Ғимараттарды, құрылыстар мен (немесе) олардың құрамдастарын мемлекеттік техникалық тексеруді Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен құрылған «Облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының жылжымайтын мүлік орталығы» республикалық мемлекеттік қазыналық кəсіпорындары (бұдан əрі – Жылжымайтын мүлік орталығы») жылжымайтын мүлік объектісінің орналасқан жері бойынша жүзеге асырады. 4. Ғимараттарды, құрылыстарды жəне (немесе) олардың құрамдастарын мемлекеттік техникалық тексеру жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеудің қажетті шарты болып табылады. Мемлекеттік техникалық тексеру бастапқы жəне кейінгі зерттеуді, (жер телімін түсіру жəне жер телімі бойынша сызба түріндегі жоспарды сызу (дала жəне камералдық жұмыстар) жəне ғимараттарды түсіру (өлшеу) жəне қабаттар бойынша жоспарларды сызу (камералдық жəне дала жұмыстары) қамтиды. Мемлекеттік техникалық тексеру нəтижелері бойынша техникалық паспорт жасалады, онда анықталған өзгерістер бейнеленеді. 5. Бастапқы тексерулер жаңадан құрылған жылжымайтын мүлікке жүргізіледі. Жылжымайтын мүлікті бастапқы тексерулердің нəтижелері бойынша техникалық паспорт жасалады. 6. Кейінгі тексеру осындай сипаттамалардың өзгерісін кейінгі тексеруді жүргізбей-ақ, техникалық паспортқа енгізілген жағдайларды қоспағанда, ғимараттардың, құрылыстардың жəне оның құрамдастарының қайта жасалуының, қайта жоспарлануының, қайта жабдықталуының нəтижесінде техникалық жəне (немесе) сəйкестендіру сипаттамалары өзгерген кезде жүргізіледі. Кейінгі тексерудің нəтижелері бойынша анықталған өзгерістер көрсетілетін техникалық паспорт ресімделеді. 7. Мемлекеттік органдардың шешімдері бойынша болатын жылжымайтын мүліктердің сəйкестендіру сипаттамалары өзгерген кезде, соның ішінде елді мекендердің атаулары, көшелердің атаулары, сондай-ақ ғимараттар мен өзге де құрылыстардың (мекенжайлардың) реттік нөмірлері өзгерген немесе кадастрлық нөмірлері өзгерген кезде кейінгі тексеру тегін жүзеге асырылады. Жылжымайтын мүлік жөніндегі орталық осы өзгерістер бойынша жылжымайтын мүліктің иесі жүгінген кезде түзетулерді 1 жұмыс күні ішінде енгізеді. 8. Жылжымайтын мүлiк объектiсiнiң иесi (өзге құқық иеленушi) немесе оның уəкiлеттi өкiлi жылжымайтын мүлiк объектiсiне техникалық паспортты алу үшiн өзiнiң жеке басын куəландыратын құжатын жəне мынадай құжаттарды: 1) уəкілетті органның атауы, жылжымайтын мүліктің түрі, оның орналасқан жері, тұтынушының (уəкілетті өкілдің) деректері, жеке тұлғаның тұрғылықты жері, заңды тұлғаның атауы мен деректемелері көрсетілген осы Ереженің 1-қосымшасына сəйкес нысан бойынша техникалық паспортты алу үшiн жазбаша өтінішті; 2) жылжымайтын мүлiктiң қолда бар техникалық паспортын жəне (немесе) болған жағдайда жер учаскесiне сəйкестендiру құжатын қоса бере отырып, жылжымайтын мүлiк объектiсiне құқық белгiлейтiн құжаттарды; 3) техникалық паспортты бергенi үшiн ақы төленгенiн растайтын құжатты ұсынады. 9. Жылжымайтын мүлік жөніндегі орталық тұтынушыға қабылданған құжаттар туралы осы Ереженің 2-қосымшасына сəйкес нысан бойынша құжаттарды алғаны туралы қолхат береді. 10. Жылжымайтын мүлікті мемлекеттік техникалық тексеру барысында ғимараттардың, құрылыстар мен оның құрамдастарының жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтардың бірыңғай мемлекеттік тізілімін жүргізуге қажетті техникалық, сəйкестендіру сипаттамалары айқындалады. 11. Бастапқы да, кейінгі де тексерулердің тəсілдері мен амалдары материалдарды біркелкі ету мақсатында бірдей болуы тиіс. 12. Жылжымайтын мүлік объектісінің меншік иесі ауысқан кезде техникалық паспорт өзінің заңдық күшін сақтайды. Меншік иесі туралы мəліметті жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыратын аумақтық əділет органдары техникалық паспорттың қосымшасына толтырады. 13. Жылжымайтын мүлік объектілерін мемлекеттік техникалық тексеру мыналарды жасаудан тұрады: 1) нақты шекараларымен оған енгізілген құрылыстар жəне ғимараттарымен жер учаскелерінің жоспары; 2) учаскеде орналасқан негізгі құрылыстардың əр қабат бойынша жоспарлары; 3) олардың техникалық ахуалын белгілей отырып, учаскеде орналасқан барлық құрылыстар мен ғимараттардың сындарлық элементтерінің техникалық сипаттамасы; 4) есептеу жұмыстарын жасау жəне жылжымайтын мүлік объектілерінің техникалық паспорттарына тексерудің нəтижелерін енгізу, кейіннен олар жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтардың бірынғай мемлекеттік тізілімін жүргізу кезінде тіркеу парақтарын толтыру үшін пайдаланылады. 2. Мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу тəртібі 14. Жылжымайтын мүлік объектілерін кейіннен тексеру жөніндегі жұмыстар маманның сол жерге шығуы арқылы жүргізіледі. Кейіннен тексерудің нəтижелері бойынша техникалық паспорт ресімделеді, онда анықталған өзгерістер (жер учаскесінің шекараларының өзгеруі, құрылыстарды, жаңадан салынған құрылыстарды бұзу жəне басқа) көрсетіледі. 15. Кейіннен тексеру жұмыстары мынадай тəртіппен жүргізіледі: 1) маман берілген өтініш шеңберінде қайта құру, қайта жабдықталған, қайта жоспарлау, қалпына келтіру, жаңадан салынған жəне жапсарлас салынған құрылыстарды анықтау мақсатында жер учаскесін тексереді; 2) жер учаскесінің сыртқы шекаралары өзгерген немесе жаңа салынған құрылысқа немесе ескі құрылыстар мен ғимараттарын бұзуға не қайта қалпына келтірілген объектілердің конфигурациясы өзгеруіне байланысты жер учаскесінің ішкі жағдайларын өзгерген кезде абрис жасалады; 3) абрис жасай отырып, қайта жаңғыртылған, қайта жабдықталған, жаңадан салынған құрылыстарға жəне ғимараттарға тексеру жүргізіледі; 4) жер учаскесінің қазіргі жоспарына жаңадан, жапсарлас салынған құрылыстар мен ғимараттарды, сондай-ақ олардың конфигурациясы өзгерген жағдайда қайта жаңартылған объектілерді енгізеді жəне анықталған өзгерістерді ескере отырып, оның экспликациясын толтырады; 5) белгіленген өзгерістерді ескере отырып, əр қабаттық жоспарды сызады жəне оған экспликацияны толтырады; 6) қажетті есептер жасайды; 7) қайта жаңартылған, жаңадан жəне жапсарлас салынған құрылыстар мен ғимараттарға техникалық паспорт нысандары толтыралады жəне олар бар түгендеу ісіне тігіледі; 8) бұрынғы техникалық зерттеу кезінде əзірленген техникалық паспорттарда, оның ішінде өтініш берушінің данасында күні, маманның тегі, аты, əкесінің аты (бар болған жағдайда) жəне қолын қоя отырып, «ӨТЕЛДІ» деген белгі қойылады; 9) барлық жаңа жəне өтелген материалдарды Жылжымайтын мүлік орталығы түгендеу ісінде қалыптастырады, өтелген материалдар жойылмайды, ал хронологиялық тəртіппен түгендеу ісіне тігіледі; 10) осы Ереженің 3-қосымшасына сəйкес нысан бойынша мұрағат істері құжаттарының тізімдемесі жасалады. 16. Өлшенген, графиктік жұмыстардың, аудандары мен ауқымдарының есептерінің орындалуына, жер учаскесіне экспликацияның жасалуына, құрылыстар мен ғимараттардың əр қабаттық жоспарларына қойылатын талаптар бастапқы жəне кейінгі тексерулер бойынша бірдей болады. 17. Құқық белгілеуші құжаттары жоқ құрылыстар туралы деректер техникалық паспортқа енгізіледі жəне сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс істері жөніндегі жергілікті атқарушы органдарға жіберіледі. 18. Кейінгі тексеру жөнінде жұмыс жүргізілген кезде жаңа абрис жасалады. Бұрынғы жасалған абрис сақталады, оған түзету енгізуге жол берілмейді. 19. Кейінгі тексеруді жүргізген кезде бұрынғы техникалық паспортты жəне құрылыстың схемалық сызбаларын өтеуге арналған құрылыстарды пайдалануға болады, бұл ретте оларға тексерудің нəтижелерін салу үшін абрис сияқты түпнұсқалы материалдарды пайдалануға, сондай-ақ қандай да бір белгіні жасауға, түпнұсқалы материалдарға жоба жазба жасауға тыйым салынады. Жылжымайтын мүлікке мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу ережесіне 1-қосымша Техникалық паспорты беруге өтініш №

Нысан

«Жылжымайтын мүлік орталығы» РМҚК бөлімшесі Жеке тұлға үшін: Азамат (ЖСН)____________________________________ , сенiмдi адам (ЖСН)__________________ Тегі, аты жəне əкесінің аты (болған жағдайда) (бұдан əрі –Т.А.Ə.),туған жылы Т.А.Ə., туған жылы Атынан іс-əрекет етеді______________________________________________ (уəкілетті өкіл толтырады) негізінде___________________________________________________________ (өкілеттігін куəландыратын құжаттың деректемелері) Заңды тұлға үшін: Заңды тұлғаның толық атауы__________________________________________ Мемтіркеу туралы куəліктің нөмірі___________________________________ Мем. тіркелген күні_________________________________________________ БСН ______________________________________ Заңды мекен-жайы ___________________________________________________ Т.А.Ə. (басшысының немесе уəкілетті өкілдің)________________________ ____________________________________________________________________ Атынан іс-əрекет етеді______________________________________________ (уəкілетті өкіл толтырады) негізінде___________________________________________________________ (өкілеттігін куəландыратын құжаттың деректемелері) Тексерілетін жылжымайтын мүлік объектісінің мекенжайы: Қабылданған құжаттардың тізімі: (атауы, сериясы, кім жəне қашан берілді): 1. Төлем туралы құжат: түрі__________________№_______________________күні________________ сомаға_________________ (жазбаша)________________________________________________________ 2. Бар техникалық паспортқа (болған жағдайда) жəне жер учаскесiне сəйкестендiру құжатын қоса бере отырып, жылжымайтын мүлiк объектiсiне құқық белгiлейтiн (құқық растайтын) құжаттары (түпнұсқасы); 3. Өзге де құжаттар* _________________________________________________________________ Байланыс телефоны __________________________ Мына жұмыстарды орындауыңызды өтінемін: -мемлекеттік техникалық тексеруді жүргізу (жылжымайтын мүлік объектісінің мақсаты) Ескертпе ___________________________________________________________________________ Жұмысты бітірген соң төлемнің толық төленуіне (қосымшаақы) кепілдік беремін. Тапсырыс берушінің қолы _________________, ________жылы, күні «_____»________. Қабылдады _____________________, жылы_____, күні «_____»_______ уақыт: ____ сағат.____минут. (Т.А.Ə. жəне маманның, инспектордың қолы) Маманның шығу күні________________________ Құжаттарды беру күні_______________________ Тізілімдік нөмір _____________________ *осы баған қосымша құжаттары болған жағдайда толтырылады Жылжымайтын мүлікті мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу ережесіне 2-қосымша Құжаттарды алғаны туралы қолхат

Нысан

Жылжымайтын мүлік объектісіне мемлекеттік техникалық тексеру жүргізуге __________________ ___ ___________________________________________________________________________ өтініші бойынша ______жыл « ____ » _________________, № _________________, уақыт: _______ сағат________ минут.

Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмір беру ережесіне Қосымша

Қабылдады _________________________________________________________________________ (тегі, аты жəне əкесінің аты (болған жағдайда) жəне инспектордың, маманның қолы) Өтінішті толтырған жылы _________________, « _____ »____________ күні ________________________ ___________________________ __________________________ Берген күні Алушы Қолы

Кадастрлық нөмірлер беруге арналған есеп парағы

Ескертпе: тіркеу нөмірінсіз жəне өтінішті қабылдаған маманның қолынсыз, қолхат жарамсыз деп танылады. Жылжымайтын мүлікті мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу ережесіне 3-қосымша Нысан № ______________ мұрағат істері құжаттарының (түгендеу нөмірі) ТІЗІМДЕМЕСІ

Жазбаның реттік нөмірі

Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі

1

2

Бастапқы жылжым. мүлік объектің кадастрлық нөмірі 3

Кейінгі жылжымайБастапқы жəне кейінгі тын мүлік объектісінің жылжым. мүлік кадастрлық нөмірі объектіне кадастрлық нөмір берілген күн 4

5

Нысан

Бастапқы жəне (немесе) кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық нөмірін берген қызметкердің тегі, аты жəне əкесінің аты (болған жағдайда), лауазымы жəне қолы 6

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 15 мамырда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8469 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінің бұйрығы Р/н №

Құжаттың нөмірі

Құжаттың күні

Құжаттың тақырыбы

Іс парақтарының нөмірлері

Ескертпе

Қазақстан Республикасы Əділет министрінің 2013 жылғы 6 мамырдағы №156 бұйрығына 1-қосымша Жылжымайтын мүлікке мемлекеттік техникалық тексеру жүргізу ережесі

тұрақты кадастрлық нөмір беріледі. 33. Кадастрлық нөмір берілгеннен кейін бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілері жер учаскесінің уақытша кадастрлық нөмірлері жойылады. 34. Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер беру туралы жазба осы Ереженің қосымшасында көрсетілген нысан бойынша кадастрлық нөмір берудің Есеп парағында жүргізіледі. 35. Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер беруге арналған Есеп парағы əрбір жер учаскесіне жеке толтырылады жəне тиісті түгендеу ісінде сақталады.

Құжаттардың_______________________________________қорытындысы (цифрмен жəне жазумен) Тізімдеме парақтарының саны _____________________________________ (цифрмен жəне жазумен) Мұрағат ісі құжаттарының тізімдемесін толтырған тұлғаның лауазымының атауы ____________________ Қолтаңбаның толық жазылуы (жеке қолы) «___» ___________ _____ жыл. Қазақстан Республикасы Əділет министрінің 2013 жылғы 6 мамырдағы №156 бұйрығына 2-қосымша Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер беру ережесі 1. Жалпы ережелер 1. Осы Ереже бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер беру тəртібін белгілейді. 2. Жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер беруді жылжымайтын мүлік объектілеріне мемлекеттік техникалық тексерулерді жүзеге асыратын мемлекеттік кəсіпорындар жүргізеді. 3. Жылжымайтын мүлік объектілері кадастрлық нөмірлер беру мақсаттарында екі топқа бөлінеді: ғимараттар, құрылыстар, ғимарат-үйлер (бастапқы объектілер); құрамдас ғимараттар, ғимарат-үйлер, құрылыстар: тұрғын, тұрғын емес үй-жайлар, оның ішінде бөлмелер, жапсыра жəне іштен жапсыра салынған тұрғын жəне тұрғын емес үй-жайлар жəне ғимараттардың, құрылыстардың, ғимарат-үйлердің басқа да құрамдас бөліктері (кейінгі объектілер). 4. Жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер құруға облыстардың немесе республикалық маңызы бар қалалардың кодтарынан бастап нақты жылжымайтын объектісінің кодына дейінгі сатылау принципі негіз болып қаланған. 5. Жер учаскелерінде орналасқан əрбір бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің қайталанбайтын кадастрлық нөмірі болады, ол жер учаскелерін əкімшілік-аумақтық бірліктерді немесе есептік кварталдарды қосуға немесе бөлуге байланысты кадастрлық нөмірлердің құрамдас бөлігінің өзгеруінен басқа жағдайларда осы жылжымайтын мүлік объектісінің бірыңғай құқық объекті ретінде өзгермеуі тиіс. 6. Бастапқы немесе кейінгі бірыңғай құқық объекті ретінде қосудың немесе бөлудің нəтижесінде өз жұмысын тоқтатқан кезде жаңадан құрылған объектілерге жаңа кадастрлық нөмірлер беріледі. 7. Бастапқы немесе кейінгі объектілердің жұмысы тоқтаған кезде оларға берілген кадастрлық нөмір басқа объектіге берілмейді. 8. Жер учаскелерінің кадастрлық нөмірінің болмауы бастапқы объектіге кадастрлық нөмір беруден бас тартуға негіз болмайды. Бұл жағдайда бастапқы объектіге кадастрлық нөмір беру үшін уақытша кадастрлық нөмір құралады, онда жер учаскелерінің кадастрлық нөмірлерінің орнына нөлдер қолданылады, ал ғимараттарға, ғимаратүйлерге, құрылыстарға есептік кварталдың шеңберінде бірегей нөмірлер беріледі. 9. Кейінгі объектілерді жəне олардың бөліктерін тіркеу кезінде барлық жағдайларда да ғимараттың, құрылыстың, ғимарат-үйлердің кадастрлық нөмірінің болуы талап етіледі. Егер ғимаратқа, құрылысқа, ғимарат-үйге кадастрлық нөмір берілмеген болса, онда бұл нөмір осы Ережеге сəйкес оның құрамындағы кейінгі объектінің бастапқысын есепке алу кезінде беріледі. 10. Əртүрлі есептік кварталдарда орналасқан ғимаратқа, құрылысқа, ғимарат-үйге кварталдың нөмірін көрсетумен бір кадастрлық нөмір беріледі, онда ғимараттың, құрылыстың, ғимарат-үйдің көп бөлігі немесе негізгі бөлігі орналасады. 11. Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмір беруге: 1) мемлекеттік жер кадастры мəліметтері бойынша осы ереженің 8-тармағында қарастырылған жағдайларды қоспағанда, жер учаскелерінің шекарасы жəне оның кадастрлық нөмірі туралы ақпараттар; 2) бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің жоспары (қажет болған кезде қабат бойынша); 3) қажет болған кезде кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің жоспары негіз болады. 12. Жылжымайтын мүлік объектісіне меншік құқығының немесе басқа құқықтың бір тұлғадан екінші тұлғаға ауысуы оның кадастрлық нөмірін қайта қарауға негіз болып табылмайды. 13. Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық нөмірі мынадай құрылымнан тұрады: АА: ВВВ: ССС: Д...Д : И...И : К...К, ондағы : - кадастрлық нөмірдің құрамдас бөліктерін бөлуші; АА: ВВВ: ССС: Д...Д - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 20 қыркүйектегі № 958 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында мемлекеттік жер кадастрын жүргізудің ережесіне сəйкес берілген жер учаскесінің кадастрлық нөмірі; АА- облыстың немесе республикалық маңызы бар қаланың коды; ВВВ- əкімшілік ауданның немесе облыстық (аудандық) маңызы бар қаланың коды; ССС- есептік кварталдың коды; Д...Д- есептік кварталдың жəне/немесе əкімшілік ауданның, облыстың (аудандық) маңызы бар қаланың ішіндегі жер учаскесінің реттік нөмірі; И...И – бастапқы объектінің нөмірі; К...К- бастапқы объект ішіндегі кейінгі объектінің нөмірі, яғни: пəтердің, жапсыра салынған үйжайдың, бөлменің, тұрғын немесе тұрғын емес ғимараттың ішіндегі тұрғын емес үй-жайдың жəне жылжымайтын мүлік объектісінің басқа да құрамдас бөліктерінің нөмірі. 2. Бастапқы жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер беру 14. Бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық нөмірі бастапқы жылжымайтын мүлік объектісі орналасқан жер учаскесінің кадастрлық нөмірінен жəне осы жер учаскесінің шеңберінде қайталанбайтын бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің реттік нөмірінен (кодынан) мынадай үлгіде құралады: 20:015:004:165:1. мұндағы 20: 015:004:165- жер учаскесінің кадастрлық нөмірі; 1- жер учаскесіндегі бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің реттік нөмірі (коды). Бастапқы объекті үшін мысал, Астана қаласы, Есіл ауданы, 199 көшесі, 36-үй, мынадай болып жазылады 21:320:135:0722:1 мұнда 21:320:135:0722 – жер учаскесінің кадастрлық нөмірі. 1-негізгі құрылыстың реттік нөмірі. 15. Жер учаскесінде екі немесе одан да көп бастапқы жылжымайтын мүлік объектілері орналасқан жағдайларда, олардың əрқайсысына сол жер учаскесіне жеке арналған кадастрлық нөмір мына ретте беріледі: 20:015:004:165:1 20:015:004:165:2 20:015:004:165:3 16. Бастапқы жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер беру еркін дəйектілікпен жүргізіледі, ол бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің анық сəйкестігін жəне оны жер учаскесі жоспарында жедел іздестіруді қамтамасыз етеді. 17. Əкімшілік-аумақтық бірліктерді немесе есептік кварталдарды, жер учаскелерін бөлуге немесе қосуға, бастапқы объектіні бөлу немесе оның басқа бастапқы объектілермен қосылуына байланысты кадастрлық нөмірдің құрамдас бөлігінің өзгеруін қоспағанда, бастапқы жылжымайтын мүлік объектілерінің кадастрлық нөмірі осы жылжымайтын мүлік объектісінің бірыңғай құқық объектісі ретінде барлық уақыттары ішінде өзгермейді. 18. Бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің біріңғай құқық объектісі ретінде оның бөлінуі немесе объектілермен қосылуы нəтижесінде жұмысын тоқтатқан кезде жаңадан құрылған бастапқы жылжымайтын объектілерге жаңа кадастрлық нөмірлер беріледі. Алдыңғы (ескі) кадастрлық нөмірдің жылжымайтын мүлік объектілерін сəйкестендіру үшін қайтадан пайдалануға жол берілмейді. 19. 20:015:004:165:1 кадастрлық нөмірлері бар бастапқы жылжымайтын мүлік объектісін бөлу кезінде, жаңадан құрылған жылжымайтын мүлік объектілерінің екі бастапқы объектілеріне еркін түрдегі дəйектілікпен мынадай кадастрлық нөмірлер беріледі: 20:015:004:165:2 20:015:004:165:3. 20. 20:015:004:165:2 жəне 20:015:004:165:3 кадастрлық нөмірлері бар екі жылжымайтын мүлік объектісі қосылған кезде жаңадан құрылған жылжымайтын мүлік объектісіне мынадай кадастрлық нөмір беріледі: 20 : 015 : 004 : 165 : 4 21. Негізгі ғимаратқа, құрылысқа, ғимарат-үйге көмекші болып саналатын (қызметтік мақсаттағы) жер учаскелерінде орналасқан ғимаратқа, құрылысқа, ғимарат-үйге кадастрлық нөмірлер берілмеуі мүмкін (əдетте жеке үйлерде). Мұндай объектілерді сəйкестендіру жер учаскесінің кадастрлық нөмірі немесе бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық нөмірі (жер учаскесіндегі негізгі ғимарат) бойынша жəне оларды тіркеу құжаттарында жəне құқықтық кадастрда тізу арқылы жүргізіледі. 22. Көмекші (қызметтік мақсаттағы) ғимараттарға, құрылыстарға, ғимарат-үйлерге қажет болған жағдайларда мұндай құрылысқа құқық иесінің дербес құқық белгіленетін тиісті құжаттары бар болған кезде (мысалы, көмекші құрылысты иеліктен айырған кезде) кадастрлық нөмір беріледі. 3. Кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмірлер беру 23. Кадастрлық нөмір ғимараттағы, құрылыстағы, ғимарат-үйлердегі үй-жайға, егер ол үй-жай бөлінген меншікте болса (басқа да бөлінген мүліктік құқықта) жəне бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің құрамындағы кейінгі жылжымайтын объект ретінде бөлінген жағдайда ғана беріледі. Егер ішінде бірнеше үй-жайлар бар ғимарат бір құқық иесіне жататын болса, бастапқы объектінің қ��рамында кейінгі объект құралмайды. Бұл жағдайда кадастрлық нөмір тек бастапқы жылжымайтын мүлік объектісіне беріледі. Жеке үй-жайлар бастапқы объектілер құрамында екі немесе одан да көп тұлғалардың бөлек меншігінде (басқа да мүліктік құқықтағы) тұрған жағдайда, кейінгі объектілер оларға кадастрлық нөмір берумен бастапқы объектінің құрамында құрылады. 24. Бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық нөмірі жоқ болған кезде кейінгі жылжымайтын мүлік объектісіне кадастрлық нөмір берілмейді. Егер ғимаратқа, құрылысқа, ғимарат-үйге бастапқы жылжымайтын мүлік объектісіне кадастрлық нөмір берілмесе, онда бұл нөмір ғимаратқа, құрылысқа, ғиамарт-үйге алғашқысына оның құрамындағы кейінгі жылжымайтын мүлік объектісіне жоғарыда аталған ережелер бойынша кадастрлық нөмір берілген кезде беріледі. 25. Кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық нөмірі бастапқы жылжымайтын мүліктің кадастрлық нөмірінен жəне осы бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің шеңберінде қайталанбайтын кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің реттік нөмірінен (кодынан) мына ретте құрылады: 20: 015:004:165:1:25 мұндағы: 20:015:004:165:1 – бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің осы ереженің 14-тармағында белгіленген тəртіпте берілген кадастрлық нөміріне сəйкес бөлігі; 25- кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің реттік нөмірі. Кейінгі объекті үшін мысал, Астана қаласы, Есіл ауданы, 199 көшесі, 36-үй, 106-пəтер, мынадай болып жазылады 21:320:135:0722:1:106 мұнда 21:320:135:0722 жер учаскесінің кадастрлық нөмірі. 1-негізгі құрылыстың реттік нөмірі. 106- кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің реттік нөмірі. 26. Бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің (ғимарат, құрылыс, ғимарат-үйдің) құрамында орналасқан кейінгі жылжымайтын мүлік объектісіне реттік нөмір беру еркін түрдегі дəйектілікпен жүргізіледі, ол, кейінгі жылжымайтын мүлік объектісінің сəйкестігін жəне бастапқы объектінің жоспарында оны жедел іздестірілуді қамтамасыз етеді. Кейінгі жылжымайтын объектінің реттік нөмірі (коды) ретінде, егер мұндай нөмір сол бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің жеке нөмірі болып табылатын болса, пошталық мекенжайы бойынша үйжайдың нөмірін пайдалануға болады. Кейінгі жылжымайтын объектіні бөлген немесе қосқан жағдайда мұндай кадастрлық нөмір жойылады. 27. Кейінгі жылжымайтын мүлік объектілердің реттік нөмірлері (кодтары) əрбір бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің құрамында бірден жəне одан жоғары тағайындалады. 28. Əкімшілік-аумақтық бірліктерді немесе есептік кварталдарды, жер учаскелерін бөлуге немесе қосуға, бастапқы объектіні бөлуге немесе оны қосуға, кейінгі бөліктерінің жылжымайтын мүлік объектісін бөлуге немесе қосуға байланысты кадастрлық нөмірдің құрамдас өзгеруін қоспағанда, кейінгі жылжымайтын мүлік объектілерінің кадастрлық нөмірі осы жылжымайтын мүлік объектісінің бірыңғай құқық объектісі ретінде барлық уақыттары ішінде өзгермейді. 29. Кейінгі жылжымайтын мүлік объектілерінің бірыңғай құқық объектісі ретінде қосылуы немесе бөлінуі нəтижесінде өз жұмысын тоқтатқан кезде, жаңадан құрылған кейінгі объектілерге жаңа кадастрлық нөмірлер беріледі, əдетте олар осы бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің шеңберінде берілген кадастрлық нөмірден кейінгі нөмірлер болады. Алдыңғы (ескі) кадастрлық нөмірлерді кейінгі жылжымайтын мүлік объектілерін сəйкестендіру үшін қайтадан пайдалануға жол берілмейді. 4. Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне уақытша кадастрлық нөмірлер беру. 30. Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне уақытша кадастрлық нөмір жер учаскелерінің кадастрлық нөмірі болмаған жағдайларда беріледі (мысалы, жер учаскелеріне құқықтар жылжымайтын мүлікке мемлекеттік тіркеу жүйесі енгізілгенге дейін пайда болса жəне мемлекеттік тіркеусіз пайда болған деп танылса). 31. Бастапқы жəне кейінгі жылжымайтын мүлік объектілеріне кадастрлық нөмір беруді жүзеге асыратын кəсіпорын, жер учаскесінің кадастрлық нөмірі болмаған кезде жер учаскесі нөміріне сəйкес кадастрлық нөмірге арналған бөлігінде үш нөл қояды. Бұл ретте, бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің уақытша кадастрлық нөмірі ретінде есептік квартал шеңберінде бөлгіш арқылы дəйекті түрде жазылатын көшенің (шағын ауданның) кодын, егер бұл нөмір жиынтығы осы есептік квартал үшін бірегей болып табылса ғимараттың, құрылыстың, ғимарат-үйдің пошталық мекенжайы мен бастапқы жылжымайтын мүлік объектісінің түгендеу нөмірлерін пайдалануға болады. Жазылғандарды ескерумен, уақытша кадастрлық нөмір құрылымы мынадай болады: бастапқы объект үшін - 20:015:004:000:(123:12А:4/53687); кейінгі объекті үшін - 20:015:004:000 (123:12А:4/53687):37 (123:12А:4/43687) - ғимараттың, құрылыстың немесе ғимарат-үйдің уақытша нөмірін көрсететін кадастрлық нөмірдің бөлігі; 37- кейінгі объектіні сəйкестендіру үшін бастапқы объектінің уақытша кадастрлық нөміріне бөлгіш арқылы қосылатын, бастапқы объектінің шеңберінде тұрғын жəне тұрғын емес үй-жайдың бірегей кодын көрсететін уақытша кадастрлық нөмірдің бөлігі. 32. Жер учаскесіне кадастрлық нөмір берілгеннен кейін, объектіге осы Ережеде белгіленген тəртіпте

2013 жылғы 26 ақпан

№62

Астана қаласы

Жеке негізде (жеке сот орындаушылары) атқарушылық құжаттарды орындау бойынша қызмет саласындағы тәуекел дәрежесін және тексеру парағының нысанын бағалау критерийлерін бекіту туралы «Əділет органдары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабы 2-тармағының 3) тармақшасына, «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13, 14, 15-баптарына сəйкес, бұйырамын: 1. Бекітілсін: 1) осы бұйрықтың 1-қосымшасына сəйкес жеке негізде (жеке сот орындаушылары) атқарушылық құжаттарды орындау бойынша қызмет саласындағы тəуекелді бағалау дəрежесінің критерийлері; 2) осы бұйрықтың 2-қосымшасына сəйкес жеке негізде (жеке сот орындаушылары) атқарушылық құжаттарды орындау бойынша қызметтің бақылау парағының нысаны. 2. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Əділет министрлігі Сот актілерін орындау комитетінің төрағасы Ж.Б. Ешмағамбетовке жүктелсін. 3. Осы бұйрық оның алғаш жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енеді. Министр Б. ИМАШЕВ. Қазақстан Республикасы Əділет министрінің 2013 жылғы «___»___________ №_______________ бұйрығына 1- қосымша Жеке негізде (жеке сот орындаушылары) атқарушылық құжаттарды орындау бойынша қызмет саласындағы тəуекел дəрежесін бағалау критерийлері 1. Осы Жеке негізде (жеке сот орындаушылары) атқарушылық құжаттарды орындау бойынша қызмет саласындағы тəуекел дəрежесін бағалау критерийлері (бұдан əрі - Критерийлер) «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес жеке сот орындаушысының қызметін жүзеге асыратын бақылау субъектісінің тəуекел көрсеткіштерін дəрежелері бойынша анықтау үшін əзірленген. 2. Осы Критерийлерде мына түсініктер қолданылған: 1) тəуекелді бағалау критерийлері - жеке сот орындаушылары атқарушылық іс əрекетті жүзеге асыру нəтижесінде оның салдарының дəрежесі есебімен жеке жəне заңды тұлғалардың, мемлекеттің заңды мүддесіне нұқсан келтіру мүмкіндігі; 2) тəуекел дəрежесін бағалау критерийлері - бақылау субъектісін түрлі тəуекел дəрежелерін жатқызуға мүмкіндік беретін оның тікелей қызметімен байланысты сандық жəне сапалық көрсеткіштердің жиынтығы; 3) тəуекелдерді бағалау жүйесі - сот актілерін жеке атқару саласында бақылау субъектісін тексеруді жоспарлау мақсатында уəкілетті орган өткізетін іс-шаралар кешені; 4) бақылау субъектісі - «Атқарушылық іс жүргізу жəне сот орындаушыларының мəртебесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес жеке сот орындаушысының қызметін жүзеге асыратын жеке тұлға. 3. Бақылау субъектісі қызметінің тəуекелін бағалау оның жұмыс өтілі, тексеру нəтижелері, жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерістер нəтижесінде анықталған бұзушылықтар есебімен жүргізіледі. Субъектілерді тəуекел дəрежелері бойынша тексеріс нəтижелері есебінен бөлу оның қызмет тəуекелінің сапалық көрсеткіштеріне сəйкес жүргізіледі. 4. Тəуекел дəрежесіне қарай бақылау субъектілерін сыныптастыру: 1) тəуекел дəрежесі жоғары субъектілер - жұмыс тəжірибесі бір жылдан кем емес сот орындаушылары; 2) тəуекел дəрежесі орташа субъектілер – атқарушылық іс жүргізу саласында 3-5 жыл жұмыс тəжірибесі бар жеке сот орындаушылары; 3) тəуекел дəрежесі болмашы субъектілер - атқарушылық іс жүргізу саласында 5 жыл жəне одан жоғары жұмыс тəжірибесі бар жеке сот орындаушылары; 5. Бақылау субъектісінің тəуекел дəрежесі жеке сот орындаушысы ретінде оның қызметі нəтижесінде сапалы критерийлерге байланысты қайта бөлінеді. Тəуекелді бағалау бар ақпараттарды жүйелі түрде қолдану жолымен жүргізіледі. 6. Бақылау субъектісінің балы келесі критерийлерге сəйкес беріледі: 1) жойылмайтын атқарушылық іс жүргізу туралы заңнама нормаларының бұзушылықтарының болуы - 5 балл; 2) жеке сот орындаушысына қатысты прокурорлық əрекет ету актісінің болуы - 3 балл; 3) жеке сот орындаушысына қатысты сот тəртібінде жойылған, кейін заңды күшіне енген атқарушылық əрекеттің, жеке сот ұйғарымдарының болуы - 3 балл; 4) жек