Page 1

Бїгінгі нґмірде: Бассауєалаєан босќындар мен тосыннан келген табиєи апаттар 4-5-беттер Тамырсыз таста тарих бар 8-бет Ќарттарымыз аман-сау жїрсін! 9-бет Əсем ґмірдіѕ əдемі жалєасы 11-бет

№187 (28665) 1 ҚАЗАН БЕЙСЕНБІ 2015 ЖЫЛ

ЎЛЫ ЎЙЫМДАЄЫ ЎТЫМДЫ ЎСЫНЫСТАР

Х.Адели өзі басқаратын халықаралық ұйымның қызметі туралы хабардар етті. Ұйымға табиғи газды экспорттайтын 18 мемлекет мүше. Белгілі ирандық дипломат əрі экономист əлемдегі жəне Таяу Шығыс аймағындағы геосаяси жағдай туралы ойларымен бөлісті. Сенат Төрағасы жүздесушінің назарын Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың БҰҰ

экстремизмге қарсы тұра алатын бірыңғай əлемдік желі құруды ұсынды. Елбасының ұсыныстарының барлығы əлемдік маңызға ие, өткір əрі өзекті мəселелер екендігін танымал саясаткерлер мен сарапшылар атап өтуде. Қазақстан басшысы жаһандық жиын барысында еліміздің бүгінгі

БҰҰ-ның Ядролық қарудан азат əлемге қол жеткізу жөніндегі жалпыға ортақ декларациясын қабылдау. Жаһандық антиядролық қозғалыс құру маңызды міндет ретінде көрінеді. Ядролық державалар ядролық қару иеленуден бас тартқан барлық елдерге күш қолданбау туралы кепілдік берулері тиіс.

БҰҰ-ның Экономикалық жəне əлеуметтік кеңесін Жаһандық даму кеңесіне айналдыру. Кеңеске Жаһандық экономикалық реттегіш функциясы жүктелетін болуы тиіс. БҰҰ-ға мүше елдердің күш-жігерін жаһандық орнықты даму мен өсіпөркендеу мақсаттары мен міндеттеріне жауап беретін ұлт үстілік əлемдік валюта жасау бойынша біріктіру

қол жеткізген жетістіктерінен, Арал теңізіне қатысты қазақстандықтардың жүзеге асырған жобаларынан да хабардар етті. Елбасы сессия аясында, сондай-ақ, бірқатар мемлекеттердің басшыларымен екіжақты кездесулер өткізіп, ынтымақтастықты тереңдету жолдары жөнінде пікір алмасты.

Соның бірі – Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен АҚШ Президенті Барак Обаманың кездесуі болды. Газеттің бүгінгі нөмірінде Елбасының БҰҰ Бас Ассамблеясы сессиясында көтерген мəселелеріне қатысты пікірлер жарияланып отыр. Оны 2-3 беттерден оқи аласыздар.

Терроризм мен діни экстремизм қатері жаһандық ауқым алып отыр. БҰҰ туы астында халықаралық терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимыл танытатын біртұтас əлемдік жүйе құруды ұсынамын. Осы міндетті жүзеге асыру үшін БҰҰ-ның терроризммен күрес бойынша кең ауқымды құжатын жасап, қабылдау қажет.

Санкцияларды өз еркімен қолдануды БҰҰ Жарғысы мен халықаралық құқық нормаларына қайшы келетін қадам ретінде болдырмай тастау қажет. 2016 жылы халықаралық құқықтың арқаулық қағидаттарын бекітуге үндейтін БҰҰ-ның Жоғары деңгейдегі халықаралық конференциясын шақыруды ұсынамын.

Тойды тамашалап ќана ќойма, таєылымын да ал Жамбыл облысыныѕ əкімі Кəрім КҐКІРЕКБАЕВПЕН əѕгіме – Кəрім Нəсбекұлы, соңғы кездері еліміздің əлеуметтік-экономикалық жəне қоғамдық-саяси өмірінде елеулі оқиғалар аз болған жоқ. Елбасының тапсырмасымен Үкімет елдің етекжеңін жинап, халықты қарқын ды дамуға жетелейтін жаңа реформаларға білек сыбана кірісті. Мемлекетіміздің Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болуы да сауда-саттығы ілгеріден қалыптасқан іргелі жұрттармен тереземізді теңестіріп тастады. Теңге бағамының еркіне жіберілуі де Жаңа экономикалық саясаттағы тəуекелдердің бірі болып отыр. Сізден сұрайық дегеніміз, күрделі кезеңдегі осынау жасампаз істерде миллионнан астам тұрғыны бар облыстың да үлесі аз емес екені белгілі. Осы жайлы не дейсіз? – Иə, соңғы кездері еліміздің əлеуметтік-экономикалық жəне қоғамдықсаяси өмірінде болып жатқан оқиғалар аз

Бас Ассамблеясының мінбесінен айтқан ұсыныстарына аударды. Қ.Тоқаевтың айтуынша, Қазақстан ядролық қаруды таратпау жəне мемлекеттердің бейбіт атом саласындағы құқықтарын қамтамасыз ету жұмыстарына іс жүзінде үлкен күш-жігер жұмсауда, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының баспасөз қызметі.

Аќпаратќа ќолжетімділік артады

Нью-Йоркте БҰҰ Бас Ассамблеясының 70-ші сессиясында Нұрсұлтан Назарбаев жария еткен əлемді орнықтыруды трансформациялау бойынша кең ауқымды бастамалар БҰҰ-ның 100 жылдығына қарай Жаһандық Стратегиялық Бастама-2045 Жоспарын жүзеге асырудың бірінші кезектегі қадамы ретінде «Жаңа Болашақ» (NEW FUTURE) Тұжырымдамасын жасау қажет

Қазақстан Парламенті Сенатының Төрағасы ҚасымЖомарт Тоқаев Еуразиялық «Kazenergy-2015» форумына қатысу үшін Астанаға келген Газ экспорттаушы елдер форумының бас хатшысы Хоссейн Аделиді қабылдады. Əлемдік энергетика нарықтарындағы ахуал кездесудің негізгі тақырыбы болды.

емес. Дегенмен, біз үшін биылғы ең айтулы саяси шара сəуір айында өткен кезектен тыс президенттік сайлау болды. Аталған іс-шара еліміз бойынша жоғары деңгейде ұйымдастырылып, Президентімізді қайта сайлап алдық. Қазақстан бойынша сайлаушылардың қатысуы бұрын-соңды болмаған 95,21 пайызды көрсетсе, облысымызда бұл көрсеткіш 97,31 пайызды құрады. Бұл халқымыздың саяси белсенділігінің артқанын, өз елінің тағдырына бейжай қарамайтындығын, халықтың Елбасына деген зор сенімі мен ыстық ықыласын аңғартады. Облыс тұрғындарының 97,9 пайызы Нұрсұлтан Əбішұлына дауыс берді. Осы арқылы жамбылдықтар елдегі саяси тұрақтылықты, əлемдік дағдарыс салдарынан болып жатқан сын-қатерлерден алып шығатын Тұңғыш Президентін қолдайтындықтарын көрсетті. Тағы бір ерекше жайт, Мемлекет

басшысы өзін салтанатты түрде ұлықтау сəтінде «Нұрлы Жол» бағдарламасынан туындайтын 5 институттық реформасын жария етіп, оны жүзеге асыратын «100 нақты қадамын» Ұлт жоспары етіп ұсынуы болды. Ұлт жоспары – Қазақстан мемлекеттілігін нығайтуға, күрделі кезеңнен сенімді өтуге жағдай туғызатын беріктік қорын жасап беретін серпінді қадам. Оны іс жүзінде жаһандық жəне ішкі сын-қатерлерге толықтай жауап бере алатын, тарихтың жаңа белестерінде еліміздің дамыған мемлекеттердің отыздығына кіруі жөніндегі басты құжаты деп айтуымызға болады. Сол себептен, осындай қиын-қыстау кезеңде ел еңсесін түсірмей, экономикалық өсімді кемітпей, əл-ауқатымызды көтеру үшін Ұлт жоспарында белгіленген шараларды жүзеге асыру – біздің міндетіміз.

(Соңы 6-бетте).

ХХІ ғасырда даму орталығы Азияға қарай ойысады... БҰҰ-ның штабпəтерін Азияға ауыстыру туралы ойластыруды ұсынамын.

БҰҰ-ның «Орнықты энергетика – барша үшін» бастамасын қолдау мақсатында 2017 жылы Астанада «Болашақтың энергиясы» тақырыбында бүкілəлемдік «ЭКСПО» көрмесі өткізіледі. «ЭКСПО-2017» көрмесінің инфрақұрылымдары негізінде Астанада БҰҰ туы астында Жасыл технологиялар мен инвестициялық жобаларды дамытудың халықаралық орталығын ашуды ұсынамын.

Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыповтың жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысында жиырмадан астам заң жобасы қаралды. Бұл жолы депутаттар назарына ақпаратқа қол жеткізу, органикалық өнім өндіру, еңбек қатынастары, мемлекеттік сатып алу жəне өзге де мəселелер ұсынылып, жан-жақты талқыдан өтті. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

«Ақпаратқа қол жеткізу туралы» заң жобасы ілеспе түзетулерімен екі оқылымда қаралып, мақұлданды. Заң жобасының жаңашылдығы сол, онда барлық мүдделі адамдарға «электронды үкіметтің веб-порталына орналастырылатын мемлекеттік органдардың нормативтік-құқықтық актілері тұжырымдамаларының жəне мəтіндерінің жобаларымен танысуға жəне оны талқылауға қатысуға мүмкіндік беріледі. Сонымен қатар, бюджеттік есептілік пен мемлекеттік аудит жəне қаржылық бақылау нəтижелері, мемлекеттік органдар қызметін бағалау туралы ақпарат,

стратегиялық жоспарлардың жəне аумақтарды дамыту бағдарламаларының мақсатты индикаторларына қол жеткізу туралы есеп те аталған веб-порталдан көрініс табатын болады. Бұл ретте, мемлекеттік органдардың қызметін жария талқылау, сондай-ақ, ақпарат иеленушілердің ұдайы негізде ашық деректерді интернет-порталда орналастыру міндеті көзделіп отырғандығын да айта кету керек. Жəне де жазбаша сұрау салуларды қараудың барынша ұзақ мерзімі 15 күн, ал ол туралы ақпаратты сұрататын адамды міндетті түрде хабардар ету жəне де күрделі сұрау салулар үшін 30 күн белгіленіп отыр. (Соңы 7-бетте).

Əйелдерді ќолдау ґрістей береді

Кеше Үкімет үйінде Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əбдіқалықованың басшылығымен Президент жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның кезекті отырысы өтті. Онда «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» Жаңа Экономикалық Саясатын іске асыру аясында əйелдер арасынан жоғары білікті мамандар даярлау, ұрпақ тəрбиесі жəне басқа да мəселелер қозғалды. Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан».

Отырысты ашқан Гүлшара Əбдіқалықова Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ұсынған «Мəңгілік Ел» жалпыұлттық патриоттық идеясы, бес институттық реформа мен «100 нақты қадам» Ұлт жоспары

мемлекетіміздің əлемнің ең дамыған 30 елінің қатарына кіру жөніндегі басты мақсатына қол жет кізуге бағытталғанын атап көрсетті. Сондай-ақ, ол қоғамымыздағы əйелдердің рөлін арттырудың маңыздылығына кеңінен тоқталды. (Соңы 7-бетте).

● Спорт

«Астана» «Галатасараймен» теѕ ойнады Кеше түнде футболдан Еуропа Чемпиондар лигасының топтық кезеңі 2-турының ойындары ойналды. Бұл күні «Астана» өз алаңында Ыстамбұлдың «Галатасарай» командасын қабылдап, 2:2 есебімен тең түсті. Матчтың бірінші таймында қонақтардың аздаған басымдылығы байқалды. Олар алаң иелері не қарағанда, допқа да артығырақ иелік етті, қақпаға да қауіпті сəт терді көбірек туғызды. Сондай шабуылдардың бірінде түріктер есеп ашып кетті. Мұн да жартылай қорғаушы Билал Кисаның айып алаңы ның сыртынан ұрған добына қорғаушылар да, қақпашы да тосқауыл қоя алмады. Мұның есесіне, екінші таймда «Астана» арқырап

атқа қонды. Бұған қарсы жауап қатпақ болған меймандар ойынды одан бетер қыздыра түсті. Дегенмен, елордалықтардың басымдылығы айқын байқалып тұрды. Мұның нəтижесі ақырында голдан көрінді. Кезекті бір жорық сəтінде Жуниор Кабананга осылайша есепті теңестіріп үлгерді. Осының сыңайында астаналықтар есепті еселеудің бірнеше мүмкіндігін жіберіп қойды. Өкініштісі, сол сəтсіздіктің соңы олардың дарбазасына екінші

Суретті түсірген Орынбай БАЛМҰРАТ.

Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының сессиясында сөйлеген сөздерінде жалпы əлемдік қоғамдастыққа ортақ мəселелерді көтерді, келелі ұсыныстарды ортаға салды. Осы ғасырда адамзаттың ең басты міндеті əлемді соғыс қатерінен арылтатын жəне оның себептерін жоятын стратегия – Жаһандық Стратегиялық бастама – 2045 жоспарын əзірлеуді ұсынды. Оның басты мəні – адамзаттың дамуы үшін жалпыға ортақ жауапкершілікті орнықтыру болып табылады. Сонымен қатар, Елбасы Ұйымның биік мінбесінен БҰҰ-ның Экономикалық жəне əлеуметтік кеңесін Жаһандық даму кеңесіне айналдыру қажеттігін атап өтті. Мемлекет басшысы біздің еліміз ядролық полигонды жапқан жəне қуаттылығы жағынан төртінші орындағы атом қару-жарағынан өз еркімен бас тартқанын айта келіп, БҰҰ-ның ядролық қарудан азат əлемге қол жеткізу жөніндегі жалпыға ортақ декларациясын қабылдауды жəне Ұйымның қолдау көрсетуімен халықаралық терроризм мен

Əлемдік энергетика жайы ќозєалды

гол болып енді. Оны қақпа алдындағы қарбалас кезінде Ненад Эрич өз торына түсіріп алды. Қуаныштысы, бұл артықшылық ұзаққа созылған жоқ. Тағы бір лектің жөңкуінде

Роджер Каньяс кездесудің соңғы нүктесін қойып берді. Есеп – 2:2. Астаналықтар осылайша турнирдегі бірінші ұпайына ие болды. Дамир ҚОЖАМҚҰЛ.


2

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

● Оқиғаға орайлас ой

ЎЛЫ ЎЙЫМДАЄЫ

ТЫЅ ОЙЛАР, ЖАЅА БАСТАМАЛАР

Елбасы Нўрсўлтан Назарбаевтыѕ БЎЎ-ныѕ мерейтойлыќ сессиясында сґйлеген сґзінен ● Қазақстан халықаралық қатынастардағы өзара сенімді қалпына келтіруге, халықаралық құқықтың негізінде бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайтуға бағытталған барлық бастамаларды қолдайды. ● Мен жер бетіндегі өркениет таяудағы отыз жылда соғыстар мен қақтығыстардың шиеленген түйінін даналықпен тарқату үшін күш-жігер таба алатынына сенімдімін. ● ХХІ ғасырда адамзаттың ең басты міндеті əлемді соғыс қатерінен мүлде арылтатын жəне оның себептерін жоятын стратегияны жүзеге асыру болуға тиіс. ● Біріккен Ұлттар Ұйымының 100 жылдығына Жаһандық Стратегиялық Бастама – 2045 жоспарын əзірлеуді ұсынамын. Оның мəні – əлемдік дамудың жаңа трендін қалыптастыру. ● Мен Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық жəне əлеуметтік кеңесін Жаһандық даму кеңесіне айналдыруды ұсынамын. ● Жобасы Астана экономикалық форумы аясында қызу талқыланып келе жатқан Дағдарысқа қарсы дүниежүзілік жоспар идеясы өте өзекті болып көрінеді. ● Əлемді алаңдатып отырған терроризм, мемлекеттердің күйреуі, көші-қон жəне өзге де келеңсіз құбылыстар экономикалық дағдарыстың, кедейшіліктің, сауатсыздық пен жұмыссыздықтың салдарлары. ● ХХІ ғасырда əлемге сапалық тұрғыдан жаңа қаржы құралдары керек. Осы орайда, жаһандық орнықты даму мен өсіп-өркендеудің мақсаттары мен міндеттеріне сай келетін ұлтүстілік əлемдік валюта қажет.

Ўмытылмайтын кїн

Қазақ сөзі Атлант мұхитынан айбарлы естіліп, Тынық мұхитына, одан əрі Үнді мұхитына, əлемнің түкпір-түкпіріне жетіп жатты. Сүйінбай Аронұлы, ХІХ ғасырда «Бөрілі менің Байрағым» өлеңінде: «Бөрілі Байрақ астында, Бөгеліп көрген жан емен! Бөрідей жортып кеткенде, Бөлініп қалған жан емен!» – деген екен. Біріккен Ұлттар Ұйымының 70 жылдық мерейтойында Қазақ елінің əлемдік үрдістен бөлініп көрмегендігін, айтар асыл ойдан бөгелмегенін Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев халқымыздың жүйрік тілімен, терең ойымен, салиқалы сұлу сөзімен жеткізе білді. Мəңгілік Ел болуға бағытталған асыл мұраттарын айтып берді. Қазақ елін əлемге тағы да бір қырынан танытты. «Арыстанмын айбатыма кім шыдар? Жолбарыспын маған қарап кім тұрар? Көкте – бұлт, желмен гулеген, Жер еркесі желдің жөнін кім сұрар?» – деген Мағжан Жұмабаев ақын секілді саралағандай болды Елбасы. Адам өміріне қара таңба салған, адамзатты қиянатпен ластаған, орынсыз қырғынға ұшыратқан қан-қасап соғыстардың сұмдықтарынан сабақ алуға, əлемдік дүниені ондай кесапаттардан құтқаруға деген ұлы ой-түйіндерін осы БҰҰ мінберінен айтқан да Елбасы. Ол жер жүзінде қоюлана түскен экстремизм, діни қақтығыстардың зардаптарын ашып берді. Ядролық қарусыз əлемге адамзат тарихында алғаш қадам басқан Қазақстанды дүние жүзіне тағы бір рет паш еткендігіне бойымызды мақтаныш сезімі биледі. БҰҰ əлемде бейбітшілікті сақтау, экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету, аштық пен қайыршылықтан адамзатты қорғау, тағы басқа көптеген мерейлі мақсаттарды қамтамасыз ету мəселелеріне əлемнің зейінін аударды. БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің тұрақты емес мүшелігіне Қазақстанның 2017-2018 жылдары өтетініне сенім білдірді. Осы үлкен, іргелі ұйымның штаб-пəтерін Азия құрлығына көшіру туралы ұсыныс айтты. Ассамблея мінберінен Нұрсұлтан Назарбаев Қазақ елінің рухы таңғажайып, асқақ ойы өзіне тəңірдей сенімді, сөз құдіреті ұлы даламыздағы соғып тұрған жер жүрегінің қуаты секілді көрінді. Өзінің де, туған халқының да ірілігін көрсетті. Елбасының сөзі мені еріксіз ойландырып, баурап алды. Қазақ тілінде сөйлегендіктен айтылған сөздерді ерекше тебіреніспен қабылдадым. «Тура сөзден өзге сөзді сөз деме, Теріп түгел сөз сарасын таңдадым, Бір ғажайып құрастырдым, талғадым, Тілім болып, мəпеледім-бүрледі, Жұпар шашып, шешен айтып гүлдеді», – деп Жүсіп Баласағұни айтқандай, Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев керек сөзді таңдағанына жəне ұлы сөзді айтқанына, сонымен бірге қазақ тілін əлемдік деңгейге көтергеніне патша ниетпен үлкен алғыс айтамын.

● Жаһандық антиядролық қозғалыс құру маңызды міндет болып отыр. Жер бетіндегі əрбір адам ядролық сынақтарға тыйым салу ісіне өз үлесін қоса алады. ● Санкцияларды БҰҰ-ның Жарғысы мен халықаралық құқық нормаларына қайшы келетін əрекет ретінде бағалап, олардың өз бетімен қолданылуын болдырмау қажет. ● Миллиондаған адамдардың игілігіне əсер ететін халықаралық санкциялар қолдану құқығы Қауіпсіздік Кеңесінің ерекше құзырында болуға тиіс. ● 2016 жылы БҰҰ-ның халықаралық құқықтың арқаулық қағидаттарын бекітуге арналған жоғары деңгейдегі халықаралық конференциясын шақыруды ұсынамын. ● Терроризм мен діни экстремизмнің қаупі жаһандық ауқымға айналып барады. БҰҰның қолдауымен халықаралық терроризм мен экстремизмге қарсы тұра алатын бірыңғай əлемдік желі құруды ұсынамын. ● Болашақты ескеріп, «ЭКСПО-2017» көрмесі инфрақұрылымы негізінде Астанадан БҰҰ-ның қолдауымен Жасыл технологияларды жəне инвестициялық жобаларды дамыту жөніндегі халықаралық орталық ашуды ұсынамын. ● ХХІ ғасырда Даму орталығы əлемнің ең үлкен континенті – ғаламшар тұрғындарының үштен екісі мекендейтін, ірі ресурстар шоғырланған Азияға қарай ойысады. ● БҰҰ-ның штаб-пəтерін Азияға көшіру мəселесін ойластыруды ұсынамын. Қазақстанның бастамаларын Ұлттар қауымдастығы қабылдайды деп зор үміт күтемін.

Халықаралық қауымдастықта лайықты орны бар Қазақстанның тəуелсіздік жылдарындағы сыртқы саясатын Елбасымыз асқан дəйектілікпен, салиқалы білгірлікпен жүргізіп келе жатқанын қазақстандықтар жақсы біледі, жоғары бағалайды. Нұрсұлтан Əбішұлының биік мінберлерден адамзатты толғандырып отырған өте ауқымды жаһандық мəселелер жөнінде ой бөлісумен қатар жүзеге асырудың нақты қадамдарын ұсынуы сарабдал саясаткердің ғана қолынан келсе керек. «Егемен Қазақстанның» кешегі нөмірінде жазылғандай осы кезең аралығында БҰҰ штаб-пəтеріне 7 рет ресми сапар жасауы, Ұйымның Бас Ассамблеясының жұмысына 6 рет қатысуы соның бір айғағы болса керек. Ал Президентіміздің Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының сессиясында əлемдік саясатқа қатысты жалпы пікірталаста сөйлеген бұл жолғы сөзінің бəсі де, толғамы да бөлекше естілді. Жаңашылдық сипатымен, проблемаларды нақты қоюымен ерекшеленді. Бəрінен де қазақ тілінің қуатты үні саңқылдай естіліп, ұйымдағы ресми алты тілге ілеспе аударылуы мерейімізді тасытты. Мұндай сезім күйіне өзгелердің де бөленгені анық. Ұйымның 70 жылдығына арналған

Ниетжан БЕРІКҰЛЫ, Құдайберген Жұбанов атындағы өңірлік мемлекеттік университетінің профессоры.

АҚТӨБЕ.

● Хиросима мен Нагасакиді атом қаруымен бомбалаудан соң 70 жыл өткенде ядролық қарусыз əлем қалыптастыру ісін адамзаттың ХХІ ғасырдағы басты мақсаты етуге шақырамын. ● БҰҰ-ның ядролық қарудан азат əлемге қол жеткізу жөніндегі Жалпыға ортақ декларациясын қабылдауды ұсынамын.

Жаѕаша ойлау машыєы деген міне, осы! саммитіне қатысқан Елбасымыздың негізгі сессиядағы, пікірталастар барысындағы əр сөзін үлкен ынтамен тыңдадым. Оларда Қазақстанның барлық саяси жəне экономикалық мəселелер бойынша ұстанымдары қаржылық дағдарысты, халықаралық лаңкестікті, кедейшілікті, азық-түлік қауіпсіздігін, бейбітшілікті реттеу секілді бірегей үнқатысулармен тығыз бірлікте байланысып жатты. Мені ерекше қызықтырғаны БҰҰның штаб-пəтерін Азияға көшіру туралы тың ұсыныс, соны бастама болды. «Азияның дамып келе жатқан экономикаларының қуатты серпіні жаһандық үдерістердің жаңа сипатын танытып отыр. Осы үдерісті ескере отырып, мемлекеттердің өзара қарымқатынасына жаңа серпін беру үшін бұл тарихи мүмкіндікті пайдаланудың маңызы зор. Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пəтерін Азияға көшіру мəселесін ойластыруды ұсынамын. Қазақстанның бастамаларын ұлттар қауымдастығы қабылдайды деп зор үміт күтемін»,–деді Н. Назарбаев əлем елдерінің басшылары алдында. Қазақстан журналистеріне берген сұхбатында көшіру туралы шешім қабылданса, Азияда дамып келе жатқан Шанхай, Сингапур, Сеул, Астана бар қай қалаға көшірілетіндігі

ойластырылатынын, талқыланатынын жеткізді. Бұл – орайын келтірсе, орындалатын шаруа. Əлемде соғыс өртін тұтандырмау, жанжалдарға жол бермеу, бейбіт өмірді орнықтыру мақсатымен Женевада Ұлттар Лигасы отау тігіп, құрамына 58 мемлекет кіргені, кейін БҰҰ-мен алмастырғаны, оған 193 ел мүше екені тарихтан мəлім. «Елу жылда – ел жаңа, жүз жылда – қазан» демекші, осы уақыт аралығында халықаралық қарымқатынастар саласы адам танымастай үлкен өзгерістерге ұшырады. Еуропадағы, мұхиттың арғы жағындағы жаһандық өрлеу Азияны да кеңінен қамтып, бөлекше дүние қалыптасты. Сары құрлық адамзат дамуындағы жаңа кезеңнің іргелі міндеттерін айқындауда жетекші рөлге ие. Ауқымды жауапкершілікті атқаруға экономикалық қуаты, ресурстық мүмкіндігі, адами капиталы еркін жетеді. Ең бастысы, əлемдік саясаттағы Азияның рөлі күн өткен сайын өсіп бара жатқанын ескермей болмайды. Қонысбек ЫБЫРАЕВ, Қазақстан Республикасы прокуратурасының үздік қызметкері.

Солтүстік Қазақстан облысы.

● Басқа басылымдардан

Елбасы сґзін жаћан

Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясында сөйлеген сөзі мен онда айтылған ұсыныс-пікірлері шетелдік саясаткерлер мен сарапшылар назарынан тыс қалып жатқан жоқ. Елбасы сөзін аяқтап болған бойда əлемнің көптеген елдерінің бұқаралық ақпарат құралдары күн тəртібіндегі мəселелерге орай онда көтерілген ұсыныстар мен білдірілген пікірлер жөнінде ақпарлар тарата бастады. Біз бүгін солардың бірқатарына кезек бергелі отырмыз.

Жаѕа əлемдік валюта жаѕаша дамуєа серпін береді Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Бас Ассамблеяда сөйлеген сөзінің барысында БҰҰ-ға мүше мемлекеттер өздерінің күш-жігерлерін ұлттыққа жатпайтын бүкіл ғаламдық жаңа валюта жасау үшін жұмылдырулары керек екенін мəлімдеді. Оның айтуынша, бұл қадам кең ауқымды тұрақты даму мен гүлденудің мақсаттарымен жəне міндеттерімен ұштастырыла жасалуы тиіс. Қазақстан лидері негізгі идеясы барлық халықтар ғаламдық инфрақұрылымға, ресурстар мен рыноктарға тең дəрежедегі қолжетімділікке жеткен кезде қолданылатын «əділдік жағдайындағы» жаңа əлемдік даму тенденциясын іске қосу болып табылатын 2045 жылға дейінгі кең ауқымды стратегиялық жоспарды талдап жасауға шақырды. Назарбаев БҰҰ-ның Экономикалық жəне əлеуметтік кеңесін Жаһандық даму кеңесі етіп қайта құруды ұсынды. Оның айтуынша, сонда кеңес жұмысына БҰҰ-ға мүше мемлекеттер, БҰҰ-ның барлық арнайы агенттіктерінің жетекшілері, сондай-ақ Халықаралық валюта қоры қатыса алар еді. Қазақстан Президентінің пікірінше, бұл кеңес кіріспесінде бүкіл əлемдегі экономикалық өсімді қамтамасыз етуге бағытталған кең ауқымды жобаларды экономикалық жағынан реттегіш бола алады. Оның айтуынша, бұл қадам ғаламдық дағдарыстар тəуекелін айтарлықтай азайтуға септігін тигізеді, мемлекеттердің өз ұлттық экономикалық жəне əлеуметтік стратегияларын жүзеге асыруларына көмектеседі.

Їлкен Еуразия идеясы тґѕірегіне топтасу келешек їшін керек Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев БҰҰ саммитінде сөйлеген сөзінде елдерді Үлкен Еуразия идеясы төңірегіне бірігуге шақырды. Ол сондай-ақ республиканың кең ауқымды даму ісіне барлық күш-жігері мен ресурстарын жұмсайтынын мəлімдеді. БҰҰ-ның тұрақты даму жөніндегі саммиті барысында кездесуге қатысушылар 2015 жылға дейінгі дамудың негізгі мақсаттары мен міндеттері түсірілген Мыңжылдықтар

Декларациясын орындаудың нəтижелерін талқылады. Жиналғандар алдында сөз сөйлеген Қазақстан Президенті онда елдің Мыңжылдықтар дамуының сегіз мақсатын жүзеге асыру бағытында айтарлықтай табыстарға жеткенін атап өтті. Назарбаев соның ішінде Қазақстанның мемлекеттілік негіздерін нығайтып, азаматтық қоғам дамуының шарттарын жасап шыққанына назар аударды. Бұдан басқа, республиканың жалпы ішкі өнімі 19 есеге өсіп, жан басына шаққандағы табыс 13 мың долларға жетті. Мемлекет басшысы сондай-ақ денсаулық саласындағы оң көрсеткіштерді атап көрсетті: қазақстандықтардың орташа жас ұзақтығы 71-ден асып түсті, кедейлік 11 есеге азайып, 34 пайыздан 3 пайызға төмендеді, бала мен ана өлімі 65 пайызға дейін кеміді, СПИД, безгек жəне өкпе ауруларымен күресте атап айтарлықтай жетістікке қол жетті. Қазақстан Президенті республиканың парникті газдың ауаға тарау көлемін қысқартып, планетаның биологиялық əркелкілігін сақтауға атсалысып келе жатқанын айрықша атап өтті. «Біз «жасыл» экономикаға көшудің ұлттық тұжырымдамасын бекіттік. Жойылып бара жатқан Арал теңізі тек біздің аймаққа ғана емес, сонымен қатар бүкіл əлемге қауіп төндіреді. Оның құрғауы салдарынан жыл сайын 75 миллион тоннаға дейінгі шаң-тозаң мен улы тұз ауаға көтеріледі. Олардың іздері қазір Еуропа мен Антарктидадан да табылып жатыр. Бізге Бүкілəлемдік банктің қолдауымен Арал теңізінің солтүстік бөлігін қалпына келтірудің орайы келді. Біз бұрынғы Семей ядролық полигоны аймағының залалын жою БҰҰ-мен жəне халықаралық қоғамдастықпен белсенді жұмыс жасасып келеміз. Орталық Азия елдері аймақтағы аталған экологиялық апатпен күрес үшін жəрдем күтеді», – деді Мемлекет басшысы. Назарбаев жиналғандар назарын Қазақстанның біздің планетамыздың дамуы жөніндегі кең ауқымды құжатты қолдайтынына аударды. «Тұрақты даму мақсатын қабылдау ел жəне əлем халықтары үшін бұрылысты кезеңнің орын алатын кезін білдіріп отырады. Біздің саммитіміздің қорытынды құжаты шын мəнінде Жердің дамуы мен гүлденуінің кең ауқымды жолбасшысы болып табылады. Мақсаттарды жүзеге асырудағы негізгі жауапкершілік ұлттық үкіметтерге жүктеледі», – деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы БҰҰ-ның жаңа құжаты мақсаттары мен бағыттарының Қазақстанның басыңқы бағыттары

мен міндеттеріне толық сəйкес келетінін атап өтті. «Мақсаты республиканы əлемнің үздік дамыған 30 елінің қатарына енгізу болып табылатын «Қазақстан-2050» Стратегиясы біздің қазіргі заманғы шақыруларға берген жауабымыз іспеттес. Біз бұл күндері «Бес институттық реформа. Ұлт жоспарын» жүзеге асырып жатырмыз. Ол мемлекеттік аппаратты жаңғыртуға, азаматтық жəне құқықтық институттар жұмыстарын жетілдіруге, экономиканы одан əрі индустрияландыруға бағытталған. Ұлы Жібек жолы экономикасын қазіргі заманғы деңгейде жаңғырту Еуразия елдері үшін маңызды болып табылады. Бұл АзияТынық мұхит аймағының Еуропаға транзиті жолын қысқарту арқылы көптеген елдердің игілігіне қызмет етеді. Біз оның енді инфрақұрылымын жасап, Тынық мұхит пен Еуропаны жəне Таяу Шығысты жалғастыратын темір жолдар мен автомобиль трассаларын салып жатырмыз», – деді Назарбаев.

Назарбаев БЎЎ-єа мїше елдерге жыл сайын ќорєаныс бюджетініѕ 1 пайызын БЎЎ-ныѕ тўраќты даму жґніндегі арнайы ќорына аударып тўруды ўсынды Назарбаев Нью-Йоркке БҰҰ Бас Ассамблеясы 70-сессиясының жұмысына қатысу үшін келді. БҰҰ саммиті барысында 2015 жылдан кейінгі кезеңдегі даму саласы турасындағы күн тəртібі бойынша сөйлеген сөзінде ол əртүрлі елдердің даму деңгейлерінің біркелкі емес екеніне тоқталды. «Кереғар көріністер Таяу Шығыс, Африка жəне Азия елдеріндегі жанжалдар салдарынан одан бетер тереңдей түсуде. Қазіргі көші-қон дағдарысы тек соғыс қимылдарымен ғана байланысты емес, ол сонымен қатар даму тепе-теңдігінің болмауынан да туындап отыр. XXI ғасыр мемлекеттердің табысты болғанын олардағы қару-жарақ қорының көптігінен емес, елдердің озық ойларды жүзеге асыру қабілеттері мен өзіне жұртты тарту кеңістігін жасай алуынан көрінеді», – деді Назарбаев саммитте. «Стокгольмнің əлем проблемаларын зерттеу институтының дерегіне сəйкес, 2014 жылы барлық мемлекеттер əскери шығындарының жиынтық мөлшері 1,7 триллион долларды құраған немесе əлемдік жалпы ішкі өнімнің 2,3 пайызына тең болған», – дегенді қосты бұған Назарбаев. Осыған байланысты Қазақстан лидері жыл сайын əрбір мемлекеттің өз қорғаныс бюджетінің 1 пайыздық мөлшерін БҰҰ-ның тұрақты даму мақсаты үшін құрған арнайы қорына аударып тұруы жөнінде ұсыныс білдірді. Қазақстан Президенті бүгінгі күнгі шаралардың баршаға ортақ болашақ үшін бірігуге үлкен мүмкіндіктер беретінін


www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

3

● Оқиғаға орайлас ой

ЎТЫМДЫ ЎСЫНЫСТАР БЎЎ-даєы ќазаќ тілі

Айтар бүгін бар жаһанға сауыным, Құлағың түр, уа жамағат бауырым. Айбыны асып Алашымның мінберде Ана тілім жазды кеңге сауырын Риза ғып бүкіл қазақ қауымын.

Алты тілді БҰҰ-да өзі құрылған, Ағылшын мен қытай тілі бұрыннан. Араб тілі, испан жəне орысша, Осы қатар жаңа тілмен толықса, Сезер едің шын мақтаныш жырымнан. Алақай деп аспанға бөрік лақтырып, Ана тілге осылай қанат қақтырып. Ататүрік те ардақтап асыл дəстүрін Аялаған ежелгі тəртіп-тəпсірін, Арайлы таңын туған тілінің арттырып. ...Ана тілім! Тамсантып көпті үйірші, Алаш сөйтіп елордаға кеп жиылшы. Ақ сүтімдейсің ана төсінен саулаған, Ақ пейіліңмен қалың елімді баураған, Ақеділ болып ақтың ғой енді, сүйінші! Бақытжан ТОБАЯҚОВ.

АСТАНА.

Бўл – ќўбылыс. Єажайып оќиєа!

Арал таєдыры əлемдік мінберден таєы айтылды

Жасыратын несі бар, елімізде қасиетті ана тіліміздің тұғырлы болуы жолында ұзақ жылдар көз майын түгесе тауысып, күш-қуатын талмай жұмсап жүрген талант иелері, тіл жанашырлары қаншама! Барлығының мұраты бір, ол – қазақ тілінің болашағы! Күні кеше Америка Құрама Штаттарында Біріккен Ұлттар Ұйымының 70 жылдық мерейтойына байланысты ресми сапары барысында биік мінберден сөз сөйлеген Елбасы сол бір ерен еңбектің өтеуін қайтарғандай əсерде қалдым. Биік мінберден баршамызға таныс Президентіміздің қоңыр дауысымен салмақты да салиқалы сөйлеген сөз мəнеріне ерекше тəнті болдым. Мен бұл оқиғаны құбылысқа, Қазақстан мен қазақ тілінің əлемдік биіктен көрінген мəртебесіне баладым! Ана тілі дегенде əлі де болса жан-жағына жалтақтап, бір шешімге келе алмай кібіртіктеп жүргендерге керемет бір ой салардай сезіндім! Тіл үшін күрес – бұл нағыз мылтықсыз майдан! Мұның тарихи да саяси жік-жақпары тереңде жатыр. Ол күрес басталған ширек ғасырға

Қазақстан əлемге имани, сауапты істің үлгісін көрсетіп отыр. Оны бір ғана Арал теңізінің мысалынан-ақ көруге болады. Кеңес Одағынан мұра болып қалған жаһандық проблеманы шешудің жолын тəуелсіздігін енді алған Қазақ мемлекеті тапты. 1992 жылы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Біріккен Ұлттар Ұйымының мінберінде тұрып Арал теңізінің тағдырын айтып, жер жүзінің мойнын бұрғызды. Артынша бір жылдан кейін Қызылорда қаласында теңізбен шекаралас жатқан бес мемлекеттің басшысын жиып, арнайы мəжіліс өткізіп, адамзат баласына ортақ мəселені шешудің жолын қарастырды. Бұл өте тағдырлы қадам еді. Өйткені, Орталық Азия елдерінің басшыларын Арал теңізін толтыруға қатысты дəлелді сөзін келтіріп, олардың көзін жеткізбесе болмайтын. Судың сағасында отырған мемлекеттер Сырдарияның арнасын қысып тастаса, Аралдың табанын толтыру дегеніңіз арман болып қана қалатын. Нұрсұлтан Əбішұлының табанды еңбегінің арқасында бұл мəселе де оңтайлы шешілді. Солайша, «Сырдария өзенінің арнасын реттеу жəне Арал теңізінің солтүстік бөлігін сақтап қалу» жобасы өмірге келді. САРАТС жобасының алғашқы кезеңі бойынша тартылып қалған теңіздің табанына су толды. Кіші Арал теңізі пайда болды. Теңіз Арал қаласына дейін жақындады. Енді жобаның екінші кезеңін іске асырғалы жатырмыз.

жуық «шайқаста» ұлттың тілімен ғана емес ғылымның, өркениеттің тілімен күрескенде ғана жеңіске жетеріміз хақ екеніне көзіміз жетті. Міне, оның бірден-бір жарқын дəлелі – кешегі Нью-Йорктегі БҰҰ ғимаратындағы қазақ үшін есте қалар ғажайып оқиға! Қазақ тілі əлем мойындаған əлеуетті алты тілге бір мезетте аударылып, Жер-жаһанды шарлады. Осының өзі біздің бəрімізді, əсіресе, тіл жанашырларын «барға – мəзір» деуге шақырғандай. Бұған да шүкір делік. Менің өз басым мұны Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев пен Тəуелсіз Қазақстанның рухани саладағы əлемдік жеңісі дер едім! Ана тілін жанындай жақсы көріп аялаған, қазіргі қоғамға «назы» таусылмаған барша тіл жанашыларын сол жеңісімен шын жүректен құттықтаймын! Өмірзақ АЙТБАЙҰЛЫ, халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының президенті, ҰҒА академигі, филология ғылымдарының докторы, профессор.

АЛМАТЫ.

Осы арада Сыр халқының Елбасына ерекше ілтипатпен алғыс айтатынын жеткізуіміз керек. Себебі САРАТС жобасының екінші кезеңін іске асыру үшін қомақты қаржы керек. Мынадай дағдарыс заманында, Қазақстан түгілі тұтас əлем қаржыдан тапшылық көріп отырған кезеңде Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың тікелей бастамасымен жоба қаржыландырылып жатыр. Білебілген адамға бұл үлкен жанашырлық. Ал күні кеше БҰҰ-ның мінберінде таза ана тілімізде баяндама жасаған Елбасы əлем халқының назарын Арал тағдырына тағы да бұрды. Жаһандық мінберден Арал проблемасы жəне бір мəрте айтылды. Осының арқасында жаһан жұрты Аралға тиісті көмек көрсетеді деп үміттеніп отырмыз. Қазақстан «Арал өлді» деген тіркесті тұтасымен өзгертті. Өйткені, бүгінде кіші Аралда теңіз толқып жатыр. Бұрын жоғалып кеткен балықтың түрлері қайта пайда болып, ол алыс-жақын шетелдерге экспортқа шығарылуда. Баяғыда үдере көшкен халық атамекеніне қайта оралуда. Ал осының барлығы Елбасының қажырлы еңбегінің арқасында іске асып жатқанын жұрттың бəрі біледі. Сайлаубай ЖҰБАТЫРҰЛЫ, жазушы.

Қызылорда облысы.

● Басқа басылымдардан

жўрты жылы ќабылдауда атап өтті. «Біздің қолымыздан келетіні – адамдардың үміттерін қазіргі заманғы қауіп-қатерлер мен түрлі шақыруларға соқтықтырып, құртып алмау», – деп сөзін қорытты ол.

Лаѕкестерге ќарсы кїрестіѕ ґз ережесі болуы тиіс Əлемге лаңкестер мен экстремистерге қарсы іс-қимылдың əмбебап əрі міндетті ережелері қажет. Бұл туралы БҰҰ Бас Ассамблеясы аясындағы Зорлық-зомбылық экстремизміне қарсы күрес жөніндегі саммитінде сөз сөйлеген Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев мəлімдеді. «Əлемге лаңкестер мен экстремистерге қарсы ісқимылдың барлық мемлекеттер үшін əмбебап əрі міндетті нормалары мен ережелері қажет. БҰҰ аясында экстремистік жəне лаңкестік құрылымдар түсінігін біріздендіру, оларды əлемдік заңнан тысқары деп жариялау құқығын тек Қауіпсіздік кеңесіне беру керек. Лаңкестік ұйымдардың бірыңғай тізбесін құру маңызды», – деді Президент. Сонымен қатар, Мемлекет басшысы халықаралық лаңкестік пен экстремизм қылмыстарына қатысы бар тұлғаларды іздеу жəне экстрадициялаудың бірыңғай механизмі қажет екендігін атап өтті. Оларға қолдау көрсететіндерге қатысты дəл сондай қатаң санкция қолданылатындығын нақты бекіту керектігін баса айтты. «Зорлық-зомбылық экстремизміне қарсы іс-қимылда тек оның салдарымен ғана күреспей оның бастапқы себептерін жою қажет», – деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев өз сөзінде əлем елдері өздерінің біріккен күш-жігерін жұмсауы тиісті бірқатар бағытты атады. «Біріншіден, терроризмді жаһандық қатер ретінде тану қажет. БҰҰ-ның лаңкестікке қарсы коалициясын құру, Зорлық-зомбылық экстремизмі мен лаңкестік қылмыстарын жасауға қатысы бар тұлғаларды іздеу, ұстау жəне эстрадациялау іс-қимылының бірыңғай тетігін əзірлеу керек», – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Екіншіден, Қазақстан Президенті БҰҰ аясында Зорлық-зомбылық экстремизміне қарсы тұруға бағытталған барлық қарарлар мен шешімдерді ұсыныс сипатынан міндеттейтін сипатқа көшіру қажеттігін баса айтты. «Олар Қауіпсіздік Кеңесі деңгейінде қаралып, бекітілуі тиіс. 2006 жылы қабылданған БҰҰ-ның террорға қарсы Жаһандық стратегиясының негізгі ережелерін Қауіпсіздік Кеңесінің қарарымен бекіту қажет», – деді ол. «Вашингтон мен Мəскеу адамзат өркениетіне қауіп төндіретін лаңкестікке қарсы күресте біріге алатындығына үміт артамыз», – деді келесі кезекте Қазақстан басшысы.

«Зорлық-зомбылық экстремизмі халықаралық лаңкестіктің өсіміне себепші бола отырып, əлемдегі барынша қатерлі қауіптің біріне айналды. Біздерге жаңа əлемдік бəтуаластық қажет. Мемлекет саяси ерік-жігер танытып, ортақ қауіп-қатерге қарсы күш біріктіруі тиіс. Əлем мұны Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасай алған еді», – деді Президент. Елбасы əлем елдері өздерінің бірлігін 2001 жылдың 11 қыркүйегінен кейін паш еткенін, 2013 жылы Сириядағы химиялық қару-жарақты жою жөнінде ынтымақтастыққа уағдаласқан Вашингтон мен Мəскеудің жаһандық жауапкершілігіне куə болғанын атап өтті. «Биылғы жылдың шілдесінде Иранның ядролық бағдарламасы бойынша тағдырлы келісімге қол жеткізілді. Жетекші державалар өздерінің ағымдық алауыздықтарынан жоғары тұра алды. Бүгінгі күні де біз олар барша адамзат өркениетіне күрделі қатер төндіретін лаңкестікке қарсы күресте біріге алатындығына үміт артамыз», – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

АЌШ Президентімен кездесуде келелі ойлар ќозєалды Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев сейсенбі күні Нью-Йоркте АҚШ Президенті Барак Обамамен кездесті. Нұрсұлтан Назарбаев пен Барак Обама өңір дамуы тұрақтылығы мен қауіпсіздігіндегі Қазақстан мен АҚШ əріптестігінің маңызын атап өтті. Кездесу барысында мемлекеттер басшылары сауда-экономика, инвестиция жəне отын-энергетика салаларындағы ынтымақтастықты нығайту жолдарын талқылады. Сонымен қатар, Қазақстан мен АҚШ көшбасшылары күн тəртібіндегі халықаралық өзекті мəселелер жөнінде пікір алмасты. Нұрсұлтан Назарбаев пен Барак Обама Қазақстан мен Американың серіктестігі өңірдің дамуын, тұрақтылығын жəне қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін маңызды екенін атап өтті. Барак Обама өзінің президенттігі кезінде АҚШ пен Ресейдің арасындағы қалыпты қарым-қатынасты қалыптастырып кеткісі келеді. Бұл туралы Қазақстан басшысы Нұрсұлтан Назарбаев БҰҰ Бас Ассамблеясы аясындағы Зорлық-зомбылық экстремизміне қарсы күрес жөніндегі саммиті барысындағы брифингінде мəлімдеді. «Маған Ресей президенті мен Құрама Штаттар президентінің кездесіп, өткір мəселелерді талқылағаны ұнайды. Обама мырза мені өздерінің Украина мəселелері, Сирия мəселелері бойынша жүргізген əңгімелерінің

қорытындысымен таныстырды. Əңгімеміз барынша ашық болды, деді ол. Қалай дегенде де, маған Обама мырзаның айтқанындай, кездесудегі ашық, адал жүрген əңгімеге риза болған. Ол: «Мен Ресейдің позициясын түсіне бастадым, енді біз бірге жұмыс жасайтын боламыз», – деді. Оның президенттік уақытының аяқталуына бір жарым жыл қалды, осы аралықта Құрама Штаттардың Ресеймен қалыпты қарымқатынас орнатуға күш салатыны мен үшін қуанышты», – деді Назарбаев.

БЎЎ штаб-пəтерін Астанаєа да кґшіруге болады Біріккен Ұлттар Ұйымының штабпəтерін Астанаға да көшіруге болады. Қазақстан журналистеріне сұхбат берген Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев осылай деді. «Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысының шақыруымен мен ұйымның 70 жылдығына арналған саммитіне қатыстым. Негізгі сессияда, пікірталастар барысында Қазақстанның барлық саяси жəне экономикалық мəселелердегі ұстанымын айттым. Мұнан бөлек, тағы 2 саммитке қатыстым. Оның бірі – экстремизммен, лаңкестікпен күрес мəселелері жөнінде, екіншісінде 2015-2030 жылдар кезеңіне арналған БҰҰ бағдарламасы бекітілді. Барлық үш талқылауға қатыстым. Мұнан бөлек, көптеген елдердің басшыларымен кездесу мүмкіндігі болды. Оның ішінде қазір ғана мен Америка президенті Барак Обамамен сұхбаттастым», – деді Елбасы. Мемлекет басшысы жалпы пікірталас барысында Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық жəне əлеуметтік кеңесін Жаһандық даму кеңесіне айналдыру, Ұйымының жүз жылдығына Жаһандық Стратегиялық Бастама – 2045 жоспарын əзірлеу бастамаларын ұсынғанын атап өтті. Сондай-ақ, Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пəтерін Азияға көшіру мəселесін ойластыруды ұсынғанын айтты. «Егер көшіру туралы шешім қабылданар болса, онда Біріккен Ұлттар Ұйымында 40 мың шенеунік жұмыс істейді. Олардың қайда жұмыс істейтіндігін, немен айналысатындығын қазір ешкім білмейді. Тек жалақыға ғана 5,5 млрд. доллар шығындалады. Олардың елорданы Алматыдан Астанаға көшіру барысындағыдай серпілуі үшін мен (штаб-пəтерін) Азияға көшіруді ұсындым. Азияда дамып келе жатқан Шанхай, Сингапур, Сеул, Астана бар. Қай қалаға көшірілетіндігін, əрине, ойластыратын, талқылайтын болады. Бұл қарапайым мəселе емес», – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

САЙТ СҐЗІ:

Шахмардан 29.09.2015 18:38 Президенттің қазақша сөйлегеніне ризамыз. Кеше жаңалықтардан көріп, төбеміз көкке бір елі жетпей қалды. Дамир 29.09.2015 18:39 БҰҰ мінберінен қазақша сөйлеген қандай-ды, Президент оны таңдайды. Руслан 29.09.2015 18:40 Президент қазақшаны бүкіл əлемге көрсетті. Рамазан 29.09.2015 18:42 БҰҰ Бас Ассамблеясынан көп елдердің басшылары сөйледі. Біздің Президенттікі мəні мен маңызы жағынан жақсы шықты. Расул 29.09.2015 18:43 Енді осылай қазақша БҰҰ мінберінен үнемі сөйлесек жақсы. Дариға 30.09.2015 11:04 Елбасымыздың сөйлеген сөзі өте ұнады. Əрбір мəселеге нақты тоқталып, оның шешу жолдарын да айқындап берген, бұл оның көрегендік саясатының арқасы деп білемін. Асхат 30.09.2015 11:12 Біз Елбасымыздың озық саясатымен 20 жылда үлкен жетістіктерге жеттік, сондықтан, осындай үлкен масштабтағы отырыста Елбасымыздың сөз сөйлеп, жаңа идеялар ұсынуы бізге мақтаныш сезімін ұялатады. Көркем 30.09.2015 11:57 Елбасының жиында айтылған сөздері орынды болды. Қазір баршамызға бірлік пен тыныштық керек. Мықты мемлекеттер біріге отырып қана, əлемге төнген қауіп-қатердің алдын ала алады. БҰҰ-ға сеніп отырғандар көп. Ұйым сол сенімді ақтауға тиіс. Арқан жіпті əрі, бері тарта бермей, бір мəмілеге келген абзал. Президентіміз сол жақсы ойды ортаға салды. Енді басқалары сол ойды қолдап, əрі қарай дамытса жақсы болар еді. Марат 30.09.2015 12:01 БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесіне мүше болуға ниет білдірудеміз. Ал керек болса. 20 жылдан асар-аспас уақытта осындай дəрежеге дейін көтерілу зор мақтаныш қой. Дастан 30.09.2015 12:43 Елбасы дұрыс айтады. Бейбіт өмір сүре білу керек. Əйтпесе, қырықпышақ болып жатқандар қаншама. Сол бейбіт өмірді өзіміз құртамыз ғой, тілімізбен, ісімізбен, амбициямызбен. Дəулет 30.09.2015 15:23 Елбасымыз əрқашан өз сөздерінде дағдарыстан нақты шығу амалдарын қарастырып, ұсыныстар білдіретіні қуантады. Жақсы дайындалғаны көрініп тұр. Жарайсың деймін. Олжас 30.09.2015 15:27 Елбасымыз расында да, əлемдік масштабта ойлайтын тұлға. Мақтан тұтамын. Мəулен 30.09.2015 15:29 Айдай əлемнің алдында қазақ тілінің айбынын асырып, ана тілімізде баяндама жасағанын көргенде, қуанғаным-ай! Қазақстан жасасын! Тіліміздің абыройы асқақтай берсін! Рауан 30.09.2015 15:30 Расында, əлемнің экологиясы, экономикасы, т.б. проблемалар саналы азаматтардың бəрін толғандыруға тиіс. Ойса 30.09.2015 15:33 Еліміздің жетістіктері туралы жақсы айтты. Расында, дүниежүзіне ұялмай Қазақстан деген мемлекетіміз бар деп мақтана аламыз. Алаш баласын осы абыройдан айыра көрме, Жаратқан! Лаура 30.09.2015 15:35 Расында, əлемдік мінберде əлемдік деңгейдегі əңгімелер айтылды. Нұрекең ешқашан ұсақтүйекті сөз қылмайды. Камиль Байназар 30.09.2015 16:18 Осы кездесу Қазақстан мен АҚШ арасындағы стратегиялық ынтымақтастықтың жаңа кезеңіне өтуіне мүмкіндік туғызатынына сенімдімін. Ақпарат көзі: http://egemen.kz/2015/09/30/77518


4

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

● Дүние жəне дағдарыс

БАССАУЄАЛАЄАН БОСЌЫНДАР МЕН ТОСЫННАН «Сўр кардинал» сенімсіз жаєдайєа тап болды

Əлемдегі шикізат секторындағы ең ірі трейдингтік компаниялардың бірі болып саналатын швейцарлық Glencore компаниясының котировкасы инвестициялық рейтингтің жоғалу ықтималдығы жəне өзінің борыштық міндеттемелерін қайта қаржыландыруға қабілетсіздігі жөніндегі болжам аясында бір күн ішінде 30 пайызға дерлік құлап түсті. Glencore акцияларының динамикасы 2011-2015

Glencore акциясының 28 қыркүйек, дүйсенбі күнгі құлдырауы 2011 жылы Лондон қор биржасында ІРО өткізген сəттен кейінгі неғұрлым елеулі оқиға болып табылады. Компания котировкасы сауда-саттық қорытындылары бойынша өзінің жаңа тарихи ең төменгі деңгейіне жете отырып, 29,42 пайызға құлады. 2011 жылы акцияларды 530 пенс бағасы бойынша бастапқы орналастырумен салыстырғанда Glencore котировкасы бір акция үшін 68,62 пенске дейін құлдырады. Бір кездері шикізат рыногының «сұр кардиналы» атанған швейцарлық корпорация бүгінде оның одан əрі құлдырауын болжап отырған хеджқорлардың, басқарушы компаниялардың жəне өзге де ойыншылардың нысанасынан бой тасалап кете алмай отыр. 2015 жылдың басынан бері Glencore өзінің нарықтық капиталдануының 75 пайызға жуығын жоғалтты жəне «миллиардерлер фабрикасы» болудан біржола күдер үзді. Оны бас директор Айвен

Глазенбергтің жəне корпорацияның басқа да жоғары буын басқарушыларының қарқынды баюларына байланысты осылай атаған болатын. Компания котировкаларының дүйсенбі күнгі құлдырауына Қытай экономикасы туралы кезекті əлсіз мəліметтер, сондай-ақ, Investes қаржылық-брокерлік компаниясы тарапынан Glencor-ға теріс болжам жасалуы себепкер болды. Қытайлық корпорациялар кірістерінің көрсеткіштері тамызда жылдық есептеуде 8,8 пайызға құлады, оның өзі Қытай экономикасының салқындауын тағы бір рет растай түсті жəне бүкіл тауарлы-шикізат кешені үшін теріс дабыл болды. Дүйсенбі күні жарияланған Goldman Sachs сарапшыларының бағалауынша, шикізат бағалары қазіргі деңгейден тағы да 5 пайызға төмендей қалған жағдайда, өзінің қаржылық жағдайының нашарлауын ескере келгенде, Glencore инвестициялық рейтингін де жоғалтуы мүмкін.

Шекарада шоєырланєан босќындар саны 10 мыѕєа жетті Ауа райының салқындығы мен жаңбырға қарамастан, «балқан жолымен» Батыс Еуропа елдеріне қарай бағыт ұстаған босқындар ағыны толастар емес. Өткен жұма күні Хорватия Сербиямен арадағы шекараны ашып тастағаннан кейін Венгрия-Австрия шекарасына жетуге ұмтылған мыңдаған босқындар осы елге келіп табан тіреді.

Сонымен бірге, Грекияның жағалау күзеті соңғы 3 күнде осы елге Түркиядан келмек болған мыңға тарта босқынды құтқарды. Ал Африкадан Еуропаға жетпек болған 373 адам Ливия жағалауында

өткен дүйсенбі күні құтқарылған болатын. Осы дүйсенбіде Австрия-неміс шекарасында Германияға өту үшін рұқсатты сағаттап күткен 10 мың адам жиналып қалды. Оларға еріктілер көмек көрсетуде. Ауа райының суықтығына байланысты босқындарға арналған лагерьлерді 160 палаткамен толықтыру

жоспарланып отыр. Осының алдында Германия президенті Йоахим Гаук елдің мигранттарға көмек көрсетуге дайын екенін, дегенмен, мүмкіндіктің де шектеусіз емес екенін мəлімдеген болатын. ГФР ішкі істер министрлігінің бағалауынша, биыл Германия 800 мыңға жуық босқындарды қабылдамақ.

Тайваньєа тайфун елеулі шыєын əкелді

Дүйсенбі күні кешкілік Тайвань аралына «Дуцзюань» тайфуны келіп жетті. Көлік қатынасы бұзылып, əуе рейстері кейінге қалдырылды, авто жəне теміржол магистральдары жабылды.

Алапат дауыл салдарынан екі адамның қаза тауып, 320-дан астам адамның жарақаттанғаны, сондай-ақ, жүздеген мың адамның жарықсыз жəне сусыз қалғаны белгілі болып отыр. Бұл туралы Тайваньның орталық ақпарат агенттігі хабарлаған. Қазіргі уақытта екі адам қаза тауып, 324 адам дене жарақаттарын алса, тау да саяхатта болған 6 турист ізтүзсіз кеткендер қатарында, деп жазады агенттік жергілікті билікке сілтеме жасай отырып. Аралдағы мектептер, кеңселер мен қор биржалары бұрынғысынша жабық күйінде тұр. 540 мыңнан астам отбасы жарықсыз қалған. Мəлім болғанындай, қалпына келтіру жұмыстары түс ауа қайтадан басталып,

көлік қатынасы қалпына келтірілмек. Тайфунның аралдан кеткеніне қарамастан, табиғи апат ықпалы əлі де сақталып тұрғандықтан аралдың барлық дерлік аудандарында нөсер жаңбырлар күтілуде. Дүйсенбі күні Дуцзюань дауылы Қытайдың құрлықтық бөлігінің шығысына келіп жеткен. Билік шұғыл əрекет етудің бірінші дəрежесін жариялап отыр. Агенттіктің мəліметтеріне қарағанда, желдің қуаты секундына 33 метрге дейін жеткен. Тайфун сағатына 20 шақырым жылдамдықпен елдің солтүстік батысына қарай жылжып барады. Ол сейсенбі күні түнде Цзянси провинциясына барып жетеді деп күтілуде.

Жаѕа ережеден ќауіптенушілер кґп Швейцария кґмек кґрсетуді кїшейтпек Швейцарияның күш-жігері Ливан жəне Иордания сияқты елдерге көмектесуге жəне қолдау көрсетуге бағытталған, деп мəлімдеді осы елдің сыртқы істер министрі Дидье Буркхальтер. Швейцария Сириядан жаппай кетіп жатқан босқындарға көмек көрсетуі тиіс Таяу Шығыс елдерінің гуманитарлық бағдарламаларына қолдау көрсету шеңберінде қаржылай көмектің кезекті пакетін бөлді, деп мəлімдеді ол Sputnik агенттігіне. Осыдан бірнеше күн бұрын Швейцария қыс қарсаңында гуманитарлық мұқтаждықтарға бөлінетін қаржыны күрт ұлғайту жөнінде шешім қабылдады, деп мəлімдеді Буркхальтер Нью-Йоркте БҰҰ Бас Ассамблеясының мəжілісінде. Швейцария Ливан мен Иордания сияқты елдерге көмек көрсетуді көздейді.

Бүгінгі күнге қарасты Ливан Таяу Шығыс елдеріндегі қақтығыстардан бас сауғалаған 1,1 миллионнан астам босқынды қабылдады. Иордания аумағында 600 мыңнан астам босқын бар. 2015 жылдың басынан бері Еуропалық одақ аумағына 500 мыңға тарта мигрант келді, олардың қатары күн сайын жаңадан келіп жатқан мыңдаған адамдармен толыға түсуде. Қазіргі уақыттағы миграциялық дағдарыс əлемде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ең ірі дағдарыс болып табылады, деп мəлімдеді Еурокомиссия.

Ұлыбритания банктерінің қызметкерлері кіші əріптестерінің жіберген кемшіліктері үшін басшылыққа жауапкершілік жүктейтін жаңа британдық ереженің салдарынан зардап шегуі мүмкін, деп ескертеді еңбек дауларына маманданған лондондық GQ Employment Law заңгерлік фирмасы. GQ Employment Law əріптес фирмасы Джон Гиллиган Bloomberg агенттігіне мəлімдегендей, банктердегі ішкі қадағалаудың сапасын арттыруды көздейтін жаңа реттеушілік талаптар, егер топ-менеджерлер қызметтері компанияға қатер төндіреді деп есептелген бағыныштыларын күні бұрын жұмыстан шығара бастаса, оның өзі əділетсіз қысқартулар туралы кезекті талап-арыздар толқынын туындатуы мүмкін. 2016 жылдың наурызынан бастап бағыныштылар жол берген бұрмалаулар үшін Қаржы рыноктарындағы мінез-құлық нормаларының сақталуына бақылау жасау жөніндегі басқарма (Financial Conduct Authority, FCA) мен Пруденциалдық қадағалау басқармасы (Prudential Regulation Authority) алдындағы жауапкершілік британдық банктер менеджерлеріне жүктелетін болады. Бұған дейін ішкі зерттеулер тақырыбы болып келген жəне сөгіс беру арқылы

жазаланып отырған қателіктер мен күмəнді мінез-құлықтар нəтижесінде бұдан былайғы жерде басшылық кіші банкирлердің іс əрекеттеріне талдау жасау үшін уақыт шығындауға онша құлықты болмағандықтан, оның өзі ақыр соңында жұмыстан босатуға апарып соқтыруы мүмкін, дейді Джон Гиллиган. Егер оның командасының əлдебір мүшесінің жөнсіз іс əрекеттері салдарынан банк реттеушілер назарына ілігетін болса, аға банк мамандары соққыны өздері қабылдағылары келмейтіні анық, деп атап көрсетті ол. Менеджерлер шешімдерді асығыс қабылдап, оның соңының жұмыстан əділетсіз жəне мəжбүрлі босатулар туралы талап-арыздар туындату қаупі бар. Ұлыбританияда жұмыс істейтін ең ірі банктерге қазірдің өзінде қаржылық бенчмаркалармен алаяқтықты тергеу барысында жұмыстан босатылған трейдерлерден талапарыздар нөпірі қаптап түсуде.


● Дүние жəне дағдарыс

КЕЛГЕН ТАБИЄИ АПАТТАР «Їлкен жетілік» мигранттарєа кґмек кґрсету їшін БЎЎ-єа ќаржы бґлмек

Активтердің əрбір класында құжатталған сансыз бұрмалаулар алтын рыногындағы алыпсатарлықпен күрес тек уақыттың ғана ісі дегенді білдіретін. Осыдан он жыл бұрын-ақ жекелеген сарапшылар беймəлім, түсініксіз операциялар туралы айта бастаған болатын, бірақ егер Федералдық резерв жүйесін қоса алғанда, орталық банктердің өздері негізгі алыпсатарлардың бірі болып табылса, алыпсатарлықпен кім күреспек? Ендігі жерде, жекелеген ведомстволар «алтын казино» ісі бойынша тергеуді бастаған кезде ешкім де таң қала қойған жоқ. Осылайша, мəселен, Германия Қаржылық қадағалау федералдық басқармасы сонау 2013 жылы-ақ Deutsche Bank-тің алтын мен күміс рыноктарындағы алыпсатарлықтарын қарастыра бастаған болатын. Ендігі мəселе осы банктің жəне басқалардың алыпсатарлықтары үшін қанша

төлейтіндігі жөнінде болып отыр. Айыппұлдардың миллиардтаған долларға жетуі мүмкін, бірақ ешкімнің де қылмыстық жазаға тартылмайтындығы айдан анық. Өткен дүйсенбі күні Швейцарияның реттеушісі де дəл осындай тергеулерді бастады. Мұнда да бірнеше ірі банктер алтын бағасын реттеу мақсатында өзара сөзбайластыққа барды деген күдік бар. Əлемдік қымбат металдар саудасы 2013 жылдың желтоқсанында Германия Қаржылық қадағалау федералдық басқармасы Deutsche Bank-тен, оған алтын мен күміс рыногында алыпсатарлыққа барды деген күмəн келтіре отырып, құжаттар талап еткеннен бері айрықша назарда тұр. Швейцарлық WEKO өкілі тергеудің 2016 немесе 2017 жылы аяқталуы мүмкін екенін атап өтті. Ал қазіргі уақытта банктер швейцарлық корпоративтік ережені бұрмалады деп айыпталуда. Турасын айтқанда, ол банктер рыноктың барлық ережелерін бұрмалаған.

Їндістанныѕ орталыќ банкі шешуші ставканы тґмендетті

Орталық Африка республикасының астанасы Банги қаласындағы түрмеден 500-ден астам жазасын өтеуші қашып кеткен. «Ассошейтед пресс» агенттігінің хабарлауынша, олардың 60-ы аса қауіпті қылмыскерлер.

Агенттіктің ақпаратына қарағанда, қашып кеткен аса қауіпті осы қылмыскерлер негізінен бір-біріне өштескен «Селека» мұсылмандар тобы мен «Анти-балака» христиандар тобының содырлары болып табылады. Бұл елдегі тəртіпсіздік президент Катрин Самба-Панса БҰҰ Бас Ассамблеясының сессиясына кеткен соң тұтанған. Ал қақтығысқа мешіт маңында денесі табылған мұсылманның өлімі себеп болыпты. Мұсылман содырлары христиандар көп қоныстанған ауданға шабуыл жасаған, қақтығыс салдарынан ондаған адам қаза тапқан. Түстен кейін қала тұрғындары жиналып, қарсылық ретінде президент сарайына қарай жүріп өтпек болған екен. Бітімгершілік күштері оларға қарсы оқ атқан, алты бейбіт тұрғын қаза тауыпты.

Баяндама БЎЎ Ќауіпсіздік Кеѕесіне беріледі Нидерландылықтардың Украинаның шығысында малайзиялық «Боинг» ұшағының апатқа ұшырауын тексеру нəтижелері туралы баяндамасы БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесіне берілетін болады.

ТАСС агенттігі Австралия, Бельгия, Малайзия, Нидерланды жəне Украина басшыларының Нью-Йорктегі кездесулерінің нəтижелеріне сілтеме жасау арқылы осылай деп хабарлады. Баяндама жарияланғаннан кейін, бір апта өткенде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің жабық кездесуін шақыру жоспарланып отыр. Баяндаманы Қауіпсіздік Кеңесінде қарауды АҚШ делегациясы енгізді. Кездесу қорытындысы бойынша қандай да бір шешім қабылданатыны айтылмаған. Осы жылдың шілдесінде Нидерландының қауіпсіздік кеңесі авиаапатты тексеруді аяқтаған еді. Ал БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесі малайзиялық «Бойнгтің» құлау себептері жөніндегі соңғы баяндаманы 13 қарашада жария етпек.

Қысқа қайырып айтқанда:

● «Forbes» журналы əлемдегі ең бай адамдардың тізімін жариялады. Оны 76 миллиард доллармен «Microsoft» компаниясының негізін салушы Билл Гейтс бастап тұр. Ол осымен 22 рет ең бай адам атанып отыр. ● Ресей, Украина жəне Еуропалық одақ өкілдері Украинаның шығысындағы қақтығыс аймағынан танктер мен өзге де қару түрлерін шығару туралы келісім жасады. Мұны тараптар бейбітшілікке, шабуыл мен зорлық-зомбылықты тоқтатуға апаратын жол деп бағалады. ● Ресейдің Федерация кеңесі елдің қарулы күштерін шетелде пайдалануға бірауыздан дауыс берді. Мұны Президент əкімшілігінің басшысы Сергей Иванов мəлімдеді. Бұл негізінен Сирияға қатысты. ● Үндістанның Махараштра штатындағы арнайы сот 2006 жылы Мумбай қаласында сириялық террорлық əрекеттер жасағаны үшін айыпталған бес адамды өлім жазасына кесті. Сол террорлық əрекеттерден 189 адам өліп, 600-ден астам адам жараланған еді.

Тыѕшылыќ кїдігімен екі жапондыќ ўсталды

бойынша ставканы 7,25 пайыз деңгейінде өзгеріссіз қалдырған болатын. Шешуші ставканың осыншама айтарлықтай өзгеруі елдегі инфляция деңгейінің төмендеуі арқасында мүмкін болып отыр. Елдің өнеркəсіп жəне сауда министрлігі осының алдында хабарлағандай, тамызда Үндістанда көтерме бағалар жылдық көріністе 4,95 пайызға құласа, бөлшек сауда бағалары 3,66 пайызға өскен болатын. Осылайша, аталған министрліктің мəліметтеріне сəйкес, жылдық көріністегі инфляция бұған дейінгі айдың сəйкес көрсеткішімен салыстырғанда 0,03 пайыздық пунктке баяулады. Бұған дейін ол 3,69 пайызды құраған болатын.

«Рейтер» агенттігінің хабарлауы бойынша, Қытайда тыңшылық жасады деген күдікпен Жапонияның екі азаматы ұсталған. Бұл екеуі үш айдан бері қамауда отыр.

Орман ґрттері экологияєа ќатер тґндіруде

Индонезия үкіметі орман өрттерін сөндіруге көмек беру үшін Ресейге өтініш жасауы мүмкін. Өйткені, өрттен пайда болған түтін бүкіл өңірдің экологиялық қауіпсіздігіне қатер төндіруде. Бұл туралы сейсенбі күні сингапурлық Straits Times газеті хабарлаған.

Мексикадаєы Колима жанартауы «оянды» Мексикадағы Колима жанартауы екі шақырымнан астам биіктікке күл лақтыра бастады. Колиманың оянуы соңғы рет үстіміздегі жылдың шілде айында тіркелген болатын. Онда радиусы 12

Аса ќауіпті ќылмыскерлер ќашып кетті

Керридің атап өтуінше, Сирия жанжалын сириялық сүнниттерді саяси өмірге тартусыз шешу мүмкін емес, ол «біршама уақытты» қажет етеді. Башар Асадтың дереу отставкаға кетуі Сирияның азаматтық институтын күйретуге соқтырады. Сұхбат барысында мемлекеттік хатшы АҚШ-тың бұған дейінгі Сирия билігіне қатысты ұстанымы «қабілетсіз» болғандығын мойындады. Сонымен бірге, Джон Керри Сирия жанжалын шешу үшін АҚШ оған Ресейді тарту «мүмкіндігін» де атады. Мемлекеттік хатшы бұған қоса, егер Мəскеу Б.Асадтың алавиттік үкіметін қолдауды жалғастыра беретін болса, ол Таяу Шығыс елдерінен проблемалар күтуге əкеледі, деген пікір айтты. Себебі, Таяу Шығыс елдері халқының басым бөлігін сүнниттер құрайды.

Жаѕа «алтын» жанжалы

Үндістанның резервтік банкі шешуші пайыздық ставканы 50 базистік пунктке, яғни 6,75 пайызға дейін төмендетті, деп атап көрсетілген қаржы мекемесінің сайтында өткен сейсенбі күні жарияланған баспасөз хабарында. Сарапшылар болса ставка бар болғаны 25 базистік пунктке ғана төмендейді деп болжам жасаған болатын. Бұған дейін, яғни үстіміздегі жылдың 4 тамызында Үндістанның орталық банкі РЕПО операциялары

Əлем жаңалықтары

Америка Құрама Штаттары Сирия президенті Башар Асадтың отставкаға кетуін талап етуден бас тартты жəне бұл елдің билікті ретімен беруге көндіретінін білдірді. Мұны АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Джон Керри СNN-ге берген сұхбатында мəлімдеді.

оларға көмектескен елдерге де беріледі. Олардың қатарында бірінші кезекте Түркия, Ливан жəне Иордания елдері тұр. Нью-Йоркте 29 қыркүйекте босқындар жəне қоныс аударғандар үшін гуманитарлық көмек көрсету жөніндегі кездесуге қатысқан елдер өз жарналарын қосатын болады. Ол елдердің ішінде Австрия, Нидерланд, Норвегия, Швеция, Швейцария, Кувейт, Катар, Сауд Арабиясы, Түркия жəне Біріккен Араб Əмірліктері бар.

Үндістан қаржы министрлігінің мəліметтеріне қарағанда, инфляция осыдан бір ай бұрынғы жағдаймен салыстырғанда жылдық көріністе 0,03 пайызға төмендеген.

ШАРАЙНА

Отставкаєа кетіру талабынан бас тартты

«Үлкен жетілік» елдері Еуропа жəне Парсы шығанағы елдеріндегі əріптестерімен бірге БҰҰ-ның гуманитарлық ұйымдарына, атап айтқанда, Босқындар істері жөніндегі жоғарғы комиссар басқармасы мен «Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасына» босқындарға көмек көрсету үшін 1,8 миллиард доллар бөлу жөнінде уағдаластыққа келді. Бұл туралы ГФР сыртқы істер министрлігінің басшысы Фран-Вальтер Штайнмайер Нью-Йоркте «үлкен жетіліктің» министрлік кездесуінің қорытындысы бойынша өткен баспасөз мəслихатында хабарлады. Тек Германияның өзі ғана 100 миллион еуро бөледі, деді ол. Бұл қаржылар тек гуманитарлық ұйымдарға көмек көрсету үшін ғана емес, сонымен бірге, Сириядағы дағдарысқа байланысты босқындарды қабылдаған жəне

5

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

шақырым болатын елді мекендердің тұрғындары өзге аумақтарға көшірілген еді. Айта кету керек, XVI ғасырдан бері Колима жанартауы 40-тан астам рет «оянған» екен.

Газеттің ақпаратына қарағанда, Индонезияның əділет жəне қауіпсіздік министрі Лухут Панджайтан елдегі өртті сөндіруге ресейлік авиацияны тарту үшін Ресей жағымен келіссөздер жүргізіліп жатқанын мəлімдеген. Министрдің Ресейдің осы елдегі елшісімен Джакартадағы келіссөздерінің қорытындылары бойынша тараптар Бе-200 амфибия ұшақтарын отқа оранған Суматра жəне Калимантан аралдарына жіберу мүмкіндігін қарастыруда. Өткен дүйсенбі күні Индонезия табиғат апатымен күрестегі ынтымақтастық мəселесі бойынша министрліктер басшылары деңгейінде Сингапурмен келіссөздер жүргізді. Қазіргі уақытта елдің өртке қарсы қызметтері орман өрттерін əуеден сөндіру үшін 19 тікұшақты, 2 ауылшаруашылық ұшағы мен басқа да 4 ұшақты пайдалануда. Индонезияда фермерлер ауыл шаруашылығы мақсатында пайдалануға аумақтарды тазарту үшін ормандарға өрт қояды. Соның салдарынан желмен көрші елдерге барған түтін туындатқан тұман қаупінің деңгейі айтарлықтай ұлғая түсіп отыр. 2013 жылы Индонезияның Суматра аралындағы орман өртінен көтерілген түтін Малакк жəне Сингапур бұғаздарындағы кеме қозғалысына қатер төндірген болатын. Ал Суматрадағы аумақтарды шөптен тазарту салдарынан туындаған түтіннің Сингапурды, сондай-ақ, Малайзия мен бұғаз аумағының бір бөлігін қымтап алғаны белгілі.

Айқарма бетті дайындаған Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Күдіктілердің бірі Чжэнзян провинциясындағы əскери нысан маңында, екіншісі Ляонин провинциясындағы Қытай мен Солтүстік Кореяның шекарасы жанында ұсталған. Арнайы қызмет ұсталған екеудің Жапония үкіметінің тапсырмасы бойынша əрекет еткенін немесе əрекет етпегенін тексеріп жатыр. Жапония министрлер кабинетінің бас хатшысы Есихэдэ Суга Жапония үкіметі Қытайда өздерінің екі азаматы ұсталғанын білетінін жəне олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге күш салатынын мəлімдеді. Бірақ, ол өз азаматтарының əрекеттері жөнінде ешнəрсе айтпады.

Партия ќызметіне тыйым салынды Тəжікстанның жоғарғы соты елдің бас прокуроры Юсуп Рахмонның оппозициялық Тəжікстан өркендеу ислам партия сын терроршыл деп тану жəне оның қызметіне ел аумағында тыйым салу туралы талабын қанағаттандырды.

«Тəжікстанда «Наджот» газетінің шығуына, партияның басқа да баспа басылымдарының, бейне жəне аудио өнімдерінің, əдебиеттері мен парақшаларының таралуына тыйым салынды. Партияның сайтына да тосқауыл қойылды», – деп көрсетілген соттың шешімінде. Сондайақ, сот шешіміне сəйкес, партияның қызметіне қатысты кез келген материалдарды Тəжікстан аумағына əкелуге де тыйым салынып отыр. Бас прокурордың талабында партия жетекшілері үкіметтік ғимараттарды, халықаралық əуежайды, телерадио хабарларын тарату үйлерін басып алу арқылы төңкеріс жасауды жоспарлағаны атап өтілген.

Сатып алушылар ќатары кґбейе тїсуде Ирак пен Сауд Арабиясы Ресейден 1,5 мыңға жуық БМП3 жаяу əскер машинасын сатып алуға ниет білдірді. Бұл ақпаратты «Трактор зауыты» концернінің иесі Альберт Баков растады.

«Бізде Ирактан 500 БМП-3 машинасына жəне Сауд Арабиясынан 950 машинаға түскен тапсырыстар бар», – деді осы жөнінде Альберт Баков. Сондай-ақ, ол осы техникаларды өндіретін «Қорғанмаш» зауытында тапсырыстарды орындауға проблемалар жоқ екенін айтқан. Аталған машинаға Марокко мен Мьянма да тапсырыс беретін сияқты. Бұл соғыс машиналары бүгінде Біріккен Араб Əмірліктерінің, Кувейттің, Венесуэланың, Алжир мен Əзербайжанның қарулы күштерінде жиірек кездеседі. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


6

(Соңы. Басы 1-бетте). Еліміздің Дүниежүзілік сауда ұйымына ресми түрде мүше болып қабылдануы да халқымыз үшін айтулы оқиға, мемлекетіміздің жаңа биіктерге көтерілуі мен қарқынды даму жолындағы тағы бір белес деп білеміз. Ал біздің облыспен ежелден барыс-келіс, алыс-беріс жасап келе жатқан Қырғыз Республикасы 12 тамыздан бастап Еуразиялық экономикалық одақ шеңберіндегі жұмыстарын бастады. Бұл оқиғалар өз кезегінде облыстағы экономикалық дамуымыз бен жоспарларымызға да елеулі өзгерістер əкелуі мүмкін. – Рахмет, енді облыс экономикасындағы даму қарқынын байқататын байыпты мысалдарға тоқталсаңыз. – Жалпы, өңір экономикасының барлық саласында даму қарқыны бар. Аймақтың ішкі жалпы өнімі өткен жылдың сегіз ай мерзімімен салыстырғанда 7,4 пайызға артқан. Дегенмен, əлемдік дағдарыстың салдары облыстағы өндіріс орындарын айналып өтті деп те айта алмаймыз. Бірақ, соған қарамастан, өнеркəсіп орындарындағы тауар айналымын тұрақтандырып, жұмыс орындарын сақтау мақсатында ірі компаниялармен 461 меморандум жасалды. Үстіміздегі жылы облыста Үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы шеңберінде жалпы құны 30,3 миллиард теңгені құрайтын 6 жобаны жүзеге асыру көзделсе, соның үшеуі алғашқы жартыжылдықта іске қосылып отыр. Солардың ішіндегі ең ірісі – Индустрияландыру күнінде Елбасы іске қосқан Жуалы ауданындағы «Бурное солар-1» күн электр стансасы. Сонымен қатар, «Полиэтилен-Агро» ЖШС-нің жылыжайларға арнап жылына 500 тонна пленка шығаратын жəне «Тараз-көлік жолы» ЖШС-нің асфальтбетон қоспасын өндіретін зауыттары өз жұмыстарын бастады. Қалған 3 жоба жыл соңына дейін пайдалануға беріледі. – Елбасы еліміздегі ауыл шаруашылығы мəселесіне де үнемі көңіл бөліп, аграрлық саланың мүмкіндіктері толық пайдаланылмай отырғанын айтып келеді. Оған жақында ғана Қазақстан мен Ресейдің ХІІ өңіраралық ынтымақтастық форумының жалпы отырысында Президент айтқан деректер мен дəйектерден мысал келтірсек те болады. – Дұрыс айтасыздар, Елбасының жанжақтылығы, қай сала болса да нақты цифрлармен, мысалдармен сөйлейтіні бізді үнемі тəнті етеді. Мысалы, Президенттің «тап-тақыр тас пен құмның үстінде өмір сүріп жатқан Израиль шаруалары өсірген құлпынайды жегенде бір түрлі ыңғайсыз жағдайға тап болады екенсің» деуі, еліміздегі əрбір басшыға айтылған сын-ескертпе деп түсінуіміз керек. Біз, мысалы, үстіміздегі жылы бюджеттен агроөнеркəсіп кешенін қолдауға 7,7 миллиард теңге субсидия мен трансферттер бөлдік. Соның нəтижесінде биыл 242 мың гектар масақты дəнді дақылдан жалпы көлемі 386 мың тоннаны құрайтын астық жиналып отыр. Бір гектардан алынған өнім өткен жылмен салыстырғанда 7,4 центнерге артып, гектарына 16 центнерді құрады. Дегенмен, Елбасының еңбек өнімділігін арттыру үшін салада жаңа технологияны енгізу қажет деп айтқанын ұмытпауымыз керек. Өйткені, жыл өткен сайын су тапшылығы өзекті мəселеге айналып, салаға жаңаша көзқарасты, яғни тамшылатып суару сияқты жаңа технологияларды қолдануды талап етуде. Су қорларын күзгі-қысқы мерзімде барынша жинақтап, су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу бағытындағы жұмыстарды жандандырып жатырмыз. Нəтижесінде суды 20-30 пайызға үнемдеу, суармалы егіс алқаптарын 2018 жылға дейін 184 мың гектарға жеткізу, ал дақылдардың өнімділігін 1,5 есеге арттыру көзделуде. Шу ауданынан жеміс-көкөніс кластерін құру арқылы 8 миллиард теңге инвестиция тартуды да жоспарлап отырмыз. Ол үшін жаңа технологияға толық көшу қажет. Облысымызда асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға, мал шаруашылығы өнiмiнiң өнiмдiлiгi мен сапасын арттыру мақсатында 875,5 миллион теңге бөлініп, соның арқасында өңірде асыл тұқымды малдың үлесі артты. Бұған осы салаға арналған мемлекеттік бағдарламалардың əсері өте мол болды. Біздің облысымыз еліміздегі негізгі аграрлы аймақтың бірі екені белгілі. Сондықтан болар, аграрлық саладағы ілкімді істер – соның дəлелі. Өңіріміздегі ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеуші кəсіпорындарда шығарылатын өнімдер еліміздің басқа аймақтарында да үлкен сұранысқа ие болып отыр. Бүгінде облыста ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдейтін нақты 208 кəсіпорын, шағын зауыттар мен цехтар жұмыс істеп тұр. Оларда 4 мыңға жуық адам еңбек етеді. Мысалы, үстіміздегі жылдың сегіз айының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 75,7 миллиард теңгені құрады. – Кəрім Нəсбекұлы, соңғы жылдары облыс орталығы – Тараз қаласы мен аудан орталықтары, тіпті, ауылдар да заман талабына сай сəулетпен салынған

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

зəулім ғимараттармен, көпқабатты тұрғын үйлермен толығып, ажарлана түсті. Кəсіпкерлеріміз де қараған кісінің көзі тоятын көпқабатты тұрғын үйлер мен ғажайып нысандар салуда... – Облыста құрылыс саласы қарқынды түрде дамып келеді. Өздеріңіз де байқап жүрген боларсыздар, Тараз қаласының аумағы шығысы пен батысына жəне оңтүстігі мен солтүстігіне қарай ұлғая түсті. Құрылыс нысандары сəулеттік жобасының көз тартарлықтай көркем болуына да қатты көңіл бөліне бастады. Мен жақында облыстық мəслихат депутаттарының алдында есеп бердім. Осы есепті кезеңде құрылыс жұмыстарының көлемі 100,2 пайызды (90,5 миллиард теңге – ред.) құраса, салынған инвестицияның нақты көлемі 5,9 пайызға (41,5 миллиард теңге – ред.) артқан. Биыл 65-тен астам нысанның құрылысын жүргізу мен жаңғыртуға 19,7 миллиард теңге қарастырылған. Оның ішінде білім беру саласына – 7 миллиард теңге, денсаулық сақтау саласына – 7,2 миллиард теңге, ауыз сумен қамтамасыз етуге – 1,9 миллиард теңге, өзен жағалауын нығайтуға – 2,3 миллиард теңге, тұрғын үй құрылысына 1,3 миллиард теңге бөлінген. «Қолжетімді тұрғын үй-2020»

Тойды тамашалап ќана ќойма, таєылымын да ал Жамбыл облысыныѕ əкімі Кəрім КҐКІРЕКБАЕВПЕН əѕгіме бағдарламасы шеңберінде 6 айда 118 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға беріліп, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 8,3 пайызға артты. Бұл салаға салынған инвестициялар 33 пайызға (6,3 миллиард теңге – ред.) ұлғайды. Биыл Тараз қаласындағы «Бəйтерек» шағын ауданында жалпы алаңы 6 400 шаршы метрді құрайтын 65 пəтерлі бір тұрғын үй жəне Қордай ауданында 50 пəтерлі бір тұрғын үй пайдалануға берілді. Қаратау қаласында 64 пəтерлі тұрғын үй сатып алынды. Жыл соңына дейін «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» арқылы 2 үйді пайдалануға беретін боламыз. Жас отбасылар үшін 75 пəтерлі 1 үй, кезекте тұрған азаматтар үшін Тараз қаласында 80 пəтерлі бір үй тапсыруды жоспарлап отырмыз. Одан бөлек, «Қазақстанның ипотекалық компаниясы» арқылы 28 мың шаршы метрді құрайтын 4 тұрғын үй пайдалануға тапсырылады. Соның ішінде 2005 жылдан бері күрмеуі шешілмей келген орталықтағы «Атшабар» кешеніндегі 2 тұрғын үй құрылысы аяқталып, жалпы көлемі 15 мың шаршы метрді құрайтын 252 пəтер пайдалануға берілетін болады. – Ұлы Жібек жолының бойындағы өңірдің көлік жолдары да дүниежүзілік талапқа сай болып келе жатқанын жұрт қуана айтып жүр. Əсіресе, Елбасының тапсырмасымен қолға алынған «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» көлік дəлізінің Жамбыл облысы аумағындағы құрылыс жұмысына дəн разы. – Иə, осы даңғыл жолдың арқасында Тараз бен Алматы қалаларының арасындағы жолаушылар қатынасы жақсарды. Дегенмен, жергілікті мəндегі автомобиль жолдары мен елді мекендер көшелерін жөндеп, күтіп ұстауды да ұмытпауымыз керек. Бұл жұмысқа биыл 7,2 миллиард теңге қарастырылып, бөлінген қаржыға 5 шақырым автожолдың бойында күрделі жөндеу, 316 шақырым автожол мен елді мекендер көшелерін жəне 2 жасанды ғимарат орташа жөндеу, Тараз қаласы Тəуке хан көшесіндегі жол өткелін қайта жаңғырту жұмыстары атқарылды. Қазір жалпы жергілікті мəндегі автожол мен көшелерде 159 нысанда жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Облысымызда жол қаты насымен бірге «жасыл экономиканы» дамытуда да айтарлықтай істер бар. Өйткені, облыс экономикасының маңызды саласының бірі – энергетика. Əсіресе, қазіргі заман талабына сай «жасыл экономиканы» дамытудың маңызы зор. Өңірімізде осы бағытта алдағы жылдарда Меркі, Шу аудандарында су электр стансасын, Жаңатаста жел электр стансасын, Жамбыл ауданында күн электр стансасын іске қосу жоспарлануда. Сонымен қатар, Жуалы ауданындағы күн электр стансасының жəне Қордайдағы стансалардың қуатын арттыра түсу көзделуде. Өңір экономикасы артқан сайын халықтың əл-ауқаты да жақсарып, тұрғындардың өмір сүру жастарының ұзақтығы да арта түсуде. Биыл өңірімізде əлеуметтік мəні бар аурулар мен аурушаңдық көрсеткіші төмендеп, ана өлімі тіркелген жоқ. Үстіміздегі жылы денсаулық сақтау жүйесін қаржыландыру 2,7 пайызға артып, 41 миллиард теңгені құрады. Оның ішінде тегін көмек көрсетудің кепілдендірілген көлемін қамтамасыз етуге 30,5 миллиард теңге бөлінді. Денсаулық сақтау нысандарын жаңғыртуға 7,2 миллиард теңге қарастырылды. Білім беру саласындағы жетістіктеріміз де айтуға тұрады. Бүгінде 24 білім беру нысанының құрылысын жүргізуге 7,4 миллиард теңге бөлініп, Жамбыл ауданы Еңбек ауылындағы 120 орындық орта мектеп пайдалануға берілді. 23 білім беру нысанының құрылысы жалғасуда, оның ішінде 8 мектеп, 5 балабақша биыл пайдалануға беріледі. Қалған 10 нысанның құрылысы келесі жылы аяқталады. Білім беру саласына құйылған қаржының

нəтижесін облыс оқушыларының үздік үлгерімдері, халықаралық олимпиадалардағы жетістіктері арқылы анық көруге болады. Сондай-ақ, шағын қалаларды дамыту, жұмыссыздықты жою, қылмыспен күрес, бұқаралық спортты өрістету, тағы басқа салаларда атқарылған жұмыстар бар. – Кəрім Нəсбекұлы, «соңғы түйенің жүгі ауыр» дегендей, тағы бір өте маңызды сауалды Қазақ хандығының 550 жылдық торқалы тойына дайындық жұмыстарына байланысты қойғымыз келіп отыр. Елбасы той қамына кірісуді өткен жылы айтты. Ол халық тарапынан да, зиялы қауым өкілдері арасынан да кең қолдау тапты. Ал облыс үшін қуаныштысы – қалың қазақ жұрт шылығы атсалысып жатқан тағылымды тойдың Астанадан кейінгі заңды жалғасы Тараз қаласында өтетін болады. Халқымыздың «Тас түскен жеріне ауыр» деген сөзін еске алсақ, бір жыл бедеріндегі тығыл-таяң уақытта қандай жұмыстар атқардыңыздар? – Өткен жылы Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың «Келесі жылы Қазақ мемлекеттілігінің бастау алғанына 550 жыл толуын тойлаймыз. 1465 жылы тұңғыш рет Қазақ хандығы құрылды. Сол кезден бері қазақ мемлекеттілігі жалғасын тауып келеді. Сол себепті де, біз атабабамыздың ұлы ісін жалғастыруымыз керек» деген сөзін оқып бір разы болсам, тойдың Астанадан кейін Тараз қаласында өткізілетіні туралы Елбасы шешімін естіп, тағы қуандым. Бірақ, бұл қуаныштың артында үлкен жауапкершілік тұрғанын сездім. Өйткені, елдігіміз бен еркіндігімізді паш ететін, халқымыздың бай тарихы мен жүйелі мемлекеттілігін дəлелдейтін Қазақ хандығының 550 жылдығы тарихы терең Тараз қаласында аталып өткелі отыр. Бір жағынан бұл тарихи əділеттіліктің салтанат құруы, өйткені, ғасырлар қойнауынан жеткен тарихи дерек Керей мен Жəнібек хандардың бүгінгі Жамбыл облысының аумағындағы Шу мен Талас өзендерінің арасында Қазақ хандығын құрып, Қозыбасы деген жерде алғаш рет хан сайланғандығы туралы айтады. Тойдың, Құдай қаласа, қазан айының алғашқы онкүндігінде өтетіні белгілі. Халқымызда «Тойдың тамашасын бақпа, тағылымын бақ» деген сөз бар. Демек, Қазақ хандығының 550 жылдығын атап өтудің негізгі алтын арқауы – ұлттық құндылықтарымызды ұлықтап, дəріптейтін іс-шаралар. Сондықтан, мерейтой аясында құрылыс жұмысы аяқталып келе жатқан ең үлкен нысанның бірі – «Көне Тараз» археологиялық паркі мен музейі болмақшы. Бұл музейде көне қаладағы (бұрынғы орталық базардың аумағы – ред.) қазба орнынан табылған тарихи жəдігерлер қойылады. «Көне Тараз» археологиялық паркі мен музейіндегі биіктігі 36 метр шолу мұнарасы жəне кіреберіс қақпаның ерекшелігі той қонақтары ның көзайымына айналады деп отырмыз. Тарихи орталықтың аумағында Шолу мұнарасы, Достық үйі, Мыңбұлақ,

«Домбыра» стеласы құрылымдары бой көтеріп, өз алдына əдемі бір кешен болмақ. Осы жердегі байырғы дəуірден сыр шертетін ескі моншаның орнында республикалық реставрациялау жұмыстары жүргізілуде. Бұл нысан да қазақ халқының ұлан-ғайыр тарихынан сыр шертіп, ұлы тойдан тағылым алуға келген қонақтарды үлкен əсерге бөлейтіні анық. Көне шаһар маңындағы жыр алыбы Жамбыл атамыздың ескерткішінің маңы да абаттандыру жұмыстары арқылы жаңарып шыға келді. Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған монумент те күн санап бар сəн-салтанатымен биіктеп, айшықталып келеді. Яғни, тарихи тойға арналған еңселі монумент тұрғындар мен қонақтарға алыстан көрініп, өткенді таразылайтын өсиетті орынға айналмақ. Өйткені, Қазақ хандығының негізін қалаған екі ханның бейнесі – елдік ақылесіміздің айғағы болып қала бермек. Ал «Қазақ əлемі» тарихи-этнографиялық кешені аясында «Жəдігер» жылжымалы мұражай экспозиясы, ұлттық қолданбалы өнер бұйымдарының көрме-жəрмеңкесі өткізіліп, ісмер-шеберлер өз өнерлерін көрсететін болады. Осы монументке апаратын Тəуке хан көшесіндегі дөңес көпір де күрделі жөндеуден өткізіліп, оның екі шетіне Қазақ елі монументі мен барыс мүсіндері орнатылып еді, ол да жаңарып, жарқырап шыға келді. Қаланың шығысындағы дəл осындай көпір де жөнделуде. Тараздың оңтүстік қақпасы да заман талабына сай қайта жаңғыртылды. Сонымен қатар, Абай даңғылы мен Ташкент көшесінің қиылысындағы Абай скверіне ұлы ақынның ескерткіші қойылып, абаттандыру жұмысының қолға алынуы да тойға деген тарту-таралғымыздың бір парасы болып табылады. «Той – халықтың қазынасы» деп бекер айтылмаған, осыған орай облыстық қазақ жəне орыс драма театрлары орналасқан ғимараттың іші жөндеуден толық өткізілуде. Той күндері оның сахнасында жазушы-драматург Қалихан Ысқақ пен Шахимардан Хұсайыновтың «Қазақтар» атты тарихи-драмасының тұсаукесер қойылымы өтеді. «Атшабар» ипподромы да жөндеуден өткізіліп, онда жаңадан «Ат полосы» ойынының алаңы салынуда. Яғни, мерейтой аясында елімізде алғаш рет «Ат полосы» ойынының тұсауы кесіліп, сонымен бірге, дəстүрлі аламан бəйге, топ бəйге жəне ұшқыр жарыстары ұйымдастырылады. «Баласағұн» концерт залында «Мəңгілік Ел» идеясы аясында өтетін республикалық ақындар айтысын асыға күтіп отырған жұрт та көп. Айтысқа есімдері елімізге белгілі Айнұр Тұрсын баева, Айбек Қалиев, Ринат Зайытов, Бауыржан Халиолла, Жансая Мусина, Жібек Болтанова, сондай-ақ, Қытай, Моңғо лиядан бас-аяғы 26 ақын қатысады. Айтысты ақын, Мұқағали Мақатаев атындағы сыйлықтың иегері, халық аралық айтыскер ақындар мен жыршы-термешілер одағының төрағасы Жүрсін Ерман жүргізеді. Айтыста Қазақ хандығының терең тарихы, хандар мен батыр-билердің қайталанбас ерліктері от ауызды, орақ тілді айтыскерлердің жырларына арқау бола отырып, өткен күн мен бүгіннің тарихи байланысы əдемі көрініс табады деп күтілуде. Елбасының «Ұлы Даланың перзенттеріміз» идеясы да жан-жақты жырланып, ақындардың тіліне тірек болмақ. Сондай-ақ, жыл басында жарияланған «Ерліктің арқауы, елдіктің бастауы – Қазақ хандығы» атты республикалық жас ақындардың жабық жыр мүшəйрасының жеңімпаздарын марапаттау рəсімі де осы күндері өтеді. Қазақстан халқы Ассамблеясының «Ұлы Жібек жолындағы пікірлесу: Орталық Азия: аймақ халқының ынтымақтастық тəжірибесі» халықаралық культурологиялық жобасының пленарлық мəжілісі болады. «Қазақ хандығы»

энци клопедиясының тұсаукесері мен баспалардың кітап көрмесі ұйымдастырылады. «Тарих. Əйелдер. Қазақстан» республикалық əйелдер конференциясы да той тағылымының бірі болмақ. «Тараз-Арена» спорт кешенінде қазақ күресінен өтетін «Еуразия барысы» халықаралық турнирі де той тамашасы мен тағылымын арттыра түсіп, халқымыздың боз кілемде жауырыны жерге тимеген балуан ұлдары көп болғанын дүниежүзіне паш етеді деп отырмыз. Боз кілемде Грузия, Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия, Польша, Ресей, Түркия жəне Өзбекстан елдерінің командалары кездеседі деп күтілуде. Əрбір құрамада жеті балуан күреседі. Турнирде қазылық жасайтын халықаралық төрешілер құрамына қатысатын мемлекеттің өкілдері кіреді. Солармен қатар, тарих тағылымдарын дəріптеп, тың деректер мен дəйектерді ортаға салатын республикалық ғылымитəжірибелік конференциялар да той мазмұнын байыта түсетін болады. Қарахан баба кесенесінің маңынан жаңа мешіт бой көтеріп, айналасы абаттана түсті. Ондағы заманға сай субұрқақты, құмырадан сылдырап аққан мөлдір суды тарихи шындыққа тəн архитектуралық шешім деп қабылдауға болады. Қаланың ортасындағы Халық Қаһарманы Қайрат Рысқұлбеков атындағы саябақтың кіреберісі де қайта жаңғыртылып, тараздықтардың сүйікті демалыс орнына айналды. Онда облысымыздың жəне Тараз қаласының құрметті азаматтарының, Олимпия ойындарының, əлем жəне Азия чемпионаттары жеңімпаздары мен жүлдегерлерінің есімдері жазылған бірнеше мəрмəр тақталар қойылған. Тұңғыш Президент саябағының қарсы бетінен жаңа сквер ашу туралы ойымыз да оң шешімін тапты. Осы жердегі «Ақ шатыр» сахналық алаңы шеңберіндегі концертіміз де той қонақтарының талғамынан шығады деп ойлаймыз. Ұлы Жібек жолы сілемінің бойына орналасқан «Тараз» қонақ үйінің алды да тотыдай таранып шыға келді. Əсіресе, ерекше үлгіде жасалған субұрқақ пен əктастан жасалған киіз үй көше көркін аша түскен... – Мерейтой қонақтарын қабылдайтын əуежай терминалының құрылысы аяқталуға жақын деп естідік. – Иə, ол пайдалануға берілгеннен кейін Əулиеата əуежайы алып əуе лайнерлерін қабылдап, сол арқылы жамбылдықтар Мəскеу, Анталия, Дубай сияқты, тағы басқа қалаларға тікелей ұшу мүмкіндігіне ие болады. Дəл осындай жөндеу, жаңғырту жұмыстары теміржол, автобекет маңында да жүргізілді. – Елдігімізді ұлықтап, тарихи жадымызды жаңғыртатын торқалы тойға еліміздің облыстары бар, қалалары бар барлығы 14 өңірден көмекке келіп, Тараз қаласының өсіп-өркендей түсуіне атсалысты. Бұл Алатау мен Арқа, Алтай мен Атырау арасындағы алыс-берісті, барыс-келісті бұрынғыдан да жақсарта түсіп, халқымыздың игілікті іс-шарада жұдырықтай жұмыла білетінін көрсетті. Оған қоса, өзіміздің 10 ауданның тұрғындары да үлкен үлес қосты. Ортақ қуанышқа облыстағы басқармалар да бір кісідей жұмылды. Мерейтой қарсаңында Тараз қаласының орталық жəне басты көшелерінің тазалығын, абаттандырылуын жəне көгеріштендірілуін қамтамасыз ету мақсатында облыс əкімдігіне қарасты 17 басқарма мен 10 аудан əкімдіктеріне 24 көше бекітіліп берілді. Сонымен бірге, қаланың инфрақұрылымын жақсартуға бағытталған көптеген жұмыстар атқарылуда. Жалпы, ұзындығы 46 шақырым жол күрделі жəне орташа жөндеуден өткізілуде. Сонау Қытай мемлекетінің Сань Ян қаласынан бұрынғы Жібек жолы бойымен сапарға шыққан «Ұлы Жібек жолындағы мəдениет» атты керуен көктем, жаз бойы мыңдаған шақырымдарды көктей өтіп,

бүгінде Жетісу өңіріне жетті. Олар енді Қордай, Меркі, Тұрар Рысқұлов, Байзақ аудандарының жерлері арқылы қазан айының алғашқы онкүндігінде, яғни той қарсаңында Тараз қаласына келіп жетеді деп күтіп отырмыз. Бұл Ұлы Жібек жолы бағыты бойынша тарихи-танымдық бауырластықты дамыту мақсатында Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпиннің идеясымен, Сань Ян қаласы əкімшілігінің, Қазақстандағы дүнген қауымдастығының жəне «Jing Sheng Yu» шай компаниясының бастамасымен керуен ұйымдастырылған болатын. Өткен жылы ҚХР-дің Шэньси провинциясына арнайы жұмыс сапарымен барып, бірқатар меморандумдарға қол қойылып, бірлескен халықаралық фестиваль өткізу, өнер мен мəдениет саласында тəжірибелермен алмасу, ҚХР-дің өнер қайраткерлерінің Қазақ хандығының 550 жылдығына орай өткізілетін салтанаттарға қатысуы туралы келісімге келген едік. Бауырлас қалалар арасында жолға шыққан бұл керуен құрамындағы 55 түйе, 11 автокөлік жəне 70-ке жуық керуенші Ұлы Жібек жолының тарихи орындарын аралап, Тараз қаласында өтетін Қазақ хандығының 550 жылдық мерейтойына қатысады. Тараз қаласының орталық стадионында М.Əуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры жазушы-драматург Жабал Ерғалиевтің «Қилы жол» драмалық қойылымын сахналайтын болады. Қойылымда Əбілқайыр ханың қол астынан Керей мен Жəнібек сұлтандар бастаған қазақ руларының бөлініп шығып, Моғолстанның ханы Есенбұғаға барып, сол жерден қоныс алуы, қазақ рулары Керейді ақ киізге хан көтеріп, Қазақ хандығының құрылуы туралы көріністер бейнеленеді. Жалпы, Тараз қаласында өтетін Қазақ хандығының тойында Алматы қаласы, Алматы, Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда жəне өз облысымыздың таңдаулы өнер жұлдыздары мен ұжымдары əн шырқап, терме, жыр айтып, күй тартып, би билеп жұртшылықты қызық думанға бөлейтін болады. Мысалы, халқымыздың мақтанышына айналған «Сазген», «Тұран», «Қоңыр» жəне Қырғыз Республикасынан келетін «Қамбар» фольклорлық өнер ұжымдары жұрт бір көрсек шіркін деп жүрген талантты топтар. Сондай-ақ, той шеңберінде өтетін түркітілдес халықтардың музыка кешінде өнер көрсететін Якутия, Башқұртстан, Татарстан, Алтай, Түркия, Хакасия, Дағыстан, Қырғызстан жəне Өзбекстан елдері таланттарының əн-жырларын тамашалау да халыққа ғажайып рухани байлық сыйлайды ғой деп ойлаймын. Əрине, игілікті істердің бəрі Үкімет қорынан бөлінген қаржымен бірге еліміздің əр өңірі көрсеткен көмек арқылы атқарылуда. Бұдан басқа, еліміздің көптеген ірі компаниялары демеушілік жасауда. Мысалы, «Мəңгілік Ел» қорына 576 миллион теңгеден астам қаржы түсті. – «Елді іс біріктіреді, сөз бұзады» дейді халқымыз. Қазақ қазақ болғалы тұңғыш рет тойланып отырған Қазақ хандығының 550 жылдық торқалы тойының тамашасы да, тағылымы да мол болып, биік деңгейде өтуі бір өңір үшін ғана емес, барша халық үшін үлкен сын десек, қателеспейтін шығармыз. – Əлбетте. Жалпы, осы тойға атсалысқан қазақстандықтардың барлығына жамбылдықтардың алғысы шексіз. «Келгенше қонақ ұялады, келген соң қонақ иесі ұялады» деген, əлемдік қаржы дағдарысына қарамай дүбірлі той өткізіп, қонақ күтуге білек сыбанып кірісіп кеткен Тараз қаласының бес жұлдызды қонақүйлер мəселесінде ептеп қысылатын жайы бар екенін жасырмаймыз. Сондықтан, келушілер бұған түсіністікпен қарайды деп ойлаймын. Тойға келетін елдің қарасы өте мол. Əйтсе де, құшағымыз кең, пейіліміз ақ, келген қонақтардың бұл тойдан тағылым алу үшін қолдан келгеннің бəрін жасаймыз. Елбасымыз үнемі есімізге салып отыратын «Төртеу түгел болса төбедегі келеді, алтау ала болса ауыздағы кетеді» деген мақалдың тағы бір рет сыналған тұсы да осы тойды ұйымшылдықпен өткізу деп білемін. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескендер Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ, жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген мəдениет қайраткері. Оралхан ДƏУІТ, «Егемен Қазақстан».

Жамбыл облысы.


7

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев айқындаған «100 нақты қадам» – елімізді дамыған мемлекеттердің отыздығына кіргізу жөніндегі Ұлт жоспары қазақстандықтар тарапынан жоғары бағаланды. Ұлт жоспары мен «2050» Стратегиясын жүзеге асыру – мемлекеттілігімізді нығайтуға, күрделі кезеңнен сенімді өтуге жағдай туғызады. Осы жоспардың негізінде кəсіби мемлекеттік аппарат құру, заңның үстемдігін қамтамасыз ету, индустрияландыру жəне экономикалық өсім, біртектілік жəне бірлік, есеп беретін мемлекетті қалыптастырудың 5 институттық реформасы белгіленді.

Аќпаратќа ќолжетімділік артады (Соңы. Басы 1-бетте). Бұдан кейін бірінші оқылымда қаралған жаңа Еңбек кодексінің жобасы қолдау тапты. Кодекс жобасында мемлекеттің жұмыскерлерге берілетін кепілдеме мен өтемақының ең төменгі деңгейдегі еңбек стандарттарын анықтап, жұмыс берушінің бұл міндеттемелерді орындауын қатаң бақылайтыны көзделген. Жəне де кəсіподақтардың рөлі де кеңейтіліп отыр екен. Жұмыс берушінің қызметкерлер санын қысқартудың орнына толық емес жұмыс уақыты режімін енгізу жəне қызметкерлерді уақытша өзге жұмысқа ауыстыру сияқты тиімді тетіктерді қолдануы да көрініс тапқан. Сондай-ақ, жұмыс берушінің қызметкердің денсаулығына зиян тигізбейтін кез келген бос орынға ауыстыру құқығы да қаралған. Атқарылатын жұмыс, көрсетілетін қызмет көлемінің азаюы салдарынан ұйым жағдайының нашарлауына байланысты жұмыс берушінің еңбек шарттарын бұзу негіздемесі де енгізіліпті. Бұл жағдайда қызметкер 1 ай бұрын хабарландырылады жəне қысқарту

жағдайында бір айлық орташа еңбекақы көлемінде өтемақы алады. Бұдан басқа, жұмыс берушілер мен қызметкерлер өкілдеріне түнгі уақыттағы, демалыс жəне мейрам күндеріндегі, сонымен қатар, шамадан тыс жұмыс істегені үшін төлемақы мөлшерін еңбек жəне ұжымдық шарттар арқылы реттеу ұсынылады. Шамадан тыс жұмыс істегені үшін төленетін төлемақы негізгі мөлшерлеме көлемінің бір жарым есесінен кем болмауы шарт. Қоғамдық бақылау саласын күшейту де назардан тыс қалмаған. Кəсіподақ ұсынатын қызметкерлер арасынан техникалық инспекторлар институтын құрып, олардың еңбек қауіпсіздігі мен оны қорғау бойынша тепе-теңдік негізінде құрылатын өндірістік кеңестер аясында құзыреттілігін қарастыру ұсынылған. Өндірістік кеңесті тепе-тең шарттар негізінде қызметкерлер өкілдері мен жұмыс беруші 2 жыл мезгілдік ротация негізінде басқаратын болады. Жұмыс беруші үшін өндірістік кеңестің шешімі міндетті. Өз кезегінде, мүгедектерді шамадан тыс жұмыстарға пайдалануға

тыйым салуды сақтау да қарастырылған. Жұмыс уақыты мен қысқартылған жұмыс уақытының жалпы есебі (аптасына 36 сағаттан кем емес) өзгеріссіз қалатыны да қарастырылыпты. Сондай-ақ, депутаттар «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне халықтың көші-қоны жəне жұмыспен қамтылуы мəселелері бойынша өзгеріс тер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын да бірін ше оқылымда қарап, мақұлдады. Заң жобасы бойынша баяндама жасаған Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрі Тамара Дүйсенова этностық қазақтардың тарихи Отанына оралуын ынталандыру мақсатында заң жобасымен олардың қоныстану өңіріне қарамастан оралман мəртебесін алу, шетелдік азаматтарға қарағанда төлем қабілетін растаусыз уақытша тұру ықтиярхатын алу мүмкіндігі берілетіндігін ерекше атады. Министрдің сөзіне қарағанда, Үкімет белгілеген өңірлерге қоныстанған жағдайда оралмандарға жағдайлар жасалады. Атап айтқанда, жұмыспен қамту бойынша шаралар шеңберіндегі

этностық қазақтар үшін көлік шығындарын өтейтін, қызметтік баспана немесе жатақ ханадан бөлме беруді құрайтын əлеуметтік пакеттер қарастырылатын болады. Үкімет белгілегендей, еліміздің бір өңірінен екіншісіне қоныстанған оралмандар үшін де дəл жоғарыдағыдай əлеуметтік топтамалар қарастырылған. Қоныстанған адам бес жыл мерзімнен бұрын өз бетінше көшіп-қонып немесе қоныс аударса, мемлекеттік қолдауларды қайтаратыны да белгіленіпті. Оралмандарға Қазақстан Республикасының азаматтығын беру мерзімін тұрақты тұру ықтиярхатын алғаннан кейін бір жыл ішінде шешу көзделеді. Заң жобасына сипаттама бере кеткен Мəжіліс Төрағасы қаралып отырған заң жобасының өте күрделі əрі қажетті құжат екендігін, заң жобасында көптеген мəселелердің оң шешімін тапқанын, оның мемлекетіміз үшін, халқымыз үшін, оралман ағайындар үшін аса маңызды екенін атап өтті. Күн тəртібіне сəйкес қалған мəселелер де жан-жақты қаралып, тиісті шешімдер қабылданды.

Прокуратура пəрменін Əйелдерді ќолдау ґрістей береді арттыру жолында (Соңы. Басы 1-бетте).

Дастан САРТАЕВ,

Маңғыстау облысының прокуроры.

Мемлекет басшысы əрдайым құқық қорғау органдарымен сот жүйесіне көңіл аударып келеді. Құқық қорғау жүйесінің сапасын арттыру, мемлекеттік институттар жүйесін жетілдіру міндетін алдымызға қойды. Құқықтық жүйенің реформасы аясында Елбасы тапсырмасын орындауда прокуратура органдары маңызды рөл атқарады. Ел і м із т əу ел с із дікк е қ о л жеткізген кезеңіне көз жүгіртіп, өткен мен бүгін гіні салыстыра қарап отырсақ, саясатта, экономикада, мəдениетте, құқық қорғау саласында жер мен көктей айырма шы лықты байқаймыз. Соның ішінде елдегі тəртіпті сақтау мен адам құқын қорғауда біраз жетістіктерге жеттік. Бұл орайда Мемлекет басшысы Н.Назарбаевтың құқық қорғау бағытына ерекше мəн беруінің нəтижесі орасан зор болды. Байтақ Қазақстанның батысында орналасқан Маңғыстау облысында азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қылмыстық қол сұғушылықтан қорғаудың тиімді жүйесі қалыптасқан. Облыс аумағында тіркелген қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы айтатын болсақ, үстіміздегі жылдың өткен алты айында 4 437 қылмыстық құқық бұзушылық тіркелген. Бұл көрсеткіш өткен жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 36,3 пайызға өскені байқалады. Тіркелген қылмыстардың 1 213-і онша ауыр емес қылмыстар, 2 366сы орта дəрежедегі қылмыстар, 440-ы ауыр қылмыстар жəне 18-і аса ауыр қылмыстар санатына жатады. Қылмыстық қудалау органдарының, оның ішінде əкімшілік полициясы тара пынан жүргізіліп жатқан профилактикалық жұмыстардың өз деңгейінде жүргізілуіне қарамастан, онша ауыр емес жəне ауыр қылмыстардың өсуі байқалады. Сонымен бірге, облыс аумағындағы тіркелген қылмыстарды жеке баптарға жік тейтін болсақ, адам өлтіру қылмысымен 8 дерек, денсаулыққа қасақана зиян келтіру қылмысы бойынша 18 дерек, зорлау қылмысымен 24 дерек, ұрлықпен 1 776 дерек, алаяқтықпен – 474, тонаумен – 123, қарақшылықпен – 20, бұзақылықпен 468 қылмыс тіркелген. Барлық тіркелген қылмыстардың өсу деңгейіне əсерін тигізген негізінен меншікке қарсы қылмыстар болып табылады. Яғни, тіркелген 4 437 қылмыстың ішінде меншікке қарсы қылмыстар 56,2 пайызды құрайды. Аталған санаттағы қыл мыстардың өсуі негізінен мынадай себептерге байланысты: біріншіден, Маңғыстау облысы аумағына миграциялық ағымның көп болуы, яғни жақын шетелдерден көшіп келушілер санының артуы мен олардың арасындағы жұмыссыздық салдары. Екіншіден, құқық қорғау органдарының профилактикалық жұмыс тарды дұрыс деңгейде ұйым дас тырмауы мен па трульдік полиция қызметінде бірыңғай

жүйе нің жоқтығы. Қала, аудан тұрғындарының ара сындағы жұмыссыздық салдары. Үшіншіден, Маңғыстау облысы бойынша ішкі істер органдар ындағы қылмыс пен құқық бұзушылықтың алдын алуда тікелей қызмет атқаратын аймақтық полиция инспекторлары мен патрульдік қызметінің жеке құрамындағы қызметкерлердің жетіспеуі салдарынан орын алып отыр. Бұл кемшіліктер ішкі істер органдарының қылмыстық құқық бұзушылықты болдырмаудағы шараларының жеткіліксіз жəне тиімсіз екенін айғақтайды. Аталған заң бұзушылықтар мен кемшіліктердің көптеп орын алуына жол бергені үшін облыстық ішкі істер департаментінің өз міндеттеріне сай ведомстволық бақылауды жүргізбе гені үшін Бас прокуратураның қолдауымен ішкі істер министрлігіне заң бұзушылықты жою туралы ұсыныс жолданды. Нəтижесінде Ішкі істер департаментінің 34 лауазымды қызметкері əртүрлі сипаттағы тəртіптік жауапкершілікке тартылды. Облыс прокуратурасы тарапынан биылғы жылы бірқатар талдаулар жүргізілді: қылмыстар, оқиғалар туралы арыздар, хабарламалар жəне өзге де ақпараттарды қабылдаудың, тіркеудің жəне қараудың заңдылығы талданды; тіркелген қылмыстардың өсу себептері мен орын алу жағ дайларына талдау жасалды. Облыс бойынша қала, аудан прокурорлары аса ауыр қылмыстар мен қоғамдық жаңғырық туғызған деректер бойынша оқиға болған жерге дер кезінде шығып, маңызды тергеу əрекеттеріне қатысып, құжаттар мен қылмыстық істерді оқып, қажетті нұсқаулар беріп отырады. Сонымен бірге, облыс прокуратурасы жергілікті қылмыстық қудалау органдарымен бірлесіп, жаңа Қылмыстық жəне Қылмыстық-процессуалдық заңнамалар нормаларының қолдану тəжірибесін бақылауға алып, мониторинг жүргізеді. Сол жүргізілген мониторинг нəтижесімен анықталған негізгі мəселелер туралы тиісті ақпараттар əр бейсенбі сайын Бас прокуратураға жіберіледі. Аталған бағыттағы жұмыстар, оның ішінде заңдылықты, құқықтық тəр тіпті жəне қылмыстың алдын алу бағытындағы заңдылықтың сақталуы облыс прокуратурасының əрдайым бақылауында. Маңғыстау облысында миграциялық, шетелдерден келетін жұмыс күштері туралы мəселе

аз емес. Облыстың прокуратура органдары тарапынан осы жылдың өткен жартыжылдығында 7 рет тексеру жүргізіліп, 281 заң бұ зу шылық анықталып, 13 адамды тəртіптік, 55 адамды əкімшілік жауапкершілікке тартып, 2 қылмыстық іс қозғады. Прокурорлық ықпал ету əдісімен ағымдағы жылы 10 заңды тұлғаға қатысты берілген 110 шетелдік жұмыс күшін тарту туралы рұқсаттары кері қайтарылды. Мысалы, «Чжунте Казахстан» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі шетел азаматтарын жергілікті атқарушы органның рұқсатынсыз жұмысқа қабылдаған. Тағы бір мысал, «Емир» ЖШС еңбек заңнамаларын бұза отырып, Қытайдың 11 азаматын рұқсатсыз жұмысқа қабылдаған. Нəтижесінде Маңғыстау облыстық ішкі істер департаментінің көші-қон полиция басқармасына «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодекстің 517-бабының 5-бөлігі бойынша əкімшілік жауапкершілікке тарту туралы ұсыныс жолданды. Бұдан басқа, прокурорлық ықпал ету актісі бойынша жергілікті атқарушы органның 15 шетел азаматына берілген рұқсаты кері қайтарылды. Сондай-ақ, Мұнайлы ауданының прокуратурасы осы ауданның ішкі істер бөлімін тексеру кезінде «Халықтың көші-қоны туралы» заңнама талаптарының бұзылуына жол берілгенін анықтады. Осы ауданның ішкі істер қыз меткері шетел азаматтарын рұқсатсыз жұмысқа қабылдаған жұмыс берушіні əкімшілік жауапкершілікке тартпаған. Аталған дерек бойынша қылмыстық іс қозғалып, бүгінгі күні тергеу амалдары жүргізілуде. Сондай-ақ, Ақтау қаласының прокуратурасы «АЛЗ» ЖШС-не тексеру жүргізіп, 10 шетел азаматының заңсыз елімізде жүргені анықталып, олар мемлекет аумағынан шығарылды. Жұмыс беруші əкімшілік жауапкершілікке тартылды. Облысымызда кейде шекараны бұзу деректері де кездеседі. Жақында Қарақия аудандық сотында Қылмыстық кодекстің 392-бабының 1-тармағы (мемлекет тік шекараны заңсыз бұзу), 335-бабының 4-тармағымен (алдын ала ұйымдасқан топпен заңсыз бекіре тұқымдас балықтарды аулау) қозғалған қылмыстық іс қаралып Əзербайжанның 4 азаматы 2 жыл 6 ай бас бостандықтарынан айыру жазасына кесілді. Себебі, олар Каспий теңізінің Қазақстанға тиесілі аумағында 990 килограмм бекіре тұқымдас балықтарды аулап, заңсыз əрекеттерімен мемлекетке 8,4 миллион теңге залал келтірген. Қандай да бір жетістіктің түп қазығы – тəртіп. Тəртіп бар жерде табыс бар. Елбасымыз құқық қорғау жүйесін əлемдік стандарттарға, қазіргі нарықтық жағдайларға сəйкестендіретін өзге рістерді нақтылап берді. Біздің ендігі міндетіміз Мемлекет басшысының сол тапсырмаларын орындап, тəртіп пен əділеттілікті орнықтыруға атсалысуымыз керек. Сонда ғана жұмысымыз нəтижелі болмақ. АҚТАУ.

Отырыста белгілі болғандай, «Нұрлы Жол» бағдарламасының шеңберінде, соның ішінде «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық транзиттік дəлізін салу жобасына 1,5 мың əйел қатысып жатқан көрінеді. Бұл – аталған жобаға тартылған барлық жұмысшының 10 пайызы. Ал «Нұрлы Жол» бағдарламасы аясындағы 12 «Шұғыла» автожол жобаларын (Орталық – Оңтүстік; Орталық – Шығыс; Орталық – Батыс) іске асыруға тартылатын адамдардың 10 пайызын (20 мыңнан астам əйел) əйелдер құрамақ. Бұдан бөлек, Мемлекеттік хатшы: «Білім жəне ғылым министрлігінің ақпаратына сəйкес, «Нұрлы Жол – болашаққа бастар жол» мемлекеттік бағдарламасы аясында білім беру бағдарламаларын жаңа зертханалық жабдықтарды пайдалана отырып оқыту қарастырылады. Бұл экономикамыздың қажеттіліктеріне сай келетін жоғары білікті

мамандарды даярлауға мүмкіндік береді», – деді. Сонымен қатар, Гүлшара Əбдіқалықова қазіргі таңда əйел азаматшаларды техникалық мамандықтарға оқытудың жəне оларды «Нұрлы Жол» бағдарламасына белсене қатыс тырудың маңызы зор екеніне назар аударды. Отырыс барысында балалар-жасөспірімдер туризмін дамыту мəселелері де талқыланды. Мұның өз кезегінде өскелең ұрпақты жаңа қазақстандық патриотизмге тəрбиелеудің стратегиялық бағыттарының бірі болып табылатыны атап өтілді. Бұдан кейін, елімізде 2006-2016 жылдарға арналған Гендерлік теңдік стратегиясын іске асыру бойынша Ақмола облысы əкімдігі тарапынан қабылданып жатқан шаралар да қаралды. Осы орайда, Мемлекеттік хатшы қоғамдағы отбасы, əйелдер мен балалардың мүдделерін қорғау мəселелеріне қатысты өзекті əлеуметтік түйткілдерді

«ЭТНО-FASHION» їздіктерді аныќтады Астана қаласындағы «Думан» ойынсауық орталығында Қазақстан халқы Ассамблеясы жылы іс-шараларының шеңберінде Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған республикалық «Этно-fashion» фестивалі өтті.

Фестивальдің басты миссиясы – ежелгі қазақ мəдениеті мен Қазақстан этностарының дəстүрлерін танып-білу, ұлттық киім мен сəндік-қолданбалы бұйымдардың элементтері арқылы тарихтың жарқын беттерін көрсету. Аталған фестивальді ұйымдастыруда. Қазақстан Президенті жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылықдемографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия, Мəдениет жəне спорт, Білім жəне ғылым, Сыртқы істер министрліктері мен Астана қаласының əкімдігі серіктес болды. Фестивальдің негізгі мақсаты – қазақстандық біртектілікті, қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтуға үндеу. Іс-шараға Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары – ҚХА Хатшылығының меңгерушісі Е.Тоғжанов, Парламент депутаттары, «ЭТНОЭРАТО» халықаралық жоғары сəн конкурсының төрайы мы Р.Қанапьянова, ҚХА, дип ломатиялық миссиялар мүшелері, этномəдени бірлестіктер мен ғылыми жəне зиялы қауым

өкілдері, сонымен қоса, танымал эстрада əртістері қатысты. Өз сөзінде Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары – ҚХА Хатшылығының меңгерушісі Ералы Тоғжанов: «Қазақ хандығының 550 жылдығы – баршамыз үшін елеулі оқи ға. Халқымыздың тарихы ежелгі дəуірлерден бастау алады: сақ дəуірі, ғұндар, Түрік қағанаты жəне т.б. Əр кезең біздің мəдениетімізде ойып тұрып орын алған. Еліміздің əр азаматы өз отбасының мүшесі ретінде бірбірі үшін уайымдау керек. Тек біз ғана біртұтас болашақ пен мемлекеттіліктің негізін қалай аламыз», – деді. Іс-шара барысында этнопедагогика бойынша «Тіл – достықтың алтын көпірі»; «Ертегілердегі ел даналығы: оқытамыз жəне бірге оқимыз»; «Қазақ ұлттық киімінің философиясы» тақырыптарына арналған «Халық даналығының қайнары» атты ашық сабақтар өткізілді. Этнопедагогика бойынша өткен ашық сабақтарды Президент жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық

шешуде Əйелдер істері жəне отбасылықдемографиялық саясат жөніндегі өңірлік комиссиялардың рөлін арттыру қажеттігін жеткізді. Сондай-ақ, отырыста комиссия мүшесі, танымал əнші Қарақат Əбілдинаның «Балалардың ерте дамуы туралы» жобасы таныстырылды. Аталған жоба ұрпақтың бойында патриотизм сезімін қалыптастыруға жəне мектеп жасына дейінгі балалардың жан дүниелерінде рухани-адамгершілік құндылықтарын дамытуға арналған екен. Сонымен қатар, «Бауыржан» қоғамдық қоры дайындаған «Дара бала» жобасы да жиынға қатысушылар назарына ұсынылды. Ол мүмкіндігі шектеулі балаларға білім беруде тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету мақсатында инклюзивті оқытуға жан-жақты қолдау көрсетуге бағытталыпты. Жиын соңында Гүлшара Əбдіқалықова қаралған мəселелер бойынша орталық мемлекеттік органдарға бірқатар тапсырма берді.

саясат жөніндегі ұлттық комиссия жанындағы Сараптамалық кеңестің хатшысы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Камал Əлпейісова (Астана қаласы), Ломоносов атындағы ММУ Қазақстан филиалы директорының орынбасары, Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ профессоры, Қазақстан халқы Ассамблеясы Ғы лыми-сараптама кеңесінің мүшесі, ғылым докторы Нұрсұлу Шаймерденова (Астана қаласы), Қазақстан Қолөнершілері одағының төрайымы, Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі Айжан Бекқұлова (Алматы қаласы) жүргізді. Фестивальдің бірінші бөлімі нің соңында Қазақстанның танымал дизайнерлері шеберлік сабақтарын өткізіп, өз тəжірибелерімен бөлісті. Қатысушылар дизейнерлерге сұрақтар қойып, пікір алмасты, сондай-ақ, дизайнерлер мен іс-шара ұйымдастырушыларына шексіз алғыстарын білдірді. «Батыр» балалар мен жасөспірімдер клубының жетек шісі Қанат Айымбетов «Асық ату» тарихына тоқталып, бала лар арасында «Алты ату» ұлттық ойынын өткізді. Шара аясында «Асыл қазына» – дизайнер-сəнгерлер этнографиялық деректер негізінде жасаған қазақ мемлекеттілігінің қалыптасу дəуірлеріндегі ұлттық киімнің нобайлық (эскиздік) жобаларының көрмесі. «Ұлы Дала өрнектері» – Қазақ хандығы тұсындағы ұлттық киім көрсетілімі (ерлерге, əйелдерге, жастарға жəне балаларға арналған ұлттық киім үлгілерінің, дала элитасы мен батырлардың киім үлгілерінің көрсетілімі (дефиле). «Халық даналығының қайнары» – этнопедагогика бойынша «Тіл – достықтың алтын көпірі», «Ертегілердегі ел даналығы: оқытамыз жəне бірге оқимыз», «Қазақ ұлттық киімінің философиясы» тақырыптарында көпшілікке арналған ашық сабақтармен қоса, «Сəнді этнокиім!» киім үлгілерін жасауда этностық элементтерді пайдаланып жүрген Қазақстанның танымал дизайнерлерінің шеберлік сабақтары жəне «Кəусар

бұлақ» – балалар алаңы: балаларға арналған ұлттық ойындар, «Ата өнері – ұрпаққа мұра» – қолдан жасалған бірегей тауарлардың жəрмеңкесі жəне қолөнершілердің түрлі шеберлік сабақтары, «Мəңгілік аманат» – Ұлы Даланың салт-дəстүрлері мен мəдениетінің элементтерін жаңғырту бойынша театр ландырылған қойылым сынды ісшаралар кешені өткізілді. Фестивальде еліміздің 12 өңірінен келген 70-тен астам сəнгерлер, дизайнерлер мен халық ішінен шыққан шеберлердің жұмыстары көрсетілді. Фестивальдің салтанатты жабылуында Президент Əкімшілігінің ҚХА Хатшылық секторының меңгерушісі Нəзипа Ыдырысқызы «Қазақстан халқы Ассамблеясына – 20 жыл» мерейтойлық медальдарын Жанна Əубəкірова мен Венера Исинаға табыстады. Өз сөзінде ол: «Мəдениет пен өнер бізді біріктіретін күш. Киім мен халық өнері нің əсемдігі бірлік пен біртек тілік философиясының негізі болып табылады», – дей келе, барша қатысушыларға алғысын айтып, шығармашылық табыс тіледі. Бірегей жұмыстар 12 аталым бойынша атап көрсетіледі. «ЭТНО-FASHION» республикалық фестивалінің «Ұлы Дала рухы» аталымында – О.Таңсықбаев атындағы Алматы сəндік-қолданбалы өнер колледж студенттері, «Этностық сарындар» аталымында – «Əдемі» жəне «Ғажайып қала» балабақшалары, «Фестиваль жаңалығы» аталымында – Гүлнар Смағұлова, «ҚХА депутаттық тобы атынан арнайы сыйлық» аталымында – «Райса» сəн театры, «Этно-Эрато» байқауы атынан арнайы сыйлық» аталымында – Ақмөлдір Тұрғанбек, «Көрермендер көзайымы» – Екатерина Ким, «Этностиль» аталымы бойынша – Зарина Жұмағалиева, «Ұлттық дəстүрді сақтағаны үшін» – Анель Ахметова, «Фестивальдің ең жас қатысушысы» аталымында Шолпан Əбдіқалық жеңімпаз атанды. Ең үздік шеберлер Мəс кеу қаласында өткізілетін халықаралық «Этно-Эрато» конкурсы шеңберіндегі ұлттық киімдер фестиваліне Қазақстан атынан қатысатын болады. Раушан ТƏУІРХАНҚЫЗЫ, журналист.


8

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

Биыл өзі қазақ айтатын «Екі тойың қабат, екі өмірің абат болсын» дейтін жыл болды. Қазақ хандығының құрылғанына – 550 жыл, Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы секілді мерейлі даталар қатар келіп, халқымыз елдіктің тойын атап өтіп жатыр. Осы орайды оңтайлы ұштастырған Қазақстан халқы Ассамблеясы еліміздің тарихын кеңінен насихаттау, оны құрметтеу, əлі де білмеген қырларын халыққа, əсіресе, жастарға ұғындыру мақсатында, қазақстандықтардың ұлттық бірлігін нығайту мұратында «Ұлы Дала елі» атты республикалық тарихи-мəдени экспедициясын ұйымдастырған еді. Бұрнағы күні экспедиция Сыр өңіріне келді.

Тамырсыз таста тарих бар

Ґткенге ґктемдік жїрмейді «Ўлы Дала елі» экспедициясы Арќа жерінде болды

«Ўлы Дала елі» экспедициясы Сыр ґѕірін аралады Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Дəл осы күні Арал қаласында ақ сауытты Айдарбек батырға ұрпақтары ескерткіш белгі қойып, оның есімін ұлықтау шараларын өткізіп жатқан еді. Аталған шара барысында «Ұлы Дала елі» экспедициясының Ақтөбе облысы делегациясының жетекшісі, Қазақстан халқы Ақтөбе облыстық ассамблеясы хатшылығының басшысы Ж.Нұршин Сыр елінің экспедициясының жетекшісі, Қазақстан халқы Қызылорда облыстық ассамблеясы хатшылығының басшысы Л.Төрешоваға эстафета кітап-күнделігін табыстады. Кітап-күнделік енді Сырдың беделді, танымал азаматтарының қолымен толықтырылады. Осы арада Қызылорда облысын көктей шолып өткен «Ұлы Дала елі» экспедициясының қатарына тоқталып өтелік. Экспедицияның басшысы Лəйла Төрешова екенін айттық. Ал осындай елдік іске атсалысу үшін Алматыдан арнайы қоғам қайраткері, саясаткер, Қазақстан халқы Ассамблеясының ғылыми-сараптамалық тобының мүшесі Дос Көшім келді. Одан бөлек, құрамында «Қоғамдық келісім» мекемесінің директоры, тарих ғылымдарының кандидаты Уəлихан Ибраев, Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің профессоры, тарих ғылымдарының докторы Өтеубай Қожақов, Қазақстан Жазушылар одағы Қызылорда облыстық филиалының төрайымы Қаршыға Есімсейітова, «Сыр медиа» ЖШС жанындағы ақпараттықталдау орталығының директоры, саяси ғылымдар кандидаты Сəулет Сахиев, облыстық тарихи жəне мəдени ескерткіштерді қорғау мекемесінің аға ғылыми қызметкері Азамат Есқалиев, осы мекеменің ғылыми қызметкері, тарих магистрі Еркебұлан Елеуов, сонымен қатар, белсенді жастар ұйымының өкілдері бар «Ұлы Дала елі» экспедициясы тамырсыз тасында тарих жатқан торқалы топырақты аралап кетті. Тарихы тіріліп, мұрасы жанданған Арал қаласындағы шарадан соң делегация өкілдері Арыстан баб кесенесінің құрылыс жұмыстарымен танысты. Арнайы Жаңаөзен қаласынан əкелінген ақтастардан қашалып, тұрғызылып жатқан кесене құрылысы жуық арада аяқталып, тарихымызды ұлықтар қасиетті орынның бірі болмақ. Сыр елінің экспедициясы əр төбесінің өзінен ұлы тарих менмұндалайтын қазыналы Қазалы қаласындағы Жанқожа батыр кешенінде баба рухына тағзым етіп, құран бағыштады. Əйтеке би кен тінде жұртшылықпен кездесіп, Қазақ хандығынан бергі əлеуметтік, саяси тақырыптарда дəрістер оқылып, қатысушылардың ұсыныс-пікірлері тыңдалды. «Əркімнің туған жері – Мысыр шаһары» дегендей, тарихын тануға құмартқан жастар тарих ғылымдарының кандидаты Уəлихан Ибраевтың, саяси ғылымдар кандидаты Сəулет Сахиевтің, Қазақстан Жазушылар одағы облыстық филиалының директоры Қаршыға Есімсейітованың тағылымға толы əңгімелеріне қанықты. Кеш соңында экспедиция мүшелері жергілікті аудандық кітапханаға кітаптар тарту етіп, жас өрендердің мол мағлұмат алуына сəл де болса септігін тигізді. Экспедицияның екінші күні ІХ-ХІ ғасырларда Оғыз мемлекетінің астанасы болған Жанкент қаласында жалғасты. Қанша ғасырды артта қалдырып, қабырғалары жермен жексен болғанымен, бұл жердің ерекшелігі, аяқ басқан сəттен бастап сол орта

ғасырдың тұрмыс-тіршілігі мен болмысын бастан кешкендей күйге бөленесің. Ежелгі шаһардан үлкен əсер алған экспедиция мүшелері тек қазаққа ғана емес, бүкіл түркі əлеміне ортақ ойшыл Қорқыт бабаның кешеніне аттанды. Мəңгілікті аңсаған абыз бабаның қобыз үні шынында да мəңгілікке ұлас қанын Сыр аймағындағы бой көтерген осы бір кесененің өзі айғақтап тұрғандай. Қармақшы ауданының тарих, өлкетану қызметкерлері Қорқыт атаның санғасырлық тарихымен жəне жаңа жөндеуден өткен мемориалдық кешенімен таныстырды. Бұдан соң экспедиция мүшелері

болып, тонометр құрылғыларын табыстап, олардың ақ баталарын алды. Бұдан соң ауданның Шіркейлі ауылы маңайындағы «Қос асар» археологиялық ескерткішінде жүргізіліп жатқан археологиялық қазба жұмыстарының барысымен танысты. Экспедиция мүшелері қазба жұмыстарын жүргізіп жатқан археологтармен кездесіп, қазіргі кезге дейін табылған жəне жұмыс барысында сыры толық ашылмаған дүниелер төңірегінде əңгімелесті. Экспедицияға қатысушылардың келесі нысаны – Сырдария ауданының Нағи Ілиясов ауылы болды. Ауылдың мəдениет үйінде жергілікті тұрғындармен

Қармақшы ауданының Жосалы кентіне бет бұрды. Бұл жерде олар Қазақ хандығының 550 жылдығы аясында елімізді əлемге танытып, тарихымызды насихаттап, ел-жерді аралап жүрген мотошерушілер тобымен кездесті. Топ жетекшісі Дмитрий Петрухин өз сөзінде қай елге бармасын, қандай белесті бағындырмасын, барлығын Отаны – Қазақстанның атын шығаруға арнайтынын жеткізді. Кездесу соңында экспедиция тобының жетекшісі У.Ибраев «Теңдессіз сый» акциясы аясында аудан кітапханасына кітаптар табыс етті. Бұл күні экспедиция жұмысы Жалағаш ауданының Бұхарбай батыр ауылында жалғасты. Бұхарбай батыр музейімен, тарихи жəдігерлерімен танысты. Музейге экспедиция тарапынан кітап тарту етіліп, Жалағаш ауданының Таң ауылдық округінде тұратын ардагерлерге тонометр сыйға берілді. – Біз осы сапар барысында халықты тарих біріктіретінін анық байқадық. Қазақстанды мекендеп жатқан əрбір ұлт пен ұлыс өзін тарихтан бөліп қарамайтынын көрдік. Бұл өте қуанышты жағдай. Ал мұндай жағдайдың орын алуына Қазақ хандығының құрылғанына 550 жыл толуын мерекелеп жатқанымыз ықпал етті дей аламыз. Сондықтан, Елбасы хандық тойын дер кезінде көтерді деп ойлаймыз. Алдағы уақытта біздің елдегі ұлт пен ұлыстың тілдік тұтастыққа да жететініне кəміл сенеміз,– дейді Дос Көшім. «Ұлы Дала елі» экспедициясының Сыр еліндегі жұмысы Сырдария ауданында жалғасты. Экспедиция мүшелері Қалжан ахун медресесінде зиярат етті. Ауыл ақсақалдары жергілікті жердің тұрмыс-тіршілігі мен Қалжан ахунның өмірдеректерімен таныстырды. Баба рухына құран бағыштап, қасиетті жердің сырына қаныққан топ Ұлы Жеңістің 70 жылдығы мен алдағы Қарттар күніне орай Тереңөзек кентінің ардагерлері М.Ержанов пен Я.Тасыровтың отбасында

кездесу болып өтті. Экспедицияға үлкен қызығушылық танытып, оның құрамына енген Ғылыми-сарапшылық кеңестің мүшесі, республикалық «Ұлт тағдыры» қоғамдық бірлестігінің төрағасы, саясаттанушы Дос Көшім «Ұлы Дала елі» экспедициясының бағытын қолдайтындығын, Қазақ хандығының 550 жылдығы аясында ҚХА тарапынан бұл көтеріліп отырған бастаманың өте орынды екендігін айтты. Кездесу соңында «Теңдессіз сый» акциясы аясында жергілікті кітапханаға кітаптар тарту етілді. – Талай аласапыран заманды бастан өткеріп, осы күнге аман жетіп, əлемге аты əйгілі мемлекет құрып отырған қазақ жерінің тарихы тереңде. Біз сол бабалар салған сүрлеуді тағы бір басып өтіп, оны елге, əсіресе, жастарға танытып, қазақстандық патриотизмнің жаңа моделін қалыптастыруда осы экспедицияның жұмысына атсалысып отырмыз. «Өткенсіз бүгін жоқ» дегендей, бүгінсіз ертең де болмайды. Сондықтан, біз өзіміздің өткен тарихымызды тануда, оны насихаттауда осындай ауқымды істерді қолға алып, жүйелі жұмыс істей беруіміз керек,– дейді Уəлихан Ибраев. Сыр өңіріндегі «Ұлы Дала елі» экспедициясы Қызылорда қаласында зиялы қауым өкілдерімен, студенттермен кездесіп, келелі əңгіме жүргізді. Одан кейінгі сапарын Шиелі, Жаңақорған аудандарында жалғастырып, Оқшы ата, Сунақ ата кесенелеріне соғып, ежелгі Сығанақ қаласына барды. Азғантай ғана күннің ішінде экспедиция мүшелері Сырдың бойын ен жайлап жатқан, ғалымдардың дерегі бойынша 150-ге жуық ескі қалалардың орны бар қасиетті топырақты аралап шықты. Солайша, «Ұлы Дала елі» экспедициясының эстафетасын Оңтүстік Қазақстан облысының делегациясына тапсырды.

Ќазаќ тойы – Венгрияда Венгрия астанасы – Будапешт қаласында халықаралық Түркі академиясының, Қазақстан Республикасының Венгриядағы елшілігінің жəне Венгрия Ғылым академиясының ұйымдастыруымен «Ұлы Даладағы мемлекеттік дəстүр сабақтастығы» атты халықаралық конференция өтті. Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған аталған маңызды шараға Қазақстан, Əзербайжан, Қырғызстан, Түркия жəне Венгрияның белгілі ғалымдары мен қоғам қайраткерлері қатысты. Алқалы жиында Қазақстанның Венгриядағы елшісі Нұрбах Рүстемов, Венгрия Мемлекеттік хатшысының орынбасары Жолт Чутора, ТҮРКСОЙ ұйымының бас хатшысы Дүйсен Қасейінов, Венгрия Ғылым академиясы Гуманитарлық ғылымдар зерттеу орталығы директорының орынбасары Балажа Балога, халықаралық Түркі академиясының президенті Дархан

Қыдырəлі, Түркі кеңесі жанындағы Ақсақалдар кеңесінің мүшесі Əділ Ахметов, Будапештегі Юнус Эмре атындағы Түркі мəдениеті орталығының директоры Якуп Гүл жəне Түркі кеңесінің халықаралық өкілі Хатиже Тугба Икизлер құттықтау сөз сөйледі. Бұдан əрі конференция белгілі ғалымдардың баяндамаларымен жалғасын тапты. Қатысушылардың қатарында профессорлар Зардыхан Қинаятұлы (Қазақстан), Қадыралы Конқобаев (Қырғызстан), Иштван Зимони (Венгриядағы Сегед университеті алтаистика кафедрасының меңгерушісі), Болат Көмеков (Қазақстан),

Қызылорда облысы. Мария Иванич (Венгрия Ғылым академиясы Түркологиялық зерттеулер тобының жетекшісі), сонымен қатар, Бақыт Еженханұлы (халықаралық Түркі академиясы), Дəуіт Шомпай (Венгрия Ғылым академиясы), Раушан Мұқышева (Венгрия, Сегед университеті), Эстер Отто-Ковач (Сегед университетінің PhD тыңдаушысы) сынды ғалымдар болды. Айта кету керек, Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен биыл Қазақ хандығының 550 жылдығы респуб ликалық жəне халықаралық деңгейде кеңінен аталып өтуде. Осыған орай халықаралық Түркі академиясы Қазақстанда жəне шет мемлекеттерде бірнеше ғылыми жиындар ұйымдастырды. Түбі бір түркі халықтары тарихи атажұрт санайтын Ұлы Дала тарихын шетелдерде таныта түсуге ықпал ететін Венгриядағы конференция сол бастаманың жалғасы болды. «Егемен-ақпарат».

Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған «Ұлы Дала елі» республикалық тарихи-мəдени экспедициясы ағымдағы жылдың 11 қыркүйегінде өз жұмысын бастап, Ақмола, Солтүстік Қазақстан жəне Қостанай облыстарын аралап келіп, Құрбан айт мерекесі күнінде Қарағанды өңірінің топырағына табан тіреген болатын. Жалпы, ел тарихын түгендеп жүрген ғалымдардың бұл сапары 9 қазан күні – Қазақ хандығының 550 жылдығын тойлаудың басты шаралары өтетін Тараз қаласында өзінің мəресіне жетпек. Қазақстан халқы Ассамблеясы ұйымдастырған «Ұлы Дала елі» экспедициясы алдымен өлкесі тарихи ескерткіштер мен жəдігерлерге толы Ұлытау жеріне атбасын тіреді. Сапардың Құрбан айт мерекесімен тұспа-тұс келуі де мүбəрак шараның маңызына салмақ қоса түскен еді. «Хан Ордасы» ескерткіші алдында экспедиция мүшелерін жергілікті «Ақ əжелер» фольклорлық-этнографиялық ансамблі мен «Мың бала» жобасының қатысушылары салтанатпен қарсы алды. Экспедиция құрамында «Қоғамдық келісім» РММ ҒСЖ жəне əдістемелік қамтамасыз ету қызметінің жетекшісі, тарих ғылымдарының докторы, профессор Нұрбек Шаяхметов, Қостанай облысы ҚХА жанындағы ҒСТ мүшелері, ғалымдар мен профессорлар болды. Экспедицияның ең алдымен ұлт ұясы – Ұлытауға табан тіреуі тегін емес. Ұлытау – қазақтың көне ғасырлық тарихында ұланасыр оқиғаларды бастан өткерген, хандарымыз өз ордаларын тіккен, билеріміз бен батырларымыз бастарын қосып, елдік мəселелерді шешкен, киелі де құнарлы əрі қазыналы өлке. Салтанатты қарсы алу рəсімінде профессор Нұрбек Шаяхметов құттықтау сөз сөйлеп, қазақ халқының рухани жəне тарихи-мəдени мұрасын насихаттау негізінде қазақстандық біртектілік пен ұлттық бірлікті нығайтуды мақсат тұтқан

тоқтаған үйдегі, Құнанбай қажы салдырған мешіттегі тарихи аурамен тыныстап, құнды жəдігерлермен танысу сəті де əсерге толы болды. Экспедиция мүшелері кездесу сəтін кешенді бағдарламалармен мазмұндап, келелі əңгімеге ұластыра білген аудан əкімі Халел Мақсұтов бастаған Қарқаралы халқының қонақжай пейіліне ризашылықтарын білдірді. Сол күні «Ұлы Дала елі» тарихи-мəдени экспедициясы Қазақстан Магниткасы, Тұңғыш Президентіміз қанаттанған қала Теміртауға жетті. Экспедиция мүшелері Тұңғыш Президенттің тарихи-мəдени орталығымен танысып, Елбасының өмір тарихынан сыр шертетін құнды құжаттармен, тың деректермен танысты. Сөздің реті келгенде теңдессіз кешен – Тұңғыш Президент тарихи-мəдени орталығы туралы аз-кем ақпарат бере кеткен орынды болар деп ойлаймыз. Орталық 2011 жылы іске қосылған. Ғимарат іргетасының диаметрі 48 метр жəне биіктігі 16 метр, мерекелік киіз үй тəрізді, басқа аналогы жоқ, сəулеттік жоба. Орталықта алты мұражай залы бар. «Тəуелсіз Қазақстан» деп аталатын бірінші залда Астана – Қазақстан астанасының макеті орналасқан. Онда көрнекі түрде мемлекетіміздің бас қаласының көзтартар орындарының бір-біріне ұқсамайтыны нақты көрінеді. Ақпараттық дүңгіршек-бағаналары арқылы астаналық ғимараттар туралы білуге болады. Мұндай технологиялық «ноу-хау» барлық алты залда бар. Touch Screen экраны бар электрондық бағаналар арқылы мұражай келушілері үш тілде – қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде мұражайдағы əрбір экспонат туралы толық ақпарат, қосымша фото жəне бейне материалдар ала алады. Екінші зал – «Өз заманының перзенті» – Елбасының балалық шағы, жастық шағы жəне отбасы, жақындары мен туыстары арасында тұлғаның қалыптасуы туралы əңгімелейді. Мұнда алматылық шеберлермен күміс жəне алтын жіппен есімдері кестеленген Нұрсұлтан Назарбаевтың шыққан тегінің шежіресі қойылған. Осы

аталмыш экспедицияның маңыздылығын ерекше атап өтті. Ұлытау ауданының əкімі Хамит Омаровқа экспедиция символы – күнделік-кітапты табыстады. Экспедиция əрі қарай Жезді ауылындағы мұражайда жалғасты. Мəкен Төрегелдин атындағы тау-кен жəне балқыту ісі тарихы мұражайының бай қоры экспедиция мүшелеріне ерекше əсер қалдырды. Мұражай қорындағы б.з.д. V-III ғ.ғ. Ұлытау ауданындағы Қаракеңгір өзенінің бойынан табылған сақ дəуіріндегі тас мүсіндер, Байқоңыр өзені жағалауындағы жартастарға салынған петроглифтер, көне отарба жəне түрлі минералдар мен тастар, түрлі-түсті металдарды қазып алуға арналған көне құрал-саймандар – тарих пен табиғат байлығының айқын дəлелі. Ерекше атап өтетіні, аталмыш музей – таукен жəне балқыту ісі саласына арналған ТМД бойынша жалғыз ғылыми-танымдық мекеме. Экспедиция мүшелері Жезді мұражайы – Қазақстандағы ең көрнекті, ең қызықты, экспонаттары мол ерекше ғимарат екенін атап өтті. Ұлытаудан кейін экспедиция Бұқар жырау ауданында болды. Бұл жердегі кездесулер де мазмұнды өтіп, тағылымы мол үлгі-өнегеге толы болды. Саяхатшылар Баба кесенесіне ат аялдатып, тарихи ескерткіштер қатарына жататын киелі жерлерді аралады. Мұнан кейін экспедиция атбасын «Атыңнан айналайын Қарқаралыға» тіреді. Бұл жерде экспедиция мүшелері мен Мəди атындағы өнер мектебі оқушыларының кездесуі ұйымдас тырылды. Қарқаралыдағы хакім Абай

залда Елбасының өміріне маңызды əсерін тигізген ғимараттардың макеттерін көруге болады. Үшінші зал – «Тұлғаның ерен қабілеті» – Қазақстан Магниткасы құрылысының тарихы туралы, зауыт салу идеясынан бастап металлургиялық комбинат жұмысын толық өндіріс циклына шығаруға дейін əңгімелейді. Төртінші зал – «Қазақстанның құрыш келбеті» – тікелей металлургия өндірісінің үрдісін бейнелейді. Келушілер қарапайым адамның көруіне мүмкін емес, металл өндірудің технологиялық үрдісін көре алады. Бесінші зал – «Уақыт ағымы», Нұрсұлтан Назарбаевтың өз білімі мен біліктілігі арқылы, партия көшбасшысынан ҚР Тұңғыш Президентіне жеткен, 20 жыл өмірі туралы əңгімелейді. Алтыншы зал – «Қазақстан жолы» – көрме залы. Мұнда Тəуелсіз Қазақстанның 20 жыл бойы қалыптасуы туралы толық ақпарат ұсынылған. Сонымен қатар, үлкен экран арқылы еліміздің барлық 14 облысы туралы толық ақпарат алуға мүмкіндік бар. Тарихи-мəдени орталықта көрме залдарынан басқа өзге де жайлар бар: ғимараттың цокольдық қабатында қор қоймасы, полиграфиялық зертхана, жөндеу шеберханалары, үйірме бөлмелері, сонымен қатар, инженерліктехникалық жəне тұрмыстық жайлары да бар. Жоғары қабатта лекторийлер, концерттер өтетін 137 орынға арналған кино-лекция залы; ғылыми конференциялар, съезд жəне кеңестер өткізуге арналған, проекциялық құралдарымен,

Қайрат ƏБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан».

аудио-блогтармен жабдықталған 80 орынды үлкен зал жəне 30 орынды шағын зал бар. Əлемдік электрондық кітапхана қорларына, мұражай коллекцияларына, бейне жəне фото-деректер мұрағатына қол жеткізуге мүмкіндік беретін оқу залы мен кітапхана да бар. Теміртаудан мол əсермен аттанған «Ұлы Дала елі» республикалық тарихимəдени экспедициясының мүшелері өз жұмысын Қарағанды қаласында жалғастырып, облыстық мұражайда оқытушы ғалымдар жəне студенттер қауымымен кездесу өткізді. Тағылымды, тақырыпты жан-жақты қаузаған бұл кездесулерге жергілікті ғалымдар Зəуреш Сақ тағанова, Сағындық Жауымбаев, Қанат Өскембаев, Жамбыл Жұмабеков жəне Лəззат Шотбақова қатысты. Экспедиция мүшелері Қарағандыдағы тарихи-өлкетану мұражайында бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерімен өткен баспасөз мəслихатында бүгінгі күндегі тарихи-мəдени ескерткіштерге деген көзқарас туралы, олардың зерттелу барысы жайында салиқалы əңгіме айтып, журналистер сұрақтарына жауап берді. Əсіресе, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы «Қоғамдық келісім» мекемесінің өкілі, экспедиция жетекшісі Нұрбек Шаяхметов бұл саладағы қордаланып қалған мəселелерді орынды қозғады. – Экспедиция кезіндегі маңызды шаруаның бірі – тарихи құндылығы баға жетпес, бірақ та бүгінге дейін аз, тіпті, мүлдем зерттелмеген тарихи ескерткіштерге барынша назар аудару. Қазіргі таңда біз жергілікті өлкетанушылармен, ғалымдармен, сонан кейін ғалымдардан да көп нəрсені білетін ақсақалдармен жұмыс жүргізіп келеміз. Мəселен, біз қасиетті Ұлытау өлкесінде болдық. Бұл жерде Алаша хан, Жошы хан кесенелері сынды аса ірі мəдени-тарихи ескерткіштер бар. Ал енді жергілікті өлкетанушылардан ежіктеп сұрай бастасақ, көптеген қарама-қайшылықты көзқарастарға тап боламыз. Яғни, зерттеу ісінде кешенді тəсіл жоқ. Көбіне үзіп-жұлып зерттеген болады. Сондықтан, мəдени жəне тарихи мұраны зерттеу бойынша бүгінгі күн талабына жауап бере алатын жалпы ұсынымдар əзірлеуіміз керек, – деді ол. Содан кейін экспедиция мүшелері біздің ата тарихқа қатысты тағы бір мəселені сөз етісті. Ол – қазіргі таңда кейбір жекелеген адамдардың өздерінің ата-бабасын көрінген жерге тықпалап, батыр, би жəне шешен қылып көрсеткісі келіп əуреге түсіп жүргендігі. «Тарихқа қиянат жүрмейді. Сондықтан, біз қолдан батыр жасап, жалған намыстың жетегінде жүрген жандардың бетін нақты дерек, шынайы тарихқа қарай бұруымыз керек», деді экспедиция құрамындағы ғалымдар. Экспедиция мүшелері өздерінің көп мақсаттарының бірі – болашағы бар туристік маршруттарды анықтау жəне ғылыми-танымдық туризмді дамыту ісі екенін айтты. Бұл бағытта алдыдан андағайлап шығатын мəселенің бірі – көлікпен жүруге мүлдем жарамсыз ойқы-шойқы жолдар екен. Сонан кейін инфрақұрылымның да оңып тұрғаны шамалы. «Біз жергілікті билік өкілдерінің назарын осы мəселелерге аударуды көздейміз. Инфрақұрылым дамымайынша, этно-мəдени жəне ғылымитанымдық туризмді ілгері жылжытуымыз неғайбыл», деді олар. Экспедиция мүшелері өздерінің маңызы жағынан өте зор сапарлары аяқталғанда жиналған ақпарат пен материалдарды, құжаттарды қаттап, байытып, жинақ етіп шығару, сонан соң экспедиция бойынша фотоальбом құрастырып, ішкі туризм мен кешенді зерттеулерді дамыту жөнінде ұсынымдар əзірлеуді мақсат еткен. Əлбетте, бұл ішіне соны ойлар, тың көзқарастар мен ұтымды пікірлер енген ұсынымдар тиісті министрліктер мен жергілікті атқарушы билік орындарына жіберілетін болады. Ерекше атап өтерлігі, Қарағанды облысының халқы, атқа мінген азаматтар қазақ тарихының жоғын іздеп, сөзін сөйлеп, ел аралап, жад саралап жүрген «Ұлы Дала елі» тарихи-мəдени экспедициясына зор құрмет көрсете білді. Біле-білсек, бұл – ақтаңдақтардан əлі арыла алмай жүрген, тылсымдары ашыла қоймаған Ұлы да қасіретті тарихымызға деген тағзым. Қарағанды облысы.


www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

Ілгерілету жўмыстары жалєасады

Жапониямен ЯСЖТШ бойынша тең төрағалық шеңберінде Қазақстан келісімнің күшіне енуі мəселесінде айтарлықтай ілгерілеушілікке қол жеткізуге ниетті. Осы орайда, еліміз сыртқы істер министрі Ерлан Ыдырысов өз əріптестерімен екіжақты кездесулер өткізді. Кездесулер негізінен БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне Қазақстанның ұсынысына жəне ЭКСПО-2017 көрмесіне делегациялар шақыруға бағытталды.

2015 жылғы 29 қыркүйекте Қазақстан Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартты (ЯСЖТШ) күшіне ендіруге ықпал жасау бойынша 9-шы конференцияның тең төрағалық міндеттерін атқаруға кірісті. Ал конференцияның ашылуында сөз сөйлеген Е.Ыдырысов атап өткендей, Қазақстан мен Жапонияның тең төрағалығының ерекшелігі – екі ел де ядролық қарудан жапа шеккен жəне ЯСЖТШ-ға қол қоймаған немесе ратификацияламаған елдерден осы бағытта нақты қадамдарды жедел қабылдауға шақыруға моральдық құқыққа ие. «Бұл шарт ядролық қаруды таратпау туралы шартпен қатар, жаһандық қауіпсіздік жүйесінің өзегі болып табылады. Сондықтан, біз осы шарттың толығымен əмбебаптанғанын қолдаймыз. Оның күшіне енуі ядролық қарусыз əлемге басқан алғашқы маңызды қадам болады жəне Қазақстан да осы маңызды істе айтарлықтай ілгерілеуге қол жеткізуге ниетті», – деді Е. Ыдырысов өзінің сөзінде. «Мұнда не туралы айтылып отырғанын барлығымыз білеміз – ЯСЖТШ-ны барлық елдің қолдағаны, оған қол қоюы жəне ратификациялауы қажет, осы құжаттың күшіне енуі соларға байланысты. Біздің ойымызша, нақты істер мен тікелей əңгімелердің кезі келді. Жаңа ғана менің əріптесім, Жапония Сыртқы істер министрі Фумида Кишидамен келіскендей, біз ЯСЖТШ-ның күшіне енуіне ұмтыла отырып, барынша ұтымды жұмыс жүргізуге ниеттіміз, біз бұл мəселеде əрқашанда тікмінезділік танытып, керек десеңіздер, кей жағдайларда дипломатиялық сыпайылықты да ысырып тастайтын боламыз», – деп атап өтті қазақстандық министр. Қазақстан сыртқы саясат ведомствосының басшысы Қазақстанның жаһандық ядролық қарусыздану мен таратпау ісіне қосқан үлесін айтып өтті. «Өздеріңізге белгілі, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ə.Назарбаевтың бастамасымен БҰҰ 29 тамызды яғни Семей ядролық полигонының жабылған күнін Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күні деп жариялады. 2012 жылдан бастап халықаралық «АТОМ» жобасы іске асуда. Оның аясында ядролық қаруға қарсы шыққан Жер шарының кез келген тұрғыны əлемнің үкіметтеріне ядролық сынақтардан бас тартып, ЯСЖТШ -ның барынша тез арада күшіне енуін талап ететін онлайн-петицияға қол қоя алады. Қазіргі күннің өзінде осы петицияға əлемнің 120 елінен 200 000-нан аса адам қол қойды» – деді Е.Ыдырысов. Сондай-ақ, ҚР СІМ басшысы БҰҰ Бас Ассамблеясының жалпы дебаттары барысында Қазақстан Президенті Н.Ə.Назарбаевтың 2045 жылға дейін, яғни БҰҰ-ның 100 жылдығында ядролық қарусыз əлем құруға қол жеткізу бастамасын ұсынғанын атап өтті. Е.Ыдырысов айтып өткендей, «бұл мақсат алыс əрі орындалмайтындай болып көрінуі мүмкін, бірақ шын мəнісінде бұл саяси ерік болған жағдайда əбден мүмкін жəне оған қадамды бүгіннен бастау қажет». Конференция жұмысы барысында Е.Ыдырысов ЯСЖТШ-ны Даярлау комиссиясының атқарушы хатшысы Лассино Зербомен кездесті. Кездесу аясында Қазақстан Ұйыммен орнатылған өзара ықпалдастықтың деңгейін, соның ішінде ЯСЖТШ-ның тез арада күшіне енуін мақсат тұтқан Көрнекті қызметкерлер тобын (Group of Eminent Persons) құру бастамасын жоғары бағалайтыны айтылды. Сонымен қатар, ол ЯСЖТШ алаңын Қазақстан қарусыздану мен таратпау бастамасын ілгерілетуде, ядролық қарусыз əлемді кеңінен насихаттауда, Қазақстан үлгісінде ядролық сынаққа тыйым салу мəселелерін алға тартуда белсенді қолдануға ниетті екенін жеткізді. Сонымен қатар, 27-29 қыркүйек күндері БҰҰ алаңында Е.Ыдырысов Албания, Андорра, Барбадос, Бутан, Доминик, Ин донезия, Ирак, Кипр, Коста-Рика, Македония, Малави, Намибия, Сан-Томе жəне Принсипи, Сьерра-Леоне, Словакия, Сирия, Швеция, Эфиопия сыртқы саясат ведомстволары басшыларымен бірқатар екіжақты кездесулер өткізді. Тараптар халықаралық күн тəртібіндегі көкейкесті мəселелерді, Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 2017-2018 жылдары тұрақты емес мүшелігіне ұсынымын, сондай-ақ, елдердің Астанада өтетін ЭКСПО-2017 халықаралық мамандандырылған көрмесіне қатысуы жайын талқыға салды. 28 қыркүйекте БҰҰ Бас Ассамблеясының 70-ші сессиясына қатысушы делегациялар құрметіне ұйымдастырылған Қазақстанның БҰҰ жанындағы Тұрақты өкілдігіндегі қабылдауда да басты əңгіме осы тақырыптарға арналды. Қазақстан делегациясының БҰҰ-дағы жұмысы əрі қарай жалғасуда. Сəулебек БІРЖАН.

9

 Бүгін – Қарттар күні

ЌАРТТАРЫМЫЗ АМАН-САУ ЖЇРСІН! Їлкенін сыйлаєан жерде ќасиет бар

Ќамќорлыќ ўдайы кґрсетіле береді

Бүгінгі күнде біздің еліміз сындарлы шақты бастан кешіп отыр. Бірақ та, соған қарамастан, халқымыздың бір атаның баласындай ынтымағы жарасқан. Соның арқасында еңсеміз түспей, елдігімізге сын келтірмей отырмыз. Жаратқаннан осы бірліктен, ынтымақтан айырмасын деген жалғыз тілегім бар! Біз кешегі қанды қырғынды көзбен көрген адамдармыз. Сол соғыста мемлекет пен халық бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығарғанының арқасында ғана жауды жеңіп шықты. Айтайын дегенім: мемлекеттің күші халықта! Қазір жасым тоқсанға келсе де теледидар қарап, күнделікті жаңалықтардан хабар-ошарды үзбей көріп тұрамын. Күні кеше ғана Елбасымыз Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаев Біріккен Ұлттар Ұйымының мінберінен ана тілімізде сөйлеп, абыройымызды аспандатып тастады. Біле білсек, бұл – біздің жас мемлекетіміз тұғырлы елге айналып, дүниежүзі халықтарымен терезесі тең дəрежеде тұр деген сөз. Енді тіліміз осы шыққан биігінен төмендемесе екен деп тілеймін. Тіл дегеніміз – бүтін бір ұлттың ар-ұяты, абыройы. Біздің облыстағы ардагерлер ұйымын Оралды Төреғожин деген азамат басқарады. Менің жасымды сыйлап жиі телефон соғып, өздерінің атқарып жатқан жұмыстары туралы баяндап тұрады. Керек жері болса ақылдасып жатады. Яғни, ардагерлер ұйымымен байланысым тұрақты деп айта аламын. Бұдан бөлек, облыстық əкімдікпен

Атырау облысында зейнет жасындағы 50 мыңға жуық адам бар. Олардың арасында қарттарға жəне мүгедектерге арналған интернатта 114 адам тұрады. Бұлардан бөлек мүгедектер де бар. Өңірде мұндай санаттағы адамдарға қамқорлық таныту тек қазан айында ғана қолға алына ма? Газет тілшісінің осы жəне өзге де сұрақтарына облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру жəне əлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы Клара МҰҚАШКЕРЕЕВА жауап берді.

де хабарласып, жағдайымызды ұдайы біліп тұрады. Белгілі бір даталарда, мереке күндері облыс əкімінің өзі бас болып үйге келіп, құттықтап жатқаны. Жалғыз маған ғана емес, ардагерлердің бəріне де көмек көрсетіліп, құрмет білдіріліп тұратынынан жақсы хабардармын. Осылайша ел басқарған азаматтардың пейілдеріне риза болып, халқымыздың амандығын тілеп жүріп жатқан жайымыз бар. Атқа мінген азаматтарға айтарым: қарияларды мерекесінде ғана еске алмай, жайшылықта да ескере жүрсе екен. Мұның тəрбиелік мəні зор. Желкілдеп өсіп келе жатқан жас ұрпақ алдыңғы толқын ағалардың осы өне гелі ісін бойына сіңірсе – еліміздің ертеңі жарқын болады. Кəрісін сыйлап, төбесіне көтерген елден қасиет-кие деген дүниелер айналып өткен емес! Кəмали ДҮЙСЕНБЕКОВ, Ұлы Отан соғысының ардагері, «Даңқ» орденінің ІІ дəрежесінің екі мəрте жəне ІІІ дəрежесінің иегері.

ҚАРАҒАНДЫ.

Ќарияларын ардаќтай білген жўрттыѕ абыройы биік

Оралхан ДƏУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Қарап отырсаңыз, атқан таң мен батқан күннің арасы адам ғұмырының кішкентай көшірмесі сияқты. Жастық шақта шапқылап, қартайғанда басқаша күйге түсетінің – күннің еңкейіп барып ұясына батқанынан еш аумайды. Ал қарттық тыныштықты тілейді. Яғни, қарияларын ардақтай білген елдің рухы үстем, шаңырағы биік. Жамбыл облысында қарттар мен мүгедектерге арналған үш интернат үйі бар. Оның екеуі Тараз, біреуі Қаратау қаласында орналасқан. Бүгінгі таңда №1 қарттар мен мүгедектер үйінде 146 қарт тіршілік көшін жалғастыруда. Олардың 33-і қазақ, 75-і орыс, 38-сы басқа ұлт өкілдері. Ал №2 қарттар мен мүгедектерге арналған интернат үйінде қарттар саны – 205, олардың 61-і қазақ, 94-і орыс, 50-і басқа ұлт өкілдері. Осы №2 қарттар мен мүгедектерге арналған интернат үйінің бас медбикесі Гүлхан Тұрсынбаеваның айтуына қарағанда, қарттар үйін паналаушылардың дені өз еріктерімен келгендер. – Мұнда барлық жағдай жасалған. Сəл ауыра қалсақ, дəрігерлер тексереді. Дəрілермен де толық қамтылғанбыз. Тағамдары өте жақсы. Жыл он екі ай дастарқанымыздан жеміс-жидек үзілмейді. Күйеуім қайтыс болған. Алаяқтардың

арбауына түсіп, бар дүние-мүлкімнен де айырылдым. Жалғыз қызым бар. Күйеу балам екеуі пəтер ден-пəтерге ауысып жүр. Сон дық тан осындамын. Қызымның қолына барған күннің өзінде, ол бұл жердегідей маған күтім жасай алмас, – дейді осы қарттар үйінің тұрғыны Татьяна Гамзаева. Ал Георгий Пактың балалары Кавказда тұрады екен. «Дəм-тұзымыз жараспай, жұбайыммен ажырасып кеттім. Жақындарыма барар мүмкіндігім болса да, осы үйде қалар едім. Себебі, қандай «алтын келінім» болсын, маған бұл үйдегідей жағдай жасамайды. Киіміміз таза, тамағымыз тоқ, денсаулығымыз ұдайы бақылауда. Одан артық бізге не керек? Зейнет жасындағы қарияға, ең алдымен, дұрыс күтім қажет», деп ағынан жарылды қария. Сондай-ақ, №2 мүгедектер мен қарттар үйіндегі Вера Науменко, Шайбүбі Шырынбекова мен Зоя Рябова байырғы теміржолшылар екен. Олардың бірі – өзінің еңбек жолының отыз жылын, енді бірі – 24 жылын теміржолға арнаған. Уақытында теміржолдың дамуына үлес қосқан бұл қариялардың айтуына қарағанда «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының өкілдері қарттар үйіне жиі бас сұғып, жағдайларын біліп тұрады екен. – Əрине, əр адамның тағдыры өз қолында. Дегенмен, қарттар үйінде тұрып жатқан теміржолшы-ардагерлерді ардақтау – азаматтық парызымыз. Теміржол – ел экономикасын ілгері сүйреуші ірі сала. Ал уақытында осы салада еңбек еткен əрбір ардагердің қолтаңбасы осында сайрап жатыр. Жақында ғана №1 қарттар мен мүгедектер үйіне де арнайы барып, осында тұрып жатқан Сақтаған Сəрсенбаев пен Талғат Насыр сынды ардагер-қарияларымыздың да батасын алдық, – дейді бұл жөнінде Жамбыл жол бөлімшесі кадрлар бөлімінің бастығы Меруерт Бейсенбекқызы. «Жас кезімде бейнет бер, қартайғанда зейнет бер» деген, тағдыр тəлкегімен қарттар үйінде өмір сүріп жатқан жандар мемлекет тарапынан берілетін көмектер мен жеңілдіктерді толық түрде пайдаланып отыр. Қамкөңіл қарттарға қамқорлық ешқашан толастамайды. Жамбыл облысы.

–––––––––––––––––––––

Суреттерді түсірген Ақəділ РЫСМАХАН.

Аќсаќалына ќарап ауылын таны Қазанның 1-і халықаралық Қарттар күні болып есептеледі. Ал олар туралы бізде ауыз тұшытып айтарлық қандай туындылар бар дегенде, шыны керек ойланып қалатынымыз рас. Қарттыққа қатысты түйткілді мəселелерге көбіне шетелдік кинотуындылар арқылы көз тігіп жүрген жайымызды жасырып тағы тұра алмаймыз. Жақында «Қазақстан» ұлттық арнасы осы олқылықтың орнын толтыру мақсатында «Біздің ағай» атты 16 сериялы комедиялық хикаясын ұсынбақ. Көрерменге 12 қазанда жол тартады деп күтілген телехикая зейнеткерлікке шығып, танымал блогер жəне жастардың тəлімгері атанған ауыл ақсақалы туралы баяндайды. Бұл қызықты оқиға заманауи

өмірді бейнелейді. Оқиға Жамбыл облысындағы Шу ауданында өтеді. Хикаяның бас кейіпкерлері Жомарт ағаның отбасы жəне сол отбасының жанына топтасқан ауылдастары. Жомарт аға ауылдық мектепте тарих пəнінің мұғалімі. Өмір бойы сүйікті қызметімен айналысқан ақсақал зейнеткерлікке шығады. Мұндай адам үйде тыныш отыра алмайтыны белгілі.

Аяқ астынан ауылдастарының ақылшысына айналғанын Жомарт ағаның өзі де байқамай қалады. Ақсақал бұл – өскелең ұрпаққа үлгі боларлық жан болуы тиіс. Нағыз ақсақал болуды кім армандамайды дейсіз?! Бірақ, құрмет пен сыйға бөлену екінің бірінің қолынан келе бермейді. Бұның барлығын Жомарт аға жақсы түсінеді. Сонымен қатар, бұл хикая адам жүрегінде туған жер мен елдің ерекше орын алатынын баяндайды. Хикаяның тағы бір кейіпкері Еламан (Эдуард). Ол осыдан бірнеше жыл бұрын тарихи отаны Алманияға қоныс аударған, өз еліне қонаққа жиі келіп тұрады. Оған туған өлкеге деген сағынышы маза

бермейді. Шетелдік курорттық жерлерден əбден жалығады. Ауыл адамдары мен ауылдағы шағын ғана үйі – жанына жайлы, ең ыстық мекені еді! Туындының режиссері Мұрат Бидосов. Ол көрерменге осыған дейінгі «Əпке», «Агент Z» жəне т.б. телехикаяларымен танымал. Туындының негізі əзіл-оспаққа құрылса да, отансүйгіштік, үлкендерге деген құрмет, Отанға, отбасыға деген махаббат тақырыптары кеңінен насихатталады. Хикая барысында отандық өндіріс өнімі жəне заманауи технология жетістіктері көрсетіледі. Қаршыға КҮЛЕН.

– Клара Фазылқызы, өңірде қариялар мен мүгедектерге қандай əлеуметтік көмектер көрсетіліп отыр? – Халқымыз қашаннан қарияларын аялап, оларға сыйқұрметін көрсетіп, қамқорлығын, мейірімін танытуды қанымызға сіңірген ғой. Атырауда да зейнет жасындағы, сонымен бірге, мүмкіндігі шектеулі жандарға əлеуметтік көмек жыл бойына ұдайы көрсетіліп келеді. Мəселен, жыл басынан бері жергілікті бюджет есебінен барлық топтағы мүгедектерге жəне мүгедек балаларға 5 мың теңге мөлшерінде біржолғы əлеуметтік көмек көрсетіледі. Қазір облыста бұндай көмекті 16 мыңға жуық мүгедек алып отыр. Сонымен бірге, 2466 мүгедек балаға жергілікті бюджеттен 12,3 млн. теңге тағайындалып, төленді. Қазіргі уақытта аталған əлеуметтік көмектерді төлеу жалғасуда. Жергілікті атқарушы жəне өкілетті органдардың шешімдерімен халықтың əлеуметтік əлжуаз топтарын əлеуметтік жағынан қорғаудың қосымша шаралары да алынып отыр. Жыл басынан бері жергілікті бюджеттерден 160,0 млн. теңгенің əлеуметтік көмектері берілді. Атап айтқанда, 3 жастан 16 жасқа дейінгі мүгедек балаларын үйінде оқытатын жəне тəрбиелейтін отбасыларына ай сайын 2,4 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде (4756 теңге), нақтылай айтқанда, 308 балаға 9,9 млн. теңге көлемінде материалдық көмек берілсе, Ұлы Отан соғысына қатысушылары мен мүгедектеріне жəне Ауғанстандағы ұрыс қимылдарына қатысушыларға, Ұлы Отан соғысында қаза тапқан жауынгерлер жесірлеріне жəне Ауғанстандағы ұрыс қимылдарында қаза болғандар отбасыларына (мөлшері – 15,0 мың теңге) коммуналдық қызметтерге жеңілдіктер көрсету мақсатында барлығы 750 адамға 68,7 млн. теңгенің əлеуметтік көмегі көрсетілді. Сонымен қатар, халықтың əлеуметтік жағынан əлжуаз топтарындағы 1183 адамға мұқтаждығына қарай 29,5 млн. теңгенің біржолғы əлеуметтік көмектері төленді. Ұлы Отан соғысының ардагерлері мен мүгедектердің денсаулығын сауықтыру үшін жыл сайын тегін жолдамалар беріледі. Биыл бұл мақсатқа 102,4 млн. теңге жергілікті бюджеттен қаралып, Ақтөбе облысындағы «Алғабас» санаториясына 1117 жолдама жəне көзі көрмейтін мүгедектер үшін Жамбыл облысындағы санаторияға 89 жолдама сатып алынды. Осылайша, жыл басынан бері аталған сауықтыру орындарында 984 адам демалды. Оның ішінде Ұлы Отан соғысының 4 ардагері бар. Бұдан басқа НКОК НВ компаниясының демеушілігімен облыстағы 60 қартқа «Атырау» шипажайына жолдамалар берілді. Ал коммуналдық қызметтер тарифтерінің көтерілуіне байланысты аз қамтылған отбасыларын əлеуметтік қолдау мақсатында облыстық əкімдікпен ірі коммуналдық қызмет көрсетуші «Атырау Жарық» АҚ, «АтырауЖылуЭлектрОрталығы» АҚ, «ОблТрансГаз» КМК, «Атырау су арнасы» КМК арасында меморандум жасақталды. Осы меморандумға сəйкес аз қамтылған отбасылары коммуналдық қызметтердің төлемін 40 пайыз жеңілдікпен алып отыр. Меморандумға сəйкес жыл басынан бері орташа есеппен барлығы 400 отбасына 4,3 млн. теңгенің жеңілдіктері көрсетілді. Атап айтқанда, «Атырау Жарық» АҚ арқылы орташа есеппен 470 отбасына 1,3 млн. теңгеден астам, «АтырауЖылуЭлектрОрталығы» АҚ-мен 113 отбасына 1,1 млн. теңге жəне «ҚазТрансГазАймақ» Атырау өндірістік филиалы 385 отбасына 1,3 млн. теңгенің жəне «АтырауСуАрнасы» КМК арқылы 224 отбасына 544,7 мың теңгенің демеушілік көмектерін көрсетті. Осы көмектер аз қамтылған отбасыларына коммуналдық қызметтер ақысын төлеуде үлкен қолдау болып отыр. – Қазан айында қандай қамқорлық шаралары қолға алынады? – Қариялардың өздері демеушілік көмектер сұрап, ешкімге алақан жаймайды. Дегенмен, қамқорлық айлығында ауыл шаруашылығы өнімдерін, азық-түлік тауарларын төмендетілген бағамен беру, үй шаруашылықтарына көмек көрсету ұйымдастырылып отыр. Махамбет ауданында жалғызілікті қарттардың үй шаруашылығына «Тимуршылар» командасының көмегі ұйымдастырылса, Жылыой ауданы бойынша «Тамшыдай мейірім» атты мүмкіндігі шектеулі балалардың қолымен жасалған бұйымдардың қайырымдылық жəрмеңкесін өткізуді жоспарлап отыр. Сонымен бірге, Қарттарға жəне мүгедектерге арналған интернат үйіндегі арнаулы əлеуметтік көмек алатын 114 қарттар мен мүгедектерге өңірдегі өнер ұжымдары мен мектеп оқушыларының концерттік бағдарламасын ұйымдастыруды, арнайы мерекелік дастарқан жаюды жоспарлап отырмыз. Сондай-ақ, демеушілердің қолдауымен интернат үйінің əрбір тұрғынына мерекелік азық-түлік пакеті ұсынылады. Мұндай мейірімге толы қайырымдылық шарасы барлық аудандар мен Атырау қаласында да өтеді. Облыстық мүгедектерді сауықтыру орталығы 1-2 қазан күндері «Ашық есік» акциясын өткізеді. Дəрігер терапевт, кардиолог, невропатолог, психолог, заңгер мамандар келушілерге ақысыз көмек көрсететін болады. Бұрын тек қана бірінші жəне екінші топтағы мүгедектерді ғана қабылдайтын болса, бұл күндері қарттар мен мүгедектердің барлығы білікті дəрігерлердің кеңесін алуына мүмкіндік жасалады. Жалпы, қариялар мен мүгедектерге, əлеуметтік тұрмысы төмен отбасыларына қамқорлық таныту шаралары тек қамқорлық айлығымен шектелмейді. Мұндай көмектер жыл басынан бері қолға алынып, ұдайы жалғасын таба береді. Əңгімелескен Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

АТЫРАУ.


10

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

Бəсекеге ќабілеттілікте 8 сатыєа жоєарыладыќ

 Ақпарат айдыны

«MEDIA EXPO-2015» кґрмесі

Кеше Дүниежүзілік экономикалық форум (ДЭФ) 2015-2016 Жаһандық бəсекеге қабілеттілік туралы жылдық есебін жариялады. Рейтинг нəтижелері бойынша Қазақстан 50 орыннан 42-ге көтеріліп, өз рейтингін 8 сатыға жоғарылатты. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Бұл жөнінде Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде болған баспасөз мəслихатында «Экономикалық зерттеулер институты» АҚ Стратегиялық жобалар жəне экономикалық зерттеулер орталығының директоры Бақытгүл Қамбар мəлім етті. Сонымен қатар, рейтинг бойынша көш басында Швейцария тұрғандығы жəне де бұл елдің соңғы 7 жыл қатарынан алдыңғы орынды иеленіп келе жатқандығы айтылды. Ал жалпы осы рейтингтің елдерге не үшін қажеттігі жөнінде сөз қозғаған Б.Қамбар ЖБИ 114 көрсеткіш негізінде есептелсе, оның 34-і статистикалық деректер, ал қалғандары орта жəне ірі кəсіпорындар басшыларының бағасы негізінде есептелетіндігін айта келе, рейтингтің елді жан-жақты салалары бойынша бір-бірімен салыстыра отырып алға ұмтылуға бастайтын көрсеткіштерге теңеді. Бұл ретте оны мемлекетті экономикалық жағынан ғана емес, əлеуметтік көрсеткіштердің қандай екендігін сипаттайтын барометр деуге болады. Осы орайда, рейтинг барысында бастапқы бестік қатарында Сингапур, АҚШ, Германия жəне Нидерланд елдері тұрғандығы айтылды. Ал Дүниежүзілік экономикалық форумның 2015-2016 жылдарға Жаһандық бəсекеге қабілеттілік индексінде бағаланатын елдер саны өткен жылы 144 болса, биыл 140 мемлекетті құрап отыр. Биылғы жылға арналған деректерінің болмауына байланысты рейтингке Ангола, Барбадос, Буркина-Фасо, Ливия, Пуэрто-Рико, Суринам, Шығыс Тимор жəне

Йемен сияқты елдер қатыса алмаған. Алайда, өткен басылымға кірмеген Бенин, Босния жəне Герцеговина, Эквадор жəне Либерия сияқты елдер ағымдағы жылы қайта енгізілген. Сондайақ, ТМД елдері арасында біршама алға жылжу байқалады. Мысалы, Əзербайжан 2 саты алға озып, 40-орынды иемденіп отырса, біздің мемлекетіміз 8 сатымен 42-орынға шыққан. Ал Ресей 8 саты жоғарылап 45-орында тұрса, Украина 79-орын, Тəжікстан 80-орын, Армения 82-орын, Молдова 84-орын жəне Қырғызстан 102-орынға көтерілгендігі байқалады. Айтарлықтай жақсаруға қарамастан, Қазақстанның ең əлсіз тұстарына денсаулық сақтау жəне бастауыш білім, қаржы нарығының дамуы, компаниялардың бəсекеге қабілеттілігі жəне инновация мəселелері жатады. Керісінше, ең жоғары өсу – халықаралық дистрибуцияны бақылау, монополияға қарсы саясат тиімділігі, сауда баждары, ғылыми-зерттеу ұйымдарының сапасы секілді бағыттарда байқалса, бəсекеге қабілеттіліктің ұялы байланыс абонеттерінің саны, мемлекеттік артықшылық/тапшылық, шығыстарды орнатудағы икемділік, жалақы жəне еңбек өнімділігі секілді көрсеткіштеріне жоғары баға берілген. Еліміздің бəсекеге қабілеттілігінің ең маңызды факторлары ІЖӨ-де жəне жаңа жұмыс орындарын құруда жеке сектор үлесінің өсуі, инновацияларды енгізу, нарықта бəсекелестікті қолдауға бағытталған саясатты əзірлеу, институттық жүйені жетілдіру, еңбек өнімділігінің өсуі, тікелей шетел жəне ішкі инвестицияларды тарту, ішкі жəне сыртқы нарықты кеңейту болып табылады.

Теміржолдаєы тиімді тариф Кеше Орталық коммуникациялар қызметінде Инвестициялар жəне даму министрлігі Көлік комитетінің төрағасы Əсет Асаубаев баспасөз мəслихатын өткізді. Онда еліміздің көліктіклогистикалық желісі мен транзиттік жолдарын дамыту мəселелері əңгіме болды. Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

Ел экономикасының қозғаушы күші болып отырған теміржол тасымалының жұмысына да қазіргі жаһандық жəне көрші елдерде орын алған экономикалық дағдарыстар өз əсерін тигізуде. Сол себептен, жүк тасымалының қарқынын бəсеңдетіп алмауды ойлаған ұлттық компания басшылығы отандық өнім шығарушыларға теміржол тарифі бойынша тиімді қызмет ақысын ұсыныпты. Сондай-ақ, жолаушылар көлігінің мəселелері жөніндегі заң жобасының аясында контейнерлік тасымалға жүретін мемлекеттік тарифтік реттеуді алып тастауды да көздеп отырған көрінеді. Қазіргі өтпелі кезеңде жүк тасымалының азайып кетпеуі үшін барлық мүмкіндік қарастырылып жатқанын айтқан комитет төрағасы, бірқатар амал-шаралардың жүзеге асырылғанына тоқталды. «Теміржол тасымалы саласында жүк тасымалы көлемінің азайып кетпеуі үшін бірқатар шараларды қолға алдық. Атап айтсақ, тасымалдар көлемін

арттыру мақсатында 2015 жылы отандық өндірушілерге қазақстандық өнімді тасымалдау үшін арнайы теміржол тарифтеріне жеңілдіктер берілді. Өз кезегінде бұл шара – отандық жүк жөнелтушілерге 4 млрд. тоннаға жуық жүктің тасымалданатынына кепілдік əперді. Екіншіден, транзиттік жүкті тасымалдауға икемді тарифтік саясат жүргізіліп отыр. Бұл осы жылғы тасымалдар көлемін 2014 жылдың деңгейінде сақтау үшін қолға алынған шара. Мысалы, 2015 жылдың 7 айында Қытайдан Еуропаға транзитпен өткен контейнерлік тасымалдардың көлемі 19 649 контейнерді құрады. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда үш есеге артық», дейді комитет төрағасы. Қазіргі экономикалық қиын жағдайларға қарамастан, теміржол тасымалының көлемін азайтпауға бағытталған өзге де шаралар туралы əңгімелеген ол, контейнерлік тасымалға қатысты мемлекеттік тарифтік реттеу алынып тасталатыны жөнінде де айтты. «Үшіншіден, Мемлекет басшысының «100 нақты қадам» Ұлт жоспарына сəйкес,

еуропалық трансқұрлықтық дəлізді дамыту үшін əзірленген заң жобасы контейнерлік тасымалдар кезінде магистральды теміржол желісінің қызметтеріне жүретін мемлекеттік тарифтік реттеуді алып тастауды көздеп отыр», деді ол. Спикер елімізде соңғы жылдары пайдалануға берілген теміржол магистральдары мен екі бірдей халықаралық өткізу бекеттері іске қосылғаны жөнінде де баяндады. «Еліміздің батысынан Түрікменстан мен Иран арқылы Парсы шығанағына шығатын Өзен – Болашақ теміржол желісі, сондай-ақ, Қытай елінің болат жолына барып қосылған Жетіген – Қорғас халықаралық бағыттарының ашылуы Қазақстанның транзиттік əлеуетін арттырды. Осы кезге дейін осы екі жол арқылы 5 млн. тоннадан астам жүк тасымалданды. Ал қазір Алматы стансасын айналып өтетін ұзындығы 74,7 шақырымдық теміржол желісі құрылысының жобасын концессиялық негізде салу мəселелері пысықталып жатыр. Бұл жоба іске асса, бұл бағыттағы пойыздардың жүру уақыты тағы да еселеп қысқара түседі», деді Ə.Асаубаев. Автожолдардың құрылысы мен су жолдарын тиімді пайдалану шаралары жөнінде баяндаған комитет төрағасы, алдағы уақытта Қазақстанның транзиттік жолдары əлі де əртараптана беретінін айтты.

Бидай тасымалдауєа дайын Теміржолмен жаңа егіннің бидайын тасымалдау үшін бидай таситын сегіз мыңнан астам вагон дайындап қойылды, деп хабарлады «ҚТЖ» ҰК» АҚ-тың баспасөз қызметі. Үстіміздегі жылдың егіні Қазақстан теміржолы тасымалының құрылымына қазірдің өзінде өз əсерін тигізіп отыр: қыркүйек айының ішінде ғана 600 мың тоннадан астам бидай тасымалданса, бұл оның алдындағы аймен салыстырғанда 2 есеге жуық көп. Жүк алушыға түрлі бағыттармен жеткізілуде. Жеткізілімдерді жылжымалы құрамның аса ірі жүк вагондары паркінің операторы

«Қазтеміртранс» АҚ, сондай-ақ, «Астық Транс» АҚ бидай тасымалдаушылары жүзеге асыру үстінде. Бұған қоса, арнайы бидай тасымалдайтын вагондардан бөлек, қаптармен немесе ұсақ күйінде тасымалдауға мүмкіндік беретін жабық вагондар да пайдаланылып отыр. Қазақстан əлемдегі аса ірі бидай экспорттаушылардың ондығына кіреді. Еліміз орташа есеппен жыл сайын 8 миллион тоннаға дейін бидай экспорттайды. Қазіргі кезде қазақстандық ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілердің өнімдері Орталық Азия, Таяу Шығыс елдеріне, Қытай мен Ресейге жеткізіліп жатыр.

Заманауи ќондырєылар – ґндірісте Жылжымалы құрамдардың техникалық жағдайын автоматты бақылаудың ескі қондырғылары жаңа буынды заманауи түрлерімен алмастырылуда, деп хабарлады «ҚТЖ» ҰК» АҚ-тың баспасөз қызметі.

«ҚТЖ» ҰК» АҚ Магистральдық желі дирекциясы филиалының автоматтандыру, телемеханика жəне телекоммуникация департаментінің бөлім бастығы Құмаш Зарлықановтың айтуынша, КТСМ жаңа буынды аппаратура қондырғылары теміржолдағы қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Бүгінгі таңда

жалпы жол бойында 500 жинақты соңғы үлгідегі қондырғылар пайдалануға берілген. Қ.Зарылқановтың сөзіне қарағанда, ендігі жерде вагондардың кездейсоқ тоқтап тұрып қалуы мен вагон букстерінің апатты жағдайларын анықтау сапасы жақсара түседі. «Ресейлік мамандармен бірлескен түрде КТСМ-02

бағдарламалық аппаратураларын жетілдіре отырып, подшипниктердің кассеталы типтерінің қызып кету көрсеткішін анықтайтын, соған байланысты пойыз дар дың тоқтап қалуына əкеліп соқтыратын КТСМ көрсеткіштері бұрынғыдан да жетілдірілді», – деп атап өтті маман. «КТСМ-02 жаңа қондырғысының бұрынғыға қарағанда көрсеткіштері жоғары. Ол теміржол саласының қозғалыс қауіпсіздігін жақсартуға қызмет етеді», – дейді Қ.Зарлықанов.

Рауан ҚАЙДАР,

«Егемен Қазақстан».

Халық үшін де, билік үшін де бұқаралық ақпарат құралдарының орны қашанда айрықша. Себебі, мемлекеттік саясатты халыққа түсіндіру арқылы ұлт тұтастығының тұтқасы болып отырған төртінші билік иелері. Елдегі елең еткен жа ң а лықтарды халық назарына жедел жеткізуді өздеріне мақсат санайтын салмақты саланың жауапты жауынгерлері десек артық болмас. «Газет – халықтың құлағы, көзі һəм тілі», деген Ахмет Байтұрсынов байламы да осындайда айтылса керек-ті. Өзіміз күнде көріп жүрген отандық телеарналар мен газет-журналдардың бірін білсек те бірін білмей, түрін білсек те сырын білмей

жататынымыз жасырын емес. Ал кеше «ҚазМедиа орталығында» болған бұқаралық ақпарат құралдарының IV республикалық «MEDIA EXPO-2015» көрмесі осы кем шілігіміздің орнын толтырды деп айтуға болады. Осымен төртінші рет ұйымдастырылған көр меге əдеттегідей мемлекеттік жəне коммерциялық бұқаралық ақпарат құралдарының бас редакторлары, маркетинг жəне комуникация саласының, жарнама нарығының жəне мемлекеттік емес ұйымдар, бизнес өкілдері қатысып үздік жобалармен, өнімдермен, тəжірибелік жəне заманауи трендтермен танысты. Көпшілікке ұсынылған көрмені ұйымдастыруға Инвестициялар жəне даму министрлігінің Байланыс, ақпараттандыру жəне ақпарат комитеті

мен «Қазмедиа орталығы» БК» ЖШС, сондай-ақ, Бас редакторлар клубы қоғамдық бірлестігі ұйытқы болған. Көрмені ұйымдастырушылар қатарындағы «Бас редакторлар клу бының» президенті Бибігүл Жексенбай бұған қатысты ойын айта келе: «Биыл алғаш рет көрмеге продакшн студияларды да шақырдық. Алайда, олар тарапынан қызығушылық өте жоғары деп айта алмаймын. Бірақ, менің ойымша, уақыт өте келе продакшн компаниялар мен студиялар телеарналармен тығыз қарым-қатынас орнатуда осындай көрмелердің қаншалықты қажетті екенін түсінеді деп үміттенемін», – деді. Одан əрі шара «Медиаменеджмент тің ғаламдық өзгерістерге

ұшырауы жағдайында ақпараттық интеграция» жəне «Отандық продакшн индустриясының даму эвалюциясы: жаңа трендтер мен бейне өнім тенденциялары» тақырыбындағы пікірталас алаңында жалғасын тапты. Жиын барысында алғаш болып пікір білдірген «Қазақстан» телерадио корпорациясы» АҚ басқарма төрайымы Нұржан Мұхамеджанова медиа саласының ортақ проблемалары мен түйткілдерін шешуде осындай көрмелер мен пікір алаңдарының орны айрықша екенін атап өтіп, бұқаралық ақпарат құралдары тəрбие құралына ықпал ететін бірден-бір күшке ие екенін де тілге тиек етті. «Сондықтан да біз, журналистер қауымы бүгінгі қоғамға əсер ететін əр түрлі бағдарламалар дайындауымыз қажет», – деді, сөзінің соңында ол.

 Тағзым Шапса – тұлпардың тұяғы, ұшса – қыранның қанаты талатын ұлан-ғайыр атырапты бабалардың қалай қорғап қалғанын көзге елестеткеннің өзінде аза бойың қаза болады. Көкіректі əлдебір үрей билеп алатыны да жасырын емес. Өйткені, «сол заманда мен өмір сүрсем бабалардың өрлік рухына ілесе алар ма едім» деген ойдың санада жылт еткенінің өзі көңілдегі күдікті молайтып жібереді. Тағдыр тəлейіне тақымы аттан босамай, жаумен алысып, қара қазан, сары бала үшін арпалысып өтуді жазған біздің ата қазақ қалай десеңіз де мықты. Егер əр ауыл мен рудағы ержүрек батырлар болмаса, бүгінгі мына байтаққа ие болу-болмасымыз екіталай еді. Сондай батырдың бірі – Айдарбек. Бұрнағы күні Сырдың бойы мен Арал маңына кеңінен танымал батырды ұлықтау рəсімі өтті.

Абыз даланыѕ аѕыз батыры Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Батырды ұлықтау Зейнолла Шүкіров атындағы қалалық мəдениет үйінде басталды. Алматыдағы «Мерей» баспасынан 2 мың таралыммен басылған «Айдарбек батыр» кітабының тұсауке серінде осы қоғамдық қордың қамқоршылар кеңесінің төрағасы Махам бе тəли Ізмаханов, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі Сайлаубай Жұбатыров, аталған кітаптың құ растырушысы Толыбай Абылаев батыр жайында кеңінен толғап, жаңа туындының ерекшеліктеріне тоқталды. Кітап тұсаукесері «Жыр арқауы – Айдарбек батыр» атты облыстық жас ақындар мүшəйрасына ұласты. Арасында кеш көрігін термешілер Айна Тұяқова, Айбек Тəңірбергенов, əнші Аманкелді Сəрсенбаев батыр баба туралы əсем əнтермелермен қыздырды. Ал мүшəйра қорытындысы

бойынша бас жүлдені Есет Табынбаев, бірінші орынды Ұлықбек Тəңірбергенов, екі екінші орынды Мөлдір Айтбай, Биболат Сəтжан, үш үшінші орынды Назгүл Бердіқожа, Тұрар Бекмырзаев, Ғабит Қадырбай жеңіп алды. З.Шүкіров атындағы арнаулы сыйлықты Əйгерім Өтемісова иеленді. Жүлдегерлердің барлығы ақшалай сыйлықтармен марапатталды. Батыр баба рухын ұлықтаудың екінші күнінде Арал қаласының шығыс бетінде Айдарбек батырдың еңселі ескерткіші ашылды. Ескерткіштің ашылу салтанатында «Айдарбек баба» қоғамдық қоры ұйымдастыру кеңесінің төрағасы Махамбетəли Ізмаханов Мемлекеттік хатшы Гүлшара Əб діқалықованың сəлемін жеткізіп, ауқымды іске атсалысқан жандарға риясыз алғысын білдірді. Бастама негізінде қаншама тарих парақтары ақтарылып, экспедициялық жұмыстар

жүр гізілгенін жан-жақты ортаға салды. Аудан əкімі Абзал Мұхимов жиналған қауымға Жамбыл облысының əкімі Кəрім Көкірекбаевтың жəне Парламент Сенаты мен Мəжілісінің депутаттары Бекмырза Еламанов, Мұрат Бақтиярұлы, Құттықожа Ыдырысовтың лебізге толы жеделхаттарын оқып берді. Сондай-ақ, шара барыс ы нд а А р а л а у да ны ны ң құр метті азаматы Шəкірат Дəрмағанбетов, қоғам қайраткері Құдайберген Саржанов, Қазақ ұлттық техникалық университетінің профессоры Зинадин Сүлей менов жиналған қауымға Айдарбек батыр дың қайсарлығы хақында əңгімелеп, ақжарма тілектерін арнады. Ал Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлының құттықтау хатымен Діни басқарманың жауапты қызметкері, баба ұрпағы Байзақ Бекмұратов көпшілікті құлағдар етіп,

ұйымдастырушыларға Құран-хатым кітабын тапсырды. Одан кейін бəйге ұйымдастырылды. Алдымен 12 шақырымдық құнан бəйге басталды. Төрт айналымнан тұратын ат жарыста Алматы облысы, Көкбасты ауданында тұратын Байбатыр Сатыбалдиевтің қара қасқасы бірінші болып келді. Артынша, Əмір Өсербаевтың «Барыс» есімді жүйрігі екінші орынның, Шымкент қаласындағы Жеңіс Тағзықбаевтың «Клас» атты сəйгүлігі үшінші орынның жүлдесін бөлісті. Араға көп уақыт салмай тыпыршыған аламан бəйгенің сəйгүліктері

де тізгінін босатты. Бас-аяғы 24 шақырымды құрайтын бұл бəйгеге 5 орын тігілген. Атап айтсақ, Сексеуіл кентіндегі Бедер Қадірбергеннің «Ерке» атты күреңі топ жарып, автокөлік иеленді. Сондайақ, Қазалы ауданындағы Дөңес Жанəділовтің «Спартак» атты торқасқасы екінші орынды еншілеп, 500 мың теңгені қанжығаға байлады. Алматы облысы, Қарасай ауданындағы Бауыржан Кенбаевтың «Күрең қасқасы» үшінші болып мəре сызығына жетіп, 250 мың теңге қаржылай жүлде алды. Қызылорда облысы, Арал ауданы.

 Руханият

Кітап оќу мəдениеті кітапханашыларєа да байланысты Сүлеймен МƏМЕТ,

«Егемен Қазақстан».

Осы күні кітап оқу туралы əралуан пікірлер бар. Қалай десек те, арғыбергі тарихты қамтитын, көркем дүниенің келісті кестесі саналатын кітаптың қай уақытта да жөні бөлек. Анау заманда «Жабайылардан басқа ұлттардың бəрін тəрбиелеуге болатын бірақ нəрсе бар, ол – кітап», деген екен Вольтер. Кейбіреулер бұл сөздің заманы өтіп кетті дер. Əйтсе де, төрткүл дүниені алақандағыдай көрсететін телмірген техникадан гөрі кітап оқудың адам денсаулығына зияны жоқ екені белгілі. Қанша жерден өркениет жолына түстік, қарыштап дамыдық деген елдердің қай-қайсысы да мерзімдік басылымдардан, кітап

оқудан ат-тонын мүлдем ала қашқаны əлі жоқ. Қайта денсаулықтың жайын ойлаған озық жандар қағаздағы дүниенің қапысыз екеніне көздерін жеткізіп, оның пайдасын алға тарта бастады. Бұл арада тізсек оған мысалдар жеткілікті. Осы мəселеге арналған семинар Астана қаласындағы Назарбаев зияткерлік мектебінде «Қазіргі мектеп кітапханасы жұмысындағы заманауи əдістер» деген тақырыпта өтті. Оған елорда мектептерінен 40-қа жуық кітапхана қызметкерлері қатысты. Мектеп кітапханасын жасақтау, оқушыларға қолы бос кезде кітап оқыту мəселесі бойынша іс-тəжірибелерін ортаға салу ние тіндегі семинарды «Назарбаев Зият керлік мектептері» дербес білім беру ұйымы басқарма төрайымы

Күлəш Шəмшиденова ашып, кітап оқу мəдениетін қалыптастыру ісін жан-жақты тарата айтып, бұл жұмысты тиянақты атқаруда кітапханашылардың рөлі ерекше екеніне дəлел дəйектер келтірді. Ол сонымен қатар, «Кітап оқу дағдарысы, кітап қадірінің кете бастауы қазіргі қоғамның басты проблемаларына айналып отыр. Кейінгі ұрпаққа «толқынмен жүзу немесе серфинг» əсері тиесілі. Бұл дегеніміз жастар кітапты терең түсініп оқымай, оған талдау жасай алмайды. Мұндай үрдістің орын алуының себебі: ғаламтордың, медиаортаның дамуы, ақпарат толқынының шамадан тыс көбеюі. Балалар аз оқып, көп уақытын интернеттегі материалдарға көз жүгіртумен өткізеді. Олар мəтінді

оқымай, оны «сканерден өткізеді». Ғалымдар жүргізген зерттеулердің нəтижесіне сəйкес, кітап оқуды ұнататындар ақпараттық кеңістікте білім-білігімен өздерін еркін сезініп, медиаортада еркін ой қорыта алады. Олардың таңдаулары медиа тұтынудың жоғары сапасына сай. Бұған қоса оқырман, көрермен, тыңдаушы ретінде де анағұрлым сауатты. Ең бастысы, сөйлеу мəдениеті мен сауатты жазу жағынан кітап оқитындар өзгелерден көш ілгері тұ ратынын жастармен тиянақты жұмыс істейтін азаматтар мен азаматшалар жақсы біледі», – деді басқарма төрайымы Күлəш Ноғатайқызы. Семинарға қатысушылар кітапхана безендіру, кітап оқудың жаңа тəсілдері, оқу клубтарын құру, мастер класс, тренинг ұйымдастыру, кітапхана қызметкерлерінің кəсіби біліктілік пен ақпараттық сауаттылығын арттыру, ең бастысы, заманға сай іс-қимыл жасау бойынша пікірлерін ортаға салып, көрнекіліктермен көрсетілген тəжірибелерге тəнті болды.


11

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

 Білім. Бағдарлама. Білік

Жаѕа жїйе

Мұғалімдер қауымы үшін айрықша ыстық мəуелі күздің бел ортасында «Өрлеу» педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру ұлттық орталығының құрылғанына үш жыл толады. Үш жыл: бұл көп пе, əлде аз ба? Аталмыш кезеңде біліктілікті арттыру жүйесінде ерекше не өзгерді? Алдымен, атап өту керек, осынау қысқа мерзімде көптеген шаруалар тындырылды. Қазірдің өзінде біліктілікті арттырудың қазақстандық жүйесін түбегейлі жаңартуға бағытталған іс уақытында жəне сенімді түрде қолға алынғанын айтуға тиіспіз. Еркін ИСІМБАЕВ,

«Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығы» АҚ Ақмола филиалының директоры.

Ґркениет ґріне жетелеген форум Алматыда «Ғылымдағы, техника мен білім берудегі есептеуші жəне ақпараттық технологиялар» атты халықаралық конференция болып өтті Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан».

Конференцияны ұйым дастыруға əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті мен Косово Митровицасындағы Приштина университеті (Сербия), АбуДаби университеті (БАЭ) мен Ново сібір мемлекеттік ұлттық зерттеу университеті (Ресей), Новосібір мемлекеттік техникалық университеті (Ресей) мен Сібірдің телекоммуникация жəне информатика мемлекеттік университеті (Ресей) сияқты жетекші білім əрі ғылым ордалары, РҒА СБ есептеу технологиялар институты (Ресей), Штутгарт жоғары өнімді есептеу орталығы (Штутгарт университеті, Германия), Ақпараттық жəне есептеу технологиялары институты (Қазақстан) сияқты əйгілі шетелдік жəне отандық ғылыми-зерттеу құрылымдары мұрындық болды. Шараның шымылдығын ашқан əл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың бірінші проректоры, профессор М.Бүркітбаев конференцияға қатысушыларды қызу құттықтап, университет ұжымының соңғы жылдағы жетістіктеріне тоқталды. Мысалы, QS агенттігінің (Ұлыбритания) жоғары оқу орындарының халықаралық рейтингін бағалауына сəйкес əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті биыл əлемде 275-орынды иеленіп отыр, ал ТМД аумағында ең үздік үштікке кірді. Университет ұжымы академиялық беделбаға мен ғылыми жұмыстар көрсеткіштерін жақсарту орайындағы ерен еңбегін жалғастырып жатыр. Халықаралық деңгейдегі шараларды тек өз қабырғасында ғана ұйымдастырып қоймай, əртүрлі жаһандық форумдар мен көрмелерге де жиі қатысады. Оқу үдерісінде ағылшын тіліндегі EBSCO электрондық деректер

қоры мен Springer баспасынан шыққан оқулық кітаптар мен басқа да ғылыми басылымдар, кейс-материалдар пəрменді қолданылады, əл-Фараби кітапханасы интернетке қосылған. Осы атқарылып жатқан жұмыстар университеттің халықаралық бəсекелестікке қабілеттілігін арттыруда. Ұйымдастырушылардың бірі, Ұлттық университеттің меха ника-математика факуль теті нің деканы, физика-математика ғылымдарының докторы, профессор Мақтағали Бектемесовтің мəлімдемесі бойынша, конференцияның негізгі мақсаты – білім мен ғылымның осы саласындағы заманауи жетістіктермен бөлісу, əріптес елдердің ғалымдары арасын дағы байланысты нығайту, республикамыздың ғылыми-техникалық дамуына шетелдік танымал ғалымдарды тарту жəне Қазақстанның халықаралық беделін арттыруға үлес қосу болса, міндеті – математика мен ақпа раттанудың жетістіктері мен болашағын талқылау жəне ғылымда, техника мен білім беруде алдыңғы қатарлы есептеу жəне ақпараттық техноло гияларды қолдану аясын ке ңей ту, халықаралық байланыс тар мен ғалымдар арасындағы ынтымақтастықты нығайту. Есептеу жəне ақпараттық технологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер шырайлы шоғырланған əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің қабырғасында өтіп жатқан бұл дəстүрлі конференцияның тарихы əріден басталады. Ол туралы университет жанындағы Механика жəне математика ҒЗИ директоры, техника ғылымдарының докторы Алматбек Қыдырбекұлы: «Бұл конференция тұңғыш рет 2002 жылы Ресей мен Қазақстан ғалымдарының тығыз

ынтымақтастығының негізінде ұйымдастырылған жəне есептеу технологиясы саласындағы ең алдыңғы қатарлы жетістіктерді халықаралық талдаудың алғашқы ғылыми алаңы болатын. Əр жылдары конференция Алматы (2002, 2004, 2008, 2015), Павлодар (2006 ж.), Өскемен (2003 ж., 2013 ж.) қалаларында өткізілді. Кейінгі кезде конференцияға қаты сушылардың географиясы кеңейіп, қазіргі таңда оған Ресей жəне Қазақстан ғалымдарымен қатар Еуропа мемлекеттерінің, АҚШ, Жапония, Үндістан, Түркия жəне т.б. елдердің жетекші ғалымдары қатыса бастады. Биылғы өтіп жатқан ғылыми кеңесу оның тұңғыш ұйымдастырушыларының бірі, өкінішке қарай, өткен жылы дүниеден озған, физика-математика ғылымдарының докторы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, үлкен дарын иесі, талантты ұйымдастырушы, академик Нарғозы Тұрсынбайұлы Данаевтың рухына арналып отыр», – деді. Жоғары деңгейде өткен басқосу жұмысына АҚШ, Ұлыбри тания, Германия, Франция, Сербия, Польша, Үндістан, Ресей, Қазақстан, Қырғызстан, Өз бекстан жəне т.б. елдерден келген əйгілі академиктермен, белгілі профессор-ғылым докторларымен қатар ғылым жолын енді бастап жатқан жас ізденушілер де көптеп қатысты. Бүгінде сегізінші рет өтіп отырған, 200ге жуық отандық, 50-ден аса шетелдік ғалымдар қатысқан конференцияның ғылыми бағыты бойынша өткен екі пленарлық мəжілісте ақпараттық жəне есептеу технологияларының өзекті мəселелерін бірлесіп шешуге арналған 14 ауқымды баяндама, бес секцияда 250-ге жуық теориялық, тəжірибелік жəне қол данбалы сипаттағы жаңалық көзі болып табылатын ғылыми хабарламалар талқыланды. АЛМАТЫ.

Бүкіл əлемде үздіксіз білім жүйесін құруға басымдық беріледі. Бұған дейінгі «Өмір бойы оқу керек» қағидасына керісінше, бүгінде «Бүкіл өмір бойы оқу керек» қағидаты іске асырылуда. Мұнда біліктілікті арттыру жүйесіне жетекші орын берілетіні белгілі. Қазіргі күні «Өрлеу» ұлттық орталығы, оның облыстық филиалдары өзіне жүктелген міндеттерді табысты орындап келеді дей аламыз. Бұған орталықтың тұғырнамасын нықтау, қызметтің мазмұнын анықтау нəтижесінде қол жеткізуге мүмкіндік туды. Соған орай халықаралық қоғамдастықтың тəжірибесі теория жүзінде де, практикада да егжей-тегжейлі зерттелді. Мəселен, Ұлыбританиядағы, Кореядағы, Сингапурдағы, əлемнің басқа да дамыған елдеріндегі біліктілікті арттырудың ұйымдық жоспарлары мен оқу-əдістемелік кешендері əзірленіп, тек үшінші базалық деңгейдегі курстарда ғана емес, сонымен бірге, пəн мұғалімдерінің қысқа мерзімдік курстарында да негізге алынды. Біздің филиалымызда осы жылы Кембридж бағдарламасы бойынша үшінші базалық деңгейдегі курстардан 781 педагог өтті. Ал ағымдағы жылдың қыркүйегінен

бастап тағы 190 педагог оқуға кірісті. Қысқа мерзімдік курстарда 2456 педагог оқыды. Институтта деңгейлік бағдарламалар орталығы жұмыс істейді, мұның өзі барлық сертификатталған мұғалімдерді шоғырландыруға мүмкіндік береді. Ал желілік қоғамдастықты құру курстан кейінгі кезеңде педагогтармен бірлесіп жұмыс істеуді жалғастыруға ықпал етуде. Сөйтіп, сертификатталған педагогтар оқу үдерісіне барлық жаңашыл істерді табысты енгізуге мүмкіндік алды. Мұнымен қоса, педагогикалық ұжымдарда оқутəрбие үдерісін ұйымдастыруға деген көзқарас елеулі түрде өзгерді. Тіпті, оқушылар білім үдерісінің белсенді субъектілері болып табылуда, өйткені, олар табысқа жетудің өзі жеке негіздеу мен оқудың нəтижелілігіне байланысты екендігін түсінеді. «Өрлеу» жоспарына сəй кес педагог жұмысының тағы бір маңызды аспектісі – электрондық оқытуға айрықша көңіл бөлінуінде. Бүгінде бұл – уақыт талабы. Əлемдік білім кеңістігіне кіру үшін педагогтар инфокоммуникациялық əлеуетті жетік меңгеруі тиіс. Əсіресе, «E-learning» жобасы педагогтар үшін жаңа мүмкіндіктер ашатыны сөзсіз. Қазірдің өзінде саланы басқару жүйесін автоматтандыру енгізілуде: электрондық журналдар, кесте, күнделіктер, кітапханалар жəне т.б. Осыған байланысты, қыркүйек айынан

бастап институтта «е-learning» енгізу жөнінде курстарды өткізуге кірістік. Биылғы жылы 301 пəн мұғалімі жəне Ақмола облысы колледждерінің 25 оқытушысы арнайы курстардан өтеді. Бұл курстарда сабақ беруді аймақтық тренерлер, біздің институттың оқытушылары Р.Мұқанова, А.Омарова, Д.Сейпиев, С.Шөкімова жүзеге асырады. Олар Алматыда «Білім ұйымдарында «е-learning» электрондық оқыту жүйесін басқаруды үйретудің, оқытудың технологиясы» курстарында дəріс тыңдағаннан кейін тиісті сертификаттар алған болатын. Біліктілікті арттырудың қазіргі қолданылып жүрген жүйесінде оқытушылар құрамын даярлауға айрықша мəн беріледі. Курстарды жүргізуге рұқсатнама алу үшін алдымен оған жауапты əрбір адам тиісті оқудан, тестілеу процедурасынан өтіп, сынақ тапсыруы керек. Сондайақ, қысқа мерзімдік курстарда да оқу үдерісі сапалық жағынан өзгерді. Институт оқытушылары сертификатталған тренерлердің интерактивтік əдістемелерін пайдаланып, курс тыңдаушылары үшін оқу-əдістемелік кешендерді (мануалдар) əзірледі. Кіріспе жəне қорытынды тестілеу енгізілді. Осынау əдістер курстың қызметінің тиімділігін күшейтуге мүмкіндік беруде. Бүгінгі тəжірибе Қазақстан Республикасында білім жүйесін

дамытудың 2011-2020 жылдар ға арналған Мемлекеттік бағ дарламасында белгіленген идеялар нақты жүзеге асып жатқандығын айғақтайды. Білім мекемелеріндегі инновациялық қайта құрулардың жандандырылуына «Өрлеу» ұлт тық орталығының бастамасымен өтіп жатқан шаралар – тұңғыш респуб ликалық педагогикалық оқулар, филология пəндері мұғалім дерінің съезі, «Жыл əдіскері» республикалық конкурсы, пе дагогикалық инновациялар жəрмеңкесі, педагогтардың тамыз кеңесі едəуір дəрежеде ықпал етуде. Педагогтар өз жетістіктерін шеберлік сынып тарының, баяндамалардың, пікірталастардың, конкурстардың барысында көрсетуге толық мүмкіндік алды. Қазақстанның педагогикалық корпусы өткен форумдарда өз еңбегінің нақты нəтижелерін бағамдауға, шығармашылықпен жұмыс істеуге, өзінің кəсіби шеберлігін ұштауға қол жеткізе білді. Педагогика ғылымдарының докторы Гүлназ Ахметова жетекшілік ететін «Өрлеу» педагогикалық қызметкерлердің білік тілігін арттыру ұлттық орталығының кəсіби білгірлігінің, облыстық филиалдардың белсенді жұмысының арқасында алғашқы жылдың міндеттерін табысты атқаруға қол жеткізілді. Қазіргі заманғы компьютерлік технологияны енгізу филиалдардың орталықпен тұрақты байланыс жасауына мүмкіндік берді – электрондық пошта, əкімшілік кеңестер мен онлайн тəртібіндегі ілездемелер, вебинарлар жедел ақпарат алуға мүмкіндік жасап, жүргізіліп жатқан жұмысқа екпін берді. Осының нəтижесінде Біліктілікті арттырудың ұлттық жүйесінің қалыптасуы қарқын алып келеді. Мұның өзі Қазақстан Республикасында Білім жүйесін дамытудың мемлекеттік бағдарламасында қойылған міндеттер бұдан былайғы уақытта да табысты шешілетінін айғақтайды. КӨКШЕТАУ.

 Абай-170

Жас буынєа жалын ќосќан ойшыл Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Ақмола облысында тарихи ұлы тұлға, ерен ақын, терең ойшыл Абай Құнанбаевтың 170 жылдығы кеңінен атап өтілуде. Айтулы шара аясында Шортанды ауданындағы жастар ресурстық орталығы «Ақмола облысының жастар орталығы» қоғамдық ұйымымен бірлесіп «Абай ұлы ақын, кемеңгер, дана ойшыл» тақырыбында дөңгелек үстел өткізді. Айтулы шараға аудандық мəдениет жəне тілдерді дамыту бөлімінің, кітапханалар жүйесінің қызметкерлері, жалпы білім беру мекемелерінің мұғалімдері мен оқушылары қатысты. Мəжілісте сөз алған аудандық жастар ресурстық орталығының жетекшісі Ерболат Жапаров, №1 орта мектептің қазақ тілі

мен əдебиеті пəнінің мұғалімі Айнаш Күлекина, аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің кітапханашысы Хайролда Латия Абай Құнанбаевтың қазақ халқының данышпан ақыны, жазба əдебиетіміздің ізашары екендігі, ұлы ойшылдың

еңбектерінде жастар тəрбиесіне айрықша орын берілетіндігі жөнінде тағылымды əңгіме қозғады. Сондай-ақ, аудан жастары мен мектеп оқушылары арасында Абай шығармашылығына арналған əдеби байқау ұйымдастырылды.

Жастар ресурстары орталығының белсенділері тəлімді кештен естелік ретінде, оған қатысушыларға Абай атамыздың кітаптарын сыйға тартты. Ақмола облысы, Шортанды ауданы.

 Өнеге

Əсем ґмірдіѕ əдемі жалєасы Ерғали САҒАТ, журналист.

Өткен ғасырдың орта тұсында дүниені дүр сілкіндірген алапат соғыстың жарасы құлан-таза жазыла қоймаған алмағайып уақыт еді. Есесіне соғыстан оралған жігерлі жігіттердің отызда орда бұзғандары енді қырқында қырқа асар шақта. Байтақ елдегі сияқты, қарт Қаратаудың қойнауындағы елді мекендерде жас отаулардың да қатары көбейіп, баланың базарлы ұясына айналған дəуренді мезгіл. Соғыстан жүдеп, отбасында баланың дүбірі азайған ауылдың ажары кіре бастаған. Қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған мамыражай шақ десе, дегендей-ақ. Алпысыншы жылдың шыжыған шілдесінде Шолақтаудағы сондай бір жұ пыны шаңырақта жəне бір нəресте іңгəлап дүние есігін ашты. Əкесі құлағына азан шақырып сары шақалақтың есімін Əсемхан деп атаған. Енді бұдан былайғы əсем өмірдің діңгекті бір азаматы болғай деп көкседі ме... бəлкім, ырымдаған шығар. Бүгінде сол шал тіріліп келсе баламның атына тағдыры сай өрбіген екен деп қуанар да еді... * * * ...Сол күні жылдап жұмбағының шешуіне жеткізбеген жұмысының түйіні шешілуге шақ қалғандай көрінді. Бұған дейін ше... Бұған дейін сансыз ақ парақтың

бетіне өздігінен жүретін машинаға арналған болашақтағы «ақылды» доңғалақтардың, адымдағыш аяқтардың не ше түрлі үлгі-макеті сан сызылған. Онда есеп жоқ. Бұйыртса, сол жаңа лы ғының сырын ашатын кілт енді табылғандай екен. Əсемханның жанын бір қуаныш сезімі билей түсті. Іштегі жылы сезім ағысы алдамаса, бұл жұмысы да абыройлы болмақ. Солай деп сенімді ойлады. Жанын толғап, түн ұйқысын тонаған күндердің қуанышпен қауышар кезде, бойында осындай сезім байқаларын көптен аңғаратын. Өткенде машинаны жылжытар доңғалақты жетілдіруге қатысты берген жəне бір бөлшегі əзір болыпты. Кеше соны жинастырып көрген. Көңілінен шықты. Бірден ұстазы техника ғылымдарының докторы, профессор Əбіл Мұратұлына қуанып телефон шалды. Əбекең адымдағыш аяқты да, доңғалақты да ертең машинаға кигізіп көріп сынақтан өткізуге шешім қабылдады. Солай жасады да. Екі жаңалық та бұлар күткендей ойлағандарындай болып шықты. Есептен де қателік кетпепті. Доңғалақтың секундтық айналымы, адымының дəлдігіне екеуі де

ойла ғаннан бетер сəтті шыққанына балаша қуанған. Дөңгелеуі, адымдағыш аяқтың адымдауы есептік күткен нəтижені көрсетті. Əсемханның ғылыми ізденістерінің басты бағыты осы сала болатын. Сол орайда ашқан жаңалықтарымен əуелі техника ғылымдарының кандидаты, бертін докторлық ғылыми дəрежесіне ие болды. Са ланың білікті мəскеулік ғалымдары да жұмысқа үлкен баға берген. Сонда, Əсемхан азаматыңыздың жаңалығы – машинаға кигізер доңғалақтарының, адымдағыш аяқтарының сыры неде демексіз. Оны түсіндіру үшін бір мысал айтсақ ұғынықты болады. Сіз теміржол бойында жүйткіп жүрген шағын машиналарды білесіз. Иə, оны дрезина дейді. Оныңыз жол жөндеушілерге таптырмас көлік, қажет болса теміржол бойында болған апатты жерге шұғыл алып барады, материалдарды да жеткізеді. Бірақ, оның бір олқылығы бар, ол теміржол рельсі үстімен бір ғана бағытта – не алға, не артқа ғана қозғалады. Енді сол көлігіңізге Əсемханның əлгі ойлап тапқан доңғалағын немесе адымдағыш аяғын ауыстырып кигізер болсаңыз онда

ол кез келген бағытпен, қандайда жолсызбен жүріп өтіп немесе адымдап сізге көп көмегін көрсетеді, қандай да ауыр жұмыс болсын бірге атқаруға септеседі. Ондай доңғалақ, адымдағыш аяқтарды теміржол бойындағы, ауыл шаруашылығындағы түрлі техникаларға кигізіп пайдаланса қиын деген таулы-тасты учаскелерде еркін жүріп, кез келген жұмысты атқарады, тапсырманы орындайды. Жастар туралы айтқанда, профессордың жанары нұрланып тұрды. Ұстаз ретінде, елдегі іргелі жоғары оқу орнының бірі – Қазақ жол қатынастары универститетінің оқу ісі жөніндегі проректоры ретінде жастар жайын жақсы білгендігінен болар. «Қазіргі жастардың бəрін бірдей кінəлай беруге болмайды, – деді, енді бірде. – Олардың ішінде білімге құштарлары жеткілікті. Оның үстіне бүгінгі ұрпақ жаңа технологияның қырсырын білуге, нарықтық жүйенің талабын игеруге ынталы, икемді келеді. Бұрынғы жастар да өзінің заманы талаптарына сай болған...» * * * «Бұрынғы...» Бұрынғы демекші, Əсемхан бала кезден Қаратау қаласының іргесіндегі Тамды орта мектебінде оқып жүргеннен техникаға үйірсек болды. Əрбір тетіктің шалт қимыл-қозғалысы қызық та, сиқырлы көрінетін. Сырын ұғуға құлшынатын еді. Содан ақыры мектеп бітірген жылы

Шолақтаудағы жеміс-консервілеу зауытында қатардағы жай жұмысшы болғаны бар. «Ақылды машиналардың» жұмысын сонда көріп, сонда алғаш танысқан, таңтамаша болған. Есінде бəрі. Кейін Қазақ политехникалық институтында (1979-1984) оқыған жылдары, сол кездегі С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің жанындағы роботты техникалар жөніндегі республикалық ғылыми-əдістемелік орталықта (1984-1991) инженер болып қызмет атқарған жылдары Əсемханның техникамен «тамырластығы» тіптен күшейген. Ғылыми ізденіске бейім жас назардан тыс қалмады. Бір күні ойламаған жерден М.Тынышпаев атындағы Қазақ көлік жəне коммуникация академиясынан шақырту алсын. Бұл қуана келіскен. Өйткені, бұл академия теміржол саласындағы жаңа техника мен технологиялардың кең өріс ашатын үлгі ұясындай көрінген. Солай болды да. Ол туралы енді ғалымның көз майын тауысып жасаған еңбегіне қатысты мына көрсеткіштер айғақ. Профессор Əсемхан Қайнарбеков бұған дейін КСРО тұсында ашқан жаңалықтары үшін 4 авторлық куəлікке ие болса, одан кейінгі жылдары 8 патент алды. Бұл жылдары ғалымның 1 монографиясы, 5 оқу құралы жəне 125 ғылыми мақалалары жарық көрді. 15 ғылым кандидатын, 2 ғылым докторын даярлады. Теміржол саласындағы жоғары оқу орындары студенттеріне арнап жазған «Машина бөлшектері жəне құрастыру негіздері» кітабы халықаралық оқулықтар байқауында дипломмен марапатталды. Ғылыми қоғамдық жұмыстары да бір кісіге жүк болғандай. Н.Исанов атындағы

Қырғыз мемлекеттік университетінің ғылыми атақтарды қорғау жөніндегі диссертациялық кеңес мүшесі, «Омбы аймақтық институ тының хабаршысы» журналының редакциялық алқа мүшесі, Халықаралық жалпы ресейлік жоғары оқу орындарына арналған оқулықтар байқауының эксперттік комиссиясының мүшесі, əрине «Нұр Отан» партиясының қатарында. Еңбектің өтеуі болмай қалған жоқ. «Ы.Алтынсарин» төсбелгісімен марапатталып, Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің озаты атанды. Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтан алған Алғыс хаттың да орны бөлек. Ол ұрпақ тəрбиесіндегі қызметін қанаттандырып, серпін бергендей. Бұл бүгінде жігіт ағасы атанған азамат үшін аз нəтиже болмаса керек. * * * «...Баламның аты тағдырына сай өрбіген екен деп қуанар еді». Бастапқыда солай дегенбіз. Иə, əке арманы алдамапты. Өмір жолы өнегесімен өрбіді. Уақытының бəрі ғылымға, болашақ ұрпақ тəрбиесіне арналып келеді. Ұрпақ демекші, жоғары білімді тарихшы Гүллəзат екеуі екі ұл тəрбиелеп өсірді. Екеуі де жан-жақты жақсы жоғары білім алды. Асылханы инженер-математик, екінші жоғары білімі экономист. Асыланы инженер-электроншы, оның да екінші жоғары білімі экономист. Екеуінен сүйген немерелері Дария, Дастан мен Диас жан шуағы. ...Əке аңсаған «əсем өмірдің əдемі жалғасы» дегеніңіз осындай болар. АЛМАТЫ.


12

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: С-2 санаты үшін: мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда үш жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде ұйымдардың басшылары жəне олардың орынбасарлары лауазымдарында бір жылдан кем емес; жоғары оқу орнынан кейінгі білім бағдарламалары бойынша мемлекеттік тапсырыс негізінде Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес, оның ішінде мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда бір жылдан кем емес; ғылыми дəрежесі болған жағдайда осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес. С-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім. С-О-1 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі төрт жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе ғылыми дəрежесінің болуы; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі бес жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес. C-O-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. Сот орындаушысына жұмыс тəжірибесі талаптары қолданылмайды. C-O-5 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-O-6 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім. C-R-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының 2014 жылғы 11 желтоқсандағы № 58 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2015 жылы 10 қаңтарда № 10080 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына байжылдарына байСанат Санат ланысты ланысты min max min max С-2 156954 212048 С-О-3 94813 128126 C-3 118516 160157 С-О-4 84563 114032 C-4 106344 143501 C-O-5 64063 86485 С-5 80078 108266 C-O-6 57656 78157 С-О-1 140298 189626 C-R-4 56375 76235 I. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Оқу-əдістемелік орталығы, 010000, Астана қаласы, Республика даңғылы, 60-үй, анықтама үшін телефон/факс: 8 (7172)39-66-09, электронды мекенжайы: sara.abylkasimova@customs.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Дистанциялық оқыту жəне ақпараттық технологиялар бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттерді атқарады; компьютерлік құралдарды техникалық қамтамасыз ету, жөндеуді өткізу жəне ұйымдастыру бойынша жұмыстарды жүргізеді; есептеуіш техниканы материалдық-техникалық бөлігінде жарамды жағдайына тестілейді, сонымен қатар вирусқа қарсы базаны жаңаландырады; даярлау курстарының тыңдаушыларына алдын ала жəне қорытынды тестілеуді өткізеді; мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлерін қайта даярлау жəне біліктілігін арттыру семинарларына техникалық көмек көрсетеді; қызметкерлерді өндірістен қол үзбей дистанциялық оқытуды жүргізеді; ОƏО оқыту үдерісінде дəрістік жəне практикалық сабақтар жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: білім жəне техникалық ғылымдар мен технологиялар жəне құқық жəне жаратылыстану ғылымдары салаларындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе функционалды бағыттарына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда жоғарыда аталған білім саласы бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Дистанциялық оқыту жəне ақпараттық технологиялар бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттерді атқарады; бөлім іс қағаздарын жүргізеді; атқарылған жұмыс бойынша есептілікті дайындайды, талдау жүргізеді; компьютерлік құралдарды техникалық қамтамасыз ету, жөндеуді өткізу жəне ұйымдастыру бойынша жұмыстарды жүргізеді; есептеуіш техниканы материалдық-техникалық бөлігінде жарамды жағдайына тестілейді, сонымен қатар вирусқа қарсы базаны жаңаландырады; даярлау курстарының тыңдаушыларына алдын ала жəне қорытынды тестілеуді өткізеді; мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлерін қайта даярлау жəне біліктілігін арттыру семинарларына техникалық көмек көрсетеді; қызметкерлерді өндірістен қол үзбей дистанциялық оқытуды жүргізеді; ОƏО оқыту үдерісінде дəрістік жəне практикалық сабақтар жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары жəне ортадан кейінгі білім; техникалық білім немесе технология, құқық, жалпы ғылымдар саласында . 3. Қайта даярлау жəне біліктілікті арттыру бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік, бала күтуге арналған демалыста болу кезеңінде уақытша бос лауазым 30.09.2017 ж. дейін).

Функционалды міндеттері: бөлімнің жұмысына жалпы басшылық етеді жəне қызметін үйлестіреді; бөлімнің негізгі бағытталған жұмыстары бойынша басшылыққа ұсыныстар енгізеді; мемлекеттік кірістер органдары жұмыскерлері мен қызметкерлерінің біліктілігін арттыру мақсатында, əр жылға бекітілген жоспарға сəйкес курстар, семинарларды ұйымдастыру жəне өткізу шараларын қамтамасыз етеді; ОƏО оқыту үдерісінде дəрістік жəне практикалық сабақтар жүргізеді; семинарларды өткізу жоспарын əзірлейді жəне оны басшылықтың қарауына ұсынады; іс-шара өткізерде семинардың бағдарламасын құрастырады, қатысушылар, лекторлардың кандидатураларын анықтайды, шақыру хаттарын дайындайды, шығындар бойынша сметасын əзірлейді, іс-шараны өткізумен байланысты басқа да əрекеттерді іске асырады; оқу үдерісі бойынша қорытынды талдау жасайды; кеден жəне салық заңнамасына өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша ұсыныстар енгізеді; құзыреті шегінде кеден жəне салық ісі саласында ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын жүргізеді; мемлекеттік кірістер органдарының жұмыскерлері мен қызметкерлерін даярлау, қайта даярлау жəне біліктілігін арттыру мəселелері бойынша комитеттің басқармаларымен, аймақтық бөлімшелерімен қатынасады; қызметтік (еңбек) тəртіпті сақтауды қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық, білім жəне əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, гуманитарлық ғылымдар жəне қызмет көрсету салаларындағы жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім. 4. Дүниежүзілік кеден ұйымының Астана қаласындағы Өңірлік оқу орталығы қызметін ұйымдастыру бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің жұмысына жалпы басшылық етеді жəне қызметін үйлестіреді; бөлімнің негізгі бағытталған жұмыстары бойынша басшылыққа ұсыныстар енгізеді; ОƏО оқу үдерісінде дəрістік жəне практикалық сабақтар жүргізеді; халықаралық семинарлар, конференция жəне отырыстарды өткізуді жоспарлап, ұйымдастырады; Дүниежүзілік кеден ұйымының Институционалды даму директоратымен, өңірлік кеңсесімен қарым-қатынасты нығайтады; Дүниежүзілік кеден ұйымының Астана қаласындағы Өңірлік оқу орталығының ресми халықаралық шаралардың хаттамалық қамтамасыздандыруын жүргізуді бақылайды; бөлім мəселелері бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары мен Қазақстан Республикасында аккредиттелген халықаралық ұйымдармен арақатынасты ұйымдастырады; семинарларды өткізу жоспарын əзірлейді жəне оны басшылықтың қарауына ұсынады; əрбір іс-шара өткізерде семинардың бағдарламасын құрастырады, қатысушылар, лекторлардың кандидатураларын анықтайды, шақыру хаттарын дайындайды, шығындар бойынша сметасын əзірлейді; мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлері мен жұмыскерлерін даярлау, қайта даярлау жəне біліктілігін арттыру мəселелері бойынша комитеттің басқармаларымен, аймақтық органдарымен қатынасады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық, білім жəне əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, гуманитарлық ғылымдар салаларындағы жоғары білім. Шетелдік тілді білу қажет. 5. Дүниежүзілік кеден ұйымының Астана қаласындағы Өңірлік оқу орталығы қызметін ұйымдастыру бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген жұмыстарды орындауды қамтамасыз етеді; оқыту үдерісінде дəрістік жəне практикалық сабақтар жүргізеді; халықаралық семинарлар, конференция жəне отырыстарды өткізуді жоспарлап, ұйымдастырады; Дүниежүзілік кеден ұйымының Институционалды даму директоратымен, бөлім қызметі мəселелері қарым-қатынасты нығайтады; Дүниежүзілік кеден ұйымының Астана қаласындағы Өңірлік оқу орталығының ресми халықаралық шараларын хаттамалық қамтамасыздандыруын жүргізуді бақылайды; бөлім мəселелері бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары мен Қазақстан Республикасында аккредиттелген халықаралық ұйымдармен арақатынасты ұйымдастырады; семинарларды өткізу жоспарын əзірлейді жəне оны басшылықтың қарауына ұсынады; əрбір іс-шара өткізерде семинардың бағдарламасын құрастырады, қатысушылар, лекторлардың кандидатураларын анықтайды, шақыру хаттарын дайындайды, шығындар бойынша сметасын əзірлейді, іс-шараны өткізумен байланысты басқа əрекеттерді іске асырады; мемлекеттік кірістер органдарының лауазымды тұлғаларын даярлау, қайта даярлау жəне біліктілігін арттыру мəселелері бойынша комитеттің басқармаларымен, аймақтық бөлімшелерімен қатынасады; қызметтік (еңбек) тəртіпті сақтауды қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық, білім жəне əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, гуманитарлық ғылымдар салаларындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе функционалды бағыттарына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда жоғарыда аталған білім саласы бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Шетелдік тілді білу қажет. 6. Оқу жəне əдістемелік жұмысты ұйымдастыру бөлімінің жетекші маманы (С-О-6 санаты, 1 бірлік, бала күтуге арналған демалыста болу кезеңінде – уақытша бос лауазым 26.01.2018 ж. дейін). Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттерді орындайды; ОƏО жұмыс жоспарын жасауға қатысады, оның орындалуы туралы ақпаратты жинақтайды; талдау жұмыстарын жүргізеді; семинарларды дайындау, өткізу бойынша жұмыстарға қатысады; бөлімнің іс қағаздарын жүргізеді; құжаттарды, хаттарды қазақ тілінде дайындауды қамтамасыз етеді; ОƏО барлық оқу-əдістемелік шараларын үйлестіруге қатысады; мемлекеттік кірістер органының қызметкерлерін оқыту үдерісінде дəрістік жəне практикалық сабақтар жүргізеді; əр жылға арналған оқу жоспарын дайындауға қатысады; түрлі тақырыпта оқулық, əдістемелік құралдарын əзірлеумен айналысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық, білім жəне əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, қызмет көрсету салаларындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе функционалды бағыттарына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда жоғарыда аталған білім саласы бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 7. Талдау жəне ғылыми-зерттеу жұмысы бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттердің орындалуын қамтамасыз етеді; ОƏО ғылыми-зерттеу жоспарын жасауға қатысады, оның орындалуы бойынша ақпаратты жинайды жəне өңдейді, бөлім қызметінің əртүрлі бағыттары бойынша ақпаратты қорытындылайды жəне талдайды, бөлімнің іс жүргізуін қамтамасыз етеді, мемлекеттік тілдегі құжаттардың жəне хаттардың дайындалуын қамтамасыз етеді, мемлекеттік кірістер органының қызметкерлерін оқыту үдерісінде дəрістік жəне практикалық сабақтар жүргізеді; бөлімнің жұмыс жоспарын жасауға қатысады жəне оның жекелеген іс-шараларының орындалуын бақылайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика, бизнес жəне гуманитарлық ғылымдар, құқық салаларындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Батыс Қазақстан облысы мемлекеттік кірістер департаменті Қазталов ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 090700, Казталов ауданы, Казталов ауылы, Шарафутдинов көшесі, 2-үй, анықтама үшін телефондар: 8(71144) 31-5-63, 31-9-00, электронды мекенжайы: kaztalovka@ taxwest.mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Салық төлеушілермен жұмыс жəне өндіру бөлімінің жетекші маманы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне – 01.01.2016 ж. дейін, C-R-5 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық жəне уақтылы түсуін қамтамасыз ету, салық тексеруі нəтижесінде анықталған салық міндеттемесінің орындалуын бақылау, камералдық бақылау жүргізу, əрекетсіз салық төлеушілермен жұмыс, тақырыптық жəне қарсы салық тексерулерін жүргізу, уəкілетті органдармен жұмыс, салық міндеттемесінің орындалуын қамтамасыз ету шараларын қолдану жəне салық төлеушілердің салық берешегін мəжбүрлеп өндіру бойынша жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару білімі. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Батыс Қазақстан облысы мемлекеттік кірістер департаменті Ақжайық ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 090100, Ақжайық ауданы, Чапаев ауылы, Əбілқайыр хан көшесі, 57-үй, анықтама үшін телефон: 8 (71136) 91-1-66, факс 8(71136) 91-6-34, электронды мекенжайы: akjaik@taxwest.mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне – 26.12.2015 ж. дейін, C-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: салық есептілігі нысандарын қабылдау, тіркеу, ақпараттық жүйелерге енгізу, салық төлеуші резидент-жеке тұлғаларды, резидент емес жеке тұлғаларды жəне заңды тұлғаларды тіркеу есебіне қоюды жүзеге асыру, салық жəне

бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер сомаларының түсуін, есепке алынуын жүргізу, дербес шоттардың жүргізілуін бақылау, салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық жəне дұрыс аударылуын тексеру, салық заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. 2. Ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметтер көрсету, салық есептіліктері мен өтініштерді қабылдау, салық төлеушілердің дербес шоттарын дұрыс жүргізу, берілген өтініштерге сəйкес салық төлеушілерге дербес шоттардың, салыстыру актілерінің көшірмелерін, бюджетке берешегінің бар немесе жоқтығы туралы анықтамалар беру, Мемлекеттік кірістер басқармасының қорытындысына сəйкес салықтарды, басқа да міндетті төлемдерді, кеден төлемдерін, өсімпұлдар мен айыппұлдарды есепке жатқызу жəне қайтару бойынша төлем тапсырмаларын дайындау, салық төлеушілерден келіп түскен бюджетке төленетін салық жəне басқа да міндетті төлемдерді дербес шоттар бойынша тарату, салықтар бойынша түсімдерді талдау, қатаң есептілік бланкілері бойынша есеп жүргізу, жергілікті салықтардың есептелуін қамтамасыз ету, оларды ақпараттық бағдарламада есептеу, хабарламалар жіберу жəне жергілікті салықтарды жинау, Кеден одағы шеңберінде есептіліктерді қабылдау жəне өңдеу, бақылау-кассалық машиналарын есепке қою жəне есептен шығару, өндірістік емес төлемдерді, оның ішінде, жеке тұлғалардың мүлік салығы, жер салығы, көлік құралдары салығы бойынша əкімшілендіру. Əкімшілік құқық бұзушылықтар бойынша материалдар дайындау. Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеу жəне жинау бойынша заңнаманы, Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін қолдану бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім; əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару жəне техникалық ғылымдар жəне технологиялар: ақпараттық жүйелер. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Батыс Қазақстан облысы мемлекеттік кірістер департаменті Бөрлі ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 090302, Батыс Қазақстан облысы, Бөрлі ауданы, Ақсай қаласы, 2-шағын аудан, 7/1-үй, анықтама үшін телефон: 8(71133) 31-0-26, 35-7-35, факс: 31-0-26, электронды мекенжайы: byrlin@taxwest.mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Өндірістік емес төлемдер бөлімінің жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өндірістік емес төлемдердің бюджетке толық түсуін қамтамасыз ету, салық төлеушілердің салық міндеттемелерін орындауына салықтық бақылау жүргізу, мемлекет меншігіне айналған мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау жəне өндіру тəртібінің сақталуына бақылау бойынша жұмысты ұйымдастыру. Өндірістік емес төлемдердің барлық түрлері бойынша салықтық міндеттемелерінің орындалуы бойынша тақырыптық тексерулерді жүргізу, тексеру актілерінде жəне қосымшаларда көрсетілген анықталған бұзушылықтар бойынша төлемдердің бюджетке уақтылы түсуіне бақылау жасау. ҚР ҚМ СК-нің 2001 жылғы 28 желтоқсандағы № 1793 бұйрығына сəйкес мəліметтердің берілуіне бақылау жасау, уəкілетті органдардың жəне мемлекеттік мекемелердің салық төлеушілерді, салық салу объектілерін жəне салық салумен байланысты объектілерді есепке алумен байланысты міндеттемелерінің орындалуына салықтық бақылауды жүзеге асыру. Əкімшілік құқық бұзушылық бойынша материалдарды толтыру, 2-Н тоқсандық статистикалық есебін дайындау, салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеу жəне жинау бойынша заңнамалық, нормативтік-құқықтық актілерді қолдану мəселесі бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім; əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес: экономика, есеп жəне аудит, қаржы, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару немесе құқық: құқықтану. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Батыс Қазақстан облысы мемлекеттік кірістер департаменті Орал қаласы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 090000, Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Некрасов көшесі 30/1-үй, анықтама үшін телефон: 8(7112) 24-28-35, электронды мекенжайы: uralsk@taxwest. mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Акциздерді əкімшілендіру бөлімінің жетекші маманы, C-R-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тақырыптық, хронометраждық салық тексерулерін жүргізу, материалдарды ведомствоға жолдау, əкімшілік істерді қарау бойынша сот отырыстарына қатысу, актілер мен хаттамалардың уақтылы жəне сапалы орындалуын бақылау, мəжбүрлеп өндіріп алу бөліміне берешекті өндіріп алу үшін жолдау, хабарламалар шығару жəне уақытында орындамаған жағдайда шаралар қолдану, алкоголь өнімдерін өндіруші салық төлеушілер тізімін жүргізу, тапсырылған акциздік өнім айналымы, алкоголь өнімдерін бөлшектеп жүзеге асыру бойынша ілеспе жолдамалары бойынша салық есептіліктерін талдап, камералдық бақылау жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. 2. Салық төлеушілермен жұмыс бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкердің бала күту демалысы кезеңіне – 06.10.2016 ж. дейін, C-R-4 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық жəне уақтылы түсуін қамтамасыз ету, камералдық бақылау жүргізу жəне хабарламаларды табыстау, салық төлеушілердің міндеттемелерін орындауына салықтық бақылау жүргізу, əрекетсіз салық төлеушілер тізімін қалыптастыру, артық төлемге бақылау жүргізу, патент жəне жеңілдетілген арнайы салық режімін қолданатын салық төлеушілердің тіркелу деректерінің талапқа сəйкестігін əкімшілендіру, салық төлеушілерге əкімшілік шараларды қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, салық ісі. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. 3. Жеке тұлғалардың өндірістік емес төлемдерін əкімшілендіру бөлімінің жетекші маманы, С-R- санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: толық деректер базасын құру негізінде салық салу объектілері бар салық төлеушілер есебін жүргізу, салық төлеушілердің мүлік, жер, көлік құралдары салығын төлеу бойынша салық міндеттемесін орындалуына салықтық бақылау жүргізу, салық төлеушілерге есептелген салық сомасы туралы хабарламалар шығару, табыс ету, төлемеген жағдайда салық заңдылығы бұзушылықтарын жою туралы хабарлама, əрі қарай құқықтық қамтамасыз ету бөліміне, сот органына жолдау үшін материалдарды жіберу, мемлекеттік қызметшілердің мүлкіне жеке табыс салығы декларациясының дұрыстығына бақылау жұмысын жүргізу, салық төлеушілерге əкімшілік шаралар қолдану. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, салық ісі, кеден ісі. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. 4. Өндірістік емес төлемдерді əкімшілендіру жəне уəкілетті органдармен жұмыс бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық жəне уақтылы түсімін қамтамасыз ету, салық берешегін азайту бойынша жұмыс, түсімдер мониторингін жүргізу, уəкілетті органдармен бірлескен іс шараларға қатысу, өндірістік емес төлемдер түсімдерін талдау,

салық салу объектілері бойынша салық төлеушілердің есебін жүргізу, салық төлеушілердің салық міндеттемесін орындауына бақылау жасау, мемлекет меншігіне айналдырылған мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау жəне жүзеге асыру ережесінің сақталуына бақылау жүргізу жəне одан түскен қаражаттың бюджетке уақытында толық түсуіне бақылау, барлық өндірістік емес төлем түрлері бойынша мемлекеттік мекемелердің салық міндеттемесін орындауына қатысты жоспарлы тақырыптық тексерулер жүргізу, тексеру актісінде көрсетілген салық заңнамасын бұзушылықтың жойылуына жəне қоса есептелген соманың уақытында түсуіне бақылау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес: экономика, қаржы, есеп жəне аудит, менеджмент, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, салық ісі. Мүмкіндігінше, негізгі қызмет саласы бойынша қайта даярлау курстарынан өткені туралы сертификаттың болуы. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтік-құқықтық актілерін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қызылорда облысы мемлекеттік кірістер департаментінің Арал ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасы, 20100, Арал ауданы, Арал қаласы, Қ.Ерімбет көшесі, №68, анықтама үшін телефон: 8(72433) 2-23-76, факс: 8(72433) 2-25-84, электронды мекенжайы: aralsk@taxkzil.mgd.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тіркеу, ақпараттық технологиялар, ақпараттарды қабылдау жəне өңдеу орталығы бөлімінің бас маманы, C-R-4 санаты, 1 бірлік, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты 31.12.2015 жылға дейін). Функционалды міндеттері: салық заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету; салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық түсуін қамтамасыз ету; салық төлеушілердің салық міндеттемелерінің орындалуына бақылау жасау; салық заңнамасы талаптарын бұзған тұлғаларға əкімшілік іс қозғау үшін хаттамалар толтыру; функционалды міндеттерінің шеңберінде жоғары тұрған органның немесе лауазымды тұлғалардың тапсырмаларын орындау; жеке тұлғаларды жəне дара кəсіпкерлерді тіркеу; жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (келесі мамандықтардың бірі: экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, əлемдік экономика) білімі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі қызмет көрсету, экономика жəне басқару (экономика, есеп жəне аудит, қаржы) білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының заңнамалары мен нормативтік-құқықтық актілерін, Салық кодексін, мемлекеттік тілді жетік білуі, қазіргі заманға сай компьютерлік жүйеде жұмыс істей білуі. ІІ. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеу меттік даму министрлігінің Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті республикалық мемлекеттік мекемесі, мекенжайы: 010000, Астана қаласы, Есілдің сол жақ жағалауы, Орынбор көшесі, 8, анықтама үшін телефон: 8(7172) 74-36-86, электронды мекенжайы: b.almatova@mz.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің басшысы - Батыс Қазақстан облысы бойынша медициналық қызметтер көрсету саласындағы бақылау жөніндегі мемлекеттік инспектор, С-О-1 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жалпы басшылық, департаменттің барлық құрылымдық бөлімшелерінің жұмысын жəне тиімді өзара іс-қимылын үйлестіру, жоспарлау. Сəйкес салада медициналық қызмет көрсету, дəрілік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдардың жəне медициналық техниканың айналысы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру. Медициналық жəне фармацевтикалық қызмет саласында, оның ішінде электрондық мемлекеттік қызмет көрсету жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру. Департаменттің қызметі мəселелері бойынша қызметкерлерге əдістемелік көмек көрсету, көтермелеу жəне оларға тəртiптiк жаза қолдану, сондай-ақ оларды жылжыту туралы шешім қабылдау. Департаментті білікті кадрлармен қамтамасыз ету. Олардың кəсіптік білімдері мен тəжірибелерін ұтымды пайдалану жəне дамыту. Еңбек жəне атқарушылық тəртіптің сақталуын, құжаттаманы басқару жөніндегі жұмыстарды сапалы ұйымдастыруды қамтамасыз ету. Департамент қызметкерлерінің Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы заңнамасын, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың орындауын қамтамасыз ету. Тəртіптік, аттестаттау, конкурстық жəне кадр мəселелері жөніндегі өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау жəне олар бойынша тиісті шаралар қабылдау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық жəне əкімшілік жаза қолдану бұзушылықтар туралы істерді қарау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес басқа да міндеттемелерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру мамандығы бойынша жоғары білім (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, фармация). Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» РММ, мекенжайы: Орал қаласы, Достық-Дружба даңғылы, 215-үй, анықтама үшін телефон/факс: 8 (7112) 50-61-55, 8(7112)51-21-11, электронды мекенжайы: k.kkmfdzko@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: денсаулық сақтау саласында нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу, денсаулық сақтау саласында бағдарламаларды іске асыру, сот жəне мемлекет органдарына департамент мүддесінің өкілі болу, құзыретіне тиесілі мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен əрекеттесу. Заңнамалық актілерде көзделген жағдайда департаменттің құзыретiне жататын құқықтық мəселелер бойынша департаменттің атынан түсiнiктеме дайындау. Заңды күшіне енген сот актілерін орындау жөніндегі шараларды қабылдауды қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі білім, юриспруденция. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызмет ті бақылау комитетінің «Қызылорда облысы бойынша департаменті» РММ мекенжайы: Қызылорда қаласы, Абай Құнанбаев даңғылы, 27-үй, анықтама үшін телефон/факс: 8(7252) 41-30-97, 41-32-87, электронды мекенжайы: g.bakytzhanova@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Персоналды басқару жөніндегі бас маман, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбек жəне орындаушылық тəртіптің сақталуын бақылау. Персоналды басқару стратегиясын өңдеу жəне іске асыру. Кадрларға, оның ішінде мамандықтар жəне біліктіліктер бойынша қажеттілікті талдау жəне жоспарлау. Кадрлар құрамын қалыптастыру жəне конкурс негізінде іріктеуді ұйымдастыру. Кадрларды мониторингілеу жəне кадрлар бойынша іс жүргізу, оның ішінде «Е-қызмет» персоналды басқару ақпараттық жүйесі арқылы. Департаментте кəсіби бейімделуге жағдай жасау жəне тəлімгерлікті ұйымдастыру. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, оның ішінде қайта даярлау, біліктілікті арттыру, тағылымдамаларды ұйымдастыру арқылы. Кадр мəселелері бойынша конкурстық, аттестаттау, тəртіптік комиссиялардың, еңбек өтілін санау жəне өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамту. Мемлекеттік қызметке орналасу, өткеру жəне тоқтату ресімін сақтауды қамту. Мемлекеттік қызметшілердің іс-əрекеттерін бағалау ресімін ұйымдастыру, оларды аттестаттау ресімінің сақталуын қамту. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім (құқық жəне экономика негіздері, педагогика жəне психология), құқық, (құқықтану). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде Word, Excel, E-mail, Internet бағдарламаларында жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Астана қаласы бойынша департаменті» РММ, Астана қаласы, А. Иманов көшесі, 19, 1104- кабинет, анықтама үшін телефон/факс: 8(7172) 787463, электронды мекенжайы: p.kkmfdastana@mzsr.gov. kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Аттестаттау, аккредиттеу жəне лицензиялау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде медициналық

қызмет саласында мемлекеттік көрсетілетін қызметтер, соның ішінде электрондық қызмет көрсету; аккредиттелетін субъектілерге əдістемелік көмек көрсету жəне медициналық қызметкерлерге аттестатттау мəселелері жөнінде кеңес беру; медициналық қызметкерлерді аттестатттау жəне денсаулық сақтау субъектілерін аккредиттеу бойынша ұйымдастырушылық жəне техникалық іс-шараларды іске асыру жəне өткізу; денсаулық сақтау саласындағы аккредиттелген тəуелсіз сарапшылардың дерекқорын қалыптастыруға қатысу; құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; мемлекеттік көрсетілетін қызметтер жөнінде есептеме деректерді ұсыну; жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін жоспарлау жəне ұйымдастыру; Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді атқару. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, фармация) немесе əлеуметтік ғылымдар жəне құқық саласында (құқықтану, психология). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды салаларына сəйкес екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда жоғарда аталған мамандықтар бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ІІІ. Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігі Білім жəне ғылым саласындағы бақылау комитеті Ақтөбе облысының білім саласындағы бақылау департаменті, 030002, Ақтөбе облысы, Ақтөбе қаласы, Н. Қобландин көшесі, 10, анықтама үшін телефон: 8 (7132) 9602-08, 97-57-35, электронды мекенжай: dkso_aktobe@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Білім сапасын сырттай бағалау бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтіміне арналған демалысы кезеңіне – 2016 жылдың 23 ақпанына дейін, С-О-5 санаты, 1 бірдік). Функционалды міндеттері: нормативтік-құқықтық актілер мен əдіснамалық құжаттар жобаларын əзірлеу жəне жетілдіруге қатысу; талдамалық материалдарды, есептерді дайындау; білім беру ұйымдарын лицензиялау жəне мемлекеттік аттестаттаудан өткізу бойынша департамент материалдарының ҚР заңнамасына сəйкестігіне талдау жүргізу; кұқықтық статистика бойынша органдарда тексеру тағайындау туралы актіні мемлекеттік тіркеуден өткізу; мемлекеттік бақылау нəтижелері бойынша хаттамалар дайындау, əкімшілік жазаларға тарту жəне əкімшілік істерді сот органдарына тапсыру; нормативтік-құқықтық актілерді есепке алу, сақтау жəне талдау, оларды бақылау жағдайында ұстауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары заңгерлік білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес осы салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. IV. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитеті, 010000, Астана қаласы, Сол жағалау, Министерліктер үйі, Орынбор көшесі, 8-үй, 1-кіреберіс, анықтама үшін телефон: (7172) 74-99-43, 74-99-29, suleimenov.as@ minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Орман жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: орман жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласында инспекциялық-бақылау қызметін ұйымдастырады. Орман иеленушілерді, орман пайдаланушыларды, табиғат қорғау мекемелерін Қазақстан Республикасының мемлекеттік орман қорының аумағында ормандарды қорғау, күзету, молықтыру мен орман пайдалануды жүзеге асыру жөнінде, сондай-ақ ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мен мемлекеттік табиғи-қорық қорының объектілерін қорғаудың, күзетудің жəне пайдаланудың жай-күйін тексерудің жыл сайынғы жоспарын жасайды. Мемлекеттік орман қорының аумағында орман орналастыру жұмыстары мен орман қорының мемлекеттік есебінің «Қазорманжобалау» РМҚК-мен жасалған шарттарға жəне орман орналастыру жобаларына авторлық қадағалауға сəйкес жүргізілуін қамтамасыз етеді. Орман шаруашылығы мен ЕҚТА саласында халықаралық ынтымақтастықты, мүдделі министрліктермен, ұйымдармен жəне ҒӨБ өкілдерімен ынтымақтастықты жүзеге асырады, орман шаруашылығы саласында ғылыми-техникалық кеңес секциясының жұмысын ұйымдастырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (орман шаруашылығы немесе орман шаруашылығы жəне орманшылық) немесе жаратылыстану ғылымдары (биология немесе экология) саласындағы жоғары білім. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, орман шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласында жұмыс тəжірибесінің болуы. Нормативтік-құқықтық актілер əзірлеу жөніндегі қажетті жұмыс дағдысы. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс істей білу. 2. Орман жəне ерекше қорғалатын табиғи аумақтар басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: туристік жəне рекреациялық, шектеулі шаруашылық қызмет мəселелері бойынша, оның ішінде жер мəселелері бойынша ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың іс-əрекетін үйлестіреді. ЕҚТА мемлекеттік кадастрын жүргізуді ұйымдастырады. Туристік маршруттары мен соқпақтарының, экскурсиялық соқпақтары паспорттарының жүргізілуіне жəне олардың тіркелуіне бақылау жасайды. ЕҚТА туралы деректердің ақпараттық банкінің қалыптастырылуын жүргізеді. Туристік жəне рекреациялық қызмет мəселелері бойынша ЕҚТА аумағында болу туралы өтініштерді қарайды. ЕҚТА-да экологиялық туризмді дамыту жұмысын жүргізеді. Мемлекеттік табиғи резерваттарының жыл сайынғы жұмыс жоспарларын қарайды. Тиісті жылы ЕҚТА мəселелері бойынша бюджеттік өтінімді əзірлеу бойынша ұсыныстар енгізеді. ЕҚТА құрудың немесе кеңейтудің жаратылыстану-ғылыми жəне техникалық-экономикалық негіздемелерін əзірлеу жұмыстарын ұйымдастыруға қатысады. Табиғат қорғау мекемелерін дамытудың бас жоспарларына сəйкес туристік мақсаттарда ЕҚТА жер учаскелерін ұзақ мерзімді (қысқа мерзімді) пайдалануға беру мəселелері бойынша тендерлік құжаттаманы қарайды жəне олар бойынша қорытындылар əзірлейді. ЕҚТА учаскелерін пайдалануға жəне бекітіп берілген аумақта туризм объектілерін салуға рұқсаттар беру жөніндегі материалдарды қарап, олар бойынша ұсыныстар енгізеді. ЕҚТА саласында жеке жəне заңды тұлғаларға мемлекеттік қызмет көрсету бойынша жұмыс жүргізеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (орман шаруашылығы жəне орманшылық немесе орман инженері ісі) немесе жаратылыстану ғылымдары (биология немесе экология) саласындағы жоғары білім. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес, орман шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласында жұмыс тəжірибесінің болуы. Нормативтік-құқықтық актілер əзірлеу жөніндегі қажетті жұмыс дағдысы. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс жасай білу. V. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің Қостанай облысы бойынша департаменті РММ, 110000, Қостанай қ., Толстой көшесі, 74, анықтама үшін телефон: 8 (7142) 54-85-27, электронды мекенжайы: a.topalova@ mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Жетекші маман-заңгер консультант (С-О-6 санаты, 1 бірлік (уақытша негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы мерзіміне – 2017 жылдың 21 тамызына дейін). Функционалды міндеттері: денсаулық сақтау саласында нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге, денсаулық сақтау саласында бағдарламаларды іске асыруға қатысу. Департаменттің нормативтік-құқықтық актілерін талдау жəне заң тұрғысынан сараптау. Сот жəне мемлекет органдарында Департамент мүддесінің өкілі болу. Департаменттің құқықтық іс-əрекетін үйлестіру. Құзыретіне жататын мəселелер бойынша мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен өзара əрекеттесу. «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін бірыңғай есепке алу» бағдарламасымен жұмыс істеу жəне «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау туралы» № 1-ОЛ нысанды есепті құру. Департамент қызметкерлерін құқықтық ақпараттандыру жəне құқықтық сауаттылықтарын арттыру бойынша жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөнінде үйрету семинарларын жүргізу. Тауарларды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетулерді мемлекеттік сатып алу бойынша конкурстарды дайындау (конкурстық құжаттамаларды дайындау, баға ұсыныстарын жинау, шарттарға қол қою) жəне өткізуге қатысу. Тауарларды, жұмыстарды жəне қызмет көрсетулерді мемлекеттік сатып алу бойынша шарттардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру (орындалған жұмыстардың актісіне қол қою). Республикалық бюджет қаражатының есебінен ТМККК көрсету жөніндегі қызметтер берушіні таңдау ресіміне қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім, құқық (құқықтану) немесе ортадан кейінгі білім, құқық (құқықтану). VI. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу жəне бəсекелестікті қорғау комитетінің Алматы облысы бойынша департаменті, 040000, Алматы облысы, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр көшесі, 78, анықтама телефоны: 8(7282)27-01-59,

(Жалғасы 13-бетте).


(Жалғасы. Басы 12-бетте). факс: 8(7282)27-16-14, электронды мекенжайы: kadry.alm@ economy.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тауар нарықтарының мониторингі жəне талдау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлім жұмысына басшылықты жүзеге асырады; бəсекелестіктің даму деңгейін айқындау жəне тиісті тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайға ие субъектілерді анықтау мақсатында тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) нарығына талдау жүргізеді; бəсекелестіктің даму деңгейін айқындау жəне тиісті тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайға ие субъектілерді анықтау мақсатында тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) нарығына талдау жүргізілуіне бақылауды жүзеге асырады; тиісті бір тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайға ие нарық субъектілерінің мемлекеттік тізілімін қалыптастыру жөнінде ұсыныстар енгізу; тиісті тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайға ие нарық субъектілерінің қызметіне мониторинг жүргізеді; мемлекеттік органдардың бəсекелестікті шектеуге бағытталған іс-əрекеттерінің (əрекетсіздігің) жолын кесу; тауар нарықтарындағы үстем (монополиялық) жағдайды теріс пайдаланудың жолын кесу; келісілген іс-əрекеттерді жəне жосықсыз бəсекелестікті болдырмау жəне олардың жолын кесу; «Бəсекелестік туралы» ҚР Заңының нормаларына сəйкес тергеулер жүргізу. Кəсіпорындардың, ұйымдардың жəне азаматтардың арыздарын, өтініштерін қарау кезінде белгіленген тəртіпке бақылауды жүзеге асырады. Мемлекеттік органдардың бəсекелестікті шектеуге бағытталған актілерін бақылайды жəне нарық субъектілерінің бəсекеге қарсы келісімдеріне (келісілген іс-əрекеттеріне) жол бермеу. Жаңадан қабылданған заңдарды тұрақты негізде оқып білу; монополияға қарсы заңнаманы жетілдіру бойынша ұсыныстар дайындау жəне енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, қаржылық білім. 2. Табиғи монополияларды жəне бағаларды реттеу бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: табиғи монополиялар субъектілерінің мемлекеттік тіркелімінің жергілікті бөліміндегі табиғи монополиялар субъектілерінің тарифтерді (бағаларды, алымдар мөлшерлемесін), тарифтік сметаларды немесе тарифтің (бағаның, алым мөлшерлемесінің) шекті деңгейін бекітуге арналған өтінімдерін дұрыс қаралуын жəне оларды табиғи монополиялар субъектілерінің дұрыс қолдануын қамтамасыз ету. Жария тыңдаулар өткізу, табиғи монополиялар субъектілерін тексерулерге қатысу, сот органдарында департаменттің мүдделерін білдіру. Табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін бақылау, табиғи монополиялар субъектілерінің «Табиғи монополиялар жəне реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының талаптарына сəйкес бекітілген тарифтік сметаны орындауына, тарифті (бағаны, алым мөлшерлемесін) немесе олардың шекті деңгейін дұрыс қолдануына бақылауды жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық, қаржылық немесе осы салаға сəйкес ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Заңнаманың сақталуын бақылау жəне талап қою жұмысы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: табиғи монополиялар саласындағы қызметті жүзеге асыратын субъектілердің мемлекеттік тіркеліміне енгізу немесе алып тастау туралы өтінімдерін қарау, құқықтық құжаттарды дайындау, табиғи монополиялар саласындағы заңнаманы бұзушылық бойынша шаралар қолдану туралы шешімдердің жобаларын дайындау, əкімшілік құқық бұзушылық туралы материалдарды ресімдеу, сот органдарында департаментің мүдделерін қорғау, табиғи монополялар субъектілерін тексеру. Табиғи монополиялар саласында мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің көрсетілу тəртібін, сондай-ақ табиғи монополиялар субъектілерінің заңдардың талаптарын сақтауын бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білімі; заңгерлік, құқықтану немесе осы салаға сəйкес ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. VII. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті «Оңтүстік Қазақстан облысының статистика департаменті» РММ, 160012, Шымкент қаласы, Желтоқсан көшесі, 30 а үй, анықтама үшін телефон: 8 (7252) 39-01-62, 8 (7252) 30-03-57 (факс), электронды мекенжай: zh.taizhanova@economy.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бəйдібек аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне бақылау жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, информатика, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 2. Сайрам аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Басқарманың ақпараттық жүйедегі жұмыстарын жүргізу, жаңа ақпараттық технологиялармен жұмыс істей білу. Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, информатика, ақпараттық жүйелер, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 3. Сарыағаш аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне бақылау жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, информатика, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 4. Төле би аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне бақылау жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, информатика, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. 5. Түлкібас аудандық статистика басқармасының жетекші маманы, C-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес есеп нысандарын жинау. Статистикалық есептілік нысандарын толтыру жөніндегі əдістемелік нұсқауларды орындау. Шаруашылық жəне шаруа (фермер) қожалықтарын есепке алу кітаптарындағы жазбалардың дəйектілігіне бақылау жүргізу. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарына сəйкес құжаттар дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: статистика, экономика, қаржы, бухгалтер, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, информатика, агрономия мамандықтары бойынша жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Ақмола облысының статистика департаменті, 020000, Көкшетау қаласы, М.Горький көшесі, 73, анықтама үшін телефон: (8-7162) 25-81-84, 72-18-70, (факс) 25-17-32, электронды мекенжай: modem.kokshetau@statdata. kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Құқықтық жəне құжаттамалық қамтамасыз ету басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: əкімшілік-құқық бұзушылық бойынша құжаттарды ресімдеу, əкімшілік істерді есепке алу журналын жүргізу, мемлекеттік статистикалық есептілікті ұсыну мəселелері бойынша шаруашылық субъектілерімен жұмыс істегенде құқықтық көмек көрсету. Мемлекеттік статистика жəне басқа заңнамалық актілер саласында заңнама қолдану

13

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізу. Əкімшілік істерді еріксіз орындауға тапсыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес саласында немесе құқықтану салаларындағы жоғары немесе орта білімнен кейінгі білім, компьютерде жұмыс істей білу. 2. Баға статистикасы басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарын, тұтыну рыногында тарифтер мен бағалардың деңгейін байқауды қамтамасыз ету бойынша жұмыс ұйымдастыру, бағаларды тіркеу бойынша мамандардың жұмысын бақылау, «Облыстың əлеуметтік-экономикалық дамуы» экономикалық баяндамасының «Бағалар» атты бөлімін дайындау, семинаркеңестерді ұйымдастыруға, бұқаралық ақпарат құралдарына жарияланымдар əзірлеуге қатысу; статистикалық жиынтығын, жылнамаларды, баға статистикасы бойынша талдау материалдарын басып шығаруға қатысу, сұраныстар мен хаттарға жауап дайындау, серпінділік қатарларды жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес саласында жоғары немесе орта білімнен кейінгі білім, компьютерде жұмыс істей білу. 3. Тіркелімдер жəне респонденттермен жұмыс басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: «бір терезе» қызметінде қалалық əкімдікте ауыл шаруашылығы статистикасы бойынша статистикалық есептілікті қабылдау, респонденттерді статистикалық нысандар мен оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтармен қамтамасыз ету. Статистикалық жұмыстар жоспарының орындалуын қамтамасыз ету, мемлекеттік статистикалық тіркелімді өзектендіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес саласында жоғары немесе орта білімнен кейінгі білім, компьютерде жұмыс істей білу. 4. Астрахан ауданы статистика басқармасының басшысы, С-О-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистика басқарма қызметін ұйымдастыру жəне басшылық ету. Статистикалық жұмыстар жоспарын, басшылықтың бұйрықтарын, өкімдерін уақытында жəне сапалы орындауды қамтамасыз ету, статистикалық есептілікті уақтылы жинау жəне өңдеуді қамтамасыз ету, респонденттермен семинар-кеңестер ұйымдастыру жəне өткізу, бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс ұйымдастыру, талдау материалдарын, баспасөз хабарламаларын, жедел ақпараттарды əзірлеу; еңбек жəне орындау тəртібінің жағдайын бақылау, басқарма жұмысының тиімділігін, əр маманға тапсырған жұмыс теліміне жауапкершілігін арттыруға шара қолдану, басқарманың мұрағаттық құжаттамасына байланысты жұмысты басқару жəне іс қағаздар жүргізу бойынша жұмыс ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары немесе техника ғылымдары немесе ветеринарлық немесе қызмет көрсету саласында жоғары білім, компьютерде жұмыс істей білу. 5. Астрахан ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес статистикалық ақпарат жинау; алғашқы статистикалық деректердің толықтығын, уақтылығын жəне дұрыстығын бақылау, статистикалық есептілік нысандарын толтыру бойынша əдістемелік жəне нұсқаулық материалдарын орындау, талдау жұмысын жəне іс қағаздарын жүргізу, мұрағатпен жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес немесе құқықтану немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары немесе техника ғылымдары немесе ветеринарлық немесе қызмет көрсету салаларындағы жоғары немесе орта білімнен кейінгі білімге рұқсат беріледі, компьютерде жұмыс істей білу. 6. Есіл ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес статистикалық ақпарат жинау; алғашқы статистикалық деректердің толықтығын, уақтылығын жəне дұрыстығын бақылау, статистикалық есептілік нысандарын толтыру бойынша əдістемелік жəне нұсқаулық материалдарын орындау, талдау жұмысын жəне іс қағаздарын жүргізу, мұрағатпен жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес немесе құқықтану немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары немесе техника ғылымдары немесе ветеринарлық немесе қызмет көрсету салаларындағы жоғары немесе орта білімнен кейінгі білімге рұқсат беріледі, компьютерде жұмыс істей білу. 7. Қорғалжын ауданы статистика басқармасының жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық жұмыстар жоспарына сəйкес статистикалық ақпарат жинау; алғашқы статистикалық деректердің толықтығын, уақтылығын жəне дұрыстығын бақылау, статистикалық есептілік нысандарын толтыру бойынша əдістемелік жəне нұсқаулық материалдарын орындау, талдау жұмысын жəне іс қағаздарын жүргізу, мұрағатпен жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: экономика жəне бизнес немесе құқықтану немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары немесе техника ғылымдары немесе ветеринарлық немесе қызмет көрсету салаларындағы жоғары немесе орта білімнен кейінгі білім, компьютерде жұмыс істей білу. Конкурс Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі төрағасының 2013 ж.19.03. №06-7/32 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс өткізу жəне конкурстық комиссия қалыптастыру ережелері» негізінде өткізіледі. VIII. ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігі Көлік комитетінің «Шығыс Қазақстан облысы бойынша көліктік бақылау инспекциясы» РММ, 070004, Шығыс Қазақстан облысы, Өскемен қ., Крылов көшесі, 114-үй, 1-қабат, анықтама үшін телефон: (7232)701-974, 25-22-06, i.vko@mid.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Теміржол көлігіндегі бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: теміржол көлігіндегі бақылау бөлімінің бас маманы бөлім басшысы мен инспекция басшысына бағынады жəне олардан бұйрықтар мен қызметтік өкімдер алады. Теміржол көлігіндегі бақылау бөлімінің бас маманы өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтікқұқықтық актілер туралы», «Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы» заңдарын, 2007 жылдың 15 мамырындағы №251 Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін, 2005 жылдың 3 мамырындағы №1567 Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Ар-намыс кодексін (Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметкерлерінің қызметтік тəртіп ережесі), Қазақстан-2030 даму бағдарламасын басшылыққа алады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: теміржол көлігі саласындағы мамандық бойынша жоғары кəсіби техникалық немесе орта кəсіби (теміржол көлігі саласындағы мамандық бойынша техникалық) білім. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің Көлік комитеті «Батыс Қазақстан облысы бойынша көліктік бақылау инспекциясы» РММ, 090000, Орал қ., Ж.Досмұхамедов көшесі, 16, анықтама үшін телефон (факс): 8 (7112) 51-00-06, E-mail: i.kadry.zko@mid.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Құқықтық жəне əкімшілік жұмыс бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: əкімшілік істер бойынша шығарылған қаулылардың орындалуын бақылау жəне əкімшілік істерді тіркеу журналын тиісінше жүргізу. Инспекция қызметкерлері тарапынан «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы кодексінің дұрыс қолданылуына бақылау жүргізу. Əкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша заңды күшіне енген қаулылардың негізінде əкімшілік құқық бұзушылықтарды жəне оны жасаған тұлғаларды есепке алу бойынша №1-АП нысанды карточканы толтыру, құқық бұзушылықтар бойынша ҚР ҚС жəне АЕКБ жолдау, сондай-ақ ай сайын, тоқсан сайын, жарты жылдық, жылдық қорытынды жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бойынша, немесе білім беру бойынша немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар бойынша білім. 2. Автомобиль көлігіндегі бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасымен ратификацияланған халықаралық келісімшарттарға сəйкес Қазақстан Республикасы аумағымен өтетін халықаралық автомобильдік тасымалдаулардағы рұқсат беру жүйесін, көліктік бақылау бекеттерінде Қазақстан Республикасы аумағымен өтетін автокөлік құралдарын, жалпы пайдаланатын автомобиль жолдарындағы, қалалардың шекараларындағы немесе ауылдардағы оның ішінде отандық жəне шетелдік ірі көлемді жəне ауыр салмақты автокөлік құралдарының Қазақстан Республикасы аумағымен жүруін бақылауды жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық бойынша, немесе техниқалық ғылымдар жəне технологиялар бойынша немесе əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес бойынша білім. 3. Теміржол көлігіндегі бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: теміржол көлігіндегі жолаушыларды, жүктерді, қауіпті жүктерді тасымалдау қызметін қадағалау, заңды жəне жеке тұлғалардың теміржол көлігі саласындағы НҚА талаптарын орындауларының қадағалануын қамтамасыз ету, қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету,

жолсыздықтарды анықтау жəне болдырмау шараларын қабылдау, Қазақстан Республикасы заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жүргізуді жүзеге асыру жəне хаттама толтыру, теміржол көлігі саласында мемлекеттік қызмет көрсету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техниқалық ғылымдар жəне технологиялар немесе қызмет көрсету бойынша немесе əлеуметтік ғылымдар жəне бизнес бойынша білім. ІХ. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қаржылық бақылау комитетінің Астана қаласы бойынша қаржылық бақылау инспекциясы, 010000, Астана қаласы, А. Петров көшесі, 5-үй, анықтама үшін телефон: (7172) 35-3470, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. № 2 бақылау бөлімінің бас маман-бас бақылаушы -тексерушісі, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінде белгіленген өкілеттік шеңберінде бақылауды ұйымдастырады жəне Қазақстан Республикасының заңдары мен Қазақстан Республикасы Президентінің актілеріне сəйкес басқа да өкілеттіктерді жүзеге асырады. Бақылау нəтижелерін қорытындылайды, олар бойынша ұсыныстар дайындайды жəне осы материалдарды іске асыру жəне анықталған залалды өтеу бойынша шараларды жүзеге асырады. Құқық қорғау органдарына берілген материалдарға бақылауды жүзеге асырады. Əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамалар толтырады. Кокурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит, қаржы). Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымының функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Х. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті «Ақмола облысы төтенше жағдайлар департаменті «ММ, 020000, Көкшетау қаласы, Əуелбеков көшесі, 87, электронды мекенжайы: ok_dchs_akm@emer.kz, анықтама телефоны 8 (7162) 55-14-71, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тылдық қамтамасыз ету тобының бас маманы (С-О-5 санаты, 2 бірлік, негізгі қызметкердің 2016 жылғы 23 маусымға дейін бала күтіміне арналған демалыс кезеңіне). Функционалды міндеттері: мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу ресімдерін орындау. ТЖ департаменті мен оның бөлімшелерінің жұмысын уақтылы материалдықтехникалық қамтамасыз ету. Ғимараттарды, құрылыстарды, инженерлік желілер мен жабдықты техникалық пайдалануды, оларды жарамды жағдайда ұстауды қамтамасыз ету. Департамент пен құрылымдық бөлімшелердің ғимараттарын, құрылыстарын, жабдығын күрделі жəне ағымдағы жөндеуді ұйымдастыру. Департамент пен оның бөлімшелерінің бөлімдерін жəне басқармаларын кеңсе құралдарымен, құрал-жабдықтармен жəне басқа да мүлікпен қамтамасыз ету. Департамент пен оның бөлімшелерінің автомобиль техникасын пайдалану мен сақтауды, заттай мүлікті, жанар-жағармай материалдарды қолдану мен күтуді ұйымдастыру. Техника мен техникалық құралдарды жөндеуді қамтамасыз ету, жарамсыз материалдық-техникалық құралдарды есептен шығару құжаттамасын жасау. Аумақты жайластыру, үй-жайларды тиісті деңгейде тəртіпте жəне таза ұстау жұмысын ұйымдастыру. Ұсталмайтын қордағы материалдық құралдарды есепке алу жəне оларды сақтауды қамтамасыз ету. Материалдық құралдарды есепке алу, мемлекеттік сатып алу тендері бойынша материалдар дайындау. Ұсталмайтын қордағы материалдық құралдарды есепке алу жəне оларды сақтауды қамтамасыз ету. Департамент пен оның бөлімшелерінің заттай мүлкін, жанар-жағармай материалдарын қолдануды жəне ұсталуын бақылау. Жарамсыз материалдық-техникалық құралдарды есептен шығару құжаттамасын жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында мамандықтар бойынша. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын бiлу, басқа да міндетті білімінің болуы. 2. Кадр жұмысы бөлімінің бас маман-психологы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жеке құрамның қызметін психологиялық қолдауды жүзеге асыру, психологиялық оңалтуды өткізу, қызметкерлердің кəсіптік жұмысқа жарамдылығын қалпына келтіру жəне психологиялық көмек көрсету. Қызметке (жұмысқа) жəне министрліктің оқу орындарына оқуға қабылданатын адамдардың кəсіптік-психологиялық жарамдылығын анықтау, олардың кəсіптік міндеттерді орындауға психологиялық əзірлігін болжау, қызметкерлерді аттестаттауға қатысу. Қызметтік (оқу) ұжымдарында қолайлы психологиялық жағдай қалыптастыру, онда əлеуметтік-психологиялық жұмыс, психологиялық консультация жұмысын жүргізу. Жеке құрамды кəсіптік-психологиялық дайындау. Зардап шеккендерге, төтенше жағдайлар зардаптарын жою жағдайында жұмыс істейтін персоналға шұғыл психологиялық көмек көрсету іс-шараларын ұйымдастыру жəне іске асыру. Басқару номенклатурасы бойынша мемлекеттік қызметшілердің жеке істерін жинақтау жəне сапалы ресімдеу, еңбек кітапшаларын, Т-2 карточкаларын жүргізу, мемлекеттік əкімшілік қызметшілерді міндетті арнайы тексеру үшін құжаттарды жинақтау. Мемлекеттік қызметшілерге сұраухаттар дайындау жағынан Бас прокуратураның Құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу комитетінің басқармасымен өзара іс-қимыл жүргізу. Мемлекеттік қызметте болумен байланысты шектеулерді қабылдау құжаттарын ресімдеу. Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің салық декларацияларын уақтылы тапсыруын бақылау. ҚР ІІМ ТЖК-ға жəне мемлекеттік қызмет істері департаменттеріне (басқармаларына) белгіленген мерзімде жоспарлы есептер ұсыну. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім; əлеуметтік ғылымдар немесе білім мамандықтары бойынша. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін Қазақстан Республикасының «Азаматтық қорғаныс туралы» Заңын, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын бiлу басқа да міндетті білімінің болуы қажет. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті Ақтөбе облысының төтенше жағдайлар департаменті, 030000 Ақтөбе қаласы, Маресьев көшесі, 81 «А», анықтама алу телефоны: 8 (7132) 70-38-26, факс: 8 (7132) 54-22-88, e-mail: ok_dchs_aktub@emer.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Кадр жұмысы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік, құқық қорғау жəне əскери қызметке қабылдау, қызмет барысындағы ауысулар мен қызметтен босату бойынша жұмыстарды жүзеге асыру, кадр жұмысы бойынша құжаттамаларды жүргізу, əскери міндеттілерді брондау жəне есепке алу бойынша қорғаныс істері жөніндегі бөлімдермен жұмыс жасау, жеке құрам бойынша статистикалық жəне шұғыл есептерді əзірлеу, кадрларды іріктеу бойынша есептерді жүргізу жəне талдау жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əскери іс жəне қауіпсіздік немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы (мұрағаттану, құжаттану жəне құжаттамалық қамтамтасыз ету, еңбекті ұйымдастыру жəне нормалау) жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, Word, Excel бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті нормативтік-құқықтық актілерді білуі. 2. Заң тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің жəне оның құрылымдық бөлімшелерінің қызметін заңды қамтамасыз ету. Департаменттің бөлімшелерінің, жұмысшыларының мүліктік жəне басқа да заңды құқықтары мен мүдделерін құқықтық тұрғыдан қорғау. Департамент пен оның бөлімшелерінің келісімшарттық, қаржылық жəне еңбек тəртібін нығайту бойынша іс-шараларды əзірлеу жəне жүзеге асыру, мүліктерінің сақталуын қамтамасыз ету. Департаменттің бұйрықтарының, өкімдері мен басқа да актілерінің заңнамаларға сəйкестігіне заңды тұрғыда бақылау жасауды жүзеге асыру. Бөлім құжаттарын жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы жоғары білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, Word, Excel, бағдарламаларымен жұмыс істей білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті нормативтік-құқықтық актілерді білуі. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті «Алматы қаласының төтенше жағдайлар департаментi» ММ, 050040, Байзақов көшесi, 300, анықтама телефоны: 8 (727) 274-25-13, факс-телефоны 8 (727) 293-5374, электронды мекенжайы: ok_dchs_alm@emer.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ақпараттық-талдау бөлімінің бас маманы, С-О-5 cанаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаментте ақпараттықталдау жұмысын қалыптастыру жəне іске асыру. Келіп түскен ақпаратты іріктеу, бағалау жəне жүйеге келтіруді жүзеге асыруға қатысу; мониторинг нəтижелері бойынша

материалдар дайындау. Жеке проблемалар бойынша талдамалық зерттеулерді жүзеге асыруға қатысу. Алқа отырыстарына, комиссияларға, кеңестерге жəне төтенше жағдайлардың алдын алу жəне оларды жою бойынша өткізілетін іс-шараларға мəселелерді дайындау жұмысын ұйымдастыруға қатысу. Табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар, оның ішінде есептік сипаттағы мəселелер бойынша талдамалық ақпаратты ТЖД басшылығына ұсыну жəне министрлікке, басқа мемлекеттік органдарға ұсыну үшін талдамалық ақпаратты өңдеуге қатысу. ҚР аумағында болған табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы деректерді өңдеуге жəне талдауға қатысу. Департаментте стратегиялық жоспарлауды қалыптастыру жəне іске асыру. Төтенше жағдайлардың алдын алу жəне оларды жоюдың мемлекеттік жүйесінің тұрақты жұмыс істеуін жəне бұдан əрі жетілдіруді қамтамасыз етуге бағытталған құзыреттері шегінде салалық, секторлық жəне нысаналы бағдарламалар мен тұжырымдамаларды жасау үдерісіне қатысу. Департаменттің жылдық жұмыс жоспарларын жасау. Департаменттің құрылымдық бөлімшелерінің жыл сайынғы жұмыс жоспарларын қарау жəне келісу жұмысын ұйымдастыру. Департаменттің құрылымдық бөлімшелеріне ақпараттық-талдау жұмысы жəне стратегиялық жоспарлау мəселелері бойынша практикалық жəне əдіснамалық көмек көрсету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе табиғи ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе табиғи ғылымдар немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс істей білуі шарт. 2. Кадр жұмысы бөлімінің бас маман-психолог, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жеке құрамның қызметін психологиялық қолдауды жүзеге асыру, психологиялық оңалтуды өткізу, қызметкерлердің кəсіптік жұмысқа жарамдылығын қалпына келтіру жəне психологиялық көмек көрсету. Қызметке (жұмысқа) жəне министрліктің оқу орындарына оқуға қабылданатын адамдардың кəсіптік-психологиялық жарамдылығын анықтау, олардың кəсіптік міндеттерді орындауға психологиялық əзірлігін болжау, қызметкерлерді аттестаттауға қатысу. Қызметтік (оқу) ұжымдарында қолайлы психологиялық жағдай қалыптастыру, онда əлеуметтік-психологиялық жұмыс, психологиялық кеңес жұмысын жүргізу. Жеке құрамды кəсіптікпсихологиялық дайындау. Зардап шеккендерге, төтенше жағдайлар зардаптарын жою жағдайында жұмыс істейтін персоналға шұғыл психологиялық көмек көрсету іс-шараларын ұйымдастыру жəне іске асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе білім немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе білім немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс істей білуі тиіс. 3. Қаржымен қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, С-О5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: нұсқаулыққа сəйкес бухгалтерлік есепке алудың мемориалдық-ордерлік нысаны бойынша шығыстар сметасын орындауды есепке алуды жүзеге асыру. Бюджеттік міндеттеріне сəйкес сметаларда көзделген бюджеттік жіктеуіштің кодтары бойынша (бағдарламалар, кіші бағдарламалар, ерекшеліктер) шығыстар жүргізу. Құжаттардың уақтылы жəне дұрыс құрылуына жəне жасалатын операциялардың заңдылығына алдын ала бақылауды жүзеге асыру. Ақшалай қаражатты, есептеулерді жəне материалдық құндылықтарды түгендеу жүргізуге қатысу, түгендеу нəтижелерін уақтылы жəне дұрыс анықтау жəне оларды есепте көрсету. Бюджеттік бағдарламалар бойынша негіздері жəне оларға үш жылға арналған есептеулері бар бюджеттік өтінімдер əзірлеу. Бюджеттік бағдарламаларды қаржыландыру жоспарына өзгерістер енгізуге өтінімдер жасау. Құрама жəне жеке қаржыландыру жоспарларын жасау. Бюджетті орындау жəне бюджеттік жоспарлау бойынша орталық уəкілетті органдар белгілеген қаржылық есептілікті жасау. Штаттық кестелер əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: экономика жəне бизнес саласындағы білімі, ортадан кейінгі экономика жəне бизнес саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс істей білуі керек. 4. Тылдық қамтамасыз ету тобының бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу рəсімдерін орындау. ТЖ департаменті мен оның бөлімшелерінің жұмысын уақтылы материалдықтехникалық қамтамасыз ету. Ғимараттарды, құрылыстарды, инженерлік желілер мен жабдықты техникалық пайдалануды, оларды жарамды жағдайда ұстауды қамтамасыз ету. Департамент пен құрылымдық бөлімшелердің ғимараттарын, құрылыстарын, жабдығын күрделі жəне ағымдағы жөндеуді ұйымдастыру. Департамент пен оның бөлімшелерінің бөлімдерін жəне басқармаларын кеңсе құралдарымен, құрал-жабдықтармен жəне басқа да мүлікпен қамтамасыз ету. Департамент пен оның бөлімшелерінің автомобиль техникасын пайдалану мен сақтауды, заттай мүлікті, жанар-жағармай материалдарды қолдану мен күтуді ұйымдастыру. Техника мен техникалық құралдарды жөндеуді қамтамасыз ету, жарамсыз материалдық-техникалық құралдарды есептен шығару құжаттамасын жасау. Аумақты жайластыру, үй-жайларды тиісті деңгейде тəртіпте жəне таза ұстау жұмысын ұйымдастыру. Ұсталмайтын қордағы материалдық құралдарды есепке алу жəне оларды сақтауды қамтамасыз ету. Департамент бөлімдерінің жедел қызметі үшін жағдай жасау жұмыстарын жүзеге асыру: Департаменттің тіршілік əрекетін қамтамасыз ету бойынша тиісті ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Ғимараттарды, құрылыстарды, инженерлік желілер мен жабдықты техникалық пайдалануды қамтамасыз ету, оларды жарамды жағдайда ұстау. Департамент пен құрылымдық бөлімшелердің ғимараттарын, құрылыстарын, жабдығын күрделі жəне ағымдағы жөндеуді ұйымдастыру. Департамент пен құрылымдық бөлімшелердің автомобиль техникасын пайдалануды жəне сақтауды ұйымдастыру. Техника мен техникалық құралдарды жөндеуді қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс істей білу. 5. Алатау ауданы төтенше жағдайлар бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бекітілген объектілерде табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алуға жəне жоюға бағытталған іс-шараларды жүзеге асыру. Автоматты, тұрақты, бастапқы өрт сөндіру құралдарының, байланыс жəне сигнализация, өртке қарсы сумен қамтамасыз ету құралдарының техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Аварияны жоюды пысықтауға, тіршілікті қамтамасыз ету объектілерінде ӨТБ жұмысына қатысу, объектілер əкімшілігі арқылы цехтардың, қоймалардың, объектілердің, қондырғылардың, агрегаттардың өрт қауіптілігін төмендетуге бағытталған іс-шараларды енгізу, сондай-ақ оларды өрт автоматикасы жүйелерімен жабдықтау. Өнеркəсіптік қауіпсіздік жəне азаматтық қорғаныс саласында қадағалау функцияларын жүзеге асыру. Сабақтар өткізу, азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар мəселелері бойынша шаруашылық жүргізу объектілеріне жəне оқу мекемелеріне əдістемелік көмек көрсету. Оқу-əдістемелік құжаттар, оқу жəне көрнекі құралдар əзірлеу. Азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар бойынша оқу-жаттығуларды, жаттығуларды ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс жүргізе білу. 6. Алмалы ауданы төтенше жағдайлар бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бекітілген объектілерде табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алуға жəне жоюға бағытталған іс-шараларды жүзеге асыру. Автоматты, тұрақты, бастапқы өрт сөндіру құралдарының, байланыс жəне сигнализация, өртке қарсы сумен қамтамасыз ету құралдарының техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Аварияны жоюды пысықтауға, тіршілікті қамтамасыз ету объектілерінде ӨТБ жұмысына қатысу, объектілер əкімшілігі арқылы цехтардың, қоймалардың, объектілердің, қондырғылардың, агрегаттардың өрт қауіптілігін төмендетуге бағытталған іс-шараларды енгізу, сондай-ақ оларды өрт автоматикасы жүйелерімен жабдықтау. Өнеркəсіптік қауіпсіздік жəне азаматтық қорғаныс саласында қадағалау функцияларын жүзеге асыру. Сабақтар өткізу, азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар мəселелері бойынша шаруашылық жүргізу объектілеріне жəне оқу мекемелеріне əдістемелік көмек көрсету. Оқу-əдістемелік құжаттар, оқу жəне көрнекі құралдар əзірлеу. Азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар бойынша оқу-жаттығулар, жаттығулар ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс жүргізе білу.

7. Əуезов ауданы төтенше жағдайлар бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бекітілген объектілерде табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алуға жəне жоюға бағытталған іс-шараларды жүзеге асыру. Автоматты, тұрақты, бастапқы өрт сөндіру құралдарының, байланыс жəне сигнализация, өртке қарсы сумен қамтамасыз ету құралдарының техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Аварияны жоюды пысықтауға, тіршілікті қамтамасыз ету объектілерінде ӨТБ жұмысына қатысу, объектілер əкімшілігі арқылы цехтардың, қоймалардың, объектілердің, қондырғылардың, агрегаттардың өрт қауіптілігін төмендетуге бағытталған іс-шараларды енгізу, сондай-ақ оларды өрт автоматикасы жүйелерімен жабдықтау. Өнеркəсіптік қауіпсіздік жəне азаматтық қорғаныс саласында қадағалау функцияларын жүзеге асыру. Сабақтар өткізу, азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар мəселелері бойынша шаруашылық жүргізу объектілеріне жəне оқу мекемелеріне əдістемелік көмек көрсету. Оқу-əдістемелік құжаттар, оқу жəне көрнекі құралдар əзірлеу. Азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар бойынша оқу-жаттығуларды, жаттығуларды ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс жүргізе білу. 8. Бостандық ауданы төтенше жағдайлар бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бекітілген объектілерде табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алуға жəне жоюға бағытталған іс-шараларды жүзеге асыру. Автоматты, тұрақты, бастапқы өрт сөндіру құралдарының, байланыс жəне сигнализация, өртке қарсы сумен қамтамасыз ету құралдарының техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Аварияны жоюды пысықтауға, тіршілікті қамтамасыз ету объектілерінде ӨТБ жұмысына қатысу, объектілер əкімшілігі арқылы цехтардың, қоймалардың, объектілердің, қондырғылардың, агрегаттардың өрт қауіптілігін төмендетуге бағытталған іс-шараларды енгізу, сондай-ақ оларды өрт автоматикасы жүйелерімен жабдықтау. Өнеркəсіптік қауіпсіздік жəне азаматтық қорғаныс саласында қадағалау функцияларын жүзеге асыру. Сабақтар өткізу, азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар мəселелері бойынша шаруашылық жүргізу объектілеріне жəне оқу мекемелеріне əдістемелік көмек көрсету. Оқу-əдістемелік құжаттар, оқу жəне көрнекі құралдар əзірлеу. Азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар бойынша оқу-жаттығуларды, жаттығуларды ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс жүргізе білу. 9. Жетісу ауданы төтенше жағдайлар бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бекітілген объектілерде табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алуға жəне жоюға бағытталған іс-шараларды жүзеге асыру. Автоматты, тұрақты, бастапқы өрт сөндіру құралдарының, байланыс жəне сигнализация, өртке қарсы сумен қамтамасыз ету құралдарының техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Аварияны жоюды пысықтауға, тіршілікті қамтамасыз ету объектілерінде ӨТБ жұмысына қатысу, объектілер əкімшілігі арқылы цехтардың, қоймалардың, объектілердің, қондырғылардың, агрегаттардың өрт қауіптілігін төмендетуге бағытталған іс-шараларды енгізу, сондай-ақ оларды өрт автоматикасы жүйелерімен жабдықтау. Өнеркəсіптік қауіпсіздік жəне азаматтық қорғаныс саласында қадағалау функцияларын жүзеге асыру. Сабақтар өткізу, азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар мəселелері бойынша шаруашылық жүргізу объектілеріне жəне оқу мекемелеріне əдістемелік көмек көрсету. Оқу-əдістемелік құжаттар, оқу жəне көрнекі құралдар əзірлеу. Азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар бойынша оқу-жаттығуларды, жаттығуларды ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс жүргізе білу. 10. Наурызбай ауданы төтенше жағдайлар бөлімінің бас маманы, С-R-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: бекітілген объектілерде табиғи жəне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алуға жəне жоюға бағытталған іс-шараларды жүзеге асыру. Автоматты, тұрақты, бастапқы өрт сөндіру құралдарының, байланыс жəне сигнализация, өртке қарсы сумен қамтамасыз ету құралдарының техникалық жағдайына бақылауды жүзеге асыру. Аварияны жоюды пысықтауға, тіршілікті қамтамасыз ету объектілерінде ӨТБ жұмысына қатысу, объектілер əкімшілігі арқылы цехтардың, қоймалардың, объектілердің, қондырғылардың, агрегаттардың өрт қауіптілігін төмендетуге бағытталған іс-шараларды енгізу, сондай-ақ оларды өрт автоматикасы жүйелерімен жабдықтау. Өнеркəсіптік қауіпсіздік жəне азаматтық қорғаныс саласында қадағалау функцияларын жүзеге асыру. Сабақтар өткізу, азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар мəселелері бойынша шаруашылық жүргізу объектілеріне жəне оқу мекемелеріне əдістемелік көмек көрсету. Оқу-əдістемелік құжаттар, оқу жəне көрнекі құралдар əзірлеу. Азаматтық қорғаныс жəне төтенше жағдайлар бойынша оқу-жаттығулар, жаттығулар ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі, ортадан кейінгі əскери іс жəне қауіпсіздік немесе техникалық ғылымдар жəне технология немесе құқық саласындағы білімі. Компьютерде Word, Excel бағдарламасымен жұмыс жүргізе білу. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті Маңғыстау облысы төтенше жағдайлар департаментi, 130000, Ақтау қаласы, 24-шағын аудан, электронды мекенжайы: ok_dchs_mang@emer.kz, анықтама телефондары: 8 (7292) 701705, 426878 (факс), «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржымен қамтамасыз ету бөлімінің басшысы-бас бухгалтері, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен тапсырмалардың орындалуына жеке жауапкершілікте болады, бөлім қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулықтарын дайындайды, есеп құжаттары операциялары заңдылығының сақталуын, арифметикалық есептің дұрыстығын қамтамасыз етеді. Республикалық бюджетті қаржыландыру жоспарының орындалуы жөнінде есептерді жасақтайды. Жыл жəне тоқсан сайынғы қаржыландыру жоспарының орындалуын қадағалайды. Келесі жылға қаржыландыру жоспарының жобасын жасақтайды. Департамент қызметін қаржыландыруға қатысты барлық мəселелер бойынша жауапкершілікте болу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылым, экономика жəне бизнес саласында. Функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті білімнің болуы, «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан -2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын бiлу. 2. Техникалық қызмет жəне құлақтандыру бөлімшесінің бас маманы, С-О-5 санаты 2 бірлік. Функционалды міндеттері: хабарлау жүйелерін жəне аппаратураларын білуі қажет, хабарлау аппаратурасында реттеу жұмыстарын жүргізеді жəне хабарлау аппаратураларын іске қосу дағдыларының болуы, көшпелі байланыс тораптарының ұдайы дайындығын қамтамасыз етеді, хабарлау жəне байланыс аппаратураларының құрылысын жəне пайдалану ережелерін білуі керек, хабарлау жəне байланыс жүйелері аппаратураларына техникалық қызмет көрсетуді ұйымдастыру жəне өткізілуін қадағалайды, ҚР ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті Маңғыстау облысы төтенше жағдайлар департаменті басшылығының өкімі бойынша құлақтандыру жүйесінің жедел іске қосылуын қамтамасыз етеді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технология саласында (ақпараттық жүйелер, есептегіш техника жəне бағдарламалық қамтамасыз ету; математикалық жəне компьютерлік үлгілеу; радиотехника, электроника жəне телекоммуникация; электроэнергетика; автоматтандыру жəне басқару); педагогика саласында (информатика). Мемлекеттік қызметте кемінде бір жылдан кем емес өтілі болған жағдайда арнаулы орта білімі барларға рұқсат етіледі. Функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті білімнің болуы, «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын бiлу. 3.Төтенше жағдайларды жою бөлімінің бас маманы, С-О5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімшелердің жауынгерлік дайындығын жетілдіру жəне арттыру бойынша іс-шараларды жасақтайды. Авариялық-құтқару жұмыстары саласында жаңа нысандар мен əдістердің енгізілуін қамтамасыз етеді. Ірі жəне сипатты аварияларды зерделеу бойынша жұмыстарды ұйымдастырады. Авариялық-құтқару қызметтерінің жаттығулар мен оқужаттығулар өткізу жөніндегі іс-шаралары мен кестесін келіседі. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласында (тау-кен ісі; мұнай-газ ісі; тіршілік қауіпсіздігі жəне қоршаған

(Жалғасы 14-бетте).


14

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 12-13-беттерде). ортаны қорғау); жаратылыстану ғылымдары саласында (экология). Мемлекеттік қызметте кемінде бір жылдан кем емес өтілі болған жағдайда арнаулы орта білімі барларға рұқсат етіледі. Функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті білімнің болуы, «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын бiлу. 4. Ақпараттық-талдау бөлімшесінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтық қорғаныс мемлекеттік жүйесінің тиімді қызмет жасауына бөлімше өкілеттілігі шеңберінде талдау жүргізеді. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитетінің Web-порталының ақпараттармен уақтылы толықтырылуына тұрақты мониторингті қамтамасыз етеді. Web-портал бөлімдерінің мемлекеттік жəне ресми тілдерде толықтырылуына жəне жаңартылып отыруына жеке жауапкершілікте болады. Департамент қарамағындағы ведомстволық жəне құрылымдық бөлімшелерге ақпараттықталдамалық талдауларды қамтамасыз ету бойынша тəжірибелік жəне əдістемелік көмек көрсетеді. Департамент қарамағындағы ведомстволық жəне құрылымдық бағынысты бөлімшелер қызметіндегі ақпараттық-талдамалық жұмыс жағдайын зерделейді. Департаменттің құрылымдық жəне ведомстволық бағынысты бөлімшелерімен, жергілікті атқарушы органдармен ақпараттық-талдамалық жұмыстар қорытындысы бойынша ақпарат алмасуды ұйымдастырады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика; статистика; есеп жəне аудит); техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласында (мұнай-газ ісі); заң саласында (құқықтану; құқық қорғау қызметі). Мемлекеттік қызметте кемінде бір жылдан кем емес өтілі болған жағдайда арнаулы орта білімі барларға рұқсат етіледі. Функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті білімнің болуы, «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын бiлу. 5. Қаржымен қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы (С-О-5 санаты, 1 бірлік, негізгі қызметкердің 2017 жылғы 4 мамырға дейін бала күтіміне арналған демалыс кезеңіне). Функционалды міндеттері: нұсқаулыққа сəйкес бухгалтерлік есепке алудың мемориалдық-ордерлік нысаны бойынша шығыстар сметасын орындауды есепке алуды жүзеге асыру. Бюджеттік міндеттеріне сəйкес сметалармен көзделген бюджеттік жіктеуіштің кодтары бойынша (бағдарламалар, кіші бағдарламалар, ерекшеліктер) шығыстар жүргізу. Құжаттардың уақтылы жəне дұрыс құрылуына жəне жасалатын операциялардың заңдылығына алдын ала бақылауды жүзеге асыру. Ақшалай қаражатты, есептеулерді жəне материалдық құндылықтарды түгендеу жүргізуге қатысу, түгендеу нəтижелерін уақтылы жəне дұрыс анықтау жəне оларды есепте көрсету. Бюджеттік бағдарламалар бойынша негіздері жəне оларға үш жылға арналған есептеулері бар бюджеттік өтінімдер əзірлеу. Бюджеттік бағдарламаларды қаржыландыру жоспарына өзгерістер енгізуге өтінімдер жасау. Құрама жəне жеке қаржыландыру жоспарларын жасау. Бюджетті орындау жəне бюджеттік жоспарлау бойынша орталық уəкілетті органдар белгілеген қаржылық есептілікті жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында. Мемлекеттік қызметте кемінде бір жылдан кем емес өтілі болған жағдайда арнаулы орта білімі барларға рұқсат етіледі. Функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті білімнің болуы, «Азаматтық қорғаныс туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын бiлу. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті Солтүстік Қазақстан облысының төтенше жағдайлар департаменті, 150010, Петропавл қаласы, Ғ. Мүсірепов көшесі, 32, анықтама үшін телефон: 8(7152) 3401-44, 50-10-73, электронды мекенжайы: ok_dchs_sko@emer. kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қаржымен қамтамасыз ету тобының бас маманы, С-О5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жүзеге асырылып жатқан барлық шаруашылық операцияларды бухгалтерлік есепке алудың есептерінде көрсетіп, бақылануын қамтамасыз ету, бухгалтерлік есептерді жедел, белгіленген мерзімде ұсыну. Жұмысшылар мен қызметшілерге еңбекақыларын жəне əскери қызметкерлер мен аттестатталғандарға ақшалай ақы, салық жəне басқа да төлемдерін мерзімінде есептеу жəне төлеу. Қызметкерлердің еңбекақыларын алуға тізім құрайды. Топтың тоқсандық жұмыс жоспарын құруға, бюджеттік сұранысты жасауға қатысады. Қосымша талаптар: ЭФНО, ИСИД электрондық нысанды бюджеттік ұйымдардың 1-С-Бухгалтерия автоматтандырылған жүйелік есеп бағдарламаларын меңгеру. Мемлекеттік тілді еркін білу жəне мемлекеттік тілде іс құжаттарды жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика немесе қаржы, есеп жəне аудит немесе менеджмент). Ортадан кейінгі қызмет көрсету, экономика жəне басқару (салалары бойынша) немесе есеп жəне аудит (салалары бойынша) немесе экономика (салалары бойынша), менеджмент (салалар жəне қолдану аясы бойынша) білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Азаматтық қорғау туралы», «Мемлекеттік сатып алулар туралы» заңдарын, Бюджет кодексін, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. ХІ. Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі Экологиялық реттеу, бақылау жəне мұнай-газ кешеніндегі Мемлекеттік инспекция комитетінің «Маңғыстау облысы бойынша экология департаменті» РММ, 130000, Ақтау қаласы, 1-шағын аудан, 1-үй, анықтама телефон: 8 (7292) 30-12-89, факс 30-12-91, электронды мекенжайы: a.dzhumatova@inbox.ru, b.baitleu@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік-қаржылық, кадрлық, құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: істер номенклатурасының жобасын əзірлеу; департаменттің кадрлық мəселелерін қарастыру; департамент бұйрықтарының жобасын дайындау; тəртіптік, аттестаттау, конкурстық жəне кадрлық мəселелер бойынша өзге де комиссияларды ұйымдастыру; департаменттің ведомстволық мұрағатын жүргізу жəне белгіленген тəртіпте мұрағатқа тапсыру үшін істерді дайындау; тиісті мемлекеттік органдарға құзыреті шегінде тиісті есептер мене ақпараттарды дайындау жəне уақтылы ұсыну; бөлімнің құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қарау; департамент бойынша құпия іс қағаздарын жүргізу; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: (құқық жəне экономика негіздері мамандығы бойынша) немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика мамандықтары бойынша) жоғары білім. Құқық немесе қаржы (қаржылық жұмыс жөніндегі экономист мамандығы бойынша) немесе статистика немесе есеп жəне аудит немесе экономика бойынша ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің бас маманы, уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2018 жылғы 17 наурызға дейін, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері. құзыреті шегінде белгіленген тəртіпте бекітілген жоспарлар, кестелер, ұсыныстар жəне басқа құжаттар негізінде табиғат пайдаланушылармен экологиялық

1 қазан 2015 жыл

жəне мұнай жəне газ саласындағы заңнамалардың сақталуына тексерістерді жүзеге асыру; құзыреті шегінде нормативтікқұқықтық актілердің жобасын əзірлеуге қатысу; перспективалы жəне ағымдағы жұмыс жоспарын əзірлеу; тексерістердің нəтижелері бойынша актілерді жасау, құзыреті шегінде бұзушылықтарды жою жөніндегі нұсқамаларды шығару; құзыреті шегінде əкімшілік істерді қозғау жəне қарау; шығындарды есептеу жəне экономикалық бағасын ұсыну; кінəлі тұлғаларды əкімшілік жəне қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы материалдарды тиісті органдарға жолдау; қоршаған ортаның жағдайына əсер тигізетін табиғатты қорғау жəне өзге объектілерді пайдалануға қабылдау жөніндегі жұмыс жəне мемлекеттік комиссиялардың жұмысына қатысу; басшылықтың тапсырмалары мен бақылаудағы тапсырмалардың уақтылы жəне сапалы орындау; жұмыс жоспарларын жасауға қатысу, орындалуын бақылау; ақпараттандыру жəне рұқсаттар мен хабарламалар туралы заңнамаларға сəйкес лицензиялау жəне құзыреті шегінде басқа да мəселелер жөнінде интернет-ресурста қажетті ақпаратты орналастыру жəне жаңарту; алқаларды, кеңестерді, семинарларды өткізуге ақпараттарды дайындау; құзыреті шегінде есептер мен ақпараттарды тиісті органдарға уақтылы дайындау жəне ұсыну; белгіленген тəртіпте департамент мүддесін сотта, сондайақ басқа ұйымдарда ұсыну, соның ішінде қажетті құжаттардың дайындалуын қамтамасыз ету; департамент құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау; мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы заңнамаға сəйкес жергілікті жерлерде субъектілердің қызметін тексеруді ұйымдастыру жəне қатысу; мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы заңнамаға сəйкес жергілікті жерлерде субъектілердің қызметіне жүргізілген тексерістер туралы есептер дайындау, статистикалық есептерді жүргізу; рұқсаттар мен хабарламалар туралы заңнаманы бұзуды жою жөнінде шаралар қолдану; Қазақстан Республикасы заңнамалары талаптарының бұзылуы туралы уəкілетті жəне құқық қорғау органдарына материалдар əзірлеу; лицензиялау саласындағы заңнама талаптарының бұзылуы туралы істер бойынша талап арыз дайындау жəне сотпен іс қарауға қатысу; құзыреті шегінде лицензиялау жəне аккредиттеу мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, шаруашылық субъектілерімен хат алмасуды жүзеге асыру; лицензиялау қызметі жөніндегі есептілік үшін ақпарат əзірлеу; жыл сайынға есепті, берілген жəне қайта ресімделген лицензиялар, аккредиттеу куəліктерінің тізілімін жүргізу үшін ақпарат əзірлеу; Е-лицензиялау мемлекеттік деректер орталығындағы жұмыс; Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Салық комитетінің «Client Rnion» мемлекеттік деректер қорында жұмыс; стратегиялық, операциялық жоспар бойынша есептілікті жүргізу; қолданыстағы заңнамаға сəйкес хабарламалар жөнінде қажетті ақпаратты интернет-ресурстарда орналастыру жəне мониторинг жүргізу; хабарламалар жөнінде есептілікті дайындау; құзыреті шегінде хабарлама тəртібі бойынша мемлекеттік органдармен, шаруашылық субъектілерімен хат алмасуды жүзеге асыру; мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы заңнамасына сəйкес жергілікті жерлерде мұнай өнiмдерiн көтерме жабдықтаушылардың қызметіне тексеріс ұйымдастыру жəне қатысу; құзыреті шегінде белгіленген тəртіпте бекітілген жоспарлар мен кестелердің жəне басқа да заңды негіздерде комитеттің аумақтық органдарын тексеруді ұйымдастыру жəне оларға қатысу; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: (физика, химия, биология, құқық жəне экономика негіздері мамандықтары бойынша) немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика мамандықтары бойынша) немесе жаратылыстану ғылымдары (физика, ядролық физика, химия, биология, экология мамандықтары бойынша) немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында жоғары білім. Өмір қауіпсіздігі жəне валеология немесе құқық немесе қаржы (қаржылық жұмыс жөніндегі экономист мамандығы бойынша) немесе статистика немесе есеп жəне аудит немесе экономика немесе агрономия (агроном, агрохимик мамандықтары бойынша) немесе экология жəне табиғатты қорғау қызметі немесе экология жəне табиғат ресурстарын тиімді пайдалану саласында ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 3. Экологиялық реттеу бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері. қоршаған ортаға эмиссияларға рұқсаттар өтінімдерінің материалдарын қарау жəне беру; кешенді, объективті жəне сапалы экологиялық сараптаманы жүргізу; қоршаған ортаға эмиссияларға берілген рұқсаттар бойынша есептерді дайындау; бөлімнің құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қарау; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: (физика, химия, биология, құқық жəне экономика негіздері мамандықтары бойынша) немесе құқық немесе əлеуметтік ғылымдары, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика мамандықтары бойынша) немесе жаратылыстану ғылымдары (физика, ядролық физика, химия, биология, экология мамандықтары бойынша) немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында жоғары білім. Өмір қауіпсіздігі жəне валеология немесе құқық немесе қаржы (қаржылық жұмыс жөніндегі экономист мамандығы бойынша) немесе статистика немесе есеп жəне аудит немесе экономика немесе агрономия (агроном, агрохимик мамандықтары бойынша) немесе экология жəне табиғатты қорғау қызметі немесе экология жəне табиғат ресурстарын тиімді пайдалану саласында ортадан кейінгі білім. Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі Экологиялық реттеу, бақылау жəне мұнай-газ кешеніндегі Мемлекеттік инспекция комитетінің Атырау облысы бойынша экология департаменті РММ, 060011, Атырау қаласы, Құлманов көшесі, 137-үй, анықтама телефон: 8 (7122) 2011-86, факс 21-26-23, электронды мекенжайы: atyrauecol@ rambler.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Зертхана-талдау бақылау бөлімінің бас маманы (уақытша, негізгі қызметкердің жүктілігіне жəне босануына байланысты демалыс кезеңіне – 2015 жылдың 23 желтоқсанға дейін, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: шығарынды азайту жөнінде шараларды қабылдау жəне қорытындыларды шығару; қоршаған ортаның ластану көрсеткіштерінің тура нəтижелеріне сырттай зертханалық бақылау бойынша қажетті жұмыстарды жүргізу; шұғыл эккологиялық жағдайлардың пайда болу кезінде жедел əрекет ету жөніндегі жұмыстарға қатысу; талдауларды жүргізуді жүзеге асыру жəне сынамаларды уақтылы өңдеуге бақылау; сынамаларды жəне зертханалық зерттеулерді тіркеу журналын жүргізу; топтағы бақылау-өлшеуіш аппаратуралардың техникалық жағдайын бақылау; бөлімнің құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қарау; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе білім беру (химия, биология, физика мамандықтары бойынша) немесе денсаулық сақтау немесе жаратылыстану ғылымдары (экология) саласындағы жоғары білім, мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. 2. Экологиялық реттеу бөлімінің бас маманы, (уақытша, негізгі қызметкердің бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2017 жылғы 25 сəуірге дейін, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қоршаған ортаға эмиссияларға рұқсаттарды алу үшін өтінімдердің материалдарын қарау; кешенді, объективті жəне сапалы экологиялық сараптаманың қорытындыларын дайындау; бөлімнің құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін уақтылы қарау; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе жаратылыстану ғылымдары (экология) немесе білім беру (химия, биология, физика мамандықтары бойынша) немесе гуманитарлық ғылымдары саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты

Ақмола облысының денсаулық сақтау басқармасы Ақмола облысының денсаулық сақтау басқармасы жанындағы « Степногорск орталық қалалық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кəсіпорны бас дəрігері лауазымының бос орнына конкурс жариялайды

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: медициналық жоғары білім («Денсаулық сақтауды ұйымдастыру» («Қоғамдық денсаулық сақтау», «Денсаулық сақтау менеджменті») немесе «Денсаулық сақтау менеджменті» мамандығы бойынша магистратура/маманданудан өтуі «Қоғамдық денсаулық сақтау» («Денсаулық сақтау менеджменті», «Менеджмент» мамандықтары бойынша сертификатының болуы) жəне денсаулық сақтау ұйымдарында басшы лауазымдарында 5 жылдан кем емес еңбек өтілінің болуы. Конкурсқа қатысушылар ұсынатын қажетті құжаттардың тізбесі: 1. Конкурсқа қатысуы туралы өтініш. 2. Мемлекеттік жəне орыс тілдеріндегі түйіндеме. 3. Еркін түрде жазылған өмірбаян. 4. Белгіленген тəртіпте нотариалды расталған білімі туралы құжаттардың көшірмесі. 5. Еңбек кітапшасының немесе еңбек шартының көшірмелері немесе белгіленген тəртіпте нотариалды расталған соңғы жұмыс орнынан қабылдау жəне жұмыстан босату туралы бұйрықтардың көшірмелері. 6. Денсаулығы туралы анықтама. Конкурс республикалық ресми бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік жəне орыс тілдерінде жарияланған ҚР Үкіметінің 2011 жылғы 18 қарашадағы №1353 қаулысымен бекітілген «Мемлекеттік кəсіпорынның басшысын тағайындау жəне аттестаттау, сондай-ақ оның кадидатурасын келісу ережелері» негізінде өткізіледі. Конкурсқа қатысуға жіберілген кандидаттар 10 күнтізбелік күннің ішінде «Ақмола облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ-де əңгімелесуден өтеді. Конкурсқа қатысуға қажетті құжаттар конкурс өткізу туралы хабарландыру жарияланған күннен бастап 15 күнтізбелік күннің ішінде ұсынылуы қажет. Мекенжайы: индекс 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қ., Сəтбаев көшесі, 1, 208-кабинет, анықтама телефоны: 25-19-94, факс: 40-27-73, электронды пошта: Оblzdrav@kokshetau.online.kz

лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. ХІІ. Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі, 010000, Астана қаласы, Министрліктер үйі, Орынбор көшесі, 8-үй, 6-кіреберіс, анықтама телефондары: 8 (7172) 74-32-27, 74-28-18, факс, 74-33-45, e-mail: a.kairbekkyzy@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Инвестициялық жобалар жəне мемлекеттік-жекеменшік əріптестікті дамыту департаменті директорының орынбасары, С-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өкілеттік шеңберінде департаменттің қызметін үйлестіру, нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшыларының құрылыс, жаңғырту жəне қалпына келтіру жұмыстарымен сейсмикалық күшейту мəселелері бойынша құжаттары мен тапсырмалары актілерінің сапалы жəне уақтылы орындалуына жалпы басшылық, олардың орындалуына талдау жүргізу, денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік-жекеменшік əріптестік тетіктерін енгізуді жəне дамытуды қамтамасыз ету, желілердің мемлекеттік нормативіне сəйкес денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму саласындағы объектілерді салу жəне жаңғырту жобаларын қалыптастыру жəне іске асыру, министрліктің құрылымдық бөлімшелері мен ведомстволарының Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау секторына технологияларды беру жəне институционалдық реформа жүргізу жобасын іске асыру жұмыстарын орындауы. Инвестициялық даму мəселелері бойынша мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына ұсыныстар əзірлеу жөнінде басшылық жасау, денсаулық сақтауды жəне əлеуметтік дамуды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарын жəне ведомостволық бағыныстағы ұйымдарды инвестициялық даму мəселелері бойынша консультациялармен қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина, қоғамдық денсаулық сақтау, фармация, дəрігерлік емдеу ісі, стоматология, педиатрия) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит) немесе құқық (құқықтану, халықаралық құқық) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек, халықты əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 2. Əлеуметтік көмек департаменті директорының орынбасары, С-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департамент жұмысының қызметін үйлестіру, азаматтардың жеке санаттарына, халықтың аз қамтылған тобына қолдау көрсету жəне белгіленген шекті деңгейінен табыстың төмендеу тəуекелін басқару, ана мен балаға қолдау көрсету мəселелері бойынша нормативтікқұқықтық актілер жобаларын əзірлеуге басшылық ету, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшылары тапсырмаларының орындалуын бақылау жəне тексеру, министрліктің стратегиялық, оперативтік жоспарларын, департаменттің жұмыс жоспарын əзірлеу жұмысын ұйымдастыру жəне тікелей қатысу, департаменттің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша нормативтік-құқықтық актілердің іске асырылуына мониторинг жүргізу бойынша ұйымдастыруəдістемелік жұмысты қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану, халықаралық құқық) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, əлемдік экономика, қаржы, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, менеджмент, əлеуметтану) немесе гуманитарлық ғылымдар (халықаралық қатынастар) немесе қызмет көрсету (əлеуметтік жұмыс) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек, халықты əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 3. Қаржы департаменті директорының орынбасары, С-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік-еңбек саласының бюджетін қалыптастыру (нақтылау) жəне атқару; алдағы қаржы жылының міндеттемелері мен төлемдері бойынша қаржыландырудың жиынтық жоспарын қалыптасыру жəне түзету; əзірленетін нормативтік-құқықтық актілердің жəне облыстардың, Астана жəне Алматы қалаларының əкімдерімен келісімдердің қаржылық сараптамасы мəселелері бойынша басқармалардың қызметін үйлестіру. Жоспарлау, бюджеттен тыс қызмет мəселелері бойынша құзыреті шегінде жергілікті деңгейде денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қорғау саласындағы басқару органдарына əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету. Құзыреті шеңберінде жергілікті деңгейде денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қорғау саласындағы басқару органдарымен, орталық мемлекеттік органдармен жəне халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, əлемдік экономика, қаржы, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару)мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек, халықты əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 4. Еңбек жəне əлеуметтік əріптестік департаменті директорының орынбасары, С-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің өкілеттігі шеңберінде министрліктің басқа құрылымдық бөлімшелерімен жəне басқа мемлекеттік органдармен өзара іс-əрекетін үйлестіру, еңбек, еңбекті нормалау жəне еңбекақы төлеу, əлеуметтік əріптестік саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру бойынша департамент жұмысын ұйымдастыру, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшылығының департамент құзырына кіретін мəселелер жөніндегі шешімдері мен тапсырмаларының орындалуына бақылау жүргізу жəне тексеруді жүзеге асыру, еңбек заңнамасын, еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау, еңбекті нормалау жəне еңбекақы төлеу, əлеуметтік əріптестік туралы заңнамаларды жетілдіру жөніндегі нормативтік-құқықтық актілерді, министрліктің стратегиялық жəне операциялық жоспарларын жүзеге асыруға басшылық жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану, халықаралық құқық) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару) немесе техникалық ғылымдар жəне технология (автоматтандыру жəне басқару, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, математикалық жəне компьютерлік моделдеу, мұнай-газ ісі, металлургия, машина жасау, көлік, көлік техникасы жəне технологиялары, аспаптар жасау, жылу энергетикасы, электр энергетикасы, радиотехника, электроника жəне телекоммуникациялар, техникалық физика, техникалық машиналар жəне жабдықтар, құрылыс материалдарын, бұйымдарын жəне конструкцияларын өндіру, құрылыс, құрылыс материалдарын, бұйымдарын жəне конструкцияларын өндіру, гидротехникалық құрылыс жəне ғимарат) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек, халықты əлеуметтік қорғау жəне көшіқон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 5. Заң қызметі департаменті директорының орынбасары, С-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өкілеттігі шеңберінде министрліктің басқа да құрылымдық бөлімшелерімен жəне мемлекеттік органдарымен департаменттің өзара іс-қимылын үйлестіру жəне Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан

Республикасы Үкіметінің департамент құзыретіне кіретін мəселелері бойынша шешімдері мен тапсырмаларының орындалуын бақылау жəне тексеру, министрлік құзыреті шегінде нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге жалпы басшылық, министрлік комитеттерінің жəне министрліктің ведомстволық бағыныстағы ұйымдарының заң қызметі жұмыстарын үйлестіру, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшыларының тапсырмалары бойынша материалдар мен қорытындылар дайындауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану, халықаралық құқық) мамандығы бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек, халықты əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 6. Заң қызметі департаменті наразалық-талап жұмыстары басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарманың жұмысына жалпы басшылық, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшылығының басқарманың құзыретіне кіретін мəселелері жөніндегі шешімдер мен тапсырмалардың орындалуын бақылау жəне тексеру, ведомстволардың жəне министрлік комитеттерінің аумақтық департаменттері заң қызметінің жұмысын үйлестіру, сотта, сондай-ақ басқа да органдар мен ұйымдарда заңнамада белгіленген тəртіппен құқықтық мəселелерді қарау кезінде министрліктің мүддесін білдіру, Қазақстан Республикасы Президентінің, Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшыларының тапсырмалары бойынша материалдар мен қорытындылар дайындауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану, халықаралық құқық) мамандығы бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау, көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 7. Қаржы департаменті еңбек жəне əлеуметтік қорғау саласы бюджеттік бағдарламаларын жоспарлау басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбек жəне əлеуметтік қорғау саласында министрліктің бюджет жобасын əзірлеу, бекітіліп берілген бағдарламалар бойынша ағымдағы жылдың бюджетіне (бюджетті түзету, нақтылау) өзгерiстер, толықтыруларды енгiзу үшiн есептердi жəне негіздемелерді дайындау бойынша басқарма қызметіне жалпы басшылық, бекітіліп берілген бағдарламаларды орындау бойынша ақпарат ұсыну жəне бақылауды жүзеге асыру, нысаналы трансферттер бойынша нəтижелері туралы келісімді бекітуге қарау жəне ұсыну бойынша бақылауды қамтамасыз ету, Жұмыспен қамту жол картасы-2020 шеңберінде кредит шарттарын, бекітіліп берілген бюджеттік бағдарламалар бойынша тиімділігін бағалауды жүргізу, міндеттемелер мен төлемдер бойынша жеке қаржыландыру жоспарларын, сондайақ олар бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізуді қарау жəне келісу, анықтамалар дайындау, сондай-ақ олар бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу, тиісті қаржы жылына бюджеттік өтінімге сəйкестік бөлігінде бектіліп берілген бюджеттік бағдарламалар бойынша тауарларды, жұмыстарды жəне қызметтерді сатып алу бойынша техникалық ерекшелікті келісуді қамтамасыз ету, қаржы жəне экономикалық негіздеме бөлігінде еңбек жəне əлеуметтік қорғау бойынша заңнама жəне өзге нормативтік-құқықтық актілер жобаларын əзірлеуге қатысу, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмалары бойынша материалдар мен қорытынды дайындау, басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша заңды жəне жеке тұлғалардың хаттарын, ұсыныстарын, өтініштері мен шағымдарын қарауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, əлемдік экономика, қаржы, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау, көшіқон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік- құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 8. Əлеуметтік көмек департаменті азаматтардың жекелеген санаттарын əлеуметтік қорғау істері басқармасының басшысы (бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2016 жылғы 30 мамырды қоса алғанда, С-3 санаты, 1 бірлік). Функционалды міндеттері: Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарға, жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарына, Арал өңіріндегі экологиялық апат салдарынан зардап шеккен азаматтарға, Ұлы Отан соғысының қатысушыларына, мүгедектерге жəне жеңілдіктер мен кепілдіктер бойынша оларға теңестірілген адамдарға əлеуметтік көмек көрсету, арнаулы мемлекеттік жəрдемақылар, əлеуметтік қолдау саласында нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуде басқарманың қызметіне жалпы басшылық, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, министрлік басшылығының тапсырмалары бойынша материалдар жəне қорытындылар дайындау, заңды жəне жеке тұлғалардың хаттарының, ұсыныстарының, өтініштері мен шағымдарының уақтылы жəне сапалы қаралуын бақылауды қамтамасыз ету, басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша баяндамалар, мақалалар дайындау, бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс, əлеуметтік көмек көрсету саласындағы нормативтік-құқықтық актілердің іске асырылуына мониторинг жүргізу бойынша ұйымдастыру-əдістемелік жұмысты бақылау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану, халықаралық құқық) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, əлемдік экономика, қаржы, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, менеджмент, əлеуметтану) немесе гуманитарлық ғылымдар (халықаралық қатынастар) немесе қызмет көрсету (əлеуметтік жұмыс) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау, көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативті-құқықтық актілерді білу; компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 9. Заң қызметі департаменті құқықтық талдау басқармасының басшысы (бала күтіміне байланысты демалыс кезеңіне – 2017 жылғы 18 қыркүйекті қоса алғанда), С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарма құзыретіне кіретін мəселелер бойынша Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшылығының шешімдері мен тапсырмаларының орындалуын бақылау жəне тексеру жұмысына жалпы басшылық, Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілеріне мониторинг жүргізуді үйлестіру, министрлікке бағынысты ұйымдарының жəне құрылымдық бөлімшелерінің жұмыстарын үйлестіру, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшыларының тапсырмалары бойынша хаттар, материалдар мен қорытындылар дайындауды қамтамасыз ету, заңды жəне жеке тұлғалардың өтініштерін қарауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (құқықтану, халықаралық құқық) мамандығы бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау, көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 10. Инвестициялық жобалар жəне мемлекеттік-жекеменшік əріптестікті дамыту департаменті дамыту жобаларын іске асыру басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік.

Управление здравоохранения Акмолинской области объявляет конкурс на занятие вакантной должности главного врача государственного коммунального предприятия на праве хозяйственного ведения «Степногорская центральная городская больница» при управлении здравоохранения Акмолинской области Требования к участникам конкурса: высшее медицинское образование и опыт работы на руководящих должностях в соответствующих отраслях не менее 5 лет, наличия сертификата по специальности «Организация здравоохранения» («Общественное здравоохранение», «Менеджмент здравоохранения») или наличие магистратуры/специализации по специальности «Общественное здравоохранение» («Менеджмент здравоохранения», «Менеджмент»). Необходимый перечень документов, предоставляемых участникам конкурса: 1. Заявление об участии в конкурсе. 2. Резюме на государственном и русском языках. 3. Автобиография, изложенная в произвольной форме. 4. Копии документов об образовании, заверенные в установленном порядке. 5. Копия трудовой книжки (при ее наличии) или трудового договора, либо выписки из приказов о приеме и увольнении из последнего места работы, заверенные в установленном порядке. 6. Справка о состояния здоровья. Конкурс проводиться на основе «Правил назначения и аттестации руководителя государственного предприятия, а также согласования его кандидатуры» утвержденных постановлением Правительства РК от 18 ноября 2011 года №1353, опубликованных в официальных республиканских средствах массовой информации на государственном и русском языках. Кандидаты допущенные к участию в конкурсе проходят собеседование в управлении здравоохранения Акмолинской области в течении в 10 календарных дней. Необходимые для участия в конкурсе документы должны быть представлены в течении 15 календарных дней с момента публикации объявления о проведении конкурса по адресу: 020000, г. Кокшетау, ул. Сатпаева, 1. Телефоны для справок: (7162) 25-40-86, 25-19-94.

Функционалды міндеттері: басқарманың қызметіне жалпы басшылық жəне қамтамасыз ету, даму жобаларын іске асыру мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын əзірлеу, жоспарланып отырған жылғы құрылысқа, жаңғыртуға жəне сейсмикалық күшейтуге бағытталған республикалық бюджеттік бағдарламалар бойынша республикалық бюджетті қалыптастыру жəне орындау, сондай-ақ оларды мониторингтеу; алдағы қаржылық жылға міндеттемелер мен төлемдер бойынша жиынтық қаржыландыру жоспарын қалыптастыру; жобалық шешімдердің талаптарын жəне денсаулық сақтау объектілері құрылысының сапасын сақтауға авторлық жəне техникалық қадағалауды қамтамасыз ету; құрылыс жоспарларының орындалуы мен құрылыс жұмыстарын жүргізу үшін жобалау-сметалық құжаттамалардың уақтылы əзірленуіне мониторинг жүргізу; Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігіне, Қазақстан Республикасы Парламентіне, Үкіметіне анықтамалар, материалдар жəне жоспарлау мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын дайындау, қжаттардың, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерінің орындалуын бақылауды қамтамасыз ету, жергілікті атқарушы органдарға жоспарлау мəселелері бойынша құзыреті шегінде əдістемелік жəне практикалық көмек көрсету, барлық мүдделі ведомстволармен инвестициялық жобаларды келісу ресімдерін үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылымдар жəне технологиялар (құрылыс) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы) немесе құқық (құқықтану, халықаралық құқық) немесе өнер (сəулет) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау, көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 11. Инвестициялық жобалар жəне мемлекеттік-жекеменшік əріптестікті дамыту департаменті мемлекеттік жекеменшік əріптестікті дамыту басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарманың жұмысын бақылау жəне жалпы басшылықты жүзеге асыру, тапсырмаларды орындау, орындауға келіп түскен құжаттарды сапалы жəне уақтылы орындау, мемлекеттік-жекеменшік əріптестік жобаларын іске асыру жөніндегі жұмыстарын үйлестіру, мемлекеттік-жекеменшік əріптестіктің республикалық объектілерін жобалаудың жəне құрылысының барлық кезеңдеріндегі мониторингін ұйымдастыру, басқарма құзыреті шегінде басшылардың тапсырмалары бойынша концессиялық жобалар бойынша сот істеріне қатысу, басқарма құзыретіне жататын мəселелер бойынша конференциялар, семинарлар, кеңестер, дөңгелек үстелдер ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысу, Қазақстан Республикасы Президенті Əкімшілігіне, Үкіметіне, Парламентіне мемлекеттікжекеменшік əріптестік мəселелеріне қатысты анықтамалар, материалдар жəне нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын дайындау, құжаттардың, жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерінің орындалуын бақылауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамтамасыз ету (медицина, қоғамдық денсаулық сақтау, фармация, дəрігерлік емдеу ісі, стоматология, педиатрия) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару) немесе құқық (құқықтану, халықаралық құқық) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау, көшіқон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 12. Мемлекеттік сатып алу жəне активтер департаменті мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын дайындауды ұйымдастыру, мемлекеттік сатып алу жөніндегі конкурстық ресімдер жəне веб-порталға орналастыру бойынша басқарма қызметін жалпы басқару, мемлекеттік сатып алу туралы заңнамада көзделген тəсілдер арқылы мемлекеттік сатып алуды уақтылы өткізу, мемлекеттік сатып алу жеңімпаздарымен уақтылы шарттар жасасу, əлеуетті өнім беруші жəне өнім беруші мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы бұзған жағдайда тиісті ақпараттар мен материалдарды заң қызметі департаментіне уақтылы ұсыну, ведомстволық бағынысты құрылымдық бөлімшелерге мемлекеттік сатып алу мəселелері бойынша əдістемелік жəне консультациялық көмек көрсету, денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму жөніндегі заңнама жəне өзге де нормативтік-құқықтық актілер жобаларын қаржылық жəне экономикалық негіздеме бөлігінде əзірлеуге қатысу, Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің жəне министрлік басшыларының тапсырмалары бойынша материалдар мен қорытындылар дайындау, басқарма құзыретіне енетін мəселелер бойынша заңды жəне жеке тұлғалардың хаттарын, ұсыныстарын, өтініштері мен арыздарын қарауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, əлемдік экономика, қаржы, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару) немесе құқық (құқықтану, халықаралық құқық) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау, көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 13. Министрдің көмекшісі, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: министрдің қызметін қамтамасыз ету, келіп түскен құжаттар бойынша министрдің тапсырмаларын дайындау, олардың орындалуын бақылау, жедел кеңестерді хаттамалау, министрге статистикалық жəне өзге де ақпараттарды даярлау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика мен бизнес немесе техникалық ғылымдар мен технология немесе гуманитарлық ғылымдар мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек жəне халықты əлеуметтік қорғау, көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу; компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу. 14. Министрдің баспасөз хатшысы, С-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: министрдің бұқаралық ақпараттық құралдармен жұмысын қамтамасыз ету, бұқаралық ақпараттық құралдарымен өзара əрекет ету жəне жұмысты үйлестіру (баспасөз конференцияларын, брифингтерді ұйымдастыру, баспасөз хабарламаларын дайындау), бұқаралық ақпарат құралдарында əлеуметтік-еңбек қатынастары саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруға байланысты іс-шаралар туралы хабар тарату, министрліктер мен ведомстволардың баспасөз қызметтерімен өзара əрекет ету, республикалық жəне шетелдік баспасөздерді жəне басқа да бұқаралық ақпарат құралдарына шолу бойынша талдау материалдарын дайындау, бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмысты жəне Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі қызметінің бағыттары бойынша түсіндірме жұмысын жетілдіру жөнінде ұсыныстар дайындау жəне іске асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: гуманитарлық ғылымдар (филология) немесе əлеуметтік ғылым дар, экономика жəне бизнес (журналистика немесе жұртшылықпен байланыс, саясаттану, əлеуметтану) мамандықтары бойынша жоғары білім, денсаулық сақтау, еңбек, халықты əлеуметтік қорғау жəне көші-қон саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалар пакетімен, электронды құжат айналымы жүйесімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламасында жұмыс істей білу.

(Жалғасы бар).

КГУ «Управление здравоохранения акимата Жамбылской области» объявляет о проведении повторного тендера по закупу вакцин для Жамбылской области на 2015 год Общая сумма 11 994 200,00 тенге. Полный перечень закупаемых услуг, их объем и подробная спецификация указаны в тендерной документации. Услуги должны быть оказаны по Жамбылской области. Требуемый срок оказание услуг до 10 декабря 2015 года после заключения договора. К тендеру допускаются все потенциальные поставщики, отвечающие квалификационным требованиям, указанным в п.8-9 Правил организации и проведения закупа лекарственных средств, профилактических (иммунобиологических, диагностических, дезинфицирующих) препаратов, изделий медицинского назначения и медицинской техники, фармацевтических услуг по оказанию гарантированного объема бесплатной медицинской помощи, утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 октября 2009 года № 1729. Пакет тендерной документации можно получить в срок до 11.00 часов 20 октября 2015 года включительно по адресу: г. Тараз, ул. Желтоксан, 78, 3-этаж, кабинет № 326, время с 09.00 до 18.00 часов или по электронной почте по адресу: dzo_goszakup@mail.ru. Окончательный срок представления тендерных заявок до 10.00 часов 21 октября 2015 года. Конверты с тендерными заявками будут вскрываться в 11.00 часов 21 октября 2015 года по следующему адресу: г. Тараз, ул. Желтоксан, 78, 2-этаж, зал заседаний. Потенциальные поставщики могут присутствовать при вскрытии конвертов с тендерными заявками. Дополнительную информацию и справку можно получить по телефону: 8 (7262) 43-27-49.


ХАБАРЛАМА «Самұрық-Энерго» акционерлік қоғамы «Шығыс Қазақстан Аймақтық Энергетикалық Компаниясы» АҚтың (бұдан əрі – ШҚАЭК немесе Актив) 710 756 дана жай жəне 45 865 дана артықшылықты акциясын, оның ішінде «Шығысэнерготрейд» ЖШС-ның (бұдан əрі – ШЭТ немесе Актив) 100% қатысу үлесін сату бойынша мына талаптар негізінде сауда-саттық өткізетіні туралы хабарлайды: сауда-саттық өткізу тəсілі: екі сатылы ашық конкурс; конкурс өткізу тəртібі: 1) бірінші кезең – конкурсқа қатысуға өткізілетін конкурстың мəні бойынша алдын ала берілетін ұсынысы бар өтінімдерді беру жəне қарастыру. Бірінші кезеңнің нəтижесінде тұлғаларға екі сатылы ашық конкурстың екінші кезеңіне қатысуға рұқсат беру немесе бас тарту туралы шешім қабылданады жəне Конкурстық ұсынымдардың мазмұны мен бағалау критерийлері бекітіледі; 2) екінші кезең – конкурстық ұсынымдар беру жəне қарау, оның негізінде екі сатылы ашық конкурстың жеңімпазы анықталады. бастапқы баға: 15 891 119 000 теңге; кепілді жарна: 2 383 667 850 (бастапқы бағаның кемінде 15%-ы); сауда-саттыққа қатысуға өтінім берген жəне оны қабылдаған орын: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 15А; сауда-саттық өткізілетін орын: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 15А; сауда-саттыққа қатысуға өтінім қабылданған күн жəне өтінім қабылдаудың аяқталатын уақыты: 29.10.2015 ж. сағат 14.00-де; екі сатылы ашық конкурстың қорытындысы шығарылатын күні мен уақыты: бірінші сатыны өткізу қорытындылары бойынша анықталады; Ең төменгі талаптар: А) алдын ала ұсыныстарды бағалау критерийлері: 1. ШҚАЭК-тің инвестициялық бағдарламалар аясындағы міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету; 2. ШҚАЭК пен ШЭТ-тің табиғатты қорғау бойынша іс-шараларды өткізуін қамтамасыз ету; 3. ШҚАЭК пен ШЭТ-тің қызмет бейінінің сақталуын қамтамасыз ету; 4. ШҚАЭК-тің акцияларын сатып алған сəттен бастап 12 ай ішінде ШҚАЭК пен ШЭТ-тің жұмыс орындарының сақталуын қамтамасыз ету; 5. ШҚАЭК-тің акцияларына меншік құқығы өткен сəттен бастап 12 ай ішінде ШҚАЭК пен ШЭТ-тің басқару жəне техникалық қызметкерлері құрамының кемінде 2/3 бөлігінің сақталуын қамтамасыз ету; 6. ШҚАЭК-тің акцияларын сатып алған сəттен бастап 12 ай ішінде ШҚАЭК пен ШЭТ-тің өндірістік жəне əлеуметтік инфрақұрылым объектілерінің қолданыстағы тəртібі мен оларды пайдалану талаптарының сақталуын қамтамасыз ету; 7. белгіленген мерзімде ШҚАЭК пен ШЭТ-тің кредиторлық берешегінің өтелуін қамтамасыз ету; 8. сатып алушыға ШҚАЭК-тің акцияларына меншік құқығы көшкенге дейінгі кезең ішінде «Самұрық-Энерго» АҚ-тың пайдасына дивидендтер төленуін қамтамасыз ету; 9. ұзақ мерзімді перспективада тарифтердің күрт өсуін болдырмай сапалы қызмет көрсетуді қамтамасыз ету; 10. өзгерістер деңгейлері мен аталған деңгейлерге қол жеткізу мерзімдерін көрсете отырып, электр желілерінің техникалық жағдайын жақсарту жəне электр энергиясының технологиялық шығындарын азайту бойынша міндеттемелер қабылдау. Б) Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: 1. қатысушы тиісті түрде тіркелген заңды тұлға, консорциум немесе жеке тұлға болуы мүмкін; 2. мына деректемелер бойынша кепілді жарна ұсыну: БСН 070 540 008 194; СТН: 620 300 292 280; ЖСК: KZ216010131000078623; БСК HSBKKZKX, Кбе 17; «Қазақстан Халық банкі» АҚ №139900 АО АОФ. 3. «Самұрық-Қазына» ұлттық əл-ауқат қоры» акционерлік қоғамының жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу жəне одан астам пайызы меншік немесе сенімгерлікпен басқару құқығымен «СамұрықҚазына» ҰƏҚ» АҚ-ға тікелей немесе жанама тиесілі ұйымдардың активтері мен объектілерін сатып алудың бірыңғай қағидаларына (бұдан əрі – Қағида) 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша конкурсқа қатысуға өтініш беру. Аталған Қағида мына сайтта орналастырылған: www.skc.kz 4. алдын ала ұсыныстарды бағалау критерийлерінің талаптарын, оның ішінде электр желілерінің техникалық жағдайын жақсарту жəне электр энергиясының технологиялық шығындарын азайту бойынша деңгейлері мен мерзімдерін көрсете отырып орындау жөніндегі іс-шараларға қатысты ұсыныстар беру; 5. Активті бастапқы бағадан кем емес бағамен сатып алуға дайын екендігі туралы міндеттеме хат ұсыну; 6. электр желілік активтерді басқару тəжірибесінің болуына қатысты мəліметтер, сондай-ақ Қағиданың 148-бабына сəйкес өзге де құжаттарды тапсыру. активке қатысты құжаттамамен танысу тəртібі: Активке қатысты құжаттама виртуалды ақпараттық бөлмеде (data room) орналастырылған. Құжаттардың электронды базасына рұқсат алу үшін сауда-саттықты ұйымдастырушымен құпиялылық туралы келісім жасау, виртуалды ақпарат бөлмесіне кіру үшін логин жəне пароль алу қажет. конкурсқа қатысу үшін өтінім беру тəртібі: конкурсқа қатысу туралы конвертке салынған өтінімдерді əлеуетті сатып алушылар мына мекенжайға тапсырады (жолдайды): «Самұрық-Энерго» АҚ, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 15А, 509-кабинет («Q» бизнес орталығы). Конкурсқа қатысуға өтінімді қолма-қол тапсырған жағдайда уəкілетті өкілдің тиісті сенімхаты болуы міндетті. Конкурстық ұсыныстарды бағалау критерийі екінші саты барысында анықталып, екі сатылы ашық конкурсқа қатысушыларға жіберіледі. Шартқа қол қою мерзімі Қағидаға сəйкес, конкурс өткізу қорытындылары бойынша анықталады.

ОБЪЯВЛЕНИЕ О ЗАКУПКАХ Республика Казахстан Проект «Передача технологий и проведение институциональной реформы в секторе здравоохранения Республики Казахстан» Займ 4883 Проект ID No. P101928 Контракт №. KHSTTIRP- D/SW-06 Республика Казахстан получила заем от Международного Банка Реконструкции и Развития в счет стоимости Проекта по передаче технологий и проведению институциональной реформы в секторе здравоохранения Республики Казахстан и намерена использовать часть средств этого займа для финансирования платежей по контракту № KHSTTIRP-D/SW-06 «Поставка информационной системы для службы крови». Министерство здравоохранения и социального развития Республики Казахстан (далее – МЗСР РК) приглашает правомочных участников торгов представить в запечатанном виде свои конкурсные предложения на участие в торгах по контракту № KHSTTIRP-D/SW-06 «Поставка информационной системы для службы крови». Срок поставки, установки и ввода в эксплуатацию 52 (пятьдесят две) недели. Конкурс будет проводиться с использованием процедуры Международных конкурсных торгов, изложенной в Руководстве Всемирного банка «Закупки по займам МБРР и кредитам МАР» (редакция: май 2004 года с изменениями от октября 2006 года и мая 2010 года); он открыт для всех правомочных участников, в соответствии с определением этого термина в Руководстве. Заинтересованные правомочные участники торгов могут получить дополнительную информацию в МЗСР РК и изучить документацию для торгов по указанному ниже адресу в рабочие часы с 09:00-12:30 и 14:30-18:00 с понедельника по пятницу, кроме официальных праздников. Заинтересованные участники торгов могут получить полный комплект документации для торгов на английском языке в формате PDF и Word после того, как они направят письменный запрос в Группу поддержки реализации проекта по электронной почте kazhealth.procurement@gmail.com. Полный комплект документации для торгов на английском языке в форматах PDF и Word можно также скачать на сайте проекта healthproject.kz. Разъяснения и поправки к документации для торгов будут также опубликованы на данном веб-сайте и высланы участникам торгов по электронной почте. При появлении разночтений между документами в форматах PDF и Word, файл PDF будет иметь превалирующее значение. В случае необходимости, заинтересованные участники торгов могут получить полный комплект документации для торгов на русском языке в формате Word. При появлении разночтений между английской и русской версией документа, английская версия будет иметь превалирующее значение. Конкурсные предложения должны быть доставлены по указанному ниже адресу не позднее 15 ч. 30 мин 25 ноября 2015 года и должны сопровождаться залоговым обеспечением в размере 60 000 долларов США или эквивалентной сумме в свободно конвертируемой валюте. Конкурсные предложения будут вскрыты в присутствии представителей участников торгов, которые пожелают принять участие в этом мероприятии. Опоздавшие конкурсные предложения будут отклонены. Департамент инвестиционных проектов и развития государственного частного партнерства МЗСР РК, Группа поддержки реализации проекта Б. Токежанов – Национальный координатор проекта 010000, Казахстан, г. Астана, ул. Иманова, 19, этаж 5, офис 504 Телефон: + 7172 787 235, Факс: + 7172 787 247, E-mail: kazhealth.procurement@gmail.com Web site: www.healthproject.kz «Меркурий» ЖШС 2015 жылғы 19 қыркүйекте сағат 10.00-де ҚР Солтүстік Қазақстан облысы, Тайынша ауданы, Озерная ауылы мекенжайында мынадай күн тəртібімен жиналыс болатындығы туралы өз қатысушыларына хабарлайды: 1. «Delta Bank» АҚ-тан займдар, кепілдіктер немесе кредиттік желілер алу. 2. «Меркурий» ЖШС-ның мүлкін, атап айтқанда жылжитын жəне жылжымайтын мүлкін өз міндеттемелерін қамтамасыз етуге «Delta Bank» АҚ-ға кепілге міндеттемелерін жабу үшін жеткілікті көлемде беру. 3. «Delta Bank» АҚ алдындағы өз міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында кепілдегі мүлікті соттан тыс сатуға келісім беру. 4. Алынатын банктік займ бойынша Ауыл шаруашылығы министрінің 09.04.2015 ж. №9-1/320 бұйрығымен бекітілген қаржылық сауықтыру үшін агроөнеркəсіптік кешендегі субъектілерді кредиттік жəне лизингтік міндеттемелер бойынша сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау ережелерін жүзеге асыру шеңберінде Қазақстан Республикасында 2013-2020 жылдары (Агробизнес-2020) агроөнеркəсіптік кешенді дамыту бағдарламасына (бұдан əрі – бағдарлама) серіктестіктің қатысуын мақұлдау 5. «Меркурий» ЖШС-ның атқарушы органына жоғарыда көрсетілген шартпен кепілге беруге, банктік займ немесе кредиттік желілер алу бойынша мəмілелер жасауға барлық өкілеттікті беру.

«Червонное-Агро» ЖШС 2015 жылғы 19 қыркүйекте сағат 10.00-де 150434, Солтүстік Қазақстан облысы, Ғабит Мүсірепов атындағы аудан, Червонное а., Новоселов к-сі, 39 мекенжайында мынадай күн тəртібімен жиналыс болатындығы туралы өз қатысушыларына хабарлайды: 1. «Delta Bank» АҚ-тан займдар, кепілдіктер немесе кредиттік желілер алу. 2. «Червонное-Агро» ЖШС-ның мүлкін, атап айтқанда жылжитын жəне жылжымайтын мүлкін өз міндеттемелерін қамтамасыз етуге «Delta Bank» АҚ-ға кепілге міндеттемелерін жабу үшін жеткілікті көлемде беру. 3. «Delta Bank» АҚ алдындағы өз міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында кепілдегі мүлікті соттан тыс сатуға келісім беру. 4. Алынатын банктік займ бойынша Ауыл шаруашылығы министрінің 09.04.2015 ж. №9-1/320 бұйрығымен бекітілген қаржылық сауықтыру үшін агроөнеркəсіптік кешендегі субъектілерді кредиттік жəне лизингтік міндеттемелер бойынша сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау ережелерін жүзеге асыру шеңберінде Қазақстан Республикасында 2013-2020 жылдары (Агробизнес-2020) агроөнеркəсіптік кешенді дамыту бағдарламасына (бұдан əрі – бағдарлама) серіктестіктің қатысуын мақұлдау. 5. «Червонное-Агро» ЖШС-ның атқарушы органына жоғарыда көрсетілген шартпен кепілге беруге, банктік займ немесе кредиттік желілер алу бойынша мəмілелер жасауға барлық өкілеттікті беру.

«Жамбыл облысы əкімдігінің денсаулық сақтау басқармасы» КММ Жамбыл облысы үшін 2015 жылға вакциналарды қайта сатып алу тендерін өткізетіндігін жариялайды Жалпы сомасы 11 994 200,00 теңге. Сатып алынатын қызметтердің толық тізімі, олардың көлемі жəне ерекшеліктері тендерлік құжаттамада көрсетілген. Қызметтер Жамбыл облысы бойынша көрсетілуі тиіс. Қызметтердің көрсетудің талап етілетін мерзімі: келісімшарт жасалған соң 2015 жылдың 10 желтоқсанына дейін. Тендерге Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 қазандағы №1729 қаулысымен бекітілген Кепілдендірілген тегін медициналық көмек көлеміне байланысты фармацевтикалық қызмет

көрсету, дəрілік заттарды, профилактикалық (иммуно биоло гиялық, диагностикалық, дезинфекциялық) препараттарды, медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканы сатып алуды ұйымдастыру жəне өткізу ережесінің 8-9-тармақтарында көрсетілген біліктілік талаптарына сəйкес келетін барлық əлеуетті өнім берушілер жіберіледі. Тендерлік құжаттама топтамасын əлеуетті өнім беруші 2015 жылғы 20 қазанда сағат 11.00-ге дейінгі мерзімді қоса алғанда мына мекенжай бойынша: Тараз қ., Желтоқсан к-сі, 78, 3-қабат, № 326 кабинеттен сағат

09.00-ден сағат 18.00-ге дейін немесе dzo_goszakup@ mail.ru электронды почтамен алуға болады. Тендерге қатысуға өтінімдерді берудің соңғы мерзімі 2015 жылғы 21 қазанда сағат 10.00-ге дейін. Тендерге қатысуға өтінімдер салынған конверттер 2015 жылғы 21 қазанда сағат 11.00-де мына мекенжай бойынша: Тараз қ., Желтоқсан к-сі, 78, 2-қабат, мəжіліс залында ашылады. Əлеуетті өнім берушілер тендерге қатысу өтінімдері салынған конверттерді ашу кезінде қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтаманы мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7262) 43-27-49.

ЖАДЫҢЫЗ ЖАРҒА ЖЫҚҚАНДА...

Жас ұлғайған сайын ми қызметінің белсенділігі азая береді. Егер біз бұрын еш қиындықсыз назарымызды бір орынға тоғыстырып, оны жарты сағат бойы ұстап тұра алсақ, қазіргі кезде жинақы күйде он минут тұрудың өзі қиынға айналды. Есте сақтау қабілетіміздің бұрынғыдай емес екенін жиі байқап жүрміз және бірдеңені есімізге түсіру үшін, миға күш салуымыз керек. Бұдан өзге, көпшілігімізде «бастағы тұман» деп аталатын ақпаратты ойлап және қабыл дауға кедергі келтіретін құлақтың шуылы байқалады. Бұлардың барлығы уақыт өте келе тек қана ұлғая түсетін қауіпті белгілер. Егер жақсы дәрі-дәрмек таңдап алсаңыз, жасыңыз ұлғайғанға дейін ақыл-ой айқындығын, жақсы жад пен қимыл-қозғалыс тездігін сақтауға болады.

15

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

Дәрігерлер миға арналған табиғи НООТРОП дәрідәрмегін қабылдауды ұсынады. НООТРОП – әр күн сайын миды белсенді қолдау. Оның құрамы өсімдік заттектерінен, дәрумендерден және микроэлементтерден жасалған. Баршамызға белгілі глицин, «жады шөбі» готу кола, бүкіл әлемге танымал гинго билоба, миға пайдалы В3, В6, В5, В12 дәрумендері мен сирек кездесетін К1 дәрумені. НООТРОП дәрі-дәрмегінің құрамындағы белсенді табиғи компоненттердің одағы

Тегін телефон желісі: 8-800-080-59-59 (жұмыс уақыты: 08:00-23:00). Алматы қаласындағы анықтама телефоны: 8-727-297-59-59

– бұл Сіздің миыңыздың жаңа НООТРОП – МИ мүмкіндігі. НООТРОП-ты қабыл- ЖҰМЫСЫН ҚАЛЫПҚА дай отырып, Сіз өзіңіздің есте КЕЛТІРЕДІ ЖӘНЕ ЕСТЕ сақтау қабілетіңізді, ойлауыСАҚТАУ ҚАБІЛЕТІН ңызды қолдайсыз, қимыл-қозғаАРТТЫРАДЫ! лысыңызды жыл дамдатасыз, ақыл-ой тө зім ділігіңізді және назарыңызды шоғырландыруды арттырасыз. НООТРОП-тың ешқандай химиядан тұрмайтындығы маңызды. Оның құрамында нағыз табиғи және көп ғасырлар бойғы тәжірибемен тексерілген өсімдіктер мен табиғи компоненттер ғана бар. НООТРОП-тың осындай емдік құрамының арқасында оны қартайған шақта да қабылдауға болады. НООТРОП дәрі-дәрмегімен кез келген жаста өзіңіздің миыңыздың мүмкіншілігін жақсарта алатыныңызды есіңізге сақтаңыз. Жарнама. ББҚ. Дәрі болып табылмайды. Қолданар алдында маманмен кеңесіңіз.

Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне спорт министрлігі «Ұлытау» ұлттық тарихи-мəдени жəне табиғи қорық-мұражайы» РМҚК директорының бос лауазым орнына конкурс жариялайды Кандидаттарға қойылатын біліктілік талаптары: жоғары кəсіптік білім мен мəдениет жəне өнер мекемелеріндегі немесе мəдениетті басқару органдарындағы жұмыс өтілі 5 жылдан кем емес. Конкурсқа қатысу үшін ұсынылатын қажетті құжаттардың тізімі: 1) Қоса берілетін құжаттардың тізбесі көрсетілген конкурсқа қатысу туралы өтініш; 2 ) Жеке куəліктің көшірмесі; 3 ) Толтырылған кадрларды есепке алу жөніндегі жеке парақ (нақты тұратын мекенжайы мен байланыс телефондарын көрсетіп); 4) Білімі туралы құжаттардың көшірмелері; 5) Еңбек қызметін растайтын құжаттың көшірмесі; 6) Алдын ала медициналық куəландырудан өткені туралы құжат; 7) Кандидаттардың кəсіби деңгейі мен жеке қасиеттеріне қатысты өзге де құжаттар, оның ішінде біліктілігін арттыру туралы құжаттардың, шет тілін меңгеру деңгейін айқындайтын кəсіби емтихан нəтижелері туралы сертификаттардың көшірмелері. Конкурсқа қатысу үшін құжаттарды қабылдау жарияланған сəтінен бастап 15 (он бес) күнтізбелік күн ішінде жүргізіледі. Құжаттар қолма-қол немесе почта арқылы: Қазақстан Республикасы, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, Министрліктер үйі, 15-кіреберіс, 314-кабинет мекенжайы бойынша қабылданады. Толық ақпаратты 8 (7172) 740127 телефоны бойынша алуға болады.

«Сепе-2012» ЖШС 2015 жылғы 19 қыркүйекте сағат 10.00-де Ақмола облысы, Атбасар ауданы, Сепе ауылы, Орталық көшесі, 9 мекенжайында мынадай күн тəртібімен жиналыс болатындығы туралы өз қатысушыларына хабарлайды: 1. «Delta Bank» АҚ-тан займдар, кепілдіктер немесе кредиттік желілер алу. 2. «Сепе-2012» ЖШС-ның мүл кін, атап айтқанда жылжитын жəне жылжымайтын мүлкін өз міндеттемелерін қамтамасыз етуге «Delta Bank» АҚ-ға кепілге міндеттемелерін жабу үшін жеткілікті көлемде беру. 3. «Delta Bank» АҚ алдындағы өз міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында кепілдегі мүлікті соттан тыс сатуға келісім беру. 4. Алынатын банктік займ бойынша Ауыл шаруашылығы министрінің 09.04.2015 ж. №9-1/320 бұйрығымен бекітілген қаржылық сауықтыру үшін агроөнеркəсіптік кешендегі субъектілерді кредиттік жəне лизинг тік міндеттемелер бойынша сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау ережелерін жүзеге асыру шеңберінде Қазақстан Республикасында 20132020 жылдары (Агробизнес-2020) агроөнеркəсіптік кешенді дамыту бағдарламасына (бұдан əрі – бағдарлама) серіктестіктің қатысуын мақұлдау. 5. «Сепе-2012» ЖШС-ның атқа рушы органына жоғарыда көрсетілген шартпен кепілге беруге, банктік займ немесе кредиттік желілер алу бойынша мəмілелер жасауға барлық өкілеттікті беру.

«Жосалы-Агро» ЖШС 2015 жылғы 19 қыркүйекте сағат 10.00-де Ақтөбе облысы, Қарғалы ауданы, Жосалы ауылы мекенжайында мынадай күн тəртібімен жиналыс болатындығы туралы өз қатысушыларына хабарлайды: 1. «Delta Bank» АҚ-тан займдар, кепілдіктер немесе кредиттік желілер алу. 2. «Жосалы-Агро» ЖШС-ның мүлкін, атап айтқанда жылжитын жəне жылжымайтын мүлкін өз міндеттемелерін қамтамасыз етуге «Delta Bank» АҚ-ға кепілге міндеттемелерін жабу үшін жеткілікті көлемде беру. 3. «Delta Bank» АҚ алдындағы өз міндеттемелерін орындамау немесе тиісті орындамау жағдайында кепілдегі мүлікті соттан тыс сатуға келісім беру. 4. Алынатын банктік займ бойынша Ауыл шаруашылығы министрінің 09.04.2015 ж. №9-1/320 бұйрығымен бекітілген қаржылық сауықтыру үшін агроөнеркəсіптік кешендегі субъектілерді кредиттік жəне лизинг тік міндеттемелер бойынша сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау ережелерін жүзеге асыру шеңберінде Қазақстан Республикасында 20132020 жылдары (Агробизнес-2020) агроөнеркəсіптік кешенді дамыту бағ дарламасына (бұдан əрі – бағдарлама) серіктестіктің қатысуын мақұлдау. 5. «Жосалы-Агро» ЖШС-ның атқарушы органына жоғарыда көрсетілген шартпен кепілге беруге, банктік займ немесе кредиттік же лілер алу бойынша мəмілелер жасауға барлық өкілеттікті беру. АО «АК Алтыналмас», г. Тараз, ул. Казыбек би, 111, офис 212, БИН 95064000810, Кбе 17, ИИК KZ8594806KZT22031329 в Филиале №6 АО «Евразийский банк» г. Алматы, БИК EURIKZKA, извещает держателей привилегированных акций о выплате дивидендов с 08.10.2015 г. по привилегированным акциям за третий квартал 2015 г. Размер дивиденда 125 тенге в расчете на одну акцию. Дивиденды выплачиваются в безналичной форме – перечислением на банковские счета акционеров.

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.

Министерство культуры и спорта Республики Казахстан объявляет конкурс на вакантную должность подведомственных организаций: директора республиканского государственного казенного предприятия «Национальный историко-культурный и природный заповедник-музей «Улытау» Квалификационные требования к кандидатам: высшее профессиональное образование и стаж работы на руководящих должностях в организациях культуры и искусства или органах управления культуры не менее пяти лет. Перечень необходимых документов: 1) Заявление об участии в конкурсе с указанием перечня прилагаемых документов; 2) Копия документа, удостоверяющего личность; 3) Заполненный личный листок по учету кадров ( с указанием адреса фактического место жительства и контактных телефонов); 4) Копии документов об образовании в соответствии с предьявляемыми к должности квалификационными требованиями; 5) Копия документа, подтверждающего трудовую деятельность; 6) Документ о прохождении предварительного медицинского освидетельствования формы № 086; 7) Иные документы, касающиеся профессионального уровня и личностных качеств кандидатов, в том числе копии документов о повышении квалификации, сертификатов о результатах профессиональных экзаменов, определяющих уровень владения иностранным языком. Прием документов для участие в конкурсе проводится в течение 15 (пятнадцати) календарных дней с момента опубликования. Документы принимаются нарочно или через почту по адресу: Республика Казахстан г. Астана,ул.Орынбор, 8, здание «Дом министерств», 15-й подъезд, каб. 314. Подробную информацию можно получить по тел. 8 (7172)74-01-27.

Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне спорт министрлігі «Отырар» мемлекеттік археологиялық қорық-мұражайы» республикалық мемлекеттік қазыналық кəсіпорны директорының бос лауазымына байқау жариялайды Байқауға қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіптік білім, мəдениет пен өнер ұйымдарында немесе осы ұйымдар ерекшілігіне сай басшылық лауазымында 5 (бес) жылдан кем емес еңбек өтілінің болуы. Байқауға қатысу үшін ұсынылатын құжаттар тізімі: 1) Байқауға қатысу туралы өтініш; 2) Мемлекеттік жəне орыс тілінде түйіндеме; 3) Еркін нұсқада баяндалған өмірбаяны; 4) Белгіленген тəртіппен расталған білімі туралы көшірмесі; 5) Белгіленген тəртіппен расталған еңбек кітапшасының көшірмесі; 6) Денсаулығы туралы анықтама; 7) Кадрды есепке алу жөніндегі іс парағы; 8) 3x4 көлеміндегі фотосуреті. Байқауға қатысушы біліміне, жұмыс тəжірибесіне, кəсіби деңгейіне қатысты (біліктілігін арттыру, ғылыми дəрежесі мен атағы туралы құжаттардың, ғылыми жарияланымдардың, бұрынғы жұмыс орнынан берілген кепілдемесін) қосымша ақпаратты ұсына алады. Байқауға қатысу үшін құжаттарды қабылдау жарияланған сəтінен бастап 15 (он бес) күнтізбелік күн ішінде жүргізіледі. Құжаттар қолма-қол немесе почта арқылы: Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне спорт министрлігі, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, 15-кіреберіс, 318-бөлме мекенжайы бойынша қабылданады. Байқауға қатысушыларға қойылатын біліктілік талаптары мен лауазымдылық міндеттер туралы қосымша мəліметтерді Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне спорт министрлігінің мына телефоны арқылы алуға болады : 8 (7172) 74-04-26 (318-бөлме).

Алдибаев Косылжан Тургынбаевичке ҚазҰАУ берген ЖБ-Б №0478543 дипломы жоғалуына байланысты жарамсыз деп танылсын.

 Еске алу

Аңсаумен өтерміз Тұлабойы тұңғышымыз Талғат Бегəліұлы МƏМБЕТА ЛИЕВ, егер тірі болсаң қараша айында 34 жасқа келіп, елмен бірге емен-жарқын өмір сүріп, біздің, ағайын-туыстың көзайымына, арман-үмітіне айналар едің-ау! Əттең, желкілдеп өскен көк шөптей жас ғұмырың тым қысқа болды. Қыршын кеттің. Бұдан он жыл бұрын бізге уақыт тоқтап қалғандай көрінген. Өзіңсіз өмірдің мəні, тұрмыстың сəні кетіп, көңілсіз, мазасыз күй кештік, қаралы күндерді бастан өткердік. Қанша сенің мəңгілік ұйқыңды бұзбайық, мазаңды алмайық десек те, тамаққа кептеліп, бойда булыққан іштегі өксік-зар басылар емес, көкіректі өртеген өкініш оты ортаяр емес. Бізге келін түсіріп, перзент те сүйгізбей кеттің. Амал не, тағдырдың дегеніне көніп, аяулы асыл бейнеңді мəңгілік жадымызда тұтып, артыңнан ерген іні-қарындастарың, анаң Сəуле, əкең Бегəлі өзіңді аңсаумен өтерміз. Қазір ойлап отырсақ, сені мауқымыз қанғанша мейірлене иіскей де алмаппыз. Өйткені, сен атаң Дүйсенəлінің баласы едің. Дүйсенəлі атаңның, Би бі сара əжеңнің қолында бұлғақтап бұла

өскеніңмен, есті едің, саналы едің. Үлкенкішіге, туған-туысқа, дос-жаранға, а п а бауырларыңа, əкешешеңе мейірбан, көрші-қолаңға да жақын, жайсаң едің. Сенің балалық міне зіңді, өнегелі ойпікіріңді, адал атқарған еңбегіңді, доста рыңмен жарқылдап жүрген шағыңды еске түсірсек, бəріміз көзімізге жас аламыз, əсіресе анаң Сəуленің жан дүниесін тілмен жеткізу қиын. Əрине, тек Жаратушы иеміз Алла тағалаға деген үмітіміз ғана бізді, яғни отбасын, пəле-жаладан енді аулақ етіп, жаманшылық көрсетпесе екен деп тілейміз. Айналайын Талғатым! Тот баспаған асылдай, сілтенбеген семсердей саф таза қалпыңда, жап-жас күйіңде өттің фəниден. Жүректегі дұғамызды, көңілдегі тілегімізді сенен аямаспыз. Жатқан жерің жарық болсын, жан балам! Жаратқан Иемнің шапағатына бөленіп, пейіште нұрың шалқысын. Қайғымызға ортақтасып, қасіретімізді бөліскен, жылағанда жұбатқан жанашыр жұрт қа, тілектес дос-жаранға көп рахмет. Қасиетті Рамазан айында əруақтарға бағыштаған дұғалары қабыл болып, Алла тағала өліге – иман, тіріге береке берсін. Əумин.

Еске алушылар: əкең – Бегəлі, анаң – Сəуле, бауырларың – Жеңіс, Айнұр, Нұрсұлтан, Гүлдана жəне Мəмбеталиевтер əулеті.

Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаттары мен аппарат қызметкерлері палатаның Экология мəселелері жəне табиғат пайдалану комитетінің қызметін қамтамасыз ету бөлімінің меңгерушісі Аманбек Мырзахметұлы Рамазановқа ағасы Ақылбек ҚОЖАХМЕТОВТІҢ қайтыс болуына байланысты орны толмас қайғысына ортақтасып көңіл айтады. І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің ұжымы Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесі аппаратының басшысы, заң ғылымдарының докторы, профессор Əлібек Ақылбекұлы Темірбековке əкесі АҚЫЛБЕКТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ұжымы əлеуметтік ғылымдар факультеті дене тəрбиесі кафедрасының аға оқытушысы Нұрсұлтан Серікұлы АЛПЫСБАЕВТЫҢ қайтыс болуына байланысты марқұмның отбасы мен туған-туыстарына орны толмас ауыр қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің ұжымы Ұлттық ғылым академиясының академигі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Күлəш Құнантайқызы Құнантаеваға жұбайы Зейнолла Ғабдошұлы БАЙМАНОВТЫҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады. Қазақ қатынас жолдары университетінің ұжымы кафедра меңгерушісі Бауыржан Рахмедиұлы Қасымовқа анасы Нəсия НƏРІКБАЙҚЫЗЫНЫҢ дүниеден өтуіне байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


16

www.egemen.kz www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

2015 ЖЫЛДЫҢ 1 ТАМЫЗЫНА «ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУДЫҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020» БАҒДАРЛАМАСЫНЫҢ ЖҮЗЕГЕ АСЫРЫЛУЫ «ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУДЫҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020» БАҒДАРЛАМАСЫНЫҢ 2015 ЖЫЛЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРЫЛУЫ «Кәсіпкерлікті дамыту және тірек ауылдарды дамыту арқылы жұмыс орындарын құру»

-ші бағыт

Жоспардың

2015 жылдың 1 тамызына

%-ы

адам кәсіпкерлік негіздерін оқыды

Шағын несиелеудің жоспарланған көлемі

10 046,1 млн. теңге

адам өз істерін ашты Шағын несие алушылар

3,4 мың Бағдарлама қатысушысын несиелеу қарастырылған

Қаржының игерілуі 48 % құрады Орташа максималды сыйақы ставкасы

6,0 % деңгейінде

қалыптасты

жұмыс орнын қосымша ашты

Шағын несие алушылар саны 2 063 адамды құрады олардың -сі әйелдер

2015 жылдың 1 тамызына

Онда халықты жұмыспен қамту орталықтары арқылы -ы 29-ға дейінгі жастар

адам жұмысқа орналастырылды.

––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Еуразиялық интеграция институты әзірлеген

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-07-87.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-54-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-69-31; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 54-31-56; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторлары

Əлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, Рауан ҚАЙДАР.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 16 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №660 ek


17

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 10 қыркүйек

№765

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің бұйрығы

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп тану туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Осы қаулыға қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп танылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 10 қыркүйектегі №765 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің күші жойылған кейбір шешімдерінің тізбесі 1. «Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындаудың және төлеудің ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 31 қаңтардағы №161 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2001 ж., № 4-5, 51-құжат). 2. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 31 қаңтардағы № 161 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 20 қаңтардағы № 36 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2005 ж., № 2, 15-құжат). 3. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 31 қаңтардағы № 161 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 24 мамырдағы № 499 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2005 ж., № 21, 262-құжат). 4. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 31 қаңтардағы № 161 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 24 шілдедегі № 702 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2006 ж., № 27, 291-құжат). 5. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 30 сәуірдегі № 352 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулардың 5-тармағы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2007 ж., №13, 157-құжат). 6. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 31 қаңтардағы № 161 қаулысына толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 30 желтоқсандағы № 2276 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010., № 4, 37-құжат). 7. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 31 қаңтардағы №161 және 2005 жылғы 2 қарашадағы № 1092 қаулыларына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 30 қыркүйектегі № 990 қаулысының 1-тармағының 1) тармақшасы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2010 ж., № 53, 507-құжат). 8. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 31 қаңтардағы № 161 қаулысына өзгеріс енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 29 сәуірдегі № 469 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2011 ж., № 36, 435-құжат). 9. «Ішкі көшіп-қонушыларды тіркеу қағидаларын бекіту және Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 1 желтоқсандағы № 1427 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістердің 3-тармағы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 5, 93-құжат). 10. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 4 сәуірдегі № 322 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне енгізілетін өзгерістер мен толықтырулардың 1-тармағы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2014 ж., № 26, 210-құжат).

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 10 қыркүйек

№770

Астана, Үкімет Үйі

«Шетелдік ресми құжаттарды заңдастыруды талап етудің күшін жоятын конвенция (Гаага, 1961 жылғы 5 қазан) ережелерін іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 24 сәуірдегі № 545 қаулысына өзгеріс енгізу және «Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің арнайы мемлекеттік мұрағатынан шығатын мұрағаттық анықтамаларға және мұрағаттық құжаттардың көшірмелеріне апостиль қою» мемлекеттік қызмет көрсету стандартын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 13 наурыздағы № 234 қаулысының күші жойылды деп тану туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Шетелдік ресми құжаттарды заңдастыруды талап етудің күшін жоятын конвенция (Гаага, 1961 жылғы 5 қазан) ережелерін іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 24 сәуірдегі № 545 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2001 ж., № 15, 191-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: 2-тармақтың оныншы абзацы алып тасталсын. 2. «Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің арнайы мемлекеттік мұрағатынан шығатын мұрағаттық анықтамаларға және мұрағаттық құжаттардың көшірмелеріне апостиль қою» мемлекеттік қызмет көрсету стандартын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 13 наурыздағы № 234 қаулысының (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 20, 338-құжат) күші жойылды деп танылсын. 3. Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Конвенция депозитарийі - Нидерланды Корольдігінің Сыртқы істер министрлігін Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің апостиль қою құқығы берілген органдар қатарынан шығарылғаны туралы хабардар етсін. 4. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 11 қыркүйек

№771

Астана, Үкімет Үйі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Бухгалтерлік есеп пен аудит саласында мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын бекіту және Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп тану туралы» 2013 жылғы 31 желтоқсандағы № 1448 және «Аудиторлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын бекіту және Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп тану туралы» 2013 жылғы 31 желтоқсандағы № 1552 қаулыларының күші жойылды деп тану туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Мыналардың күші жойылды деп танылсын: 1) «Бухгалтерлік есеп пен аудит саласында мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын бекіту және Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп тану туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 31 желтоқсандағы № 1448 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 76, 997-құжат); 2) «Аудиторлық қызметті жүзеге асыруға лицензия беру, қайта ресімдеу, лицензияның телнұсқаларын беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартын бекіту және Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп тану туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 31 желтоқсандағы № 1552 қаулысы (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 82, 1061-құжат). 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

№772

Астана, Үкімет Үйі

«Байланыс қызметтерін пайдаланушылар үшін қосылуы тегін болып табылатын шұғыл медициналық, құқық қорғау, өрт, авария, анықтама және басқа да қызметтердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 3 қыркүйектегі № 929 қаулысына толықтыру енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Байланыс қызметтерін пайдаланушылар үшін қосылуы тегін болып табылатын шұғыл медициналық, құқық қорғау, өрт, авария, анықтама және басқа да қызметтердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 3 қыркүйектегі № 929 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2004 ж., № 33, 445-құжат) мынадай толықтыру енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген байланыс қызметтерін пайдаланушылар үшін қосылуы тегін болып табылатын шұғыл медициналық, құқық қорғау, өрт, авария, анықтама және басқа да қызметтердің тізбесі: мынадай мазмұндағы реттік нөмірі 6-жолмен толықтырылсын: « 6. Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы

1414 88000807777

». 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

К.МӘСІМОВ.

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 30 қаңтар

№75

Астана қаласы

Порттың мiндеттi көрсететiн қызметтерiнiң тiзбесiн бекіту туралы «Ішкі су көлігі туралы» 2004 жылғы 6 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабы 1-тармағының 26-8) тармақшасына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Порттың мiндеттi көрсететiн қызметтерiнiң тiзбесi бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Көлік комитеті (Ә.А. Асавбаев) заңнамада белгіленген тәртіппен: 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықты мемлекеттік тіркелгеннен кейін он күнтізбелік күн ішінде оның мерзімді баспасөз басылымдарына және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуін; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастырылуын; 4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркелгеннен кейiн он жұмыс күні iшiнде осы бұйрықтың 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәлiметтердi Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлiгiнiң Заң департаментiне ұсынуды қамтамасыз етсiн. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму бірінші вице-министрі Ж.М. Қасымбекке жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрі

№77

Астана қаласы

Теңiз портының мiндеттi түрде көрсететiн қызметтерiнiң тiзбесiн бекіту туралы «Сауда мақсатында теңізде жүзу туралы» 2002 жылғы 17 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы 35-бабының 3-тармағына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Теңiз портының мiндеттi түрде көрсететiн қызметтерiнiң тiзбесi бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Көлік комитеті (Ә.А. Асавбаев) заңнамада белгіленген тәртіппен: 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықты мемлекеттік тіркелгеннен кейін он күнтізбелік күн ішінде оның мерзімді баспасөз басылымдарына және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуін; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастырылуын; 4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әдiлет министрлiгiнде мемлекеттiк тiркелгеннен кейiн он жұмыс күні iшiнде осы бұйрықтың 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәлiметтердi Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлiгiнiң Заң департаментiне ұсынуды қамтамасыз етсiн. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму бірінші вице-министрі Ж.М. Қасымбекке жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрі

Ә.ИСЕКЕШЕВ.

«КЕЛІСІЛДІ»: Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрі ________________ Е.А.Досаев 2015 жылғы 18 наурыз Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы №77 бұйрығымен бекітілген Теңiз портының мiндеттi түрде көрсететiн қызметтерiнiң тiзбесi Кеменiң теңiз портына, кейiннен порттан шыға отырып, жүк операцияларын жүргiзуге және/ немесе өзге де мақсаттарда кiруi үшiн қызметтер (кеме кiрiсi): 1) корабельдiк - кемеге теңiз портына кiрудi және одан шығуды ұсыну; 2) навигациялық - кеменiң порт айдынына кiруi/шығу кезiнде кемелер қозғалысын басқару жүйесі не жағалаулық радиолокациялық жүйе арқылы навигация және байланыс құралдарымен навигациялық қызметтерді ұсыну; 3) арнамен өткен үшiн - кеменiң айлаққа өтуi үшiн арнаны, соның ішінде навигациялық жағдай құралдарымен жабдықталған арнаны ұсыну; 4) айлақтық - кемелерге айлақтарда жүктiк және көмекшi операциялар үшiн тұрақтар ұсыну; 5) зәкiрлiк - iшкi рейдте немесе рейдтiк айлақта кеме тұрағын ұсыну; 6) арқандап байлау - кеменiң арқандап байлау ұштарын тарату, айлақтан жылжу, кемелердi көшiру және қайта арқандап байлау; 7) табиғат қорғау iс-шаралары саласында - портта тұрған уақытта болған ластанудың (балластық сулардан басқа) барлық түрлерiн кемеден қандай да бiр шектеусiз қабылдау; 8) карантиндiк - санитарлық-эпидемиологиялық қызметтiң және қамтамасыз ету бойынша теңiз портының қызметтер көрсетуi: карантиндiк жұқпалы ауруларды және жұқпалы ауру таратушы болуы мүмкiн адамдарды уақытша оқшаулау үшiн үй-жай ұсыну; теңiз порты аумағы мен объектiлерiн тиiстi санитарлық жай-күйде ұстау; көлiк кемелерiнде, порт объектiлерiнде санитарлық-эпидемиологиялық станциялардың күшiмен кемiргiштер мен жәндiктердi алдын-ала жою. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 30 сәуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10906 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 30 қаңтар

№94

Астана қаласы

Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру қағидаларын, сондай-ақ барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүзеге асыру ерекшеліктерін бекіту туралы «Жер қойнауы мен жер қойнауын пайдалану туралы» 2010 жылғы 24 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңы 44-бабының 1-тармағына сәйкес бұйырамын: 1. Осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру қағидалары, сондай-ақ барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүзеге асыру ерекшеліктері бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Геология және жер қойнауын пайдалану комитеті: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде заңнамада белгіленген тәртіпте мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесін мерзімдік баспа басылымдарында және «Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберуді; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастырылуын; 4) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне осы бұйрықтың 2-тармағының 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген ісшаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму вице-министрі А.П. Рауға жүктелсін. 4. Осы бұйрық оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрі

Ә.ИСЕКЕШЕВ.

«КЕЛІСІЛДІ»: Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрі ___________________ Е.Досаев 2015 жылғы 17 ақпан «КЕЛІСІЛДІ»: Қазақстан Республикасының Энергетика министрі ___________________ В.Школьник 2015 жылғы 19 ақпан Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы №94 бұйрығымен бекітілген

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2015 жылғы 11 қыркүйек

2015 жылғы 30 қаңтар

Ә.ИСЕКЕШЕВ.

«КЕЛІСІЛДІ»: Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрі ________________ Е.А.Досаев 2015 жылғы 18 наурыз Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы №75 бұйрығымен бекітілген Порттың мiндеттi көрсететін қызметтерінің тiзбесi Кеменiң кейiннен порттан шыға отырып, жүк операцияларын жүргiзуге және (немесе) өзге де мақсаттарда портқа кiруi үшiн көрсетілетін қызметтер (кеменiң кiруi): 1) корабельдiк - кеменiң портқа кiруiн және одан шығуын ұсыну; 2) айлақтық - кемелерге айлақтарда жүк және көмекшi операциялар үшiн тұрақтар ұсыну; 3) зәкiрлiк - iшкi рейдте немесе рейдтiк айлақта кеме тұрағын ұсыну; 4) арқандап байлау - кеменiң арқандап байлау ұштарын тарату, айлақтан жылжу, кемелердi көшiру және қайта арқандап байлау, тiркеп сүйрегiштер жұмысы; 5) табиғат қорғау iс-шаралары саласында - портта тұрған уақытта болған ластанудың (балластық сулардан басқа) барлық түрлерiн кемеден қандай да бiр шектеусiз қабылдау; 6) карантиндiк - порттың мыналарды: карантиндiк жұқпалы аурумен ауыратындарды және жұқпалы ауру таратушы болуы мүмкiн адамдарды уақытша оқшаулау үшiн үй-жай ұсынуды; порт аумағы мен объектiлерiн тиiстi санитарлық жай-күйде ұстауды; көлiк кемелерiнде, порт объектiлерiнде кемiргiштер мен жәндiктердi алдын ала жоюды қамтамасыз ету жөнiндегi қызметтерi. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 29 сәуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10868 болып енгізілді.

Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру қағидалары, сондай-ақ барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүзеге асыру ерекшеліктері 1. Жалпы ережелер 1. Осы Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру қағидалары, сондай-ақ барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүзеге асыру ерекшеліктері «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» 2010 жылғы 24 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі - Заң) 44-бабының 1-тармағына сәйкес әзірленген және тікелей келіссөздер негізінде пайдалы қазбаларды барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру тәртібінің ерекшеліктерін, сондай-ақ барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүзеге асыру ерекшеліктерін айқындайды. 2. Барлаумен немесе өндiрумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығы облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органымен келiсiмшарт жасасу жолымен берiледi. 2. Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру тәртібінің ерекшелігі 3. Тікелей келіссөздер негізінде барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын: 1) автомобильге жанармай құю станцияларын қоспағанда, мұнай мен газды сақтауға арналған жерасты немесе топырақ қабатынан төмен тереңдіктегі құрылыстарды; 2) жерастындағы тереңдігі үш метрден астам тоннельдерді, метрополитендерді, жерасты жолдары мен инженерлік құрылыстарды; 3) қорларды жасанды толтыру үшін жер қойнауына жерасты суларын айдауға арналған құрылыстарды; 4) қатты, сұйық және радиоактивті қалдықтарды, зиянды улы заттарды көму мен жиып қою және сарқынды және өнеркәсіптік суларды жер қойнауына ағызу үшін топырақ қабатынан төмен тереңдіктегі қалдық қоймаларын, қойыртпақ қоймаларын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беруге арналған келісімшарттар жасалады. 4. Барлаумен немесе өндiрумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру жөнiндегi тiкелей келiссөздердi облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының жұмыс тобы жүргiзедi. 5. Барлаумен және өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға келісімшарттар жасасу жөніндегі тікелей келіссөздерге заңды және жеке тұлғалар қатысуға құқылы. 6. Келiсiмшарт жасасуға үмiткер тұлға тiкелей келiссөздерге қатысу үшiн осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тікелей келіссөздерге қатысуға өтiнiмдi облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органына жiбередi. Тікелей келіссөздерге қатысуға өтінімге: 1) зиянды, улы заттарды, қатты және сұйық қалдықтарды кему объектілерінің, сарқынды және өнеркәсіптік суларды ағызатын жердің, оның ішінде объектінің орналасқан жерін, пайдалану кезеңін, ұстауға арналған шығындарды, жерасты сулары, қоршаған орта мен жер қойнауы мониторингінің қадағалау желісінің болуы мен орналасуының жалпы сипаттамасын; 2) объектілердің физикалық сипаттамасын - оқшаулау сипаттамасын, тау-кен жыныстарының типін, коллектор қаттарының жерасты тереңдігін және тиімді қуатын, оның алаңын, кеуектілік коэффициентін, төселетін және жабылатын су тірегінің сипаттамасын, жерасты суларының табиғи ағысының жылдамдығын, көмудің, жиып қою мен ағызудың сапалық және сандық көрсеткіштерін, көмудің, сақтаудың және тастаудың, тау-кен техникалық, арнайы инженерлікгеологиялық, гидрогеологиялық және экологиялық шарттарын; 3) қызметі зиянды, улы заттардың, қатты және сұйық қалдықтардың, сарқынды және өнеркәсіптік сулардың түзілуіне әкелетін ұйымдар туралы мәліметтерді; 4) өнімнің атауы, ол түзілетін техникалық өндіріс немесе процесс, оның физикалық сипаттамасы, толық химиялық құрамы, уытты компоненттердің болуы, өрт қаупі, жарылыс қаупі, ерігіштігі, сақтау кезінде басқа заттармен үйлесімділігі, негізгі ластаушы радионуклидтер, олардың белсенділігі, сондай-ақ тасымалдау жүйесінің сипаттамасы көрсетіле отырып, зиянды, улы заттардың, қатты және сұйық қалдықтардың, сарқынды және өнеркәсіптік сулардың сипаттамасын; 5) Жер қойнауын зерттеу және пайдалану жөніндегі уәкілетті органның (бұдан әрі - уәкілетті орган) алдағы құрылыс учаскесі астындағы жер қойнауында пайдалы қазбалардың жоқтығы туралы немесе оның маңыздылығының аздығы туралы қорытындысын; 6) мемлекеттік экологиялық сараптама қорытындысын қамтитын құжаттар қосымша берілуі тиіс. 7. Тікелей келіссөздерге қатысуға өтінімге көрсетілген мәліметтерді растайтын, тиісті түрде куәландырылған құжаттар (не олардың нотариалды куәландырылған көшірмелері) қоса беріледі. 8. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы өтiнiмдi қабылдайды, арнайы журналда тiркейдi және өтiнiш берушiге тiкелей келiссөздер жүргiзу туралы немесе тiкелей келiссөздер жүргiзуден бас тарту туралы шешiмнiң қабылданғаны туралы он жұмыс күні iшiнде хабардар етеді. 9. Тікелей келіссөздер, тікелей келіссөздерге қатысуға өтінім келіп түскен күнінен бастап екі ай ішінде жүргізіледі. Тікелей келіссөздер жүргізу мерзімі өтінім берушінің жүгінуі бойынша облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органмен ұзартылуы мүмкін. 10. Тiкелей келiссөздер хаттамасына қол қойылған күн тiкелей келiссөздердiң қорытындысы бойынша шешiм қабылданған күн болып есептеледi. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы өтiнiш берушiге тiкелей келiссөздердiң қорытындылары бойынша қабылданған шешiм туралы

тiкелей келiссөздердің хаттамасына қол қойған күнiнен бастап он жұмыс күнінен аспайтын мерзiмде хабарлайды. 11. Тікелей келіссөздер негізінде жер қойнауын пайдалану құқығын беру туралы не беруден бас тарту туралы шешім өтініш берушінің келісімшарт бойынша міндеттемелерді орындау мүмкіндігі туралы куәландыратын деректердің негізінде қабылданады. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының тікелей келіссөздер негізінде жер қойнауын пайдалану құқығын беруден бас тарту туралы шешіміне сот тәртібімен шағым жасалуы мүмкін. 12. Тiкелей келiссөздердiң қорытындылары бойынша шешiм облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының тiкелей келiссөздер жүргiзу жөнiндегi жұмыс тобының хаттамасымен ресiмделедi. Хаттама тікелей келіссөздер жүргiзілген күнінен бастап бес жұмыс күнінен аспайтын мерзімде жасалады және оған қол қойылады. 13. Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүргізудің шарттары мен тәртібі барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүргізу келісімшартымен (бұдан әрі - келісімшарт) айқындалады. 14. Өтiнiш берушi тiкелей келiссөздер барысында ұсынған және облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы қабылдаған жер қойнауын пайдалану жөнiндегi операцияларды жүргiзу шарттары мiндеттi түрде тiкелей келiссөздер хаттамасына, ал кейiннен - келiсiмшартқа енгізіледі. 15. Келісімшартты жасасу үшін барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру туралы облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының тікелей келіссөздер хаттамасы негіз болып табылады. Тікелей келіссөздер хаттамасына қол қойылған күнінен бастап жиырма төрт ай ішінде келісімшарт жасалады. 16. Тау-кендік бөлу және жұмыс бағдарламасы келісімшартқа міндетті қосымшасы болып табылады. Уәкілетті орган тау-кендік бөлудің жобасы ұсынылған күннен бастап күнтізбелік жиырма күннен кешіктірмей тау-кендік бөлуді береді. 17. Жұмыс бағдарламасы белгіленген тәртіппен әзірленген және бекітілген жобалау құжаттарының негізінде жасалады және уәкілетті органмен келісілуге тиіс. Жұмыс бағдарламасын уәкілетті органмен келісу келісімшарт жобасына сараптама жүргізумен бір мезгілде жүзеге асырылады. Жұмыс бағдарламасын келісу мерзімі уәкілетті органға жұмыс бағдарламасы келіп түскен күннен бастап бір айдан аспайды. 18. Жобалау құжаттарының көрсеткіштері өзгерген кезде, оның нәтижесінде жұмыс бағдарламасының көрсеткіштері өзгерсе, жұмыс бағдарламасына тиісті өзгерістер енгізілуге тиіс. 19. Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша келiсiмшарт жасалған сәттен бастап бес жұмыс күні iшiнде барлаумен немесе өндiрумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға арналған келiсiмшартты мемлекеттiк тiркеу актiсiн бередi. 3. Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүзеге асыру ерекшеліктері 20. Жер қойнауын пайдаланудағы барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жарамды жер қойнауы учаскелерін беру геологиялық ақпаратқа мемлекеттік сараптама жүргізілгеннен кейін ғана рұқсат етіледі. 21. Пайдалы қазбалар жатқан алаңдарда құрылыстар салуға, сондай-ақ олар жатқан орындарда жерасты құрылыстарын салуға жер қойнауын зерттеу және пайдалану жөніндегі уәкілетті органның және жергілікті атқарушы органның рұқсатымен пайдалы қазбаларды өндіру мүмкіндігі қамтамасыз етілген немесе құрылыстар салудың экономикалық тиімділігі дәлелденген жағдайда жол беріледі. 22. Жер қойнауын пайдаланушы жобаланатын және жүргізілген жұмыстардың қоршаған ортаға тигізетін әсеріне бағалау жүргізуі, осы бағалаудың нәтижелерін уәкілетті органға және қоршаған ортаны қорғау органдарына, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдарға ұсынуы тиіс. 23. Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүргізудің шарттары мен тәртібі келісімшартта айқындалады. 24. Жерасты құрылыстарын келісімшартта көрсетілген өзге мақсаттарда пайдалануға тыйым салынады. 25. Барлаумен және өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салу және (немесе) пайдалану құрылыс саласындағы заңнаманың талаптарын сақтай отырып, жерасты құрылыстарын салу және пайдалануға арналған келісімшарттың, жобаның шарттарына және технологиялық схемаға сәйкес жүргізіледі. 26. Барлаумен және өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын алған жер қойнауын пайдаланушы тау-кендік бөлуде белгіленген жер қойнауы учаскесінің шегінде ғана жер қойнауын пайдалану жөнінде тиісті операцияларды жүргізеді. Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру қағидаларына, сондай-ақ барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүзеге асыру ерекшеліктеріне 1-қосымша Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы

Нысан

__________________ облысында орналасқан ______________________ «Жер қойнауын барлаумен және (немесе) пайдалы қазбаларды өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салу және (немесе) пайдалану» үшін тікелей келіссөздерді жүргізу жолымен жер қойнауын пайдалану құқығын алуға ӨТІНІМІ 1. Өтініш беруші туралы деректер: 2. Заңды тұлғаның атауы: ______________________________________________________ 3. Орналасқан жері____________________________________________________________ 4. Меншік нысаны _____________________________________________________________ 5. Мемлекеттік тиесілігі_________________________________________________________ Тіркеу құжатының нөмірі: заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу / қайта тіркеу туралы куәлік* немесе анықтама_________________________________________________________________ Ескертпе: * «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2012 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы қолданысқа енгізілгенге дейін берілген заңды тұлғаны (филиалды, өкілдікті) мемлекеттік (есептік) тіркеу (қайта тіркеу) туралы куәлік заңды тұлғаның қызметі тоқтатылғанға дейін жарамды болып табылады. Бизнес сәйкестендіру нөмірі (БСК)_________________________________________________ Басшылар мен қатысушылар (немесе олардың жарғылық капиталдағы үлесінің көлемін көрсете отырып (жарғылық капиталдың жалпы көлемінен) акционерлер) туралы мәліметтер ______________________________________________________________________________ Бағалы қағаздардың ұйымдасқан нарығында осындай қағаздардың жалпы санын көрсете отырып, заңды тұлғаның бағалы қағаздарының айналымы туралы мәліметтер _____________________________________________________________________________ Өтініш берушінің еншілес ұйымдары туралы мәліметтер_______________ Деректемелер: _______ қ. ____________ е/шоты БСК _________________ Мекенжайы, телефоны, факс, e-mail________________________________ Құрылтайшылар: ________________________________________________ Құрылған күні:__________________________________________________ Өтініш берушінің тегі мен аты (жеке тұлғалар үшін):____________________ Заңды мекенжайы _______________________________________________ Азаматтығы ____________________________________________________ Жеке куәлік № __________________________________________ берілген Жеке сәйкестендіру нөмірі (ЖСН)__________________________________ Өтініш берушіні кәсіпкерлік қызмет субъектісі ретінде тіркеу __________________________ 1) Өтініш берушінің мүддесін білдіретін басшылардың немесе өкілдердің өкілеттіктері туралы мәліметтерді қоса алғанда, мұндай тұлғалар туралы деректер _____________________ ______________________________________________________________________________ 2) Қызметтің негізгі түрі:_________________________________________________________ 3) Жұмыс тәжірибесі:___________________________________________________________ 4) Кәсіпорынның қаржылық жай-күйі, қаржыландыру көзі:_____________________________ 2. Қазақстанның жер қойнауын пайдаланумен байланысты жұмыстардың мақсатқа арналуы: 1) Объектінің атауы:____________________________________________________________ Қысқаша геологиялық сипаттамасы:_______________ орналасқан ____________________ 2) Объектілердің жалпы сипаттамасы:_____________________________________________ _____________________________________________________________________________ (орналасқан жері, пайдалану кезеңі, ұстауға арналған шығындар, қоршаған орта мониторингінің қадағалау желісінің болуы мен орналасуы). 3) Объектілердің тау-кен-геологиялық және гидрогеологиялық сипаттамасы ______________________________________________________________________________ (оқшаулау сипаттамасы, тау-кен жыныстарының типі, коллектор қаттарының жерасты тереңдігі және тиімді қуаты, оның алаңы, кеуектілік коэффициенті, төселетін және жабылатын су тірегінің сипаттамасы, жерасты суларының табиғи ағысының жылдамдығы, су ағызуды сақтау және басқа, сапалық және сандық көрсеткіштері, көмудің (сақтаудың және тастаудың) тау-кен техникалық, арнайы инженерлік-геологиялық, гидрогеологиялық және экологиялық шарттары). 4) Зиянды заттар, радиоактивті қалдықтар және ағынды сулар түзілетін ұйымдар туралы мә ліметтер:________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ (орналасқан жері және ведомстволық тиесілігі, зиянды заттардың, сарқынды сулардың сипаттамасы: өнімнің атауы, өнім түзілетін техникалық өндіріс немесе процесс, физикалық сипаттамасы, толық химиялық құрамы, уытты компоненттердің болуы, өрт-жарылыс қауіптілігі, ерігіштігі, сақтау кезінде басқа заттармен үйлесімділігі, негізгі ластаушы радионуклидтер, олардың белсенділігі және басқа сипаттамалары, тасымалдау жүйесінің сипаттамасы). 3. Сұратылатын аумақтың кеңістік шекарасы, оның алаңы: __________________________ _______________________________________________________________________________ (жер қойнауын пайдалану объектісінің әкімшілік-аумақтық байланыстылығы, алаң гектармен) 4. Жер қойнауын пайдалану құқығы сұралатын мерзім: ____ жылы ( ______жылдар) басталған жұмыстардың ұзақтығы ____жыл. Өтініш беруші облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органына барынша жәрдемдесуге және өтінімге сараптаманы ұйымдастыру мен жүргізу кезінде қажетті кез келген ақпаратты ұсынуға міндетті. Өтініш беруші өтінімдегі және қосымшадағы барлық ақпарат нақты және шынайы екендігіне кепілдік береді. Өтініш берушінің қолы___________________________________________ (заңды немесе жеке тұлға) Мөр орны Барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және (немесе) пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беру қағидаларына, сондай-ақ барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуды және (немесе) пайдалануды жүзеге асыру ерекшеліктеріне 2-қосымша Нысан __________________________________________________________________ (облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының атауы) Қазақстан Республикасында барлаумен немесе өндірумен байланысты емес жерасты құрылыстарын салуға және/немесе пайдалануға жер қойнауын пайдалану құқығын беруге арналған келісімшартты мемлекеттік тіркеу АКТІСІ ___________ қ. 20___ жылғы «_____» _____ Осымен облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының 20___ жылғы « ____ » _____ тікелей келіссөздер хаттамасының негізінде __________________________________________________________________ (облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органының атауы) және __________________________________________________ арасында жасалған (Мердігер) _______________________________________________ келісімшарт тіркеледі (тікелей келіссөздер объектісінің атауы) Тіркеу № __________ Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың әкімі Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 2 сәуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10614 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 13 қаңтар

№5

Астана қаласы

Жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісу қағидаларын бекіту туралы «Магистральдық құбыр туралы» 2012 жылғы 22 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңы 6-бабының 8) тармақшасына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісу қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі Мұнай өнеркәсібін дамыту департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде мерзімді баспа басылымдарында және «Әділет» ақпараттыққұқықтық жүйесінде ресми жариялауға жолдауын; 3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастыруын; 4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы энергетика министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 2) және 3) тармақшаларымен көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының энергетика вице-министріне жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізілсін. Қазақстан Республикасының Энергетика министрі

В.ШКОЛЬНИК.

«КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрі _____________ Е. Досаев 2015 жылғы 31 қаңтар «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрі ______________ Ә. Исекешев 2015 жылғы 21 қаңтар Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 13 қаңтардағы №5 бұйрығымен бекітілген Жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісу қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Магистральдық құбыр туралы» Қазақстан Республикасының 2012 жылғы 22 маусымдағы Заңының (бұдан әрі – Заң) 6-бабының 8) тармақшасына сәйкес әзірленді және жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісу тәртібін белгілейді. 2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) құрылысқа арналған техникалық-экономикалық негіздеме (бұдан әрі – ТЭН) – инвестициялау мақсаттарын сипаттайтын бастапқы негізгі деректерді, инвестиция тиімділігінің негіздемесі, оның ішінде: объектінің қызмет етуінен күтілетін экономикалық, әлеуметтік, коммерциялық тиімділікті, сондай-ақ құрылыс объектісінің негізгі техникалық және технологиялық параметрлері туралы мәліметтерді және объектінің техникалық-экономикалық көрсеткіштерін айқындайтын есептерді қамтитын жоба алды құжаттама; 2) құрылыс жобасы (құрылыстық жоба) – көлемдiк-жоспарлық, конструкциялық, технологиялық, инженерлiк, табиғат қорғау, экономикалық және өзге де шешiмдердi, сондайақ құрылысты ұйымдастыру мен жүргiзуге, аумақты инженерлiк дайындауға, абаттандыруға арналған сметалық есептеулердi қамтитын жобалау (жобалау-сметалық) құжаттама. Құрылыс жобаларына аяқталмаған объектiлер құрылысын консервациялау және өз ресурсын тауысқан объектiлердi кейiннен кәдеге жарату жобалары да жатады; 3) магистральдық құбыр – өнімді қауіпсіз тасымалдауды қамтамасыз ететін желілік бөліктен және объектілерден тұратын, техникалық регламенттер мен ұлттық стандарттар талаптарына сәйкес келетін бірыңғай өндірістік-технологиялық кешен; 4) уәкілетті орган – магистральдық құбыр саласындағы басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган. 2. Құрылыс жобасын келісу тәртібі 3. Жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісу үшін магистральдық құбыр салуды жүзеге асыруға ниеттенген тұлға (бұдан әрі – мүдделі тұлға) уәкілетті органға ТЭН-ді ұсынады. 4. Уәкілетті орган ТЭН-ді алған күнінен бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірмей оны қарастырады және жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісу туралы не келісуден бас тарту туралы шешім қабылдайды. 5. Жаңа магистральдық құбыр салу жобасының ТЭН келісу кезінде уәкілетті орган оның мына талаптарға сәйкестігін қарастырады: 1) уәкілетті орган бекіткен Қазақстан Республикасының мұнай өндіру және тарату теңгеріміне сәйкес жоба үшін ресурс базасының болуы; 2) магистральдық құбыр трассасын және алаңдарын аумақтың табиғи ерекшеліктерін, елді мекендердің, көлік жолдарының және коммуникациялардың орналасуын ескере отырып таңдау. 6. Жаңа магистральдық құбыр салу жобасының ТЭН-і осы Қағидалардың 5-тармағымен көзделген талаптарға сәйкес келмеген жағдайда, уәкілетті орган жаңа магистральдық құбыр салу жобасының ТЭН-ін келісуден бас тартады. Жаңа магистральдық құбыр салу жобасының ТЭН-ін келісуден бас тартқан жағдайда, уәкілетті орган үш жұмыс күні ішінде бұл туралы өтініш берушіні бас тарту себептерін көрсете отырып, жазбаша түрде хабардар етеді. Жаңа магистральдық құбыр салу жобасының ТЭН-і осы Қағидалардың 5-тармағымен көзделген талаптарға сәйкес келген жағдайда, уәкілетті орган үш жұмыс күні ішінде ТЭН-ді келіседі. 7. Мүдделі тұлға жаңа магистральдық құбыр салу жобасының ТЭН-ін келіскеннен кейін жаңа магистральдық құбыр салу жобасын уәкілетті органға ұсынады. 8. Уәкілетті орган жаңа магистральдық құбыр салу жобасын алған күннен бастап күнтізбелік отыз күннен кешіктірмей жаңа магистральдық құбыр салу жобасын жазбаша келіседі не жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісуден бас тартады. 9. Уәкілетті органмен келісілген жаңа магистральдық құбыр салу жобасының ТЭН-ін, сондайақ жаңа магистральдық құбыр салу жобасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті органның ведомствосы берген мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысы болмаған жағдайда уәкілетті орган жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісуден бас тартады. Жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісуден бас тартқан кезде уәкілетті орган үш жұмыс күні ішінде бұл туралы мүдделі тұлғаны бас тарту себептерін көрсете отырып, жазбаша түрде хабардар етеді. 10. Мүдделі тұлға жаңа магистральдық құбыр салу жобасын келісуден бас тарту себептерін жойғаннан кейін құжаттар уәкілетті органға қайта келісуге жіберіледі. Қайта келісу кезінде құжаттарды қарау келіп түскен күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде жүргізіледі. Ескертулерді жойған жағдайда уәкілетті орган жаңа магистральдық құбыр салу жобасын он бес жұмыс күні ішінде жазбаша келіседі. Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 3 наурызда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10361 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 11 ақпан

№74

Астана қаласы

Жаңартылатын энергия көздерінің пайдаланылуына мониторинг жүргізу қағидаларын бекіту туралы «Жаңартылатын энергия көздерiн пайдалануды қолдау туралы» 2009 жылғы 4 шiлдедегi Қазақстан Республикасының Заңы 6-бабының 7) тармақшасына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Жаңартылатын энергия көздерінің пайдаланылуына мониторинг жүргізу қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Жаңартылатын энергия көздері департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен: 1) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде осы бұйрықтың мемлекеттік тіркелуін; 2) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгенінен кейін күнтізбелік он күн ішінде осы бұйрықты мерзімді баспасөз басылымдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жолдануын; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің ресми интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастыруын; 4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 2) және 3) тармақшаларымен көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Энергетика вице-министріне жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

В. ШКОЛЬНИК.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 11 ақпандағы № 74 бұйрығымен бекiтiлген Жаңартылатын энергия көздерiнің пайдаланылуына мониторинг жүргізу қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Жаңартылатын энергия көздерiнің пайдаланылуына мониторинг жүргізу қағидалары (бұдан әрi – Қағидалар) «Жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау туралы» 2009 жылғы 4 шiлдедегi Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрi – Заң) 6-бабының 7) тармақшасына сәйкес әзiрлендi және жаңартылатын энергия көздерiнің (бұдан әрi – ЖЭК) пайдаланылуына мониторинг жүргізу тәртібін айқындайды. 2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) жүйелiк оператор – орталықтандырылған оралымды-диспетчерлiк басқаруды, басқа мемлекеттердiң энергия жүйелерiмен қатарлас жұмыс iстеудi қамтамасыз етудi, энергия жүйесiндегi теңгерiмдi ұстап тұруды, жүйелiк қызметтер көрсетудi және электр энергиясының көтерме сауда нарығы субъектiлерiнен қосалқы көрсетiлетiн қызметтердi сатып алуды, сондайақ электр энергиясын ұлттық электр желiсi бойынша берудi, оған техникалық қызмет көрсетудi және оны пайдалану әзiрлiгiнде ұстап тұруды жүзеге асыратын ұлттық компания; 2) ЖЭК пайдалану мониторингi – ЖЭК энергетикалық әлеуеті және электр мен (немесе) жылу энергиясын өндiру үшін ЖЭК пайдалану нәтижелері туралы ақпаратты жүйелі жинау, есепке алу және талдау; 3) ЖЭК пайдалану объектiсі – ЖЭК пайдалана отырып, электр және (немесе) жылу энергиясын өндіруге арналған техникалық құрылғылар және ЖЭК пайдалану объектісін игеру үшін технологиялық тұрғыдан қажетті және ЖЭК пайдалану объектісі меншік иесінің балансындағы, олармен өзара байланысты құрылыстар мен инфрақұрылым; 4) ЖЭК пайдаланатын энергия өндіруші ұйым (бұдан әрi – энергия өндіруші ұйым) – ЖЭК пайдалана отырып, электр және (немесе) жылу энергиясын өндіруді жүзеге асыратын заңды тұлға; 5) уәкілетті орган – ЖЭК пайдалануды қолдау саласындағы басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган; 6) шағын су электр станциялары – жиынтық қуаты отыз бес мегаваттан аспайтын, бір гидроторапта орналасқан қондырғылары бар және реттеудің тәуліктік мерзімінен астамын қамтамасыз ететін су қоймалары жоқ су электр станциялары. 3. Осы Қағидаларда пайдаланылатын өзге ұғымдар ЖЭК және электр энергетика саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қолданылады. 2. Жаңартылатын энергия көздерiнің пайдаланылуына мониторинг жүргізу тәртібі 4. Уәкілетті орган ЖЭК пайдалану мониторингін: 1) Қазақстан Республикасында электр және (немесе) жылу энергиясын өндiрудiң жалпы көлемiнде ЖЭК пайдалану объектілерінің электр және (немесе) жылу энергиясын өндiру және босату үлесiн есепке алу; 2) ЖЭК пайдалана отырып, электр энергиясын өндіру көлемінің Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы 18 маусымдағы № 827 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік жоспарлау жүйесінде көзделген нысаналы көрсеткіштерге сәйкестігін айқындау үшін жүзеге асырады. 5. Энергия өндіруші ұйым тоқсан сайын уәкілетті органның сұрау салуы бойынша осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өзінің әрбір ЖЭК пайдалану объектісі бойынша электр және (немесе) жылу энергиясын өндіру және босату жөнінде ақпарат береді. 6. Жүйелік оператор тоқсан сайын уәкілетті органның сұрау салуы бойынша Қазақстан Республикасында өндірілген және Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерден сатып алынған электр энергиясының көлемі туралы ақпарат береді. 7. Уәкілетті орган алынған ақпараттың негізінде талдау жүргізеді және Қазақстан Республикасындағы электр және (немесе) жылу энергиясын өндірудің жалпы көлеміндегі ЖЭК пайдалану объектілерінің электр және (немесе) жылу энергиясын өндіру үлесін айқындайды. 8. Тиісті облыстың жергілікті атқарушы органдары осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша есепті тоқсаннан кейінгі айдың 25-күніне дейінгі мерзімде уәкілетті органға ЖЭК пайдалану объектілерін салуға берілген жер учаскелері туралы, сондай-ақ іске қосылған ЖЭК пайдалану объектілері туралы ақпарат береді. 9. ЖЭК пайдалану мониторингінің нәтижелері бойынша уәкілетті орган ЖЭК пайдалана отырып, электр энергиясын өндіру көлемін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарында көзделген нысаналы көрсеткіштермен сәйкестігін айқындайды. 10. ЖЭК пайдалану мониторингінің нәтижелері уәкілетті органның интернет-ресурстарында есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 10-күнінен кешіктірмей орналастырылады. 11. ЖЭК пайдалану мониторингі шеңберінде уәкiлеттi орган ЖЭК пайдаланатын энергия өндіруші ұйымдарды есепке алуды жүргізеді және олардың тізбесін өзінің интернет-ресурсында жариялайды. Жаңартылатын энергия көздерiнің пайдаланылуына мониторинг жүргізу қағидаларына 1-қосымша Нысан 20__ жылғы __-тоқсанға жаңартылатын энергия көздерін пайдалану объектілерінің электр және (немесе) жылу энергиясын өндіру және босату туралы ақпарат 1. Энергия өндіруші ұйымның атауы, бизнес-сәйкестендіру нөмірі ____________________ ____________________________________________________________________________ (Соңы 18-бетте).


18

www.egemen.kz

В

ж м

Н

ы м ы ы

ш м

ы

В

ҚҚС ы

Жа артылаты

ер и

ө ер

объе

Р №

ж

ы

м

ж

ы

айдала а

ж

ж

м

ы

м

лер

ы ы ш

ыж

ал

ш мы адай ж м

ы

БСН

Е ер е ма а ы ың б р р өр е жобала ер е ж мы ары ш рылы мо ажда ж мы ары ш ЖЭК айдала объе и ер ш 20__ жыл ы __ о а да _______________ облы ы а ма ы да мы адай ЖЭК айдала объе лер е о ылды Р №

ъ

ы

ъ

ы

Б шы

ы

ъ

м

м

ы

ж м

ж

ъ

ы ы

ж

ыы

ж мы

ш

ы ы ы м ж ы ым ы ш ж мы ы ым ы ы м ж ы м ж мы м Э

ж р

20__ жыл ы __ о а да _______________ ә мд ЖЭК айдала жер а елер берд ж

рлер

ай ала ыл ы а мо итори а и алары а 2 о ымша Ны а объе лер ал а бер л е жер а елер о дай а айдала объе лер ралы а ара

Жаңар ыла ы ер и ө дер айдала е о ыл а жаңар ыла ы ер и ө дер

ж мы

ҚҚС ы

ы ы шы ы БСН

ж

ы

ы

Бұйры Қа а стан Республи асының Әд лет министрл нде 2015 жылғы 17 науры дағы Нормативт ұ ы ты ес мдерд мемле етт т р еуд ң т л м не №10455 болып ен лд

ж мы

ы ш ы ым РЭС № ж ж мы ы ы ы ы Ұжым ы ж мы ы ы ы ы ы ым ы м ы ы ш ым ы ы ж мы шы ы ж мы ым ы м ыы ж шы м м ж ы м ш ыы ы м ы ы ш ж мы шы ы м ш ы ж мы ы ы м ж мы шы ф

ы м

Е ер е Эле р жә е еме е жыл ер и ы ө д р ш ЖЭК ң е жә е ода ө жа дайда е е әр р бойы ша же е бер лед _________________________________________________________________ Ба шы е а ы ә е ң а ы бол а жа дайда олы

ж

ы

ы

ы ы ы

т

ы ж мы

Ж мы оры д ры

ыж ы м ы

ы

ы

ы ы

ы ж мы м

ы ы

ы

й ы д

жө

тт т тт ж д

ы

ы

м

Мы ы ж мы ы ы ы

ым

ф

ж

ы ы Б

ы ш

ы ы

ы

м ы ым

ы

тым ы т т ы ж

ж мы

ш жы

ы ы

ж ымш

ы ымд р

Э ш ж ш ым ж мы ы ы ы ы м ым ш ы м шы ы ж ж ыф м ы ж ы ым ы ы ы м ж ы ы м м ы ы ы ж ы ыы м ы ж мы м ы ж ы ы ы ыы ж Қы м ы ы ж ж ы ы м ж м м ы ы ы ж ы ы ж ж мы ы ы ы ы ы ы ы м м ы м ы ы ж мы ы ы Ж ы ы ж мы ы ж м ым ы ы ы ы м ы ы ы Мы ы ы ж ы ы ш шы м ш ж мы ыж ы ы м ы ы ы ы ж ы ж ы ы ы ж мы м ы м ы Ш ы ы м ж м ж мы ы ж ы ы ы ы ж ы ы м ы ы ы ы ж ым ш ы ы ж мы м ы м ы Ж ж мы ы ы ы ж мы ы ж ж ы ы м ы ж ы ы ы ж ы ж ш ы ы м м ы м ж ж ж мы ы ж ы м ы м ы ы ы О ы ж мы ы ы ы ж ж мы ы ы ы ш м м ы ы ы ы ы ы ы ы Мы ы жы ы ы ы ы ж ы ш ы ж мы ыш ж ы м ы м ы ы ж ы ы ж мы ы ы ш ж ы ы ы м ы ы ы Э ж ы ы жымы ж ж ж ы ж мы ы ж ж ы ы ым ы ы м ы ы ы С ж мы ы ж мы м ж ы ыж ш ы Ж ш ы ж мы ы ы ы ж ы м ыж ы ы ж ыы ж мы м ы ы ы ы Ж мы ы ы ы ы м ы ы ы ы ш ы ы ш ы ы Мы ы м ш ж мы ы ы ы ж ы ы ы ы Э ж ж мы ы ы ы ж ы Ә мш ы ы ж мы ы ж мы ж ы ж мы м ы ы ы ы Ж мы ы ы ы ы ы ф ы ш ы ы мы ы ы м ы ы м Бұйры Қа а стан Республи асының Әд лет министрл нде 2015 жылғы 4 науры да Нормативт ұ ы ты ес мдерд мемле етт т р еуд ң т л м не №10376 болып ен лд

Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 22 қаңтар

№31

Астана қаласы

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бұйрығы

Энергетикадағы жұмыс орындарын аттестаттау, ұтымды ету, есепке алу және жоспарлау туралы ережені бекіту туралы

2015 жылғы 31 наурыз

«Электр энергетикасы туралы» 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабы 34) тармақшасына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Энергетикадағы жұмыс орындарын аттестаттау, ұтымды ету, есепке алу және жоспарлау туралы ережесі бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Электр энергетикасы департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде мерзімді баспасөз басылымдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберілуін; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің ресми интернет-ресурсында және мемлекеттік органдардың интранет-порталында орналастыруын; 4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 2) және 3) тармақшаларымен көзделген іс – шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Энергетика вице-министріне жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

В.ШКОЛЬНИК.

Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 22 қаңтардағы №31 бұйрығымен бекітілген Энергетикадағы жұмыс орындарын аттестаттау, ұтымды ету, есепке алу және жоспарлау туралы ереже 1. Жалпы ережелер 1. Осы Энергетикадағы жұмыс орындарын аттестаттау, ұтымды ету, есепке алу және жоспарлау туралы ереже (бұдан әрі – Ереже) «Электр энергетикасы туралы» 2004 жылғы 9 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 34) тармақшасына сәйкес әзірленді және энергия өндіруші және энергия беруші ұйымдар персоналының жұмыс орындарын есепке алуды, аттестаттауды, ұтымды етуді және жоспарлауды ұйымдастырудың негізін белгілейді. 2. Осы Ережеде мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады: 1) жұмыс орындарын ұтымды ету – бар жұмыс орындарын жетілдіруге және оларды пайдалануды жақсартуға, олардың техникалық және ұйымдық деңгейін, еңбек жағдайы мен қауіпсіздік техникасын жақсартуға, артық жұмыс орындарын таратуға және тиімділігі аз жұмыс орындарының орнына жаңа жоғары өнімді жұмыс орындарын ашуға бағытталған ұйымдық-техникалық іс-шаралардың жиынтығы; 2) жұмыс орындарын жоспарлау – жұмыс орындарының еңбек ресурстары мен еңбек өнімділігінің өсуін қамтамасыз ету теңгерімділігін қамтамасыз ету мақсатында олардың оңтайлы санын және құрылымын есептеу; 3) жұмыс орны – қызметкердің еңбек қызметі процесінде еңбек міндеттерін орындау кезінде тұрақты немесе уақытша болатын кеңістікті аймақ; 4) жұмыс орындарын есепке алу – жұмыс орындарының санын айқындау және олардың осы Ережеде қарастырылған тәртіппен жүзеге асырылатын жіктелуі; 5) жұмыс орындарын аттестаттау – жұмыс орындарын еңбек жағдайлары бойынша аттестаттау; 6) жылжымалы жұмыс орны – еңбек аймағының белгіленген шекарасы жоқ, оларға мұқтаждық кәсіпорынның әртүрлі орындарында туындайтын жұмыстарды орындауға арналған жұмыс орны; 7) жеке жұмыс орны – нақты бір қызметкерге оның жеке жұмыс аймағы ретінде бекітілген жұмыс орны; 8) жұмыс аймағы – өз жабдықтары мен құрал-саймандары бар кеңістікті оқшауландырылған еңбек аймағы; 9) стационарлық жұмыс орны – еңбек аймағының белгіленген шекарасы бар, жұмыстарды кәсіпорынның нақты тағайындалған орнында орындауға арналған жұмыс орны; 3. Энергетикадағы жұмыс орындарын аттестаттау, ұтымды ету, есепке алу және жоспарлау мақсаттары: 1) персоналдың қауіпсіз еңбек жағдайларын жасау мен қамтамасыз ету және өндірістік жарақаттанушылық пен өлім-жітім деңгейін төмендету; 2) негізгі өндірістік қорлар мен еңбек ресурстарын ұтымды пайдалану есебінен электр және жылу энергиясын өндіру мен таратудың тиімділігін арттыру болып табылады. 4. Жұмыс орындарын аттестаттау, ұтымды ету, есепке алу және жоспарлау бойынша жұмыстарды жүргіз ым ы м ж ым ы ы м ы ж мы ы ы ы ж ы ы ы

м ж

ым ы

ж мы

ы ж ъ ъ м ж ы ы ыж

ы ж ж мы ы ы ы м

ы м ы ж

ж

ы м ж

ж мы м м Ө

Э ы А

ж ш

м

ж

м

ы ж мы м ы ш ж мы ы ы ы ы ы ы м ы ы ы м

ы

ы

ы

ы ы

ы ы м

ж

ы ш ж мы ж ш ы ж мы

м

ым ы

ш

ш

ы

ы

м ы

ы

ы

ы

ы

ы ш

ы

ы

ж

ы ы ф ы ш шм ы

ы

ы

ж

ы

ыж

ж мы

ы м ы ы ж мы ы

ы

ф ы

ы

ы

ы ы ы

ым

ж мы

ы ыы

ж

м м ы ы

ж

м

ым

ы

ыы ы

ы ш

ы

ы ы шы ы ым ъ

ы

ы

ж

ы м м ы ы ж мы ж

м

ж

ы ш

ы ж

ы ы ж ы

ы

ым

ш

ж жы

ы

ж

ы

жым ы ы ж мы ы ы ы ш

ж ш

л ж ы

ы ы

ы

ж ж ы ы ы

ж ж мы

ъ ы ш

ъ ж мы ж

ы

ы ш

ы

ы

ж ы ым ж ж ы ы ш ы ж ъ ы ш ы ы м ы ымш м ы ж мы ы ы ы м ы ы ж ы ыж ы м ы ыж ж мы ш м м м м ы м ж мы ы ы ы ым ы ы ыж ы ы ы ыым м м ы м ы ж мы ы ы ы мы ы ы ым ы ы ы ы ш ы ы ш ж ы ы ш ы жы жым ы ы ы ш ж мы шы ы ы м ш ж мы ы ы ы ы ы ш Ә ж мы ы ы м ш ы ым ы ы м ж мы ы ы ы Т ы ы м ы ж мы ы ы ш ы ж мы м ы ш жы ы ыы Ж мы ы ы ыЕ ж ымш м ы ш ж ы ы Ж мы ы ы ыЕ ж ымш ы ым ы ы ы ы Ж мы ы ы ж мы ы ы ыж м м м м ы ы ы Э ш ж ш ым ы ы ж ы ы ж ым ы ы ш ы ж мы ы ы ы мы ы ж мы ы ы ы ж ы ы ж мы ы ы м ы ж ым ы

ж Э Е ж м ы ж мы Е ж ы м ы м жы жым ы м

ж

ы

ы

Ө

ы ы

ж мы ж мы ы ы ым ы ы

ы ъ

ж

ы

ы

и д ы ж мы оры д ры ъ ж мы ы ы ы ы ы ы ъ ж мы ы ы ы м ш ы ш ы ы ы ым м ы ы ж мы

ы ы ж

ы

ж

р

ы

ы ж

ж ы м Э

ж

Э

ы ым ы ж мы

ы

ъ ы

ы ы

ы

ы

р и д ы ж мы оры д ры ымды ж жо рл ым ы ж ж ж мы ы ы м ж шм ш ым ы ы ы ы ж ы ы ы Ж мы ы ым ы м ж мы ы ы ы ж ж мы ы ы ым ы ж ж мы ы ж ым ы ж ы ж м ж мы ы ы ы ы ы Ж мы ы ы ж ы м ж мы ы ы ы ж ы ж мы ы ы ы ш ж ы м м м ы ж мы ы ым ым м ж ж ы ы ы ы П ж ы ж мы ы ы ы ы ы ы м ым ж Қ Р ы ы Е м ж мы ы ы ы м ж ы ж ы ы ы ы ы Т ж мы ы ы ы ы ы ы ж ы ж ы ы ы ы ы м ы м м ж ы м Э ш ж ш ым ж мы ы ы ш м ж мы ы ы ым ы ж ы Э ш ж ш ым ж мы ы ы ж ы ы ж ы ыж ф м ыж ж ж ы

тт т тт

тым ы т

Ж мы оры д ры

м

Ж мы ы

ы

ы

т

ж

ы

ы А ы ым

ы ш м

ы

ж ы ж

ы С

ж мы ы ы ы

Д

Р

А В

ж

ы ымш

л в домо ы Қы м

Ж

м

ы

ы

ы

Р №

Ж мы

ж

ы ш ыы %

ы

ы

ы ж мы

ы

т

Э

Ж мы

Э

ы

жы

ы м ы ы ы ы

С ы

Ж мы

Ж

ы м

ымы Т А Ә

ж ф

ы

ж мы

м ы ы ы м ы м ы ы

ымы Т А Ә ы м ы ш ж мы шы ж шы м м

Астана қаласы

«Қазақстан Республикасындағы кеден ісі туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 30 маусымдағы Кодексінің 271-бабына сәйкес, бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетіне (Д.Е. Ерғожин) заңнамамен белгіленген тәртіпте: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықты мемлекеттік тіркеуден өткізгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде мерзімдік баспа басылымдарда және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жолдауды; 3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

Б.СҰЛТАНОВ.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 31 наурыздағы № 246 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидалары

«КЕЛІСІЛГЕН» Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрі ____________ Т. Дүйсенова 2015 жылғы 23 қаңтар

Э

№246

Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидаларын бекіту туралы

ы ж мы ж

ым

ы м

ш

1. Жалпы ережелер 1. Осы Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Қазақстан Республикасындағы кеден ісі туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 30 маусымдағы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 271-бабына сәйкес әзірленді және тауарларды кедендік рәсіммен орналастыру кезінде кедендік тазартумен және тауарларды шығарумен байланысты кедендік операцияларды жасау кезінде мемлекеттік кірістер органдары (кеден бекеттері) лауазымды адамдары іс-қимылының дәйектілігін айқындайды. 2. Қағида кедендік транзит кедендік рәсімімен орналастырылатын тауарларға кедендік тазартуды жүзеге асыру кезінде қолданылмайды. 3. Тауарларды кедендік тазартуды өзінің лауазымдық (функционалдық) міндеттеріне сәйкес осындай кедендік операцияларды жасауға уәкілетті кеден бекеттерінің лауазымды адамдары (бұдан әрі – уәкілетті лауазымды адам) жүзеге асырады. 4. Уәкілетті лауазымды адам тауарларға кедендік тазартуды тауарларға арналған декларацияны (бұдан әрі – ТД) жазбаша немесе электрондық құжат түрінде пайдалана отырып жүргізеді. 5. Тауарларды кедендік тазарту және кедендік бақылауды жүргізу кезінде уәкілетті лауазымды адам тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланады. 6. Тауарларды кедендік тазарту кезінде ТД–ны декларант немесе кеден өкілі оның қызмет аймағында тауарлар кедендік бақылауда тұрған мемлекеттік кірістер органына ұсынады. Кеден ісі саласындағы уәкілетті органның шешімі бойынша құбыржол көлігімен немесе электр беру желісі бойынша өткізілетін тауарларға кедендік тазарту процесін оңтайландыру мақсатында көрсетілген тауарларға қатысты ТД тауарлардың орналасқан жеріне қарамастан мемлекеттік кірістер органына беріледі. 2-бөлім. Тауарларды жазбаша нысанда кедендік декларациялау кезінде тауарларға кедендік тазартуды жасау кезінде уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 1-параграф. ТД-ны қабылдау, тіркеу және тіркеуден бас тарту кезінде уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 7. ТД-ны қабылдаумен, тіркеумен және тіркеуден бас тартумен байланысты кедендік операциялар «Тауарларға арналған декларацияны тіркеу, тіркеуден бас тарту және тауарларды шығарудан бас тартуды ресімдеу тәртібі туралы» Кеден одағы комиссиясының 2010 жылғы 20 мамырдағы № 262 шешіміне (бұдан әрі – Тауарларға арналған декларацияны тіркеу, тіркеуден бас тарту және тауарларды шығарудан бас тартуды ресімдеу тәртібі) сәйкес жүзеге асырылады. 8. Осы Қағидалармен белгіленген тәртіпте берілген ТД, оның беру күнін және уақытын, оның электрондық көшірмесін және қажетті құжаттарды осы Қағидаларға 1-қосымшамен белгіленген нысан бойынша қағаз және (немесе) электрондық түрде ТД тіркеу журналында тіркеу жолымен міндетті қабылдауға жатады. ТД қабылдаудан бас тартуға тыйым салынады. 9. Декларант не кеден өкілі ТД берген кезде уәкілетті лауазымды адам тауарларды кедендік декларациялау кезінде ұсынылатын Кодекстің 281 және 282–баптарында көрсетілген құжаттардың, және Тауарға арналған декларацияны тіркеуді, тіркеуден бас тартуды ресімдеу тәртібімен (бұдан әрі – Тауарға арналған декларацияны тіркеуді, тіркеуден бас тартуды, тауарларды шығарудан бас тартуды ресімдеу тәртібі) белгіленген нысан бойынша екі данадағы құжаттар тізімдемесінің бар болуын тексереді. 10. ТД қабылданғаны тізімдеменің екі данасына, оның ішінде тиісті кіші жүйелерді пайдалануға енгізу сәтінен бастап мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде уәкілетті лауазымды адамның тегі мен аты-жөнін көрсете отырып, күні мен уақытын, қолын және жеке нөмірлік мөр бедерін қоюмен расталады. 11. Тауарға арналған декларацияны қабылдаған кезде уәкілетті лауазымды адам оны беру мерзімін тексереді. Егер ТД Кодекстің 283–бабымен белгіленген мерзімді бұза отырып берілсе, уәкілетті лауазымды адам «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 5 шілдедегі Кодексімен көзделген шараларды қабылдайды. 12. ТД берген сәттен бастап уәкілетті лауазымды адам отыз минуттан аспайтын мерзімде оның тіркеуін жүргізеді. ТД тіркеу Кодекстің 138–бабына сәйкес тауарларды кедендік декларациялауы үшін кедендік алымның төленгені туралы растаудың болуы және ТД тіркеуден бас тарту негіздемесінің болмауы кезінде жүргізіледі. 13. ТД тіркеу мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде, сондай-ақ ТД тіркеу журналында уәкілетті лауазымды адам жүзеге асырады. Мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесі ТД электрондық тіркеу журналын, онда ТД тіркеу күнін, уақытын, оның ішінде ТД тіркеу нөмірін көрсете отырып автоматты түрде қалыптастырады. 14. Уәкілетті лауазымды адам, егер: 1) ТД-ны, тіркеуге құқылы емес кеден бекетіне берсе; 2) ТД-ны кеден бекетіне уәкілеттігі жоқ адам берсе. ТД-ны беретін адамның өкілеттігін тексеруді уәкілетті лауазымды адам ТД-дағы мәліметтерді Кеден өкілдерінің тізілімінде бар ақпаратпен салыстыру жолымен, сондай-ақ кеден ісі саласындағы уәкілетті органның ТД электрондық көшірмелерін қалыптастыру үшін пайдаланылатын кодты декларантқа беру туралы шешімдермен жүзеге асырады; 3) ТД–да Кодекстің 279–бабымен көзделген негізгі мәліметтер көрсетілмесе; 4) ТД–ға қол қойылмаған, не тиісті түрде куәландырылмаған немесе белгіленген нысан бойынша жасалмаған болса. ТД–ны толтыру тәртібі «Тауарларға арналған декларацияны толтыру тәртібі жөніндегі нұсқаулық туралы» Кеден одағы комиссиясының 2010 жылғы 20 мамырдағы № 257 шешімімен (бұдан әрі – ТД толтыру жөніндегі нұсқаулық) айқындалады; 5) Кодекске сәйкес ТД берілгенге дейін немесе берумен бір уақытта жасалатын әрекеттер жасалмаған декларацияланатын тауарларға қатысты ТД–ны тіркеуден бас тартады. 15. ТД-ны тіркеуден бас тартуды уәкілетті лауазымды адам Тауарға арналған декларацияны тіркеуді, тіркеуден бас тартуды, тауарларды шығарудан бас тартуды ресімдеу тәртібіне сәйкес ресімдейді. 2-параграф. Құжаттамалық бақылауды жүзеге асыру кезінде уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 16. Тауарларды кедендік тазарту кезінде уәкілетті лауазымды адам ТД және ұсынылған құжаттарға тексеру жүргізу жолымен құжаттамалық бақылауды жүзеге асырады. 17. ТД–ға құжаттамалық бақылау кезінде уәкілетті лауазымды адам мынадай әрекеттерді орындайды: 1) ТД–да және оның электрондық көшірмелерінде мәлімделген мәліметтердің тауарларды кедендік декларациялау кезінде ұсынылатын құжаттардағы мәліметтермен сәйкестігін тексеруді және мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесін пайдаланумен форматтық-логикалық бақылауды; 2) тауарларды кедендік рәсіммен орналастыру шарттарын сақтауды тексеруді. Бұл ретте, уәкілетті лауазымды адам Кодекстің 281, 282–баптарының негізінде кедендік рәсімдердің шарттарына сәйкес тауарларды кедендік декларациялау кезінде ұсынылатын құжаттардың тексеруін жүргізеді; 3) тыйым салулар мен шектеулердің, тарифтік емес реттеу шаралардың және экспорттық бақылаудың сақталуын мына құжаттардың: лицензиялардың, сертификаттардың, рұқсаттардың және (немесе) өзге құжаттардың болуына тексеру жолымен бақылауды; 4) тауарлардың шығарылған елін дұрыс айқындауда және тарифтік преференцияларды мәлімдеу кезінде тарифтік преференциялардың ұсынуын бақылауды. Бұл ретте уәкілетті лауазымды адам: уәкілетті органдар немесе шығарылған елдің не егер әкету елінде сертификат Кодекстің 95-бабына сәйкес тауарлардың шығарылған елінен алынған мәліметтердің негізінде берілсе, әкету елінің ұйымдары берген тауардың шығарылған елін растайтын құжат түпнұсқасының болуын; тауарлардың шығарылуын растайтын құжаттардағы мөр бедерлері мен қолдардың кеден ісі саласындағы уәкілетті органның мемлекеттік кірістер органына жеткізілген мөр бедерлері мен қолдардың үлгілерімен сәйкестігін тексереді; 5) кедендік төлемдер мен салықтардың төленуін бақылауды. Бұл ретте уәкілетті лауазымды адам: Қазақстан Республикасының бірыңғай бюджеттік сыныптамасының коды және төлемді тағайындау бойынша кедендік төлемдер мен салықтар сомаларының түсіміне тексеруді; төлеуші кедендік төлемдерді, салықтарды және алымдарды мемлекеттік кірістер органдарының әкімшілік ғимараттарында (үй-жайларында) орнатылған электрондық терминалдары арқылы төлем карточкаларын пайдалана отырып, және екінші деңгейдегі банктер арқылы, сондай-ақ банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдары арқылы төлеген кезде – жоғарыда көрсетілген электронды терминал беретін түбіртектің және (немесе) екінші деңгейдегі банктер кассалары түбіртектерінің бар болуын тексеруді жүргізеді; мәлімделген тарифтік, салықтық жеңілдіктердің және преференциялардың, тауарларды кедендік декларациялау үшін кедендік алымдарды төлеу бойынша жеңілдіктердің, мәлімделген жеңілдіктерді айқындайтын не кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу және төлеудің ерекше тәртібін белгілейтін құжаттардың негіздемесіне бақылауды; кедендік баждарды, салықтарды төлеу бойынша кейінгі қалдыру мен бөліп төлеуді, сондай-ақ Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес салықтарды төлеу бойынша бөліп төлеуді ұсыну туралы тиісті шешімнің болуына тексеруді, сондай-ақ егер тауарлар мұндай қамтамасыз етуді ұсынған шартымен шығарылған жағдайда кедендік баждарды төлеуінің қамтамасыз етуін растайтын құжаттардың болуына тексереді; Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес есепке алу әдісімен қосылған құн салығын төлеу шартының сақталуын тексереді. Төлеуге жататын кедендік төлемдер мен салықтар сомасының дұрыс есептелуін және саналуын тексеру мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйесімен жүргізіледі. 18. Құжаттамалық бақылауды жүргізу кезінде ТД–ғы декларацияланатын тауардың Еуразиялық экономикалық одағының Сыртқы экономикалық қызметінің Тауар номенклатурасына (бұдан әрі – СЭҚ ТН) сәйкес бірінші алты белгі деңгейінде жіктеу коды туралы мәліметтер ұсынылған құжаттардағы жіктеу кодына сәйкес келмеу (алшақтық) анықталған жағдайда уәкілетті лауазымды адам (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10625 болып тіркелген және 2015 жылғы 17 сәуірдегі “Әділет” ақпараттық–құқықтық жүйесінде жарияланған) Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 24 ақпандағы № 116 бұйрығымен бекітілген нысан бойынша тауарларды жіктеу бойынша шешім қабылдайды. 19. Құжаттамалық бақылауды жүргізу кезінде ТД–ғы декларацияланатын тауардың мәлімделген кедендік құны туралы мәліметтердің ұсынылған құжаттардағы мәліметтерге сәйкес келмеу (алшақтық) анықталған, оның ішінде тауарлардың кедендік құнын анықтау әдісін дұрыс таңдамау және (немесе) тауарлардың кедендік құнын дұрыс анықтамау фактілерін анықтаған жағдайларда уәкілетті лауазымды адам тауарлардың мәлімделген кедендік құнын түзету туралы шешім қабылдайды. Тауарлардың кедендік құнын түзету туралы шешімді уәкілетті лауазымды адам көрсетілген фактілерді анықтаған сәттен бастап үш сағат ішінде қабылдайды. Тауарлардың кедендік құнын түзету туралы шешім «Декларациялау, тауарлардың кедендік құнын бақылау және түзету тәртіптері туралы» Кеден одағы комиссиясының 2010 жылғы 20 қыркүйектегі №376 шешімімен (бұдан әрі – Декларациялау, тауарлардың кедендік құнын бақылау және түзету тәртібі) белгіленген нысан бойынша ресімделеді және декларанттың (кеден өкілінің) назарына жеткізіледі. Шешімнің нысаны екі данада толтырылады, олардың біреуі кеден бекетінде қалдырылады, басқасы декларантқа (кеден өкіліне) табыс етіледі (жолданады). Тауарлардың кедендік құнын түзету Декларациялау, тауарлардың кедендік құнын бақылау және түзету тәртібіне сәйкес жүргізіледі. Тауарлардың кедендік құнын түзету туралы шешімді алғаннан кейін декларант (кеден өкілі) белгіленген тәртіпте тауарлардың кедендік құнына түзетуді жүзеге асыруға және Кодекстің 297–бабының 1–тармағымен белгіленген тауарларды шығару мерзімінен аспайтын мерзімде түзетілген кедендік құнды есепке алумен саналған көлемде кедендік баждарды, салықтарды төлеуге міндетті. Декларант (кеден өкілі) тиісті түрде толтырылған тауарларға арналған декларацияның түзетуін (бұдан әрі – ТДТ), кедендік құнның декларациясын (бұдан әрі – КҚД) және олардың электрондық көшірмелерін, сондай-ақ түзетілген мәліметтердің негізінде олардың өндіріп алуы мемлекеттік кірістер органдарына жүктелген кедендік баждардың, салықтардың және өзге төлемдердің төленуін растайтын құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсынады. Уәкілетті лауазымды адам декларант (кеден өкілі) КҚД, ТДТ нысанын және кедендік төлемдерді және кедендік баждардың, салықтардың төленуін растайтын құжаттарды ұсынғаннан кейін Кодекстің 297–бабының 1– тармағымен белгіленген тауарларды шығару мерзімінен кешіктірмей тауарлардың кедендік құнын түзету туралы қабылданған шешімге сәйкес декларанттың (кеден өкілінің) тауарлардың кедендік құнына түзетуді дұрыс жүзеге асырылуын тексереді және тауарлардың жаңадан айқындалған (түзетілген) кедендік құнның қабылданғаны туралы белгі қояды.

Егер КҚД және ТДТ тиісті түрде толтырылған жағдайда, уәкілетті лауазымды адам тауарларды шығару мерзімінен аспайтын мерзімде КҚД–ны оған тіркеу нөмірін беру жолымен тіркейді және ТД, КҚД және ТДТ–ға тиісті жазба (белгі қояды) жүргізеді. Егер тауарларды шығару мерзімі аяқталғанға дейін кеден бекетіне КҚД және ТДТ, сондай-ақ құжаттар және (немесе) түзетілген мәліметтердің негізінде кедендік, өзге төлемдердің төленуін растайтын мәліметтерді ұсынбаған не ұсынылған КҚД және ТДТ тиісті түрде толтырылмаған жағдайда, уәкілетті лауазымды адам тауарларды шығарудан бас тартады. 20. Құжаттамалық бақылауды жүргізу кезінде ТД–ғы декларацияланатын тауарлардың мәліметтері ұсынылған құжаттардағы мәліметтерге сәйкес келмеуі (алшақтығы) анықталған жағдайда, сондай-ақ тауарларды кедендік рәсіммен орналастыру шарттарына сәйкес тауарларды сәйкестендіру қажеттілігі кезінде тауарлардың кедендік тексеріп қарауын (қарап тексеруін) жүргізу бойынша шаралар қабылданады. Тауарлардың кедендік тексеріп қарауын (қарап тексеруін) жүргізу туралы шешімді кеден бекетінің басшысы не уәкілетті лауазымды адамның қызметтік жазбасының негізінде оны алмастыратын адам қабылдайды. 21. Құжаттамалық бақылау жүргізу кезінде әкімшілік құқық бұзушылық анықталған жағдайда уәкілетті лауазымды адам «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 5 шілдедегі Кодексіне сәйкес шаралар қабылдайды. Құжаттамалық бақылау нәтижелері бойынша қылмыстық құқық бұзушылықтардың белгілері бар бұзушылықтар анықталған кезде уәкілетті лауазымды адам мұндай бұзушылықтар туралы ақпаратты мемлекеттік кірістер органының жедел-тергеу бөлімшесіне (экономикалық тергеу қызметі) береді. 22. Тауарлар шығарылғанға дейін тіркелген кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді өзгерту және толықтыру Кодекстің 289–бабына және «Тауарларға арналған декларацияларда көрсетілген мәліметтерге өзгерістер мен (немесе) толықтырулар енгізу және Кеден одағы комиссиясының және Еуразиялық экономикалық комиссиясы Алқасының кейбір шешімдерінің күштері жойылды деп тану туралы» Еуразиялық экономикалық комиссиясы Алқасының 2013 жылғы 10 желтоқсандағы № 289 шешіміне (бұдан әрі – ТД–ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу тәртібі) сәйкес жүргізіледі. 23. Құжаттамалық бақылау нәтижелері бойынша бұзушылықтар болмаған жағдайда уәкілетті лауазымды адам тауарларды кедендік тазарту кезінде тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізеді. 3-параграф. Тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізу кезінде уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 24. Уәкілетті лауазымды адам тәуекел бейіндеріндегі және іске қосылған тәуекел бейіні болған кезде тәуекел индикаторларындағы тәуекелді алдын алу және (немесе) азайту бойынша шараларды қабылдау жолымен тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізеді. Бұл ретте уәкілетті лауазымды адам декларантқа немесе кеден өкіліне қол қоюмен тәуекелдерді басқару жүйесімен мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйелері берген тәуекелдерді алдын алу және (немесе) азайту бойынша тағайындалған шаралары туралы жазбаша хабарламаны табыс етеді. 25. Уәкілетті лауазымды адам тәуекел бейіндеріндегі және тәуекел индикаторларындағы тәуекелді алдын алу және (немесе) азайту бойынша шараларды тәуекелдерді басқару жүйесі айқындаған төмендегі бір немесе бірнеше іс-қимылдарды орындау жолымен қабылдайды: 1) Кодекстің 78–бабына сәйкес СЭҚ ТН бойынша тауарлардың дұрыс жіктелуіне бақылау; 2) тауарлардың шығарылған елінің дұрыс айқындалуын бақылау және тарифтік преференцияларды ұсыну. Уәкілетті лауазымды адам осы Қағиданың 17–тармағының 4) тармақшасында көзделген іс-қимылдарды жүзеге асырады; 3) Декларациялау, тауарлардың кедендік құнын бақылау және түзету тәртібіне сәйкес кедендік құнды бақылау; 4) кедендік сараптаманы тағайындау. Кедендік сараптаманы тағайындау туралы шешімді уәкілетті лауазымды адам «Кедендік сарапшының (сарапшының) қорытындысының және кеден органының кедендік сараптаманы тағайындау туралы шешімінің нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы № 392 бұйрығымен (Қазақстан Республикасының Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 6387 болып тіркелген) айқындалған нысан бойынша қабылдайды және осы Қағидаға 2–қосымшасына сәйкес кедендік сараптаманы тағайындау туралы шешімдерді есепке алу журналында тіркейді. Кедендік сараптаманы тағайындау кезінде тауарлардың сынамалары мен үлгілерінің іріктеуін жүзеге асыру мақсатында уәкілетті лауазымды адам декларантты немесе кедендік сараптаманы тағайындау туралы тауарларға қатысты өкілеттігіне ие өзге адамды жазбаша хабарлайды, сондай-ақ кеден бекетінің басшысына не оны алмастыратын адамға қызметтік жазбаны жолдайды. Кеден бекетінің басшысы тауарлардың сынамалары мен үлгілерінің іріктеуін жүргізуді тексеріп қарау тобының лауазымды адамына тапсырады. Тауарлардың сынамалары мен үлгілерінің іріктеуі Кодекстің 234–бабына сәйкес жүргізіледі. Тауарлардың сынамалары мен үлгілерін іріктеу нәтижелері бойынша «Кедендік құжаттардың нысандары туралы» Кеден одағы комиссиясының 2010 жылғы 20 мамырдағы № 260 шешімімен (бұдан әрі – Кедендік құжаттардың нысандары туралы шешімі) белгіленген нысан бойынша үш данада актіні жасайды: актінің бірінші данасы кеден бекетінде қалады; екінші данасы тауарлардың іріктелген сынамалары мен үлгілерімен бірге кедендік сараптаманы жүргізуге уәкілетті ұйымға жолданады; үшінші данасы декларантқа, немесе тауарларға қатысты өкілеттікке ие өзге адамға табыс етуге (жолдауға) жатады. Кедендік сараптаманың нәтижелері бойынша Кодекстің 232–бабына сәйкес кедендік сарапшының (сарапшының) қорытындысы беріледі. 5) мәлімделген тауарлар туралы мәліметтер зияткерлік меншік объектілердің кедендік тізіліміндегі және Еуразиялық экономикалық одағына мүше мемлекеттердің зияткерлік меншік объектілердің бірыңғай кедендік тізіліміндегі мәліметтерге, сондай-ақ мемлекеттік кірістер органдарына зияткерлік меншік құқықтарының бұзушылығы бар тауарларды анықтауға мүмкіндік беретін тауарлар туралы құқық иелердің қосымша мәліметтеріне сәйкестігін тексеру. Зияткерлік меншік объектілерінің құқықтарын қорғау бойынша шараларды уәкілетті лауазымды адам Кодекстің 53–тарауына сәйкес қабылдайды; 6) тауарлардың кедендік тексеріп қарауын (қарап тексеруін) жүргізу. 26. Тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізу кезінде іске қосылған тәуекел бейіндері болмаған жағдайда уәкілетті лауазымды адам тауарларды кедендік тазарту кезінде осы Қағиданың 2–тарауының 2–параграфымен айқындалған құжаттамалық бақылауды жүргізумен шектеледі. Кедендік төлемдерді және салықтарды төлеу мақсаты үшін уәкілетті лауазымды адам төлеушінің жеке шотында ақшаның болуына тексеруді жүргізеді. 27. Құжаттамалық бақылауды жүргізу нәтижелері бойынша, сондай-ақ тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылаудың бұзушылықтары болмаған кезде уәкілетті лауазымды адам осы Қағиданың 2-тарауының 5-параграфына сәйкес тауарларды шығару туралы шешімді қабылдайды. 4-параграф. Тауарлардың кедендік тексеріп қарауын (қарап тексеруін) жүргізу кезінде мемлекеттік кірістер органы лауазымды адамнының іс-қимылы 28. Кедендік тексеріп қарау тауарлар орамдарының немесе көлік құралының жүк тиелетін жайларының не ыдыстардың, контейнерлердің және тауарлар орналасқан немесе орналасуы мүмкін өзге орындарды ашуымен, оларға салынған кедендік сынамаларын немесе сәйкестендірудің өзге құралдарын бұзумен, зерттелетін объектілердің және олардың бөліктерінің тұтастығын бөлшектеумен, демонтаждаумен немесе бұзушылықпен байланысты кеден бекетінің лауазымды адамының (лауазымды адамдардың) іс-қимылы болып табылады. Кедендік декларациялаудың көлеміне және штат санына байланысты мемлекеттік кірістер органы басшысының шешімі бойынша кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) және лауазымды (функционалдық) міндеттеріне сәйкес кедендік сараптаманы тағайындау кезінде сынамалар мен үлгілердің іріктеуін жүзеге асыруға уәкілетті лауазымды адамы айқындалады, не олардың лауазымды адамдары кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) және кедендік сараптаманы тағайындау кезінде (бұдан әрі – тексеріп қарау тобы) сынамалар мен үлгілердің іріктеуін жүзеге асыратын мамандандырылған бөлімше құрылады. Тауарларды кедендік тазарту кезінде тауарлардың кедендік тексеріп қарауын (қарап тексеруін) тексеріп қарау тобының лауазымды адамы жүргізеді. Тауарлардың кедендік тексеріп қарауын (қарап тексеруін) жүргізу және шығару мерзімін ұзарту туралы шешімді кеден бекетінің басшысы не уәкілетті лауазымды адамның қызметтік жазбасы негізінде оны алмастыратын адам қабылдайды. Кеден бекетінің басшысы не оны алмастыратын адам кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуді тексеріп қарау тобының лауазымды адамына тапсырады. Тексеріп қарау тобының лауазымды адамы декларантты немесе тауарларға қатысты өкілеттігіне ие өзге адамды декларант немесе тауарларға қатысты өкілеттігіне ие өзге адам жүргізетін кедендік тексеріп қараудың (қарап тексерудің) орны мен уақыты туралы хабарлайды. Тауарларды шығару мерзімі тауарлардың кедендік тексеріп қарауы (қарап тексеруі) аяқталғанға дейін ұзартылады және Кодекстің 297-бабымен белгіленген мерзімнің шегінен аспауы тиіс. Уәкілетті лауазымды адамның және тексеріп қарау тобының лауазымды адамының тауарларды шығару мерзімін сақтауы үшін бақылауды кеден бекетінің басшысы жүзеге асырады. Кедендік тексеріп қараудың (қарап тексерудің) нәтижелері бойынша тексеріп қарау тобының лауазымды адамы Кедендік құжаттардың нысандары туралы шешімімен белгіленген нысан бойынша екі данада кедендік тексеріп қараудың (қарап тексерудің) актісін жасайды, оған қол қояды және осы Қағидаларға 3-қосымшасымен көзделген нысан бойынша кедендік тексеріп қараудың (қарап тексерудің) актілерін тіркеу журналында тіркейді. Кедендік тексеріп қараудың (қарап тексерудің) актісінде мынадай мәліметтер көрсетіледі: 1) кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізетін лауазымды адамдар және оны өткізу кезінде қатысқан адамдар туралы; 2) декларанттың немесе тауарларға қатысты өкілеттігіне ие өзге адам болмағанда кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізу себептері; 3) кедендік тексеріп қараудың (қарап тексерудің) нәтижелері; 4) Кедендік құжаттардың нысандары туралы шешімімен көзделген өзге мәліметтерді. Кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуде құқық қорғау және (немесе) өзге мемлекеттік органдардың және (немесе) қоғамдық ұйымдардың лауазымды адамдары қатысқан кезде кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актісінде кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуге қатысқан адамдар туралы мәліметтер, және оны өткізудің мән-жайлары көрсетіледі, сондай-ақ тексеріп қарау тобының лауазымды адамдары мұндай актінің көшірмесін көрсетілген адамдарға танысу үшін қол қоюмен табыс етеді. Кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуге қатысқан құқық қорғау және (немесе) өзге мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актінің көшірмесін алудан бас тартқан жағдайда, кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актіде тексеріп қарау тобының лауазымды адамдарының қолымен және жеке нөмірлік мөрінің бедерлерімен куәландырылатын тиісті жазба жасалады. Кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актінің бірінші данасын тексеріп қарау тобының лауазымды адамы тауарларды шығару үшін жауапты уәкілетті лауазымды адамға табыс етеді. Кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актінің екінші данасын бұзушылық анықталған жағдайда және оның талабы бойынша декларантқа немесе тауарларға қатысты өкілеттігіне ие өзге адамға табыс етіледі (жолданады). Кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) кезінде әкімшілік құқық бұзушылық анықталған жағдайда тексеріп қарау тобының лауазымды адамы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес шаралар қабылдайды. Қылмыстық құқық бұзушылықтардың белгілері бар бұзушылықтар анықталған кезде мұндай бұзушылықтар туралы ақпаратты мемлекеттік кірістер органының жедел-тергеу бөлімшесіне (экономикалық тергеу қызметі) беру бойынша шаралар қабылданады. 5-параграф. Уәкілетті лауазымды адамның тауарларды шығару, шығаруды тоқтата тұру не шығарудан бас тарту туралы шешімді қабылдау кезіндегі іс - қимылы 29. Осы Қағидалардың 2-тарауының 1, 2, 3–параграфтарымен көзделген іс-қимылдарды жүргізгеннен кейін, сондай-ақ құжаттамалық бақылау және тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізу нәтижелері бойынша бұзушылықтар болмаған кезде уәкілетті лауазымды адам Кодекстің 296-бабына сәйкес тауарлардың шығаруын жүзеге асырады. 30. Тауарлардың шығарылуын Кодекстің 297–бабымен белгіленген мерзімде уәкілетті лауазымды адам жүзеге асырады. Бұл ретте, жекелеген кедендік рәсімдерге қатысты, сондай-ақ кедендік декларациялаудың ерекшелігін және тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылаудың нысандарын қолдануға байланысты, тауарлардың шығарылуын уәкілетті лауазымды адамы мынадай мерзімде жүргізеді: 1) тауарларды ішкі тұтыну үшін шығару кедендік рәсімімен орналастырған кезде: тауарлардың 1–ден 10–ға дейінгі атауын декларациялау кезінде ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының алты сағатынан кешіктірмей; тауарлардың 11–ден 50–ге дейінгі атауын декларациялау кезінде ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының он сағатынан кешіктірмей; тауарлардың 51–ден және одан жоғары атауын декларациялау кезінде ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының он екі сағатынан кешіктірмей; тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізген кезде – ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының он алты сағатынан кешіктірмей; 2) тауарларды экспорт, уақытша шығару кедендік рәсімімен орналастыру кезінде: ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының екі сағатынан кешіктірмей; тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізген кезде – ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының төрт сағатынан кешіктірмей; 3) тауарларды алдын ала кедендік декларациялау кезінде: ТД тіркеген аумақтық мемлекеттік кірістер органына ұсыну сәтінен бастап жұмыс уақытының екі сағатынан кешіктірмей; тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізген кезде – ТД тіркеген уәкілетті лауазымды адамға тауарларды ұсыну сәтінен бастап жұмыс уақытының он алты сағатынан кешіктірмей; 4) тауарларды толық кедендік декларацияламау кезінде: толық емес ТД-ны тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының төрт сағатынан кешіктірмей. Көрсетілген мерзім олардың сандық және сапалық сипаттамаларының жиынтығы бойынша тауарлардың сәйкестендіруін жүргізу үшін қажетті уақытты қосады; толық ТД-ны тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының екі сағатынан кешіктірмей; 5) тауарларды мерзімдік кедендік декларациялау кезінде: мерзімдік ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының екі сағатынан кешіктірмей; тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізген кезде – мерзімдік ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының төрт сағатынан кешіктірмей; толық ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының екі сағатынан кешіктірмей; 6) тауарларды уақытша кедендік декларациялау кезінде: уақытша/толық ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының төрт сағатынан кешіктірмей; тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізген кезде – уақытша ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының сегіз сағатынан кешіктірмей; 7) белгіленген уақыт кезеңі ішінде өткізілген жиналмаған немесе бөлшектелген түрдегі, оның ішінде жиынтықталмаған немесе жасалып бітпеген түрдегі тауарларды кедендік декларациялау кезінде: жиналмаған немесе бөлшектелген түрдегі, оның ішінде жиынтықталмаған немесе жасалып бітпеген түрдегі тауарлар құрамдастарының әрбір жеке жеткізілуіне арналған ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының екі сағатынан кешіктірмей; тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізген кезде – жиналмаған немесе бөлшектелген түрдегі, оның ішінде жиынтықталмаған немесе жасалып бітпеген түрдегі тауарлар құрамдастарының әрбір жеке жеткізілуіне арналған ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының сегіз сағатынан кешіктірмей; толық ТД тіркеу сәтінен бастап жұмыс уақытының екі сағатынан кешіктірмей. 31. Олар бойынша шығару мерзімі кедендік бақылау нысанын жүргізу немесе аяқтау үшін қажетті уақытқа ұзартылған тауарлардың шығаруын уәкілетті лауазымды адам мынадай мерзімдерде жүргізеді: Кодекстің 78–бабының 9–тармағына сәйкес қосымша құжаттарға сұрау салу және декларант Кодекстің 297–бабымен белгіленген мерзімде сұрау салған қосымша құжаттарды ұсынбаған кезде – кеден органдары оларға тыйым салулар мен шектеулер қолданылуы мүмкін және декларант олардың сақталуын растайтын дәлелдемелерді ұсынбаған тауарларды қоспағанда, тауарларды жіктеу бойынша шешімді қабылдау нәтижесі бойынша қосымша есептелуі мүмкін сома бойынша санаған кедендік баждардың, салықтардың төленуін қамтамасыз етуді ұсынғаннан кейін дереу; Кодекстің 112–бабына сәйкес қосымша тексеру жүргізген кезде – оларға тыйым салулар мен шектеулер қолданылуы мүмкін және декларант олардың сақталуын растайтын дәлелдемелерді ұсынбаған тауарларды қоспағанда, қосымша есептелуі мүмкін кедендік баждардың, салықтардың төленуін қамтамасыз етудің ұсынуын растайтын құжаттарды алғаннан кейін дереу; тауарларға кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) жүргізген кезде – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тауарларды алу және тыйым салу жағдайларын қоспағанда, оның аяқталуына қарай; тауарлардың сынамалары мен үлгілерін, егжей-тегжейлі техникалық құжаттаманы зерттеу немесе ТД-да немесе өзге құжаттарда көрсетілген мәліметтердің дұрыстығын тексеру мақсатымен сараптама жүргізу қажеттілігі кезінде – оларға тыйым салулар мен шектеулер қолданылуы мүмкін және декларант олардың сақталуын растайтын дәлелдемелерді ұсынбаған тауарларды қоспағанда, қосымша есептелуі мүмкін кедендік баждардың, салықтардың төленуін қамтамасыз етуін ұсынғаннан кейін дереу. 32. Кодекстің 440, 441-баптарына сәйкес тауарлардың шығарылуын тоқтата тұру туралы шешімді тек зияткерлік меншік объектілері бар тауарлар бойынша ғана мемлекеттік кірістер органы қабылдайды. Уәкілетті лауазымды адам тауарларды тоқтата тұру немесе шығару туралы шешімді қабылдаған кезде мынадай әрекеттерді орындайды: Ол бойынша шығаруды тоқтата тұру туралы шешім қабылданған тауарларға қатысты ТД-дағы 3-нөмірімен «С» бағанында мұндай тоқтата тұру туралы мәлімет көрсетіледі. Оларды бір ТД-мен декларациялаған жағдайда, қалған тауарларды шығару Кодекске және осы Қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады. Бұл ретте, ТД-ның негізгі парағында уәкілетті лауазымды адамның қолымен және оның жеке нөмірлік мөр бедерімен куәландырылатын «№ ____ тауарларды қоспағанда» деген жазбамен «Шығаруға рұқсат берілді» деген мөртабаны қойылады. Көрсетілген мәліметтер ТД электрондық көшірмесіне «Кедендік декларацияларды толтыру үшін пайдаланылатын жіктеуіштер туралы» Кеден одағы комиссиясының 2010 жылғы 20 қыркүйектегі № 378 шешімімен бекітілген Жіктеуіш шешіміне сәйкес қабылданған шешімнің кодын қоя отырып, енгізіледі. 33. Тауарларды шығару туралы шешім қабылданғаннан кейін уәкілетті лауазымды адам оның ТД данасын береді. 34. Тауарларды шартты түрде шығару туралы шешім қабылданған жағдайда уәкілетті лауазымды адам ТД-ның тіркеу нөмірі туралы ақпаратты тауарлар шығарылғаннан кейін кедендік бақылауды жүзеге асыру үшін мемлекеттік кірістер органының уәкілетті бөлімшесіне береді. 35. Кодекстің 296–бабында көрсетілген тауарларды шығару шарттарын сақтамаған кезде уәкілетті лауазымды адам Кодекстің 297–бабымен белгіленген тауарларды шығарудың шекті мерзімінің өтуінен кешіктірмей Тауарларға арналған декларацияны тіркеу, тіркеуден бас тарту және тауарларды шығарудан бас тартуды ресімдеу тәртібіне сәйкес тауарларды шығарудан бас тартады. Уәкілетті лауазымды адам мынадай жағдайларда да тауарларды шығарудан бас тартады: егер тауарларға қатысты Кодекстің 297–бабының 1–тармағымен белгіленген тауарларды шығару мерзімінің өтуінен кешіктірмей кедендік баждар, салықтар төленбесе не Кодекске сәйкес олардың төленуін қамтамасыз ету ұсынылмаса; егер мерзімдік кедендік декларациялау кезінде әкелінетін тауарлар мемлекеттік кірістер органына ұсынылмаса; егер мерзімдік кедендік декларациялау кезінде әкелуге жататын тауарлар Кеден одағының кедендік аумағына Кодекстің 293–бабымен белгіленген мерзім ішінде әкелінбесе. 36. Тауарларды шығару, шығаруды тоқтата тұру не шығарудан бас тарту туралы шешімді уәкілетті лауазымды адам ТД толтыру жөніндегі нұсқаулықта белгіленген тәртіпте мөртабан қою мен ТД «С» және «D» бағандарына тиісті жазбаларды енгізу жолымен, сондай-ақ мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесіне тиісті мәліметтерді енгізу жолымен қабылдайды. 37. Егер ТД-да мәлімделген жеке тауарларға қатысты тауарларды шығару үшін шарттар сақталмаған жағдайда, уәкілетті лауазымды адам мұндай тауарларды шығарудан бас тартады. Бұл ретте уәкілетті лауазымды адам көрсетілген тауарлар туралы мәліметтер мәлімделген ТД негізгі және қосымша парақтардағы «С» бағанындағы 2-нөмірімен күнін көрсете отырып, уәкілетті лауазымды адамның қолымен

және оның жеке нөмірлік мөр бедерімен куәландырылатын «№ ____ (тауардың ТД 32-бағанында көрсетілген реттік нөмірі) тауар шығарудан бас тартылды» деген жазбаны жүргізеді. Көрсетілген мәліметтерді уәкілетті лауазымды адам Жіктеуіш шешіміне сәйкес кодты қоя отырып, мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесіне енгізеді. Оларды бір ТД-мен декларациялаған жағдайда, қалған тауарларды шығару Кодекске және осы Қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады. 38. Кедендік сараптаманы тағайындау кезінде тауарларды шығару мерзімі кедендік сарапшының қорытындысын алғанға дейін ұзартылады және Кодекстің 297-бабымен белгіленген шекті мерзімінен аспауы тиіс. Тауарлардың шығарылуы оларға тыйым салулар мен шектеулер қолданылуы мүмкін және декларант олардың сақталуын растайтын дәлелдемелерді ұсынбаған тауарларды қоспағанда, кедендік сараптаманы жүргізу нәтижелері бойынша қосымша есептелуі мүмкін кедендік баждардың, салықтардың сомаларында декларант кедендік баждардың, салықтардың төленуін қамтамасыз етуін ұсыну шартында кедендік сараптаманы алғанға дейін жүзеге асырылуы мүмкін. 39. Мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесі техникалық себептер бойынша уақытша істен шыққан жағдайда уәкілетті лауазымды адам Кодекстің 297-бабымен белгіленген мерзімде тауарларды шығару туралы шешімді мынадай шарттарда қабылдайды: ТД қатысты құжаттамалық бақылау және тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланумен кедендік бақылауды жүргізу; декларанттың немесе кеден өкілінің Кодекстің 296-бабымен көзделген шарттарын сақтаған кезде. 40. Осы Қағидалардың 39-тармағымен көзделген жағдайларда тауарлардың шығаруын уәкілетті лауазымды адам ТД-ға (-да), шот фактурада (инвойста), олар болмаған кезде сыртқы экономикалық мәмілені жасағанын растайтын құжатқа, көліктік (тасымалдау) құжатқа тиісті белгіні енгізу (қою) жолымен жүргізеді, сондай-ақ ТД тіркеу журналында тиісті жазба жасайды. Тауарларды шығару туралы мәліметті мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесіне оның жұмыс істеу қабілеттілігі қалпына келтірілгеннен кейін уәкілетті лауазымды адам енгізеді. 6-параграф. Мерзімдік кедендік декларацияны пайдалана отырып тауарларды кедендік тазарту кезіндегі уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 41. Қағидалардың 2-тарауының осы параграфын қолдану мақсаттары үшін жеткізілім кезеңі декларант мәлімдеген кезең болып табылады, оның ішінде мыналар: 1) мемлекеттік кірістер органына Қазақстан Республикасының аумағына әкелінетін тауарларды табыс ету; 2) Қазақстан Республикасының аумағынан әкетілетін тауарларды тиеп жөнелту жоспарланған. 42. Мерзімдік кедендік декларацияны пайдалана отырып декларацияланатын тауарларды кедендік тазарту кезінде уәкілетті лауазымды адам мынадай іс-қимылдарды орындайды: 1) осы Қағиданың 2-тарауының 1, 2, 3-параграфтарымен көзделген кедендік операцияларды жасайды, сондайақ Кодекстің 293-бабында көзделген тауарларды мерзімдік кедендік декларациялауды қолданудың талаптары мен шарттарының сақталуын тексереді; 2) осы Қағиданың 2-тарауының 5-параграфымен көзделген кедендік операцияларды жасайды; 3) тауарларға арналған мерзімдік декларацияны (бұдан әрі – ТМД) қолданудың барлық кезеңі ішінде тауарлардың әрбір жеткізілімін өткізуге есепке алу мен бақылауды жүзеге асырады. ТМД пайдалана отырып декларацияланатын тауарлардың есепке алуын уәкілетті лауазымды адам осы Қағидаларға 4-қосымшасында көзделген нысан бойынша тауарларға арналған мерзімдік декларацияны пайдалана отырып декларацияланатын тауарларды есепке алу журналында жүргізеді. 43. Тауардың әрбір жеткізіліміне қолданылатын кедендік бақылау нысандары, сондай-ақ тәуекелдердің алдын алу және (немесе) азайту бойынша өзге шаралары тәуекелді басқару жүйесі негізінде айқындалады. 44. Құжаттарда көрсетілген мәліметтер, жүргізілген кедендік бақылаудың нәтижелеріне сәйкес келген кезде уәкілетті лауазымды адам коммерциялық, көліктік (тасымалдау) және (немесе) өзге құжаттарда «Мерзімдік декларациялау» деген жазу жасайды, уәкілетті лауазымды адамның қолымен және жеке нөмірлік мөр бедерімен куәландырылатын тауарларды шығару күнін, тауарларға мерзімдік декларацияның нөмірін көрсете отырып, «Шығаруға рұқсат берілді» деген мөртабан қояды. 45. Уәкілетті лауазымды адам тауарлардың мерзімдік кедендік декларациялауын қолдануынан бас тартады: тауарлардың болжамды өткізілуі мерзімдік кедендік декларациялауды пайдалану талаптарына жауап бермеген кезде; кедендік төлемдер мен салықтарды төлеу бойынша берешегі бар адамдарға; оларға қатысты банкроттық туралы іс қозғалған адамдарға. 46. ТМД-да мәлімделген жеткізілім кезеңінде тауардың өткізілуі болмаған жағдайда, көрсетілген ТМД кері қайтаруға жатады. ТМД кері қайтару туралы өтінішті декларант уәкілетті лауазымды адамға жеткізілім кезеңінің соңғы күні аяқталғанға дейін беруі тиіс. Кері қайтару туралы өтініш болмаған кезде, ТМД-ны қабылдап алған уәкілетті лауазымды адам декларантқа мерзімдік кедендік декларациялау тәртібінің бұзылуы туралы хабарламаны жолдайды және Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Қазақстан Республикасының Кодексімен көзделген шараларды қабылдайды. 47. Кету орнында орналасқан мемлекеттік кірістер органының Қазақстан Республикасының аумағынан тауарлардың іс жүзінде әкетілуін растау «Кету орнында орналасқан кеден органының Кеден одағының кедендік аумағынан тауарлардың іс жүзіндегі әкетілуін растау тәртібі туралы» Кеден одағы комиссиясының 2010 жылғы 18 маусымдағы № 330 шешіміне сәйкес жүзеге асырылады. 7-параграф. Уәкілетті лауазымды адамның уақытша тауарларға арналған декларацияны пайдалана отырып декларацияланатын тауарларды кедендік тазарту кезіндегі іс-қимылы 48. Уақытша тауарларға арналған декларацияны (бұдан әрі – УТД) пайдалана отырып декларацияланатын тауарларды кедендік тазарту кезінде уәкілетті лауазымды адам мынадай әрекеттерді орындайды: 1) осы Қағиданың 1, 2, 3 және 5-параграфтармен көзделген кедендік операцияларды жасайды, сондай-ақ Кодекстің 294 – бабымен көзделген тауарларға уақытша кедендік декларациялауды қолданудың талаптары мен шарттарының сақталуын тексереді; 2) УТД бойынша тауарларды жеткізуді жүзеге асырудың барлық кезеңі ішінде тауарлардың іс жүзінде өткізілуіне бақылауды жүзеге асырады. УТД пайдалана отырып декларацияланатын тауарлардың есепке алуын уәкілетті лауазымды адам осы Қағидаларға 5-қосымшамен көзделген нысан бойынша уақытша тауарларға арналған декларацияны пайдалана отырып декларацияланатын тауарларды есепке алу журналында жүргізеді. 49. Тауарларды іс жүзінде өткізу үшін кедендік бақылауды тауарлардың жеткізілімін жүзеге асырудың барлық кезеңі ішінде жүзеге асыру кезінде уәкілетті лауазымды адам тауардың әрбір жіберілетін партиясына (жеткізіліміне) арналған коммерциялық, көліктік (тасымалдау) және (немесе) өзге құжаттарының бар болуын тексереді. 50. Уәкілетті лауазымды адам коммерциялық, көліктік (тасымалдау) және (немесе) өзге құжаттарда және УТДда көрсетілген мәліметтердің кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актісінде көрсетілген тауарларға жүргізілген кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) нәтижелеріне сәйкестігін тексереді. Құжаттарда көрсетілген мәліметтер кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) нәтижелеріне сәйкес келген кезде, уәкілетті лауазымды адам коммерциялық, көліктік (тасымалдау) және (немесе) өзге құжаттарда «Уақытша декларациялау» деген жазба жасайды, уәкілетті лауазымды адамның қолымен және жеке нөмірлік мөрінің бедерлерімен расталатын тауарларды шығару күнін, УТД нөмірлерін қойып «Шығаруға рұқсат етілді» деген мөртаңбаны қояды. 51. Құбыржол көлігімен және электр беру желілерімен өткізілетін, оларды кедендік тазарту бір мемлекеттік кірістер органында жүргізілетін, ал есепке алу құралдары басқа мемлекеттік кірістер органының қызмет аймағында орналасқан тауарларға қатысты кедендік бақылауды жүргізу кезінде: УТД бойынша тауарларды шығарған мемлекеттік кірістер органының уәкілетті лауазымды адамы мұнндай тауарлар шығарылған күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде УТД көшірмесін олардың қызмет аймағында есепке алу құралдарын орнату орындары бар мемлекеттік кірістер органына жолдайды; олардың қызмет аймағында есепке алу құралдарын орнату орындары бар мемлекеттік кірістер органы құбыржол көлігімен және электр беру желілерімен өткізілетін тауарлардың нақты санына бақылауды, сондай-ақ есепке алу құралдарынан көрсеткіштерді ай сайын алуды және есепті айдан кейінгі айдың 5-і күніне дейін УТД шығаруды жүргізген мемлекеттік кірістер органына мұндай тауарлардың іс жүзінде өткізілген көлемі туралы растаулардың жіберуін қамтамасыз етеді. тауарлардың іс жүзінде өткізілген көлемі туралы растау жазбаша түрде, УТД бөлігінде, есепке алу құралдарынан көрсеткіштерді алу актілерінің, сыртқы сауда шарты бойынша тауарларды іс жүзінде жеткізу актілерінің, қабылдап алу–тапсыру актілерінің, тауарлардың сапасы сертификаттарының және жеткізудің бір күнтізбелік айы ішінде құбыржол көлігімен және электр беру желілерімен өткізілетін тауарлардың өндірілген, жеткізілген және тұтынылған көлемдерінің атаулы жеткізілуін растайтын басқа да ұқсас құжаттардың негізінде жүзеге асырылады. 52. Тауарлар Кодекстің 294-бабымен белгіленген мерзім ішінде Кеден одағының кедендік аумағынан әкетілмеген жағдайда, уақытша ТД Кодекстің 290-бабымен көзделген тәртіпте кері қайтаруға жатады. 8-параграф. Өзге мемлекеттік кірістер органының қызмет аймағында тұрған тауарлардың кедендік тазартуын жасау кезінде уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 53. Өзге мемлекеттік кірістер органының қызмет аймағында тұрған тауарларды кедендік декларациялау (бұдан әрі – қашықтықтан шығару) тиісті кіші жүйе пайдалануға енгізілген сәттен бастап мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесін пайдалана отырып қолданылады. 54. Қашықтықтан шығару Кодекстің 295, 298-баптарына сәйкес декларацияланатын тауарларға қатысты, сондай-ақ осы Қағидалардың 6-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, СЭҚ ТН 3403, 3811 позициясының 27-тобының тауарларын кедендік рәсіммен орналастыру кезінде қолданылмайды. 55. ТД берілетін мемлекеттік кірістер органының уәкілетті лауазымды адамы өзге мемлекеттік кірістер органының қызмет аймағында тұрған тауарларға қатысты ТД-да мәлімделген мәліметтерге оны тіркеу мақсатында тексеруді жүзеге асырады. 56. ТД тіркеу немесе тіркеуден бас тарту Кодекстің 288-бабына сәйкес ТД берілетін мемлекеттік кірістер органының уәкілетті лауазымды адамы мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде жүзеге асырады. 57. Іске қосылған тәуекел бейіндері болған кезде кедендік бақылауды жүргізу кезінде ТД берілетін мемлекеттік кірістер органының уәкілетті лауазымды адамы оның қызмет аймағында тауарлар орналасқан мемлекеттік кірістер органына тәуекел бейіндеріндегі және тәуекел индикаторларындағы тәуекелді алдын алу және (немесе) азайту бойынша шараларды қабылдау туралы хабарламаны жолдайды. 58. Кедендік бақылауды жүргізу аяқталған бойы оның қызмет аймағында тауарлар орналасқан мемлекеттік кірістер органының уәкілетті лауазымды адамы ТД берілетін мемлекеттік кірістер органына кедендік бақылаудың жүргізілгені туралы (фото, -бейне материалдарды қоса бере отырып, кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актісі, тауарлардың сынамалары мен үлгілерін іріктеп алу актісі және басқа құжаттар) куәландыратын тиісті түрде ресімделген құжаттарды қоса бере отырып есепті жолдау жолымен кедендік бақылаудың нысандарын жүргізу нәтижелері туралы ақпараттандырады. Есеп және оған қоса берілетін құжаттар (болған кезде) есепті қалыптастырған уәкілетті лауазымды адамның электрондық цифрлық қолтаңбасымен (бұдан әрі – ЭЦҚ) куәландырылады. 59. Кедендік бақылау нәтижесінде қылмыстық не әкімішілік құқық бұзушылық анықталған жағдайда оның қызмет аймағында тауарлар орналасқан мемлекеттік кірістер органы дереу ТД берілетін мемлекеттік кірістер органына хабарлайды. ТД берілетін мемлекеттік кірістер органы хабарламаны алғаннан кейін «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 5 шілдедегі Кодексіне сәйкес шаралар қабылдайды, ал қылмыстық құқық бұзушылықтар бойынша мемлекеттік кірістер органының жедел-тергеу бөлімшесіне (экономикалық тергеу қызметі) ақпаратты береді. 60. Қашықтықтан шығаруды пайдалану кезінде тауарларды шығару мерзімі Кодекстің 297-бабымен белгіленген мерзімнің шегінен аспауы тиіс. 3. Электронды нысанда декларацияланатын тауарларды кедендік тазарту кезінде уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 1-параграф. Электронды нысанда тауарларды кедендік декларациялау кезінде жалпы ережелер 61. Электронды нысанда тауарларды кедендік декларациялау олар пайдалануға енгізілген сәттен бастап мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде жүргізіледі. 62. Мынадай жағдайларда: 1) мемлекеттік органдардың және оларды беру үшін жауапты өзге ұйымдардың ақпараттық жүйелерінде тыйым салулар мен шектеулердің сақталуын растайтін рұқсат беру құжаттары туралы мәліметер болмаған кезде; 2) егер кедендік төлемдер мен салықтарды төлеу, сондай-ақ тарифтік преференциялар мен тарифтік квоталар бойынша жеңілдіктер алу үшін, растайтын құжаттарды қағаз тасымалдағышта міндетті түрде ұсыну талап етілсе, электрондық нысанда тауарларға кедендік декларациялау қолданылмайды. 63. Электрондық құжат түріндегі тауарға арналған декларацияларды (бұдан әрі – ЭҚ ТД) толтыру тәртібі Тауарға арналған декларацияларды толтыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес жүргізіледі. 64. Мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесі ЭҚ ТД бағандардың дұрыс толтырылуын тексеруді форматтық – логикалық бақылау жүргізу жолымен автоматты түрде жүзеге асырады. 65. Техникалық істен шығудан туындаған, байланыс құралдары (телекоммуникациялық желілер және Интернет желісі) жұмысының бұзылуы салдарынан мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде ақаулықтар болған жағдайда мемлекеттік кірістер органының уәкілетті лауазымды адамы мемлекеттік кірістер органының пайдаланушыларын техникалық қолдау қызметіне жүгінеді. 66. Уәкілетті лауазымды адамдарының ЭҚ КД-ны берумен, тіркеумен, тіркеуден бас тартумен, сондай-ақ тауарларды шығарумен, тоқтата тұрумен, шығарудан бас тартумен байланысты іс-қимылдары мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде онлайн режимде белгілі бір мәртебемен (ЭҚ ТД берілді, тіркелді, тіркеуден бас тартылды, шығаруға рұқсат етілді, тауарларды шығару тоқтатыла тұру, шығарудан бас тарту) көрсетіледі. 2-параграф. Электрондық құжат түріндегі тауарға арналған декларацияны қабылдау, тіркеу немесе тіркеуден бас тарту кезіндегі уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 67. ЭҚ ТД берілген күні және уақыты мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде тіркеледі. 68. ЭҚ ТД-ны тіркеуді немесе тіркеуден бас тартуды уәкілетті лауазымды адам мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде Кодекстің 288-бабына сәйкес жүзеге асырады. 69. Мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесі автоматты түрде онда ЭҚ ТД-ның берілген күнін, уақытын және тіркелуін немесе тіркеуден бас тартуын, оның ішінде ЭҚ ТД-ның тіркеу нөмерін көрсете отырып, ЭҚ ТД-ны тіркеудің электрондық журналын қалыптастырады. ЭҚ ТД-ның берілген күні, уақыты және тіркеу немесе тіркеуден бас тарту туралы хабарламаны ЭЦҚ-мен куәландырылған уәкілетті лауазымды адам декларантқа мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде жолдайды. 3-параграф. Электрондық нысанда декларацияланатын тауарларды кедендік тазарту кезінде уәкілетті лауазымды адамның іс-қимылы 70. Іске қосылған тәуекел бейіндері болған кезде уәкілетті лауазымды адам осы Қағидалардың 2-тарауының 3-параграфына сәйкес тәуекел бейіндеріндегі және тәуекел индикаторларындағы тәуекелді алдын алу және (немесе) азайту бойынша шараларды қабылдайды. Бұл ретте уәкілетті лауазымды адам мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесін пайдалана отырып декларантқа немесе кеден өкіліне тәуекелдерді басқару жүйесі тағайындаған тәуекелдерді алдын алу және (немесе) азайту бойынша шаралар туралы хабарлама жолдайды. 71. ЭҚ ТД-да мәлімделген мәліметтер тауарлар шығарылғанға дейін Кодекстің 289-бабына сәйкес мемлекеттік кірістер органының рұқсатымен және мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесін пайдалана отырып берілген декларанттың дәлелді өтініші бойынша ТД-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу тәртібімен өзгерістер мен толықтырулар енгізілуі мүмкін. 72. Декларант ЭҚ ТД түзетуін (бұдан әрі – ЭҚ ТДТ), қажеттілік кезінде мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде электрондық құжат түрінде кедендік құнның декларациясын (бұдан әрі – ЭҚ КҚД) қалыптастырады. ЭҚ ТДТ және ЭҚ КҚД толтыру ТД-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу тәртібіне және Тауарларды декларациялау, кедендік құнын бақылау және түзету тәртібіне сәйкес жүргізіледі. 4-параграф. Электрондық нысанда тауарларды кедендік декларациялау кезінде тауарларды шығару 73. Тауарларды шығару мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесінде уәкілетті лауазымды адам Кодекстің 297-бабымен белгіленген мерзімде және тәртіпте жүргізеді. 74. ЭҚ ТД берген кезде тауарларды шығару, тоқтата тұру не шығарудан бас тарту туралы шешімді уәкілетті лауазымды адам біруақытта декларантты мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесі арқылы дереу хабарлаумен қабылдайды. 75. Кодекстің 296-бабымен белгіленген тауарларды шығару шарттарын сақтамаған кезде уәкілетті лауазымды адам тауарларды шығару мерзімінің ішінен кешіктірмей тауарларды шығарудан бас тарту туралы шешімді декларантқа мемлекеттік кірістер органының ақпараттық жүйесін пайдаланумен хабарлай отырып қабылдайды, онда тауарларды шығарудан бас тарту үшін негіз болған себептер және оларды жою бойынша ұсыныстар көрсетіледі. 76. Уәкілетті лауазымды адам ТД шығарудан бас тартуды Тауарларға арналған декларацияны тіркеу, тіркеуден бас тарту және тауарларды шығарудан бас тартуды ресімдеу тәртібіне сәйкес ресімдейді. Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидаларына 1-қосымша Нысан

20___ жылға арналған Тауарларға арналған декларацияларды тіркеу журналы _____________________________________ (кеден бекетінің коды) № ТД беру р/с

ТД тіркеу

Декларанттың Т.А.Ә.

1

2

3

5

6

4

Продление Выпуск товаров ДТ ТД тіркеу нөмірі/ТД тіркеуден бас тартқан кезде себептері 7

8

9

10

Уәкілетті лауазымды адамның Тауарларды Т.А.Ә. және шығарудан бас қолы, және тарту туралы оның ЖНМ шешім қабылдаған нөмірі жағдайда себептері

Уақыты

мы ш ш

Б

ы

Күні

В

м

Ұжым ы

Себептері

мы

ы

м ыы ы ыж ш мш

Уақыты

ы ы ы ы ы ы ы ы

ж

ы ы ы

Күні

ш

Э Жы Э Жы Э Жы

ТЦ №

ы

ы ш

Уақыты

Э ер и ө д р ш йым ың ор ала а жер ___________________________________________ ЖЭК айдала объе ң а а ы ___________________________________________________ ЖЭК айдала объе ң ор ала а жер __________________________________________ ЖЭК айдала объе ң бел ле е а ы В ____________________________________ Пайдала а ы ЖЭК р ____________________________________________________________

ы ы

Күні

2 3 4 5 6

ым ы ф

Күні Уақыты

(Соңы. Басы 17-бетте).

1 қазан 2015 жыл

11

12

13

14

Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидаларына 2-қосымша Нысан

20___ жылға арналған Кедендік сараптаманы тағайындау туралы шешімдерді есепке алу журналы ____________________________________ (кеден бекетінің коды) № Кедендік сараптаманы ТД тіркеу Кедендік Кедендік р/с тағайындау туралы нөмірі сараптаманың сараптамаға шешім мақсаты жолдаған күні күні 1

Шешімнің № 2

3

Кедендік сарапшының (сарапшының) қорытындысы Қорытындының №

4

5

6

(Соңы 19-бетте).

7

Күні Нәтижелері 8

9


(Соңы. Басы 18-бетте). Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидаларына 3-қосымша Нысан

4

7

Күні

Уақыты

8

9

10

Айналмалы бағалау парағы (қызметшінің қарамағындағы немесе олардың әріптестерінің)

11

Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидаларына 4-қосымша Нысан 20___ жылға арналған Мерзімді тауарларға арналған декларацияларды пайдалана отырып декларацияланатын тауарларды есепке алу журналы ____________________________________ (кеден органының коды) № МТД Декларант СЭҚ ТН Тауардың Брутто р/с № бойынша атауы салмағы тауардың (кг.) коды

1

2

3

4

5

Тауарды табыс ету/тиеп жөнелту күні

Кету орынның кеден бекетінің коды

Тауарлардың іс жүзінде шығарылған күні

Кедендік бақылауды жүргізген лауазымды адамның Т.А.Ә.

7

8

9

10

11

Мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының тауарларға кедендік тазартуды жасау қағидаларына 5-қосымша Нысан 20___ жылға арналған Уақытша тауарларға арналған декларацияларды пайдалана отырып декларацияланатын тауарларды есепке алу журналы ____________________________________ (кеден бекетінің коды) № ДекУТД Тауар- СЭҚ ТН р/с ларант № дың бойынша атауы тауардың коды

1

2

3

4

5

Брутто салмағы (кг.)

Нетто салмағы (кг.)

6

7

Ста- Кеден- Жөнелтуші/ тис- дік құн межелі ел тикалық құн

8

9

10

Тауарлардың сынамалары мен үлгілерін іріктеп алу күні (кедендік сараптаманы тағайындау туралы шешімнің №) 11

Кедендік бақылауды жүргізген лауазымды адамның Т.А.Ә.

12

Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 29 сәуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10874 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 17 сәуір

№238

Астана қаласы

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесін бекіту туралы «Мемлекеттік қызмет туралы» 1999 жылғы 23 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабына, Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылғы 21 қаңтардағы № 327 Жарлығымен бекітілген Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің қызметіне жыл сайынғы бағалау жүргізу және оларды аттестаттаудан өткізу қағидаларының 27-тармағына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесі бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің Персоналды басқару департаменті заңнамамен белгіленген тәртіпте: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықтың мемлекеттік тіркелгеннен кейін он күнтізбелік күн ішінде оның мерзімдік баспа басылымдарда және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберілуін; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің интернетресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрі

Т.ДҮЙСЕНОВА.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 17 сәуірдегі №238 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесі 1. Жалпы ережелер 1. Осы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесі «Мемлекеттік қызмет туралы» 1999 жылғы 23 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңын, Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылғы 21 қаңтардағы № 327 Жарлығымен бекітілген Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің қызметіне жыл сайынғы бағалау жүргізу және оларды аттестаттаудан өткізу қағидаларын іске асыру үшін әзірленді және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің, Министрліктің ведомстволары мен Министрліктің ведомстволары аумақтық бөлімшелерінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің (бұдан әрі - қызметшілер) қызметіне жыл сайынғы бағалау жүргізу әдістерін айқындайды. 2. Қызметшілердің қызметін жыл сайынғы бағалау (бұдан әрі – бағалау) олардың жұмыс тиімділігі мен сапасын айқындау үшін жүргізіледі. 3. Бағалау мемлекеттік әкімшілік қызметте болған әрбір жыл өткен сайын, көрсетілген мерзім басталған күннен бастап үш айдан кешіктірілмей, бірақ осы лауазымға орналасқан күннен бастап алты айдан ерте емес мерзімде жүргізіледі. 4. Қызметшілерді бағалау мыналардан: 1) қызметшінің тікелей басшысының бағалауы; 2) айналмалы бағалау (қызметшінің қарамағындағы немесе олардың әріптестерінің бағалауы). Қызметшінің тікелей басшысы оның лауазымдық нұсқаулығына сәйкес өзі бағынатын тұлға болып табылады. 5. Бағалау нәтижелері бойынша қызметшілер қызметіндегі кемшіліктерді жою бойынша ұсыныстар әзірленеді, олардың қызметіндегі жақсартуды қажет ететін бағыттар айқындалады, тағылымдамадан өткізу, ілгерілету бойынша ұсыныстар әзірленеді. 6. Қызметшінің соңғы үш жыл бойы екі «қанағаттанарлықсыз» деген баға алуы, оны аттестаттаудан өткізуге негіз болып табылады. Аттестаттаудан өткізу туралы шешім қабылдау кезінде алдыңғы аттестаттаудан өткізуге негіз болған бағалау нәтижелері ескерілмейді. 7. «Қанағаттанарлықсыз» деген баға алған қызметші мемлекеттік әкімшілік лауазымға алғаш қабылданған тұлғаға тәлімгер ретінде бекітілмейді. 8. Қызметшінің қорытынды бағасын Министрліктің, Министрліктің ведомстволары мен Министрліктің ведомстволары аумақтық бөлімшелерінің тұрақты жұмыс істейтін Бағалау жөніндегі комиссия (бұдан әрі – Комиссия) бекітеді, оны қызметшіні лауазымға тағайындау және лауазымнан босату құқығы бар адамдар құрады. 9. Комиссия кемінде үш мүшеден, соның ішінде төрағадан тұрады. 10. Дауыс беру нәтижелері Комиссия мүшелерінің көпшілік дауысымен айқындалады. Дауыс саны тең болған жағдайда, Комиссия төрағасының дауысы шешуші болып табылады. Комиссия төрағасы: Министрлікте – жауапты хатшы; Министрліктің ведомстволарында – төраға; Министрліктің ведомстволары аумақтық бөлімшелерінде – аумақтық бөлімшелердің басшылары болып табылады. Комиссия хатшысы (Министрліктің, Министрлік ведомстволарының немесе Министрліктің ведомстволары аумақтық бөлімшелерінің) персоналды басқару қызметінің қызметкері болып табылады. Комиссия хатшысы дауыс беруге қатыспайды. Егер Комиссия құрамына оған қатысты бағалау жүргізілетін қызметшінің тікелей басшысы, сондай-ақ осы Әдістеменің 4-тармағында көрсетілген қызметшілер кіретін болса, олар бұл қызметшіге қатысты дауыс беруге және шешім қабылдауға қатыспайды. 2. Бағалау жүргізуге дайындық 11. Комиссия хатшысы Комиссия төрағасының келісімі бойынша бағалауды өткізу кестесін қалыптастырады. Комиссия хатшысы бағалау өткізуге дейін бір айдан кешіктірмей бағаланатын қызметшіге, сондай-ақ осы Әдістеменің 4-тармағында көрсетілген тұлғаларға бағалау жүргізілетіні туралы хабарлайды және оларға толтыру үшін бағалау парағын жібереді. 3. Тікелей басшының бағалауы 12. Тікелей басшы осы Әдістемеге 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тікелей басшысының бағалау парағын персоналды басқару қызметінен алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде толтырады, қызметшіні толтырылған бағалау парағымен таныстырады және екі жұмыс күні ішінде толтырылған бағалау парағын персоналды басқару қызметіне қайтарады. Қызметшіні толтырылған бағалау парағымен таныстыруды тікелей басшысы жазбаша нысанда жүргізеді. Қызметшінің танысудан бас тартуы құжаттарды Комиссия отырысына жіберуге кедергі бола алмайды. Бұл жағдайда персоналды басқару қызметінің қызметкері және тікелей басшы танысудан бас тарту туралы еркін нұсқада акт жасайды. 4. Айналмалы бағалау 13. Айналмалы бағалау қызметшінің қарамағындағы адамдардың, ал қарамағындағы адамдар болмаған жағдайда – қызметші жұмыс істейтін құрылымдық бөлімшеде лауазымды атқаратын адамның бағалауын білдіреді. Мұндай адамдардың тізбесін (үш адамнан аспайтын) қызметшінің лауазымдық міндеттері және қызметтік өзара әрекеттестігіне қарай персоналды басқару қызметі бағалау жүргізгенге дейін бір айдан кешіктірмей айқындайды. 14. Осы Әдістеменің 13-тармағында көрсетілген тұлғалар осы Әдістемеге 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша айналмалы бағалау парағын толтырады. 15. Осы Әдістеменің 13-тармағында көрсетілген тұлғалар толтырған айналмалы бағалау парағы оларды алған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде персоналды басқару қызметіне жіберіледі. 16. Персоналды басқару қызметі осы Әдістеменің 13-тармағында көрсетілген тұлғалардың орташа бағасын есептеуді жүзеге асырады. 17. Осы Әдістеменің 13-тармағында көрсетілген тұлғаларды бағалау жасырын жүзеге асырылады. 5. Қызметшінің қорытынды бағасы 18. Персоналды басқару қызметі қызметшінің қорытынды бағасын мына формула бойынша Комиссия отырысына дейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей есептейді: а=b+с мұнда, а - қызметшінің қорытынды бағасы, b - тікелей басшының бағасы, с - осы Әдістеменің 13-тармағында көрсетілген тұлғалардың орташа бағасы. 19. Қорытынды баға мына шкала бойынша қойылады: 21 балдан төмен - «қанағаттанарлықсыз», 21-ден 33 балға дейін - «қанағаттанарлық», 33 балдан бастап жоғары - «тиімді». 6. Комиссияның бағалау нәтижелерін қарауы 20. Комиссия хатшысы Комиссия төрағасымен келісілген кестеге сәйкес бағалау нәтижелерін қарау бойынша Комиссияның отырысын өткізуді қамтамасыз етеді. Комиссия хатшысы Комиссияның отырысына мына құжаттарды: 1) толтырылған тікелей басшының бағалау парағын; 2) толтырылған айналмалы бағалау парағын; 3) қызметшінің лауазымдық нұсқаулығын; 4) осы Әдістеменің 3-қосымшасына сәйкес нысан бойынша қорытынды баға көрсетілген Комиссия отырысы хаттамасының жобасын ұсынады. 21. Комиссия бағалау нәтижелерін қарайды және мына шешімдердің бірін шығарады: 1) бағалау нәтижелерін бекітеді; 2) бағалау нәтижелерін қайта қарайды. Комиссия бағалау нәтижелерін қайта қарау туралы шешімді персоналды басқару қызметімен қызметшінің бағалау нәтижесін санауда қате жібергенде жүргізеді. 22. Комиссия хатшысы бағалау нәтижелерімен ол аяқталған соң бес жұмыс күні ішінде қызметшіні таныстырады. Қызметшіні бағалау нәтижелерімен таныстыру жазбаша нысанда жүргізіледі. Қызметшінің танысудан бас тартуы бағалау нәтижелерін оның қызметтік тізіміне енгізуге кедергі бола алмайды. Бұл жағдайда персоналды басқару қызметінің қызметкері танысудан бас тарту туралы еркін нұсқада акт жасайды. Бағалау нәтижелері қызметшінің қызметтік тізіміне енгізіледі. 23. Осы Әдістеменің 20-тармағында көрсетілген құжаттар, сондай-ақ комиссия отырысының қол қойылған хаттамасы персоналды басқару қызметінде сақталады. 7. Бағалау нәтижелеріне шағымдану 24. Комиссия шешіміне қызметшінің мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органға немесе оның аумақтық департаментіне шағымдануы шешім шыққан күннен бастап он жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады. 25. Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органның немесе оның аумақтық департаментінің ұсынымы бойынша қабылданған шешім туралы ақпаратты Министрлік, Министрліктің ведомстволары мен Министрлік ведомстволарының аумақтық бөлімшелері қызметшінің шағымын қарау нәтижелерін оны алған күннен бастап екі апта ішінде береді. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесіне 1-қосымша Нысан Тікелей басшысының бағалау парағы Бағаланатын қызметшінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда): ___________________________________________________________________ Бағаланатын қызметшінің лауазымы:___________________________________ р/с Критерийлер № 1. Бастамашылығы 2. Лауазымдық міндеттерін орындау сапасы 3. Әрекеттестікке икемділігі 4. Қызметтік этиканы сақтауы ЖИЫНЫ (барлық бағалардың сомасы) Таныстым:

Көрсеткіштің мәні (саны) 2-ден 5-ке дейін 2-ден 8-ге дейін 2-ден 5-ке дейін 2-ден 5-ке дейін

р/с Критерийлер № Бағынышты адам 1. Жұмысты жоспарлай білу қабілеті 2. Жұмысқа ынталандыру қабілеті 3. Қызметтік этиканы сақтауы Жиыны (барлық бағалардың сомасы) Әріптесі 1 Топта жұмыс істей білу қабілеті 2 Қызметтік этиканы сақтауы 3 Лауазымдық міндеттерін орындау сапасы Жиыны (барлық бағалардың сомасы)

Көрсеткіштің мәні (саны)

Баға (балл)

2-ден 5-ке дейін 2-ден 5-ке дейін 2-ден 5-ке дейін 2-ден 5-ке дейін 2-ден 5-ке дейін 2-ден 5-ке дейін

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесіне 3-қосымша Нысан

Көлік құралының тіркеу нөмірі/ контейнердің нөмірі

6

Тікелей басшы Тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) ____________________ күні ____________________ қолы ____________________

Бағаланатын қызметшінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда): _________________________________________________________________ Бағаланатын қызметшінің лауазымы:_________________________________

Ескертпе

6

5

Кедендік тексеріп қараудың (қарап тексерудің) аяқталуы

Кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізген лауазымды адамның (лауазымды адамдардың) Т.А.Ә.

3

Уақыты

Кедендік тексеріп қараудың (қарап тексерудің) нәтижелері

Іске қосылған бейіннің№ (не қызметтік жазбаның № және күні)

2

Күні

Тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізу орны

Кеден декларацияның, не ТД ретінде пайдаланылатын құжаттың №

1

Кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актіні тіркеу

Қызметші Тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) _____________________ күні _____________________ қолы _____________________

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің қызметін жыл сайынғы бағалау әдістемесіне 2-қосымша Нысан

20___ жылға арналған Кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актілерін тіркеу журналы ____________________________________ (кеден бекетінің коды) № р/с

19

www.egemen.kz

1 қазан 2015 жыл

Баға (балл)

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің, Министрліктің ведомстволары мен Министрліктің ведомстволары аумақтық бөлімшелерінің Бағалау жөніндегі комиссия отырысының хаттамасы р/с Қызметшінің № тегі, аты, әкесінің аты 1 2 3

Тікелей басшының бағасы

Айналмалы баға

Қорытынды баға

Комиссия қорытындысы: _________________________________________________________________ _________________________________________________________________ Тексерген: Комиссия хатшысы:_______________________ Күні:____________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда), қолы) Комиссия төрағасы:________________________ Күні:____________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда), қолы) Комиссия мүшесі:__________________________ Күні:____________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда), қолы) Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 23 мамырдағы Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №11138 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің бұйрығы 2015 жылғы 27 наурыз

№173

Астана қаласы

Медициналық қызметтер көрсету сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу қағидаларын бекіту туралы «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Қазақстан Республикасының Кодексінің 58-бабының 5-тармағына сәйкес бұйырамын: 1. Қоса беріліп отырған Медициналық қызметтер көрсету сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің Медициналық және фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде мерзімдік баспа басылымдарында және «Әділет» ақпараттық–құқықтық жүйесінде ресми жариялауға жіберілуін; 3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің интернет– ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму вице министрі А.В. Цойға жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

Т.ДҮЙСЕНОВА.

Келісілді Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрі _________________ Е. Досаев 2015 жылғы «_____» ____________ Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 27 наурыз №173 бұйрығымен бекітілген Медициналық қызметтер көрсету сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Медициналық қызметтер көрсету сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 58–бабына сәйкес әзірленді және Қазақстан Республикасының мемлекеттік бақылау және қадағалау туралы заңнамасына сәйкес, денсаулық сақтау субъектісіне бармай-ақ бақылаудың басқа нысандары шеңберінде меншік нысаны мен ведомстволық тиесілігіне қарамастан, денсаулық сақтау субъектілері көрсететін медициналық қызметтердің сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу тәртібін айқындайды. 2. Осы Қағидаларда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады: 1) ауруханаішілік комиссиялар – стационарлық көмек көрсету ұйымдарында құрылатын комиссиялар (ауруханаішілік инфекциялардың профилактикасы бойынша, өлім жағдайларын қарау бойынша); 2) клиникалық аудит – денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға сәйкестік тұрғысынан жүргізілген емдеудиагностикалық іс-шараларды егжей-тегжейлі ретроспективалық және/немесе ағымдық талдау; 3) медициналық көрсетілетін қызметтердің сапасын бағалау индикаторлары (бұдан әрі–бағалау индикаторлары) – медициналық қызметтердің тиімділігін, толықтығын және денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға сәйкестігінің көрсеткіштері, олар мыналарды қамтиды: құрылым индикаторлары – кадр, қаржы және техникалық ресурстармен қамтамасыз ету көрсеткіштері; процесс индикаторлары – профилактика, диагностика, емдеу және оңалту технологияларының орындалуын бағалау көрсеткіштері; нәтиже индикаторлары – денсаулық сақтау субъектілерінің медициналық көмек көрсетуі немесе көрсетпеуі нәтижесіндегі денсаулық үшін салдарды бағалау көрсеткіштері; 4) медициналық көрсетілетін қызметтердің сапасына сараптама (бұдан әрі – сараптама) – тиімділігі, толықтығы мен медициналық қызметтердің денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға сәйкестігінің көрсеткіші көрсетілетін медициналық қызметтердің сапасын бағалау индикаторларын пайдалана отырып, жеке және заңды тұлғалар ұсынатын медициналық қызметтер сапасының деңгейі бойынша қорытынды шығару үшін жүзеге асырылатын ұйымдастыру, талдамалық және практикалық іс-шаралардың жиынтығы; 5) ретроспективалық талдау – бұрын медициналық көмек алған пациенттердің медициналық құжаттамаларын зерделеу негізіндегі талдау; 6) сыртқы индикаторлар – денсаулық сақтау субъектілерінің әрбір құрылымдық бөлімшелерінің медициналық қызмет көрсету тиімділігін, толықтығын және медициналық қызметтің сапасын бағалау мен сараптауды жүргізу мақсатында оның денсаулық сақтау саласы стандарттарына сәйкестігін сипаттайтын сыртқы сараптамада қолданылатын көрсеткіштер; 7) тәуелсіз сарапшы – денсаулық сақтау субъектілерінің қызметіне тәуелсіз сараптама жүргізу үшін аккредиттелген жеке тұлға; 8) ішкі бақылау (аудит) қызметі (бұдан әрі – Қызметі) - денсаулық сақтау ұйымы деңгейінде медициналық қызмет көрсету сапасын басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымының құрылымдық бөлімшесі; 9) ішкі индикаторлар – денсаулық сақтау субъектілерінің әрбір құрылымдық бөлімшелерінің медициналық қызметтер тиімділігін, толықтығын және медициналық қызметтің сапасын бағалау мен сараптауды жүргізу мақсатында оның денсаулық сақтау саласы стандарттарына сәйкестігін сипаттайтын ішкі сараптамада қолданылатын көрсеткіштер. 3. Сараптаманың негізгі қағидаттары: 1) жүйелілік – сараптаманы құрылым индикаторларының, процесі мен нәтижесінің өзара байланысын жүзеге асыру; 2) объективтілік – сараптаманы жүзеге асыру кезінде денсаулық сақтау саласындағы стандарттарды қолдану; 3) ашықтық – тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып немесе денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган мамандарының қатысуынсыз тәуелсіз сарапшылардың өз бетінше денсаулық сақтау субъектілері өкілдерінің қатысуынсыз сараптаманы жүзеге асыру. 4. Сараптама жүргізу барысында медицина қызметкерлерінің денсаулық сақтау саласындағы стандарттардың талаптарын, оның ішінде диагностика мен емдеу хаттамаларын сақтауы талданады. 5. Сараптама жүргізу кезінде ақпарат көзі ретінде денсаулық сақтау саласындағы электрондық ақпараттық ресурстар пайдаланыланады. 2. Ішкі сараптаманы ұйымдастыру және жүргізу 6. Ішкі сараптаманы Қызметі жүзеге асырады. Қажет болған кезде қоғамдық бірлестіктердің, кәсіби қауымдастықтардың өкілдері және т.б. тартылады. 7. Қызметінің құрылымы мен құрамын денсаулық сақтау ұйымының басшысы бекітеді. 8. Қызметтің функцияларына мыналар жатады: 1) жеке үдерістер мен рәсімдерді бағалау, денсаулық сақтау стандарттарын енгізу, осы Қағидаларға 1-қосымшада белгіленген ішкі индикаторларды қолдану бойынша денсаулық сақтау ұйымы бөлімшелері қызметінің тиімділігін талдау; 2) ауруханаішілік комиссиялар қызметін талдау; 3) денсаулық сақтау ұйымының басшылығына тиісті басқару шешімдерін қабылдау үшін талдау нәтижесінде анықталған мәселелер туралы ақпарат беру; 4) денсаулық сақтау ұйымының персоналына медициналық көмектің сапасын қамтамасыз ету мәселелері бойынша оқыту және әдістемелік көмек; 5) ұйымдағы пациенттерге медициналық көмек көрсету сапасын жақсарту және қауіпсіздігін қамтамасыз ету шаралары туралы денсаулық сақтау ұйымы қызметкерлерінің пікірін зерделеу және персоналды хабардар ету; 6) денсаулық сақтау ұйымының медициналық көрсетілетін қызметтердің сапасын басқару жөніндегі денсаулық сақтау ұйымдарының қызметін мынадай бағыттар бойынша үйлестіру: пациенттің проблемаларының (шағымдарының) туындауына қарай сол жерде күнтізбелік бес күннен аспайтын мерзімде сауалнама жүргізу арқылы пациенттердің медициналық көрсетілетін қызметтердің деңгейі мен сапасына қанағаттану дәрежесін зерделей отырып шешу; кадрлық және материалдық-техникалық ресурстарды пайдаланудың ахуалын және тиімділігін бағалау; пациенттерге медициналық көмек көрсету технологияларының белгіленген стандарттарға (клиникалық аудит) сәйкестігін бағалау және комиссиялық бағалауға жататын жағдайларды іріктеу; Кодекстің 7-бабы 1-тармағының 77) тармақшасына сәйкес бекітілетін азаматтардың тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін алуын қамтамасыз ету қағидаларын сақтау; жұмыстағы ақаулардың алдын алу мен оларды жоюға бағытталған және медициналық көмектің сапасы мен тиімділігін арттыруға ықпал ететін бағдарламалық іс-шараларды әзірлеу. 9. Қызмет денсаулық сақтау ұйымының басшысы бекітетін, медициналық көмектің сапасын қамтамасыз ету және үздіксіз арттыру жөніндегі бағдарламаны әзірлейді. Бағдарлама мыналарды қамтиды: 1) бағдарламаның мақсаты мен міндеттері; 2) ішкі индикаторларды бағалай отырып, құрылымдық бөлімшелердің қызметін, сондай-ақ, бөлімшелер қызметінің белгіленген денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға сәйкестігін талдау нәтижелері; 3) әрбір бөлімше қызметінің көрсеткіштерін жақсарту жөніндегі іс-шаралар; 4) жоғарыда көрсетілген іс-шараларға жауапты тұлғаларды және орындалу мерзімдерін айқындау; 5) бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер. 10. Ішкі сараптама медициналық көмектің сапасын бағалау жолымен ретроспективтік және пациенттердің тікелей медициналық көмек алу сәтінде жүргізіледі. 11. Ішкі сараптамаға жататын жағдайлар (орта медицина персоналы үшін қызмет бөлімдері) және ішкі сараптамалар өткізудің кезеңділігі осы Қағидаларға 2-қосымшада белгіленген. 12. Осы Қағидаларға 2-қосымшада санамаланғандардан басқа медициналық көрсетілетін қызметтердің барлық қалған жағдайлары кездейсоқ іріктеудің статистикалық әдісімен қамтамасыз етілетін ішкі сараптамаға тартыла алатындай бірдей мүмкіндікке ие болады. 13. Ішкі сараптама жүргізу барысында: 1) медициналық қызметтерді көрсету технологияларының денсаулық сақтау саласындағы белгіленген стандарттарға сәйкестігі бағаланады; 2) кадрлық және материалдық-техникалық ресурстарды пайдаланудың қамтамасыз етілуі және тиімділігі бағаланады; 3) медициналық қызметтер сапасына негізделген шағымдардың саны бойынша көрсетілетін медициналық қызметтердің деңгейі мен сапасына азаматтардың қанағаттанушылық дәрежесі пациенттерге және (немесе) олардың туыстарына сауалнама жүргізу жолымен айқындалады; 4) пациенттердің тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін алу құқығының сақталуы және пациенттердің жүргізіліп отырған инвазивтік араласу туралы хабардар болуы бағаланады; 5) анықталған кемшіліктерді жою және алдын алу бойынша ұсынымдар әзірленеді. 14. Ішкі сараптаманың нәтижелері кейіннен басқару шешімдерін қабылдаумен ауруханаішілік комиссиялардың отырыстарына, дәрігерлік конференцияларға, үйлестіру кеңестеріне шығарылады және талқыланады. 3. Сыртқы сараптаманы ұйымдастыру және жүргізу 15. Комитет сыртқы сараптаманы денсаулық сақтау саласындағы тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып жүргізеді. 16. Сыртқы сараптаманы жүргізу кезінде ішкі сараптама қағидаттарын, Қызмет қабылдаған шаралардың барабарлығы мен тиімділігін сақтау үшін ішкі сараптама нәтижелері талданады. Оның ішінде міндетті сараптамаға жататын жағдайлардың, сондай-ақ пациенттердің өтініштерін қарау жағдайларының ішкі сараптама нәтижелері талданады. Ішкі сараптама нәтижелерінің негізінде Қызмет жұмысының сапасы мен объективтілігі туралы қорытынды шығарылады. 17. Медициналық көрсетілетін қызметтердің түріне байланысты сыртқы сараптамаға жататын жағдайлар (қызметтің бөлімдері – орта медицина персоналы үшін) осы Қағидаларға 3-қосымшада белгіленген. 18. Осы Қағидаларға 4-қосымшада белгіленген сыртқы индикаторлар динамикада олардың шекті мәндерін бағалау арқылы талданады. 19. Сыртқы сараптама нәтежелері бойынша екі данада қорытынды жасалады, қорытындының бір данасы денсаулық сақтау субъектісінің басшысына немесе басшы болмаған жағдайда оны алмастыратын адамға ұсынылады. Сыртқы сараптама нәтижелері бойынша ескертулер және (немесе) қарсылықтар жазбаша түрде жазылады және сыртқы сараптама нәтежелері туралы қорытындыға қоса беріледі. 20. Денсаулық сақтау субъектілері өлім жағдайы болған сәттен бастап үш күннен аспайтын мерзімде медициналық құжаттаманы береді қажет. 4. Ішкі және сыртқы сараптама кезеңдері 21. Сараптама кезеңдері: 1) белгілі бір жұмыс кезеңіндегі денсаулық сақтау субъектісі қызметінің көрсеткіштерін өткен жұмыс кезеңінің көрсеткішімен, сондай-ақ халық денсаулығы жағдайының республикалық және облыстық көрсеткіштерімен салыстырмалы талдау мақсатында денсаулық сақтау субъектісінің есепке алу және есептілік құжаттарын талдау; 2) жүргізілген емдеу-диагностикалық іс-шаралардың егжей-тегжейлі ретроспективалық және (немесе) ағымдағы талдауын зерделеу арқылы олардың денсаулық сақтау саласындағы белгіленген стандарттарға сәйкестігі мәніне клиникалық аудит жүргізу; 3) азаматтардың медициналық көрсетілетін көмектің деңгейі мен сапасына қанағаттанушылығы деңгейін айқындау пациенттерге және/немесе олардың туыстарына сауалнама жүргізу арқылы және денсаулық сақтау субъекісінің қызметіне азаматтардың негізделген өтініштерінің саны бойынша жүргізіледі; 4) сараптама нәтижелерін талдау және қорыту; 5) сыртқы сараптама нәтижелері бойынша анықталған кемшіліктерді жоюға және алдын алуға бағытталған шараларды қабылдау.

22. Сараптама: 1) сараптама жүргізу сәтінде медициналық қызметтерді алатын пациенттердің медициналық құжаттамалары зерделенетін, қажет болған жағдайда пациентті тексеріп - қараумен ағымдағы талдау; 2) медициналық көрсетілетін қызметтердің сапасына сараптама жүргізу сәтінде медициналық қызметтерді алған пациенттердің медициналық құжаттамалары зерделенетін ретроспективалық талдау жүргізу жолымен жүзеге асырылады. 23. Медициналық құжаттарға талдау жүргізу кезінде мыналар бағаланады: 1) анамнез жинау сапасы; 2) диагностикалық зерттеулер жүргізудің толықтығы мен негізділігі; 3) емдеуге жатқызу кезеңінде жүргізілген зерттеулер нәтижелерін есепке ала отырып, бастапқы 3 күн ішінде қойылған клиникалық диагноздың дұрыстығы, уақтылығы мен негізділігі; 4) емдеуде болу, бұл нысанда медициналық қызметтерді (амбулаториялық-емханалық, стационарлық, стационарды алмастыратын) алу негізділігі; 5) мамандар консультацияларының уақтылығы мен сапасы; 6) емдік, оның ішінде диспансерлік, профилактикалық және оңалту іс-шараларының көлемі, сапасы мен өткізу негізділігі; 7) медициналық араласулардан кейінгі асқынулардың дамуы; 8) қол жеткізілген нәтиже; 9) медициналық құжаттарды жүргізу сапасы. Амбулаториялық-емханалық көмек деңгейінде қосымша диспансерлік, профилактикалық және оңалту іс-шаралары бағаланады. 24. Анамнезді жинау сапасы төрт өлшем бойынша бағаланады: 1) анамнез жинауының болмауы; 2) негізгі құрамдастар бойынша (аллергологиялық бөлім, гемотрансфузиялық бөлім, бастан өткерген аурулар, дәрі-дәрмек бөлімі, ауыр тұқым қуалаушылық) ішінара немесе толық кемшіліктері бар жүйелі жинаудың болмауы; 3) толық жинаған кезде осы жағдайды түсіндіруде маңызды мәнге ие болатын айтарлықтай бөліктерге бөлудің болмауы; 4) асқынулардың туындауына әкелген тактикалық қателер себептері болып табылған анамнезді сапасыз жинау. 25. Диагностикалық зерттеулердің сәйкестігін бағалау кезінде мынадай бес өлшем ескеріледі: 1) диагностикалық іс-шаралар мен тексерулер жүргізілген жоқ; 2) диагностикалық іс-шаралардың түсіндірмесі дұрыс емес немесе жоқ, бұл диагнозды дұрыс қоймауға және емдеу тәсілін іріктемеуге әкеледі; 3) аурулардың диагностикасы мен емдеу хаттамаларында көзделген диагностикалық зерттеулер жүргізілген жоқ; 4) пациенттің денсаулық жағдайы үшін диагностикалық рәсімдер жиынтығы мен жоғары, дәлелденбеген қатермен қосымша диагностикасы бар; 5) емдеу мерзімдерін негізсіз ұзартуға, емдеу құнының қымбаттауына әкелген және дұрыс диагноз қою үшін ақпарат бермеген диагностикалық емшаралар мен қосымша зерттеулердің барынша көп жиынтығы бар. Жабдықтардың болмауы, дәрігер біліктілігінің жеткіліксіздігі, науқастың аса ауыр жағдайы мен шұғыл көрсетілімдеріне байланысты реанимациялық іс-шараларға немесе жедел көмекке диагностикалық зерттеулер жүргізудің қиындығы сияқты аурулардың диагностикасы мен емдеу хаттамаларының талаптарына сәйкес қажетті диагностикалық емшаралар мен іс-шараларды жүргізбеудің объективті себептері медициналық көрсетілетін қызметтердің сапасын сараптау нәтижесінде көрсетіледі. Медициналық қызметтерді көрсетудің одан арғы кезеңдерін зерттеп-қарау жөніндегі стандартты орындамаудың медициналық көмекті жүзеге асырудың кезеңдеріне әсерін бағалау жүргізіледі. 26. Клиникалық диагноз қоюдың дұрыстығы мен нақтылығын бағалау төрт өлшем бойынша жүргізіледі: 1) диагноз дұрыс қойылмаған немесе жоқ, оның ішінде диагноз толық емес, аурулардың халықаралық жіктемесіне немесе жалпыға бірдей жіктемелерге сәйкес келмейді; 2) ауру ағымының ауырлығын анықтайтын жетекші патологиялық синдром анықталмаған, қосалқы аурулар, сондай-ақ асқынулар анықталмаған; 3) диагноз дұрыс, бірақ толық емес, асқынулар анықталғанмен жетекші патологиялық синдром анықталмаған, бірақ нәтиже үшін маңызды қосалқы аурулар анықталмаған; 4) негізгі аурудың диагнозы дұрыс, алайда емдеу нәтижесі үшін маңызды қосалқы аурулар. Дұрыс емес және (немесе) уақтылы емес диагностиканың негізгі аурудың атипиялық ағымы, біліне қоймайтын ауыр қосалқы аурудың, сирек кездесетін асқынулар мен қосалқы аурулардың болуы сияқты объективті себептері медициналық қызметтер көрсету сапасы сараптамасының нәтижелерінде көрсетіледі. Диагнозды дұрыс және (немесе) уақтылы қоймаудың медициналық көмекті жүзеге асырудың одан арғы кезеңдеріне әсерін бағалау жүргізіледі. 27. Мамандар консультациясының уақтылығы және сапасын бағалау мынадай төрт критерийлер бойынша жүзеге асырылады: 1) консультация өткізілген жоқ, бұл симптомдар мен синдромдарды қате түсіндіруге әкелді, бұл аурудың нәтижесіне теріс әсер етті; 2) консультация уақтылы өткізілді, бірақ консультанттың пікірі дұрыс диагноз қою кезінде ескерілген жоқ, бұл аурудың нәтижесіне ішінара әсер етті; 3) консультация уақтылы өткізілді, консультанттың пікірі дұрыс диагноз қою кезінде ескерілді, бірақ емдеу жөніндегі консультанттың ұсынымдары орындалған жоқ, аурудың нәтижесіне ішінара әсер етті; 4) консультанттың пікірі қате, бұл аурудың нәтижесіне әсер етті. Консультация кешігіп жүргізілген жағдайда, консультацияны уақтылы бермеу себептері және диагнозды уақтылы қоймауға ықпал ету медициналық көмекті жүзеге асырудың кейінгі кезеңдеріне объективті бағалау жүргізіледі. 28. Тағайындалған емдік іс-шараларды бағалау мынадай критерийлер бойынша жүргізіледі: 1) көрсетілімдері болған жағдайда емнің болмауы; 2) ем көрсетілімдерісіз тағайындалған; 3) емдеу кезінде осы пациенттің ауруы ағымының ерекшелігі, қосалқы аурулары, асқынулары есепке алынбай, тиімділігі аз емдеу іс-шаралары тағайындалған; 4) емдеу іс-шаралары толық орындалған жоқ, органдар мен жүйелердің функциялық жетіспеушілігі, дәрілік заттардың әсер ету тетіктерінің ерекшеліктері есепке алынбаған; 5) пациенттің бастамасы бойынша емдеуді тоқтатудың құжат бойынша ресімделген жағдайларынан басқа, клиникалық әсерін толық бағаламау және (немесе) ауру ағымының ауырлауы кезінде емдеуді уақытынан бұрын тоқтату; 6) ауруларды диагностикалау және емдеу хаттамаларынан едәуір ауытқу, дәрі-дәрмектердің ауыр жанама әсерінсіз полипрагмазияның болуы және жаңа патологиялық синдромның дамуы; 7) аурулардың диагностикасы және емдеу хаттамаларының талаптарынан толық ауытқу, жаңа патологиялық синдромның дамуына және пациенттің жағдайын нашарлатуға әкелген полипрагмазияның болуы. Емдеу іс-шараларын бағалау кезінде медициналық көмектің сапасы сараптамасының нәтижелерінде қиындық туғызатын немесе емдеу іс-шараларын жүргізу мүмкін емес және аурудың нәтижесіне әсер еткен немесе әсер етуі мүмкін мән-жайлардың болуы ескеріледі және көрсетіледі. 29. Стационар деңгейінде сараптама жүргізу кезінде емдеуге жатқызудан бас тартудың негізділігін бағалау, стационарлардың қабылдау бөлімшелерінде медициналық көрсетілетін көмектің сапасын бағалау, жедел көмек станцияларымен (бөлімшелерімен) сабақтастықтың болуын, халықтың стационарлық көмекке қолжетімділігіне бағалау жүргізіледі. Амбулаториялық-емханалық көмек деңгейінде пациенттер үшін медициналық көмектің қолжетімділігіне, тіркеу орнының жұмысын ұйымдастыруға бағалау жүргізіледі. 30. Медициналық қызметтердің сапасын бағалауға туындаған асқынулар және операцияны орындаудың нашар техникалық сапасымен түсіндірілетін асқынулар, хирургиялық манипуляцияларды орындаудың салдары болып табылатын операциядан кейінгі асқынулар және басқа да зерттеу әдістерін қолдану жатады. 31. Медициналық құжаттаманы жүргізудің сапасы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген денсаулық сақтау ұйымдарының бастапқы медициналық құжаттама нысандарына, нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6697 болып тіркелген, сәйкес жазбалардың болуы, толықтығы және сапасы бойынша анықталады. Сараптама жүргізу барысында пациенттің инвазивтік араласулар жүргізуден хабардар болу келісімін, ұсынылған емнен бас тартуын, сондай-ақ Кодекстің 56-бабының 2-тармағында белгіленген жағдайларды қоспағанда, патологоанатомиялық зерттеу жүргізбеу негізділігін ресімдеу бағаланады. 32. Диспансерлік іс-шаралар олардың науқас жағдайына әсерін, аурудың асқынуларының туындау жиілігін, дәрігерлік тексерулердің уақтылығын, тұрақтылығын, олардың ауырлығы мен ұзақтығын, жүргізілген зертханалық және аспаптық тексерулерді, профилактикалық ем тағайындау тұрғысынан мынадай критерийлер бойынша бағаланады: 1) диспансерлік бақылаудың еселігі; 2) тексерудің сапасы және тексеру түрлерінің аурулардың диагностикасы мен емдеудің бекітілген хаттамаларына сәйкестігі, хаттамаларға енгізілмеген зертханалық-диагностикалық зерттеулер жүргізудің негізділігі; 3) емдеу сапасы мен тағайындалған емнің денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган бекіткен аурулардың диагностикасы мен емдеу хаттамаларына сәйкестігі; 4) емдеуге жатқызу кезінде стационарлық емге көрсетілімдердің болуы; 5) стационардан шығарғаннан кейінгі байқау; 6) емді жалғастыру, оның ішінде егер науқас стационарлық емдеуге жіберілген болса, алайда стационарға келіп түспеген жағдайда емді жалғастырудың бар болуы; 7) сауығуына байланысты есептен алу дұрыстығының статистикалық деректері. 33. Профилактикалық (скринингтер, вакцинация, бір жасқа толмаған балаларды диспансерлеу, жүкті әйелдерді бақылау, отбасын жоспарлау жөніндегі іс-шаралар) және оңалту іс-шаралары оларды жүргізу көрсетілімдерінің болуын, жүргізудің уақтылығын, ауруларды бастапқы анықтау деңгейін, медициналық қарап-тексеру нәтижелері бойынша қабылданған шараларды, сауықтыру іс-шаралары кешенін орындауды, сауықтыру нәтижелерін есепке ала отырып, бағаланады. 34. Бес жасқа дейінгі балалардың профилактикалық іс-шараларын бағалау мынадай критерийлер бойынша жүргізіледі: 1) балаларды бақылау мерзімдерін сақтау және мамандар қарап-тексеруінің толықтығы; 2) күтім жасау және емшек сүтімен қоректендіру бойынша ұсынымдардың уақтылылығы; 3) балалық шақтағы ауруларды ықпалдастыра қадағалап қарау және балалардың ерте жастағы даму қағидаттарына сәйкес күтім жасау және емшек сүтімен қоректендіру бойынша ұсынымдардың барабарлығы; 4) профилактикалық екпелер күнтізбесін сақтау; 5) екпелер жасағаннан кейін бала денсаулығының жағдайының бақылауда болуы; 6) медициналық қарсылықтардың негізділігі. 35. Жүкті әйелдердің профилактикалық іс-шараларын бағалау мынадай критерийлер бойынша жүргізіледі: 1) жүктілігі бойынша есепке алу мерзімдері мен динамикасын бақылау; 2) пренаталдық скринингтің болуын қоса алғанда, қарап-тексерудің толықтығы мен тиімділігі; 3) жүктілік асқынуларын және экстрагениталдық патологияны диагностикалаудың уақтылығы, оның ішінде экстрагениталдық патологияны анықтау мақсатында бейінді мамандардың консультациясының болуы; 4) жүкті әйелдің қатер тобының жоспарланған емдеуге жатқызу деңгейіне сәйкестігі. 36. Қол жеткізілген нәтижені бағалау мынадай критерийлер бойынша жүргізіледі: 1) медициналық көмек көрсету технологиясын сақтау кезінде күтілетін клиникалық әсерге қол жеткізу; 2) диагностикалық іс-шараларды сапасыз (анамнезді толық жинамау, тексеру нәтижелерінің болмауы немесе дұрыс түсіндірілмеуі, диагнозды дұрыс немесе нақты қоймау) өткізу салдарынан емдеу және профилактикалық ісшаралардың клиникалық әсерінің болмауы; 3) бұл пациенттің ауруы ағымының ерекшеліктерін, қосалқы ауруларын, асқынуларды, дәрілік заттардың әсері тетіктерінің ерекшеліктерін есепке алмай тиімділігі аз емдік, профилактикалық іс-шараларды өткізудің салдарынан күтілетін клиникалық әсерге қол жеткізілген жоқ; 4) қалаусыз салдардың дамуына негіз болған полипрагмазияның болуы. 37. Сараптама жүргізілгеннен кейін медициналық көрсетілетін қызметтерден бас тартылған кезде мынадай қорытынды жіктеледі және шығарылады: медициналық көрсетілетін көмектің денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға сәйкестігі (сәйкессіздігі) туралы; пациентке мемлекет кепілдік берген көлемде тегін медициналық көмек көрсету туралы. Медициналық қызметтер көрсету сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу қағидаларына 1-қосымша Ішкі индикаторлар р/с № 1 1

2

3

1)

2)

4

1)

2)

3)

4)

5

1)

2)

3)

4)

6

Индикаторлардың атауы

Ақпараттың кезеңділігі

Ақпарат көзі

Шекті мәні

2 3 4 5 Стационарлық көмек көрсететін ұйымдар үшін бағалау индикаторлары Жоспарлы емдеуге жатқызу Ай сайын «Денсаулық сақтау Индикаторлардың мәні кезіндегі өлім жағдайларының ұйымдарының бастапқы нөлге жетуі тиіс үлес салмағы медициналық құжаттама нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (бұдан әрі - Бұйрық) 003/е нысаны), нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2010 жылғы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген, есептік деректер, стационардағы науқастың медициналық картасы Стационардағы тәуліктік өлім Тоқсан Стационардағы науқастың Индикаторлардың мәні көрсеткіштері сайын медициналық картасы (003/е 4%-дан аспайды нысаны), стационардан шыққан науқастардың статистикалық картасы (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысаны) Жоспарлы емдеуге жатқызу Ай сайын Есептік деректер, стационардағы Жоспарлы емдеуге кезіндегі операциядан кейінгі науқастың медициналық картасы жатқызу жағдайында өлім көрсеткіші (Бұйрыққа сәйкес 003/е нысаны) индикаторлардың мәні нөлге жетуі тиіс Операция кезіндегі Тоқсан Есептік деректер, стационардағы Индикаторлардың мәні асқынулардың үлес салмағы сайын науқастың медициналық картасы 5%-дан аспайды (Бұйрыққа сәйкес 003/е нысаны), стационардағы шұғыл операцияларды жазу журналы (Бұйрыққа сәйкес 008/е нысаны) Операциядан кейінгі Тоқсан Есепті деректер, стационардағы Индикаторлардың мәні асқынулардың үлес салмағы сайын шұғыл операцияларды жазу 3%-дан аспайды журналы (Бұйрыққа сәйкес 008/е нысаны) Басқару ұйымына Күн сайын Медициналық ұйымдарда жүкті Есепті кезеңдегі ана өлімі әйелдер, босанатын әйелдердің берілетін себептер бойжағдайларының саны, соның ішінде: акушерлік қан кету; мониторинг деректері, ана өлімін ынша индикаторлардың мәні нөлге жетуі тиіс гестоздар; аборттар; экстрагеесепке алу картасы (Бұйрыққа сәйкес 2009-1/е нысаны) ниталды патология Туу жарақаттары Тоқсан Туу тарихы (Бұйрыққа сәйкес Индикаторлардың мәні нөлге жетуі тиіс жағдайларының үлес салмағы сайын 096/е нысаны), стационардағы шұғыл операцияларды жазу журналы (Бұйрыққа сәйкес 008/е нысаны) Индикаторлардың мәні Кесарь тілігінің жалпы саныТоқсан Туу тарихы (Бұйрыққа сәйкес нан шұғыл кесарь тілігінің үлес сайын 096/е нысаны), стационардағы 20%-дан аспайды салмағы шұғыл операцияларды жазу журналы (Бұйрыққа сәйкес 008/е нысаны) Емдеуге жатқызудан бас Тоқсан Науқастарды қабылдау және Индикаторлардың мәні тартылғаннан кейін тәулік сайын емдеуге жатудан бас тартуларды нөлге жетуі тиіс ішінде стационарға түскен есепке алу журналы (Бұйрыққа сәйкес 001/е нысаны) жүкті әйелдердің үлес салмағы Стационарға түскен Тоқсан Туу тарихы (Бұйрыққа сәйкес Индикаторлардың мәні сайын 096/е нысаны), стационардағы 100%-дан аспайды кездегі экстрагенитальды патологиялардың науқастың медициналық картасы анықталуының толықтығы (Бұйрыққа сәйкес 003/е нысаны), стационардан шыққандардың статистикалық картасы (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысаны) Ай сайын Ана өлімін есепке алу картасы Есеп беру кезеңіндегі Есепті кезең ішінде 0-ден 5 жасқа дейінгі балалардың (Бұйрыққа сәйкес 2009/е нысаны) көрсеткіштер өлім жағдайларының саны, мәнінің алдағымен соның ішінде: тыныс алу салыстырғанда 5%ға кемуі органдарының аурулары; ішек инфекциялары; дамуындағы туа біткен кемтарлық; перинатальды кезеңдегі себептер Нәрестелердің жарақаттану Тоқсан Туу тарихы (Бұйрыққа сәйкес Индикаторлардың мәні жағдайларының үлес салмағы сайын 096/е нысаны), Нәрестенің нөлге жетуі тиіс дамуының тарихы (Бұйрыққа сәйкес 097/е нысаны) 100 тірі және өлі туғандарда Тоқсан Туу тарихы (Бұйрыққа сәйкес Есеп беру кезеңіндегі ұрықтың интранатальды сайын 096/е нысаны) көрсеткіштер өлімінің көрсеткіші мәнінің алдыңғымен салыстырғанда 10%ға кемуі Термолық бақылауда Тоқсан Нәрестенің дамуының тарихы Индикаторлардың мәні жылудың берілуін сақтау сайын (Бұйрыққа сәйкес 097/е нысаны) 0,5%-дан аспайды көрсеткіші (температуралық Туу тарихы (Бұйрыққа сәйкес режим мониторингі) 096/е нысаны) 1000 тірі туылғандардағы ерте Тоқсан Нәрестенің дамуының тарихы Есеп беру кезеңіндегі неонатальді өлім (7 тәулікке сайын (Бұйрыққа сәйкес 097/е нысаны) көрсеткіштер дейін) көрсеткіші мәнінің алдыңғымен салыстырғанда 5%ға кемуі Ауруханаішілік инфекциялар Ай сайын Инфекциялық ауруларды тіркеу Индикаторлардың мәні көрсеткіші журналы (Бұйрыққа сәйкес 060/е нөлге жетуі тиіс нысаны)

1 1) 2) 7

2 3 Шұғыл операциядан кейінгі Ай сайын іріңді-септикалық үдерістердің үлес салмағы Нәрестелердегі іріңдіАй сайын септикалық үдерістердің үлес салмағы Қайта түсу көрсеткіші (сол Ай сайын бір ауруға байланысты бір ай ішінде)

8

4 Стационардағы науқастың медициналық картасы (Бұйрыққа сәйкес 003/е нысаны) Нәрестенің дамуының тарихы (Бұйрыққа сәйкес 097/е нысаны)

5 Индикаторлардың мәні 1%-дан аспайды

Есеп беру деректері, стационардағы науқастың медициналық картасы (Бұйрыққа сәйкес 003/е нысаны), стационардан шыққандардың статистикалық картасы (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысаны) Патологоанатомиялық зерттеулер хаттамасы (Бұйрыққа сәйкес 013/е нысаны)

Индикаторлардың мәні нөлге жетуі тиіс

Индикаторлардың мәні нөлге жетуі тиіс

Клиникалық және Ай сайын Индикаторлардың мәні патологоанатомиялық нөлге жетуі тиіс диагноздардың ауытқу жағдайлары 9 Өткен жылдың ұқсас кезеңімен Ай сайын Өтініштерді тіркеу журналы Индикаторлардың мәні салыстырғанда негізделген нөлге жетуі тиіс шағымдардың жалпы саны Амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін ұйымдар үшін бағалау индикаторы 10

Жалпы өлім көрсеткіші, соның Тоқсан ішінде есеп беру кезінде сайын тіркелген халық арасында еңбекке жарамды жастағылар

1)

Еңбекке жарамды жастағы адамдардың мүгедектікке алғаш шығу көрсеткіші

Жылына 1 рет

11

МСАК* деңгейінде ана өлімінің алдын алуға болатын жағдайлардың үлес салмағы

Күн сайын

1)

Тіркелген халықтан ФЖӘ-дер* Тоқсан арасында экстрагенитальді сайын патологиядан сауыққан әйелдердің үлес салмағы

2)

Жүктілікке абсолютті қарсы көрсетілімдері бар әйелдерді контрацепциямен қамту Жүктілікке абсолютті қарсы көрсетілімдері экстрагенитальді патологиясы бар ФЖӘ-дің* жүктілік жағдайлары Босануға қатысты аборттар деңгейі

3)

4)

Тоқсан сайын Тоқсан сайын

Тоқсан сайын

Мекенжайы көрсетілген аудандық Есепті кезеңідегі статистикалық басқарманың көрсеткіштер деректері мәнінің алдыңғымен салыстырғанда 5%ға кемуі Медициналық-әлеуметтік сарап- Есепті кезеңідегі тау комиссиясының деректері көрсеткіштер мәнінің алдыңғымен салыстырғанда 1%ға кемуі Ана өлімін тіркеу картасы Индикаторлардың мәні (Бұйрыққа сәйкес 2009-1/е нынөлге жетуі тиіс саны) (МСАК* деңгейінде ана өлімін болдырмау жағдайлары) (МФҚБК* сараптама нәтижесі бойынша) Амбулаториялық науқастың Өткен кезеңмен медициналық картасы салыстырғанда (Бұйрыққа сәйкес 025/е ныкөрсеткіштің 5%-ға өсуі саны), амбулаториялық пациенттің статистикалық картасы (Бұйрыққа сәйкес 025-05/е нысаны) Диспансерлік қадағалаудың бақылау картасы (Бұйрыққа сәйкес 030/е нысаны) Амбулаториялық науқастың Индикаторлардың мәні медициналық картасы (Бұйрыққа 100%-ға жетуі тиіс сәйкес 025/е нысаны) Стационардан шыққандардың Индикаторлардың мәні статистикалық картасы нөлге жетуі тиіс (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысаны), «Жүктілерді тіркеу» бағдарламалық қамтамасыз ету Есеп беру кезеңіндегі Стационардан шыққандардың статистикалық картасы көрсеткіштер (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысаны), мәнінің алдыңғымен (АХЖ – 10*: босану) салыстырғанда 5%ға кемуі Стационардан шыққандардың Есеп беру кезеңіндегі статистикалық картасы көрсеткіштер (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысамәнінің алдыңғымен ны), (АХЖ-10*: босануға рұқсат салыстырғанда 5%етілгендігін көрсете отырып) ға кемуі «Жүктілерді тіркеу» бағдарламалық қамтамасыз ету Тірі, өлі туылған және 5 жасқа Есепті кезеңідегі дейінгі жастағы өлген балаларды көрсеткіштер тіркеу картасы (Бұйрыққа сәйкес мәнінің алдыңғымен 2009/у нысаны) салыстырғанда 5%ға кемуі Кадр бөлімінің есебі Индикаторлардың мәні 70%-дан кем емес

5)

Тоқсан Өңірлендіру қағидаттарын сайын бұза отырып емдеуге жатқызылған жүкті әйелдердің үлес салмағы

12

МСАК* (ЖІА, ЖРА) деңгейінде Күн сайын алдын алуға болатын 5 жасқа дейінгі балалар өлімі

1)

БШАЫЕ, БЕЖД бағдарламасы бойынша МСАК-тың* оқытылған медициналық қызметкерлерінің (дәрігерлер, орта медициналық қызметкерлері) үлес салмағы 7 күннен 5 жасқа дейінгі жаста үйінде қайтыс болған балалардың көрсеткіші

Жылына 1 рет

Перзентханадан шығарылғаннан кейінгі алғашқы 3 күнде нәрестені дәрігерлердің тексеру көрсеткіші Есеп беру кезінде ЖІА, ЖРА ауыратын 5 жасқа дейінгі балаларды шұғыл емдеуге жатқызудың үлес салмағы

Тоқсан сайын

Тоқсан сайын

«Мединформ» деректері

БШАЫЕ қағидаттарына сәйкес қауіп белгілеріне оқытылған, 5 жасқа дейінгі балалардың ата-аналары санының үлес салмағы Нәрестенің іштегі ұрықта диагностикаланбаған ТБК жағдайы

Тоқсан сайын

Дені сау бала кабинетінің журналы

Тоқсан сайын

Баланың даму тарихы (Бұйрыққа сәйкес 112/е нысаны), жүкті, босанатын, босанған әйелдердің жеке картасы (Бұйрыққа сәйкес 111/е нысаны) Баланың даму тарихы (Бұйрыққа сәйкес 112/е нысаны)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

8)

13

Ата-анасы бас тартқан тастанды балалар мен АИТВжұқтырған аналардан, цитостатик қабылдайтын аналардан туған балаларды қоспағанда, тек емшек сүтімен қоректенетін 6 айлық баланың үлес салмағы Ата-анасы бас тартқан тастанды балалар мен АИТВжұқтырған аналардан, цитостатик қабылдайтын аналардан туған балаларды қоспағанда, 2 жасқа дейін емшек еметін балалардың үлес салмағы Өкпе туберкулезімен алғаш анықталған науқастар арасында асқыну жағдайларының үлес салмағы

Тоқсан сайын

Тоқсан сайын

«Туберкулезбен ауыратын науқастарды тіркеу» бағдарламалық кешені Флюорографиялық тексерулер жүргізу жоспары, флюорографиялық тексерулерді тіркеу журналы, есеп беру нысандары Флюорографиялық тексерулерді тіркеу журналы, профилактикалық флюорографиялық тексерулер картасы (Бұйрыққа сәйкес 052/е нысаны) Микроскопиялық тексерулерді тіркеу журналы, есеп беру нысандары, зертханалық тіркеу журналы (Бұйрыққа сәйкес ТБ 04/е нысаны), туберкулез микробактериясына қақырықты микроскопиялық зерттеуге жіберу (Бұйрыққа сәйкес ТБ 05/е нысаны) Амбулаториялық науқастың медициналық картасы (Бұйрыққа сәйкес 025/е нысаны)

2)

Флюорография әдісімен тексерілген адамдар арасында туберкулезге шалдыққан науқастардың анықталу көрсеткіші

Тоқсан сайын

3)

Микроскопия әдісімен тексерілген адамдар арасында туберкулезге күдікті науқастардың анықталу көрсеткіші

Тоқсан сайын

4)

МСАК* деңгейінде терапияны үзген, туберкулезбен ауыратын науқастар саны

Тоқсан сайын

5)

Психологиялық-әлеуметтік Тоқсан көмек алатын, туберкулезбен сайын ауыратын науқастардың саны

14

Есеп беру кезінде 3-4 сатыдағы қатерлі ісіктермен ауыратын алғаш анықталған науқастар санының үлес салмағы Есеп беру кезінде 1-2 сатыдағы қатерлі ісіктермен ауыратын алғаш анықталған науқастар санының үлес салмағы Қатерлі ісіктермен ауыратын науқастардың 5 жылдық өмір шеңдік көрсеткіші Өткен кезеңмен салыстырғанда есеп беру кезінің ішінде негізделген шағымдардың жалпы саны Жүрек-қан тамыры жүйесі ауруларының асқынумен емдеуге жатқызылған тіркелген халық саны ішінде науқастардың емдеуге жатқызылу деңгейі: күре тамыр гипертензиясы; миокард инфаркті; инсульт

15

Индикаторлардың мәні 100%-ға жетуі тиіс

Тоқсан сайын

Жылына 1 рет

15

Индикаторлардың мәні нөлге жетуі тиіс

Баланың даму тарихы (Бұйрыққа Өткен кезеңмен сәйкес 112/у нысаны) салыстырғанда көрсеткіштің 5%-ға өсуі

Міндетті контингент арасында халықты профилактикалық флюорографиямен қамту

2)

Есепті кезеңідегі көрсеткіштер мәнінің алдыңғымен салыстырғанда 1%ға кемуі Индикаторлардың мәні 100%-ға жетуі тиіс

Тоқсан сайын

1)

1)

Есепті кезеңідегі көрсеткіштер мәнінің алдыңғымен салыстырғанда 5%ға кемуі Баланың даму тарихы Индикаторлардың мәні (Бұйрыққа сәйкес 112/е нысаны), 100%-ға жетуі тиіс «Стационар» ААЖ* «Млад» ААЖ*, аудандық статистикалық басқарманың деректері

Жылына 1 рет

Осы кезеңдегі көрсеткіштер мәнінің алдыңғымен салыстырғанда 5%ға кемуі Индикаторлардың мәні 100%-ға жетуі тиіс

Индикаторлардың мәні кемінде 60%-ды құрайды

Индикаторлардың мәні кемінде 70%-ды құрайды

Индикаторлардың мәні нөлге жетуі тиіс

Амбулаториялық науқастың Өткен кезеңмен медициналық картасы (Бұйрыққа салыстырғанда сәйкес 025/е нысаны) науқастар санының 20%-ға өсуі «Онкологиялық тіркелім» Өткен кезеңмен салыстырғанда дерекқоры көрсеткіштің 5%-ға кемуі

Жылына 1 рет

«Онкологиялық тіркелім» дерекқоры

Өткен кезеңмен салыстырғанда көрсеткіштің 1%-ға өсуі

Жылына 1 рет

«Онкологиялық тіркелім» дерекқоры

Индикаторлардың мәні 50%-ды құрайды

Тоқсан сайын

Өтініштерді тіркеу журналы

Тоқсан сайын

Стационардан шыққандардың статистикалық картасы (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысаны), (АХЖ-10*: І10-І13, І20І21.4,І60-І66.9)

Өткен кезеңмен салыстырғанда көрсеткіштің 10%ға кемуі Есеп беру кезеңіндегі көрсеткіштер мәнінің алдыңғымен салыстырғанда 10%ға кемуі

*Ескертпе: аббревиатуралардың толық жазылуы МСАК - медициналық-санитариялық алғашқы көмек ФЖӘ - фертильді жастағы әйелдер ЖІИ - жіті ішек инфекциясы ЖРИ – жіті респираторлық инфекция БШАЫЕ – балалық шақтағы ауруларды ықпалдастыра қадағалап қарау БЕЖД – балалардың ерте жастағы дамуы ДТБК – дамудың туа біткен кемістігі МФҚБК –Медициналық және фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті АХЖ-10 – аурулардың халықаралық жіктемесі Х қайта қарау ААЖ – автоматтандырылған ақпараттық жүйе Медициналық қызметтер көрсету сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу қағидаларына 2-қосымша Ішкі сараптамаға жасатын жағдайлар (орта медицина персоналы үшін қызмет бөлімдері) және ішкі сараптамалар өткізудің кезеңділігі Ішкі сараптама жасалатын жағдайлар (орта медицина персоналы үшін қызмет бөлімдері) және ішкі сараптамалар өткізудің кезенділігі

1 1. Стационарлық көмек көрсететін ұйымдағы барлық жағдайлар: 1) өлім; 2) ауруханаішілік инфекциялардың пайда болу фактілері; 3) асқынулар, оның ішінде операциядан кейінгі асқынулар; 4) алдыңғы сапасыз емдеу салдарынан бір ай ішінде сол бір ауру бойынша қайта емдеуге жатқызу; 5) емделу мерзімін ұзарту немесе қысқарту; 6) диагноздардың сәйкес келмеуі; 7) негізсіз емделуге жатқызу - бір тоқсанда кемінде 5% емделу жағдайлары. 2. Амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін ұйымдағы барлық жағдайлар: 1) ана өлімі; 2) 0-ден бастап 5 жасты қоса алғанда балалардың үйдегі өлімі; 3) еңбекке жарамды жастағы адамдардың аурудан үйде қайтыс болуы; 4) онкологиялық аурулар және туберкулездің асқынған түрлері; 5) еңбекке жарамды жастағы тұлғалардың мүгедектікке алғаш шығуы; 6) жүктіліктің асқынулары; 7) стационардан шығарылғаннан кейінгі азаматтарды бақылауға алу - тоқсан ішіндегі кемінде 30 емі аяқталған жағдай. 3. Жедел медициналық жәрдем ұйымындағы барлық жағдайлар: 1) бір тәулік ішінде сол бір ауру бойынша қайталап шақыртулар; 2) шақырту кезіндегі өлім: бригада келгенге дейінгі өлім, бригада келген кездегі өлім; 3) жедел жәрдем бригадасы мен науқастарды емдеуге жатқызған стационар диагноздарының сәйкес келмеуі – тоқсан ішінде кемінде 50 қызмет көрсетілген шақыртулар. 4. Қан қызметі саласында қызметті жүзеге асыратын ұйымда ақылы және ақысыз негізде қан тапсырған донорлардың медициналық карталары - тоқсандағы бойынша донорлардың кемінде 20% медициналық карталары; мыналарды қоса алғанда, қанды және оның компоненттерін дайындау мен сақтау кезеңдері мен технологиялары: 1) функционалдық блоктардың болуы және оларды ұстау; 2) «Салқындату тізбегінің» шарттары; 3) техникалық қызмет көрсетудің тұрақтылығы, медициналық-жабдықтарды калибрлеу; 4) кіріс бақылауының нәтижелері; 5) карантинді сақтау;

(Соңы 20-бетте).

Сараптама өткізуге жауаптылар 2 Ішкі бақылау қызметі (аудит)

Ішкі сараптама нәтижелері

3 1. Анықталған ақаулардың жалпы саны, олардың құрылымы, мүмкін болатын себептер мен оларды жою жолдары; 2. Денсаулығының нашарлауына әкеліп соқтырған анықталған ақаулар саны; 3. Медициналық көмек көрсетуге арналған шығындардың көбеюіне әкелген анықталған ауытқулар саны


20

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 19-бетте). 1 6) қиын кезеңдерді анықтау емшараларының болуы; 7) қан өнімдерінің инфекциялық және иммундық-биологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету; 8) қанды консервілеудегі ақаудың болуы. 5. Орта медицина қызметкерлері жұмысының сапасын сараптау мыналарды қамтиды: 1) аға мейіргерлер жұмысының сапасын бағалау; 2) орта медицина қызметкерлерінің жұмысын ішінара бағалау. 3) орта және кіші медицина қызметкерлерін кадрлық жоспарлау, оларды тиімді орналастыру және пайдалану жұмысты ұйымдастыру; 4) орта медицина қызметкерлерінің біліктілігін жоғарылату, қайта даярлау, біліктілігін бағалау жөніндегі ұйымдастыру іс-шаралары; 5) бөлімшедегі эпидемияға қарсы іс-шараларға бақылауды жүзеге асыру; 6) емдеу үдерісін ұйымдастыру - тоқсан сайын кемінде 5 сараптама.

Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің бұйрығы 2

2015 жылғы 25 ақпан

3

Медициналық қызметтер көрсету сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу қағидаларына 3-қосымша Сыртқы сараптамаға жататын жағдайлар (орта медицина персоналы үшін қызметтің бөлімдері)

1 1. Стационарлық көмек көрсететін ұйымдар: 1) тіркелген өлім жағдайларының жалпы санының 100% жағдайлары; 2) тіркелген жағдайлардың жалпы санынан кемінде 50%-ы*: ауруханаішілік инфекциялардың туындауы; асқынулар, оның ішінде операциядан кейінгі; алдыңғы емнің сапасыздығы салдарынан бір айдың ішінде сол бір ауру бойынша қайта емдеуге жатқызу; 3) талдау кезеңінде емделіп шыққан науқастар санынан әрбір стационар бөлімшелері бойынша стационарлық науқастың медициналық карталарының кемінде 10%ы. 2. Амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін ұйымдарда: 1) тіркелген жағдайлардың жалпы санының 100% жағдайлары: ана өлімі; 0-ден 5 жасқа дейінгілерді қоса алғанда, үйінде қайтыс болғандар; еңбекке жарамды жастағы адамдардың үйінде қайтыс болуы; онкологиялық аурулар мен туберкулездің асқынған түрлері; 2) тіркелген жағдайлардың жалпы санының 50% жағдайлары*: жүктілік кезіндегі асқынулар: ауыр дәрежедегі гестоздар, акушерлік қан кетудегі асқынулармен, гистерэктомиямен босанулар; еңбекке жарамды жастағы адамдардың алғаш мүгедектікке шығуы; денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органның анықтауы бойынша медициналық көмек басым болып табылатын аурулар бойынша стационардан шыққаннан кейін азаматтарды бақылау; 3) әр бөлімшеден және (немесе) мамандар бейінінен амбулаториялық науқастардың кемінде 10 медициналық картасы. 3. Қан қызметі саласында қызметті жүзеге асыратын ұйымдарда: тегін және ақылы негізде қан тапсырған донорлардың кемінде 50 медициналық картасы. 4. Жедел медициналық көмек көрсету ұйымдарында: 1) тіркелген жағдайлардың жалпы санының кемінде 50% жағдайлары: бір тәулік ішінде бір ауру бойынша қайта шақыртулар; шақыртулар кезіндегі өлім-жітім: бригада келгенге дейінгі өлім, бригада келген кездегі өлім; жедел жәрдем бригадасы мен науқастарды емдеуге жатқызған стационардың қойған диагноздарының сәйкес келмеуі; 2) жалпы бейінді мамандандырылған бригадалардың шақыртуларға шығуының кемінде 10 медициналық картасы.

Сыртқы сараптамаларды жүзеге асыратын адамдар

Сараптама нәтижелері бойынша қорытындылар

2 Денсаулық сақтау саласындағы тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрлігінің Медициналық және фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің мамандары

3 - денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға медициналық көрсетілетін көмектің сәйкестігі (сәйкессіздігі) туралы - пациентке мемлекет кепілдік берген көлемде тегін медициналық көмекті ұсыну туралы

Ескертпе: * Дұрыс емес, сапасыз өткізілген ішкі сараптама, сыртқы сараптама фактілерін белгілеу кезінде көрсетілген жағдайлардың 100 %-н қамтиды. Медициналық қызметтер көрсету сапасына ішкі және сыртқы сараптамаларды ұйымдастыру мен жүргізу қағидаларына 4-қосымша Сыртқы индикаторлар р/с Индикаторлардың № атауы

Өлшем бірлігі

1

2

1

Жоспарлы емдеуге жатқызу кезінде қайтыс болғандардың үлес салмағы

2

Жоспарлы емдеуге Есепті кезеңде жоспаржатқызу кезінде опера- лы тәртіппен барлық циядан кейінгі өлім операция жасалғандар ішінде операциядан кейін стационарда қайтыс болғандардың саны Есепті кезеңдегі ана Абсолюттік сан өлім жағдайларының саны, оның ішінде: - акушериялық қан кетулер; - гестоздар; - аборттар; экстрагенитальдық патологиялар

3

4

5

6

Ақпарат- Ақпарат көзі тың мерзімдігі

Есепті кезеңдегі балалар өлімі жағдайларының саны, оның ішінде: - тыныс алу ағзалары ауруларынан; - ішек инфекцияларынан; - туа біткен даму кемістіктерінен; - перинатальды кезеңдегі себептерден Ауруханаішілік инфекцияның көрсеткіші Қайта түсу көрсеткіші (бір айдың ішінде бір ауру бойынша)

Абсолюттік сан

Ауруханаішілік инфекциямен тіркелу жағдайларының саны

Ай сайын Есептік деректер, стационарлық науқастың медициналық картасы (Бұйрыққа сәйкес № 003/е нысаны) Ай сайын Есептік деректер, стационарлық науқастың медициналық картасы (Бұйрыққа сәйкес № 003/е нысаны) Күн сай- Медициналық ын ұйымның, перзентханалардың жүкті әйелдер мониторингінің деректері, ана өлімжітімін есепке алу картасы (Бұйрыққа сәйкес № 2009-1/е нысаны) Күн сай- Туған, өлі туған, 5 ын жасқа дейінгі қайтыс болған балаларды есепке алу картасы (Бұйрыққа сәйкес № 2009/е нысаны)

Ай сайын

Есепті мерзімде емдеуге Ай жатқызылғандардың саны, сайын оның ішінде емделуге қайта жатқызылғандардың саны

7

Инфекциялық ауруларды есепке алу журналы (Бұйрыққа сәйкес № 060/е нысаны) Есептік деректер, стационарға науқастың медициналық картасы (Бұйрыққа сәйкес № 003/е нысаны), стационардан шыққан науқастың статистикалық картасы (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысаны) Патологоанатомиялық зерттеудің хаттамасы (Бұйрыққа сәйкес 013/у нысаны) Өтініштерді тіркеу журналы

Клиникалық және Есепті кезеңдегі Ай патологоанатомиялық жағдайлардың саны сайын диагноздардың сәйкес келмеу жағдайлары 8 Өткен жылдың Алдыңғы кезеңмен Ай сайын салыстырғанда ұқсас кезеңімен негізделген шағымдардың салыстырғанда саны негізделген шағымдардың жалпы саны Амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін ұйымдар үшін бағалау индикаторлары Абсолюттік сан және 1000 Тоқсан Мекенжайы 9 Есепті кезең ішінде сайын көрсетілген, облыстық адамға шаққандағы есеп тіркелген халық көрсеткіші статистикалық арасындағы, оның басқарманың ішінде еңбекке жарамдеректері ды жастағылардың өлімінің көрсеткіші

10

МСАК* деңгейінде алдын алуға болатын ана өлімі жағдайларының үлес салмағы

11

МСАК* (ЖІИ*, ЖРИ*) деңгейінде алдын алуға болатын 5 жасқа дейінгі балалар арасындағы өлім

12

13

14

15

16

Шектік мәні

3 4 5 Стационарлық көмек көрсететін ұйымдар үшін бағалау индикаторлары Есепті кезеңде жоспарлы тәртіппен барлық түскендердің ішінде стационарда қайтыс болғандардың саны

Фертильді жастағы тіркелген әйелдердің санына есепті кезеңде сараптамамен расталған алдын алуға болатын себептер ішінде халық арасында тіркелген ана өлімі жағдайларының саны

Тіркелген халық арасында 0-ден 5 жасқа дейінгі балалар санына МСАК* (ЖІИ*, ЖРИ*) деңгейінде алдын алуға болатын 0-ден 5 жасқа дейінгі балалар арасындағы өлімжітім саны Жүктілікке кері әсер Тіркелген халық арасында ететін әйелдердің экс- емдеуге жатқызылған жүкті әйелдердің жалпы санытрагенитальды патологиясы бар ФЖӘ-нің* на шаққанда жүктілікке жүкті болу жағдайлары қарсы көрсетілімдері бар әйелдердің экстрагенитальды патологиясымен ФЖӘ-нің* емдеуге жатқызылған жүктілік жағдайларының саны Өкпе туберкулезі Тіркелген халық арасында ауруымен алғаш өкпе туберкулезі ауруырет анықталған мен алғаш рет анықталған науқастардың науқастардың санына арасындағы асқынған шаққанда тіркелген халық жағдайлардың үлес арасындағы асқынған салмағы жағдайлардың саны Тіркелген халық Тіркелген тұрғындардың арасында жаңадан арасында жаңадан пайпайда болған 3-4 да болған визуалды сатыдағы визуалды оқшауланған қатерлі ісік оқшауланған қатерлі диагнозымен алғаш рет ісік диагнозымен анықталған жағдайлардың алғаш рет анықталған санына тіркелген халық жағдайлардың саны арасында жаңадан пайда болған 3-4 сатыдағы визуалды оқшауланған қатерлі ісік диагнозымен алғаш рет анықталған жағдайлардың саны Негізделген Өтініштердің жалпы санышағымдардың на арналған есеп алдыңғы кезеңмен салыстырғанда есепті кезеңдегі жалпы саны Тіркелген халық Тіркелген халық саны саны ішінде: жүрекішінде: жүрек-қан тамыр қан тамыр жүйесі; жүйесі; артериалдық артериалдық гигипертензия; миокард пертензия; миокард инфаркты; инсульт ауруинфаркты; инсульт лары асқынған емделіп аурулары асқынып, шыққан аурулар санына емдеуге жатқызылған 100 адамға шаққанда науқастарды емдеуге тіркелген халық саныжатқызу деңгейі нан: жүрек-тамыр жүйесі; артериалдық гипертензия; миокард инфаркты; инсульт аурулары асқынған, емделіп шыққан аурулар саны

Күн сайын

Күн сайын

Тоқсан сайын

Тоқсан сайын

Тоқсан сайын

Ана өлімін тіркеу картасы (Бұйрыққа сәйкес 2009/е-1/е нысаны) (МФҚБК* сараптамасының нәтижесі бойынша МСАК* деңгейінде алдын алуға болатын ана өлімі жағдайлары) Туған, өлі туған, 5 жасқа дейінгі қайтыс болған балаларды есепке алу картасы (Бұйрыққа сәйкес № 2009/е нысаны)

6

Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс

Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс

Басқаруға жататын себептер бойынша индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс

Есепті кезең көрсеткіші мәнінен алдағы кезеңмен салыстырғанда 5%-ға кемуі

Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс

Астана қаласы

Министр

Б.ИМАШЕВ.

Қазақстан Республикасы Әділет Министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы №115 бұйрығына 1-қосымша Бағалау туралы есептiң нысаны мен мазмұнына қойылатын талаптар 1. Жалпы ережелер 1. Осы Бағалау туралы есептiң нысаны мен мазмұнына қойылатын талаптар (бұдан әрi – талаптар) халықаралық бағалау стандарттарын пайдалана отырып, «Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметi туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрi – Заң) негiзiнде әзiрлендi және бағалау туралы есептiң нысаны мен мазмұнына, бағалау туралы есепте (бұдан әрі – есеп) пайдаланылатын ақпаратқа, сондай-ақ әдiснамада және есептеуде қолданылатын бағалау туралы есептегi сипаттамаларға қойылатын талаптарды белгiлейдi. 2. Осы талаптар Қазақстан Республикасының аумағында бағалау қызметiн жүзеге асыру кезiнде қолдануға мiндеттi болып табылады. 3. Есеп бағалау жүргiзу қорытындысы бойынша жасалады және Заңға, осы талаптарға, халықаралық стандарттар мен бағалау қызметi стандарттарына сәйкес жасалған құжатты бiлдiредi. 2.Бағалау туралы есептiң мазмұнына қойылатын талаптар 4. Есепте мынадай бөлiмдер мен бөлiктер қамтылады: титул парағы; есептiң мазмұны; 1 Бөлім. Есеп туралы жалпы мәліметтер; 2 Бөлім. Бағалау объектiсiнiң жалпы ақпараты және сипаттамасы; 3 Бөлім. Есептiң есептеу бөлiгi; 4 Бөлім. Қорытынды бөлігі; Қосымшалар. 1 және 2 бөлімдер, оның қосымшаларын есептемегенде, есеп мазмұнының жартысынан аспайды. 5. Есеп екі данада жасалады, оның біреуі тапсырыс берушіде, екіншісі бағалаушыда сақталады. 6. Титул парағында қамтылады: 1) есептiң атауы; 2) есептiң нөмiрi; 3) есептiң жасалған күнi; 4) объектiнiң атауы және орналасқан жерi; 5) бағалау күнi; 6) бағалау туралы шарттың нөмiрi және жасалған күнi; 7) айқындалатын құнның түрi (үлгiсi); 8) тапсырыс берушiнiң толық атауы немесе тегi, аты, әкесiнiң аты (бар болса), оның нақты орналасқан жерi немесе заңды мекенжайы, банктiк деректемелерi; 9) бағалаушы туралы мәліметтер: Заңды тұлға үшін: толық атауы, сәйкестендірілген бизнес нөмірі, банктік деректемелері, бағалаушының заңды мекенжайы, бағалаушы мүшесi болып табылатын бағалаушылар палатасының атауы; жеке тұлға үшін: бағалаушының тегi, аты, әкесiнiң аты (бар болса), жеке сәйкестендірме нөмірі, оның нақты орналасқан жері, бағалаушы мүшесi болып табылатын бағалаушылар палатасының атауы; 10) есепті бекітетін адамның мөрмен расталған тегi, аты, әкесiнiң аты (бар болса) және қолы. 7. Iлеспе хатта мыналар қамтылады: 1) бағалаудың мақсаты; 2) бағалау объектiсiн сәйкестендiретiн жалпы ақпарат; 3) есепте пайдаланылған бағалау тәсілдері мен әдiстерi; 4) бағалау объектiсi құнының қорытынды шамасы. 8. Есеп мазмұнына оның құрамына беттерi көрсетiліп енгізілген бөлiмдер (кiшi бөлiмдер) кіреді. 9. 1 Бөлім. «Есеп туралы жалпы мәліметтер», онда қамтылады: 1) бағаланатын объектінің атауын, объектінің меншік иесін, объектінің орналасқан жерін, бағалаудың бағаланатын құқықтарын, мақсатын, түрін және мақсатын, есептің және бағалаудың күнін, бағаланатын мүліктің сәйкестендіруін, белгіленетін құнның базасы мен үлгісін анықтауды көрсетумен бағалауға арналған тапсырма; 2) бағалаушы туралы мәліметтер (лицензияның нөмірі және берілген күні, бағалаушының азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру туралы мәліметтер (бар болса) және басқалар); 3) бағалауды жүргізу кезінде бағалаушы пайдаланған болжаулар мен шектеу шарттары; 4) бағалауды жүргізу кезiнде пайдаланылған құжаттар тiзбесi: Заңға сәйкес нормативтік құқықтық актілер және бағалау стандарттары, бағалауды жүргізу кезінде оларды алу көзін көрсетумен пайдаланылған деректер тізбесі; 5) есепте қолданылатын негiзгi терминдер мен анықтамалар. 10. 2 Бөлім. «Жалпы ақпарат және бағалау объектiсiнiң сипаттамасы, онда қамтылады: 1) бағалау объектiсi тексерiлген күн; 2) бағалау объектiсінiң жалпы сипаттамасы мен жай-күйi; 3) бағалау объектiсінiң құрамы; 4) бағалау объектiсiнiң нысаны мен ағымдағы пайдаланылуы; 5) бағалау объектiсi орналасқан жердiң сипаттамасы; 6) бағаланатын объектінің негiзгi сипаттамаларының сипаты; Кредит беру мақсатында кәсiпорындарды және iрi жылжымайтын мүлiк объектiлерiн бағалау кезiнде қосымша көрсетiледi: 1) өңiрдегi жалпы экономикалық ахуалға және әлеуметтiк-экономикалық ахуалға шолу жасау; 2) бағаланатын мүлік нарығында ағымдағы белсендiлiк пен беталыстарға шолу жасау; 3) салалық шолу жасау (белгiлi бiр тауарларды (қызмет көрсетулердi) өндiру ұйымдастырылған мүлiк кешенiнiң құрамына кiретiн жылжымайтын мүлiк бағаланатын жағдайда жасалады). 11. 3 Бөлім «Есептің есептеу бөлiгi», онда қамтылады: 1) бағалау әдiснамасы; 2) үш тәсілдегі әдiс мәнiнiң қысқаша жазылуы және осы есепте қолданылған тәсілдер мен әдістерді таңдау негiздемесi; 3) таңдап алынған тәсілдер/әдiстер қолданылған бағалау процесiнiң сипаттамасы; 4) таңдап алынған тәсілдермен/әдістермен орындалған есептеулер; 5) «Бағалау нәтижесін келісу» бөлімі; Бағалау нәтижесін келісу, егер әртүрлі әдістер пайдаланылған және әртүрлі әдістермен алынған нәтижелер екі рет бір-бірінен өзгеше болмайтын жағдайда жүргізіледі. Егер осы талап бұзылатын болса, оларда пайдаланылған есептеулер мен бастапқы ақпарат нақтыланады. Келісу орташа салмақ әдісімен жүргізіледі. Салмақ коэффициенттерін анықтау үшін есептеудің математикалық әдістері қолданылады, оларға есепте сипаттама беру қажет. 12. 4 Бөлім «Есептің қорытынды бөлігі», онда объекті құнының шамасы туралы қорытынды қамтылады. Бағалау объектісі құнының қорытынды шамасы Қазақстан Республикасының валютасында (теңгемен) және жақшада осы сома жазбаша толық жазылып, мың теңгеге дейiн ықшамдалған цифр түрiнде көрсетiледi. Бағалау туралы есепте көрсетілген бағалау объектісі құнының қорытынды шамасы, егер бағалау туралы есеп жасалған күннен бағалау объектісімен мәміле жасалған күнге дейін немесе жария оферта ұсынылған күнге дейiн алты айдан аспаған болса, бағалау объектiсiмен мәмiле жасау мақсатында ұсынылған болып танылады. 13. Есепке қосымшаларда қамтылады: 1)бағалау объектiсiн тексеру актiсi; 2) Бағалаушылар палатасындағы мүшелiк туралы куәлiктiң көшiрмесi; 3) бағалау объектiсiнiң фотосуретi (тек жылжымайтын мүлiк, көлiк, жабдық және басқа да материалдық мүлiк үшiн); 4) ұқсас объектілердің бағалары және Internet жүйесінен алынған хабарландыруларға сілтемелер туралы мәліметтер қамтылған компьютердің (скриншоттың) жұмыс үстелінің фотосуреттері; 5) есептеу кестелерi (бар болса); 6) кәсiпорындардың активтерінің тiзбесi және олардың нарықтық құны бар кестелер (қажет болғанда); 7) бағалауды Заңға сәйкес жүргізуге арналған бастапқы деректер; 8) қажет болғанда, басқа құжаттар. 3. Бағалау туралы есеп нысанына қойылатын талаптар 14. Жеке кәсіпкер болып табылатын бағалаушы жасаған есепке өзі қол қояды және өзінің жеке мөрімен бекітеді. Заңды тұлғаның есебіне бағалаушы (бағалаушылар) қол қояды, заңды тұлғаның басшысы немесе оның уәкілетті өкілі бекiтедi және мөрмен куәландырады. 15. Есептің титул парағынан басқасы, парақ беттерi бойынша нөмiрленедi және тiгiледi. Бөлімдерінің әрбір бетіне есепті жасаған бағалаушы қол қояды. Әрбір бетіне қол қою жеке қол қоюмен немесе факсимиле қоюмен жүргізіледі.

«Жылжымалы мүлiктiң құнын бағалау» бағалау стандарты

Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс

Басқаруға жататын себептер бойынша есепті кезең көрсеткіштерінің алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 5%-ға кемуі Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс

Есепті кезең көрсеткіші мәнінің алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 5%-ға кеміту Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс

«Туберкулезбен ауыратын науқастар тіркелімі» бағдарламалық кешені

Есепті кезең көрсеткіші мәнінің алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 5%-ға кемуі

«Онкологиямен ауыратын науқастардың тіркелімі» бағдарламалық кешені

Есепті кезеңдегі көрсеткіш мәнінің алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 5%-ға кемуі

Стационардан шыққан науқастың статистикалық картасы (Бұйрыққа сәйкес 066/е нысаны) (АХЖ10*: 110-113, 120-121, 160-166.9)

Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы бағалаушылар қызметі туралы» 2000 жылғы 30 қарашадағы Заңының 9-бабының 1-тармағына және 10-2 бабының 1-тармағына сәйкес, бұйырамын: 1. Мыналар: 1) Осы бұйрықтың 1-қосымшасына сәйкес Бағалау туралы есептің нысаны мен мазмұнына қойылатын талаптар; 2) Осы бұйрықтың 2-қосымшасына сәйкес «Жылжымалы мүліктің құнын бағалау» бағалау стандарты; 3) Осы бұйрықтың 3-қосымшасына сәйкес «Жылжымайтын мүліктің құнын бағалау» бағалау стандарты; 4) Осы бұйрықтың 4-қосымшасына сәйкес «Құнның базалары мен түрлері» бағалау стандарты; 5) Осы бұйрықтың 5-қосымшасына сәйкес «Зияткерлік меншік объектілерінің және материалдық емес активтердің құнын бағалау» бағалау стандарты бекітілсін. 2. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Әділет министрінің орынбасары Б.Ж.Әбдірайымға жүктелсін. 3. Тіркеу қызметі және заң кызметін ұйымдастыру департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен осы бұйрықты мемлекеттік тіркеуді және оны ресми жариялауды қамтамасыз етсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Әділет Министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы №115 бұйрығына 2-қосымша

Стационардан шыққан науқастың статистикалық картасы (Бұйрыққа сәйкес 066/у нысаны) «Жүкті әйелдер тіркелімі» бағдарламалық қамтамасыз ету

Ай сайын Өтініштерді тіркеу журналы

Тоқсан сайын

№115

Бағалау қызметінің кейбір мәселелері туралы

Ескертпе: *Аяқталған жағдай – пациентке бастапқы жүгіну сәтінен бастап ем аяқталғанға дейін амбулаториялық-емханалық деңгейде медициналық көрсетілетін қызметтердің кешені. *Емделіп шыққан жағдай – пациентке стационарлық (стационарды алмастыратын) жағдайда түскен сәттен бастап шығарылғанға дейін медициналық көрсетілетін қызметтердің кешені.

Сыртқы сараптамаға жататын жағдайлар (қызмет бөлімдері)

1 қазан 2015 жыл

Индикатордың мәні нөлге жетуі тиіс Есепті кезеңнің көрсеткіші мәнінің алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 10%-ға кемуі

*Ескертпе: аббревиатуралардың толық жазылуы: МСАК - медициналық - санитариялық алғашқы көмек ФЖӘ - фертильді жастағы әйелдер ЖІИ - жіті ішек инфекциясы ЖРИ – жіті респираторлық инфекция ДТБК – дамудың туа біткен кемістігі МФҚБК – Медициналық және фармацевтикалық қызметті бақылау комитеті АХЖ-10 – аурулардың халықаралық жіктемесі Х қайта қарау ААЖ – автоматтандырылған ақпараттық жүйе Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 29 сәуірде Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №10880 болып енгізілді.

1. Жалпы ережелер 1. Осы жылжымалы мүлiктiң құнын бағалау стандарты (бұдан әрi - Стандарт) негізгі ұғымдарды ашады және өңірлік факторларды, баға белгілеудің өзіндік шарттарын және олардың есепке алу мен есепте көрсетілуін ескере отырып, жылжымалы мүлікті бағалауға қойылатын міндетті талаптарды белгілейді. негiзiнде халықаралық бағалау стандарттарын ескерумен әзiрлендi және жылжымайтын мүлікті бағалауға қойылатын негiзгi талаптарды белгiлейдi. 2. Стандарт «Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметi туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) және халықаралық бағалау стандарттарына сәйкес әзірленді, жылжымалы мүлікті бағалау әдістеріне қойылатын негізгі талаптарды белгілейді. 3. Бағалау қызметінің негізгі принциптері объективтілік және дұрыстық болып табылады. 4. Бағалау түрі міндетті және бастамашылық бағалау болып табылады. 5. Стандарттың әрекет етуі материалдық жылжымалы мүліктің барлық үлгілерін бағалауға қолданылады. 6. Осы стандартта мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) биологиялық активтер – биологиялық қайта құрулар процесінде ауылшаруашылық өнімін және/немесе қосымша биологиялық активтер беруге, сондай-ақ басқа тәсілмен экономикалық пайда әкелуге қабілетті мал немесе өсімдік; 2) генерациялайтын бірлік – басқа активтерге немесе активтер тобына маңызды дәрежеде байланысты болмайтын ақшалай қаражаттың түсуін қатамасыз ететін активтердің ең аз сәйкестендірме тобы; 3) жабдық – автивтер, атап айтқанда кәсіпорынның немесе ұйымның қызметін ұйымдастыру-технологиялық қамтамасыз ету мақсатында пайдаланылатын жиһаз және жинақтауыштар, бұйымдар мен мүкәммал, автокөлік құралдары және демонтаж жасауға арналған құрал-саймандар; 4) жалға алушының жақсартулары – тіркелген жақсартулар немесе жалға алушы өзінің қажеттіктерін қанағаттандыру үшін орнатылатын және төленетін, әдетте жалға алу мерзімінің аяқталуы бойынша жалға алушымен жойылатын жерге немесе үйлерге қосымшалар. Оларды жою жылжымайтын мүлікке елеулі залал келтірмейді; 5) жылжымалы мүлік - көлік құралдары, айналымдағы тауарлар, бағалы қағаздар, ақша, мүліктік құқықтар, соның ішінде болашақтағы өнімге және Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерімен жылжымайтын мүлікке жатқызылмаған өзге де мүлікке құқық; 6) коллекциялық заттар – өнер туындылары, ескі заттар, бағалы тастар, зергерлік бұйымдар, музыкалық аспаптар, нумизматикалық немесе филателиялық коллекциялар, сирек кітаптар және мұрағат материалдары; 7) қондырғылар – басқа активтерден бөлінбейтін және коммуналдық шаруашылық объектілерінің, мамандандырылған үйлердің, машиналар мен жабдықтың құрама және сындарлы элементтерін қамтитын активтер; 8) корпоративтік активтер - басқа активтерге немесе активтер тобына байланысты болмайтын ақшалай қаражат ағынын жүргізуге қабілетсіз активтер, бірақ олардың баланстық құны толықтай генерацияланатын бірлікке жатпайды; 9) көліктік құрал – Қазақстан Республикасының аумағында тіркелген теміржол, автомобиль, теңіз, ішкі су, әуе, қалалық электр, соның ішінде метрополитен, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағындағы магистральдық су құбыры көлігі; 10) мамандандырылған мүлік – бизнесті немесе оның бөлігі болып табылатын ұйымды сату арқылы, оның мамандандырылған сипаты мен құрылымына, пішініне, мөлшеріне, орналасқан жеріне және өзге де қасиеттерге негізделген бірегейлігінің арқасында нарықта сирек сатылатын мүлік; 11) машиналар – шаруашылық субъектісінің операциялық талаптарына негізделген мамандандырылған технологиялық процестерді орындау үшін пайдаланылатын аппараттар; 12) операциялық мүлік – тұрақты жұмыс істейтін кәсіпорынның негізгі қызметі үшін қажет болып саналатын актив; 13) офис жабдығы - жиһаз, компьютерлiк техника, байланыс құралдары және тағы басқалар; 14) өнер туындыларын бағалау кезіндегі шығын амалы – осы өнер туындысын сатып алу кезінде оны ауыстыратын басқа өнер туындысын жасау мүмкіндігімен алмастырушы ретінде қарастырылатын өнер туындыларының құнын айқындайтын амал. 15) сауда бұйымдары және жалға алушының жылжымайтын мүлік болып табылмайтын, жалға алушының мүлігіне қосылатын және оның сауданы немеме бизнесті жүргізу кезінде пайдаланатын құралдары; 16) сыртқы (экономикалық) ескіру (құнсыздану) – объектінің құнын қоршаған ортаның әсері (экономиканың жағдайына, демографиялық ахуалға, тұтынушылардың төлем қабілеттілігіне және басқа да жергілікті жағдайларға негізделген, өңірдегі нарықта қалыптасқан сұраныс пен ұсыныстың арақатынасы) салдарынан нарықтағы өзгерістер нәтижесінде жоғалту. 17) физикалық тозу – пайдалану, күту, табиғи-климат жағдайымен байланысты және басқа да факторлардың әсерінен тозған және бұзылған зақымданулар (ақаулар) салдарынан объектінің құнын жоғалту; 18) функционалдық ескіру – объектінің құнын оның өңдірісінің арзандауымен немесе жаңамен салыстырғанда өнімділігінің аса төмен болуымен байланысты жоғалту; 19) Чилтонның тежеу коэффициентi - бағаланатын жылжымалы мүлiктiң негiзгi параметрiнiң құны белгiлi оған ұқсас мүлiктен айырмашылығына байланысты құнын өзгертудi есептеу кезiндегі дәреже көрсеткiшi. 2. Жылжымалы мүлікті бағалау әдiстерi 7. Жылжымалы мүлiктiң нарықтық немесе өзге де құнын белгiлеу кiрiстiк, шығындық және салыстырмалы амалдарға топтастырылған бағалау әдiстерiн қолдану арқылы жүргiзiледi. 8. Кiрiстiк амал әдiсi жылжымалы мүлікті бағалауға қолданылады, егер бағаланатын активтен немесе қосымша активтер тобынан құрылатын нақты ақша ағынын бөлу мүмкін болса. Алайда ақша ағынының кейбір элементтері материалдық емес активтермен байланысты болады және одан жылжымалы мүлікпен кіретін үлесті бөлу қиын болады. Кірістік амал әдісі жеке бағаланатын жылжымалы мүлік үшін пайдаланылмайды. Кiрiстiк амал әдiстерi: 1) дисконтталған ақша ағыны әдiсi - коммерциялық мақсатта жылжымалы мүлiктi пайдаланумен байланысты тәуекел дәрежесiне тәуелді ақша ағынының өзгеруінен және бiркелкi түспеуінен құнды айқындау; 2) тiкелей капиталдандыру әдiсi - шектеусiз уақыт кезеңінде кiрiс шамасы тең болғанда бағалау объектiсiн тұрақты пайдалануды сақтаудан құнды айқындау; 3) өсу модельдерi бойынша капиталдандыру әдiсi - шектелмеген немесе шектелген уақыт кезеңiнде кiрiс шамасы тең ұлғайған кезде бағалау объектiсiн тұрақты пайдалануды сақтаудан құнды айқындау, тікелей капиталдандыру әдісіне ұқсас, бірақ одан айырмашылығы капиталдандыру коэффициентiнiң мәнi нарықтық деректерден салыстырма амалмен табылмайды, капиталдандыруға берудiң талап етiлген нормасының базасында есептеледi. 9. Шығындық амал әдiсi машиналар мен жабдықты бағалау үшін жылжымалы мүліктің белсенді нарығы болмаған жағдайда, сондай-ақ жекелеген мамандандырылған активтерді бағалау кезінде қолданылады. Шығын амалы толық қайта өндірудің құнын немесе жинақталған тозуды есептен шығарумен бағалау объектісінің ауысу құнын айқындау үшін пайдаланылады. Толық қайта өндіру құны бағалау объектісінің дәл көшірмесін (дәл сондай материалдарды, стандарттарды, дизайнды пайдаланумен және бағалау объектісіндегі жұмыс сапасымен) жасауға шыққан шығындар (ағымдағы бағамен) сомасы ретінде айқындалады. Ауыстыру құны бағалауды (қазіргі заманғы материалдар мен технологияларды пайдаланумен) жүргізу күніндегі нарықтық бағаларда бағалау объектісіне ұқсас объектіні құруға шыққан шығындардың сомасы ретінде айқындалады. Шығын амалының әдістері 2 топқа бөлінеді: 1-топ: шығынды тiкелей айқындау тәсiлдерiне негiзделген әдiстер өз күшімен жасалған жабдық құнын бағалау үшiн қолданылады. 1) бағалау объектiсiнiң жекелеген элементтерiнiң құнын, пайданы ескерумен оларды сатып алуға, тасымалдауға және жинауға шығындарды сомалаудан тұратын шығындық элемент бойынша есептеу әдiсi; 2) калькуляцияға кiретiн шығындар бабын (материалдарға, жинақтаушы бұйымдарға, жұмысшылардың жалақыларына шығатын шығындар және жанама шығыстар, оларды қазіргі заманғы бағалар деңгейіне келтірумен) экономикалық элементтер бойынша индекстеу жолымен құнын айқындаудан тұратын қолда бар калькуляцияны талдау және индекстеу әдiсi; 3) өндiрiстiң өнiмдiлiгiн ескерумен өндiрiстiк шығындардың iрiлендірілген нормативтерi бойынша әзiрлеудiң толық өзiндiк құнын есептеу жолымен құнын айқындаудан тұратын өзiндiк құнды iрiлендіріп есептеу әдiсi. 2-топ: шығындарды жанама айқындау тәсiлдерiне негiзделген әдiстер машиналар мен жабдықтың құнын бағалау үшiн қолданылады (өз күшімен жасалғандарды қоспағанда): 1) алмастыру принципiне негiзделген және пайдалылығы мен функциялары бойынша ұқсас бағаланатын объектiлердi iрiктеуден тұратын алмастыру әдiсi немесе ұқсас-параметрикалық әдiс. Бұл әдiс ұқсас объектiлердiң белгiлi құны мен техникалық-экономикалық сипаттамалары негiзiнде бағаланатын объектiнiң құнын есептеуге мүмкiндiк бередi; 2) тиiстi индекстегi объектiнiң теңгерiмдiк құнын түзетуден тұратын индекстеу әдiсi; 3) үлестiк баға көрсеткiштерiнiң, яғни бас параметрдiң бiрлiгiне (өнiмдiлiкке, қуаттылыққа және т.б.), массаға немесе көлемге келетiн баға негiзiнде құнын есептеуден тұратын үлестiк баға көрсеткiштері әдiсi. 10. Жылжымалы мүлiктiң жинақталған тозу шамасы физикалық тозу, функционалдық және сыртқы

(экономикалық) ескiру (құнсыздану) жиынтығына тең. Физикалық тозу жойылатын және жойылмайтын болады. Жойылатын физикалық тозу машиналар мен жабдықтың ағымдағы жөнделуiне шыққан шығындар сомасына тең. Жойылмайтын физикалық тозу мынадай әдістермен есептеледі: тиімді жасымен (өмір сүру мерзімі әдісімен); физикалық жағдайын сараптамалық талдаумен; корреляциялық үлгілер әдісімен; өнімділігін жоғалту әдісімен; паайдалылығын жоғалту әдісімен. Бағалау объектісінің функционалдық ескіруі бағалау күніне нарықта пайда болған жаңа, аса жетілдірілген ұқсас объектімен тікелей салыстыру әдісінің негізінде айқындалуы мүмкін. Сыртқы (экономикалық) ескiру машиналар мен жабдыққа сыртқы факторлардың әсер етуiмен байланысты болады. Мұндай тозу экономикалық немесе басқа да сыртқы факторлардың әсерi салдарынан оның құнына кері әсерін тигізген техниканы оңтайлы пайдаланудың өзгеруі, заңнамалық жаңашылдықтар салдарынан, мысалы, меншiк құқықтарын шектеу немесе акциздердi ұлғайту, осы үлгiдегi мүлікке сұраныс пен ұсыныстың ара-қатынасының өзгеруi салдарынан мүлiктiң пайдалылық дәрежесiнiң төмендеуiнен көрiнедi. Осы факторлардың әсер ету дәрежесi абсолюттiк немесе пайыздық көрсеткішпен өлшенеді. 11. Салыстырмалы амал жақында болған сатулар немесе аналог ұсыныстарының бағалары туралы жеткілікті мәліметтер табуға арналған бағалау объектілері үшін пайдаланылады. Салыстырмалы амал жақында болған сатулар немесе ұқсас объектілердің ұсыныстары бағаларын талдауға, осы ақпаратты бағалау объектісімен салыстыруға және тиісті түзетулерді жүргізуге негізделеді. Салыстырмалы амал әдістері: 1) нарықтық ақпарат әдiсi - әзiрлеушi зауыттың, дилерлердiң прайс-парақтарында жарияланған сатулар бағасы туралы немесе сатулар бағасы туралы басқа ақпарат көздері туралы ақпаратты пайдалану арқылы жылжымалы мүлiктiң құнын айқындау; 2) салыстырмалы талдау әдiсi – олардың арасындағы айырмашылықтарды ескеретiн тиiстi түзетулердi орындағаннан кейiн жылжымалы мүлiк объектілерінің бағаланатын объектiмен салыстырылатын жақында болған сатулар мен ұсыныс бағасын салыстыру арқылы құнын айқындау; 3) статистикалық модельдеу әдiсi (жалпы бағалау әдiсi) - бағасы белгiлi болатын бiртектес объектiлердiң кейбiр жиынтықтарының өкiлi ретiнде бағаланатын жылжымалы мүлiк объектiсiн қарау тәсiлi; 4) корреляциялық модельдер әдiсi - бағаланатын объектiнiң техникалық-экономикалық қасиетiн сипаттайтын және оның құнымен барабар тәуелдiлiкпен байланысты шартты бiрлiктерде орташа салмақты параметрлерiн айқындауға негiзделген жылжымалы мүлiк объектiсiн бағалау тәсiлi. 3. Жылжымалы мүлікті бағалау әдiстерiне қойылатын талаптар 12. Бағалау әдiстерiн таңдау және қолдану кезiнде бағалаушы мынадай талаптарды сақтайды: 1) бағалау мақсаты мен айқындалатын құн түрiн сәйкестендiру; 2) жылжымалы мүлiктi бағалауды жүргiзу кезiнде пайдаланылатын ақпараттың шынайылығын қамтамасыз ету; 3) құқықтық талдау жүргiзу, мүлiктiк құқықтар мен ауыртпалықтарды сәйкестендiру; 4) бағалау әдiстерiн таңдауды негiздеу; бағалау туралы есепте оларды екiұшты түсiндiруге жол бермейтiн шынайы деректердi, есептiк көрсеткiштердi және негiзделген нәтижелердi толыққанды әрi түсiнiктi жазуды қамтамасыз ету. 4. Бағалауды жүргiзу (бағалауды жүргізу тәртiбi) 13. Объектіні бағалау кезінде жүргізіледі: 1) тапсырманы айқындау (бағаланатын мүлiктi сәйкестендiру, мүлiктiк құқықтарды сәйкестендiру, бағалау мақсатын нақтылау, бағалау базасын және құн түрiн белгілеу, бағалау күнін келiсу, өзге де шектейтiн жағдайларды айқындау, бағалау объектісін тексеру және бағалауды жүргізуге шарт жасасу); 2) алдын ала талдау, деректерді іріктеу және жинау (құжаттарды, бағалау объектісі туралы өзге де мәліметтерді жинау, өңдеу және талдау, ұқсас мүлікке сұраныс пен ұсынысты талдау); 3) бағалау амалдары мен әдістерін таңдау, бағалау объектісінің нарықтық немесе өзге де құнын белгілеу бойынша есептеулерді орындау; 4) бағалау әдістерін қолдану негізінде алынған нәтижені келісу және бағалау объектісінің қорытынды құнын айқындау; 5) бағалау туралы есепті жасау. Қазақстан Республикасы Әділет Министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 115 бұйрығына 3-қосымша «Жылжымайтын мүлiктiң құнын бағалау» бағалау стандарты 1. Жалпы ережелер 1. Осы жылжымайтын мүлiктiң құнын бағалау стандарты (бұдан әрi -Стандарт) халықаралық бағалау стандарттарын ескере отырып, «Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметi туралы» Қазақстан Республикасы Заңының негiзiнде әзiрлендi және жылжымайтын мүлiктi бағалауға қойылатын негiзгi талаптарды белгiлейдi. 2. Осы стандартта мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) бағалау объектісінің экономикалық өмірінің қалдық мерзімі – бағалау күнінен бағалау объектісінің экономикалық өмірінің мерзімі аяқталғанға дейінгі мерзім; 2) баламалы пайдалану – бағалау объектісін аса тиімді пайдалануды талдау кезінде қарастырылатын және қолданыстағы пайдаланудан өзгеше болатын жылжымайтын мүлiктi пайдаланудың ықтимал нұсқалары; 3) жердің жақсартылуы - жер учаскесiнiң сапалық сипатының және оның құнының өзгеруіне әкелетiн қандай да бiр iс-шаралардың нәтижелерi. Жердің жақсартылуына оларды құнсыздандырмай және мақсатын өзгертпей көшiру мүмкiн болмайтын жер учаскелерiнiң шекаралары шегінде орналасқан материалдық объектiлер, сондай-ақ шаруашылық қызметтің немесе белгiлi бiр жұмыс түрiн жүргiзу нәтижелерi жатады; 4) жерлердің жақсартылуының нақты жасы - жақсартылған жерлердi пайдалану басталғаннан бағалау күнiне дейiнгi кезең; 5) жерлердің жақсартылуының экономикалық өмірінің мерзімі - жерлердің жақсартылуынан алынатын немесе болжанып отырған кiрiс, осы кiрiстi алуға байланысты операциялық шығыстардан асатын кезең. Жерлердің жақсартылуының экономикалық өмiр сүру мерзiмi жақсартылған жерлердi пайдалану үшiн жарамды күйде ұстауды ақтайтын кезеңдi көрсетедi; 6) жылжымайтын мүлік – жер учаскелері, ғимараттар,құрылыстар және жермен тығыз байланысты өзге де мүлік, яғни мақсатына шамадан тыс зиян келтірілмей көшірілуі мүмкін болмайтын объектілер; 7) көпжылдық екпелер – үрі ағаштар мен, бiр жылдан немесе бірмәдениетті топтамадан артық өмiр сүретiн көшеттерде өсірілетін ағаштар мен бұталар кіретін негізгі қорлардың табиғи-заттық белгісі бойынша түрі. 8) құрылымдар - адамның болуына, жылжымалы мүлiктi орналастыруға, материалдық құндылықтарды сақтауға, өндiрiстi жүзеге асыруға және тағы басқаларға арналған үй-жайлар орналасқан жерлердің жақсартылуы; 9) құрылыстар - құрылымдар мен үй-жайларға жатпайтын, арнайы техникалық функцияларды орындауға арналған жердің жақсартылуы (бөгендер, туннельдер, эстакадалар, көпiрлер және тағы басқалар); 10) құрылысы аяқталмаған объектiлер - құрылысы аяқталмаған күйде болу салдарынан iс жүзiнде пайданылмайтын құрылымдар, құрылыстар немесе тарату құрылғылары; 11) нақты жалпы кіріс – жылжымайтын мүлік объектісін қалыпты нарықтық пайдаланғаннан түскен өзге де кірістерді қосумен жалға алу төлемін жинау кезінде және алаңдарды толық пайдаланбағаннан болған шығындарды есептен шығарғандағы ықтимал жалпы кіріс; 12) операциялық шығыстар – жылжымайтын мүлік объектісінің қалыпты жұмыс істеуін және нақты жалпы кірістің өсуін қамтамасыз ету үшін қажетті шығыстар. Операциялық шығыстар бөлінеді: шартты-тұрақты; шартты-ауыспалы немесе пайдалану; ауыстыру немесе резерв шығыстары. 13) ренталық кiрiс (жер рентасы) - жер учаскесiнiң сапасы мен орналасқан жеріне қарай өндiрiс құралы ретiнде жерден алынатын кiрiс. Ренталық кiрiс жер учаскесiнен алынатын өнiмдi сатудан күтiлетiн жалпы кiрiс пен өндiрiстiк шығындардың және өндiрушiнiң пайдасы арасындағы айырым ретiнде есептеледi. 14) салыстыру деректерi - бағаланатын объектi аналогтарының деректерiн талдау негiзiнде алынатын құнның есептiк шамасын алу үшiн бағалау талдауында пайдаланылатын деректер: нарықтық деректерден алынған сату бағасы, жалдау ақысы, табыстар мен шығыстар, капиталдандыру және дисконттау ставкалары және басқалары; 15) салыстыру элементтерi - жылжымайтын мүлiк үшiн төленетiн бағалардағы ауытқуларға әкелетiн мүлiк объектiлерi мен мәмiлелердiң нақты сипаттамалары. Салыстыру элементтерi берiлетiн мүлiктiк құқықтар түрлерiн, сату жағдайларын, нарық шарттарын, табиғи және экономикалық сипаттамаларды, пайдалануды, жылжымайтын мүлiкке жатпайты сату құрауыштарын және басқаларды қамтиды; 16) сыртқы (экономикалық) тозу - жылжымайтын мүлiк нарығында қоршаған ортаның әсер ету салдарынан өзгерiстердiң (экономиканың, демографиялық жағдайларға, тұтынушылардың төлем қабiлеттiлiгiне және басқа да өңiрлiк факторларға негізделген нарықта қалыптасқан сұраныс пен ұсыныстар көлемiнiң арақатынасы) нәтижесiнде объектiнiң құнын жоғалтуы; 17) табиғи тозу - объектiнi пайдалану, күту жағдайларымен байланысты тозу мен бұзылудан, табиғи-климаттық және басқа да факторлардың әсерiнен туындаған зақымданулардың (ақаулардың) салдарынан объектiнiң құнын жоғалтуы; 18) таза операциялық кiрiс (әрі қарай -ТОК) - жалпы кiрiс пен операциялық шығындар арасындағы айырым ретiнде айқындалатын кiрiс; 19) тарату құрылғылары - энергияны, затты, дабылды, ақпаратты және тағы басқалардың кез келген түрін қашықтықта (электрді жеткiзу желiлерi, құбырлар, су құбырлары, жылу және газ желiлерi, байланыс тораптары) тарату бойынша арнайы функцияларды орындау үшiн жасалған жерлердің жақсартылуы; 20) тиiмдi (негiзгi) жасы - оны сату мүмкiндiгiн ескеретiн объектiнiң табиғи күйi мен пайдалылығына сәйкес келетiн жас. Сыртқы түрiн бағалауға, техникалық жай-күйiне, объектiнiң құнына әсер ететiн экономикалық факторларға негiзделедi. Объектiнi пайдалану ерекшелiгiне қарай тиiмдi жас нақты жастан арту немесе азаю жағына қарай ерекшеленедi. 21) тренд - хронологиялық өмiр сүру мерзімінде бағаланатын объектi құнының өзгеру индексi; 22) функционалдық тозу - жетiлдiрiлген сәулет, көлемдiк-жоспарлау, сындарлы және басқа да сипаттамалармен қазiргi заманғы ғимараттар мен құрылыстарға тән функцияларын жүзеге асырудың мүмкiн еместiгi нәтижесiнде бағалау объектiсiнiң құнын жоғалтуы; 23) ықтимал жалпы кіріс – жылжымайтын мүлікті барлық шығындар мен шығыстарды есепке алмастан 100% пайдаланған кезде алынатын кіріс; 3. Осы Стандарт материалдық жылжымайтын мүліктің барлық типтерін бағалауға қолданылады. 4. Стандартта белгіленген әдістер Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан жылжымайтын мүлікке толық меншік құқықтарын бағалау үшін пайдаланылады. Жалға алу, жерді және жер қойнауын пайдалану құқықтары материалдық емес активтерге жатады және тиісті стандартта белгіленген әдістерді пайдаланумен бағаланады. 2. Жылжымайтын мүлікті бағалау әдiстерi 5. Жылжымайтын мүлiктiң нарықтық немесе өзге де құнын белгiлеу кiрiстiк, шығындық және салыстырмалы амалдарға топтастырылған бағалау әдiстерiн қолдану арқылы жүргiзiледi. 6. Кiрiстiк амал әдiсi жылжымайтын мүлік объектілерінің кіріс әкелетін қабілетімен байланысты сатып алынатын және сатылатын жылжымайтын мүлік объектісінің нарықтық құнын бағалау кезінде қолданылады. Кірістік амал әдістері: 1) дисконтталған ақша ағыны әдiсi - коммерциялық мақсатта бағалау объектісін пайдаланумен байланысты тәуекел дәрежесiне қарай ақша ағынының өзгеру және бiркелкi түспеу шарттарын негiзге ала отырып құнын айқындау; 2) кірісті тiкелей капиталдандыру әдiсi - шектеусiз уақыт кезеңiнде кiрiс шамасы тең болғанда бағалау объектiсiн тұрақты пайдалануды сақтау жағдайының негiзiнде құнын айқындау; Кірісті тікелей капиталдандыру әдісі бағалау рәсімдерінің мынадай реттілігін көздейді: 1) осындай жылжымайтын мүлікті жалға алу туралы жиналған ақпаратты жалға алу шарттарына (жалға алу төлемінің және жалға алудың үлгілік шарттарының мөлшерін) талдау жүргізу мақсатында талдау нәтижесінің негізінде жалпы кірісті болжау; 2) осы немесе ұқсас объекті жүктемесінің нақты коэффициентінін шығатын нақты кірісті есептеу; 3) таза операциялық кiрiсті (бұдан әрі -ТОК) нақты жалпы кiрiс пен операциялық шығындар арасындағы айырым ретiнде, ал ренталық кірісті – жер учаскесінен алынатын өнімді сатудан күтілетін жалпы кіріс пен өндірістік шығындар және өндірушінің пайдасы арасындағы айырым ретінде есептеу; 4) ток есебі ретінде бірнеше жылғы кірісті орташаландыру арқылы алынатын қалыптандырылған таза операциялық кіріс қабылданады; 5) капиталдандыру ставкасын айқындаудың бағалау рәсімін таңдау негіздемесі және оның есебі; 6) бағалау объектісінің құнын ТОК немесе ренталық кірісті капиталдандыру ставкасына бөлу арқылы есептеу. Дисконтталған ақша ағыны әдiсi бағалау рәсімдерінің мынадай реттілігін көздейді: 1) болжау кезеңінің негіздемесі; 2) ақша ағынының шамасын жыл кезеңдері бойынша нақты жалпы кіріс пен операциялық шығындар арасындағы айырмашылық ретінде болжау; 3) дисконт ставкасын айқындаудың бағалау рәсімін таңдау негіздемесі және оның есебі; 4) ақша ағынының ағымдағы құнын айқындау; 5) реверсия құнын айқындау және оның ағымдағы құнын есептеу; 6) бағалау объектісінің құнын ақша ағынының ағымдағы құнының және реверсияның ағымдағы құнының сомасы ретінде айқындау. 7. Бағалау объектісінің тұтынушылық сипаттамасын осындай жылжымайтын мүліктің кірісі бағалау объектісінің таза операциялық кірісін болжау кезінде есепке алынған жылжымайтын мүліктің сипаттамасына кәйкестендірумен байланысты қажетті шығындарды есептеу, ол мынадай әдістерді қолдану кезінде есептеледі: 1) кірісті тікелей капиталдандыру әдісі – бағалау объектісінің алынған құнын қажетті шығындардың ағымдағы құнының мөлшеріне азауті жолымен; 2) ақша ағынын дисконттау әдісі – оларды болжау кезеңі шегінде тиісті жүзеге асыру кезеңдерінде операциялық шығындарға қосу жолымен. Қажетті шығындар көлемін айқындау кезінде табиғи тозу және (немесе) функционалдық ескіру белгісін жоюдың техникалық мүмкіндігі мен экономикалық мақсатқа сәйкестілігі ескеріледі, егер бағалау объектісін пайдаланушының шығындарын өтеу тәртібіне қатысты заңнамада басқа айқындалмаған болса. Бұл ретте есепте бағалауды өткізу кезінде ескерілетін қажетті шығындардың есебі келтіріледі. Операциялық шығындар бағалау күніндегі бағалармен болжанады. Операциялық шығындарды болжаған жағдайда жалпы кірісті алумен байланысты иеленушінің (балансты ұстаушының) шығындары ескеріледі. 8. Шығындық амал тәсілі сатып алу-сату немесе жалға алу нарығы шектеулi болып табылатын жылжымайтын мүлiкке бағалау жүргiзу үшiн, сондай-ақ мамандандырылған жылжымайтын мүлiктi, соның iшiнде жылжымайтын мәдени мұра ескерткiштерiн, құрылыстарды, таратушы құр