Page 1

i korekta teksfu za pomocą znaków korektorskich

iw fiybie śledzenia zryłan

językowyni jest po trosze tak' jak z normami prawa: nie sposób objąc :liwych sytuacji. Życie jestzbyt bogate, zbytróżnorcdne;źeby do każdej specjalny paragraf Podobnie z języhłem: w tgJe{bie spotykamy tak i

nimi wszelkich sytuacji dało się

ie

nie jest możliwe uregulowanie ich wszysdóch w osobnych

przepisach. paragrafów i sytlacy "iadzą sobie m.in. pt zez Prawnicy z wybitnr sPecjaliści wskazują jak należy wykładnię prawa: w specjalnych prawodawcy konkretnychzdarz-efi. Gdy nie znajdujemy rozumieć wolę i odnosióĘdo

_ za|ecanejest postępowanie per zastanowić się' jak rozwiązywane są rozwiązani e, tnleĘ pamiętać, aby być analogiam. Gdy aśjużzdecydujemy się paokre konsekwenbrym zawsze stosować je wdalszym ' prąryadkach, gdy nonna Konsekwencj a j est też Żetaa1ą zasaĄ edytorstwa * pozostawia piszącemu swobodę:Przy niektórych formach j nie wydaje się zasadne narzucanie określone go rcz*iązana: zak'aryw arue' nakazywanie , Wtej sytuacjijednak swym własnym wolnośćautora czy r'edaktorutakŻe nie jest absolutra: jest on zobli wyborem. Praca złekstem wzęezłtaj uważnie zarrięsz.czony niżej tekst, a następnie na podanej hiscie zantase1e _ niedoskonałościredakcyjne, które możrra mu pĄqisać: 'Ńtązarn z brakiem konsekwencji

6OLD

ńwwnr l*T-

Pienłlsze teksty, noszące ślady||ł*,płnt^# ,,stylu felietonowego|, jednak jeszcze nienazwane felietonami, zna|aĄ się * t'' periodyku ,,Spectatbrj w htach 1711-1714- ich autorami byli J. Addison i R. Steele'.J" Historia felietonistyki liczy prawie

t2yr*{.

Termin fetieton zaczĄ być używany w 1803roku, rieovrtułiuntutloeoffroy francuskim czasopiśmie

"Journal

we-R}

L"

przeprowadził eksperyment, który"|'' 'r!{_ło'i*.niił kolumny gazety'lna ktÓĘ zamieścĘ.fgJ

des

polegał'"'l=.dł'r"''f il

iul

dodatek literacko-rozrywkowyz. Termin fetieton pochodzi od francuskiego feuille, en

orn"".łliś€lĘieuittefon natomiast to ,,kańka złoŻonan" .r*orol Naała ma miązek{'v'l' z faktem, iż Ów oooatet[9y$d-l'ie-loffid gÓrnej częścitekstu typograficzną kreską i

[-l.J

funkcjonował jako odrębna graficznie

i

redakcyjnie- ra|_o_Ść3.

w zatem pewnego fragmentu czasopisma, , * 1

oo|

|Jąwa felĘtqr potyczyła r\.ń\-ĄY ne

trescił? t'l.t

Możdżonek A., Mistrzowiefelietonu,Warszawa 1999, s' 5. lbidem. 3 Por. ChudzińskiB., Felieton Geneza i ewolucja gatunhl,|w:l Dziennikarstwo i światmedióły, red. Bauer Z., Chudziński E., KrakÓw 2000, s. l97' t


\Mrótce pojawiły się autonomiczne teksty, ktÓre dalej funkcjonowały w tej odciętej

kreskąprzestrzenigazety,alejużsamenazywanebyłykrc!gŁByłytopzede* wszystkim relacje

z

podrÓŻ^y,

opowiadania, recenzje, repeńuar teatrów, pzegląd

mody, og[oszeniaaVstasinskis wspomina, że na początku XlX wieku felietony uvłv

stałym działem w gazecie codziennej,

w

V?

L-f-r

którym

czytelnikÓw|wiadomości kulturalne, podawane w lekki sposób.

prasie stawał się powoli odczuwalny

ten rodzaj tekstu rosłr, poni

@Ponadtofelieton,zracjiswojegorcrNes;].przyjemnegocnarakteru,!;. pzyciągał nowych czytelników . Zaczęła sĘ też ift+ zmieniać temaĘka H poruszana w felietonach

-

felieton nieprzewidywatnym

zacza$ dominowaÓ model mozaikowości, co czynlłc

i

!ffiHf

często

G*t

wrażenie nowości,}f,$$

zapobiegając znudzeniu. Dawało to talĆe wrażenie wolności,ponieważ dobór tematu był dowotny i zaleŻny od autora. Felieton był też - jak piszd|'Stasiński - intrygujący

przez to, że łamałlineamośÓ lektury

zgodnie

.

'{

z

graficznymi sugestiami

kontekstualnych

-

i

"t

T?.

Wymagął rozkładania ciągów tekstowych

ponownego

ich składania tł

nowych, t

f wcl,'qE

Yl

zasao|{, w celu zrozumienia całcści.Felieton pozwalał także H

i

sformalizowanie tekstÓw zamieszczanych W prasie.tfi.6ą_|n;e L.; odcięcie fetietonu kreską sugerowało, i tak byb w rzeczywistości, jego nieoficjalny

złary1| insĘfiucjonalno-s[ charakter.

Rozwój felietonistyki w Polsce W Polsce, podobnie jak we Francji, stosowano termin felieton na określenie zarÓwno różnych ,,drobiazgÓw} zamieszczonych pod kreską w czasopismach, jak też

konkretnych tekstÓw, dająrych

się wyodrębnić spośrÓd innych na

I'

podstawie

specyficznych cech zewnętrznych i wewnętznycho'

*ig,*ł Mitzne/

podaje, że pierwsze teksty, mające charakter felietonÓw, ale

ni"I,*v'tepujłe jeszcze pod tą nazwą, to utworyVrcrasickiego iYóohomolca, drukowane na łamach ,,Monito'J' (rzos- 17u). Te żartobliwe utwory łączyływ sobie

' Mitaer 2., Felieton,fw:l Teoria i praldyka dziennikarstwa, 1964, s. 130.

9

yt.Tn

t4.

Por. Wojtak M,Gatunki felietonów odbiegały zmacznie od

a

,,Rozmaltościo'' 5 stasiński P., op.cit., s.6. 6 Por. Chudziński E., op.cit., s. 198'

}ł Z,

r...

ilr

r

sr

i:/{.;r,lc

ouecy';Ł red. Golka B., Kafel M., Mitarer

Z.,Wtszawa

I

h


i

przeglądy mód paryskich. Podobne formy felietonowe znalaĄ się W ,,Kuźnicy|, piśmiez okresu Sejmu Wielkiąo. W tematykę rozrywkową, anegdoĘ

,,Wiadomościach Brukowycnl Wnno, 1816-1822) zamieszczano teksty felietonowe,

które dotyczyły już nie tematÓw rozrywkowych, ale polĘcznych, obyczajowych,

fitozofi

l-

J'l

cznych i oŚwiatowych8.

znanym terminem. Został także stałym W pobwie XlX wieku E!ĘI9Łbył iuŻ ^./\r\ elementem prasy satyrycznej' obecny był w takich tytułach jak ,,Pszonka' na emigracji, ,,Wolne Żar\y",,,Mucha'' i,,Sowizdrzaf'w Królestwie, ,,Diabeln w Krakowieg.

Felietony o tematyce niesatyrycznej zamie

szczĄ

,,Dziennik Literacki"

0|ł.d'*łĘ

x.

Łoziński), ,,Dziennik Poznański' (powieŚ.iVKr"r."'.kiąo w odcinkacn, relieto"łvł"'. \ł1repł'rRabskiego i3l#{KoŹmiana), ,,Prawdao, uGoniec Polski''1o. r"n Ę|v'l.}{ 5. ostatni zasługuje na szczególną uwagę, jako Żew nim w 1851 roku opublikował tekst pt.

o

felietonie felieton,

w którym próbował

I'ąNorwidĘc

charakteryzowaÓ

gatunek. Do ważnych pozycji należą także: ,,Kurier Warszawskiu, ,,Niwa", ,,Kuńer codzienny" oraz "Tygodnik llustrowanY'', W których przez 37 lat publikował swoje Prus1l. Kronifl$rusa brały pod uwagę aktualne tematy, które mogłyH t,Y*" kroniki interesowaÓ czytelników, a pisane lvłv lekkim|dowcipnym językiem. Gatunek

l.łt,l]

uprawiany przeztego pisaza by

felieton. Nawet ,"n1{Prur, *ypr"**awszy juŹ swÓj

t; o tego, czym jest dzisiejt=y <S warsztat, zawarł jego grłówn" { &

załcżeniaw lJwagach nad pisaniem felietonu1z.

XX wiek to dalszy roarój polskiej felietonistyki. Na }u{ pooątłu\łelietony H zamieszczano pzede vrrszystkim w ,Liberum Veto" w Krakowie. W dwudziestoleciu mĘdzywojennym felietony pisano w ,,Szczutku'', ,,cyruliku" i w końcu w 'Szpilkach'',.

ilV'ł,.*

l

którerÓwnieżpzodowaływsatyrzewPolsceLudowej.renetonv@d,<,esą

@akżew"TrybunieLudu'',,ŻyciuWarszawy'',"PrzekĘu''iwieluLJ'-l innych.

PYTANIA DO TEKSTU:

s. 13l. 'tbiderą n

lbidem, s. 132.

'o

tt

chudziński E', op.cit.,s. 198.

tbidenu s.2M. t2lbidem.

{idc+o.t)

l"r^'o$ailJr/u\/


Zanlacz te zdalńa, w których mowa o niekonsekwencjach występujących w przytoczonym tekście:

a) & pomieszanie cudzysłowów: w tekściesą zastosowane tóżne ich rodzaje

b) B

niekonselr:rnrenfirie zastosowane są pochylenia

-

nie wszystkie słowa w

metatekście(te, o których się mówi) są pochylone

c)

!

niekonsekwentrie podawane są liczebniki porządkowe (z kropką, bez

kropki itd.) d) D panuje pomieszanie w podawaniu Ęrtułów naukowych autorów e) ts niekonseloventna pisownia nie z imiesłowami odmiennymi

0n

panuje pomieszanie przy podawaniu t5rt.ułów czasopism (cudzysłów'

pochylenia)

g) m

niekonsekwencja

w

wyróanianiu pewnych fragmentów teksfu (np.

nagłówków: bold, podkreślenie, zwykła czcionka)

h) R panuje pomieszanie prry sposobie podawania imion i nazwisk (raz samo nazwisko, raz imie i nazwisko itd.)

i) tr niekonsekwenurie podawane są skróty lub całe nazvty słów (rok, wiek, w.)

r.,

Rozwoj felietonistyki po korekcie  

skan dokumentu z naniesionymi znakami korektorskimi