Issuu on Google+


rev

ista

do

I E ST A B O A D AC H I V I T E - V E R Í N

í

09


Sumario -viaxe 2º Bach. Rutas científicas 2 -premio Constitución: David López Filloy 6 -economía: premio bolsa 9 10 -I certame de relatos curtos. “AMIGOS PARA SEMPRE”: Lara Salgado 12 -Relatos mulleres con mérito e sen fama 14 -citas célebres: o principiño 16 -A Música no Cinema 18 -Obradoiro de Hip Hop 20 -Laza: a festa do Santo Cristo. Carmen Rivero 22 -premios relatos curtos e poemas 25 -premio AXENDA 21 26 -gastronomía: receitas de empanadas e empanadillas 28 -actividades no clube de lectura e o departamento de debuxo 32 -encontro luso-galaico 34 -curso de hipoterapia. Departamento de Orientación 38 -Proxecto Interdisciplinar e debuxo: actividades 42 -escritos de alumnos: lembranzas, fin de estudos, mellorando... 46 -symbols of the United Kingdom

editorial

Editora Concha Fernández Maquetación Departamento de Debuxo Colabiracións Paula Castro Isabel Cota (clube de lectura) César González Maite González Dolores Gómez Mercedes López Mónica Pazos Carmen Rivero David Rodríguez Patricia Rodríguez Víctor Rodríguez Nuria Trigueros


Case sen decatarnos, chegou a fin de curso e por conseguinte un novo número da revista “FAÏSCAS”. Despois de moitas horas, días e noites de insomnio, sen escatimar ilusión e paciencia, recibimos a recompensa de ter realizado o proxecto que nos propuxemos levar a cabo hai xa tres anos. A pesar das moitas eivas que acostuman presentarse no camiño e grazas ao entusiasmo e altruísmo de alumnos e profesores o compromiso témolo cumprido. O obxectivo fundamental desta publicación é que, non só o alumnado, senón calquera membro da comunidade escolar, posúa un vehículo no que plasmar a súa creatividade e que sexa tamén un medio no que amosar unha parte das diversas actividades que realizamos no noso centro. Para iso, foi preciso seleccionar, tarefa que tampouco resultou moi doada. Neste número encontraredes unha reportaxe das Rutas Científicas que os alumnos de 2º de Bacharelato desenvolveron na Mancha, varios artigos premiados a nivel local e Comunidade Autónoma, poemas, historias reais que nalgúns casos podemos pensar que só acontecen nas películas , música, festas tradicionais da nosa bisbarra , gastronomía , intercambio luso-galaico, curso de hipoterapia, cómics etc. e tamén unha parte moi triste, o adeus a Alba que desgraciadamente deixounos para sempre. Gustaríanos que fose en color, pero a nosa economía non nolo permite, malia todo puidemos entregar un exemplar de forma gratuíta a toda a comunidade educativa. Só quero que gocedes léndoa , pois nela puxemos unha grande dose de ilusión. Por último dar as grazas a todos os colaboradores pola axuda prestada, pois de non ser por eles nada disto sería posible. Grazas, moitas grazas! Concha Fernández

1


Rutas Científicas 2008 Exploradores da auga, da terra e do vento. Nun lugar da Mancha de cuxo nome si quero lembrarme… Un grupo de alumnos de 2º de Bacharelato tivemos a oportunidade de ser pioneiros na experiencia das rutas científicas grazas ós nosos profesores, en especial a Nuria, posto que se ela non fixera o proxecto non estariamos hoxe a contarvos nada disto. Nun principio entregámoslle as autorizacións o ano pasado sen crer realmente que nola puideran conceder, posto que eran moitos os centros que presentaban os seus proxectos. Nun difícil final de curso chegounos a grata noticia de que nos fora concedida unha das catro rutas que se ofertaban en toda Galicia. …Albacete!! Día 1, Luns 13 de outubro: Por fin chegara o día da desexada partida. Tralas nosas caras de sono agochábase unha profunda emoción: agardábanos unha semana imprevisible. Saímos de Verín ás nove da mañá, quedábanos un longo camiño por percorrer. Preto das seis da tarde chegamos a Albacete. Alí agardábannos outros vinte e catro compañeiros que seguramente estaban a sentir o mesmo ca nós. Foi entón o momento das presentacións. Os rapaces viñan dun instituto de San Adrián, en Navarra. Esa mesma tarde, baixo a “acolledora” chuvia que nos recibiu, saímos cara a primeira toma de contacto coa cidade, a través dunha visita guiada polo centro histórico. Despois do paseo instalámonos no “Hotel Universidad”. A continuación da cea, tivo lugar un intercambio de agasallos entrámbolos dous grupos, nos que cada un levaba algo representativo da súa terra. A primeira noite foi moi especial xa que se produciu un gran achegamento entre navarros e galegos, xuntámonos todos nunha habitación para ver unha recoñecida serie: Física o Química.

Galegos e navarros no concello de Albacete

Comezo da viaxe

A típica coitelería albaceteña

rutas científicas

Día 2, Martes 14 de outubro:

2

A primeira visita programada do día foi ó Concello de Albacete, onde tivemos unha cálida benvida. Alí a Conselleira de Educación mostrounos brevemente a historia da cidade, e cada grupo fixo referencia ás súas respectivas terras. Fóra, na praza, agardábannos os medios de comunicación locais, co obxectivo de extraer as impresións dos alí presentes. A nosa seguinte parada foi no Centro de Recuperación da Fauna Salvaxe, onde nos achegamos a diversas especies autóctonas. Todas as criaturas do lugar foron recollidas por persoas anónimas que as atoparon en adversas condicións físicas, e alí o persoal especializado facíase cargo delas co fin de que se recuperasen para así poder devolvelas ós seus hábitats novamente. Pola tarde visitamos dous importantes museos da cidade; o primeiro foi o “Museo Refugio de la Paz”, o antigo refuxio da Guerra Civil, baixo a emblemática “Plaza del Altozano”, conta con catro espazos temáticos e exposicións de concienciación humanística. E o segundo museo que vimos foi o “Museo de la Cuchillería”, un dos poucos museos de coitelería existentes a nivel mundial. Chegada a noite estaba prevista unha Gymkhana Nocturna que non se puido realizar, polo que foi substituída por uns xogos populares moi divertidos e nos que compartimos risas e aumentamos a confianza entre ambos grupos. Os xogos eran típicos de campamentos e xa eran coñecidos por bastantes dos alí presentes, o cal non impediu que os disfrutaramos igualmente. Xogos nocturnos


Día 3, Mércores 15 de outubro: Este día estivo impregnado de contido turístico. Pola mañá visitamos Ossa de Montiel, a cal ten unha gran tradición cervantina, dado que moitas das pasaxes relatadas en El Quijote refírense a paraxes próximas a esta aldea. Dirixíndonos ás Lagoas de Ruidera, pasamos pola Cova de Montesinos, unha cavidade cárstica duns oitenta metros de profundidade xerada por procesos de disolución que as augas orixinaron no rochedo da zona. No interior existe un pequeno río. A comida foi nun restaurante chamado Montesol, preto da nosa seguinte visita. O próximo destino foi o parque natural das Lagoas de Ruidera, que dan orixe a este río interior da cova. Caracterízanse por unha inmensa vexetación meseteña. A súa fauna é moi diversa, pois nas súas augas atópanse numerosas especies de aves acuáticas. Os peixes máis abundantes son a carpa, o barbo e a pardilla, e os mamíferos máis representativos son o teixugo, a lontra, o gato montés e o morcego. Tamén son numerosos os anfibios e réptiles. A actividade nocturna a realizar foi unha proxección cinematográfica dun filme relativamente recente: Next.

Ossa de Montiel

Lagoas de Ruidera

Cova de Montesinos

Día 4, Xoves 16 de outubro: Á primeira hora da mañá montamos de novo no autobús, dirixíamonos a un pobo característico polas incontables e abraiantes covas que se poden visitar nos seus arredores, Ribeira do Xúcar. Estas estaban habilitadas como museos e bares. Ó longo das súas galerías podíanse ver todo tipo de aparellos curiosos, e nas estancias máis amplas tiñamos a oportunidade de aproveitar unha consumición gratuíta para os visitantes e disfrutar das vistas. Dúas das covas máis interesantes pertencían a un peculiar personaxe que se facía chamar a si mesmo “El Diablo”, nome que seguramente lle viña dado polo seu bigote característico. Xantamos nun restaurante da vila, “Casa el Moli”. Pola tarde visitamos o Parque Eólico de Higueruela. Alí explicáronnos a importancia das fontes de enerxía renovables, e o seu funcionamento, incluso tivemos a oportunidade de visitar o parque e estar a carón dos aeroxeradores. Á volta déronnos tempo de lecer ata a hora da cea. Á noite asistimos ó taller de “Xoves Científicos”, nos que se facía unha demostración moi peculiar dalgúns trucos relacionados coa química. Logo, algúns alumnos decidiron saír de festa acompañados polos profesores namentres os demais preferiron quedar no hotel.

Aproveitando a consumición

Parque eólico

3


Día 5, Venres 17 de outubro: Poderiamos clasificar este día como un dos menos entretidos de toda a viaxe, a pesar de que as actividades realizadas foran interesantes fixéronse moi difíciles de levar. Visitamos o ITAP, un centro onde se estudan as enfermidades e pragas que afectaban a diferentes cultivos. Ensináronnos as instalacións nas que se levaban a cabo as investigacións. A continuación fomos ata plantacións de pistachos e amendoeiros. Nesa mesma visita, tivemos a oportunidade de coñecer unha complexa instalación para a medición de presións. Á tarde leváronnos a unha aldea próxima a Albacete, Chinchilla, onde visitamos un Museo de Cerámica. Despois disto, tivemos o resto da tarde libre na cidade. Finalmente, á noite, asistimos ó “Planetario noche de estrellas”, impartido pola mesma persoa que a do taller de “Xoves Científicos”.

No ITAP

En Chinchilla

Todos descansando

Día 6, Sábado 18 de outubro: Comezamos a xornada dirixíndonos cara a comarca de Campos de Hellín. Alí estaba programado ver o volcán Cancarix e o Tolmo de Minateda. Antes de levar a cabo estas visitas, ó chegar invitáronnos pasar a unha aula na cal nos darían datos interesantes sobre o que iamos ver. Posteriormente, trasladáronnos ata as proximidades do volcán e continuamos a nosa viaxe cara o Tolmo de Minateda. Este é un xacemento arqueolóxico onde puidemos apreciar as pegadas que deixaron en España os que habitaron nela; segundo parece estivo ocupado entre a Idade de Bronce (arredor do 1500 a.C) e a época islámica (século X d.C). Foi habitado por romanos, visigodos e árabes. Alí tivemos o privilexio de poder ver os restos dunha basílica visigoda e como eran as necrópoles. A comida foi, obviamente, en Hellín nun restaurante chamado Montymar, onde por primeira vez en toda a semana tivemos a oportunidade de comer un pouco de peixe.

Xunto ó volcán de Cancarix

4

Tolmo de Minateda


Pola tarde regresamos novamente á aula na que estiveramos pola mañá, pero desta vez para asistir á explicación do que sería o próximo que veriamos, un parque de enerxía fotovoltaica. Resultounos moi complicado a todos resistir o sono durante eses intres, pois a pesar de ser unha charla moi interesante, levabamos varias noites sen durmir. Dito parque proporciona enerxía a máis de cinco mil fogares e evita, aproximadamente, a emisión de sete mil toneladas de dióxido de carbono á atmosfera. Xa pola mañá metemos as maletas no autobús que nos trasladaba, posto que tiñamos que realizar un cambio de hotel, o novo situábase en La Roda e chamábase “Flor de la Mancha”. O seu decorado impresionounos a todos debido a que a súa temática era unicamente taurina. Á noite, trala cea, tanto galegos como navarros xuntámonos no comedor do hotel para levar a cabo a festa de despedida. Grazas á axuda dos profesores puidemos gozar dunha noite incrible. Foron moitos os bailes, risas e confidencias entre ambos grupos. Todos eramos conscientes de que a hora da despedida estaba cada vez máis proxima e iso fixo que quixésemos aproveitar ata o derradeiro segundo xuntos.

Galegos e navarros no parque fotovoltaico

Na festa de despedida

Día 7, Domingo 19 de outubro: Poderíamos cualificar este día como o menos alegre de toda a nosa viaxe, posto que as despedidas non son prato de gusto para ninguén. Antes de que cada grupo se dirixise ós seus respectivos autobuses, produciuse unha emotiva despedida pero facendo entre nós a matización de que tan só era un ata logo e non un adeus definitivo, xa que nesa semana incluso se fixeran bocetos de plans que nos levarían a atoparnos no verán dun xeito ou doutro. Durante a viaxe, a gran maioría daban mostra do seu cansazo durmindo e sendo vítimas das nosas cámaras fotográficas; outros estaban a recapacitar sobre todo o que ocorrera aquela semana e facendo un balance disto. Ó día seguinte esperábannos de novo as nosas aulas, o que fixo que as ganas de chegar a Verín fosen ínfimas pero sabiamos que esto tiña que pasar. Trala chegada, fixemos a foto que cerrou o álbum desta viaxe. Volta á rutina. Tras unha semana na que estivemos xuntos as vinte e catro horas do día, volviamos atoparnos no instituto ás nove menos dez… Non foi doado; pero aínda agora, non pasa un só día sen que lembremos mil e un momentos dos alí vividos. Aquela semana polas terras manchegas foi metáfora de felicidade completa e, por iso, só temos verbas de agradecemento como pago: - A cada un dos compañeiros, por tódolos sorrisos, loucuras, confesións, bágoas… - Ós nosos profesores: Nuria e Bernardo. Que moito tiveron que aguantar e cos que compartimos moito máis que unha viaxe. - A todo o persoal que se preocupou para que levaramos unha boa imaxe da súa terra: ás monitoras (das que temos un recordo especial…), ó equipo dos dous hoteis, á Conselleira de Educación, ós medios de comunicación…

Ana Boo Pérez Marisol Arias Barja Mónica Gómez García

É difícil definir sete días nunha soa palabra, pero quedámonos con: INESQUECIBLE.

Nunha área de servizo

Derradeira foto desta viaxe 5


Constitución Española

Era una mañana de otoño con el cielo encapotado. Yo me dirigía al instituto, solo, por la calle, ya que la profesora de

constitución española

matemáticas nos había comunicado que no podría asistir a primera hora. Los alumnos de primero de bachillerato nos permitimos el lujo de estar un rato más en la cama. Caminaba a paso lento, pues me sobraba el tiempo antes del comienzo de la segunda clase. Me llamó la atención un bulto que se arrinconaba en la esquina de un portal, envuelto en trapos y cartones. Se trataba de un vagabundo, un sin techo. El frío, que era especialmente fuerte ese día, me hizo pararme a pensar en esa persona que no tenía un lugar donde resguardarse ni una cama donde descansar sus ancianos huesos. Ese pensamiento prosiguió unos instantes en mi cabeza mientras caminaba. No me imaginaba como aquel pobre hombre podía aguantar aquellas condiciones infrahumanas. Me paré en un portal de grandes dimensiones y pulse el botón que indicaba “3º G”, donde vivía un amigo. El edificio era un gran bloque de apartamentos, en el que colgaban muchos carteles de “se vende”. Ya lo recordaba así desde hacía un tiempo. Juan, que así se llamaba mi amigo, se había mudado a el nada más acabado. Habían tardado mucho en finalizarlo debido a grandes protestas en contra de su construcción. Estas se debían a que donde ahora se levantaba el gran edificio, los jardines y parques circundantes, antes, se situaba allí una aldea de chabolas gitanas. Pensé de nuevo en el vagabundo. Quizás fuera uno de los ancianos expulsados de la barriada, por eso ahora se encontraba en esa lamentable situación. Una voz por el telefonillo me avisa de que Juan había marchado un par de minutos antes, y acelerando el paso me propuse cogerlo por el camino. Tras diez minutos andando a buen paso, al cruzar una esquina, veo a Juan unos metros delante de mi. Lo llamo alzando la voz por encima del tráfico y se da la vuelta al escucharme. Corro un poco para ponerme a su altura y cuando ya estamos a la par, volvemos a caminar a paso normal. Empezamos a hablar de las clases y de que los exámenes ya estaban cerca. En ese momento me vinieron a la cabeza unos hechos que habían ocurrido una semana atrás en clase, y digo: - Oye, ¿y tú sabes algo de lo que pasó en 1º A? A lo que me contesta: - ¿Lo de Enrique?. Me parece que lo expulsaron tres días, el viernes ya fue a clase, pero llegó a tercera hora. Enrique era un chico que tenía tres años más que nosotros, pero estaba en primero de bachillerato. Su única ocupación era incordiar y “reventar” la clase. Nadie quería estar a su lado, ya que su sola compañía implicaba problemas. Entonces le pregunto a Juan porque le permitían seguir asistiendo al instituto ya que ese individuo no dejaba dar las clases, por lo que el resto de los alumnos nos teníamos que tragar sus tonterías. Y Juan me contesta: - Dicen que no lo pueden echar por las buenas, porque todo el mundo tiene derecho a la educación. Entonces tras reflexionar un rato me di cuenta que todos tenemos los mismos derechos, pero ser propietarios de estos derechos nos obliga a ejercer unos deberes. Tras esta simple reflexión se me ocurrió leer un texto de la Constitución, exactamente la sección primera del capítulo segundo “De los derechos fundamentales y de las libertades públicas”, y así averiguar si esta norma era válida para todos estos derechos.

6

Empecé por el primero de los derechos: Artículo 15: Derecho a la vida Todos tienen derecho a la vida y a la integridad fisica y moral, sin que, en ningún caso, puedan ser sometidos a tortura ni a penas o tratos degradantes. Queda abolida la pena de muerte.

Es un derecho obvio, ya que nuestra más preciada posesión es nuestra vida y si la perdemos o nos la degradan nos están dañando de una forma gravísima. Si se incumple este derecho los demás carecen de sentido. Pero este derecho también acarrea un deber, que es el de no dañar la vida de nuestros prójimos. El balance derecho/deber es muy obvio en este artículo.


Monumento a la Constitución de 1978 en Madrid

Artículo 20. Libertad de expresión. 1. Se reconocen y protegen los derechos: a) A expresar y difundir libremente los pensamientos, ideas y opiniones mediante la palabra, el escrito o cualquier otro medio de reproducción. b) A la producción y creación literaria, artística, científica y técnica. c) A la libertad de cátedra. d) A comunicar o recibir libremente información veraz por cualquier medio de difusión. La ley regulará el derecho a la cláusula de conciencia y al secreto profesional en el ejercicio de estas libertades. 2. El ejercicio de estos derechos no puede restringirse mediante ningún tipo de censura previa. 3. La ley regulará la organización y el control parlamentario de los medios de comunicación social dependientes del Estado o de cualquier ente público y garantizará el acceso a dichos medios de los grupos sociales y políticos significativos, respetando el pluralismo de la sociedad y de las diversas lenguas de España. 4. Estas libertades tienen su límite en el respeto a los derechos reconocidos en este Título, en los preceptos de las leyes que lo desarrollen y, especialmente, en el derecho al honor, a la intimidad, a la propia imagen y a la protección de la juventud y de la infancia. 5. Sólo podrá acordarse el secuestro de publicaciones, grabaciones y otros medios de información en virtud de resolución judicial.

Todas las personas pueden expresarse libremente, nadie puede censurar una obra de arte porque sea contraria a sus ideales. Nunca habrá una censura previa a la publicación de un artículo, como sucedía y sucede en algunas dictaduras. Este derecho se basa en el respeto, el único limite de este derecho es el de no vulnerar otros derechos como el de la intimidad o el del honor, ya que nuestra libertad (de expresión en este caso) termina donde empieza la libertad de los demás. Si dañamos el honor o la intimidad de alguien, estaremos abusando de nuestro derecho y haciendo menguar los derechos de otra persona. Esto está incluido en el artículo de la libertad de expresión (punto 4). ¿Pueden imaginarse un mundo donde la información no llegue a los ciudadanos, o bien la que llegue, lo haga deformada por censuras?. Seriamos seres fácilmente dominables. Si no tenemos voz para expresarnos, no tenemos peso en esta sociedad, pues la única superioridad que demuestra la raza humana es una organización y una adaptación extraordinaria gracias a que somos los seres más comunicativos. Si controlan nuestros ideales, nos anulan y esta es la forma más efectiva de monopolizarnos. Esto es mucho más fácil y cómodo que llevar a cabo una represión militar o que encarcelarnos en una prisión. Así pues, esta es una libertad que debemos ejercer, siempre en su justa medida, basada en el respeto, y no permitir que se vulnere en ningún caso.

7


Artículo 27.Derecho a la educación 1. Todos tienen el derecho a la educación. Se reconoce la libertad de enseñanza. 2. La educación tendrá por objeto el pleno desarrollo de la personalidad humana en el respeto a los principios democráticos de convivencia y a los derechos y libertades fundamentales. 3. Los poderes públicos garantizan el derecho que asiste a los padres para que sus hijos reciban la formación religiosa y moral que esté de acuerdo con sus propias convicciones. 4. La enseñanza básica es obligatoria y gratuita. 5. Los poderes públicos garantizan el derecho de todos a la educación, mediante una programación general de la enseñanza, con participación efectiva de todos los sectores afectados y la creación de centros docentes. 6. Se reconoce a las personas físicas y jurídicas la libertad de creación de centros docentes, dentro del respeto a los principios constitucionales. 7. Los profesores, los padres y, en su caso, los alumnos intervendrán en el control y gestión de todos los centros sostenidos por la Administración con fondos públicos, en los términos que la ley establezca. 8. Los poderes públicos inspeccionarán y homologarán el sistema educativo para garantizar el cumplimiento de las leyes. 9. Los poderes públicos ayudarán a los centros docentes que reúnan los requisitos que la ley establezca. 10. Se reconoce la autonomía de las Universidades, en los términos que la ley establezca.

Este derecho es uno de los más importantes, porque es el que preparará a las siguientes generaciones, que serán las que mantengan los valores fundamentales de los derechos constitucionales vivos, evitará que todo el trabajo que se ha realizado se eche por tierra. Por ese motivo la enseñanza es obligatoria y gratuita, la constitución nos da igualdad a todos y así todos tenemos las mismas oportunidades para elegir nuestro futuro. También tenemos derecho a ser educados con una enseñanza religiosa o moral que nosotros deseemos, ya se religión católica, como evangélica como musulmana…etc. La educación nos desarrollará como persona para desempeñar un puesto útil en la vida, y tener unos valores basados en la democracia y en la convivencia. Los poderes públicos harán lo posible por facilitar la enseñanza y el buen funcionamiento de los centros (transporte público, luz, calefacción, etc.…). Pero por otro lado y por mucho que las autoridades deban poner de su parte para el buen funcionamiento de los centros, somos, en parte, los alumnos un factor importante, ya que si un individuo se empeña en “reventar” las clases no dejara a los docentes desempeñar su función ni al resto de los alumnos recibir las enseñanzas pertinentes. Si un niño sufre “bulling”, no querrá ir al colegio y no estará atento a las clases, sino que estará en tensión y temeroso de lo que le puedan hacer sus agresores. Este punto me recordó a Enrique, el que se dedicaba a armarla en 1º A, y pienso que no es justo que gente que lleva con el varios años en clase tenga que seguir aguantándolo mientras se carga la educación que tienen por derecho. Por eso hice esta reflexión, si todos cumplimos nuestros deberes los derechos están garantizados, lo triste es que siempre hay alguien como Enrique, que viola nuestros derechos, por eso necesitamos instrumentos que nos protejan. Esa protección nos la garantiza la Constitución en su Capítulo Segundo, más concretamente en la sección 1ª, donde se especifican nuestros derechos fundamentales, de los que gozamos todos los españoles. Yo, que me considero una persona pragmática resumiré mi última reflexión con la siguiente fórmula: DERECHOS CONSTITUCIONALES + DEBERES = BIENESTAR SOCIAL Esto siempre que se cumpla la siguiente igualdad: DERECHOS=DEBERES David López Filloy 1ºBACH B 8


í “O XOGO DA BOLSA”

Foi unha experiencia inesquecible participar no Xogo da Bolsa. As cinco pasamos a formar o equipo chamado “Money Money”. Nada máis comezar tíñamos moita ilusión por ver como funcionaba este novo xogo e poder acadar a mellor posición posible a nivel de España ou polo menos de Galicia. Inda que ningunha o esperaba, moitas veces faciamos bromas e comentarios sobre poder conseguir unha boa posición no ranking . No momento en que comezabamos perdendo diñeiro, as nosas esperanzas acabáronse e a nosa situación non parecía mellorar. Un día , ante a sorpresa de todos os nosos compañeiros de 1º de bacharelato D, vimos como da noite á mañá, unha potente empresa alemá, Wolsvagen, facía duplicar o valor da nosa carteira e tamén situarnos entre os 12 primeiros de Galicia. Despois deste golpe de sorte comezamos a comprar e vender accións máis ca nunca preocupándonos de sacarlle o maior beneficio posible e de facelo no momento preciso, sempre deixándonos aconsellar pola nosa profesora Loli. Unhas semanas antes de rematar o xogo fixemos unhas inversións importantes como Iberdrola, Banco Santander e outras empresas estranxeiras que nos situaron no 3º posto a nivel de Galicia e no 9º de España. Na recta final xogamos con moita tensión porque estabamos a pouco diñeiro de diferenza do equipo de Monforte de Lemos, que ó final resultou gañador. Rematamos o xogo nun 4º posto, tendo na nosa carteira unha suma de 74.000 euros dos 50.000 cos que partimos ó comezo, e tan só a 6.000 € das gañadoras. A pesares da alegría de obter esa posición, quedamos algo descontentas cando soubemos que tan só os tres primeiros postos realizarían unha viaxe A Coruña para asistir á entrega de premios. Pero semanas despois enterámonos de que farían esa viaxe os dez primeiros.

a bolsa

Pasámolo moi ben e coñecemos moitos rapaces doutros centros. Como anécdota, todos coincidimos en que se estabamos alí foi grazas a Wolsvagen. Por último, esperamos que para o ano vindeiro o noso instituto poida acadar un

Maria, Tania, Patricia, Emma e Jessica.

9


I CERTAME DE RELATOS CURTOS “AMIGOS PARA SEMPRE” 1º PREMIO Lara Salgado Santos 1ºBACH C SEMPRE ESTAREI AÍ Era un día moi frío, como case todos os de outono e inverno na cidade, na cal ao estar situada a unha altitude duns cincocentos metros, xa en novembro se divisaban algunhas folerpas de neve. Pese a todo, era un día especial, xa que Brais cumpría nove anos. Aínda lembraba con especial ilusión o aniversario celebrado anos atrás, cando recibira o mellor agasallo, un irmán. Chamábase Roldán e xa tiña máis de tres anos, polo que xa era grande e aprendera a portarse ben. A familia de Brais vivía nun pequeno piso de só dous dormitorios, así el e o seu fantástico e inseparable amigo durmían xuntos. Non era unha habitación moi espaciosa, pero o rapaz aprendera a compartilo todo con Roldán, xa que para iso era o novo membro da familia, un membro que Brais esperaba dende que era máis cativo.

Pasaban os días e seguían sen solucionar o problema, mentres Brais continuaba alleo a todo. El só pensaba no feliz que era tres anos despois da chegada do seu irmán á casa. Era o encargado de ir de paseo con el e de educalo, debido a que o traballo dos seus pais non lles deixaba tempo para adicarse ao que verdadeiramente importa, a familia.

í

Un día, Manuel e Olga, os pais do neno, mantiveran unha conversa con respecto a Roldán. “ Non cres que xa é moi grande?”, comentaba a nai. “ Quizais esteas no certo, pero non podemos facer nada, Brais quérelle moito e levaría una desilusión tremenda se o facemos”, respondeu Manuel. Aquela vez, a cousa quedara así, pero volveu xurdir o tema despois da cea, cando Roldán xogaba na cociña mentres Manuel e Olga recollían a mesa. “Eu sigo pensando que aquí non cabemos todos, ti verás o que queres facer. O mellor sería...”, pero Olga non puido rematar a frase, xa que foi interrumpida polo seu marido. “Nin o nomees, non te decatas de que Roldán é moi intelixente e pode descubrir o que estamos a comentar?”

Unha semana despois de que Manuel e Olga comezaran a cuestionar a estadía de Roldán na casa, decidiron que tiñan que tomar unha decisión. “ O piso é moi pequeno e a nosa situación económica non é moito mellor. Non podemos facer fronte a tantos gastos: a comuñón de Brais, a hipoteca do piso de Monforte, as vacinas de Roldán... Aínda por riba, na empresa están a facer recorte de persoal, por mor da crise, e eu son unha das máis vellas. Son perfectamente prescindible” dixo Olga. “Non comas a cabeza, ti es unha das mellores e levas moitos anos dándolle beneficios á empresa, o lóxico sería que botaran aquelas persoas que non traballan tan ben coma ti”. Pese ás palabras tan alentadoras de Manuel, Olga continuaba coa mosca detrás da orella polo que decidiu tomar unha decisión moi drástica. Aquela noite, cando estaban todos durmindo, ergueuse ás dúas da mañá, vestiuse, puxo o abrigo e colleu en brazos a Roldán. “Como pesas condenado!” pensou para si mesma.

amigos para sempre

í

Dende logo, non era a mellor noite para saír, xa que o termómetro da farmacia da esquina marcaba oito graos baixo cero. Aínda por riba, estaba nevando como se se tratara da mesma Siberia e a sensación térmica era menor, por mor do forte e frío vento ábrego. A Olga parecía importarlle mais ben pouco, polo que continuou a súa marcha. Apresurouse ata o garaxe e meteu a Roldán no asento traseiro. O pobre no tiña moita idea sobre o que acontecía, xa que estaba durmindo. A nai de Brais xirou a chave e acendeu o vehículo, non sen antes intentalo varias veces, debido a que o motor non se atopaba moi ben con ese frío.

10

Non tiña moi claro onde ir, o que si sabía era que facer con Roldán. Pensaba abandonalo! Desde o máis profundo do seu ser era o que anhelaba dende había moito tempo. Nunca lle gustou a compañía de Roldán, de aí o seu interese por desfacerse del o máis pronto posible. “Xa o aturei tres interminables anos, xa non podo máis!” laiábase sen razón Olga. Despois de ter percorridos cinco quilómetros baixo aquela tempestade, decidiu parar o coche. Acto seguido colleu o seu acompañante e deixouno tirado preto da gabia. Volveu subir ao coche e regresou á casa. Cando se volveu meter na cama eran as tres menos cuarto da mañá, pero non prendeu o sono ata ben pasadas as catro. Serían os remorsos os que a aniquilaba por dentro e non a deixaba durmir? Ou tal vez pensaba no seu fillo Brais e no moito que ía sufrir? Á mañá seguinte, o neno espertou máis cedo do normal. No seu interior sabía que algo non ía ben, pero non podía precisar que era. O primeiro que pensou ao non ver o seu fiel amigo á súa beira non foi nada bo. Comezou a chamalo ao longo e ancho dos cincuenta e cinco metros cadrados do seu fogar, pero non contestaba. Desesperado, chamou os seus pais preguntándolles onde podía estar Roldán, sen saber que o seu verdugo fora a súa propia nai.

í


í

Os días que seguiron á suposta desaparición de Roldán (esa fora a escusa da nai, que non lle contara nin ao seu marido a verdadeira razón pola que non se atopaba na casa) foron tan negros para Brais coma o ceo, que continuaba sen dar unha tregua.

í í

Como a situación era insostible, Brais escapouse unha noite na procura do seu inestimable compañeiro. O que el non sabía era que non ía ser nada fácil dar con el, pero ao rapaz non lle importaba o máis mínimo, sabendo tamén que a súa vida podía correr perigo ao seren as condicións climatolóxicas pouco apropiadas para unha saída nocturna. Apresurouse a coller o seu “kit de exploración”, que constaba dunha lanterna, unhas gafas de visión nocturna (que Roldán estropeara) e un cinto con moitísimos accesorios, entre eles uns walkie-talkies aos que lles faltaban as pilas. Equipado con todos eses trastos, marchou da casa sen que os seus pais se deran conta e comezou a camiñar bastante á présa, para evitar o frío que durmía a noite. Non sabía ata onde tiña que camiñar, pero supuxo que o seu compañeiro, irmán e amigo estaría fóra da contaminación da vila. Cada pouco tempo, paraba para beber algo do seu zume favorito, amorodo e pexego. “Que frío está”, pensaba o rapaz, ao que se lle comezaban a quedar as pernas durmidas. Para evitalo, continuou a súa travesía, aínda que cada vez se sentía máis perdido. Ao cabo de media hora de camiño, albiscou ao lonxe unha figura que se ía aproximando ata el, pero que non podía discernir por culpa do intenso manto branco que cubría a estrada. A medida que se aproximaba, empezou a apreciar de quen se trataba. Era Roldán! Levaba camiñado bastante tempo desde o lugar onde Olga o deixara, sen ningún tipo de compaixón, a noite anterior. Estaba completamente cuberto de neve e os seus pasos eran pesados, polo que se notaba a falta de alimentación e calor (tanto climatolóxica como familiar) que Roldán tanto precisaba. Brais empezou a correr, pero non puido chegar ata o seu fiel amigo, xa que a poucos metros del, as pernas falláronlle e obrigárono a precipitarse sobre o leito albo. Ante esta situación de desamparo, Roldán, sen forzas nin sequera para respirar, botou a correr para protexer a Brais. Cando chegou ata el, acaroouse e tapouno co seu propio corpo, para evitar a hipotermia do rapaz, que xacía esvaecido e tremendo. Á mañá seguinte, Manuel espertou ás oito e media, xa que era sábado e quería montar o estante que días atrás mercara nuns grandes almacéns. Pasada unha hora, de casualidade, entrou no cuarto do seu fillo para buscar a chave inglesa e, a súa sorpresa foi maiúscula cando non o viu durmindo na súa cama. De contado, comezou a buscalo por todas as dependencias do piso; cociña, salón, baño, pero non o atopou. Foi ao seu dormitorio a espertar a Olga. “Cariño, esperta, Brais non está no seu cuarto. Busqueino incesantemente, pero non dou con el. Non sei por que, pero creo que escapou para buscar a Roldán”. “Non pode ser”, dixo a súa muller con tristura, “en realidade non escapou, deixeino a uns cinco ou seis quilómetros de aquí”. Manuel non o podía crer. A súa muller era a responsable da desaparición de ambos, xa que ela fora a que abrira o círculo no que se atopaban metidos e do que non sabían se ían poder saír. Inmediatamente despois da súa conversa e das innumerables desculpas que emitira entre saloucos Olga, avanzaron cára ao coche coa esperanza posta no tempo, que non se presentaba tan inestable como os días anteriores. Era unha mañá fría, pero a tempestade que atacara a vila anteriormente convertérase en pequenas folerpas que quedaban atrapadas nos cabelos e na roupa de ambos. Abriron o garaxe e entraron no coche, no que aínda se atopaba a manta coa que Olga cubrira a Roldán momentos antes de deixalo só e desamparado.

í

Despois dalgún tempo avanzando paseniño cára ao lugar no que Olga estivera días antes, viron dúas siluetas algo afastadas da propia rúa, pero non podían deslindar unha da outra. Cando se atopaban a tres ou catro metros, viron a Roldán e, debaixo del, a Brais. A alegría que inundaba ambos rostros era indescritible ao velos aos dous con vida. Manuel colleu o seu fillo, que respiraba con dificultade e meteuno no coche. Olga, coa culpabilidade perforándolle o peito tomou a Roldán nos seus brazos e susurroulle ao oído “perdoa fillo”, mentres as bágoas decorrían con mesura a súa faciana. Levaron a Brais e a Roldán ao médico, onde se recuperaron en seguida. “Se non fora por Roldán”, dixo o doutor, “probablemente o rapaz estaría morto. Grazas á calor corporal do seu amigo, conseguiu manter en orde o seu propio organismo. Este si que é un amor incondicional”.

Felices e contentos, despois dunhas horas en observación, volveron á casa. Roldán fixera algo heroico e, por encima de todo, conseguira darlle unha lección a Olga, que empezou a valorar a amizade e a familia. Decatouse do mal que fixera, ao observar como ela abandonara a Roldán, pero el non o fixera con Brais, aínda que as condicións eran adversas. Despois desta mala experiencia, que pronto se converteu nunha anécdota, a súa familia xa non vivía nun pequeno piso de cincuenta e cinco metros, senón nun verdadeiro fogar. Primeiro premio do Certame de relatos curtos “Amigos para Sempre”, organizado pola Consellería de Xunventude de Galicia co gallo de concienciar á poboación do respeto e cariño que os animais precisan e do importante que é non abandonalos. 11


Co gallo do día da muller os alumnos de 1º e 2º de ESO quixeron rendirlle unha merecida homenaxe ás mulleres da súa familia “con mérito e sen fama”. Todas elas son merecedoras de estar nestas páxinas, pero como é imposible, seleccionamos as dúas máis impactantes.

XULIA RECIO GÓMEZ (bisavoa) Xulia naceu en Medinacelli e, aos 14 anos, enviárona os seus pais traballar nunha casa de Madrid. Alí viviu ata que casou con 25 anos e en pouco tempo tivo 4 fillas. Tendo a pequena poucos meses, comezou a guerra civil (1936). Nesta situación comían apenas nada (graxa con auga quente). Ao seu marido enviárono a un campo de concentración durante toda a guerra e ela marchou coas súas fillas nun tren de mercadorías con outras mulleres e nenos ata Murcia. Alí tivo que loitar para evitar que mandaran ás súas fillas a Rusia. Traballou servindo durante toda a guerra civil na localidade de Rafelguaraf (Valencia). Cando soltaron ao seu marido do campo de concentración, tivo que soportar e sufrir durante varios anos o seu alcoholismo e a enfermidade mental ata que ingresou no hospital psiquiátrico de Ciempozuelos en Madrid durante dous anos. Dende entón, levantou a súa familia, deu estudos ás súas fillas e criou a case tódolos seus netos. Morreu no ano 1986 en Madrid e doou os seus ollos ( moi bos, porque ela cosía) ao banco de ollos de Madrid.

mulleres con mérito

Considéroa unha muller extraordinaria por ser quen de superar tódalas dificultades e lograr saír adiante con toda a súa familia nunha época moi difícil no noso país.

12

Miguel Serrulla Blanco 2º ESO D


“ MIÑA BISAVOA”

Miña bisavoa chámase Kabi e viviu a guerra da independencia que tivo lugar en Mozambique, Cimbabue, Bostwana, Namibia, etc. Ela tiña sete fillas, unha das fillas chamada Ema era a miña avoa que tamén tiña unha filla chamada Branca que é miña nai. Miña avoa e miña nai tiveron que fuxir a Suazilandia para ir directas a Portugal por mor da guerra, xa que a miña nai era de raza branca (como o meu avó), a miña avoa tivo que escondela para que non a mataran. Miña avoa quedou na casa para protexer ao resto da familia e dicía que de ter que morrer facelo con dignidade. A miña bisavoa de madrugada ía ata o río, escondida para procurar alimentos que lle proporcionaba un primo seu, pero un mal día collérono as tropas e matárono. Miña bisavoa desolada sabía que sen a súa axuda morrería e choraba e choraba. Por fin, un día deixaron de escoitarse as balas, os gritos de tortura e a xente chorando, o único que se oía eran as tropas abandonando o poboado e a alegría para todos os veciños era inenarrable. Esta historia contouma miña avoa e eu ben sei que é verdade, por iso e pola súa valentía é digna de recordar e facerlle unha homenaxe.

Favio Zúñiga Rojas 1º ESO A

13


Os alumnos de 2º Curso de ESO despois de ler “O Principiño” de Antoine de Saint-Exupéry e traducido á Lingua Galega por Carlos Casares, fixeron unha recompilación dos pensamentos que máis lles gustaron e este foi o resultado.

ilustracións:1º ESO D

“ Tódalas persoas maiores foron nenos antes. (Pero poucas se lembran) “As persoas maiores nunca comprenden nada por si soas e é molesto para os nenos terlles que andar dando sempre explicacións”.

“ Cando o misterio é demasiado impresionante, non se atreve un a desobedecer”.

“Camiñando todo dereito para adiante non pode ir moi lonxe...

“Ás persoas maiores gústanlles as cifras. Cando lles falades dun novo amigo, nunca din: Como é a súa voz? Que xogos lles gustan máis? Colecciona bolboretas? Non, as persoas maiores preguntan: Cal é a súa idade? Cantos irmáns ten? Canto pesa? Canto gaña seu pai? Pensan que soamente así o poden coñecer.

o principiño

“ Soamente se lle pode pedir a un o que un pode dar”

14

“A autoridade descansa sobre todo na razón”

“ É ben máis difícil xulgarse un a si mesmo que xulgar ós demais. Se consegues xulgarte ben, é que es un verdadeiro sabio”.


“ Soamente os nenos saben o que buscan”.

“ O que fai máis fermoso ó deserto é que esconde un pozo en calquera parte”.

“ O esencial é invisible para os ollos”.

“ Soamente se coñecen ben as cousas que se domestican... Os homes non teñen tempo de coñecer nada. Mercan todo xa feito nas tendas, pero como non hai ningunha onde se vendan amigos, os homes non teñen amigos.”

“ Aínda que un vaia morrer é bo ter un amigo”.

“ Os ollos están cegos, hai que buscar co corazón”.

“ É o tempo que perdiches con ela o que fai a túa rosa tan importante”

“ Ao longo da miña vida “ No planeta do principiño sempre houbera flores moi simples, adornadas coa súa fila de pétalos, que apenas ocupaban sitio e apenas molestaban a ninguén”

tuven montóns de contactos con montóns de xente seria. Vivín moito entre persoas maiores e téñoas visto moi de perto. Non milloréi gran cousa a miña opinión sobre elas.” 15


A MÚSICA NO CINEMA: FUNCIÓNS QUE DESEMPEÑA. Alumnos de 4º ESO coa materia “Música” Cando dicimos dunha película que nos encanta son moitos os aspectos que nos seduciron: a interpretación dos actores e actrices, o coidado dos escenarios e a fotografía, o argumento e os enredos, os diálogos e o guión... pero sen dúbida un dos elementos constituvivos de maior calado nunha película é a banda sonora, é dicir: a súa música. De feito, son moitas as significacións que a música engade ó filme: pode subliñar o estado de ánimo dun personaxe (por exemplo nunha película romántica onde un personaxe se desilusiona e a música acompáñao no seu pesar sendo moi triste e lenta), pode crear tensión (por exemplo nunha película de terror onde non vemos que ocorre pero a música non presaxia nada bo), pode sorprendernos (o famoso “acorde aguillón”, que é ese acorde que soa de súpeto cando algo aparece sen previo aviso e quedamos estupefactos, cravados no sillón), pode anticipar o desenlace dunha situación determinada (nunha película do Oeste na que os vaqueiros están a ser rodeados polos indios e de súpeto oímos o ta-tataríííí dunha trompeta, que sinala a chegada dos reforzos e anticipa o final feliz), pode contextualizar a escena nunha época ou ambiente determinado (se oímos música oriental nunha película ambientada no Lonxano Oriente) ou mesmo pode estar asociada a un personaxe ou situación, de xeito que sempre que apareza o malo (por exemplo) soe a mesma melodía (este recurso é moi habitual nos debuxos animados, pensade nos Simpson cando aparece o veciño pailán e sempre soa un banxo). Á hora de analizarmos a banda sonora dunha película, cómpre termos en conta tres cuestións: en primeiro lugar, aparece na imaxe cinematográfica a fonte sonora? Quero dicir, se oímos unha trompeta soar somos quen de vela na imaxe? Se a resposta é SÍ, a música forma parte do relato fílmico, é dicir, é MÚSICA DIEXÉTICA. Se a resposta é NON, trátase dun engadido posterior á rodaxe, e polo tanto é MÚSICA EXTRADIEXÉTICA. A segunda cuestión que temos que tratar é: ten relación a música que escoitamos coas imaxes que vemos? Se a resposta é SÍ, trátase de MÚSICA INTEGRADA, se é NON trátase de MÚSICA NON INTEGRADA, e neste segundo caso normalmente o que se busca é provocar un contraste no espectador (é o que se chama música diverxente). Por exemplo, cando en A lista de Schindler aparece un hospital no que arrasan a centos de xudeus, a música que escoitamos é moi bonita e non suxire a violencia a que acompaña: produce en nós o desacougo e o absurdo que busca o director. En terceiro lugar, a música que se emprega nunha película pode ser CREADA expresamente para esa película ou ser un PRÉSTAMO, pertencente ou ben á música popular urbana (coma nas películas O gran Lebowsky ou Pulp fiction) ou á música chamada culta (coma en Barry Lindon). Unha vez que temos en conta estas apreciacións, podemos afrontar a análise da banda sonora das películas que nos interesen. Toda análise busca unhas conclusións, e para iso descompón un todo nas súas partes máis simples. Faremos a análise da música de varios fragmentos das seguintes películas: O gran dictador e Persépolis.

música e cinema

A película O gran dictador, de Charles Chaplin, é unha reflexión ante o fenómeno nazi nun momento no que Hitler estaba no poder, o cal supón toda unha heroicidade por parte do xenial director e actor. As dúas escenas máis celebradas do filme, despois do portentoso discurso final do barbeiro confundido co dictador e defendendo a paz no mundo, son a escena da barbería e a escena do globo terráqueo. Na primeira temos un barbeiro que traballa ao son da Danza húngara nº 5 de Brahms, obra moi coñecida que o personaxe escoita pola radio mentres atende a un cliente. Chama a atención como axusta a súa velocidade ós continuos cambios de tempo da obra (que comeza rápido, logo vai lento, volve rápido, lento e remata rápido). No que dura a música asistimos a un perfecto afeitado. Temos, pois, música diexética (forma parte do discurso fílmico: vemos a radio, que é a fonte sonora), integrada (xa que non só encaixa coa acción, senón que incluso a condiciona) e préstamo da música clásica. A súa función neste caso non está clara: quizais serve como contrapunto cómico nun entorno dominado polo temor ante os nazis, ou quizais como un xogo poético no que vemos como os cidadáns vivían dominados incluso pola radio.

16


A escena do globo terráqueo é outro caso de adecuación imaxe-son, pero neste caso ó revés: oímos o preludio da ópera wagneriana Lohengrin mentres o dictador Hynkel (imitando a Hitler) xoga co globo terráqueo que ten no seu despacho. Deste xeito fai unha metáfora fermosísima do megalómano nazi, que a pesar de aparecerse ante os demais como un adulto poderoso e temible, é no fondo un neno xogando coas vidas dos demais nun intento de dominar o mundo. Por certo, o globo estóupalle nos fuciños ó final da escena, quizais anticipando o resultado das aspiracións de Hitler. Aquí a música é extradiexética (non podemos localizar na imaxe a procedencia da mesma), integrada (acompaña os movementos do personaxe) e tamén é un préstamo da música chamada culta. A función é subliñar un estado de ánimo, neste caso a ensoñación de Hynkel ante o dominio do mundo. A película Persépolis, de Marjian Satrapi, é unha reflexión en debuxos animados da historia de Irán desde os anos setenta. Parte da homónima banda deseñada (da mesma autora) e, cunha estética en branco e negro, con poucas sombras nos debuxos e unha ausencia de volume nos personaxes (aparecen planos, sen sombras e luces), quere transmitir a dor e os padecementos do seu pobo a mans do sha e da república islámica.

Nesta historia, a música adquire un papel importante na medida en que supón para a protagonista, a propia Marjian Satrapi, unha burbulla de osíxeno nun mundo oprimido polo peso do veo, do Islam, do odio a Occidente e das accións policiais impunes contra unha poboación mermada e practicamente enterrada en vida. Así, discos de Michael Jackson, Abba, os Bee Gees ou mesmo Julio Iglesias, aparecen na lista de prohibicións, e ela escóitaos para escapar e sentirse libre.

Do mesmo xeito, as festas clandestinas servían para relaxarse e coñecerse, e nelas a música é fundamental (para bailar). Analizaremos, pola contra, unha escena na que a música é a típica música iraní: a escena na que o seu pai lle explica á pequena Margie a evolución de Irán desde o primeiro sha ata o seu fillo. As imaxes están feitas ao xeito dun teatriño de marionetas, e a música é moi lonxana para nós. Trátase, pois, de música EXTRADIEXÉTICA (non vemos a fonte sonora), INTEGRADA (ten senso nese contexto) e é un PRÉSTAMO da música popular tradicional de Irán. A súa función é a de ambientar a escena no mundo iraní. Polo tanto, vemos que a música no cine non é un adorno, senón unha parte esencial na película, que nos dá información sobre os sentimentos dos personaxes, sobre as intencións do director, sobre o entorno no que se desenvolve a acción e o que vai acontecer xusto despois.

17


ilustracións:4º ESO A

OBRADOIRO DE HIP HOP Alumnos de 4º ESO coa materia “Música” Aquí vos ofrecemos algunhas das mellores letras que fixeron os vosos compañeiros.

EL MUNDO DE LOS SUEÑOS (con estribillo) (Raúl Suárez, 4º B) En todos mis sueños el mundo está al revés: los colores confundidos y todo bajo mis pies. El pez pesca al pescador, el tigre doma al domador, las armas se han tirado y se ha jubilado el cazador. Se camina en los mares: que en las montañas tú nades; los ricos son pobres, los pobres no tienen hambre. Los breakers ya no bailan: ahora cantan en coros; las putas son actrices y las actrices son strippers. Lo ves, lo ves, el mundo está al revés, el Infierno en lo alto y el Edén bajo mis pies. En los cuentos de hadas ya no quedan brujas porque para querer alguna ya están las vecinas marujas. Que sólo saben decir, pero eso es cantar, pero no saben que sus nietas van de pub en pub. Los ciegos pueden ver, los mudos hablar, pero no como otros que sólo han hecho maldad. Si me dices que estoy loco tendrás mucha razón porque esto es un sueño, una simple ilusión.

hip hop

Lo ves, lo ves, el mundo está al revés, el Infierno en lo alto y el Edén bajo mis pies.

18


PALABRAS (só coa vocal A) (Ruth Medeiros, 4º B) Andan apagadas las baladas, chavalas asaltadas, atrapadas, acosadas. Las caras aplacadas, ablandadas, dañadas tras la casa, falladas, masacradas. Las máscaras atacan, jamás las pararán: atrapan malas rachas, las palabras calmarán. Las llamadas nada aclaran, marchan tras la casa, asaltan las manadas A chavalas atrapadas.

SEN TÍTULO (forma libre) (Iria Couto e Esther García, 4º D) Cuántas veces me he caído a lo largo de esta vida. Me miro las venas: pero de qué serviría. He aprendido a levantarme de esta eterna caída: no me aliviaría el alma ese acto de cobardía. Creí en el infinito por una vez en mi vida y vi cómo su fin llegaba y abría mucho más mi herida. Buscando mi camino, quién habrá escrito mi destino... Quien lo haya hecho es un cabronazo: no creo en seres divinos. No tengo pruebas de que existo: mi corazón sigue muerto, por lo visto, y siento que ya no puedo... voy sintiendo cómo me muero. No tengo pruebas de que existo: mi corazón sigue muerto, por lo visto, y siento que ya no puedo... voy sintiendo cómo me muero.

19


A FESTA DO SANTO CRISTO TRES DE MAIO- Laza Carmen Rivero Gallego. A festa do tres de maio,celébrase en Laza cada ano e está dedicada ao santo Cristo. É unha festa relixiosa que posiblemente proceda dunha cerimonia anterior de caracter pagán ou agrario. Segundo Xesús Taboada Chivite, no seu libro “ Etnografía Galega” a festa ten cinco compoñentes: 1. . Adán e Eva. 2. O Maio 3. Sacrificio de Isaac. 4. Os Danzantes . 5. Loita de Mouros e Cristiáns. Adán e Eva:

tradición en Laza

Son o rei e a raíña de maio que simbolizan o espírito da vexetación. O Adán é un home de certa idade. A Eva, pola contra, dende sempre era unha guapa moza do pobo. Os dous son escollidos polos mordomos da festa coa obriga de gardar o segredo. A vestimenta de Adán é sinxela: unha túnica ata os xeonllos e unha aixada ó ombreiro. A Eva leva un vestido adornado con flores de maceira. Sobre a súa longa melena leva unha coroa, e tamén leva outras alfaias. Na man esquerda leva unha roca cunha estriga de liño que vai fiando, facendo bailar o fuso coa man dereita . No brazo esquerdo leva tamén unha cestiña con laranxas. Segundo Xesús Taboada Chivite : “O Maio, Adán e a Eva son ingredentes axustados ó cerimonial cristián, que constitúen claras supervivencias de ritos agrarios”. ( Etnografía Galega, páx. 68-69) O Maio: É unha gran árbore (O de 1953 medido por Xesús Taboada Chivite medía 20 metros de altura). Os mozos acostuman ir a buscalo uns días antes da festa a partir das doce da noite. Ao carro de vacas apértanlle ben as treitoiras para que cante e así saiba o pobo que xa regresan co maio que se coloca preto da praza da Picota. Antigamente púñanse catro destes Maios, aínda que o principal era o da Picota. O de levantar o maio é todo un ritual que congrega a tódolos homes do pobo. Normalmente o levantamento faise con escadas de madeira. O Maio é un elemento incorporado ao cerimonial cristián, sendo unha clara supervivencia de ritos agrarios propios dos pobos sedentarios cultivadores da terra que dependen das colleitas e dos fenómenos naturais coma o paso das estacións, os cales pretenden asegurar con rituais simbólico-máxicos . este aspecto así aseguran autores como: Maunhart, Filgueira Valverde, Frazer e outros. Segundo Vicente Risco e Xaquín Lorenzo no B.R.A.G . Tomo XXIV : “......O Maio de Laza, que alí semella ter conservado un caraute mais colectivamente popular, poderíamos dicir mais tribal -Pol-a participación de tódolos veciños- que noutras partes”.

Adán e Eva de maio do 2007

O sacrificio de Isaac: é unha representación sacra medieval. Os personaxes son: Abraham, Isaac, O anxo e o narrador. Abraham: leva un manto vermello e unha túnica branca. Na man leva un coitelo. Isaac, un neno de cinco ou seis anos, vestido cunha túnica branca. Ao lombo, atado cun cordel, leva un mollo de videira, que é a leña para o sacrificio . O anxo.- Leva unha túnica branca, un par de ás e unha coroa. O narrador.- o que antigamente se lle chamaba predicador, vai narrando o episodio bíblico do sacrificio de Isaac. Mentres el narra a escena vaise desenvolvendo seguindo sempre as verbas do narrador. Despois intervén o anxo para impedir que Abraham mate ó seu fillo, e o narrador continúa ata rematar a representación.

20


Os danzantes: seis mozos vestidos con pantalón e camisa brancos, levan unha faixa vermella cinguida á cintura, unha cinta de cor azul a modo de banda ,gravata e un especie gorro branco na cabeza (antigamente era diferente, na cabeza levaban un pucho de forma ovoide feito con papel rosa) . Os dous danzantes de adiante levan espadas na man dereita e unhas castañolas na esquerda, mentres que os outros danzantes so levan castañolas en ámbalas duas mans.

A loita de mouros e cristiáns: é representada polos mesmos danzantes con un diálogo entre os dous bandos, un pequeno roce de espadas e finalmente a victoria do bando cristián. Segundo Vicente Risco e Xaquín Lorenzo no B.R.A.G . Tomo XXIV , páx. 263: “ As loitas de mouros e cristiaos relacionadas Pol-a tradición popular co Apóstolo Sant´Iago......... mais importanza que a loita das armas ten a disputa teológica , os parlamentos, como din na Sainza , que enantes da batalla sosteñen o mouro e mais o cristiao...” Esta loita de mouros e cristiáns non te que ver cos ritos agrarios de maio. Segundo os autores antes mencionados, na festa do tres de maio de Laza, atopamos tres aspectos diferentes: 1. Un rito agrario de orixe prehistórico relacionado coa primavera, que son “ O Maio” ( árbore de maio) e O Adán e maila Eva ( antigos reis de maio que se mudaron por personaxes da biblia). “....hai motivos para matinar nunha contamiñación da representación relixiosa cunha cerimonia anterior de caraute pagán ou agrario, na que os que agora son Adán e Eva serían unha parexa de Reis de Maio... ” (B.R.A.G. Tomo XXIV páx. 261. Vicente Risco e x. Lourenzo)) 2. Un misterio medieval: sacrificio de Isaac. 3. Unha representación sacro-popular de mouros e cristiáns. ( A danza puido pertencer o primeiro ou o terceiro apartado). A FESTA O nome da persoa que representa a Eva permanece en segredo ata o día da festa na que aparece ante o público despois de que os danzantes e Adán a vaian buscar. Cando Eva se atopa co Adán tenta meterlle unha laranxa na boca e despois achégaa ó seu bico. Os dous xuntos ruben pola Picota arriba coa comitiva detrás ata a igrexa. Seguidamente ten lugar a procesión onde atopamos os seguintes elementos: O ramo de loureiro que leva penduradas varias laranxas, unha rosca e un galo. A cruz da parroquia. A virxe do rosario. O Cristo na cruz. Os danzantes Adán e Eva. Os cregos Abraham , Isaac e o anxo. A banda e a xente. A procesión recorre algunhas rúas dáo pobo e volta á Picota . seguidamente ten lugar o auto sacramental do Sacrificio de Isaac. O Narrador empeza deste xeito : “ Muy afligido va subiendo por el monte Moria aquel anciano, abrumado con el peso de los años y aún más todavía con el de alguna grave desventura...” Rematado este a procesión continúa ata a igrexa . No adro ten lugar a representación da loita do Mouro e o cristián. Empeza con un diálogo: Cristián:- Ánimo, soldados míos, que nadie pierda el aliento, que vamos a defender el Divino sacramento. Mouro : -Al rigor de esta mi espada tengo que ganar la batalla, o la muerte será mía, o la victoria ganada. Seguidamente empeza a misa. Pola tarde os danzantes van buscar á Eva a súa casa para acompañala á praza da Picota onde terá lugar o baile.

21


para fomentar a calidade literaria dos estudantes, o Concello de Verín convocou aos centros de ensino da comarca a participar no “Certama de poesía Xose Carlos Caneiro Pérez”, onde se premiaron algúns dos alumnos do noso centro:

Camiño, Agardando sorrisos no sendeiro, Observando o brillar de mil estrelas, Escoitando o ouvear dun can prendido, Camiño, Perseguindo un sono esnaquizado, Unha regra de tres inacabada, Un mal día no encerado; Camiño, Botando pedriñas polo río, Buscando unha moeda no peto, Botando de menos ós meus amigos. Camiño, Esquecendo os días malogrados, As vacacións que xa se me acabaron, E os días de sol non aproveitados. Camiño, Polos versos dos poetas máis antigos, Polos soños, polos bicos, Polos contos contados ós meniños. Camiño, Sempre camiño. Iván Hervella (2º ESO C)

1º PREMIO POESÍA (1º CICLO ESO)

Amor… Que é ese sentimento? Que expresa?, Quen o sinte? Porque existe? Porque… Porque de todo, porque do medo, porque da existencia, Sempre porque. Sempre… Sempre fala, sempre rí, sempre incordia, nunca estuda.

premios poesía e relato

Nunca…

22

nunca digas nunca, nunca fales sin saber, nunca te fíes de ninguén, nunca todo o poderás ver… Todo… Todo é todo, todo é a xente, todo é o mundo, todo é a fala Falar… Falar de que? falar de política, falar de ríos, falar de montes… Falar nun mundo… no que ninguén escoita. Pablo Rodríguez González (2º ESO D) 2º PREMIO POESÍA (1º CICLO ESO)


no certame de relato curto “Antonio Fernández Pérez” os nosos premiados foron: Había unha vez un conto; un conto que non podía falar, que non podía camiñar, nin tan sequera podía abrirse e cerrarse el só. Sen embargo ensináballe a moitos cativos, e non tan cativos, moitas cousas. El sempre quería que alguén o collese da repisiña daquela vella biblioteca que el tiña por fogar e comezase a lelo. Durante moito tempo, ensinoulle unha morea de cousas, segredos e misterios a varias xeracións de nenos. Pero, co paso do tempo, chegou o momento no que quedou esquecido, ninguén recordaba ese libro, nin tan sequera ía a xente ás bibliotecas; nese tempo a xente prefería estar todo o tempo conectado a unha morea de trebellos inútiles, que os robotizaban: falaban por eles, pensaban por eles e incluso opinaban por eles. Pero había un rapaciño, que quizais fose pola falta de diñeiro, non vivía conectado a esas máquinas, senón que lle gustaba xogar, pasear, debuxar na area… e ler; devecía por ler, era a cousa que máis lle gustaba. Sempre que podía, collía anacos de papel que atopaba cando ía de paseo e púñase a ler neles. Un día lendo un panfleto que atopara no chan, descubriu que existía un lugar no que tiña libros e aínda por riba eran gratuitos, polo que podería lelos cando quixese. Ao día seguinte camiñou todo decidido cara a biblioteca, pero atopouse cun lugar baleiro, o desinterese da xente obrigara ó bibliotecario a retirar tódolos libros e a substituílos por máquinas electrónicas. Cando ía marchar, o rapaciño deuse conta de que aínda quedaba un libro, un pequeño libro desexoso de ser lido. O rapaz colleuno e levouno para a súa casa, e esa mesma noite comezouno a ler; deuse conta de que non era capaz de parar aínda que quixese, porque aquel conto era tan fermoso engaiolante coma unha rosa acabada de abrir co seu inconfundible aroma. Tamén se decatou de que os libros eran os obxectos máis marabillosos que podían existir, uns compañeiros fieis, sempre ó carón dun. Cada vez que este rapaciño, agora home, lía e volvía ler ese conto, sentíase triste; triste, non polo conto en si, senón porque sentía moita mágoa o que a xente esquecera, os marabillosos contos e relatos que moitas persoas se esforzasen por escribir nun pasado, e hoxe servían de alimento para os vermes. Alfonso Rúa Martínez (2º ESO D)

2º PREMIO RELATO (1º CICLO ESO)

A PREGUNTA Ninguén foi capaz de responder a miña pregunta. Tan complicada é? Eu non quero sorrisos, tampouco que a xente desvíe a mirada cando pregunto. Só quero a resposta que nunca recibín, e que a este paso nunca atoparei. Estou sentado no parque, non teño ganas de xogar. Un balón de fútbol estragado polo tempo, pasa ao meu carón, mais non teño ningunha intención de moverme. Ao cabo dun anaco aparece un rapaz da miña idade, recolle o balón e bótame unha ollada curiosa. Cando nota que lle devolvo a mirada, aparta a vista nervioso, e desaparece. Si, desde logo tiña a mesma idade ca min, seis anos, mais era diferente. El sabía de onde era, eu non. Todo comezou hai uns días. Xogaba cuns nenos que coñecera hai uns días no parque. Todo ía ben, até que apareceron uns rapaces algúns anos maiores ca nós. Non sei de onde saíu a manía dos maiores de meterse cos demais, mais desde logo, espero non ser así ao medrar. Despois de aguantar un pouco as burlas dos rapaces, decidín responder, pero a resposta de un deles, deixoume confuso. Aínda a lembro perfectamente, podería repetila á perfección unhas cantas veces: Ti cala, que nin sequera es de aquí. Volve ao lugar do que vés, e déixame en paz. Desde entón xa non sei de onde son, nin de onde veño. Como que non son de aquí? Eu nacín nesta vila, e aquí é onde vivín toda a miña vida. Entón, a que viña a resposta daquel rapaz? Cando llelo preguntei aos meus paios non me dixeron nada. É que eles tampouco sabían onde estaba o meu lugar? Xa que non me responderon, decidín preguntarllo á xente descoñecida. Así que desde aquel día, dediqueime a facer a mesma pregunta: Vostede sabe onde está oo meu lugar? Nunca me responderon. Parece ser que ninguén o sabe, ou quizais é que non me queren dicir nada. Acábome de dar conta de que as nubes taparon o sol, parece que vai chover. Unha señora maior para diante de min, e pregúntame: Non tes frío, rapaz? Non, non teño respondínlle, ao que rápido engadín-. Unha pregunta, eu son igual que ese rapaz de alí? E sinaleille coa cabeza o neno que antes recolleu o balón. Claro que si, por que o preguntas? Non o sei, a miña pel non é da mesma cor ca del. Quizais por iso un rapaz díxome que eu non era de aquí. Vostede sabe onde está o meu lugar? Pois es igual que ese rapaz, parece mentira que preguntesiso. A señora pareceu molestarse coa miña pregunta, aínda así, eu non parei de falar. Entón, sabe onde está o meu lugar? O teu lugar é este. Non lle fagas caso ao outro rapaz, que aos maiores gústanos moito dicirlles parvadas aos demais. O sol volveu a saír tras as nubes, e arrincoulle uns destelos prateados ao cabelo da señora coa que estaba a falar. Eu sorrín. Si, ela tiña razón, non era máis que unha parvada. Como puiden preocuparme tanto por iso? Volvín mirar o céspede no que xogaban os demais rapaces, e de repente, entráronme ganas de unirme a eles. Como un neno de seis anos máis. Iria Francisco (4º ESO) 2º PREMIO RELATO (2º CICLO ESO) 23


premios poesía e relato 24

3º PREMIO RELATO (BACHARELATO) SOÑOS ROTOS Camiñei con paso rápido e vacilante por aquela rúa deserta, inhóspita, sen afondar nos pensamentos que me afogaban e apreixaban o peito despois de coñecer unha noticia que xamais desexara oír. Continuei correndo, sen rumbo fixo e aínda que sabía que non ía cambiar o sucedido nin volver atrás no tempo, tan só quería afastarme do agobio dunha cidade empozoñada polos problemas e as preocupacións da xente. Pobreza, inseguridade, enfermidades incurábeis… eu nunca pensei que algo así puidese golpear a miña familia. Non é xusto. Recordo aquela mañá de primavera na que acompañamos a miña avoa ao neurólogo, aquel home alto e robusto que non mostrou nada de delicadeza á hora de comunicarnos a enfermidade que esta padecía. A palabra perfecta para describilo é rudo, sen sentimentos. Como era posible que non pensase na dor que unha familia enteira estaba a atravesar? Naquel momento no que os resultados da resonancia magnética chegaron a nós a través daquel individuo, o mundo caeu coma unha lousa sobre os nosos corpos danados, feridos, mutilados… é moi difícil plasmar as sensacións e os pensamentos que intentan cruzar, non só a miña mente, senón tamén a dos meus, naquel momento. A escuridade tinguía cada recuncho da sala 202, un lugar tan frío que calaba os ósos. Un lugar que viu seguramente pasar a moitas persoas cos mesmos problemas ante a mirada basta e indiferente do suxeito da bata branca. Tan só puxeramos a primeira pedra no duro camiño que tiñamos que percorrer. A enfermidade neurodexenerativa que caeu sobre un membro da miña familia pasaría a formar parte dela e compartiría os últimos anos de vida da miña avoa. Unha vida que iría arrebatando pouco a pouco. Primeiro, fíxolle perder a memoria. Comezou por cousas sinxelas e nun principio intrascendentes ata facerse co control pleno das súas facultades, aniquilou todas as lembranzas que a facían sorrir. Tamén acompañou os seus movementos, cada vez menos concretos e impediulle falar e comunicarse cos seus seres queridos coa destreza coa que nos tiña acostumados. Rouboulle non só o vocabulario e as aptitudes, senón tamén a vellez. O que peor levamos a miña familia e eu non é isto, xa que non deixa de ser algo máis ou menos normal nunha persoa da súa idade, que pouco a pouco vai apagando a súa chama. O que verdadeiramente nos flaxela e nos fai dano é o que esta terrible enfermidade lle arrebata sen que poidamos facer nada. Nós. Dun tempo aquí xa non sabe quen somos, non coñece os seus propios fillos nin os seus netos, sobriños… para ela son descoñecidos que a perturban e molestan na residencia na que pasa os seus últimos anos. Xente común que decide ir visitala no lugar no que a deixamos cando xa non era ela, senón un reflexo do que sucedía no seu interior. Eramos incapaces de coidala as vinte e catro horas do día. Sempre tiña que estar alguén de nós con ela para que comera, tomara os medicamentos, non acendera o lume ou non fuxira… Era realmente insoportable e canso levar ese ritmo de vida onde non tiñas tempo para ti mesmo. Deunos pena deixala alí, pero tamén sabiamos que era a única forma de que mellorara a vida de todos. Non ía ser a solución á enfermidade, xa que non existe cura ningunha que a poida facer fuxir do corpo das persoas. Sabiamos que ía estar presente ata a fin, coma una marca indeleble na súa vida, pero eramos conscientes tamén de que na nosa man estaba facer feliz a miña avoa nos derradeiros momentos, aínda que tiveramos que loitar contra ela mesma. Había ocasións nas que, ao non saber quen eramos, adoptaba unha actitude violenta e desafogaba os seus profundos medos e temores en nós. Naqueles momentos non sabiamos que facer, quedar ata que se tranquilizara, marchar e volver ao día seguinte… era unha situación desagradable e incómoda, pero non podiamos facer nada. A impotencia que sentiamos nubraba a nosa mente, cubría de néboa as nosas reflexións e tan só nos quedaba pensar en todas as persoas que vivían situacións parecidas, de desamparo, tristura, amargura. Eles e só eles, que o sufrían nas súas propias carnes podían entender como se vive cando unha persoa á que queres vai perdendo o que é propio de cada ser humano: recordos, emocións, sentimentos, vivencias, ideas. Todo iso pertence ao mundo individual de cada un, algo que tería que permanecer inviolable durante a existencia dos seres humanos, xa que é o que vai configurando quen somos e por que. Aínda nos quedan anos por percorrer, loitando para recuperar a aquela persoa alegre, que non só nos facía rir, senón que nos incorporaba diariamente á súa mente e nos permitía viaxar a través dela compartindo momentos de verdadeira felicidade. “Non te preocupes avoa, a fin de semana vimos outra vez, todos.” Silencio. Pasos que se escoitan no chan enmoquetado. Unha porta que se abre. Volvemos mirar atrás e somos agasallados co mellor e máis fermoso dos regalos: un sorriso cómplice dunha persoa que, a pesar da enfermidade, continúa obsequiándonos con eses momentos de doce felicidade. A mesma porta que se pecha. Non sabemos canto nos queda por camiñar, nin todo o que pouco a pouco a enfermidade lle irá roubando á miña avoa, pero estamos completamente convencidos de que non permitiremos que aquela doenza chamada alzheimer lle arrebate o seu fermoso e cálido sorriso. Lara Salgado Santos (1º Bacharelato)


CONCURSO DE POEMAS DA AXENDA 21 PARABÉNS MARLENE! A Axenda 21 escolar é un programa pensado para facilitar a implicación dos centros educativos na educación para a sostibilidade, coa finalidade de imaxinar e de construír un mundo mellor e máis sostible, comezando pola intervención no noso contorno máis inmediato. Realizouse o I Concurso de Mascotas, lemas e poemas co obxectivo de dotar dunha mascota identificativa, un lema e un poema ao Programa Axenda 21 escolar de Galicia. Neste concurso MARLENE GARCÍA DE JESÚS de 1ºESO B gañou o 3º premio ( marco de fotos dixital) co seguinte poema titulado “AS ÁRBORES”:

AS ÁRBORES Cando penses nuha árbore recorda isto sempre ben aínda que ti non o vexas cada día queiman cen. Todos xuntos imos lograr que as árbores non se queimen se contribúes imos gañar e xa verás como renden. A clase de primeiro B vai vencer e o IES Chivite vaillo agradecer.

axenda 21

Marlene García de Jesús (1º ESO B)

25


DEGUSTACIÓN E EXPOSICIÓN DE EMPANADAS E EMPANADILLAS

As primeiras referencias que temos da empanada datan de séculos antes de Cristo na antiga Persia, pero xa no século XII era un prato típico na gastronomía galega como nolo mostra o ilustre mestre Mateo nas esculturas do Pórtico da Gloria da Catedral de Santiago de Compostela. Tamén no Pazo de Xelmírez podemos contemplar aos peregrinos degustando este delicioso manxar. Loxicamente nos seus comezos non contaba coa variedade de hoxe, pois houbo unha evolución tanto na masa coma no recheo e varía tamén segundo o lugar sexa costeiro ou terra adentro. A coordinadora: Concha Fernández Álvarez

Colaboradores: Manuel Baladrón Paula Castro M·Teresa González Víctor Rodríguez

EMPANADA DE CHOCOS Ingredientes: • 1kg. de chocos • 2 cebolas • ½ pemento vermello • ½ pemento verde • Aceite de oliva • Sal Elaboración: 1-Nunha mesa limpa pomos ½ kg. de fariña en forma de volcán. 2-No centro do volcán metemos un ovo batido e ½ vaso de aceite de oliva. 3-Botamos o lévedo diluído en ½ vaso de auga morna con sal. 4-Mesturase todo ata conseguir unha masa. 5-Deixamos repousar a masa, tapándoa cun pano. 6-Límpanse os chocos e gárdase a tinta. 7-Picamos os chocos en cadrados. 8-Bótanse na tixola a cebola e os pementos picados. Deixámolo a fogo lento e cando a cebola estea transparente bótanse os chocos e un chisco de sal. 9-Deixámolos 10 min. , engadimos a tinta, remexemos e despois dun min. apagamos. 10- Collemos a masa estirámola e dividímola en dúas partes. 11- Estiramos unha parte da masa e botamos os chocos. 12- Estiramos a outra parte de masa e tapamos. 13- Facemos unha trenza arredor para que non saia o recheo. 14- Métese ¾ de hora no forno ata que quede dourada.

26

Alejandro Portomeñe González 2º ESO D 2º PREMIO


EMPANADILLAS DE MAZÁ Ingredientes: • • •

Unha bandexa de masa de follado 3 mazás reineta Azucre

Elaboración: 1.- Póñense a cocer as mazás cun pouco de auga e azucre para facer unha compota. 2.- Cando está feita a compota deixamos que arrefríe. 3.- Cortamos a masa e enchémola coa compota 4.- Finalmente frítense. Iván Hervella Tuñas 2º ESO C 1º PREMIO

EMPANADILLAS DE CHAMPIÑÓNS CON GAMBAS E VIEIRAS Ingredientes: • • • • • • • •

250 g de fariña 12 g de lévedo 125 g de auga quente Cebola Champiñóns Gambas e vieiras Xamón Pemento en po

Elaboración: 1º.- Facer a masa. Xuntamos a fariña co lévedo, facemos un oco no medio e ímoslle botando a auga quente. Amasamos ben e esperamos a que levede. 2º.- Poñemos unha tixola no lume e fritimos a cebola lentamente. 3º.- Cando estea pasada a cebola engadimos os champiñóns, as gambas e as vieiras, por último o xamón e todo cortado miúdo. 4º.- Ao cabo de dez minutos engadímoslle o pemento en po e comprobamos o sal. 5º.- Estiramos a masa que estará xa levedada, cortámola e colocamos no medio unha cullerada do preparado, cerrámola e fritímola en abundante aceite.

Paula Pardo Pardo 2º ESO C 2º PREMIO

EMPANADA DE CARNE DE VITELA Ingredientes: Para a masa:

Adrián Rodríguez García 2º ESO D 3º PREMIO

• • • • •

Para o recheo: • ½ kg. de carne de vitela ½ kg. de fariña de trigo • Un chourizo 50 g . de lévedo • 2 pementos verdes 2 culleriñas de sal • 2 cebolas Un vaso de auga morna • Un ovo cocido 3 culleradas de aceite de oliva

Elaboración: Desfacer o lévedo en auga morna con sal. Colocar a fariña en forma de volcán e facer un oco no medio para botar a auga e ir amasando collendo pouco a pouco a fariña dos lados. Botar as tres culleradas de aceite e amasar ben. Deixar repousar a masa durante unha hora tapada cun pano en lugar tépedo. Dividir a masa en dúas metades e estirala cun rolo. Colocar na primeira metade o recheo previamente rustrido. Tapar coa outra metade de masa e meter no forno a 200º C durante 40 minutos. 27


clube de lectura

este curso uns cantos invasores entraron na biblioteca, dun xeito diferente nos animaron a ler, a admirar a imaxinaci贸n dos compa帽eiros e a crear novos protagonistas das nosas historias...

28


...planetas, maruxiñas,vacas, bonecas,dragóns...

...tamén nos visitou a bolboreta doreta, coa súa historia de xardín...

29


...aproveitouse San Valent铆n para encher o centro de coraz贸ns...

30


...e a ĂĄrbore vermella subĂ­a polas escaleiras cara a biblioteca para contarnos unha historia de moitas maneiras...

31


III ENCONTRO LUSO-GALAICO

encontros

Tras uns meses intercambiando cartas cos portugueses, o día 22 de abril os alumnos de 4ºESO fomos a Chaves, á escola Fernão Magalhães, a coñecer en persoa os alumnos portugueses cos que nos carteamos. Ao chegar á escola, dirixímonos ao salón de actos. Alí xa estaban esperándonos algúns alumnos lusos, outros viñeron despois e algúns incluso bastante tarde. En primeiro lugar fixeron unha presentación sobre a escola e intercambiaronse uns agasallos. Cómpre sinalar que os alumnos portugueses fixeron bastante barullo durante esta recepción. A continuación, presentáronnos o itinerario do encontro, que consistía no seguinte: en grupos de 8 persoas (4 portugueses e os seus correspondentes españois) tiñamos que realizar unha serie de actividades de todo tipo. 1. BOLLEYBALL: no que debiamos conseguir dez toques seguidos sen que o balón caese ó chan.( En canto menos tempo se fixera mellor) 2. BALONCESTO: escóllese un portugués e un español do equipo para facer un circuíto, e ó acabar estes todos os compoñentes do equipo tiñan que tirar dous tiros libres. 3. FÚTBOL: tamén hai que seleccionar outros dous representantes para facer o circuíto e despois todos os membros do equipo tiñan que tirar á porta e íanse sumando puntos(na escuadra 5, no medio 3: e nos laterais abaixo 2). 4. TRIVIAL: consistía en pórnos imaxes de personaxes famosos portugueses e españois e había que adiviñar quen eran, tamén adiviñanzas en galego e portugués, un encrucillado e ó final encher os ocos baleiros dunha canción en portugués e outra en español. 5. VISITA Á BIBLIOTECA DE CHAVES: na que había unha exposición dun pintor portugués moi coñecido. 6. RASTREO: no que por grupos tiñamos que marcar un papel cuns trades que se atopaban por distintos puntos da cidade. O primeiro atopábase no río e tivemos que montar nunha canoa para marcalo. Os seguintes puntos atopábanse polo paseo do río e en dirección ó colexio. Á fin destas actividades fomos comer á cantina do instituto. A comida non triunfou moito entre certos españois. Despis de rematar de comer despedímonos dos nosos compañeiros coa esperanza de volver velos en Verín.

32


Seguímonos carteando con eles ata que viñeron o día 20 de maio ó noso centro. Cando chegaron o centro Conchita foi dicindo o noso nome e o do noso portugués e sentámonos xuntos por orde de lista. Fixeron unha pequena presentación de Verín, os lugares máis emblemáticos e falaron do entroido de Verín, tamén unha presentación do noso centro e das actividades que realizamos nel. Os alumnos de 4ºESO deron un recital de música cos xilófonos, e Adrián Martínez Abel (4º ESO C) e Daniel Fernández Alves (4º ESO B) tocaron cinco cancións coas guitarras e con voz e en dúas delas acompañáronos alumnos de 1º BACHARELATO con frautas e na outra cantaron con eles dúas alumnas Rocío e Nerea facéndolles os coros. Andrea Fuentes (4º ESO A) tocou dúas pezas ó piano. Ó acabar a actuación formáronse grupos de seis persoas (tres españois e tres portugueses) e saímos cada dous minutos un grupo a facer un rastreo por Verín e tiñamos que marcar en cada punto sinalado no mapa a resposta correcta á pregunta que se nos facía. O que tivera todas as respostas correctas levaría un premio, pero ó final todos levamos un premio; unha camiseta do centro, un bolígrafo e un pin de Verín. Á unha tivemos unha pequena comida na que o que máis triunfou foi o xamón e a coca-cola. Despois dun descanso e da comida os alumnos portugueses despedíronse e marcharon coller o seu autobús para volver ó seu centro. Durante ambas as viaxes os profesores non paraban de sacar fotos coa cámara.

33


CURSO DE HIPOTERAPIA ESCOLAR

Departamento de orientación

Queremos contarvos cal é a finalidade que pretendemos, como nos organizamos e en que consiste o curso de hipoterapia que se iniciou o día 4 de maio e no que participan inicialmente seis alumnos do noso centro acompañados polos mestres de apoio (Sofía, Carmen, Antonio), o coidador (Emilio) e a orientadora (Mercedes). O curso está organizado polo Club Hípico Monterrei, ten lugar no Centro Ecuestre Cigarrón e pretendemos desenvolvelo ao longo desta primavera e prolongalo previsiblemente durante o outono. Que pretendemos? Traballar dun xeito sistemático e continuado no centro ecuestre para o beneficio do desenvolvemento global dos alumnos que inicialmente participan nesta actividade. Como obxectivos específicos, pretendemos: Desenvolver hábitos de autonomía cara o coidado dos animais Traballar a comunicación e a intención comunicativa Desenvolver a capacidade de imitación Fomentar o respecto e coidado cara os demais Favorecer as relacións sociais Mellorar a capacidade de atención mediante a diminución da ansiedade e a tensión e o aumento da relaxación dos alumnos. Mellorar nos aspectos relacionados coa motricidade fina e grosa Aumentar o nivel de coordinación e equilibrio Como decidimos organizarnos? Saímos do centro de ensino ás 9:45 e desplazámonos ata o centro ecuestre camiñando e do mesmo xeito volvemos sobre as 12:00 H. Contamos coa colaboración dunha nai (Josefa) para facer ocasionalmente o percorrido de ida en coche con dous alumnos aos que se lles anticiparán actividades máis individualizadas, mentres o resto dos alumnos fará o percorrido a pé, sempre e cando o tempo nolo permita.

hipoterapia

A experiencia do primeiro día!! O primeiro día foi unha toma de contacto: presentámonos todos os participantes ao equipo de monitores (David e Miguel), coñecemos a “Príncipe”, o noso principal “terapeuta”. Percorremos as instalacións do centro e presentáronnos ao resto da corte, un total de 21 cabalos. Pero non foron os únicos animais que coñecemos, tamén a “lúa“ unha cadeliña, a dous gatiños xoguetóns, e a “troi“ un pastor alemán. Ao principio da actividades estabamos un pouco retraídos, desconfiados e incluso tiñamos algo de medo ao acercarnos aos cabalos, pero pouco a pouco fomos coñecendo, como hai que acariñarlos , como observalos para saber se lle gustan ou non os aloumiños que lles damos, como darlles de comer nas nosas mans, como cepillalos, como se chamas as distintas partes do seu corpo e mesmo houbo valentes xinetes que se atreveron a montar a “Príncipe”. Por suposto, despois de tantas emocións en tan pouco tempo, repuxemos forzas e papámonos un bó bocata, non sen antes lavar ben as mans. E para rematar relaxámonos un pouco botando unha partidiña ao “pimpón”, que por certo, temos que practicar un tanto. E entre unha cousa e outra pasóusenos o tempo nun pis pás, despedímonos de David e Miguel ata o próximo luns e regresamos camiñando para o Insti, claro, esta vez máis paseniño… En fin, esperamos que no próximo número desta revista vos poidamos contar a historia completa desta pequena aventura que, coidamos, vainos gustar moito.

34


Actividades con asistencia animal. Un pouco de historia. Antigas civilizacións, entre elas exipcios e gregos, atribuían ós animais a capacidade de curar diferentes doenzas. Hipócrates, médico grego (460-377 a.C.) consideraba que a actividade con cabalos era “moi relaxante” para os seus pacientes. No S. XVII institucións mentais de Europa incorporaban o gato porque tranquilizaba aos pacientes internados. Tamén asumiuse a compañía de animais nas escolas e garderías de Estados Unidos e Europa polos seus beneficios. Sigmund Freud, médico e psiquiatra austriaco, (1850-1937) realizaba as súas consultas acompañado polo seu can porque lle facilitaba a comunicación co paciente. Boris Levinson, médico e psiquiatra estadounidense, baseado nas súas experiencias, remarcou a importancia do uso de animais na psicoterapia de nenos e avaliou os seus efectos positivos na recuperación e/ou mantemento da saúde e plantexou as bases da Terapia Asistida ou facilitada por Animais (A.A.T). En 1962, publicou o seu primeiro traballo sobre o tema: “El perro como Co-terapeuta”. A partir dese momento a terapia asistida con animais comezou a utilizarse en Estados Unidos, Reino Unido, Francia, Alemaña, Italia e Canadá, países que investigaron os beneficios físicos, psicolóxicos e sociais do vínculo human-animal, e a súa influenza positiva no tratamento de múltiples patoloxías físicas e/ou mentais. En xeral, a compañía dun animal mellora a calidade de vida do home, aumenta a lonxevidade e preserva o equilibrio físico e mental. Facilita a recreación, reduce a tensión, e diminúe o índice de depresión. O animal de compañía é importante para o desenvolvemento emocional saudable do neno nas distintas etapas do seu crecemento. Facilita a adquisición de confianza e autoestima, o sentido de responsabilidade e competencia, xenera sentimentos de empatía cara os demais e fomenta a autonomía.

Respecto ás orixénes da TACA (Terapia Asistida Con Animais) é preciso destacar o labor que realizou o psiquiatra Boris M. Levinson, en 1953, grazas a un golpe do destino. O seu can Jingles, que sempre estaba con él máis nunca con pacientes, un día escapouse e foi a porta a recibir a un paciente que Levenson estaba esperando. Tratábase dun neno que ía acompañado da súa nai ao que tiña que diagnosticar. O rapaz pasara un longo proceso terapéutico sen lograr ningún éxito, amosando síntomas de retraimento crecente. Sen embargo, ise día pasou algo sorprendente, o neno e o can conectaron e interactuaron de tal xeito que Jingles, sesións máis tarde, exercería de coterapeuta no tratamento do neno. 35


36

hipoterapia

Ă­


Que son as terapias ecuestres? Cales son as finalidades principais? Cales son os principais tipos de terapias? Que é a hipoterapia? As terapias ecuestres son todas aquelas actividades que se realizan co cabalo ( xa sexa montado ou pé a terra), coa finalidade de rehabilitar, reeducar, normalizar, integrar e socializar ás persoas con algún tipo de discapacidade física, psíquica, sensorial ou con algún problema social ou de comportamento. Cando falamos de terapias ecuestres podemos distinguir facilmente tres tipos: -Hipoterapia: é unha actividade fisioterapéutica e psicomotriz orientada á rehabilitación onde o xinete non ten ningún control sobre o cabalo. -Equitación terapéutica: tratamiento psicosocial- emocional orientada a discapacitados ou inadaptados sociais onde o xinete exerce o control total ou parcial sobre o animal. -Equitación adaptada: práctica deportiva para rehabilitar e integrar socialmente á persoa. Todo isto ten que estar apoiado no traballo coordinado e cualificado de diferentes especialistas , e a súa vez estar supervisado por un técnico deportivo en equitación. O termo hipoterapia deriva do grego “hippos”que significa cabalo e de “teraphus”que se traduce como terapia ou tratamento. Os beneficios do cabalo e o seu entorno, como xa dixemos anteriormente, foron xa recoñecidos en Grecia nos anos 460 a.C. cando Hipócrates aconsellaba a práctica da equitación para mellorar o estado anímico das persoas con enfermidades incurables. No século XVII, algúns médicos recomendaban montar a cabalo diariamente para combatir a enfemidade da gota. Esta terapia ten beneficios tanto a nivel físico como mental. No primeiro deles , os movementos do animal provocan á súa vez oscilacións no xinete a nivel muscular e óseo, ademáis de activar o aparato dixestivo e urinario. Por outra parte, a transmisión de calor, debido a que o cabalo poúe unha temperatura máis elevada que o xinete lévanos cara á relaxación. Só a presenza do animal axúdanos a captar a atención e estimula diferentes canles sensoriais (tacto, olfacto, oído), o que vai fomentar positivamente a concentración e no aspecto psicoeducativo, xa que a actividade está relacionada co ocio e a diversión. A terapia ó aire libre, en contacto coa natureza é motivadora de cara a aprendizaxe dos obxectivos. Os principais efectos que imos percibir no xinete son a mellora no equilibrio e a movilidade, favorece a comunicación, a estimulación da linguaxe e a socialización. Corrixe problemas de conduta, favorece a circulación sanguínea, estimula a memoria a través da atención e desenvolve o respecto o cariño cara os animais. O cabalo é un animal afectivo, son sinceros e entregados, non fan distincións entre as persoas o que propicia que calquera individuo se sinta querido incondicionalmente á hora de traballar con eles. Ademais dos cabalos, existen outros animais que poden utilizarse como tratamento terapéutico, como poden ser: os cans, gatos, golfiños, paxaros, peixes e tartarugas. En concreto, os cabalos han de ser dóciles, de idades medias, tendo en conta o seu carácter, sendo a raza un factor poco importante cara a súa elección.

37


O guernica O guernica é un cadro de óleo sobre tea de grandes dimensions(3,51 x 7,82) pintado por Picasso en 1877 e pertenece a época do cubismo. A composición está distribuída a maneira dun tríptico. De dereita a esquerda aparece unha muller que berra cos seus brazos implorantes cara o ceo e unha muller portadora dunha lámpada que aparece de maneira surrealita como un vento que sae dunha ventá deixando pegados alí os seus peitos e baixo ela outra muller avanza con actitude de arrastrarse. .No centro o cabalo e baixo el o guerreiro caído que ocupa máis da metade do cadro. Finalmente un touro envolvendo a muller que desagradablemente berra co seu fillo morto entre brazos. Picasso fai de cada figura un símbolo, e algúns dos símbolos ofrecen un significado directo: •As mulleres e o neno representan as víctimas da guerra, o guerreiro representa aos soldados mortos, amuller coa lámpada simboliza a esperanza, o touro como alegoría da morte e o cabalo unha imaxe heroica do pobo español.

Durante parte deste curso estivemos traballando sobre este cadro. Primeiro debuxamos unha parte do cadro no block e pintámolo, logo fixemos un pequeño traballo sobre Picasso e o Guernica. Por turnos, no ordenador, recalcamos o debuxo e o profe despois imprimiuno a escala 1:10. Agora estámolo representando a escala 1:1 en papel para empregar de plantilla e pasalo a cartón con diferentes texturas.

debuxo

Leticia Álvarez Fernández 4°A

38


a reproducción do corpo masculino e feminio axuda a tomar conciencia do corpo, a establecer proporcións e sombras, a modular, a dominar a técnica de carboncillo. É de destacar o traballo de Jorge López Dobarrio, de 2º de ESO, que de modo voluntario veu nos recreos a debuxar esta estatua, cun nivel tan bo coma os de 4º.

iguais

iguales

Os alumnos de 4°A instalaron un stand cos seus traballos na feira do San Lázaro. Alí expuxeron imaxes, debuxos e textos nos que se falaba sobre a igualdade de xénero. Foi unha moi boa experiencia de traballo en grupo.

39


círculo de ramas, premio coag de arquitecturas efémeras

´Logo de dous anos trraballando conceptos de Land Art e practicando no patio do centro decidin presentar este traballo á decimoterceira convocatoria dos premios coag do Colexio de Arquitectos de Galicia. Fomos premiados na categoría de arquitecturas efémeras. Contei todas as experiencias desenvolvidas neste espazo, un espazo de conexión coa natureza, de observación, de aprendizaxe. aprendimos a movernos, plantar, cavar, estercar, traballar en grupo, sementar,... non sempre o que plantamos medra, e moitas especies medran de xeito espontáneo, O tempo sigue marcando os ritmos no círculo, mellor ou peor coidado según a temporada. Destacan dous arces, que medran dende o ano pasado, saidos das sementes das árbores do patio. Algúns alumnos preguntan cál é o significado deste círculo, tan innecesario como positivo para mellorar a convivencia en comunidade, cando sachamos e estendemos o esterco os rapaces protestaban polo traballo e o cheiro, e poderíamos pensar por qué estamos tan lonxe da terra, do esforzo, das tarefas comunitarias da tradición rural, tan próximas no tempo e no espazo e xa tan lonxanas ó noso xeito de vida...

40


am

os

un

as

am e r d que i lo no írcu , c uto o s stit uen ade n i q e o ivid p t d c da sa o oa ntra d e n nte na ga a l r o c du os as d fum a liz rea

to de ta s s po

undo e e sp e do o m ra

: vis itas

, , e a SEMA DA PA NA ISAXE , onde fixemo trab s un allo conx unto coope de rativis mo, n o que icións

aron

particip

1° e

tes iferen d n e ESO sque, 4°de , no bo o r t n e oc n e ades n Barbó activid a í c r a e G aza d na pr igo. xe a V ia v a h nun

s uir eg

proxecto interdisciplinar

n ció ipa

o

ti c

s tá es

v o s ap ar

empre aberto

ando coa cont

sp ro

al nst

expos

curso

41

este

cír

cu

l


Querida Alba, compañeira e amiga: Agora que o curso está a punto de rematar, sinto a necesidade de recordarte porque é unha forma de agradecerche os momentos especiais que pasamos xuntas e que saibas que sempre estarás presente nos nosos pensamentos. Deixáchesnos sen darnos tempo a unha despedida, non puideches dicir nada, a túa marcha foi tan rápida como a velocidade que te levou. Tiveches unha vida moi curta pero suficiente para demostrar unha grande calidade como filla, irmá , compañeira e amiga. Todos quedamos con moita tristeza porque a morte é fría, egoísta e cruel, por iso te levou, pero o que non pode arrebatarnos é o recordo do teu sorriso, da túa dozura eses quedarán gravados para sempre na nosa memoria. O día que nos deixaches, non podía crelo , non podía ser verdade, era demasiado forte, seguro que se confundiron e non é ela... pensaba; de súpeto, veume á imaxinación un de tantos ditos que teñen as persoas maiores:” as malas noticias sempre son certas”, e así foi, como de costume tamén niso teñen razón. Máis tarde xuntámonos todos os teus compañeiros e amigos, que son moitos , xa o sabes, e a anguria , a impotencia, a incredulidade eran sentimentos compartidos. Foi entón cando entendín o auténtico significado da canción : “Algo se muere en el alma Cuando un amigo se va Y va dejando una huella Que no se puede borrar. Ese vacío que deja El amigo que se va Es como un pozo sin fondo Que no se vuelve a llenar”

lembranza

Onte riamos xuntas, hoxe choramos soas, sabemos que ten que pasar moito tempo para acostumarnos á túa ausencia, alí onde esteas recorda que sempre te levaremos no corazón.

42

Bicos

Alba, nome feminino de orixe latina, cos significados de “branca e luminosa coma a aurora”, “aquela que naceu coa primeira luz da alba”, “flor do mencer”, ”lucente coma a aurora”, ”de pel branca”.


43


O día 28 de maio, no salón de actos do noso Instituto os alumnos de 2º de Bacharelato celebraron a súa despedida. Foi unha xornada moi especial pois a maioría estiveron seis anos connosco (algúns menos e outros máis) e iso provoca que as vivencias sexan moitas tanto positivas como negativas. O acto foi moi familiar pero non faltou a entrega de orlas, un vídeo realizado por Nuria con fotos do alumnado dende a etapa infantil ata a actualidade, discursos por parte de profesores e alumnos, uns divertidos, outros irónicos, pero todos, cheos de bos desexos , entre eles cabe destacar o de Joaquín que talvez pola súa carga de emotividade tocounos aos presentes a fibra máis sensible e por iso queremos compartilo con vós. Moita sorte para todos na nova etapa que agora comezan.

Hola! La experiencia de ser un emigrante es mucho más dura de lo que parece, pero gracias a Dios o al destino, me encontré con vosotros alumnos compañeros míos y profesores; que no sólo habéis conseguido que me integrara sino también que me sintiera como uno más. Por eso, con esta nota quiero mostrar mi agradecimiento a todos vosotros. A los profesores que en los tres años académicos que he cursado aquí me han impartido clases, no sólo con profesionalidad sino también con afecto como grandes personas que sois. Con el perdón de los demás profesores quiero mostrar un especial agradecimiento a la profesora Nuria, a Bernardo y a César, que aunque yo no supe estar a la altura de las exigencias de sus asignaturas son con los que en realidad me sentía como en mi casa, o sea muy a gusto. También os debo mi más sincero agradecimiento a vosotros, compañeros, que conmigo estuvisteis desde cuarto de ESO hasta hoy y que me fuisteis integrando entre vosotros a pesar de mi carácter un poquito introvertido y poco expresivo. “Un agradecimiento especial a Mónica”. Ahora mismo me gustaría llorar para liberar las emociones que llevo dentro de mi, pero nunca he sabido llorar, mis expresiones emocionales se limitan en una tímida sonrisa o en una carcajada espontánea y en caso contrario en justificación o rabia. Bueno que sepáis que nunca os olvidaré compañeros y que siempre permanecerán en mi vuestros recuerdos, como los chistes espontáneos, las acampadas de verano o las burlas a Luis.

fin deestudos

Gracias por ser como sois.

44

Muchas gracias Joaquín Mbomio Mzang


OS PAXAROS

Un disparo,voa coma un paxaro sen casa nin amparo.

Os paxaros voan sen descanso,e as veces con fracasos.

Os paxaros sofren fracasos, alguhas das veces como os humanos sen pernas nin brazos.

Os paxaros ,son como os irmans que fan as cousas coa cabeza e non coas mans.

Os paxaros, son iguais, como os osos que andan coxos polo medio dos toxos.

mellorando...

IVÁN GARCÍA SAMAMEDE

1º ESO B

este poema é o que para min ten mais mérito de todo o que aqui aparece, porque significa un cambio fundamental na actitude de Ivan, un alumno a que todos os que demos clase lembraremos as veces que lle tivemos que chamar a atención, botar de clase, amonestar,...Dende hai uns meses Ivan traballa, atende, e fai un monton de traballos voluntarios, ven visitarme no recreo e sigue traballando, di que non se quere meter en líos... ...e todos estamos moi contentos coa súa actitude, faltalle moito por facer, pero vai por bo camiño. É un exemplo de que todos podemos mellorar, e sentirnos mellor se o facemos, e facer sentir mellor ós demais. ...de víctor

45


Symbols of the United Kingdom England: St. George, 23rd April, rose, white Scotland: St. Andrew, 30th November, thistle, blue Wales: St. David, 1st March,leek and daffodil, red Ireland: St. Patrick, 17thMarch, shamrock, green

Union Jack (United Kingdom flag)

Colour and join: COLOUR

FLAG

NATIONAL FLOWER/PLANT

ENGLAND St. Andrew’s Cross

Rose

SCOTLAND St. Patrick’s Cross

Thistle

IRELAND

pasatempos

Dragon of Cadwallader

46

Leek and daffodil

WALES St. George’s Cross

Shamrock


TEST:

Which is the patron Saint of England? (a) St. Patrick (b) St. George (c) St. Andrew

Which is the national flower/plant of Ireland? (a) shamrock (b) thistle (c) rose

Which is the national flower/plant of Scotland? (a) rose (b) thistle (c) daffodil

Which is the national flower/plant of Wales? (a) shamrock (b) rose (c) leek/daffodil

Which flags/crosses make up the Union Jack? (a) Lion rampant, St Patrick’s Cross, St. Andrew’s Cross (b) Dragon of Cadwallader, St. George’s Cross, Lion Rampant (c) St. George’s Cross, St. Andrew’ Cross, St . Patrick’s Cross

When is St Patrick’s Day? (a) 23rd April (b) 1st March (c) 17th March

When is St Andrew’s Day? (a) 23rd April (b) 30th November (c) 17th March

When is St George’s Day? (a) 23rd April (b) 1st March (c) 30th November

Which is the colour of England? (a) red (b) blue (c) white

Which is the colour of Wales? (a) red (b) green (c) blue

Which is the colour of Scotland? (a) white (b) green (c) blue

47


Answers: Which is the patron Saint of England? (a) St Patrick (b) St George (c) St Andrew

Which is the national flower /plant of Ireland ? (a) shamrock (b) thistle (c) rose

Which flags/crosses make up t (a) Lion rampant, St Patrick ’s Cross, (b) Dragon of Cadwall ader, St George (c) S t George’s Cross, St A ndrew ’

When is St Patrick’s Day?

48



FAÍSCAS Xuño 2009