Page 1

@Á|òæ˝Ÿ 2019

<ä[‘·X¯øÏÔ

1


»dæºdt sêeTkÕ«$T ø£qTïeT÷‘· düTÁ|”+ø√s¡Tº $ÁXÊ+‘· Hê´j·TeT÷]Ô »dæºdt ¬ø.sêeTkÕ«$T (87) ø£qTïeT÷XÊs¡T. 2019 e÷]à 6q ‘Ó\¢yês¡TC≤eTTq ìÁ<ä˝ÀH˚ Äj·Tq ‘·T~XÊ«dü $&ç#ês¡T. Äj·Tq≈£î eTT>∑Zs¡T |æ\¢\THêïs¡T. ≈£îe÷s¡T&ÉT Áoìyêdt πø+Á<ä dæã“+~, •ø£åD≤ e´eVü ‰ sê\ XÊK n<ä q |ü ⁄ ø±s¡ ´ <ä ] Ù>± u≤<Û ä ´ ‘· \ T ìs¡«]düTHÔ êïs¡T. yÓTT<ä{≈Ï î£ e÷¬sÔ CÀ´‹ q÷´j·÷sYÿ˝À mdt_◊ @Jm+>±, s¬ +&√ ≈£îe÷¬sÔ »j·T ñkÕàìj·÷˝À Ábıô|dò sü >Y ± |üì#˚düTÔHêïs¡T. ;ÛeTes¡+ qT+∫... »dæ º d t ø£ { Ï ø Ï ‘ · \ sêeTkÕ«$T ôV’ ≤ ø√s¡ T º ˝ ÀqT, düTÁ|”+ø√s¡Tº˝ÀqT Hê´j·÷~Û|ü‹>± |üì#˚XÊs¡T.Ms¡T |ü•ÃeT >√<ëe] õ˝≤¢, ô|qTeT+Á≥ eT+&É˝≤ìøÏ #Ó+~q uÛÑ≥¢ eT>∑T≥÷s¡T˝À 1932, E˝…’ 13q eT+>∑eTà, ∫≥ºj·T´\≈£î »ìà+#ês¡T. e÷πsºs¡T˝À |ü<√‘·s¡>∑‹, ;ÛeTes¡+ &Éã÷¢´J; ø±˝ÒJ˝À Á>±&ÉT´j˚TwüHé |üP]Ô #˚XÊs¡T. Ä+Á<Ûë ˝≤ ø±˝ÒJ qT+∫ Hê´j·T XÊÁdüÔ+˝À |ü{≤º bı+<ës¡T. 1962 p˝…’ 9q Hê´j·Tyê~>± mHés√˝Ÿ nj·÷´s¡T. dæ$˝Ÿ, ÁøÏ$Tq˝Ÿ πødüT˝À¢ eT+∫ HÓ’|ü⁄D´+ kÕ~Û+∫q Äj·Tq 1972 qT+∫ 1974 es¡≈£î n<äq|ü⁄ |ü_¢ø˘ ÁbÕdæ≈£L´≥sY>± |üì#˚XÊs¡T. 1974˝À ôV’≤ø√s¡Tº˝À sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·« Hê´j·Tyê~ (õ|æ)>± $<ÛäT\T ìs¡«]Ô+#ês¡T. 1981`82 ø±\+˝À @|” m\ÁøϺdæ{° uÀs¡T¶ d”ìj·TsY kÕº+&ç+>¥ øöì‡˝Ÿ>± e´eVü≤]+#ês¡T. 1982 ôdô|º+ãsY 29q ôV’≤ø√s¡Tº n<äq|ü⁄ Hê´j·TeT÷]Ô>± ìj·T$T‘·T\j·÷´s¡T. nq+‘·s¡+ 2 HÓ\\≈£î XÊX¯«‘· Hê´j·TeT÷]Ô nj·÷´s¡T. Hê´j·TesêZ˝À¢ »dæºdt sêeTkÕ«$TøÏ m+‘√ >=|üŒ ù|s¡T+~. 1989 ôdô|º+ãsY qT+∫ Ç+≥πsïwüq˝Ÿ p]dtº‡ Äs¡ZHÓ’CÒwüHé (Ädæj·÷) ñbÕ<Ûä´≈£åî&ç>± e´eVü≤]+#ês¡T. &Ûç©¢ es¡≈£î.... 1989 nø√ºãsY 6q |ü<√qï‹ô|’ düTÁ|”+ø√s¡Tº Hê´j·TeT÷]Ô>± ìj·T$T‘·T\j·÷´s¡T. »d”ºdt sêeTkÕ«$T ø=ìï kÕVü≤k˛ù|‘·yÓTÆq rs¡TŒ\T yÓ\Te]+#ês¡T. ñ<√´>∑ìj·÷eTø±\T @yÓ’Hê ñ<√´>∑ Á|üø£≥q Ç#êÃø£H˚ #Ój·÷´\ì,nôd’Hé yÓT+{Ÿ uÛÑ÷eTT\≈£î ≈£L&Ü uÛÑ÷ùdø£s¡D˝À Áô|’y˚≥T j·T»e÷qT\˝≤>± qwüº|ü]Vü‰s¡+ Çyê«\ì rs¡TŒ\T Ç#êÃs¡T. @fi¯¢ ‘·s¡ã&ç πødüT\qT kÕ>∑Bj·T≈£î+&Ü ‘·«]‘·>∑‹q rs¡TŒ\qT yÓ\Te]+#˚yês¡ì U≤´‹ bı+<ës¡T. ¬ø_ÄsY bÕs¡Tÿ Á|ü»\<äì rs¡TŒ yÓ\Te]+∫ Ä uÛÑ÷$Tì ø±bÕ&Üs¡T. mdtÄsY u§yÓTÆà πødüT˝À #·]Á‘ê‘·àø£ rs¡TŒ Ç#êÃs¡T. Äj·Tq~ ìø£ÿ∫Ã>± ñ+&˚ ‘·‘·«+. 1997 p˝…’ 12q |ü<äM $s¡eTD #˚XÊs¡T. 1998˝À Äj·Tq C≤rj·T e÷qeVü≤≈£îÿ\ ø£$TwüHé düuÛÑT´\T>± ìj·T$T‘·T\j·÷´s¡T. 2012 es¡≈£î Ä b˛düTº˝À ø=qkÕ>±s¡T. ñeTà&ç Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ sêh+˝À yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï md”‡, md”º düuŸbÕ¢Hé #·≥º+ ‘·j·÷s¡T #˚dæ $düÔè‘·yÓTÆq #·s¡Ã\≈£î |ü⁄Hê~ y˚XÊs¡T. 2019 e÷]à 6q ‘·T~XÊ«dü $&ç#ês¡T. 2

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


ISSN 2457-0303

The Largest Circulated Telugu Dalitha, Bahujana Monthly all over India

@Á|òæ˝Ÿ 2019 dü+|ü⁄{Ï : 08 dü+∫ø£ : 03 ù|J\T : 36 yÓ\ : 25.00 >ös¡e dü\Vü‰<ës¡T\T C…._.sêE >ös¡e dü+bÕ<ä≈£î\T &Üø£ºsY >±* $H√<é ≈£îe÷sY &Üø£ºsY õ.$.s¡‘êïø£sY &Üø£ºsY C≤&ç eTTdü\j·T´ EbÕø£ düTuÛÑÁ<ä &Üø£ºsY ø±¬s+ X¯•<ÛäsY m&ç≥sY |ü_¢wüsY _.>∑+>±<ÛäsY düuŸ`m&ç≥sY‡ ˙\+ |ü⁄\¢j·T´ ø£[+>∑ \ø£åàDYsêyé dæôV≤#Y. kÕsTT\T ©>∑˝Ÿ n&É«sTT»sY õ.X¯+ø£sY, ôV’≤ø√s¡Tº Hê´j·Tyê~ y˚TH˚»sY _.kÕ«‹

~≈£îÿ˝Òì<ë z≥TVü≤≈£îÿ?

|ü~ùV≤&√ kÕs¡«Á‹ø£ düeTsêìøÏ düHêïVü≤ø±˝À¢ uÛ≤>∑+>±- e+<äXÊ‘·+ ø£∫Ñ·‘·«+‘√ z≥s¡T C≤_‘ê\T ñ+&Ü\ì ‘·eTe+‘·T>± sêÁwüºkÕúsTT mìïø£\ n~Ûø±s¡T\T- õ˝≤¢ ø£˝ø… sº£ ≈¢¡ î£ –]^düTHÔ êïs¡T. mìïø£\ ìs¡«Vü≤D˝À ád”øÏ ns¡y’Ó ‘=$Tà<˚fi¢¯ $X‚wü nqTuÛeÑ + b˛>∑T|ü&+ç ~. |ü<Vä ‰ü s¡T kÕs¡«Á‹ø£ mìïø£\ ‘·s¡yê‘ê z≥s¡¢ C≤_‘ê\qT |üø£&É“+B>±, mø£ÿ&Ü m≥Te+{Ï $eTs¡Ù\≈£î Äs√|üD\≈£î ‘ê$e«≈£î+&Ü s¡÷bı+~+#·&É+˝À m˝…ø£åHé ø£$TwüHé |òüTÀs¡yÓ’|òü\´+ ~Á>±“¤+‘· |üs¡Tk˛Ô+~. ‘·eT z≥TVü≤≈£îÿ≈£î ~≈£îÿ˝Ò≈î£ +&Ü b˛sTT+<äqï ndü+U≤´ø£ ejÓ÷»qT\ ÄÁø√X¯+, Á|üC≤kÕ«eT´ uÛ≤s¡‘êeìπø ‘·\e+|ü⁄\T. »qkÕ«eT´e´edü ú ˝ À Á|ü ‹ ˇø£ ÿ z≥÷ ø° \ ø£ y ˚ T . bÂs¡ T ˝Ò ï Á|üuÛÑTe⁄\T>± dü+uÛ≤$+#˚ Á|üC≤‘·+Á‘êìøÏ ‘·*¢y˚s¡T, ùd«#·Ã¤>± e´ø£ÔeTj˚T´ »Hê_ÛÁbÕj·Ty˚T. Á|ü‹ mìïø£\|ü⁄Œ&É÷ ô|<äj › TÓ ‘·TqÔ z≥¢ >∑\+¢ ‘·T, C≤_‘ê˝À¢ ‘·bÕŒ‘ê\÷, Ä eTÚ*ø£ dü÷Œ¤]Ôπø >∑+&ç ø=&ÉT‘·THêïsTT. ø=‘·Ô>± ù|s¡¢ qyÓ÷<äT≈£î, C≤_‘ê˝À¢ e÷s¡TŒ\÷ #˚s¡TŒ\≈£î ì]›wüº >∑&ÉT$∫à mìïø£\ dü+|òüT+ ø£*ŒdüTÔqï neø±XÊ\T, q÷s¡TXÊ‘·+ ø£∫Ñ·‘ê«ìøÏ <√Vü≤<ä |ü&˝É øÒ b£ ˛‘·THêïsTT. á ˝ÀbÕìï dü]~<äq› +‘·es¡≈î£ , z≥TVü≤≈£îÿ≈£î ‘·÷≥T¢ |ü&ÉT‘·÷H˚ ñ+{≤sTT. mìïø£*ï ªùd«#·Ã¤>±, düÁø£eT+>±µ ìs¡«Væ≤+#·&É+ m˝…ø£åHé ø£$TwüHé sêC≤´+>∑ã<ä∆ $~Û. z≥s¡T>± ù|s¡T qyÓ÷<äT #˚sTT+#·T≈£îHêï, nH˚ø£ dü+e‘·‡sê\T>± Vü≤≈£îÿqT $ìjÓ÷–+#·T≈£î+≥THêï, eT∞fl mìïø£\ Hê{ÏøÏ z≥Ty˚ùd neø±X¯+ <ä≈£îÿ‘·T+<√ ˝Ò<√qì ∫+‘ê Áø±+‘·T\j˚T´ <äTdæú‹ bÂs¡ T *ï |” & ç k ˛Ô + ~. @fi¯ ¢ ‘· s ¡ ã &ç ìyêdü + e÷s¡ ì yê] ù|s¡ ÷ ¢ >∑\¢+‘Ó’b˛‘·T+&É>±, ø°]ÔX‚wüß\ HêeT<Û˚j·÷\T ìπøå|ü+>± ø=qkÕ>∑T‘·Tqï u≤>√‘ê\≈£î ø=<äe˝Ò<Tä . ‘·eT ù|s¡q¢ T C≤_‘ê\ qT+∫ mes¡T? m+<äT≈£î? ‘· | æ Œ +#ês¡ ì ìs¡ d ü q Á|ü < ä s ¡ Ù q\T #√≥T#˚ d ü T ≈£ î HêïsTT. C≤‹ ∫s¡THêe÷ kÕs¡ « uÛ Ö e÷~Û ø ±sêìøÏ e´øÏ Ô k Õú s TT Á|ü r ø£ > ± uÛ ≤ dæ ˝ Ò ¢ ~ z≥T. <ä[‘·X¯øÏÔ kÕe÷õø£ C≤rj·T ‘Ó\T>∑T e÷dü|üÁ‹ø£ sêC≤´+>∑<ä‘·ÔyÓTÆq ‘·eT Vü≤≈£îÿqT ø=\¢uÀ≈£î+&Ü |ü]s¡øÏå+#·Tø√yê\qï bòÕ¢{ŸHÓ+.104, uÛ≤eì ¬sdæ&Ó˙‡, #˚‘·q z≥s¡¢˝À Á|ü<ä]Ù‘·eTe⁄‘·Tqï y˚fi¯, z≥T ÁbÕeTTU≤´ìï ád” {ÏÄsY{Ï.69`72, »eVü‰sYq>∑sY, ÇH˚ïfi¯¢sTTHê Äø£[+#·Tø=qø£b˛e&Éy˚T$T{Ï? mìïø£\qï$ yÓTC≤]{° ÄsY{dÏ æ Áø±dt s√&é, ôV≤’ <äsêu≤<é`20 Á|üC≤_ÛÁbÕj·÷ìøÏ n<ä+› |ü{ºÏ rsê*. n+<äT≈£î m˝…øHå£ é ø£$TwüHé Á‹ø£sD¡ X¯ó bò˛Hé HÓ+: 9440154273, 9490098902. ~∆>± ìã<ä∆+ ø±q+‘·es¡≈£î, Á|üC≤‘·+Á‘· Áø£‘·Te⁄ |ü]Vü‰dü uÛ≤»qeTj˚T´ Email: dalithashakthi@gmail.com Website: www.dalithashakthi.com <äTs¡Z‹ ‘·|æŒ+#·Tø√˝Òì~. uÖ<ä∆+˝À eTqdüT‡≈£î Á|ü<∏äeTkÕúqeTTqï~. eTqùd nìï+{ÏøÏ eT÷\+. e÷qe⁄&ÉT eTqdüT‡qT ‘·q ÄBÛq+˝À ñ+#·Tø√>∑\>±*. eTìwæ y˚ùd Á|ü‹ ÁøÏj·TqT eTqùd‡ Á|ü<ÛëqyÓTÆq~. #Ó&ÉT eTqdüT‡‘√ |ü*øÏq |ü\T≈£î\T #˚dæq #˚‘·\T <äTU≤\≈£î <ë] rkÕÔsTT. n<˚ $<Ûä+>± eT+∫ eTqdüT‡‘√ #˚dæq |üqT\ìï<äeT+∫ @Á|òæ˝Ÿ 2019 [‘·X¯ø|ò ÏÔ ü*‘ê\H˚ ÇkÕÔj·T+{≤&ÉT 3


á dü+∫ø£˝À... ø£esYk˛ºØ 6eù|J˝À...

Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ ‘Ó\+>±D nôd+;¢ mìïø£\T #·]Á‘· Á|ü‘˚´ø£+ 13eù|J˝À...

Væ≤+<ä÷ø√&é _\T¢ ãVüQ»q eTVæ≤fi¯~ø±<äT Á|ü‘˚´ø£+ 22eù|J˝À...

>ö‘·eT ãT<äT∆ì J$‘· #·]Á‘· d”]j·T˝Ÿ` 16 25eù|J˝À...

»dæºdt sêeTkÕ«$T ø£qTïeT÷‘· dü+bÕ<äø°j·T+ 3eù|J˝À...

ø£$‘· 2eù|J˝À...

≈£î\y˚T sê»ø°j·T bÕغ\ nÁdüÔ+

u≤u≤kÕôV≤uŸ n+uÒ<äÿsY @+ #Óù|Œyês¡T?

bò˛ø£dt 12eù|J˝À...

Á|ü‘˚´ø£+ 16eù|J˝À...

¬>\T|ü⁄ n+fÒ....?

≈£î˝≤\qT ìs¡÷à*+#ê\+fÒ yê{Ïì ns¡∆+ #˚düTø√yê*?

ø£$‘· 18eù|J˝À...

Á|ü‘˚´ø£+ 19ù|J˝À...

uÛÑ÷ s¡ø£åD sêC≤´+>∑ #·{≤º\qT ñ\¢+|òæTdüTÔqï Á|üuÛÑT‘ê«\T

ø±\<˚Vü≤+ô|’ |ü⁄≥TºeT#·Ã˝≤ $T–˝Ò ø£$‘·«+ ªªeTìc˛ø£ |ü<ä´+µµ

e´ekÕj·T+ 30eù|J˝À...

|ü⁄düÔø£ |ü]#·j·T+ 33eù|J˝À...

n+uÒ&ÉÿsY eTTK´yÓTÆq s¡#·q\T

u≤u≤kÕôV≤uŸ n+uÒ&ÉÿsY J$‘· $X‚cÕ\T

˝…’Áã] 35eù|J˝À...

˝…’Áã] 36eù|J˝À...

>∑ <ä[‘·X¯øÏÔ kÕe÷õø£ C≤rj·T e÷dü|üÁ‹ø£˝À yÓ\Te&˚ s¡#·q\T, Á|üø£≥q˝À¢ì n_ÛÁbÕj·÷\T eT Äj·÷ s¡#·sTT‘·\, dü+düú\ dü«+‘· n_ÛÁbÕj·÷\T e÷Á‘·y˚T. yê≥ìï+{Ï‘√ dü+bÕ<äø£ es¡Z+, |üÁ‹ø£ ì j·÷»e÷q´+ @ø°uÛÑ$+#·T‘·Tqï≥T¢>± uÛ≤$+#·qø£ÿπs¢<äT. ø£ 4

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890 123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890

bÕsƒ¡≈£î\ düŒ+<äq

m&ç≥sY >±]øÏ C…’;ÛyéT\T, n+‘·sê®rj·T ÁXÊ$Tø£ eTVæ≤fi≤ ~H√‘·‡e+ dü+<äs¡“¤+>± ªªãVüQ»q eTVæ≤fi¯\<˚ e÷]Ã8µµ ø£esYk˛ºØ #ê˝≤ n<äT“¤‘·+>± e⁄+~. e÷]à |üÁ‹ø£˝À $$<Ûä n+XÊ\T dü÷Œ¤]ÔìdüTÔHêïsTT. ª≈£î\+`eT‘·+ ˝Òì yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï eTVæ≤fi¯µ yê´dü+ <ë«sê ≈£î\+`eT‘·+ nedüs+¡ ˝Òì yêfi¯ófl dü]|º øπæò {Ÿ bı+<˚+<äT≈£î e÷s¡+Z #·÷|æ+#ês¡T. ≈£î\+`eT‘·+ ˝Ò≈î£ qï sêC≤´+>∑+ô|’ ne>±Vü≤q ñ+&Ü\H˚~ Hê≈£î u≤>± Äø£]¸+∫+~. uÛÑ$wü´‘Y˝À Ç˝≤+{Ï n+XÊ\ô|’ eT]+‘· düe÷#ês¡+ n+~+#ê\ì ø√s¡T‘·THêïqT. ` r˝≤e‹, $»j·Tyê&É <ä[‘·X¯øÏÔ e÷dü|üÁ‹ø£≈£î C…’;ÛyéT\T, H˚qT >∑‘· 3dü+e‘·‡sê\ qT+&ç <ä[‘·Xø¯ ÔÏ e÷dü|Áü ‹ø£ s¬ >∑T´\sY>± #·<Tä e⁄ ‘·THêïqT. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ ø=‘·Ô ø=‘·Ô $wüj·÷\T, $$<Ûä n+XÊ\ô|’ |üP]ÔkÕúsTT ø£<∏äHê\T edüTÔHêïsTT. |üÁ‹ø£ ¬s>∑T´\sY>± rdüT≈£îe#˚à $wüj·T+˝À m&ç{À]j·T˝Ÿ ãè+<ä+ #˚düTÔqï mø£‡sYôd’CŸ #˚düTÔqï~. >ö‘·eTãT<äT∆ì <ÛäeTà+ ù|s¡T‘√ >ö‘·eT ãT<äT∆ì #·]Á‘·qT n+~düTÔHêïs¡T. $<ë´s¡Tú\T, ìs¡T<√´>∑T\≈£î C≤uŸ dæÿ˝Ÿ‡≈£î ø±yê*‡q $wüj·÷\qT ‘Ó*j·TCÒdüTÔHêïs¡T. ` ø±]Ôø˘, |ü•ÃeT>√<ëe] m&ç≥sY >±]øÏ C…’;ÛyéT\T, @&ÉT dü+e‘·‡sê\T |üP]Ô #˚düT≈£îì 8e dü+e‘·‡s¡+˝ÀøÏ Á|üy˚•+∫q <ä[‘·X¯øÏÔ e÷dü |üÁ‹ø£øÏ X¯óuÛ≤ø±+ø£å\T ‘Ó*j·T CÒdüTÔHêïqT. <ä[‘·X¯øÏÔ e÷dü|üÁ‹ø£ Áø£eT+ ‘·|üŒ≈£î+&Ü Á|ü‹ HÓ\ Ç+{ÏøÏ #˚s¡y˚düTÔqï m&ç{À]j·T˝Ÿ ã+<ëìøÏ ø£‘·»„‘·\T. |üÁ‹ø£s¡+>∑+˝À kÕe÷õø£ |üÁ‹ø£\T <ë<ë|ü⁄ Çìï dü+e‘·‡sê\T @ø£<ë{Ï>± q&ç∫ q≥Te+{Ï <ëK˝≤\T ˝Òe⁄, n˝≤+{Ï~ <ä[‘·X¯øÏÔ e÷dü|üÁ‹ø£ Áø£eT+ ‘·|Œü ≈£î+&Ü sêe&É+ yÓqø£ MT ø£wæ, |ü≥Tº<\ä ø£ì|ædTü HÔ êïsTT. uÛ$Ñ wü´‘·T˝Ô À ≈£L&Ü Ç<˚ $<ÛäyÓTÆq ø£wæ, |ü≥Tº<ä\‘√ |üø£å|üÁ‹ø£ sêyê\ì Ä•düTÔHêïqT. |üÁ‹ø£s¡+>∑+˝À <ä[‘·X¯øÏÔ <ë«sê MTs¡T #˚düTÔqï ø£èwæì ã&ÉT>∑T, ã\V”≤q esêZ\ yês¡T >∑T]Ô+#˚+<äT≈£î M\T ø£\T>∑T‘·T+<äì Hê uÛ≤eq. ` kÕsTT≈£îe÷sY, ìC≤e÷u≤<é

m&ç≥sY >±]øÏ qeTkÕÿs¡+, <ä[‘·X¯øÏÔ kÕe÷õø£ ‘Ó\T>∑T e÷dü |ü Á ‹ø£ Á|ü ‹ dü + e‘· ‡ s¡ + q÷‘· q ˇs¡e&ç düèwæºdüTÔ+~. n+‘·sê®rj·T ÁXÊ$Tø£ eTVæ≤fi≤ ~H√‘·‡e+ dü+<äs“¡ +¤ >± ªªãVüQ»q eTVæ≤fi¯\<˚ e÷]Ã8µµ ø£esYk˛ºØ <ë«sê eTVæ≤fi≤ ~H√‘·‡e+ |üPsê«|üsê\T ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. n<˚ $<Û ä + >± ÁXÊ$Tø£ eTVæ ≤ fi≤\≈£ î düeTdü´\T, Vü≤≈£îÿ\ $wüjT· +˝À »s¡T>∑T ‘·Tqï nHê´j·÷\qT <ä[‘·X¯øÏÔ e÷dü |üÁ‹ø£ <ë«sê yÓ\T>∑T˝ÀøÏ rdüT≈£î e#êÃs¡T. uÛÑ$wü´‘·TÔ˝À ≈£L&Ü $$<Ûä n+XÊ\ô|’ Á|ü ‘ ˚ ´ ø£ yê´kÕ\T n+~+#ê\ì ø√s¡T≈£î+≥THêïeTT. <ä[‘·Xø¯ ÔÏ kÕe÷õø£ e÷dü|Áü ‹ø£ <ë«sê m&ç{À]j·T˝Ÿ ãè+<ä+ #˚düTÔqï ø£èwæøÏ <ä [ ‘· , ã&É T >∑ T , ã\V” ≤ q esêZ \ #Ó’‘·q´e+‘·+ ø±e&ÜìøÏ ‘√&ÜŒ≥T n+~düTÔ+<äì Hê $XÊ«dü+. ` Áø±+‹≈£îe÷sY, es¡+>∑˝Ÿ bÕ MT düŒ+<äq e÷˝À dü÷Œ¤]Ô ì+|ü⁄‘·Tqï~. MTs¡T n+~düTqÔ ï dü÷Œ¤]‘Ô √ |üÁ‹ø£qT eT]+‘· eTT+<äT≈£î rdüT≈£îb˛e&ÜìøÏ ø£èwæ ≈£sƒî¡ Ï √&ÉT MT düV‰ü j·T, düV‰ü ø±sê\T n+~+∫ eTeTTà*ï eTT+<äT≈£î q&ç|dæ Tü qÔ ï Á|ü‹ ˇø£ÿ]øÏ C…’ ≈£\$î #˚dTü HÔ êïeTT. e÷ ø£èwæø‘ ’ Ÿ <ë«sê e÷‘√ |ü+#·Tø√e#·TÃ.` m&ç≥sY |æ»„Ô ;ÛyTé \T. MT $\TyÓq’ n_ÛÁbÕj·÷\qT www.dalithashakthi.com yÓuŸôd{ @Á|òæ˝Ÿ 2019

<ä[‘·X¯øÏÔ

5


ø£esYk˛ºØ

uÛ≤s¡‘êeì˝À y˚dü$

‘êbÕìï $T+∫q mìïø£\ sê»ø°j·T y˚&ç sêE≈£î+~. n‹ô|<ä› Á|üC≤kÕ«eT´ <˚X¯+˝À uÛ≤Ø z≥¢ |ü+&É>∑ e#Ã̊d+æ ~. 90 ø√≥¢ eT+~ uÛ≤s¡rj·T z≥s¡T¢ <˚X¯ $<Ûëqø£s¡Ô\qT mqTïø=ì ‘·<äT|ü] ◊<˚fi¯¢≈£î C≤‹ uÛÑ$‘·≈£î ~XÊìπs›X¯+ #˚j·T&ÜìøÏ s¡+>∑+ dæ<ä∆eTsTT+~. kÕe÷qT´&ÉT ‘·q bÕX¯ó|ü‘êÁdüÔyÓTÆq z≥TqT neTTà\ bı~˝À qT+∫ ãj·T≥≈£î rùd ø£åD≤\T e#˚ÃXÊsTT. j·÷e<˚›X¯+ ÄdüøÏÔ>± m<äTs¡T#·÷düTÔqï kÕs¡«Á‹ø£ mìïø£\≈£î q>±sê yÓ÷–+~. á dü+s¡+uÛ≤ìøÏ dü+ã+~Û+∫q ôw&É÷´˝ŸqT 10 e÷]à 2019q πø+Á<ä mìïø£\ dü+|òüT+ Á|üø£{Ï+∫+~. |ü~ùV≤&√ ˝Àø˘düuÛÑ≈£î @Á|æ˝Ÿ 11 qT+∫ y˚T 19 es¡≈£î @&ÉT <äX¯˝À¢ mìïø£\T ìs¡«Væ≤+#ê\ì πø+Á<ä mìïø£\ dü+|òüT+ ìs¡ísTT+∫+~. y˚T 23q <˚X¯yê´|üÔ+>± z≥¢ ˝…øÏÿ+|ü⁄ ñ+≥T+<äì Á|üø£{Ï+∫+~. mìïø£\ ø£$Twüqs¡T¢ nXÀø˘ ˝≤yêkÕ, düTo˝Ÿ #·+Á<ä\‘√ ø£\dæ πø+Á<ä mìïø£\ dü+|òüT+ Á|ü<Ûëq ø£$TwüqsY düT˙˝Ÿ ns√&Ü $˝Òø£s¡T\‘√ e÷{≤¢&Üs¡T. 2019 kÕs¡«Á‹ø£ mìïø£\‘√ bÕ≥T, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ, ns¡TD≤#·˝Ÿ Á|ü<˚XŸ, ˇ&çXÊ, dæøÏÿ+ sêÁcÕº\ nôd+;¢ mìïø£\ ôw&É÷´˝ŸqT Á|üø£{Ï+#ês¡T. mìïø£\ Á|ües¡Ôq ìj·Te÷e[ ‘·ø£åD+ neT˝À¢øÏ e∫Ãq≥T¢ ‘Ó*bÕs¡T. »eT÷àø£oàsY nôd+;¢ mìïø£\qT e÷Á‘·+ kÕs¡«Á‹ø£ mìïø£\‘√bÕ≥T ìs¡«Væ≤+#·&É+˝Ò<äì düŒwüº+ #˚XÊs¡T. uÛÑÁ<ä‘ê ã\>±\ \uÛÑ´‘· <äcÕº´ Ä sêÁwüº+˝À ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£\T e÷Á‘·y˚T ìs¡«Væ≤düTÔHêïeTHêïs¡T. 6

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


m|ü⁄Œ&Ó|ü⁄Œ&Ü nì m<äTs¡T#·÷düTÔqï |ü~ùV≤&√ ˝Àø˘düuÛÑ

b˛*ùdÔ ¬s+&ÉT <äX¯*ï ‘·–Z+#·>∑*–Hê, ø=ìïsêÁcÕº\ $wüj·T+˝À kÕ>∑r‘·, »eT÷àø£oàsY nôd+;¢ mìïø£\ ªm>∑y˚‘·µ ÄX¯Ãs¡´+ ø£*–+#·ø£ e÷qe⁄. 2014˝À _Vü‰sY, ñ‘·ÔsY Á|ü<˚XŸ\˝À Äs¡+#Ó\T>± |ü•ÃyéTã+>∑, »eT÷à ø£oàs¡T˝À¢ nsTT<äT $&É‘·\T>± mìïø£\T »]|æq ádæ, ákÕ] »eT÷àø£oàs¡T≈£î nsTT<äT <äbòÕ˝Òï Ksês¡T#˚dæ j·T÷|” _Vü‰s¡¢ u≤≥˝À |ü•ÃyéT ã+>∑≈£L @&ÉT $&É‘·\ b˛*+>¥ ìs¡ísTT+#·&É+ $düàj·T |üs¡Tk˛Ô+~. ÁøÏ‘·+kÕ]˝≤ eT÷&É+#Ó˝À¢ nk˛+, #Û·rÔdt>∑&Ûé, ¬s+&ÉT <äbòÕ\T>± sê»kÕúHé Á‹|ü⁄s¡ eTDÏ|üPsY mìïø£\T »s¡T>∑T‘êj·Tqï m˝…ø£åHé ø£$TwüHéHê\T>∑T $&É‘·\ b˛*+>¥ C≤_‘ê˝À eTVü‰sêÁwüº‘√bÕ≥T s¡a≤s¡â+&é, eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ, ˇ&çXÊ\q÷ #˚s¡Ã&É+ ø£∫Ñ·+>± $eTs¡Ù\≈£î ‘ê$#˚Ã<˚. @|æ, ‘Ó\+>±D\‘√bÕ≥T eTs√ 14 sêÁcÕº\T, πø+Á<äbÕ*‘· ÁbÕ+‘ê˝À¢ ˇπø<äbòÕ mìïø£\T

mìïø£\ ø±\|ü{Ϻø£qT ìsê«#·Hé dü<äHé m≥ºπø\≈£î Á|üø£{Ï+∫+~. <˚X¯yê´|üÔ+>± |ü~ \ø£å\ b˛*+>¥ πø+Á<ë\T, 90 ø√≥¢eT+~ z≥s¡¢‘√ |ü]|ü⁄wüºyÓTÆq á Á|üC≤kÕ«eT´ ≈£î+uÛÑy˚Tfi≤qT yÓTT‘·Ô+ @&ÉT <äX¯˝À¢ ìs¡«Væ≤+#ê\ì ìs¡ísTT+∫+~. ‘=*<äX¯ H√{Ï|òæπøwüHé‘√ yÓTT<ä\j˚T´ eTVü‰ Áø£‘·Te⁄ y˚T HÓ\ 23q z≥¢ ˝…øÏÿ+|ü⁄‘√ z ø=*øÏÿ sêqT+<äì πø+Á<ä mìïø£\ dü+|òüT+ Á|ü<ÛëHê~Ûø±] düT˙˝Ÿ ns√&Ü Á|üø£{Ï+#ês¡T. |üs¡«~Hê\T, yê]¸ø£ |üØø£å\T, yê‘êes¡D dæú‹>∑‘·T\T, |ü+≥ q÷]Œfi¯ó¢, XÊ+‹uÛÑÁ<ä‘·\T ‘·~‘·sê\ìï+{Ï˙ ≈£åîDï+>± |ü]o*+∫ yÓ\Te]+#êeTqï ø±\|ü{Ϻø£ <ë«sê ádæ Áø‘Ï +· kÕ]‘√

@Á|òæ˝Ÿ 2019

<ä[‘·X¯øÏÔ

7


8

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


»s¡>∑qT+&É≥+ ø=+‘· }s¡≥ ì#˚Ã<˚. bÕs¡¢yÓT+≥T‘√ bÕ≥T @|æ düVü‰ Hê\T>∑T sêÁcÕº\ nôd+;¢\≈£î, ñ|ümìïø£\T »s¡>±*‡ñqï nìïkÕúHê\≈£î $|ü⁄\ ôw&É÷´\T yÓ\Te]+∫q ádæ- ‘Ó\+>±D, @|æ˝À¢ @Á|æ˝Ÿ 11H˚ mìïø£\ dü+s¡+uÛÑ+ eTT>∑TdüTÔ+<äì Á|üø£{Ï+∫+~. ‘·<ë~>± |òü*‘ê\ ø√dü+ Äs¡T yêsê\ düTBs¡È ìØø£åD bÕغ\÷ nuÛÑ´s¡Tú\πø ø±<äT- z≥s¡¢≈£L <äTs¡“¤s¡+ ø±qT+~. dü«‘·+Á‘· uÛ≤s¡‘·+˝À yÓTT≥ºyÓTT<ä{ÏkÕ] 1951`52 kÕs¡«Á‹ø£ mìïø£\|ü⁄Œ&ÉT ádæ ìs¡«Vü≤D kÕeTs¡ú´+ô|’ dü+<˚Vü‰\THêï H˚&ÉT <ëì |üìrs¡T |ü\T <˚XÊ\≈£î Ä<äs¡Ù+>± e÷]+<äì düT˙˝Ÿ ns√&Ü |òüTq+>± #ê≥T‘·THêïs¡T. ùd«#·Ã¤>±, düÁø£eT+>±, $X¯«dü˙j·T‘·, HÓ’‹ø£‘·\‘√ mìïø£\T ìs¡«Væ≤düTÔHêïeTqï ìsê«#·Hé dü<äHé- Ç|üŒ{Ïø° ø=ìï eTÚ[ø±+XÊ\ $wüj·T+˝À ‘·|ü⁄Œ˝À ø±˝Òk˛Ô+<äq&É+˝À dü+<˚Vü≤+ ˝Ò<äT. Á|üC≤kÕ«e÷´ìøÏ ÁbÕDÁ|ü<äyÓTÆq z≥s¡¢ C≤_‘ê˝À¢ |ü~ |üHÓï+&ÉT XÊ‘·+ uÀ>∑dt ù|s¡T¢Hêïj·Tì >∑ ‘ · + ˝À ‘êH˚ n+^ø£ ] +∫q ádæ , yê{Ï Á|ü ø å ± fi¯ q #˚|ü≥º&É+˝À Á|ü‹kÕØ $|òü\eTe⁄‘·Tqï rs¡T »qkÕ«eT´ Væ≤‘Ó’wüß*ï ø£\es¡ ô|&ÉT‘√+~. ªMT z≥T <ë«sê MT Áù|eT #·÷|æ+#·+&çµ n+≥÷ bÕsƒ¡XÊ\ $<ë´s¡Tú\ <ë«sê dü+ø£\Œ |üÁ‘ê\T |ü+|æ, ‘·*¢ <ä+Á&ÉT*ï C≤>∑‘·|üs¡#·&É+ düπsns¡TΩ˝…’qyês¡+<ä] z≥÷¢ C≤_‘ê˝À¢ ø£∫Ñ·+>± ñ+&˚˝≤ #·÷&É≥y˚T H˚&ÉT ø±yê*‡+~. z{Ï+>¥ j·T+Á‘ê\ |üì b˛ø£&É\ô|’ uÛÑj·÷qTe÷Hê\T e´ø°Ôø£]düTÔqï bÕغ\T-

@Á|òæ˝Ÿ 2019

eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ mìïø£˝À¢ ìã+<Ûäq*ï j·T<∏˚#·Ã¤>± ñ\¢+|òæT+∫q yÓ’Hê*ï y˚˝…‹Ô #·÷bÕsTT. á$myéT\ ø£<ä*ø£\ô|’ kÕ+πø‹ø£ |üs¡´y˚ø£åDqT ø£≥Tº~≥º+ #˚düTÔHêïeTì ádæ n+≥T+fÒ, Á|ü‹ ìjÓ ÷ »ø£ e s¡ Z + ˝Àq÷ ø£ ˙ dü + dü > ∑ + z≥s¡ ¢ s¡ d ” < ä T |ü Á ‘ê(MMbÕ´{Ÿ ) \HÓ ’ H ê ˝… ø Ï ÿ +#ê\ì bÕغ \ T >∑ { Ï º > ± ø√s¡T‘·THêïsTT. <ëìô|’ @sêŒ≥T #˚dæq ì|ü⁄DT\ ø£$T{° dü÷#·q\ nqTkÕs¡y˚T q&É#·Tø=+{≤eT+≥Tqï ìsê«#·Hé dü < ä H é e÷≥- bÕغ \ ≈£ î uÛ Ñ s √kÕ Çe«˝Ò ø £ b ˛‘√+~. »eT÷àø£oàs¡T˝À nôd+;¢øÏ ôd’‘·+ mìïø£\T »s¡bÕ\ì kÕúìø£ sê»ø°j·T |üøå±\T eTTø£Ôø£+sƒ¡+‘√ ø√]Hê, Ç{°e* nXÊ+‹ nuÛÑÁ<ä‘·*ï Á|ükÕÔ$+∫ Á|üdüTÔ‘êìøÏ yêsTT<ë y˚dæ+~. ñ Á>∑ y ê<ä + , rÁeyê<ë˝Ò ï XÊ+‹uÛ Ñ Á <ä ‘ · \ dü e Tdü ´ >± |ü]>∑DÏdüTÔqï ádæ- <˚X¯ yê´|üÔ+>± Á|ü‹ b˛*+>¥ πø+Á<ë˙ï düeTkÕ´‘·àø£+>± e÷πsÃdæq <ÛäqkÕ«eT´ <ë<ë–Øì e÷Á‘·+ ñù|øÏåk˛Ô+~. eP´Vü‰\≈£î |ü<äTqT sê»ø°jT· bÕغ\ $eTs¡Ù\T, kÕe÷õø£ e÷<Û´ä e÷\ ôVAs¡T |ü‘êø£kÕúsTTøÏ #˚]q ‘·s¡TD+˝À »s¡T>∑T‘·Tqï kÕs¡«Á‹ø£ mìïø£\T Ç|ü⁄Œ&ÉT eTVü‰dü+Á>±e÷ìï ‘·\|æ+#·uÀ ‘·THêïsTT. Ç|üŒ{Ïπø ø±+Á¬>dt, mdt|”, Ä|t, d”|”◊\T ˝Àø˘düuÛÑ kÕúHê\≈£î nuÛ´Ñ s¡T\ú qT Á|üø{£ +Ï ∫ ˇø£ n&ÉT>∑T eTT+<äTøπ XÊsTT. bÕ\ø£ m˙¶jT˚ ≈£L≥$T $TÁ‘·|øü ±å \‘√ düsT¡ u› ≤≥T¢ |üP]Ô#d˚ Tü ø=ì ø£<äq s¡+>∑+˝ÀøÏ <ä÷ø£&ÜìøÏ dæ<ä∆yÓTÆ+~. eT÷&ÉT Hê\T>∑T ÁbÕ+rj·T bÕغ\T $TqVü‰sTT+∫ <˚X¯+˝Àì $T–*q nìï

<ä[‘·X¯øÏÔ

9


md”‡, md”º\qT Á|ü˝ÀuÛÑô|&ç‘˚ ◊<˚fi¯¢ U…’<äT: ád”◊ ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£˝À¢ md”‡, md”º \‘√bÕ≥T Ç‘·s¡ ã\V”≤q esêZ\ z≥s¡¢qT Á|ü˝ÀuÛÑô|&ç‘˚ ø£]ƒq #·s¡´\T ‘·|üŒeì πø+Á<ä mìïø£\ dü+|òüT+ (ádæ◊) ôV≤#·Ã ]+∫+~. ùd«#·Ã¤>± z≥T Vü≤≈£îÿqT $ìjÓ÷ –+#·Tø√yê\ì Äj·÷ esêZ\qT ø√]+~. |òü˝≤Hê nuÛ´Ñ ]úøπ zfÒj·÷\ì u…~]+#·&+É , ã\e+‘·+>± z≥T y˚sTT+#·&É+, Äj·÷ esêZ\ nuÛÑ´s¡Tú\T mìïø£˝À¢ b˛{° #˚j·T≈£î+&Ü n&ÉT¶ ø√e&É+, &ÉãT“‘√ Á|ü˝ÀuÛÑô|≥º&É+ H˚s¡eTì ù|s=ÿ+~. Ç+<äT≈£î md”‡, md”º\ô|’ n‘ê´#êsê\ ìs√<Ûäø£ #·≥º+˝Àì ôdø£åHé 3(1) y˚Ts¡≈£î >∑]wüº+>± ◊<˚fi¯¢ es¡≈£î C…’\T •ø£å, uÛ≤Ø>± »]e÷Hê ‘·|üŒ<äì düŒwüº+#˚dæ+~. md”‡, md”º z≥s¡T¢ n~Ûø£+>± ñqï b˛*+>¥ ã÷‘Y\ e<ä› πø+Á<ä, sêÁwüº ã\>±\‘√ >∑d”Ô @sêŒ≥T #˚kÕÔeTì, mìïø£\ |ü]o\≈£î\ ì|òü÷ m≈£îÿe>± ñ+≥T+<äì ù|s=ÿ+~. <˚X¯yê´|üÔ+>± düeTkÕ´‘·àø£ b˛*+>¥ πø+Á<ë˝À¢ πø+Á<ä ã\>±\‘√ ã+<√ãdüTÔ @sêŒ≥T #˚kÕÔeTì ádæ◊ esêZ\T ‘Ó*bÕsTT. 10

‘=*kÕ].. kÕs¡«Á‹ø£ mìïø£˝À¢ Á|ü‹ áMm+‘√bÕ≥T MMbÕ´{Ÿ\T ñ|üjÓ÷–+#·&É+ Ç<˚ ‘=*kÕ]. u≤´˝…{Ÿ j·T÷ì{Ÿô|q’ sê»ø°jT· bÕغ >∑Ts¡T,Ô nuÛ´Ñ ]ú ù|s¡T‘√bÕ≥T, ákÕ] ‘=* kÕ]>± dü<sä T¡ e´øÏÔ bòı{À≈£L&Ü eTTÁ~düTHÔ êïs¡T. Bìe\¢ ˇπø ù|s¡T‘√ $_Ûqï bÕغ\qT+∫ nuÛ´Ñ s¡T\ú Tqï≥¢sTT‘˚ z≥s¡T¢ Çã“+~ |ü&≈É î£ +&Ü ‘·eT≈£î q∫Ãq yê]øÏ zfÒjT· &ÜìøÏ M\T ø£\T>∑T‘·T+~. {Ï«≥sY, >∑÷>∑T˝Ÿ, ù|dò t ãTø˘, j·T÷≥÷´uŸ˝≤+{Ï kÕe÷õø£ e÷<Ûä´e÷˝À¢ Á|üø£≥q\T Çyê«\Hêï ákÕ] MT&çj·÷ |üs¡´y˚ø£åD ø£$T{° Á<ÛäTMø£]+#ê*‡ ñ+≥T+~.

nuÛ´Ñ s¡T\ú T ‘· e T H˚ s ¡ #·]Á‘·‘√bÕ≥T, $<˚ o Ädü T Ô \ T, n|ü ⁄ Œ\T, nsTT<˚ fi ¯ ¢ ◊{° ]≥sY ï ‡ ≈£ L &Ü <ëK\T #˚j·÷\qï ìã+<Ûäq á mìïø£\ qT+#˚ ÁbÕs¡+uÛÑ+ ø±qT+~.

˝Àø˘düuÛÑ‘√bÕ≥T nôd+;¢ mìïø£\T ♦ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝Àì 25 ˝Àø˘düuÛÑ, 175 nôd+;¢,

‘Ó\+>±D˝Àì 17 ˝Àø˘düuÛÑ kÕúHê\≈£î @Á|æ˝Ÿ 11q ‘=* <äX¯˝ÀH˚ mìïø£\T »s¡T>∑ qTHêïsTT. ♦ eTVü‰sêÁwü,º ˇ&çXÊ˝À¢ Hê\T>∑T <äX˝ ¯ À¢, nk˛+, #Ûr· dÔ >t &∑ ˝éÛ À eT÷&ÉT<äX¯˝À¢, sê»kÕúHé, ø£sêí≥ø£, Á‹|ü⁄s¡˝À¢ ¬s+&ÉT <äX¯˝À¢ b˛*+>¥ »s¡T>∑qT+~. ♦ Á|ü d ü T Ô ‘ · ìã+<Û ä q \ Á|ü ø ±s¡ + Á|ü ‹ nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£es¡+Z ˝Àì z b˛*+>¥ ã÷‘Y˝À sê´+&É+>± MMbÕ´{Ÿ\T ˝…øÏÿkÕÔs¡T. ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£\ø£sTT‘˚ Ä ˝Àø˘düuÛÑ |ü]~Û˝Àì Á|ü‹ nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£esêZìøÏ #Ó+~q ˇø£ b˛*+>¥ πø+Á<ä+˝Àì MMbÕ´{Ÿ\qT ˝…øÿ£ ô|&É‘ês¡T. Ç˝≤+{Ï b˛*+>¥ øπ +Á<ë\ dü+K´qT ô|+#ê\ì |ü\T sê»ø°j·T bÕغ\ qT+∫ &çe÷+&É¢ e#êÃsTT. nsTT‘˚ ªÇ+&çj·THé kÕº{Ïdæºø£˝Ÿ ÇHédæº≥÷´{Ÿµ ≈£î #Ó+~q ì|ü⁄DT\ ã+<ä+ Ç#˚à ìy˚~ø£ Ä<Ûës¡+>± ád” ìs¡íj·T+ rdüT≈£î+≥T+~. <ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


sê»ø°j·T |üøå±\T uÛ≤»bÕ, uÛ≤»bÕj˚T‘·s¡ ≈£L≥eTT\T>± @s¡Œ&ç mìïø£\ düeTsê+>∑D+˝ÀøÏ <ä÷≈£î‘·T+&É≥+ ákÕ] Á|ü‘˚´ø£‘·. me] ˝…ø£ÿ\T yê]$.. n_Ûe~∆, ndüVü≤q+, ñbÕ~Û, e´ekÕj·T+, Á‹|ü⁄˝Ÿ ‘·˝≤ø˘, bÂs¡d‘ü «· +, sêeTeT+~s¡+, X¯ã]eT\, bÕøÏkÕúH˝é Àì ñÁ>∑yê<ä •_sê\ô|’ yÓTs¡T|ü⁄ <ë&ÉT\T, ô|<äH› √≥¢ s¡<Tä ,› Jmdt{° neT\T ˝≤+{Ï n+XÊ\qT me]øÏyês¡T nqT≈£L\+>± eT\#·Tø=ì ~©¢ >∑<H›Ó øÓ ÿ£ &ÜìøÏ düe÷j·T‘·eÔ Te⁄‘·THêïs¡T. >∑‘· qe+ãsY, &çôd+ãsY\˝À »]–q nsTT<äT sêÁcÕº\ mìïø£˝À¢ eT÷&ç+{Ïì >¬ \T#·Tø=ì ø±+Á¬>dt Ä‘·à$XÊ«dü+‘√ mìïø£\≈£î dæ<ä∆eTe⁄‘·T+&É>± bÕø˘˝À ìs¡«Væ≤+∫q yÓTs¡T|ü⁄ <ë&ÉT\T ‘·eT≈£î nqT≈£L*kÕÔj·Tqï uÛ≤eq‘√ uÛ≤s¡rj·T »q‘ê bÕغ Ä<Ûä«s¡´+˝Àì m˙¶j˚T ≈£L≥$T ø£<äHêìøÏ dæ<ä∆eTe⁄‘√+~. nÁ>∑esêí\ ù|<ä\≈£î 10% ø√{≤, ¬s’‘·T\≈£î q>∑<äT ã~© e+{Ï n+XÊ\÷ ø£*kıkÕÔjT· ì ˝…øÿ£ \T y˚dTü ≈£î+{À+~. yÓ÷B e÷´õø˘‘√ $|üøå±ìï &Ûûø=+{≤eTì m˙¶j˚T #ÓãT‘·T+&É>±, @ø£‘ê{Ïô|’ ì*∫ bÕ\ø£ ≈£L≥$Tì >∑<Ó› ~+#·T‘êeTì $|üøå±\T BÛe÷ e´ø£Ô+ #˚düTÔHêïsTT. ákÕ] m˝… ø £ å q ¢ q T Á|ü | ü + #· + ˝ÀH˚ n‘· ´ +‘· KØ<Ó’q$>± e÷s¡Tdü÷Ô <ë<ë|ü⁄ s¡÷.60 y˚\ø√≥¢ ì<ÛäT\≈£î bÕغ\T ˝≤≈£î˝…‘·ÔqTqï≥T¢ edüTÔqï n+#·Hê*ï @ e÷Á‘·+ ‘√dæ|ü⁄#˚à M˝Ò¢<äT. H˚s¡Á>∑düÔ sê»ø°j·÷\ ñs¡e&ç @{Ïπø&ÉT eTTeTà]düTÔqï y˚fi¯, nuÛÑ´s¡Tú\T ‘·eT H˚s¡#·]‘·qT eTTe÷às¡T¢ >∑‘·+ ø£+fÒ Ä\dü´+>± ôw&É÷´˝Ÿ ákÕ] ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£\ ôw&É÷´˝Ÿ 2009, 2014 ø£+fÒ Ä\dü´+>± yÓ\Te&ç+~. 2009˝À e÷]à 2q, 2014˝À e÷]à 5q $&ÉT<ä˝…’+~. eTTqT|ü{Ï ˝Àø˘düuÛÑ≈£î >∑&ÉTe⁄ y˚T 31es¡≈£î ñ+&É>± á ˝Àø˘düuÛÑ≈£î pHé 3 es¡≈£î >∑&ÉTe⁄ ñ+&É≥+e˝Ò¢ ôw&É÷´˝Ÿ Ä\dü´+>± $&ÉT<ä\ #˚dæq≥T¢ ns√&Ü $es¡D Ç#êÃs¡T. 2009˝À ◊<äT <äX¯˝À¢, 2014˝À ‘=$Tà~ <äX¯˝À¢ mìïø£\T »s¡>±Z ákÕ] yê{Ïì 7 <äX¯\≈£î |ü]$T‘·+ #˚XÊs¡T. ÁøÏ‘·+kÕ] ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£˝À¢ s¡÷.35 y˚\ø√≥¢≈£î ô|’>± <ÛäqÁ|üyêVü≤+ <˚XÊìï eTT+#Ó‹Ô+<äì yêsêÔø£<∏äHê\T #ê≥T‘·THêïsTT. @Á|òæ˝Ÿ 2019

kÕúìø£ Á|ü<Ûëq |üÁ‹ø£˝À¢, Á|ükÕs¡ e÷<Ûä´e÷˝À¢ e#˚Ã˝≤ #·÷&Ü\qï ªdüTÁ|”+ø√s¡Tºµ Ä<˚XÊ\ düÁø£eT neT\T≈£î ádæ |üPìø£ eVæ≤+#ê*. #·≥ºdüuÛÑ˝À¢ eTVæ≤fi¯\≈£î eT÷&√e+‘·T ]»πs«wüqT¢ ø£*ŒkÕÔ eT+≥÷ 2014 mìïø£˝À¢ #˚dqæ yê>±›Hêìï ø£eT\+ bÕغ (uÛ≤s¡rj·T »q‘ê bÕغ) HÓs¡y˚s¡Ãì H˚|ü<∏ä´+˝À ‘êeTT n~Ûø±sêìøÏ eùdÔ Ä |üì #˚kÕÔeTì ø±+Á¬>dt #ÓãT‘√+~. #·≥º+ neT\T˝ÀøÏ e#˚Ã˝À>± eT÷&√ e+‘·T kÕúHê˝À¢ eTVæ≤fi¯*ï ì\u…fºÒ ÁøÏj÷· o\ #=s¡e C≤rj·T bÕغ˝À¢ ø=s¡e&çq ‘·sT¡ D+˝À, ˇ&çXÊ˝À _p »q‘ê <äfiŸ yê>±›Hêìï eTVæ ≤ fi≤ kÕ~Û ø ±s¡ ‘ · ~X¯ > ± |ü & ç q ‘=* n&É T >∑ T >± kÕ«>∑‹+#ê*. ‘·eT nuÛÑ´s¡Tú\ H˚s¡ #·]‘·qT bÕغ\÷ Á|ü#ês¡+˝À ô|{≤º\+≥Tqï ªdüTÁ|”+ø√s¡Tºµ Ä<˚XÊ\ yÓ\T>∑T˝À ¬>\T|ü⁄ >∑TÁsê\ ù|]≥ H˚s¡>±fi¯¢≈£î nuÛÑ´]ú‘ê«\T ø£≥ºu…fÒº nsê#·ø±ìï sê»ø°j·T |üøå±\T @ y˚Ts¡≈£î n]ø£&É‘êjÓ÷ #·÷&Ü*. H˚s¡#·]‘·\qT Á|üø£ÿq ô|≥Tº≈£îì ‘=*kÕ] u&Ü bÕ]ÁXÊ$Tø£y‘˚ \Ô· qT ã]˝ÀøÏ ~+|ü⁄‘·THêïs¡T. ø√{Ïqïs¡ eT+~ ‘=*kÕ] z≥s¡T¢ düV‰ü eT¬sH√ï s¬ ≥¢ j·TTe»q nøåöVæ≤DT\‘√ b˛f…‘T· ‘Ô T· qï uÛ≤s¡‘êeì, uÛ$Ñ wü´‘Y Á|ükÕúq>∑‹øÏ y˚T\Tu≤≥\T |üs¡yê*‡q mìïø£*$. ¬>\T|ü⁄ ø√dü+ n&ɶ<ës¡T\T ‘=πøÿ bÕغ\≈£î eTT≈£î‘ê&ÉT y˚dæ, »q C≤>∑‘· ø±s¡´Áø£e÷\‘√ z≥s¡¢qT ñ‘˚Ô» |üs¡∫, ùd«#·Ã¤>± düÁø£eT+>± mìïø£\T ìs¡«Væ≤+#·&É+, uÛ≤s¡‘· mìïø£\ dü+|òüT+ Bøå±<äø£å‘·\≈£î ô|<ä› |üØø£å ø±qT+~.

<ä[‘·X¯øÏÔ

11


bò˛ø£dt

≈£î\y˚T sê»ø°j·T bÕغ\ nÁdüÔ+ uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À ≈£î\+ n+fÒ »HêuÛ≤qT ø£Á‹eT+>± $uÛÑõ+#·&Éy˚T. ≈£î\e´edüúqT s¡÷|ü⁄e÷|ü&ÉeT+fÒ Á|üD≤[ø£ ã<ä∆+>±|üì #˚j·T&Éy˚T. - _.ÄsY.n+uÒ&ÉÿsY ♦ ♦ ♦ ♦ ♦

<˚X¯+˝À md”‡ ≈£î˝≤\T düTe÷s¡T 1100 <˚X¯+˝À md”º ≈£î˝≤\T düTe÷s¡T 400 <˚X¯+˝À _dæ ≈£î˝≤\T düTe÷s¡T 2400 n‘·´+‘· yÓqTø£ã&çq ≈£î˝≤\T (m+_dæ\T) 837 Ç‘·s¡· yÓqTø£ã&çq ≈£î˝≤\T (z_dæ\T) 561

u≤Vü‰≥+>± n+^ø£]+∫Hê,

$uÛÒ~+∫Hê ñ‘·Ôsê~ sê»ø°j·÷˝À¢ ≈£î\eT‘ê\≈£î ñqï ÁbÕ<Ûëq´+ ‘√dæ|ü⁄#·Ã˝Òì~. <˚X¯+˝À $T–*q #√{≤¢ á b˛ø£&É ñqï|üŒ{Ïø° ñ‘·Ôsê~˝À eT]+‘· düTŒ¤≥+>± ø£ì|æk˛Ô+~. {Ϭø≥¢ πø{≤sTT+|ü⁄˝À, z≥T¢ y˚j·T&É+˝À, eT+Á‘·T*ï, ÄK]øÏ eTTK´eT+Á‹ nuÛÑ´]úì ìs¡ísTT+#·&É+˝À Ç‘·s¡Á‘ê n+XÊ\‘√ bÕ≥T ≈£î˝≤\T b˛wædüTÔqï bÕÁ‘· n+‘êÇ+‘ê ø±<äT. á $wüj·T+˝À ‘Ó\T>∑T sêÁcÕº˝Ò ø±düÔ qj·TeTì z n<Ûä´j·Tq+˝À ãj·T≥|ü&ç+~. ñ‘·ÔsYÁ|ü<˚XŸ, _Vü‰sY, eTVü‰sêÁwüº e+{Ï sêÁcÕº˝À¢ kÕe÷õø£ esêZ\ eT<Ûä´ |òüTs¡¸D\T, ≈£î\ ùdq\T ¬s∫Ãb˛‘·Tqï rs¡T 12

m|üŒ{Ïø£|ü⁄Œ&ÉT Á|ükÕs¡ e÷<Ûä´e÷˝À¢ yÓ\T>∑T#·÷dü÷ÔH˚ ñHêïsTT. md”‡-md”º\ô|’ <äTsê>∑‘ê\ ìs√<Ûäø£ #·≥º+ øÏ+<ä #·s¡´\T rdüT≈£îH˚+<äT≈£î M\T ø£*ŒdüTÔqï ìã+<Ûäq˝À¢ e÷s¡TŒ #˚j·÷\qT≈£îqï|ü⁄Œ&ÉT n≥T πø+Á<ä+˝À, Ç≥T ñ ‘·Ôsê~ sêÁcÕº˝À¢ m˝≤+{Ï |ü]D≤e÷\T #√≥T #˚düT≈£îHêïjÓ÷ ‘Ó*dæ+<˚. n+‘·Ø¢q+>± <ëìøÏ ø±s¡D+ kÕe÷õø£ düMTø£s¡D≤˝Ò. Á|üdüTÔ‘· kÕs¡«Á‹ø£ mìïø£˝À¢q÷ ≈£î˝≤\ ø√D+˝ÀH˚ <ë<ë|ü⁄ nìï bÕغ\÷ bÕe⁄\T ø£<äT|ü⁄‘·THêïsTT. @j˚T esêZ\T @j˚T bÕغ\≈£î n+&É>± ñ+{≤jÓ÷ <ë<ë|ü⁄>± ‘Ó*dæq $wüj·Ty˚T

ø±e&É+‘√ <ëìøÏ ‘·>∑Z≥Tº>± n&ÉT>∑T\T |ü&ÉT‘·THêïsTT. m+<äTø° |ü]dæú‹? ≈£î˝≤\≈£î, sê»ø°j·÷\≈£î \+¬ø @$T≥+fÒ ø=+‘· #·]Á‘· ˝À‘·T˝À¢øÏ yÓfi≤¢*. ˇø£ bÕغ˝À ‘·eT≈£î Hê´j·T+ »s¡>∑&É+ ˝Ò<äì uÛ≤$+#˚ ø=ìï esêZ\T nìyês¡´+>± eTs√ bÕغì ÄÁX¯sTT+∫, Áø£y˚TD≤ ã+<Ûä+ ô|qy˚düT≈£î+≥THêïsTT. ‘·sê«‘· n<=ø£ dü+Á|ü<ëj·T+>± (‘·s¡TyêsTT 14eù|J˝À) <ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


Á|ü‘˚´ø£+

Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ sêÁwüº+ @s¡Œ&çq 1956 Hê{Ï qT+&ç ‘Ó\+>±D sêh+ @sêŒ≥T es¡≈£î 14 kÕs¡T¢ mìïø£\T »]>±sTT.‘Ó\+>±D sêh @s¡Œ&çq ‘·sT¡ yê‘· s¬ +&ÉT mìïø£\T (2014 ñeTà&ç>±H˚ »]>±sTT) 2018˝À ‘Ó\+>±D sêh nôd+;¢øÏ mìïø£\T »s¡>∑>±, 2019˝À (Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ nôd+;¢‘√bÕ≥T ˝Àø˘düuÛÑ) »s¡>∑qTHêïsTT. 1967 nôd+;¢ mìïø£\T 1957 nôd+;¢ mìïø£\T Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ Hê\T>√ nôd+;¢ mìïø£\T 1967˝À 1956˝À ôV’≤<äsêu≤<é˝Àì ‘Ó\T>∑T e÷{≤¢&˚ ÁbÕ+‘ê\T, Ä+Á<Ûä sêÁwüº+ ø£*dæ ‘=* uÛ≤cÕ Á|üj·TTø£Ô sêÁwüº+ »]>±sTT. á mìïø£˝À¢ 287 ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î 1067eT+~ Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ>± @s¡Œ&ç+~. 1957˝À nôd+;¢ mìïø£\T øπ e\+ nuÛ´Ñ s¡T\ú T b˛{° #˚XÊs¡T. 287 ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î b˛{°#d˚ qæ ‘Ó\+>±D ÁbÕ+‘êìøÏ e÷Á‘·yT˚ ìs¡«Væ≤+#ês¡T. yÓTT‘·+Ô 104 ø±+Á¬>dt 165 kÕúHê\T ¬ø’edü+ #˚düTø=ì Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À ìjÓ ÷ »ø£ e sêZ \ ≈£ î ø±+Á¬ > dt 68 kÕú H ê˝À¢ $»j· T + eT÷&√kÕ] Á|üuÛÑT‘ê«ìï @sêŒ≥T#˚dæ+~. á mìïø£˝À¢ kÕ~Û+∫+~. ø±+Á¬>dt yÓTC≤غ ñ+&É≥+‘√ Çs¡T ÁbÕ+‘ê\≈£î dü«‘·+Á‘· nuÛÑ´s¡Tú\T 401 eT+~ b˛{° #˚j·T>± 68eT+~ ˙\+ dü+Je¬s&ç¶ eTTK´eT+Á‹>± ø=qkÕ>±s¡T. ˙\+ dü+Je ¬>\Tbı+<ës¡T. dü«‘·+Á‘· bÕغ 90 kÕúHê˝À¢ b˛{° #˚dæ 29 ¬s&ç¶ 1960 es¡≈£î, <ëyÓ÷<äs¡dü+Jej·T´ 1962 es¡≈£î kÕúHê˝À¢ $»j·T+ kÕ~Û+∫+~. eTTK´eT+Á‹>± ø±düT ÁãVü‰àq+<ä¬s&ç¶ u≤<Ûä´‘·\T d”«ø£]+#ês¡T. eTTK´eT+Á‘·T\T>± |üì#˚XÊs¡T. 1972 nôd+;¢ mìïø£\T 1962 nôd+;¢ mìïø£\T á mìïø£ ˝ À¢ q ÷ ø±+Á¬ > dt bÕغ es¡ T dü > ± 1962˝À »]–q eT÷&√ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ nôd+;¢˝À 300 ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î 988 eT+~ b˛{° #˚XÊs¡T. á nsTT<√kÕ] uÛ≤Ø yÓTC≤غ‘√Á|üuÛÑ+»q+ kÕ~Û+∫+~. 287 mìïø£˝À¢ ø±+Á¬>dt 300 kÕúHê˝À¢q÷ b˛{° #˚dæ 177 kÕúHê\T ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î 1004eT+~ nuÛÑ´s¡Tú\T b˛{° #˚XÊs¡T. ¬>\Tbı+~ uÛ≤Ø yÓTC≤غ‘√ Á|üuÛÑT‘·«+ @sêŒ≥T #˚dæ+~. á mìïø£˝À¢ 219 kÕúHê˝À¢ ø±+Á¬>dt $»j·T<äT+<äT_Û ø£eT÷´ìdüTº bÕغ 51 kÕúHê\T ¬>\Tbı+~ Á|ü‹|üø£åkÕúq+˝À yÓ÷–+∫+~. @ bÕغøÏ ø£˙dü+ ¬s+&É+¬ø˝À¢ d”≥T¢ ôd’‘·+ <äø£ÿ ì*∫+~. eTTK´eT+Á‹>± ˙\+ dü+Je¬s&ç¶ 1964 es¡≈£î, ˝Ò<äT. dü«‘·+Á‘· nuÛÑ´s¡Tú\T e÷Á‘·+ 57eT+~ ¬>\Tbı+<ës¡T. |æ.$.qs¡d+æ Vü‰sêe⁄ eTTK´eT+Á‹ nsTTq|üŒ{Ïø° dü+e‘·‡s¡+ ‘·sê«‘· 1967 es¡≈£î ø±düT ÁãVü‰àq+<ä ¬s&ç¶ ñHêïs¡T. @Á|òæ˝Ÿ 2019

<ä[‘·X¯øÏÔ

13


˝ÀH˚ |ü<ä$ qT+∫ yÓ’<=\>±*‡ e∫Ã+~. 1973 »qe]˝À sêÁwüº|ü‹ bÕ\q $~Û+#ês¡T. n<˚ dü+e‘·‡s¡+ &çôd+ãsY˝À sêÁwüº|ü‹ bÕ\q m‘˚Ôdæq ‘·sê«‘· »\>∑+ yÓ+>∑fi¯sêe⁄ eTTK´ eT+Á‹>± u≤<Ûä´‘·\ T#˚|ü{≤ºs¡T. 1978 nôd+;¢ mìïø£\T á mìïø£˝À¢ 294 ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î 870 eT+~ nuÛÑ´s¡Tú\T b˛{°#˚XÊs¡T. Ç+~sê ø±+Á¬>dt bÕغ (◊mHéd”(◊)) 290 kÕúHê˝À¢ b˛{° #˚dæ 175 kÕúHê˝À¢ ¬>\Tbı+~+~. ø±+Á¬>dt bÕغ 257 kÕúHê\≈£î b˛{° #˚dæ 30 kÕúHê\T, »q‘ê bÕغ 270kÕúHê˝À¢ b˛{° #˚dæ 60 kÕúHê\T ¬>\Tbı+<ësTT. 1978 qT+∫ 1980 es¡≈£î eTÁ] #ÓHêï¬s&ç¶ eTTK´eT+Á‹>± |üì#˚XÊs¡T. ‘·sê«‘· 1982 es¡≈£î ≥+>∑T≥÷] n+»j·T´ eTTK´eT+Á‹ |ü<$ä ˝À ñHêïs¡T. ‘·sê«‘· uÛeÑ q+ yÓ+ø£≥sê$T s¬ &ç,¶ ø√≥¢ $»j·TuÛ≤düÿsY s¬ &ç¶ ø=~› ø±˝≤ìøÏ eTTK´eT+Á‘·T\T>± ñHêïs¡T. 1983 nôd+;¢ mìïø£\T á nôd+;¢ mìïø£˝À¢ m˙ºsêe÷sêe⁄ kÕú|æ+∫q ‘Ó\T>∑T<˚X+¯ bÕغ ‹s¡T>∑T˝Òì yÓTC≤غ‘√ >¬ \Tbı+~+~. 294 ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ 290 ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î b˛{°#˚dæ 201 d”≥T¢ kÕ~Û+∫ |òüTq $»j·T+ bı+~+~. ø±+Á¬>dt bÕغ 294 d”≥¢≈£î b˛{° #˚dæ 60d”≥T¢ kÕ~Û+∫+~. q+<äeT÷] ‘ês¡ø£sêe÷sêe⁄ eTTK´eT+Á‹ nj·÷´s¡T. 1984˝ÀH˚ Hê<Ó+&É¢ uÛ≤düÿs¡sêe⁄ 31s√E\T eTTK´eT+Á‹>± |üì#˚XÊs¡T. ‘·sê«‘· eT∞¢ m˙ºÄsY eTTK´eT+Á‹ nj·÷´s¡T. 1985 nôd+;¢ mìïø£\T á mìïø£˝À¢ 294 nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î mìïø£\T »s¡>±Z 250kÕúHê\ qT+∫ b˛{° #˚dæq ‘Ó<˚bÕ 202 kÕúHê\T >¬ \Tbı+~ uÛ≤Ø yÓTC≤غ‘√ Á|üuTÑÛ ‘·«+ @sêŒ≥T #˚dæ+~. m˙º sêe÷sêe⁄ eT∞¢ eTTK´eT+Á‹>± ìj·T$T‘·T \j·÷´s¡T. ø±+Á¬>dt 290 ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ b˛{° #˚dæ 50 kÕúHê\≈£î |ü]$T‘·eTsTT´+~. 1989 nôd+;¢ mìïø£\T á mìïø£˝À¢ ‘Ó<b˚ Õ |üsê»j·T+ bÕ\sTT´+~. 294 nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£sêZ\≈£î mìïø£\T ìs¡«Væ≤+#·>± ø±+Á¬>dt 287kÕúHê\≈£î b˛{° #˚dæ 181 kÕúHê\T ¬ø’edü+ #˚düT≈£î+~. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ 241 kÕúHê˝À¢ b˛{° #˚dæ 74kÕúHê˝À¢ 14

e÷Á‘·y˚T ¬>\Tbı+~+~. B+‘√ ø±+Á¬>dt Á|üuÛÑT‘·«+ Á|üuÛÑT‘·« @sêŒ≥T#˚dæ eTÁ]#ÓHêï¬s&çì¶ eTTK´eT+Á‹ì #˚d+æ ~. 199092˝À H˚<äTs¡TeT*¢ »Hês¡›Hé ¬s&ç¶, 1992- 94 es¡≈£î ø√≥¢ $»j·T uÛ≤düÿsY ¬s&ç¶ eTTK´eT+Á‹ |ü<ä$˝À ñHêïs¡T. 1994 nôd+;¢ mìïø£\T á mìïø£˝À¢ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ uÛ≤Ø yÓTC≤غ‘√ $»j·T+ kÕ~Û+∫+~. 294 nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î mìïø£\T »s¡>±Z ‘Ó<˚bÕ 251kÕúHê\ qT+∫ b˛{° #˚dæ 216 d”≥T¢ ø¬ e’ dü+ #˚dTü ≈£î+~. ø±+Á¬>dt 294d”≥≈¢ î£ b˛{°#d˚ æ øπ e\+ 26 kÕú H ê˝À¢ ¬ > \Tbı+~+~. 1994-95es¡ ≈ £ î m˙º sêe÷sêe⁄, 1995 qT+∫ Hêsê #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT eTTK´ eT+Á‹ |ü<ä$˝À ñHêïs¡T. 1999 nôd+;¢ mìïø£\T á mìïø£˝À¢q÷ #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT n<Ûä´ø£å‘·q ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ $»j·T+ kÕ~Û+∫+~. 294 ìjÓ÷»ø£ esêZ˝À¢ ‘Ó<˚bÕ 269kÕúHê\ qT+∫ b˛{°#˚dæ 180 kÕúHê\T ¬ø’edü+ #˚düT≈£î+~. ø±+Á¬>dt bÕغ 293 kÕúHê\ qT+∫ b˛{° #˚dæ 91kÕúHê˝À¢ ¬>\Tbı+~+~. #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT eTTK´eT+Á‹ nj·÷´s¡T. 2004 nôd+;¢ mìïø£\T á mìïø£˝À¢ yÓ’mdt sê»X‚KsY ¬s&ç¶ H˚‘·‘·«+˝À ø±+Á¬>dt bÕغ $»j·T+ kÕ~Û+∫+~. 294 ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ ø±+Á¬>dt bÕغ 234kÕúHê\ qT+∫ b˛{° #˚dæ 185kÕúHê˝À¢ ¬>\Tbı+~+~. ‘Ó<˚bÕ 267kÕúHê\ qT+∫ b˛{° #˚dæ 47 kÕúHê\πø |ü]$T‘·eTsTT´+~. ø±+Á¬>dt n‘·´~Ûø£ yÓTC≤غ‘√ Á|üuTÑÛ ‘·« @sêŒ≥T #˚d+æ ~. yÓm’ dt.sê»X‚KsYs¬ &ç¶ eTTK´eT+Á‹>± ìj·T$T‘·T\j·÷´s¡T. 2009 nôd+;¢ mìïø£\T á mìïø£˝À¢q÷ ø±+Á¬>dt ¬>\Tbı+~+~. 294 ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ ø±+Á¬>dt 294 kÕúHê\ qT+∫ b˛{°#˚dæ 156 kÕúHê˝À¢ >¬ \Tbı+~+~. ‘Ó\T>∑T<˚X+¯ bÕغ 225kÕúHê\ qT+∫ b˛{° #˚dæ 92kÕúHê˝À¢ ¬>\Tbı+~+~. 2009˝À yÓ’mdt.sê»X‚KsY¬s&ç¶ eTTK´eT+Á‹ nj·÷´s¡T. 2009 ôdô|+º ãsY˝À yÓm’ dt eTs¡D+ ‘·sê«‘· 2009-10 ˝À ø=DÏC{Ò Ï s√X¯j·T´, 2010-14 es¡≈£î mHé.øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶ eTTK´ eT+Á‘·T\T>± |üì#˚XÊs¡T.

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


2014 nôd+;¢ mìïø£\T ñeTà&ç Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ $uÛ»Ñ q Á|üø≥£ q ‘·sê«‘· »]–q á mìïø£\T m+‘√ ø°\ø£yÓTÆq$. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝Àì 175 nôd+;¢ kÕúHê\≈£î »]–q mìïø£˝À¢ ‘Ó\T>∑T<˚X+¯ bÕغ 103 kÕúHê˝À¢ $»j·T+ kÕ~Û+∫ n~Ûø±s¡+ #˚õøÏÿ+#·Tø√>±, »>∑Hé H˚‘· ‘·«+˝Àì yÓm’ dtÄsY ø±+Á¬>dt 66 kÕúHê˝À¢ >¬ \Tbı+~+~. uÛ≤s¡rj·T»q‘ê bÕغ 4 kÕúHê˝À¢q÷, dü«‘·+Á‘·T\T ˇø£ #√≥, qy√<äj·T+ bÕغ nuÛÑ´]ú ˇø£#√≥ $»j·T+ kÕ~Û+#ês¡T. Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ eTTK´eT+Á‹>± #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT u≤<Û´ä ‘·\T d”«ø£]+#ês¡T. n<˚ $<Ûä+>± Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝Àì 25 ˝Àø˘düuÛÑ ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î »]–q mìïø£˝À¢ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ 15 kÕúHê˝À¢ $»j·T+ kÕ~Û+#·>±, yÓø’ ±bÕ 8, uÛ≤»bÕ 2 kÕúHê˝À¢ ¬>\Tbı+<ësTT.

‘Ó\+>±D sêÁwüº+ 2014 XÊdüqdüuÛÑ ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£\T ‘Ó\+>±D sêÁwü+º Á|üø{£ +Ï ∫q ‘·sê«‘· »]–q 119 kÕúHê\≈£î »]–q XÊdüqdüuÛÑ mìïø£˝À¢ ‘Ósêdü bÕغ 63 kÕúHê˝À¢ »j·Tøπ ‘·q+ m>∑Ts¡yd˚ æ n~Ûø±sêìï #˚õøÏÿ+#·T≈£î+~. ø±+Á¬>dt bÕغ 21 #√≥¢ $»j·T+ kÕ~Û+#·>±, ‘Ó<˚bÕ, 15, m+◊m+ 7, uÛ≤»bÕ 5, yÓ’ø±bÕ 3, ;md”Œ 2, d”|”◊ 1, dæ|mæ + 1, dü«‘·+Á‘·T\T ˇø£ kÕúq+˝À >¬ \Tbı+<ës¡T. ‘Ósêdü≈î£ düŒwüºyÓTÆq yÓTC≤غ sêe&É+‘√ ¬ødæÄsY eTTK´eT+Á‹>± u≤<Ûä´‘·\T d”«ø£]+#ês¡T. ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£˝À¢ ‘Ó\+>±D sêÁwüº dü$T‹ 11 kÕúHê˝À¢ $»j·T+ kÕ~Û+#·>±, m+◊m+, uÛ≤»bÕ, yÓ’ø±bÕ, ‘Ó<˚bÕ bÕغ\T ˇø√ÿ kÕúq+˝À $»j·T+ kÕ~Û+#êsTT. 2018 nôd+;¢ mìïø£\T XÊdü q dü u Û Ñ eTT–j· T &ÜìøÏ dü e Tj· T + ñHêï, eTTK´eT+Á‹ ø¬ dæÄsY nôd+;¢ì s¡<Tä › #˚dæ eTT+<ädTü Ô mìïø£\≈£î yÓfi≤¢sT¡ . ‘Ó\+>±D sêÁwü+º @s¡Œ&çq ‘·sê«‘· »]–q ‘=* XÊdüqdüuÛÑ mìïø£\T n+<ä]˝Àq÷ ÄdüøÏÔì ô|+#êsTT.á mìïø£˝À¢ Á|ü»\≈£î ‘Ósêdü≈î£ |ü≥+º ø£{≤ºsT¡ . 88 kÕúHê˝À¢ >∑T˝≤;<äfi+¯ $»j·T+ kÕ~Û+#·>±, ø±+Á¬>dt 19 kÕúHê\≈£î |ü]$T‘·yTÓ +Æ ~. m+◊m+ 7, ‘Ó<b˚ Õ 2, uÛ≤»bÕ 1, Ä*+&çj÷· bòÕs¡«sY¶ u≤¢ø˘ 1 #√≥ >¬ \Tbı+<ësTT. s¬ +&√kÕ] eTTK´eT+Á‹>± ø¬ dæÄsY Á|üe÷D d”«ø±s¡+ #˚XÊs¡T. @Á|òæ˝Ÿ 2019

(12e ù|J ‘·s¡TyêsTT..) ø=qkÕ>∑T‘·÷ek˛Ô+~. ♦ _Vü‰sY, ø£sêí≥ø£˝À¢ »q‘ê<äfiŸ Á|üuÛÑT‘ê«\T kÕe÷õø£ düMTø£s¡D\‘√H˚ ø=\Te⁄BsêsTT. ♦ yÓqTø£ã&çq ‘·s>¡ ‘∑ T· \T, eTTdæ+¢ \ eT<ä‘› T· qT ≈£L&É>{∑ ºÏ 1993 nôd+;¢ mìïø£˝À¢ j·T÷|”˝À düe÷CŸyêB bÕغ Á|üuÛÑ+»q+ düwæº+∫+~. ♦ <ä[‘·T\ n+&É‘√ ;md”Œ ã\|ü&çq rs¡T j·T÷|”˝À ø±+Á¬>dt $»j·÷eø±XÊ\≈£î >∑D˙j·T+>± >∑+&ç ø={Ϻ+~. ♦ ñ‘·sÔ ê~ n+‘· m≈£îÿe>± ø±ø£b˛sTTHê #ê˝≤ sêÁcÕº˝À¢ Ç˝≤+{Ï |ü]dæú‘·T˝Ò ñ+&É&É+‘√ kÕe÷õø£ esêZ\ yêØ>±q÷ |ü<∏äø±\T Á|üø£{Ï+#ê*‡q |ü]dæú‹. n<Ûä´j·THê\T @+ #ÓãT‘·THêïsTT? ≈£î\e´edüú eTq düe÷»+˝À n+‘·sꓤ>+∑ >± ñHêï, sê»ø°j·÷\≈£î Bì‘√ ñqï dü+ã+<Ûä+ m˝≤+{Ï<äH˚~ ‘Ó\TdüT≈£îH˚+<äT≈£î >∑‘+· ˝À »]–q z n<Û´ä j·Tq+˝À ÄdüøøÔÏ s£ ¡ $wüj÷· \T yÓ\T>∑T#·÷XÊsTT. nJ+ Áù|yéTJ $X¯«$<ë´\j·T+ (@|”jT· ÷), ˝Àø˘˙‹ dü+düú ø£*dæ 8 sêÁcÕº˝À¢ì 22 XÊdüqdüuÑÛ kÕúHê\ |ü]~Û˝À 16,680 eT+~‘√ e÷{≤¢&ç düe÷#êsêìï ùdø£]+∫, $X‚¢wæ+∫+~. Bì˝À @+ ‘˚*+<ä+fÒ... ♦ 55% eT+~ Á|ü»\T mìïø£˝À¢ ‘·eT ≈£î˝≤ìøÏ, ˝Ò<ë eT‘êìøÏ #Ó+~qyê]H˚ mqTï≈£îH˚+<äT≈£î ÄdüøÏÔ #·÷|ædüTÔHêïs¡T. ♦ 35% eT+~ H˚‘·qT mqTï≈£îH˚+<äT≈£î ≈£î\+, eT‘·+ ˇø£ $wüj·Ty˚T ø±<äì ‘˚*à #ÓbÕŒs¡T. ♦ 47%eT+~ ø£fi≤XÊ\kÕúsTT es¡≈î£ #·<Tä e⁄≈î£ qï yê]˝À ‘·eTH˚‘\· ≈£î\eT‘ê\ >∑T]+∫ |ü{+ºÏ #·T ø√e&É+ ˝Ò<Tä . ♦ 63% eT+~ ìs¡ø£åsêdüT´\T ♦ 60% eT+~ –]»qT\T ª‘·eTµyê]H˚ mqTïø√yê\ì uÛ≤$düTÔHêïs¡T. @|”jT· ÷ n<Û´ä j·Tq+ Á|üø±s¡+ dü+≈£î\ sê»ø°j÷· ˝À¢ nÁ>∑>±$T sêÁwü+º >± eT<Û´ä Á|ü<X˚ Ÿ ì\TdüT+Ô ~. nø£ÿ&É eT÷&ç+≥ s¬ +&=+‘·T\≈£î ô|>’ ± Á|ü»\T ≈£î\eT‘ê\πø ô|<ä|› ≥” y˚dTü HÔ êïs¡T. Ä $wüjT· +˝À ‘Ó\T>∑T sêÁcÕº\T qj·T+. ≈£î\+ ÁbÕ‹|ü~ø£>± z≥T¢ y˚kÕÔeTì Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À 43% eT+~, ‘Ó\+>±D˝À 48% eT+~ Ä düπs«˝À #ÓbÕŒs¡T.

<ä[‘·X¯øÏÔ

15


Á|ü‘˚´ø£+

<˚X¯+˝À Ç|üŒ{Ïø° 27XÊ‘·+ eT+~ Á|ü»\T <ë]Á<ä´πsK≈£î ~>∑Teq ñHêïs¡T. eTs√ 50 XÊ‘·+ eT+~ Á|ü»\T πsK≈£î m>∑Teq |ü≥TºC≤s¡≈£î+&Ü ì‘·´ Jeq b˛sê≥+ #˚düTÔHêïs¡T. düeTwæº>± düe÷»+ düwæºdüTÔqï dü+|ü<äqT ìø£s¡+>± nqTuÛÑ$düTÔqï~ 23XÊ‘·+ eT+~ e÷Á‘·y˚T. n+‘· ø£+fÒ $T+#·s¡T. 77 XÊ‘·+ eT+~ì mø˘‡≈£L¢&é #˚dæ ø=qkÕ>∑T‘·Tqï Ä]úø£e~∆˝À ‘·s¡T#·T>± $<Ûëq ìπsí‘·\T düà]+#˚ eT+Á‘·+ ÇHé≈£L¢õyé Á>√‘Y. u≤u≤kÕôV≤uŸ n+uÒ&ÉÿsY @+ #Óù|Œyês¡T? bÕ‹πøfi¯¢ qT+∫ uÛ≤s¡‘· ø√] e]+∫ nqTdü]düTÔqï q÷‘·q Ä]úø£ $<ÛëHê\T, yê{Ï Á|üdüTÔ‘· |üs¡´ekÕHê\ H˚|ü<∏ä´+˝À á Á|üX¯ï n‘·´+‘· ø°\ø£yÓTÆq~. n+uÒ&ÉÿsY ãVüQeTTK Á|üC≤„XÊ*. ns¡T<Ó’q y˚T<Ûë$. ne÷qMj·T uÛ≤s¡rj·T ≈£î\ düe÷C≤ìï |ü⁄Hê<äT\ qT+∫ ø£~*+∫ ªeTìwæµ>± ì\u…fÒº+<äT≈£î Á|üj·T‹ï+∫q kÕVü≤dæ. uÛ≤s¡‘· sêC≤´+>∑ ìsêà‘·>±, $<ë´y˚‘>Ô· ±, »s¡ï*düT>º ±, dü+|òüT dü+düÿs¡Ô>±, ìeTï esêZ\ Á|ü»\ Vü≤≈£îÿ\ ø√dü+ J$‘· |üs¡´+‘·+ b˛sê&çq jÓ÷<ÛäT&ç>±, ~Ûø±ÿs¡dü«s¡+>± Äj·Tq >∑T]+∫ n+<äs÷¡ #ÓãT‘·T+{≤s¡T. nsTT‘˚ #ê˝≤eT+~ Äj·Tq y˚T<Û√eT<∏äq+˝Àì eTs√ eTTK´bÕsêÙ«ìï e÷Á‘·+ m+<äTø√ $düà]düTÔ+{≤s¡T. n+uÒ&ÉÿsY >=|üŒ Ä]úø£y˚‘·Ô. ìC≤ìøÏ Äj·Tq #·<äTe⁄ ≈£îqï<˚ ns¡úXÊÁdüÔ+. nyÓT]ø±˝Àì ø=\+_j·÷ j·T÷ìe]‡{° qT+∫ mø£Hê$Tø˘‡˝À &Üø£ºπs{Ÿ #˚dæq n+uÒ&ÉÿsY, \+&ÉHé 16

dü÷ÿ˝Ÿ Ä|òt mø£Hê$Tø˘‡ qT+∫ &Üø£ºsY Ä|òt ôd’HÓ‡dt |ü{≤º rdüT≈£îHêïs¡T. Ä]úø£XÊÁdüÔ #·]Á‘·ø±s¡T\T ≈£L&Ü n+uÒ<äÿsYqT >∑T]+∫q Á|ükÕÔeq ‘·eT Á>∑+<∏ë˝À¢ <ë≥y˚j·T&É+ $düàj·T+ ø£*–+#˚ $wüjT· +. ìC≤ìøÏ Á_{Ïwt Ç+&çj÷· ˝À Ä]úøy£ ‘˚ >Ô· ± Äj·Tq #˚dæq <√Vü≤<ä+ ≈£L&Ü kÕe÷q´yÓTÆq~ ø±<äT. s¡÷bÕsTT dü+øå√uÛÑ+ô|’ Äj·Tq $X‚¢wüD, Ä˝À#·q\ |òü*‘ê˝Ò Á<äe´, |üs¡|ü‹ ìj·T+Á‘·D≈£î @sêŒf…Æq ]»sY«u≤´+ø˘ Ä|òt Ç+&çj·÷ nqï $wüj·T+, Á_{Ïwt Ç+&çj·÷ eqs¡T\ ‘·s*¡ +|ü⁄ô|’ Äj·Tq yÓ\Te]+∫q |ü]XÀ<ÛHä ê |üÁ‘ê˝Ò ‘·sê«‘· ø±\+˝À πø+Á<ä, sêcÕºÁ\ eT<Ûä´ Ä]úø£ eqs¡T\ |ü+|æD°ø√dü+ @sêŒf…Æq ô|ò’HêHé‡ ø£$TwüHé≈£î eT÷\+ nqï $wüj·T+ #ê˝≤ eT+~øÏ ‘Ó*j·T<äT. n&çàìùdºÁwüHé n+&é ô|ò’HêHé‡ Ä|òt ádtº Ç+&çj÷· ø£+ô|˙ ù|s¡T‘√ Äj·Tq 42ù|J\ ØôdsYà ù||üsqY T ø=\+_j·÷ j·T÷ìe]‡{°˝À m+@ mø£Hê$Tø˘‡ &ç»πsºwüHé˝À uÛ≤>∑+>± düeT]Œ+#ês¡T. n|üŒ{À¢ n<=ø£ dü+#·\q+. ádtº

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


Ç+&çj·÷ $<ÛëHê\T, yê{Ï |üs¡´ekÕHê\T uÛ≤s¡rj·TT\ Á|üjÓ÷»Hê\qT m˝≤ <Óã“rdüTÔHêïjÓ÷ $e]+#ês¡T. kÕe÷õø£ |”&Éq, <√|æ&ûøÏ ì\j·TyÓTÆq uÛ≤s¡rj·T düe÷»+˝Àì n+‘·sê\ <=+‘·s¡\T yê{Ï yÓq≈£îqï Ä]úø£ eT÷˝≤\qT n+uÒ&ÉÿsY n<äT“¤‘+· >± $X‚w¢ +æ #ês¡T. <˚XÊìøÏ kÕ«‘·+Á‘·´+ e∫Ãq >∑‘· 68 @fi¢̄˝À |ü]dæ‘ú T· \T #ê˝≤ e÷sêsTT. nsTTq|üŒ{Ïø,° kÕe÷õø£ s¡+>±˝À¢ n+uÒ&ÉÿsY ÁbÕdü+–ø£‘· eT]+‘· ô|]–+<˚ ‘·|üŒ ‘·>∑Z˝Ò<äT. eT] Ä]úø£ s¡+>∑+ $wüj·T+˝À Äj·Tq ÁbÕdü+–ø£‘· e÷fÒ$T{°? kÕ«‘·+Á‘·´+ e∫Ãq ‘=*Hêfi¯¢˝Àì <˚X¯yêdüÔ$ø£ |ü]dæú‘·T\qT, n+‘·sê®rj·T |ü]D≤e÷\qT <äwæº˝À ñ+#·Tø=ì s¡÷|üø£\Œq #˚dæq $TÁX¯eT Ä]úø£ e´edüúqT 1990 ÁbÕ+‘·+˝À $|òü\Á|üjÓ÷>∑+>± ìs¡ísTT+∫ ‹˝À<äø±\T e~˝≤+. Ä]úø£ e~∆ πs≥T <Í&ÉT rj·÷\+fÒ, n_Ûe~∆ |òü*‘ê\T n+<ä]ø° n+<ë \+fÒ dü+|üPs¡í ùd«#êä$|üDÏøÏ <ë]rùd e÷s¡Zy˚T ñ ‘·ÔeTeTì Á|üø£{Ï+∫ q÷‘·qÄ]úø£ $<ÛëHê\≈£î Áoø±s¡+ #·T{≤º+. Ä#·s¡D˝À @yÓTÆ+B. <˚X¯+˝À Ç|üŒ{Ïø° 27XÊ‘·+ eT+~ Á|ü»\T <ë]Á<ä´πsK ≈£î ~>∑Teq ñ Hêïs¡T. eTs√ 50 XÊ‘·+ eT+~ Á|ü»\T πsK≈£î m>∑Teq |ü≥TºC≤s¡≈£î+&Ü ì‘·´ Jeq b˛sê≥+ #˚düTÔHêïs¡T. düeTwæº>± düe÷»+ düwæºdüTÔqï dü+|ü<äqT ìø£s¡+>± nqTuÛ$Ñ düTqÔ ï~ 23XÊ‘·+ eT+~ e÷Á‘·yT˚ . n+‘· ø£+fÒ $T+#·s¡T. 77 XÊ‘·+ eT+~ì mø˘‡≈£L¢&é #˚dæ ø=qkÕ>∑T‘·Tqï Ä]úø£e~∆˝À ‘·s¡T#·T>± $<Ûëq ìπsí‘·\T düà]+#˚ eT+Á‘·+ ÇHé≈L£ õ¢ yé Á>√‘Y. n+‘·ø+£ fÒ bòÕsY‡ @eTT+≥T+~? n_Ûe~∆ qT+∫ $&çe&çq 77 XÊ‘·+ eT+~, n_Ûe~∆ì nqTuÛÑ$düTÔqï 23 XÊ‘·+ eT+~.. M] kÕe÷õø£ H˚|ü<∏ë´\qT ns¡ú+ #˚düT≈£î+fÒ, dü+Á|ü<ëj·T uÛ≤s¡rj·T düe÷»+˝Àì <√|æ&û Ä<ÛäTìø£ s¡÷bÕìï m˝≤ dü+‘·]+#·T ≈£î+<√ ns¡ú+ ne⁄‘·T+~. Ç{°e\H˚ Ç+<äT≈£î ˇø£ dü+<äs“¡ +¤ ≈£L&Ü e∫Ã+~. u≤´+≈£î\ qT+∫ s¡TD≤\T rdüTø=ì m>∑yd˚ qæ ã&Ü dü+düú\T, e´≈£îÔ\ ù|s¡¢qT ã≥ºãj·T\T #˚j·÷\qï n+X¯+ô|’ n‘·T´qï‘· Hê´j·TkÕúq+˝À yê<√|üyê<ë\T »s¡T>∑T ‘·THêïsTT. ù|s¡q¢ T ãj·T≥ô|fÒ+º <äT≈£î ÄsY_◊ düùd$Tsê n+^ø£]+#·&É+ ˝Ò<äT. b˛˙ ù|s¡T¢ ãj·T≥ô|≥º≈£îHêï m>∑y˚‘· yÓTT‘êÔ\HÓ’Hê yÓ \ ¢ & ç + #ê\ì dü T Á|” + ø√s¡ T º n+{À+~. <ëìøÏ ≈£ L &Ü ÄsY _ ◊ n+^ø£]+#·&É+˝Ò<äT.ÄsY_◊ yÓ’K] ÄX¯Ãs¡´+>± ñ+~. Ä]úø£s¡+>∑+ n+‘ê ø=ìï ÁX‚DT\ #˚‘·T˝À¢H˚ ñqï≥Tº ñ*øÏbÕ≥T m+<äT≈£î? Ä ÁX‚DT\T n*–‘˚ Ä]úø£ s¡+>±ìøÏ |ü⁄≥º>∑‘·T\T+&É eqï+‘·>± uÛÑj·÷\T m+<äT≈£î? ìC≤ìøÏ <˚X¯ dü+|ü<ä |ü+|æD°˝Àì ndüeT‘Í˝≤´ìøÏ H˚{Ïø° eTq kÕe÷õø£ ìsêàDy˚T m˝≤ ø±s¡D+>± ñ+<√ ns¡ú+ #˚düTø√e&ÜìøÏ Ç<√ eT+∫ neø±X¯+. ø=ìï \ø£å\ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\qT u≤´+≈£î\≈£î m>∑y˚dæq yê]ù|s¡T¢ <ë∫ô|fÒº u≤<Ûä´‘· ÄsY_◊øÏ ñqï≥Tº>±H˚ ‘Ó\TdüT≈£îH˚ Vü≤≈£îÿ <˚X¯Á|ü»\≈£î ñ+~. ù|s¡T¢ ãj·T≥|ü&ç‘˚, dü+Á|ü<ëj·T uÛ≤s¡rj·T düe÷»+˝À ≈£î\+ #ê≥Tq kÕ–q ÁX¯eT <√|æ&ûø°, \ø£å\ ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\ u≤´+≈£î s¡TD≤\ m>∑y˚‘·\≈£î eT<Ûä´ düe÷+‘·sê\qT yÓ‹πø yÓdüT\Tu≤≥T \_ÛdüTÔ+~. ndü+U≤´ø£ Á|ü»\ düeTwæº ÁX¯eT |òü*‘·+>± ñ‘·ŒqïeTj˚T´ $T>∑T\TqT @Á|òæ˝Ÿ 2019

<ä[‘·X¯øÏÔ

17


ø£$‘· ˇø£#√≥≈£î düMTø£ ]+#˚+<äT≈£î u≤´+≈£î\T ˇø£ kÕ<Ûäq+>± e÷sêsTT. á $T>∑T\TqT s¡TD≤\ ù|s¡T‘√ ø=\¢>=fÒº+<äT≈£î dü T \uÛ Ñ y Ó T Æ q e÷sêZ ì ï n+<ä C Ò d ü T Ô H êïsTT. Bìï n+~|ü⁄#·TÃ≈£î+≥Tqï esêZ\T mes¡qï<˚ ÄdüøøÔÏ s£ y¡ TÓ qÆ n+X¯+. H√u…˝Ÿ ãVüQeT‹ Á>∑V≤” ‘· neTs¡´Ô ùdHé ‘·q ns¡Xú ÊÁdüÔ dæ<ë∆+‘ê\≈£î n+uÒ&Éÿπs dü÷Œ¤]Ô nì 2007˝À Á|üø£{Ï+#ês¡T. Ä ‘·sê«‘· ≈£L&Ü Ä]úø£y˚‘·Ô>± n+uÒ&ÉÿsY #˚dæq ø£wæô|’ $X¯« $<ë´\j·÷\T, n<Ûä´j·Tqπø+Á<ë\T <äwæº eT[¢+∫q≥Tº>± ø£ì|æ+#·<äT. düeTø±©q Ä]úø£s¡+>∑+˝Àì |ü]D≤e÷\qT n+uÒ&ÉÿsY Ä˝À#·q<Ûës¡ n<Ûës¡+>± ns¡ú+ #˚düT≈£îH˚ ø£wæ, n<˚ es¡e&ç‘√ |ü]cÕÿsê\qT #·s¡Ã≈£î‘Ó#˚à düHêïVü‰\T, Á|üuTÑÛ ‘ê«ìï, $<ÛëHê\qT ì>∑BZ ùd Á|üjT· ‘êï\T, @M »s¡>&∑ +É ˝Ò<äT. bÕ‹πøfi¯ó¢>± eTq+ nqTdü]düTÔqï $<ÛëHê\qT n+‘·≈£î eTT+<äT Hê\T>∑T <äXÊu≤›\Tô|’>± nqTdü]+∫q $<ÛëHê\‘√ @$<Ûä+>± uÒØE y˚j·÷˝À n+uÒ&ÉÿsY Ä˝À#·q\ H˚|ü<∏ä´+ qT+∫ ns¡∆+ #˚düT≈£îH˚ Á|üj·T‘·ï+ »s¡>±*. n+uÒ&ÉÿsY Ä]úø£ <äø£Œ<∏ä+ $TÁX¯eT Ä]úø£ $<ÛëHê\≈£î <ä>∑Zs¡>± ñ+≥T+~. ø°\ø£ s¡+>±\qT Á|üuÛÑT‘·« s¡+>∑+˝ÀH˚ ø=qkÕ–dü÷Ô, m+|æø£ #˚dqæ s¡+>±˝À¢ Áô|y’ {˚ Ÿ s¡+>±ìøÏ |üP]Ô ùd«#·Ãq¤ T Çyê«\qï~ Äj·Tq n_ÛÁbÕj·T+. n+uÒ&ÿÉ sY Ä]úø£ $<ÛëHê\ô|’ düeTÁ>∑+>± n<Û´ä j·Tq+ »s¡>ì∑ ø±s¡D+>±, ø=+<äsT¡ eT<Û´˚ yê<äT\T, |üP]Ô kÕúsTT ùd«#êä $|üDìÏ n+uÒ&ÿÉ sY düeT]∆+∫q≥Tº>± Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïs¡T. n+<äT˝À ì»+ ˝Ò<Tä . Ä]úø£ s¡+>±ìøÏ dü+ã+~Û+∫ Á|üuÛÑT‘·« ÁøÏj·÷o\bÕÁ‘·qT Äj·Tq düeT]∆+#ês¡T. ∫qï ø£eT‘ê\T, ñeTà&ç ùd<ä´+, uÛÑ÷kÕ«eT´ e´edüú s¡<äT›, uÛÑ÷$T •düTÔ e¬>’sê n+XÊ\ô|’ $düÔ‘·+>± e÷{≤¢&Üs¡T. uÛÑ÷$T˝Òì <ä[‘· ÁXÊ$T≈£î\ düeTdü´\ |ü]cÕÿs¡+, e´ekÕj·T s¡+>∑ düeTdü´\ |ü]cÕÿs¡+‘√ Ä]úø£ s¡+>∑ düeTdü´\ |ü]cÕÿs¡+‘√ eTT&çe&ç ñqï $wüj·T+ Äj·Tq >∑T]Ô+#ês¡T. es¡Ôe÷q <˚X¯ Ä]úø£ |ü]dæú‘·T\ô|’Hê, Ä]úø£ s¡+>∑ Á|üC≤kÕ«MT´ø£s¡D≈£î n+uÒ&ÿÉ sY @+ #Óù|Œyês√ ‘Ó\TdüTø√yê\+fÒ Äj·TqTï eT]+‘· düeTÁ>∑+>± n<Ûä´j·Tq+ #˚j·÷*. m‘Ó’Ôq $Á>∑Vü‰\T, #·T≥÷º $Vü‰s¡ πø+Á<ë\ø£+fÒ Äj·Tq Ä˝À#·q\qT $<ÛëHê˝À¢øÏ ‘·s¡T®e÷ #˚ùd y˚T<Û√πø+Á<ë\qT ‘·j·÷s¡T #˚j·÷*. - $. Áoìyêdt 18

<ä[‘·X¯øÏÔ

¬>\T|ü⁄ n+fÒ....? m<äT>∑T‘·Tqï e´øÏÔì m>∑‘ê[ #˚ùd ≈£îÁ≥\T »s¡T>∑T‘·÷H˚ ñ+{≤sTT |ü⁄s√>∑‹ì |ü‘·q+ #˚ùd ≈£î‘·+Á‘ê\T s¡>∑T\T‘·÷H˚ ñ+{≤sTT! eTH√ôdúÔsê´ìï <Óã“rùdÔ Á|ü‘·´]∆ ≈£î|üŒ≈£L*b˛‘ê&Éì <äTsꓤwü\ ‘·÷{≤*ï dü+~Ûdü÷ÔH˚ ñ+{≤s¡T π>*#˚d” nee÷ìùdÔ b˛{°<ës¡T yÓqT~]–b˛‘ê&Éì $<˚«cÕ\ u≤D≤*ï Á|üjÓ÷–dü÷ÔH˚ ñ+{≤s¡T! nsTTq|üŒ{Ïø°..... Ä‘·à$XÊ«dü|ü⁄ CÀ´‹ì Äs¡˙≈£î düTe÷! dü÷s¡T´&ÉyÓ’ <ä>∑∆eTÚ‘·÷H˚ ñ+&Ü* m<äT>∑T‘·Tqï ìqTï m>∑‘ê[ #˚ùdÔ »yêãT $»j·T+‘√H˚ #ÓbÕŒ*! |ü⁄¬s>∑‹ì n&ÉT¶≈£îH˚ ≈£î‘·+Á‘ê\T #˚ùdÔ düe÷<ëq+ $»j·T+‘√H˚ #ÓbÕŒ*! <äTsꓤwü\ ‘·÷{≤*ï, $<˚«wü|ü⁄ u≤D≤*ï $»j·TT&ÉyÓ’ m<äTs=ÿì $s√<ÛäT\ H√s¡T eT÷sTT+#ê*! ¬>\T|ü⁄ n+fÒ.... yÓ’] es¡Z+ m‘·TÔ*ï >∑T+&Ó ìã“s¡+‘√ ∫‘·TÔ#˚j·T&Éy˚T! •Ks¡eT+‘· m‘·TÔ m~– X¯Á‘·T •s¡düT‡\T ˙ eTT+<äT yÓ÷ø±]˝Ò¢≥≥T¢ #˚j·T&Éy˚T! ` |æ.\ø£åàDYsêyé, ndæôdº+{Ÿ ]õÁkÕºsY (düVü≤ø±s¡XÊK) $»j·Tq>∑s¡+ bò˛Hé : 9441215989. @Á|òæ˝Ÿ 2019


Á|ü‘˚´ø£+

‘·eT kÕ«s¡ú |Á j ü ÷Ó »Hê\qT HÓsy¡ s˚ T¡ ≈Ã î£ H˚+<äT≈£î eT<Û´ä ‘·s>¡ ‹∑ yê]øÏ á ndæ‘Ô ê«\T ˇø£ eTTdüT>∑T˝≤ ‘√&ÉŒ‘êsTT. <ä[‘· |ô ≥Tºã&ç <ës¡T\ e÷~]>±H˚ <ä[‘· eT<Ûä´‘·s¡>∑‹yê] e\¢ ≈£L&Ü øÏ+~ ‘·s¡>∑‘·T\ yê]øÏ ø£*π> y˚T˝ÒMT e⁄+&É<äT. ô|’>± á ndæÔ‘·« sê»ø°j·÷\ <äTwüŒ*¤ ‘ê\qìï+{Ï˙ n≥º&TÉ >∑Tes¡+Z yêπs uÛ]Ñ +#ê*‡ edüT+Ô ~. ì»+ #ÓbÕŒ\+fÒ >∑‘· Äs¡T <äXÊu≤›˝À¢ <ä[‘·T\˝Àì n‹ø=~› eT+~ e÷Á‘y· T˚ n_Ûe~∆ì kÕ~Û+#ês¡T. ø±˙ á ndæ‘Ô «· nqTã+<Û+ä |Á uü ≤Û e+e\¢ j·÷e‘Y <ä[‘· düe÷»+, yê] dü+düÿ‹ ‹s√>∑eTHêìøÏ >∑Ts¬ +’ ~.

uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À ≈£î˝≤\T ˇø£ Ä+<√fi¯q ø£*–+#˚ yêdüÔe+.

ø=+<äs¡T n$ mqï{Ïø° b˛eì uÛ≤$ùdÔ, eT]ø=+<äs¡T n<=ø£ düeTùd´ ø±<äì ndü\T |ü{Ϻ+#·Tø√s¡T. |òü*‘·+>± ≈£î˝≤\T ø√{≤¢~ eT+~ Á|ü»\ J$‘ê\qT dü+øå√uÛ≤ìøÏ >∑T]#˚dü÷Ô, bÕ\ø£ esêZ\ n~Ûø±s¡ |ü⁄Hê<äT\qT ã˝Àù|‘·+ #˚dü÷Ô ø=qkÕ>∑T‘·THêïsTT. ≈£î\ìs¡÷à\qô|’ <äwæº øπ +ÁBø£]ùd,Ô yê{Ïì yê{Ïì ns¡ú+ #˚düTø√e&É+, ìs¡÷à*+#·&É+ ô|<ä› ø£wüºy˚TMT ø±<äT, ≈£î\e´edüú˝À e\düyê<ä |ü]bÕ\Hê ø±\+˝À ø£+fÒ m+‘√ m≈£îÿe e÷s¡TŒ\T n~Ûø±s¡ e÷]Œ&ç »]– kÕ«‘·+Á‘·´+ e∫Ãq ‘·s¡Tyê‘· #√≥T#˚düT≈£îHêïsTT. dü«<˚o bÕ\ø£esêZ\T ≈£î\e´edüúqT ‘·eT≈£î nqT≈£L\+>± |üP]ÔkÕúsTT˝À $ìjÓ÷ –+#·T≈£îHêïsTT. ‘·eT e+#·Hê •\Œ+‘√, kÕe÷õø£ Hê´j·T+ nH˚ eTTdüT>∑T‘√ Á|ü»\qT eTTK´+>± <ä[‘·T\q÷, Ä~yêdüT \q÷ <ës¡TD+>± yÓ÷dü–+#êsTT. n~Ûø±s¡+ #˚õøÏÿ+#·T≈£îqï ‘·s¡Tyê‘· ø±+Á¬>dt bÕغ kÕ«‘·+Á‘√´<ä´eT ø±\+˝À Á|ü»\qT ñ‘˚Ô»|üs¡#·&ÜìøÏ Á|üe∫+∫q kÕeT´yê<ä uÛ≤eq\≈£î ‹˝À<äø±*∫à Á|üuÛÑT‘·«

@Á|òæ˝Ÿ 2019

$<ÛëHêìï Áø£y˚T|” ô|≥Tºã&ç<ës¡¢≈£î nqT≈£L\+>± eT\Tdü÷Ô e∫Ã+~. n‘·´~Ûø£ XÊ‘·+ <ä[‘·T\T Äsê~Û+#˚ kÕúsTTøÏ #˚sT¡ ≈£îqï u≤u≤kÕôV≤uŸ n+uÒ&ÿÉ sYqT sêC≤´+>∑ ìsêàD düu˝ÑÛ À #˚s¡TÃø√e&É+, Ä ‘·s¡Tyê‘· Äj·TqqT n‘·´+‘· ø°\ø£yÓTÆq sêC≤´+>∑ eTTkÕsTT<ë ø£$T{°øÏ #Ó’s¡àHé>± ìj·T$T+#·&É+ ˇø£ eP´Vü‰‘·àø£ m‘·TÔ>∑&É. ì»+>± Á|ü»\≈£î düVü‰j·T+ #˚j·÷\qT≈£î+fÒ ]»πs«wüqT¢ ˇø£ÿfÒe÷s¡Z+ ø±<äT. e\düyê<ä bÕ\Hê ø±\+˝À #˚dæq≥Tº ns¡T<Ó’q |ü]dæú‘·T\˝À e]Ô+|üCÒùd ns¡T<Ó’q#·s¡´>± ]»π s «wü q ¢ q T neT\T#˚ j · T e#· T Ã. uÛ ≤ s¡ ‘ · < ˚ X ¯ + e+{Ï yÓqTø£ã&çq <˚X+¯ ˝À Á|üuTÑÛ ‘·«+ ì»+>±, ìC≤sTTr>± Á|ü»\≈£î düVü‰j·T+ #˚j·÷\qT≈£î+fÒ dü+|ü<ä |ü⁄q:|ü+|æD°ì #˚|ü≥º e#·TÃ. Äs√>∑´+, $<ä´ e+{Ï ÁbÕ<∏$ä Tø£ kÂø£sê´\qT ø£*Œdü÷Ô kÕeT´yê<ä $<ÛëHê\qT neT\T |üs#¡ e· #·TÃ. sêC≤´+>∑ ìsêàD düuÛÑ˝À n+uÒ&ÉÿsYY #˚dæq ‘·q yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï ñ|üHê´dü+˝ÀH˚ Ç˝≤+{Ï dü+düÿs¡D\ >∑T]+N, sê»´+ nqTdü]+#ê*‡q kÕeT´yê<ä $<ÛëHê\ >∑T]+N ôd’<ë∆+‹ø£+>± e÷{≤¢&Üs¡T.

<ä[‘·X¯øÏÔ

19


nsTT‘˚ Á|ü»\≈£î düVü‰j·T+ #˚j·T&É+ bÕ\ø£esêZ\ \ø£å´+ ø±<äT. ‘·eT |ü]bÕ\q XÊX¯«‘·+>± ø=qkÕπ>≥Tº #˚düTø√e&É+ ø√dü+ Á|ü»\qT yê&ÉTø√e&Éy˚T yêfi¯¢ \ø£å´+. 1990˝À $.|æ.dæ+>¥ neT\T |üs¡∫q≥Tº>± á #·s¡´\˙ï bÕ\ø£ esêZ\≈£î nedüs¡yÓTÆq|ü⁄Œ&ÉT $ìjÓ÷–+#·T≈£îH˚+<äT≈£î ñ<˚›•+∫q$. Á|üdüTÔ‘· ≈£î˝≤\T yÓqTø£{Ï <Ûsä à¡ XÊÁkÕÔ\T ìs¡sí TT+∫q≥Tº>±H√, eTqTe⁄ ìπ s › • +∫q≥Tº > ±H√ kÕ+Á|ü < ësTTø£ ≈£ î ˝≤\T>± ø±≈£î+&Ü #ê˝≤es¡≈£î sêC≤´+>∑ |ü s ¡ y Ó T Æ q ≈£ î ˝≤\T>± ø£ ì |æ k ÕÔ s TT. <ä[‘·T\≈£L <ä[‘˚‘·s¡T\≈£L eT<Ûä´ düŒwüºyÓTÆq $uÛ»Ñ qπsK @s¡Œ&ç+~. <ä[‘˚ ‘·sT¡ \≈£î <ä[‘·T\T ãj·T{Ïyês¡T>± ñ|üj÷Ó >∑|&ü ‘É ês¡T. n+<äTe\¢ bÕ\ø£ esêZ\T ≈£î˝≤\qT ‘·eT >∑T|æŒ{À¢+∫ b˛ìe«e⁄. n+‘˚ø±<äT n$ <ä[‘·T\qT <ä[‘·T\T>± ≈£L&Ü e⁄+&Éìe«e⁄. <ä[‘·T\T dü+|òüT{Ï‘·yÓTÆ Á|üdüTÔ‘· e´edüúqT ~Ûø£ÿ]+#˚ |ü]dæú‹ sê≈£î+&Ü yê]ì ñ|ü≈£î˝≤\T>± N\TkÕÔsTT. ]»πs«wüqT¢ e∫à <ä[‘·T\˝À ˇø£ eT<Ûä´‘·s¡>∑‹ esêZìï düwæº+#êsTT. |ü≥ºD≤˝À¢, q>∑sê˝À¢ Ä esêZìï düŒwüº+>± >∑eTì+#·e#·TÃ. Á>±MTD ÁbÕ+‘ê˝À¢, |ü≥ºD eTT]øÏyê&É˝À¢ ìedæ+#˚ yÓTC≤]{° <ä[‘·T\ ø£&>É +∑ &Éq¢ T Ä eT<Û´ä ‘·s>¡ ‹∑ <ä[‘· es¡+Z |ü{+ºÏ #·T ø√<äT. >∑‘· Äs¡T <äXÊu≤›\T>± neT\T |üs¡TdüTÔqï ]»πs«wüqT¢ πøe\+ 10 XÊ‘·+ eT+~ <ä[‘·T\ |ü]dæú‹H˚ yÓTs¡T>∑T |ü]#êsTT. $T>∑‘ê 90XÊ‘·+ eT+~ <ä[‘·T\T eTTqT|ü{Ï˝≤π> <äTs¡“¤s¡dæú‹˝À ø=qkÕ>∑T‘·THêïs¡T. Ä e÷≥ø=ùdÔ yês¡T ]»πs«wüqT¢ Á|üy˚X¯ô|≥ºø£ eTT+<äTø£+fÒ m≈£îÿe <äTs¡“¤s¡dæú‹˝À ø=≥Tº$T{≤º&ÉT ‘·THêïs¡T. ]»πs«wüqT¢ yê]øÏ kÕ~Ûø±s¡‘·qT ø£*Œ+#·&ÜìøÏ ã<äT\T yê]ì eT]+‘· yÓqøÏÿ HÓ{Ϻ y˚düTÔHêïsTT. 20

]»πs«wüqT¢ n+‘·ø£+‘·≈£L n‹ ‘·≈£îÿe eT+~πø ñ |üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·÷ yÓTC≤]{° <ä[‘·T\≈£î Äs√>∑´+, $<ä´ e+{Ï ø°\ø±+XÊ\qT <ä÷s¡+ #˚düTÔHêïsTT. yêfi¯ó¢ ]»πs«wüqT¢ bı+<˚+<äT≈£î ø±e\dæq ns¡Ω‘·qT bı+<˚ dæú‹˝À ≈£L&Ü ˝Òs¡T. ‘·‘·Œ¤*‘·+>±H˚ ◊◊{Ï, ◊◊m+ yÓTT<ä˝…’q $<ë´ dü + dü ú ˝ À¢ ]»π s «wü H é d” ≥ ¢ ˙ ï U≤∞>± e⁄+&çb˛‘·THêïsTT. eT<Ûä´‘·s¡>∑‹ <ä[‘·T\ dü+K´ Ä U≤∞\qT |üP]+#˚+‘· kÕúsTT˝À ˝Ò<Tä . yê]øÏ yê{Ï˝À Á|üy•˚ +#˚ kÕeTs¡´ú + ˝Ò<Tä . ]»πs«wüqT¢ ˇø£$<Ûä+>± ‘=*‘·s¡+ <ä[‘·T\≈£î e÷Á‘·y˚T ñ|üjÓ÷>∑ |ü & ܶ s TT. ø±˙ Ä ]»π s «wü q ¢ e]Ô+|ü⁄ m+‘·ø±\+, @y˚Ts¡≈£î ˝≤uÛ Ñ + #˚ ≈ £ L sêÃj· T qï~ Á|üXÊïs¡úø£y˚T. ˇø£ <ä[‘· _&É ¶ ≈ £ î ∫qï‘· q +˝À ]»πs«wüqT¢ ø£*–+#˚ e÷qdæø£ Vü ‰ ì Ä‘· s ¡ T yê‘· ø±\+˝À n‘·ìì y˚T<Û√|üs+¡ >± m+‘√ ø£+>∑ Bdü T Ô q ï≥Tº yê] |ü ì rs¡ T e\¢ düŒwüºeTe⁄ ‘√+~. ]»πs«wüq¢ e\¢ |ü]bÕ\q˝À <ä[‘· uÛ≤>∑ kÕ«eT´+ ô|]–, ‘·<ë«sê <ä[‘· Á|üC≤u≤VüQfi≤´ìøÏ y˚T\T »s¡T>∑T ‘·T+<äqT≈£îqï n+uÒ&ÉÿsYY ÄX¯\T á ¬s+&ÉT s¡ø±\T>± HÓs¡y˚s¡˝Ò<äT. Äj·Tq ‘·q J$‘· ø±\+˝ÀH˚ á $cÕ<ëìï >∑T]Ô+#ês¡T. kÕe÷q´ <ä[‘·T\T m<äTs=ÿqï Á|ü‹ dü+øå√uÛÑ+˝Àq÷ Ç~ e´ø£Ô eTsTT+~. H˚qT sêdæq U…’sê¢+J: m Áùdº+CŸ n+&é _≥ºsY Áø±|t, |ü]‡ôdºHé‡ Ä|òt ø±dtº‡ |ü⁄düÔø±\T Bìì dü$es¡+>± $e]kÕÔsTT. n+‘·düTÔ\qT ø√s¡T≈£îH˚ ≈£î˝≤\ \ø£ å D ≤\qT <ä  wæ º ˝ À ô|≥Tº ≈ £ î +fÒ ≈£ î \ ÁbÕ‹|ü~ø£‘·‘√ ≈£L&çq ndæÔ‘ê«\T m˝≤+{Ï Á|ü>∑‹o\ Á|üD≤[ø£\≈£L ñ|üjÓ÷>∑|ü&Éeì düŒwüeº Te⁄‘·T+~. kÕe÷õø£, kÕ+düÿ‹ø£

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


s¡+>±\˝À ndæ‘Ô ê«\T düV≤ü »yÓTqÆ $. ø±˙ sê»ø°j÷· ˝À¢ e÷Á‘·+ n$ düeTkÕ´‘·à ø£yTÓ qÆ $. Á|ü>‹∑ o\ sê»ø°j÷· \ $X¯«»˙q \øå±´\≈£î á ndæ‘Ô ê«\T @e÷Á‘·+ <√Vü≤<ä+ #˚jT· e⁄. <ä[‘·T\ e+{Ï Á|ü»\ $eTTøÏìÔ ø√s¡T≈£îH˚ yêfi¯ó¢ Bìì >∑T]Ô+#ê*. me]øÏ m≈£îÿe z≥T¢ y˚ùdÔ yêfi¯ó¢ >¬ *#˚ (m|ò|t {æ |Ï )æ mìïø£\ e´edüú á ndæÔ‘·« sê»ø°j·÷\qT Áb˛‘·‡Væ≤düTÔ+~. n$ bÕ\ø£esêZ\ Á|üj÷Ó »Hê\qT HÓsy¡ sπ˚ Ã+<äT≈£î ñ<˚•› +∫q$ ‘·|Œü nD>±]q Á|ü»\ $eTTøÏÔ \øå±´\qT HÓs¡y˚πsÃ+<äT≈£î ø±<äT. ndæÔ‘·« sê»ø°j÷· \qT •KsêÁ>±ìøÏ #˚]Ãq ãVüQ»q düe÷CŸ bÕغ (_mdt|)æ ãVü≤‘·sÔ ¡ Á|üj÷Ó >∑+ n|ü⁄Œ&˚ ‘·q |ü]$T‘·T\qT Á|üø{£ +Ï #·&+É yÓTT<ä\T ô|{Ï+º ~. Äj·÷ ≈£î˝≤\ |ü]~Û˝ÀH˚ esêZ\T |ü⁄≥Tº≈î£ sêe&É+ düeTø±©q yêdüeÔ +. ndæ‘Ô ê«\T øÏ+~ ‘·s>¡ ‘∑ T· \ yê]øÏ y˚T\T #˚jT· ≈£î+&Ü á esêZ\T n&ÉT¶ ≈£î+{≤sTT. ‘·eT kÕ«s¡ú Á|üj÷Ó »Hê\qT HÓsy¡ s˚ T¡ à ≈£îH˚+<äT≈£î eT<Û´ä ‘·s>¡ ‹∑ yê]øÏ á ndæ‘Ô ê«\T ˇø£ eTTdüT>∑T˝≤ ‘√&ÉŒ‘êsTT. <ä[‘· ô|≥Tºã&ç <ës¡T\ e÷~]>±H˚ <ä[‘· eT<Û´ä ‘·s>¡ ‹∑ yê] e\¢ ≈£L&Ü øÏ+~ ‘·s>¡ ‘∑ T· \ yê]øÏ ø£*>π y˚T˝ÒMT e⁄+&É<Tä . ô|>’ ± á ndæ‘Ô «· sê»ø°j·÷\ <äTwüŒ¤*‘ê\qìï+{Ï˙ n≥º&ÉT>∑Tes¡Z+ yêπs uÛ]Ñ +#ê*‡ edüT+Ô ~. ì»+ #ÓbÕŒ\+fÒ >∑‘· Äs¡T <äXÊu≤›˝À¢ <ä[‘·T\˝Àì n‹ø=~› eT+~ e÷Á‘·yT˚ n_Ûe~∆ì kÕ~Û+#ês¡T. ø±˙ á ndæ‘Ô «· nqTã+<Û+ä Á|üu≤Û e+ e\¢ j·÷e‘Y <ä[‘· düe÷»+, yê] dü+düÿ‹ ‹s√>∑eTHêìøÏ >∑Ts¬ +’ ~. ndæ‘Ô ê«\ uÛ≤sêìï n‘ê´#êsê\T, <ë&ÉT\ s¡÷|ü+˝À <äTs¡“\T˝…’q Á>±MTD ÁbÕ+‘· <ä[‘·T˝Ò m≈£îÿe>± uÛÑ]+#ê*‡ ek˛Ô+~. 2013˝À <ä[‘·T\ MT<ä n‘ê´#êsê\ dü+K´ <ës¡TD+>± 40y˚\≈£î #˚sT¡ ≈£î+~. <˚X+¯ ˝À Á|ü‹ s√p Ç<äs› T¡ <ä[‘·T\T Vü≤‘·´≈£î, Äs¡T>∑Ts¡T <ä[‘· eTVæ≤fi¯\T ˝…’+–ø£<ë&çøÏ >∑Ts¡e⁄‘·THêïs¡T. Ç<ä+‘ê b˛©düT ]ø±s¡T¶\ Á|üø±s¡+ ‘˚*q ˝…ø£ÿ. <ä[‘·T\ |òæsê´<äT\qT d”«ø£]+#·&Üìπø ìsêø£]+#˚ b˛©düT\ yÓ’K]ì <äwæº˝À ô|≥Tº≈£î+fÒ ndü\T ˝…ø£ÿ\T Ç+ø± @ kÕúsTT˝À e⁄+{≤jÓ÷ me]øÏ yês¡T }Væ≤+#·Tø√e\dæ+<˚. <ä[‘·T\ MT<ä »]π> á H˚sê\≈£î •ø£\å T|ü&˚ sπ ≥T HêeTe÷Á‘·+ ø±e&É+‘√ <ä[‘·T\ MT<ä ìs¡“¤j·T+>± <ë&ÉT\T #˚ùd+<äT≈£î ≈£î˝ÀHêà<ä X¯≈î£ \Ô ≈£î Áù|s¡D \_Ûk˛Ô+~. øÏ\y˚qàDÏ yÓTT<ä\T≈£îì 1990\˝À s¡DMsYùdq kÕ–+∫q e÷s¡DôVAeT+ es¡≈£L nìï <ës¡TD≤\˝À H˚s¡düTÔ\+‘ê •ø£å\T ˝Ò≈£î+&Ü ãj·T≥ @Á|òæ˝Ÿ 2019

|ü&ܶs¡T. á <Û√s¡DÏ|ü≥¢ <ä[‘·T\ qT+∫ dü+|òüT{Ï‘·+>± m˝≤+{Ï Á|ü‹|òüT≥Hê sêe&É+ ˝Ò<äT. dü«Á|üjÓ÷»q|üs¡T˝…’q <ä[‘· Hêj·T≈£î\T ‘·eT e´øÏ>Ô ‘∑ · kÕ«s¡+ú ø√dü+ bÕ\ø£ |üø±å \≈£î }&ç>∑+ #˚j·T&É+˝ÀH˚ m|ü⁄Œ&É÷ ‘·\eTTqø£˝Ö‘·T+≥THêïs¡T. n+‘·ø£+‘·≈£L $»+_ÛdüTÔqï Væ≤+<äT‘·«X¯≈£îÔ\T Ç|üŒ{Ïπø á <˚XÊìï Væ≤+<ä÷ sê»´+>± Á|üø{£ +Ï #·T≈£îHêïsTT. ≈£î\e´edü‘ú √ düV‰ü Á|ü‹B ÁbÕNq Áu≤Vü≤àD yÓu’ yÑÛ êìøÏ nqT>∑TD+>± e⁄+&˚˝≤ #˚ùd+<äT≈£î Á|üj·T‹ïdüTÔHêïsTT. <ä[‘· Á|ü‹ì<ÛäT\+<äs¡÷ neTTà&ÉT b˛e&É+ e\¢ sêuÀj˚T s√E˝À¢ ≈£î\ düeTdü´ eT]+‘· <ës¡TD+>± e⁄+&ÉuÀ‘√+~. Ä•+∫q $<Ûä+>±H˚ á yê´dü+ Äj·÷ ≈£î˝≤˝À¢ì ÁXÊ$Tø£es¡+Z |ü≥¢ dü+|òT” uÛ≤yêìï ø£qã]∫+~. nsTT‘˚ øπ e\+ #˚j·Te\dæq, #˚j·T≈£L&Éì |üqT\ C≤_‘ê‘√ \øå±´ìï m˝≤ kÕ~Û+#·e#√à ù|s=ÿq˝Ò<Tä . <ä[‘·, yêeT|üøå£ ñ<ä´e÷\ eT<Û´ä e⁄qï ‘˚&Ü≈£î ø±s¡D≤\qT ˝À‘·T>± $X‚w¢ +æ #·≈î£ +&Ü, <ä[‘·T\T e÷sYÿ‡ ø£+fÒ eTqTe⁄ yÓ’ù| m+<äT≈£î yÓTT>∑TZ #·÷|ü⁄‘·THêïs√ ‘Ó\TdüTø√≈£î+&Ü, düeTø±©q≈£î˝≤\ dæú‹>∑‘·T\qT |ü]>∑Dq ˝ÀøÏ rdüTø√≈£î+&Ü ≈£î\ìs¡÷à\q≈£î ø±sê´#·s¡D |ü<∏äø±ìï s¡÷bı+~+#·&É+ kÕ<Ûä´eTj˚T´ |üìø±<äT. n+‘·e÷Á‘êq nqTsê<Ûë >±+BÛ sêdæq á yê´dü+ ÁbÕeTTK´‘· @MT ‘·><Z∑ Tä . ìø£wüyº TÓ qÆ ≈£î\e´edüú ìs¡÷à*+#·ã&Ü\ì ã\+>± ø√s¡T≈£îH˚ yê]øÏ Äj·÷ düeTdü´\ô|’ Ä˝À∫+|üCÒùd+<äT≈£L, $|ü¢e b˛sê≥ dæ<ë∆+‘ê˙ï, Ä#·s¡Dq÷ düTdü+|üqï+ #˚ùd+<äT≈£L á s¡#·q ‘·–q uÛ≤eC≤˝≤˙ï, y˚~ø£q÷ n+~düTÔ+~. uÛ≤s¡rj·T ≈£î˝≤\˝Àì dü+øÏ¢wüº‘·qT >∑T]Ô+∫ m|ü⁄Œ&√ 1944˝ÀH˚ dü«j·÷Hê &ç.&ç.ø√dü+;j˚T uÛ≤s¡rj·T ≈£î˝≤\ô|’ mes¡T kÕ<Ûës¡D dü÷Árø£s¡D\T #˚dæHê n~ yÓ’s¡T<Ûë´\‘√ ≈£L&ç e⁄+≥T+<äì nHêïs¡T. n+uÒ&ÿÉ sY Ç|ü⁄Œ&ÉT >∑qø£ J$+∫ ñ+fÒ Ç+<äT˝Àì ø=ìï n+XÊ\ $wüjT· +˝À |ü⁄qsê˝À∫+#·T ≈£îH˚yês¡˙, ‘·q dæ<ë∆+‘êìï Äy˚Ts¡≈£î düe]+#·T≈£îH˚yês¡˙ H˚qT qeTTà‘·THêïqT. ÄyÓT ˇø£ Ä<äs¡ÙÁbÕj·TyÓTÆq, ì»yÓTÆq e÷]ÿ‡düT,º $|üe¢ ø±]DÏ. ÄyÓT e÷]ÿ‡C≤ìï *œ‘· |æ&yç ê<ä+>± ø±≈£î+&Ü, ˇø£ düJe XÊÁdüÔ+>± |ü]>∑DÏ+#ês¡T. - Äq+<é ‘Ó˝Ÿ‘·T+uÒ¶ (nqTsê<Ûë >±+BÛ sêdæq uÛ≤s¡‘<· X˚ +¯ ˝À ≈£î\düeTdü´ |ü⁄düøÔ ±ìøÏ Äq+<é ‘Ó˝Ÿ‘·T+uÒ¶ sêdæq eTT+<äT e÷≥ qT+∫ ø=ìï uÛ≤>±\T)

<ä[‘·X¯øÏÔ

21


Á|ü‘˚´ø£+

n‘·´\Œ dü+K´>± e⁄qï Væ≤+<ä÷ Ä~Û|‘ü ´· ≈£î˝≤\ eTVæ≤fi¯\ dù «#êä kÕ«‘·+‘Á ê´\ ø√dü+ ñ<˚•› +#·ã&çq Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢qT z&ç+∫ n+uÒ&ÿÉ sY ‘·<qä +‘·+ Ç<˚ Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢qT eTVæ≤fi¯\+<ä]ø° dü+ã+~Û+∫q #·≥+º >± #˚dæ ªø±eTHé e⁄yÓTHé ø√&éµ>± #Ó˝≤eTD°˝ÀøÏ ‘Ó∫à nD>±]q ≈£î˝≤\ eTVæ≤fi≤ düeTdü´\ |ü]cÕÿsê*ï n<Û'ä bÕ‘êfi≤ìøÏ ‘=πøÿdæqsTT Væ≤+<ä÷ eTqTyê<ä ≈£î˝≤~Û|‘ü ê´\T. uÛ≤s¡‘· düe÷»+˝Àì nD>±]q kÕe÷õø£ düeT÷Vü‰\ eTVæ≤fi¯\T Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢ n+XÊ\ |ü]~Û˝ÀøÏ sês¡T. uÛ≤s¡‘· sêC≤´+>∑ø£s¡Ô, nD>±]q ≈£î\düeT÷Vü‰\ eTVæ≤fi≤ »q|üø£åbÕ‹ &Üø£ºsY u≤u≤kÕôV≤uŸ n+uÒ&ÉÿsY s¡÷bı+~+∫q ªVæ≤+<ä÷ ˝≤ ø√&éµ (Væ≤+<ä÷ <Ûäs¡à XÊÁdüÔ _\T¢) _\T¢qT, <ëì |ü⁄Hê<äT\ H˚|<ü ë∏ ´\T, #·]Á‘·\qT #·]Ã+#ê*‡ e⁄+~. 1951˝À &Üø£ºsY _.ÄsY. n+uÒ&ÉÿsY Hê´j·TXÊK eT+Á‹>± Væ≤+<ä÷ dües¡í eTVæ≤fiÀ<ë∆s¡D ø√dü+ #·≥ºdüuÛÑ˝À ô|{Ϻq Væ≤+<ä÷ ˝≤ ø√&é _\T¢qT z&ç+∫q eTVæ≤fi≤_Ûe~∆ e´‹πsø£, eTqTyê<ä Væ≤+<ä÷ Ä~Û|ü‘·´ ª|æ‘·, e÷‘·µkÕ«e÷´\ ≈£î\sê»ø°j·÷\ >∑T]+∫, dües¡í eTVæ≤fi¯\ Vü≤≈£îÿ\ |üø±å q ì\ã&çq n+uÒ&ÿÉ sYì eT+Á‹ |ü<ä$˝À ø=qkÕ>∑ìe«ì ≈£î\ ≈£îj·TT≈£îÔ\ >∑T]+∫ e÷{≤¢&ÉTø√yê*‡q #ê]Á‘·ø£ dü+<äs¡“¤+. Væ≤+<ä÷ ˝≤ ø√&é ‘·s¡#·T>± Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢ n+fÒ n+uÒ&ÉÿsY, 22

Ä _\T¢ M–b˛e&É + , n+uÒ & É ÿ sY sêJHêe÷ nì $+≥THêï+, #·]ÃdüTÔHêï+. ø±˙ @$T{Ï á Væ≤+<ä÷ ˝≤ ø√&é _\T¢ n+fÒ.. n+uÒ<äÿsY Hê{ÏøÏ uÛ≤s¡rj·T düe÷»+˝À me¬s’‘˚ eTqTyê<ä <Ûäs¡à XÊÁkÕÔ\qT ã<äT∆˝…’ bÕ{ÏdüTÔqï Væ≤+<ä÷ Ä~Û|‘ü ´· es¡≈í î£ \ Ád”\Ô THêïs√ yê] Ädæ,Ô yês¡d‘ü «· +, <ä ‘ · Ô ‘ · , $yêVü ≤ +, $&Ü≈£ î \T, >±]¶ j · T Hé w æ | t , b˛wü D Vü≤≈£îÿ\≈£î dü+ã+~Û+∫q Á|ü‹bÕ~‘· #·≥º+>± n+uÒ&ÉÿsY s¡÷bı+~+∫q~>± ns¡ú+ #˚düTø√yê*. me] ø√dü+.. ø±˙, uÛ≤s¡‘· düe÷»+˝Àì n+≥sêì≈£î˝≤\ eTVæ≤fi¯\T, Ä~yêd” ‘Ó>∑\, C≤‘·T\ eTVæ≤fi¯\T, yÓqTã&çq ‘·s¡>∑‘·T\, dü+#ês¡ C≤‘·T\ eTVæ≤fi¯\T, Ç‘·s¡ nD>±]q kÕe÷õø£ düeT÷Vü‰\ eTVæ≤fi¯\T, Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢ n+XÊ\

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


|ü]~Û˝ÀøÏ sês¡T. á <˚X¯ eTqTyê<ä Væ≤+<ä÷ Ä~Û|ü‘·´ ≈£î\ e´edüú˝À n+≥sêì‘·Hê\≈£î, yÓ{Ϻ #êøÏØ\≈£î, yÓ*y˚‘·\≈£î >∑Ts¡e⁄‘·Tq eTVæ≤fi¯\≈£î, Ç+ø± ≈£L{Ï ≈£î+&É #·TfÒº ‹s¡T>∑T‘·Tqï Äø£* eTVæ≤fi¯\≈£î, ˝…’+–ø£ y˚~Û+|ü⁄\T, Væ≤+dü\T, <ë&ÉT\≈£î >∑Ts¡e⁄‘·Tqï eTVæ≤fi¯\≈£î, bÕø° e‹Ô eTVæ≤fi¯\≈£î, CÀ–˙ e÷‘·+– eTVæ≤fi¯\≈£î, #·<äTe⁄ nø£ås¡C≤„q+ Äe\Tqï eTVæ≤fi¯ \≈£î, |üdæ‘·HêH˚ï |üdæ<ä›j˚T eTVæ≤fi¯\≈£î, Ç‘·s¡ Á|üe÷<äuÛÑ]‘· e‘·TÔ˝À¢, V”≤qe‘·TÔ˝À¢, ùde˝À¢, ø£˙dü y˚‘·Hê\T, düe÷q y˚‘·Hê\T ˝Òì ndü+|òüT{Ï‘· ÁXÊ$Tø£s¡+>±˝À¢ì eTVæ≤fi¯\≈£î ÄdüT˝Ô ì¢Ò eTVæ≤fi¯\≈£î, Ç+{≤ u…{’ ≤ ÁX¯eT <√|æ&,û <=s¡ <=s¡‡˙\ n»e÷sTTw”\Tqï eTVæ≤fi¯\≈£î >∑&|É ˝ü ì¢Ò Äs¡Tãj·T\T m+&É˝Ò J$‘ê\T>±>∑\ eTVæ≤fi¯\≈£î, uÛÑs¡Ô*ï ø√˝ÀŒsTTHê e÷s¡T eTqTeTT #˚düTø=ì eTqT>∑&É kÕ–+#˚ eTVæ≤fi¯\≈£î, e÷qe Vü≤≈£îÿ\T, >ös¡yê\T, kÕe÷õø£ Hê´j·÷\T ø√˝ÀŒsTTq eTVæ≤fi¯\≈£î Væ≤+<ä÷ ˝≤ ø√&é _\T¢ e]Ô+#·˝Ò<äT. m+<äTø£+fÒ á eTVæ≤fi¯\≈£î ñqï$ Væ≤+<ä÷ Ä~Û|ü‘·´ ≈£î˝≤\ Ád”Ô\ düeTdü´\ ø£Hêï Á≈£Ls¡yÓTÆq, ne÷qMj·TyÓTÆq Ä]úø£ kÕ+|òæTø£ düeTdü´\T. dües¡í eTVæ≤fi¯\≈£îqï Ä]úø£ eqs¡T\T, ªkÕe÷õø£ >ös¡yê\Tµ ãVüQ»q ≈£î˝≤\ eTVæ≤fi¯\≈£î ˝Òe⁄. ø±eTHé e⁄yÓTHé ø√&éµ>± #Ó˝≤eTD°˝ÀøÏ.. n+<ä T π ø n+uÒ & É ÿ sY Væ ≤ +<ä ÷ ø√&é _\T¢ ñ b˛<ëÈ‘·+˝À Væ≤+<ä÷ dües¡í Ád”Ô\ ùd«#êä düe÷q‘ê«\ ø√dü+ nì düŒwüº+>± $X‚¢wæ+#ês¡T. ÁXÊ$Tø£ ≈£î˝≤\ eTVæ≤fi¯\ ª&çÁô|dt&é ø±¢ôddt e⁄yÓTHé ô|ò&ÉπswüHéµ ô|{Ϻ nD>±]q, n+≥sêì eTVæ ≤ fi≤_Û e ~∆ ø√dü + nH˚ ø £ b˛sê{≤\T q&ç | æ + #ês¡ T . ÁXÊ$Tø£ ≈£ î ˝≤\ eTVæ ≤ fi¯ \ ø√dü + ‘· ≈ £ î ÿe |ü ì >∑+≥\T, ø£˙dü y˚‘·Hê\T, düe÷q y˚‘·Hê\ bòÕ´ø£ºØ #·{≤º\T, y˚‘·q+‘√ ≈£L&çq Á|üdü÷‹ ôd\e⁄ @sêŒ≥T #˚dæq yÓTÆHé‡ #·{≤º\T sêC≤´+>∑+˝À bı+<ä T |ü ] #ê&É T . ø±˙ dü e s¡ í eTVæ≤fi¯\ düeTdü´ MT<ä »]–q+‘· #· s ¡ à \T, #˚ d æ q mC… + &Ü\T, nD>±]q düeTdü´\ MT<ä »s¡>∑&É+ ˝Ò < ä T . Ç|ü Œ {Ï ø ° á nyê#· ´ + @Á|òæ˝Ÿ 2019

sê»ø°j·÷˝Ò ø=qkÕ>∑T ‘·THêïsTT. n‘·´\Œ dü+K´>± e⁄qï Væ≤+<ä÷ Ä~Û|ü‘·´ ≈£î˝≤\ eTVæ≤fi¯\ ùd«#êä kÕ«‘·+Á‘ê´\ ø√dü+ ñ<˚›•+#·ã&çq Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢qT z&ç+∫ n+uÒ & É ÿ sY ‘· < ä q +‘· + Ç<˚ Væ ≤ +<ä ÷ ø√&é _\T¢ q T eTVæ≤fi¯\+<ä]ø° dü+ã+~Û+∫q #·≥º+>± #˚dæ ªø±eTHé e⁄yÓTHé ø√&éµ>± #Ó˝≤eTD°˝ÀøÏ ‘Ó∫à nD>±]q ≈£î˝≤\ eTVæ≤fi≤ düeTdü´\ |ü]cÕÿsê*ï n<Û'ä bÕ‘êfi≤ìøÏ ‘=πøÿdæqsTT Væ≤+<ä÷ eTqTyê<ä ≈£î˝≤~Û|ü‘ê´\T. dües¡í Ád”Ô\ sê»ø°j·÷\T.. Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢qT #·≥+º >± ‘˚e&ÜìøÏ n+uÒ&ÿÉ sY dü+e‘·‡sê\ ‘·sã¡ &ç nH˚ø£ n<Û´ä j·THê\T #˚d,æ #·sá \T q&ç|æ ‘·q $\TyÓ’q X¯≈£îÔ*ï, ø±˝≤ìï <Ûës¡uÀkÕs¡T. Hê{Ï HÓÁVüA >±+BÛ\ Hêj·Tø£‘«· +˝À q&ç∫q Áu≤Vü≤àD ãìj·÷ sê»ø°jT· eTVæ ≤ fi≤ dü + dü ÿ s¡ D \T dü e s¡ í eTVæ ≤ fi¯ \ es¡ π ø e∫à Ėb˛sTTHêsTT. ÁXÊ$Tø£ ≈£î˝≤\ eTVæ≤fi¯\ <ëø± #˚sT¡ ø√˝Ò<Tä . md”‡, md”,º _dæ yÓTHÆ ê]{° eTVæ≤fi¯\ Äø£*, n+≥sêì‘·Hê\T, n$<ä´, ñbÕ<ÛäT˝Ò¢ì, jÓT{Ϻyê\T¢>±, dübòÕsTT ø±]à≈£î\T>± bÕø°e‹Ô˝À, CÀ–˙ <äTsê#êsê\T, u≤\´ $yêVü‰\T, <√|æ&,û ˝…+’ –ø£ <ë&ÉT\T, n‘ê´#êsê\ Væ≤+dü\Te+{Ï nH˚ø£ düeTdü´\T #·≥º|üs¡+>± |ü]cÕÿs¡+>±≈£î+&Ü yêsTT<ë |ü&çqsTT. nD>±]q kÕe÷õø£ esêZ\ eTVæ≤fi¯\T yê] Vü≤≈£îÿ\T, düe÷q‘ê«\T, yê] kÕ~Ûø±s¡‘·\T, yês¡T bÕ\≈£î\T>± e÷πs Á|üÁøÏj·T\T. sTTy˚M #·s¡Ã˝ÀøÏ ‘˚˝Òq+‘·>± n+uÒ&ÉÿsY <äwæºì, düeTj·÷ìï eT[¢+#·&É+˝À dües¡í Ád”Ô\ sê»ø°j·÷\T $»j·T e+‘·+>± ø=qkÕ–qsTT.

<ä[‘·X¯øÏÔ

23


bıeTàq≈£î+&Ü bı>∑u…{Ϻ.. ìC≤ìøÏ Á|ü | ü + #· sê»ø°j·÷\ MT<ä sêC≤´+>±\ MT<ä >∑{Ϻ |ü≥Tºqï y˚T<Ûë$>± e⁄qï n+uÒ & É ÿ sY # ˚ sêC≤´+>∑ s¡ # · q #˚ s TT+#· T ø=ì |ü ø £ ÿ qT+#ê\ì #· ÷ dæ q sTT. n|ü Œ {Ï Áu≤Vü ≤ àD ãìj·÷ X¯≈£îÔ\T. n+<äTø£qT≈£L\ Á|ü‹bÕ~‘· _\T¢\T #·{≤º\T>± e÷π s +‘· e s¡ ≈ £ L n+uÒ & É ÿ sY ø Ï neø±X¯ $ Te«<ä \ Tà ≈£ î qïsTT. eTqTyê<ä Á|üC≤kÕ«$Tø£ e´edüú ø£*Œ+∫q |ü]$T‘· n~Ûø±s¡eTT, Vü≤≈£îÿ\T, neø±XÊ\qT M˝…q’ +‘· $düÔ ‘·+>± |ü+|æD° Hê´j·T+ ~X¯>±, ‘·q Bs¡øÈ ±*ø£ ãVüQ»q Vü≤≈£îÿ\ XÊdüìø£ sê»ø°j·÷*ï neT\T|üs¡#· <ä\TÃ≈£îHêï&ÉT n+uÒ&ÉÿsY. Bìï |üdæ>∑{Ϻq eTqTyê<ä ª|æ‘·, e÷‘·µ sê»ø°j·TX¯≈£îÔ\T ◊ø£´yÓTÆ n+uÒ&ÉÿsYqT bÕs¡¢yÓT+{Ÿ sê»ø°j·T neø±XÊ*ï+∫ <ä÷s¡+ #˚j·T<ä\TÃ≈£îqïsTT. sT÷ eP´Vü≤+˝À uÛ≤>∑+>±H˚ nD>±]q kÕe÷õø£ ≈£î˝≤\T, C…+&ÉsY\ Vü≤≈£îÿ\≈£î sêC≤´+>∑ ì|ü⁄DT&ç>±, Hê´j·TXÊU≤ eT+Á‹>± eø±\Ô rdüT≈£îqï n+uÒ&ÿÉ sYì #˚‹øÏ eT≥º+≥≈£î+&Ü, bıeTàq≈£ î +&Ü bı>∑ u … { Ï º bÕs¡ ¢ y Ó T +≥T n~Û ø ±]ø£ sê»ø°j·÷\Tï+∫ sêJHêe÷ #˚sTT+∫qsTT Væ≤+<ä÷ø√&é _\T¢qT z&ç+∫. Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢qT z&ç+∫+~ #·]Á‘·˝À >=|üŒ yêfi¯ó¢>± #Ó|üŒã&ÉT‘·Tqï »eVü‰sY ˝≤˝Ÿ HÓÁVüA, e\¢uÛ≤jYT |üfÒ˝Ÿ, u≤ãT sêCÒ+Á<äÁ|ükÕ<é, eT<äHé yÓ÷Vü≤Hé e÷\e´, düs√õì Hêj·TT&ÉT e+{Ï sTT+ø± nH˚ø£ Væ≤+<ä÷‘·«X¯≈£îÔ\T. sT÷ X¯≈£îÔ\T z&ç+∫+~ Væ≤+<ä÷ ˝≤ ø√&é _\T¢qT ø±<äT. n+uÒ&ÉÿsY ãVüQ»q sê»ø°j·T Á|üD≤[ø£qT. n+uÒ&ÉÿsY sêJHêe÷ ‘·sê«‘· Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢˝Àì n+XÊ\T m˝≤+{Ï #·|ü⁄Œ&ÉT ˝Òø£ #·\¢>± #·{≤º˝…’qsTT. Á|ü|ü+#· |ü≥MTà<ä y˚>∑T#·Tø£ÿ.. n+uÒ&ÉÿsY ‘·q y˚T<ÛädüT‡q+‘ê yÓ∫Ã+∫, dü+e‘·‡sê \T>± ‘·q düeTj·÷qï+‘ê ˇ&ç¶, nH˚ø£ ÁX¯eT<äe÷<äT\ø√]Ã, Væ≤+<ä÷ Ä~Û|ü‘·´ X¯≈£îÔ\ u…~]+|ü⁄\ø√]Ã, nee÷Hê\T 24

düVæ≤+∫ Væ≤+<ä÷ ø√&é _\T¢ eTTkÕsTT<ëqT ‘·j·÷s¡T #˚dæ ∫e]øÏ eT+Á‹|ü<$ä øÏ sêJHêe÷ #˚dæq ø£$T{ŸyÓT+{Ÿì, ‘ê´>±ìï, ø£wæì uÛ≤s¡rj·T Væ≤+<ä÷ dües¡í eTVæ≤fi¯\T, yê] dü+|òü÷\T, yê] |ü Á ‹ø£ \ T sT÷Hê{Ï ø Ï ≈£ L &Ü n+uÒ&ÉÿsYì >∑T]Ô+#·ø£b˛e&É+, #·s¡Ã CÒj·Tø£b˛e&É+ n+uÒ&ÉÿsY n+≥sêì C≤‘Ó’q+<äTπøH˚yÓ÷? n+‘˚ ø ±<ä T n+uÒ & É ÿ sY dü e s¡ í eTVæ≤fi¯\ MT<ä sêdæq ª~ ¬s’CŸ n+&é bòÕ˝Ÿ Ä|òt Væ≤+<ä÷ e⁄yÓTHéµ, ªe⁄yÓTHé n+&é øö+≥sY ¬syÓ\÷´wüHéµ s¡#·q\ |ü≥¢ ≈£L&Ü nyê#ê´\T, eTÚHê˝Ò sT÷ eTVæ≤fi¯*ï+∫. n+uÒ&ÉÿsYì n‘·ì Ä˝À#·q\ì kı+‘· >∑&ɶ MT<ä Ĭsôd‡dt\ qT+∫ ø£eT÷´ìdüT\º <ëø± $eTs¡Ù\≈£î, ìsêø£sD ¡ \≈£î >∑T] #˚dæq Á>∑÷|ü⁄\˙ï sT÷ s√E n+uÒ&ÉÿsYì HÓ‹Ô¬ø‘·TÔ ≈£î+≥TqïsTT. j·T÷ìe]‡{°˝À¢ Ä<ÛäTìø£ uÛ≤s¡rj·T Ä]úø£ kÕe÷õø£ XÊÁkÕÔ\≈£î dü+ã+~Û+∫q bÕsƒê´+XÊ˝À¢ $düà]+#· ã&çq n+uÒ&ÿÉ sY sTTyê«\ Á|ü|+ü #· |ü≥MTà<ä y˚>T∑ #·Tø£ÿsTT+&ÉT. ◊ø£´sê»´ dü$T‹ n+uÒ&ÿÉ sY »j·T+‹ ñ‘·‡yê\T #˚dTü +Ô <ä+fÒ, áHê&É T n+uÒ & É ÿ sY rdü T ø=∫Ãq ãVü Q »q sê»ø° j · T dæ<ë∆+‘ê*ï |üø£ÿ≈£î ô|≥º˝Òì ÁbÕ|ü+∫ø£ nedüs¡+>± eTT+<äTø=∫ÃqsTT. n+uÒ&ÿäÉ sY #Ó|Œæ q≥T¢ ≈£î\+ |ü⁄Hê<äT\ MT<ä ˇø£C≤‹ì >±˙, ˙‹ì>±˙ ì]à+#·˝eÒ TT. n<˚ e÷~]>± @ø£ C…+&ÉsY Ä~Û|ü‘·´ |ü⁄Hê<äT\ MT<ä düe÷q‘ê«ìï ì]à+#· ˝ÒeTT. m+<äTø£+fÒ düe÷»+˝À nH˚ø£ C…+&ÉsY ndæ‘Ô ê« \TqïsTT. M≥ìï+{Ï eT<Û´ä düe÷q‘ê«*ï bÕ{Ï+#˚+<äT≈£î kÕ~Û+#˚+<äT≈£î n+uÒ&ÿÉ sY C…+&ÉsY dæ<ë∆+‘ê\T Ä#·sD¡ ø±yê*|ü⁄Œ&ÉT.

<ä[‘·X¯øÏÔ

EbÕø£ düTuÛÑÁ<ä Á|üeTTK s¡#·sTT‘· Á|üuÛÑT‘·« n<äq|ü⁄ø±s¡´<ä]Ù, |ü+#êsTTrsêCŸ XÊK @Á|òæ˝Ÿ 2019


>ö‘·eT ãT<äT∆ì J$‘· #·Á]‘· d”]j·T˝Ÿ ` 16 Ä<Ûë´‹àø£ J$‘·+˝À bÕ+&ç‘·´+ ø±<äT. ñ|ü<˚X¯ yê´U≤´\qT H√{Ï‘√ e*¢dü÷Ô ñ+&É&É+ e\¢ Á|üjÓ÷»q+ X¯Sq´+. n~ Ä#·s¡D˝À #·÷ù| Á|üj·T‘·ï+ #˚j·÷*. bÕ+&ç‘·´+ #·<äTe⁄‘·÷ ≈£Ls√Ã+fÒ s√>∑+ qj·T+ø±<äT, ∫øÏ‘·‡ $<Ûëq+‘√ Ä#·s¡D˝À ô|&ç‘˚H˚ s√>∑ Hêj·T+ ne⁄‘·T+<äHêïs¡T. eTs¡D+ ‘·<Ûä´+ ˇø£kÕ] ø√dü+_ $Vü‰sY˝À ãT<äT∆&ÉT ãdü#˚XÊ&ÉT. n|üð&ÉT _Û≈£åîe⁄\+<äs¡T ‘·eT˝À‘êeTT ‘êeTT nqT≈£îqï<˚ ì»yÓTÆq uÖ<ä∆eT+fÒ ‘êeTT nqT≈£îqï~ ndü˝…’q uÖ<ä∆eTì ‘·eT˝À ‘êeTT yê]+≈£î≈£î+≥÷ ‘·>∑e⁄˝≤&ÉTø√kÕ>±s¡T. Ä yê<äq\T ∫ìøÏ ∫ìøÏ >±*yêq>± e´øÏÔ>∑‘· >=&Ée\≈£î <ë] rj·TkÕ>±sTT.. n|üð&ÉT M] Á|ües¡Ôq≈£î $dæ–q ãT<äT∆&ÉT yê]‘√ ‘·eT >∑eT´+ >∑T]+#˚ eTqdüT‡ ô|≥ºeTì e´øÏÔ>∑‘· >=&Ée\T eT+∫$ ø±eì, e÷qyê[ <äT:Kìyês¡D >∑T]+∫ Ä˝À∫+#·Tø√yê\ì dü\Vü‰Ç#êÃ&ÉT. nsTTHê ø±˙ _Û≈îå£ e⁄\˝À e÷s¡TŒ sê˝Ò<äT. n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT $dæ–y˚kÕ] düMT|ü+˝Àì ns¡D´+˝ÀìøÏ yÓ[flb˛j·÷&ÉT. ãT<äT∆&ÉT ø√dü+_ì e~* yÓ[¢ b˛e&ÜìøÏ ø±s¡D+ _Û≈îå£ e⁄\ eT<Û´ä >∑\ ‘·>±<ë˝Ò nì _Û≈îå£ e⁄\ |ü≥¢ Á|ü»\T Ä<äsD¡ #·÷|ü&+É e÷ìy˚XÊ&ÉT. _Û≈îå£ e⁄\qT yÓ* y˚dqæ +‘· |üì #˚XÊs¡T. @Á|òæ˝Ÿ 2019

Ä |ü]dæú‹ì #·÷dæ _Û≈£åîe⁄\T ;Û‹*¢ yês¡+<äs¡T Äq+<äT&çï ÄÁX¯sTT+∫ ã‹$T˝≤&çHês¡T. n|üð&ÉT Äq+<äT&ÉT _Û≈£åîe⁄ \+<ä]ì CÒ‘·eq+˝À ñqï ãT<äT›&ç e<ä›≈£î rdüTø=ì b˛sTT »]–+~ $e]+#ê&ÉT. _Û≈îå£ e⁄\T ‘·eT ‘·|ðü \qT ‘Ó\TdüTø=ì |üXÊÑ·Ô|ü&ÉT‘·THêïs¡ì #Ó|æŒHê&ÉT. n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT ‘êeTT m|üŒ{Ϭø’Hê eTs¡DÏ+#˚ yês¡y˚Tqì uÖ<äT∆\T >∑T]Ô+#·˝Ò<äT. m|üŒ&ç¬ø’Hê eTs¡D+ ‘·<Ûä´+ nH˚ ne>±Vü‰q ˝Òø£b˛e&É+ e\¢ ‘êeTT nqedüs¡ $wüj÷· ˝À¢øÏ ~– |òTü s¡¸D |ü&TÉ ‘·THêïs¡Hêïs¡T. ‘êeTT m|üŒ{Ϭø’Hê eTs¡DÏ+#·e\dæq yês¡y˚T nqï dü‘ê´ìï >∑T]Ô+∫ ‘êeTT ‘·eT >∑e÷´ìï eTs¡∫b˛≈£î+&Ü |üs¡düŒs¡+ |òüTs¡¸D\≈£î ~>∑≈£î+&Ü kÕ–b˛e&Éy˚T ñ‘·ÔeTyÓTÆ+<äì uÀ~Û+#ê&ÉT. kÕ<Ûäq e\¢ #˚≈£Lπs|òü\+ ãT<äT∆&ç |æq‘·*¢ ≈£îe÷s¡T&ÉT q+<äT&ÉT. ∫qïHê{Ï qT+&ç q+<äT&ÉT #Ó&ÉT n\yê≥¢‘√, #Ó&ÉT ùdïVæ≤‘·T\‘√

<ä[‘·X¯øÏÔ

25


yÓT*–Hê&ÉT. n‘·ìì düHêàs¡Z+˝À ô|{≤º\ì ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T m+‘√ Á|üj·T‹ï+∫ $|òü\yÓTÆHês¡T. ∫e]øÏ n‘·&çøÏ »q|ü<ä ø£fi≤´DÏ nH˚ n+<ë\ sê•‘√ $yêVü‰+ »]|æ+#ês¡T. ˇø£s√E ãT<äT∆&ÉT ø£|æ\edüTÔ q>∑s¡+˝À _Ûøå±≥q #˚düTÔ+&É>± q+<äT&ÉT ãT<äT&∆ øç Ï Á|üD$T*¢ #˚‘T· \T CÀ&ç+∫ ì\T#·THêï&ÉT. ãT<äT∆&ÉT n‘·&çøÏ ‘·q _Ûø£åbÕÁ‘·qT n+~+∫ eTÚq+>± q&Éø£ kÕ–+#ê&ÉT. nqTø√≈£î+&Ü q+<äT&ÉT ãT<äT∆&çï nqTdü]+#· kÕ>±&ÉT. n~ <ä÷s¡+ qT+&ç >∑eTì+∫q q+<äTì uÛ≤s¡´ y˚>∑+>± q+<äT&çï düMT|æ+∫ ªªMT <ë]øÏ H˚qT n&ÉT¶sêqT. ø±˙ Hê<=ø£ e÷≥ _Û≈£åîe⁄>± J$+#·&É+ MT≈£î @ ø£åD+˝À nsTTwüº+>± e÷s¡T‘·T+<√ Ä ø£åDy˚T ‘·≥|ü{≤sTT+#·≈£î+&Ü Hê <ä>∑Zs¡T≈£î e#˚Ãj·T+&çµµ nì nqï~. Ä e÷≥\T q+<äT&ÉT $Hêï $qø£ ≈ £ î ‹s¡ – #· ÷ &É ≈ £ î +&Ü ãT<ä T ∆ ì yÓ + fÒ ãj·T˝Ò›]Hê&ÉT. Ä ‘·s¡Tyê‘· ãT<äT∆&ÉT ÁXÊedæÔøÏ ãj·T\T <˚]Hê&ÉT. nø£ÿ&É CÒ‘·eq+˝À $&ç~ #˚dæHê&ÉT. ø=‘·Ô>± _Û≈£åîyÓ’Hê Äq+<äT&ç eTqdüT ÄXÊ»qø£+>± nì|æ+#·˝Ò<äT. _Ûøå±≥q s¡T∫+#·˝Ò<äT. Äø£dæàø£ düHê´dü J$‘·+˝Àì ø£cÕº\ìï n‘·ìøÏ m<äT¬s’HêsTT. nqï+ s¡T∫+#·&É+ ˝Ò<äT. Ç+‘·es¡≈£î bÕqTŒ\ô|’ |ü&TÉ ≈£îqï X¯ØsêìøÏ ø£{øÏ H£ \˚ ô|’ ìÁ<ä|≥ ü &º +É ˝Ò&TÉ . >∑‘· J$‘·+˝À nqTuÛÑ$+∫q qè‘·´>±q+ $ì|æ+#·˝Òø£ eT∞¢ eT∞¢ eTqdüT‡ yÓq≈£îÿ˝≤>∑T‘·THêïsTT. ‘·q uÛ≤s¡´ #Ó|æŒq e÷≥\T Çwüº+˝Òì ø£åD+ ‘·q e<ä›≈£î e#˚Ãj·TeTqï e÷≥\T #Óe⁄˝À¢ –+>∑Ts¡T¢ eT+≥THêïsTT. ãT<äT∆&ÉT q+<äTì e÷qdæø£ Á|ües¡Ôq Á>∑Væ≤+#ê&ÉT. n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT @ø±Á>∑‘·‘√ kÕ<Ûäq #˚ùdÔ ˙≈£î nkÕ<Ûä´eT+≥÷ @$T ñ+&É<äT. bÕ‘· n\yê≥T¢

26

e÷q&É+ n+‘· ‘˚*ø£ø±<äT, ø±˙ nkÕ<Ûä´+ ø±<äT. ˙e⁄ ˙ eTqdüT‡qT kÕ<ÛäqyÓ’|ü⁄ eT[¢+#·T n|üð&ÉT ˙bÕ‘· n\yê≥¢ìï nqTø√ ≈£î+&Ü ˙ qT+&ç ‘=\–b˛‘êsTT nHêï&ÉT. q+<äT&ÉT ø=‘·Ô˝À Çã“+~|ü&ܶ ‘·«s¡˝ÀH˚ ‘·q >∑eT´+ #˚s¡T≈£îHêï&ÉT. n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT ªªô|’ ø£|üð dü]>±Z ˝Òì Ç+{Ï˝ÀìøÏ es¡¸+ ˙s¡T Á|üy˚•+∫q≥Tº>± X¯eT<ÛäeTTqT, $|üXÊ«qeTT uÛ≤eq #˚‘· ∫‘·Ô+ ˝ÀìøÏ sê>∑+ Á|üy˚•+|üC≤\<äT nHêï&ÉTµµ. #·<äyê&É+` Ä#·s¡D˝À #·÷|ü&É+ ÁXÊedæÔ˝À ñqï‘· ≈£î≥T+u≤\≈£î #Ó+~q Ç<ä›s¡T $TÁ‘·T\T ñ+&˚yês¡T. yê]<ä›s¡÷ ãT<äT∆&ç uÀ<Ûäq\≈£î |üs¡eX¯ó ˝…’ Äj·Tq dü+|òüT+˝À #˚]b˛j·÷s¡T. yê]˝À yÓTT<ä{Ïyê&ÉT bÕ+&ç‘·´+ô|’qH˚ <äèwæºô|{Ϻ >=|üŒ |ü]eTfi¯ó&Ó’Hê&ÉT. ¬s+&Ée yê&ÉT Ä <Ûë]àø£ J$‘êìøÏ |üìøÏ e#˚à ø=ìï dü÷‘êÔ\T e÷Á‘· + #· < ä T e⁄ø=ìø±˝≤ìï $|ü X ¯ à q kÕ<Û ä q π ø $ìjÓ÷–+#·kÕ–Hê&ÉT. n‘·qT m\¢|üð&É÷ ãT<äT∆ì yÓ+≥H˚ ñ+&ÉkÕ–Hê&ÉT. ø=+‘· ø±˝≤ìøÏ dü+>∑‹ ‘Ó\TdüTø=ì yÓTT<ä{Ïyê&ÉT ãT<äT∆&ç e<ä›≈£î e∫ÃHê&ÉT. n‘·&çøÏ #ê˝≤ ø±˝≤ìøÏ ‘·q $TÁ‘·T&ÉT ø£ì|æ+#·&É+ Äq+<ëìï ø£*–+∫+~. ø±˙ Ç+ø± ‘·q $TÁ‘·T&ÉT kıeT] nì e÷Á‘·+ nqT≈£îHêï&ÉT. ˇø£kÕ] ‘·q bÕ+&ç‘·´+‘√ ‘·q $TÁ‘·Tìï Ä≥ |ü{Ϻ+#ê\qT≈£îHêï&ÉT. ãT<äT∆&çøÏ n‘·ì Ä˝À#·q ‘Ó*dæ+~. ˇø£ |ü+&ç‘·Tì #˚‘·T˝À¢ ˇø£ ns¡TΩ&ÉT nee÷q |ü&É&É+ ãT<äT∆&çøÏ Çwüº+˝Ò<äT. Ä Ç<ä›s¡T $TÁ‘·T\T dü+uÛ≤wüD ˝ÀìøÏ ~π>eTT+<äT ãT<äT∆&˚ yÓTT<ä{Ï e´øÏÔøÏ ‘·q Á|üX¯ï\ es¡¸+ ≈£î]|æ+#ê&ÉT. n$ <Ûë´q+ n+fÒ @$T{Ï? <Ûë´q+ $$<Ûä kÕúHê˝Ò$T{Ï? $$<Ûä kÕúsTT \˝À ø£*π> nqTuÛÑ÷‘·T ˝Ò$T{Ï? Äj·÷ kÕúsTT˝À¢ m<äTs¡j˚T´ Ä≥+ø±˝Ò$T{Ï? yê{Ïì n~Û>∑$T+#·&É+ m˝≤? nìï Á|üX¯ï\ es¡¸+ ≈£î]|æ+#·kÕ>±&ÉT. Ä Á|üX¯ï\≈£î |ü+&ç‘·T&ÉT _‘·Ôs¡ b˛kÕ>±&ÉT. Ä Á|üX¯ï\≈£î @ |ü⁄düÔø±˝À¢ düe÷<ÛëHê\T ñ+&Ée⁄. n‘·&ÉT @ ˇø£ÿ Á|üX¯ï≈£î ≈£L&Ü düe÷<Ûëq+ #Ó|üŒ˝Òø£ b˛j·÷&ÉT. Ä |æeTà≥ nø£ÿ&É >∑T$Tà>∑÷&çq _Û≈£åîe⁄\‘√ ãT<äT∆&ÉT ªª<Ûäs¡à $wüj·÷\qT #·<äTe&Éy˚T |üì>± ô|≥Tºø=ì nqTwæº+#·&É+ nH˚ n‹ eTTK´$wüj·÷ìï ñù|øÏå+∫q yê&ÉT J‘êìøÏ |üì #˚ùd |üX¯óe⁄\ ø±|ü]˝≤+{Ï yê&ÉT. Ä |üì e\¢ ¢ n‘· ì øÏ J‘· + e÷Á‘· y ˚ T edü T Ô + ~. dü H êàHê\T,

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


dü‘êÿsê\T \_ÛkÕÔsTT, ø±˙ <Ûäsêàìï #·ø£ÿ>± nqTwæº+#˚yês¡T |ü+#· >∑yê´\qT n+fÒ bÕ\T, MT>∑&É, yÓqï, eTõ®>∑, HÓsTT´ Vü≤≈£îÿ uÛÑTø£Ô+>± ø£*–q |üX¯óe⁄\ j·÷»e÷ì e+{Ïyê&ÉT. |ü+#· >∑yê´\T <˚Vü‰ìøÏ Äs√>±´ìï Á|ükÕ~kÕÔsTT. n˝≤π> <Ûäs¡à+ kÕs¡+ e÷qdæø£ Äs√>∑´+ \_ÛdüTÔ+<äHêï&ÉT. Ä<Ûë´‹àø£ J$‘·+˝À bÕ+&ç‘·´+ ø±<äT. ñ|ü<˚X¯ yê´U≤´\qT H√{Ï‘√ e*¢dü÷Ô ñ+&É&É+ e\¢ Á|üjÓ÷»q+ X¯Sq´+. n~ Ä#·s¡D˝À #·÷ù| Á|üjT· ‘·ï+ #˚j÷· *. bÕ+&ç‘´· + #·<Tä e⁄‘·÷ ≈£Ls=Ã+fÒ s√>∑+ qj·T+ø±<äT, ∫øÏ‘·‡ $<Ûëq+‘√ Ä#·s¡D˝À ô|&ç‘˚H˚ s√>∑ qj·T+ ne⁄‘·T+<äHêï&ÉT. n+‘·:X¯øÏÔ >=|üŒ~ ÁXÊedæÔ sêC≤´ìï sê»<Ûëì>± #˚dTü ≈£îì Á|üùdqõ‘·T&Ô HÉ ˚ sêE sê»´y˚T\T‘·Tqï s√E˝À¢ nHê<Ûä |æ+&ç≈î£ &ÉH˚ ˇø£ yê´bÕ] jÓTTø£ÿ CÒ‘e· q+˝À ãT<äT&∆ TÉ ñHêï&ÉT. Á|üùdqõ‘·T≈Ô î£ ˇø£ @qT>∑T ñ+~. <ëìù|s¡T bÕyÓjT· ´ø£. Ä @qT>∑T sêE>±] |ü≥|º ⁄ü fqÒ T>∑T. n~ mH√ï j·TT<ë∆\˝À bÕ˝§Zì mH√ï j·TT<ë∆\T Á|üùdqõ‘·TÔ sêE≈£î $»j·÷\T #˚≈£L]à ô|{Ϻ+~. Ä >∑»sêE #ê\ ‘Ó*yÓq’ ~, #·Ts¡Tø¬ q’ ~. ˇø£s√E Ä >∑»sêE kÕïHêì¬ø’ ˇø£ #Ós¡Te⁄≈£î yÓ[fl+~. Ä #Ós¡Te⁄˝À ãTs¡<ä ñ+&É≥+ e\q Ä >∑»sêE Ä ãTs¡<ä˝À >∑\ ñ_˝À ∫≈£îÿ≈£îb˛sTT+~. eTT+<äT Ä @qT>∑T ¬s+&ÉT ø±fi¯ófl ñ_˝À ∫≈£îÿ≈£îb˛>± yÓqø£ ø±fi¯fl düVü‰j·T+‘√ ãs¡Te⁄ yÓ÷|æ eTT+>∑{Ï ø±fi¯ófl rdüT≈£î+<ëeTH˚ ˝À>± yÓqTø£ ø±fi¯ófl ≈£L&Ü ñ_˝À ∫≈£îÿ≈£îb˛sTTHêsTT. Çø£ #˚ùd~ ˝Òø£ >∑»sêE düV‰ü j·÷ì¬ø’ m+‘√ |òT” +ø£]+∫+~, @qT>∑T ns¡T|ü⁄\T $ì m+<äs√ ôd’ì≈£î\T e∫à ‘êfi¯fl dü V ü ‰ j· T +‘√ @qT>∑ T qT ãj· T ≥≈£ î ˝≤>∑ & ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+#ês¡T. eT] ø=+<ä¬s’‘˚ >∑&ç¶ ø£{º\T @qT>∑T @Á|òæ˝Ÿ 2019

ÁøÏ+<äy˚dæ ô|’øÏ ˝≤>±\qT ≈£îHêïs¡T. ø±ì Ä Á|üj·T‘êï˝ÒM |ò ü * +#· ˝ Ò < ä T . n~ #· ÷ &É { ≤ìøÏ »qeT+‘ê ‘· + &√|ü ‘·+&Ü\T>± e∫ÃHês¡T. ø±ì yês¡+<äs¡÷ Áù|ø£åø£ bÕÁ‘·H˚ eVæ≤+#ês¡T. sêE Á|üùdqõ‘·TÔ ≈£L&Ü e∫à #·÷dæ ÄX¯ e<äT\Tø=ì ø£+≥‘·&ç ô|≥Tºø=qkÕ>±&ÉT. á yês¡Ô ãT<äTì∆ øÏ #˚]+~. n+‘·˝À ãT<äT&∆ TÉ nø£ÿ&çøÏ e∫à sêE‘√ @qT>∑T jÓTTø£ÿ e÷e{Ï‘√ Á|üjT· ‹ï+#·eTHêï&ÉT. Ä Á|üjT· ‘·ï+ ≈£L&Ü $|ò\ü yÓT+Æ ~. n|üð&ÉT ãT<äT&∆ TÉ j·TT<ä+∆ ˝À ÁyÓ÷–+#˚ s¡DuÛÒ]ì yÓ÷–+#·eTHêï&ÉT. yÓ+≥H˚ s¡DuÛÒ] ÁyÓ÷–+~. Ç+πøeTT+~ j·TT<ë∆\˝À bÕ˝§Zqï n\yê≥T Á|üø±s¡+ >∑CÒ+Á<äTìøÏ ˝Òì ã\+ #˚≈£L]+~. Ä s¡DuÛÒ] X¯<ä∆ ‘·s¡+>±\‘√ @qT>∑T˝À n+‘·s¡Z‘·+>± ñqï >=|üŒX¯øÏÔ y˚T˝§ÿ+~. Äy˚X+¯ ‘√ @qTπ> dü«j·T+>± ‘·q ø±fi¯flqT ˝≤>∑Tø=ì ‘·q+‘· ‘êqT ãj·T≥≈£î e∫Ã+~. n~ #·÷dæq ãT<äT∆&ÉT ‘·q •wüß´\‘√ MTs¡T ≈£L&Ü @qT>∑Te˝Ò MT <Ûë´qkÕ<Ûäq <ë«sê MT˝Àì n+‘·:X¯øÏÔì ìÁ<ä˝Ò|æ $eTTøÏÔ e÷s¡Z+ yÓ’|ü⁄ MT eTqdüT‡\qT πø+ÁBø£]+#ê\Hêï&ÉT. BìøÏ me«] düVü‰j·T, düVü‰ø±sê\T nedüs¡+ ˝Ò<äT, MT≈£î MTπs X¯øÏÔdü+|üqTï\T ø±yê*. n|üð&ÉT dü«j·T+X¯øÏÔz Á|üø±•+#·>∑\T>∑T‘ês¡ì ãT<äT∆&ÉT nHêï&ÉT. ãT<äT∆&çï nÁ|ü‹wüº #˚ùd Á|üj·T‘·ï+ ãT<äT&∆ TÉ CÒ‘e· q+˝À ñqï|üð&ÉT Äj·TqqT nÁ|ü‹wüº bÕ\T #˚j÷· \ì ø=+<äsT¡ –≥ºìyês¡T ˇø£ n+<äyTÓ qÆ dæ+ø± e÷q$ø£ nH˚ Ád”øÔ Ï ø=ìï dü÷#·q*∫à |ü+|æ+#ês¡T. Ä Ád”Ô n<˚$<Û+ä >± s√E dü÷sê´düeÔ Tj·T+ düeTj·÷ìøÏ ãT<äT&∆ TÉ ñ +&˚ CÒ‘e· HêìøÏ b˛sTTq≥T¢ b˛j˚T~ eT]j·TT s√E dü÷s¡´ ñ <äj÷· ìøÏ CÒ‘e· q+ yÓ|’ ⁄ü qT+&ç ‹]– edüTqÔ ï≥T¢ #·÷|üsT¡ \≈£î ø£ì|æ+#˚~. Ç˝≤ ø=ìï s√E\T ø=qkÕ–+∫+~. ˇø£s√E

<ä[‘·X¯øÏÔ

27


ãT<äT&∆ TÉ uÀ~Û+#˚ düeTj·T+˝À Ä Ád”Ô e∫à ãT<äT&∆ ‘ç √ n+<ä]ø° u≤>±H˚ ñ|ü<•˚ düTHÔ êïs¡T, eT] Hê >∑‹, Hê ø£&TÉ |ü⁄˝À ô|s¡T>∑T‘·Tqï Hê dü+‘êq+ >∑‹ @$T{Ï nì n&ç–+~. ÄyÓT e÷≥\ $ì nø£ÿ&ç yês¡+‘ê ìsêÈ+‘·b˛j·÷s¡T. n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT eT+<äV‰ü dü+˝À z Ád”Ô ì»y˚T$T{À ˙≈£î ‘Ó\TdüT, Hê≈£î ‘Ó\TdüT. Ms¡+<ä]øÏ ‘Ó*j·T<äT ø£<ë? nì nHêï&ÉT. n+‘·˝À Ä Ád”Ô ‘·q ø£&TÉ |ü⁄≈£î ø£≥Tº≈î£ Hêï >∑T&ɶ ù|\Tø£\T, ∫qï ∫qï #Óøÿ£ eTTø£ÿ\T |ü&çb˛j·÷sTT n~ Á>±Væ≤+∫q Áù|ø£å≈£î\T ÄyÓTô|’ <ë&çøÏ Á|üjT· ‹ï#·>± ãT<äT&∆ TÉ yê]ì yê]+∫ ì»+ ‘Ó*dæb˛sTT+~ ø£<ë? Ç+ø± Ä Ád”ôÔ |’ ÄÁ>∑V‰ü y˚T+<äT≈£î? nì yê]+#ê&ÉT. Ä Ád”Ô dæ>T∑ ‘Z √ ‘·\~+#·Tø=ì nø£ÿ&çqT+&ç C≤s¡T≈£îqï~. düT+<ä] ñ<ë›+‘·+ ãT<äT∆&çï nÁ|ü‹wüº bÕ˝Ò®j·T&ÜìøÏ ø=+<äs¡T Ç‘·s¡ eT‘·düTú\yês¡T düT+<ä] nqT ˇø£ n+<äyÓTÆq Ád”Ôì ‘·q≈£î ãT<äT∆&çøÏ Áù|j·T e´eVü‰s¡+ ñqï<äì q{Ï+#·eTHêïs¡T. ÄyÓT n˝≤π> ø=ìï s√E\T q{Ï+#·kÕ–+~. ˇø£Hê&ÉT yês¡T Ä düT+<ä]ì #·+ù|dæ ÄyÓT X¯yêìï CÒ‘e· q+˝À bÕπsdæ Ä Vü‰‘·´ ãT<äT&∆ ˚ #˚dHæ ê&Éì ì+<äy÷Ó bÕs¡T. düT+<ä]ì #·+|ü>± e∫Ãq <ÛäHêìï |ü+#·T≈£îH˚ $wüj·T+˝À yê]˝À yê]øÏ ‘·>±<ë\T e#êÃsTT. Ä $wüj·T+ sê»uÛÑ≥T≥≈£î ‘Ó*dæ+~. sê»uÛÑ≥T\T ì+~‘·T\qT ã+~Û+∫ #Ós¡kÕ\˝À ñ+#ês¡T. dæ]eT ñ<ë›+‘·+ dæ]eT ˇø£ sê»qs¡ÔøÏ #ê˝≤ n+<ä>∑‘ÓÔ. Á|üùdqõ‘·TÔ <äsꓤs¡T˝À Hê≥´+ #˚ùd~. ÄyÓT n+<ëìøÏ yÓ÷Væ≤‘·T˝…’ m+<äs√ <Ûäqe+‘·T\T, sêE\T ôd’‘·+ ÄyÓTqT bı+<äT>=s¡ kÕ>±s¡T. ∫e]øÏ ˇø£ j·TTe _Û≈£åîe⁄ ≈£L&Ü nìï ìj·Te÷\T >±*øÏ e~˝Òdæ ÄyÓT bı+<äT ø√dü+ |ü]‘·|æ+#·kÕ>±&ÉT. ˇø£s√E dæ]eT eTs¡D+Ï ∫+~. ÄyÓT eTè‹ >∑T]+∫ ãT<äT&∆ øç Ï ‘Ó*j·T>±H˚ ãT<äT&∆ TÉ , sêC…q’ _+_kÕs¡T&çì Ä X¯yêìï Hê\T>∑T 28

s√E\T ‘·>∑\ô|≥º≈£î+&Ü ñ+#·eTHêï&ÉT. Ä X¯yêìï n˝≤π> Á|ü»\ dü+<äs¡ÙHês¡ú+ Hê\T>∑T s√E\T n˝≤π> ñ+#ês¡T. á Hê\T>∑T s√E\˝À X¯e+≈£î[flb˛sTT <äTs¡Z+<ä|ü⁄yêdüq ø=≥º kÕ–+~. n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT ÄyÓT bı+<äTø=s¡Tyê] >∑T]+∫ ñ<˚›•+∫ Ç|üð&ÉT #Ó|üŒ+&ç á eT*q X¯Øsêìï, <äTs¡Z+<ä |üP]‘·yÓTÆq X¯yêìï Ç+ø± MTs¡T ø√s¡T≈£î+≥THêïsê? nì n&ç>±&ÉT. n|üð&ÉT nø£ÿ&çøÏ e∫Ãq yês¡+<äs¡T dæ>∑TZ‘√ ‘·\ ~#·Tø=ì nø£ÿ&ç qT+&ç C≤s¡T≈£îHêïs¡T. ãT<äT∆&ç |ü\T≈£î\T $qï yês¡+<ä]øÏ C≤„H√<äj·TyÓTÆ+~. ≈£î+&É\πø• eè‘êÔ+‘·+ ≈£î+&É\πø• sê»>∑èVü≤≈£î #Ó+~q ˇø£ <Ûäqe+‘·T&ç ≈£îe÷¬sÔ n+<ë\sê•. ÄyÓT yÓ+Á≥Tø£\T ]+>∑T]+>∑T\T>± #ê˝≤ eTT#·Ã≥|ü&˚$>± ñ+&˚$. ˇø£kÕ] ø=+<äs¡T ôd’ì≈£î\T ˇø£ >∑»<=+>∑qT |ü≥Tºø=ì ¬sø£ÿ\T$]∫ ø£{Ϻy˚dæ sê» <äsꓤs¡T≈£î rdüT≈£îb˛kÕ>±s¡T. Ä <=+>∑ n+<ëìï #·÷dæ ≈£î+&É\øπ • Äj·Tqô|’ eTqdüT‡ |ü&+ç ~, sêE H˚s+¡ $#ê]+∫ <=+>∑≈î£ eTs¡D•ø£å $~Û+#ê&ÉT. ≈£î+&É\øπ • Ä <=+>∑ô|’ ‘êqT eTqdüT‡ |ü&ܶqì ‘·+Á&ç‘√ #Ó|Œæ Äj·Tq˝Ò≈î£ +&Ü ‘êqT Áã‘·Tø£ C≤\qì #Ó|æŒ+~. ≈£î+&É\πø• ‘·+Á&ç sêE>±]ì ˇ|æŒ+∫ <=+>∑qT $&ç+|æ+#ê&ÉT. <=+>∑ n|üŒ{ÏøÏ ‘·q <=+>∑‘·q+ e÷q˝Ò&TÉ . <=+>∑ ≈£î+&É\øπ •ì Áù|$T+düTqÔ ïfÒ¢ q{Ï+∫ ÄyÓT <Ûqä + n|üV‰ü ]+#·&+É ø√dü+ ˇø£Hê&ÉT ÄyÓTqT $Vü‰s¡j÷· Á‘·ø¬ ’ ˇø£ m‘Ó’q ø=+&É MT<äøÏ rdüT¬ø[¢ Ä ø=+&Éô|’ qT+&ç øÏ+~øÏ ‘√dæ #·+ù|j·÷\qT≈£îHêï&ÉT. Ä $wüj·T+ Á>∑Væ≤+∫q ≈£î+&É\øπ • uÛsÑ qÔ¡ T q$Tà+∫ ‘êH˚ Ä <=+>∑qT ø=+&Éô|q’ T+&ç ‘√dæy˚dæ+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· ÄyÓT C…’q düHê´dæì>± e÷] b˛sTT+~. ‘·q Á|üX¯ï\≈£î düe÷<ÛëHê\T #Ó|æŒ ‘·qqT mes¡T z&çkÕÔsê nì m<äTs¡T#·÷&ÉkÕ–+~. ˇø£kÕ] ãT<äT∆&ç

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


•X¯ó´&Ó’q kÕ]|ü⁄Á‘·T&ÉT ÄyÓTqT dü+yê<ä+˝À z&ç+#ês¡T. n|üð&ÉT ≈£î+&É\øπ • ‘·q ‘·\ ø=]–+#·Tø=ì uÖ<äd∆ Hü ê´dæì>± e÷] b˛sTT+~. uÀ~ÛsêE ÄVü‰«q+ ˇø£ sê≈£ î e÷s¡ T &ç ù|s¡ T uÀ~Û s êE. n‘· & É T q÷‘·q+>± ì]à+∫q >∑èVü‰ìøÏ ãT<äT∆&çï ÄVü‰«ì+#ê&ÉT. ãT<äT&∆ TÉ ‘·q _Û≈îå£ >∑D+‘√ uÀ~ÛsêE Ç+{ÏøÏ ãj·T\T<˚sê&ÉT. ãT<äT∆&ç sêø£qT <ä÷s¡+qT+&˚ >∑eTì+∫ uÀ~ÛsêE ‘·q uÛ≤s¡´≈£î ‘·q <ä>∑Zs¡Tqï n‹KØ<Ó’q >∑T&ɶ\qT H˚\ô|’ |ü]|æ+#·eTHêï&ÉT. ÄyÓT n˝≤π> #˚dæ+~. ãT<äT∆&ÉT n~ >∑eTì+∫ Äq+<äT&ç‘√ eTT+<äT Ä >∑T&ܶ\qT H˚\ô|’qT+&ç rdæy˚j·THêï&ÉT. n|üð&ÉT uÀ~ÛsêE MT ø±fi¯¢≈£î eT{Ϻ n+≥ ≈£L&É<äì á @sêŒ≥T #˚XÊqHêï&ÉT. n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT >∑T&É\¶ qT ˇ+{Ïì ø£|ðü ø√e&ÜìøÏ yê&Ü* ø±ì ø±fi¯fl‘√ ‘=øÏÿ yÓTÆ\ #˚j·T≈£L&É<äHêï&ÉT. Nes¡ <Ûä]+#·≈£î+&Ü Á>±e÷˝À¢ìøÏ yÓfi¯¢≈£L&É<äì ìj·TeT+ $~Û+#ê&ÉT. eTVü‰Á|üC≤|ü‹ ø±qTø£ ãT<ä T ∆ & ç ‘· * ¢ eTVü ‰ Á|ü C ≤|ü ‹ ˇø£ k Õ] ‘· q ≈£îe÷s¡T&çô|’ Áù|eT‘√ ˇø£ n+<äyÓTÆq qìwæ\‘√ ≈£L&ÉTø=ì ñqï ˇø£ Nes¡qT ‘êH˚ ‘·j·÷s¡T #˚dæ ãT<äT∆&çøÏ ø±qTø£>± Ç∫Ã+~. Ä Nes¡qT ãT<äT∆&ÉT Nes¡\T ñ#˚ >∑~˝À $T>∑‘ê Nes¡\‘√bÕfÒ ñ+#·eTHêï&ÉT. Ä s√E kÕj·T+ø±\+ ˇø£ _Û≈£åîe⁄ e∫à ‘·q Nes¡ yÓTÆ\|ü&ç+<äì eTs√ Nes¡ ø±yê\ì ãT<äT∆&çï n&ç>±Hê&ÉT. ãT<äT›&ç Nes¡\ >∑~˝ÀqT+&ç ˇø£ Nes¡qT rdüTø=eTàHêï&ÉT. nqTø√≈£î+&Ü Ä _Û≈£åîe⁄≈£î eTVü‰ Á|üC≤|ü‹ Ç∫ÃqNes¡ ‘·–*+~. <ëìï ãT<äT&∆ øç Ï #·÷|æ+#ê&ÉT. Ç+πøeTT+<äT Ä Nes¡ ‘êqT Áù|eT>± Á|ü‘˚´ø£+>± ‘·j·÷s¡T #˚dæ+<äqï~. Á|üC≤|ü‹ n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT ‘·q≈£î Á|ü‘˚´ø£+>± @~ nedüs¡+ ˝Ò<äHêï&ÉT. Á|ür~ dü+|òüT|üs¡yÓTÆq<˚. Ä Nes¡ eTs√ _Û≈îå£ e⁄≈£î n+~+~. n~ Äj·TH˚ y˚dTü ø√yê*. dü+|òTü + ìj·Te÷\ Á|üø±s¡+ nHêï&ÉT. ˇø£ m+&Éø±\+ kÕj·T+ø±\ düeTj·÷q ãT<äT∆&ÉT ‘·q •X¯ó´&ÉT Äq+<äTì‘√ bı\+ >∑≥TºMT<ä q&ÉTdüTÔHêï&ÉT. n|üð&ÉT ˇø£ ‘˚\T >∑≥Tºø+Ï <ä #˚qT˝À ˙fi¯fl˝À¢ |ü&øç =≥Tºø√e&É+ >∑eTì+#ê&ÉT ãT<äT∆&ÉT. <ëìï s¡øÏå+#ê\ì ‘·q #˚sTT #ê∫ Ä ˙{Ï˝ÀqT+&ç ‘˚\TqT ô|ø’ Ï ‘Ó∫ÃHê&ÉT. yÓ+≥H˚ ‘˚\T ãT<äT&∆ ïç @Á|òæ˝Ÿ 2019

≈£î{Ϻ+~. ‘˚\T u≤<Ûä≈£î #˚sTT $~Û*+#·>±H˚ ‘˚\T eT∞¢ ˙fi¢̄˝À¢ |ü&çb˛sTT+~. ˙fi¯fl˝À eT∞¢ ø=≥Tºø√kÕ–+~. eT∞¢ ãT<äT∆&ÉT n˝≤π> ‘˚\TqT ô|’øÏ rdæHê&ÉT. ‘˚\T eT∞¢ ≈£î{Ϻ+~. Ç+πøeTT+<äT ‘˚\T eT∞¢ ˙fi¯¢˝À¢ |ü&çb˛sTT+~. Ç<˚ $<Ûä+>± eT∞¢ eT∞¢ ãT<äT∆&ÉT ‘˚\TqT s¡øÏå+#·&ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+#·&É+ ‘˚\T ≈£î≥º&É+ »s¡T>∑T‘·÷H˚ñHêïsTT. Ç~ >∑eTì+∫q Äq+<äT&ÉT ãT<äT∆ì‘√ m+<äT≈£î ‘·>∑<ë ‘˚\TqT e~˝Òj·T+&ç nHêï&ÉT. n|üð&ÉT ãT<äT&∆ TÉ ªªÄq+<ë ‘êqT #êe uÀ‘·THêïqì ‘Ó*düT+&ç ≈£L&Ü n+‘· ∫qïÁbÕDÏ ‘·q $<ÛäT´ø£Ô <Ûäs¡à+ eTs¡Te&É+ ˝Ò<äT, eT] H˚qT s¡øÏå+#ê\qï Hê <Ûäs¡à+ eTs¡∫ b˛yê\Hê? nì düe÷<Ûëq$T∫à ‘˚\TqT rdæ düTs¡øÏå‘· ÁbÕ+‘·+˝À e~˝Òdæ ‘·q q&Éø£ kÕ–+#ê&ÉT. ø£s¡TD jÓTTø£ÿ ÄeX¯´ø£‘· >±+<Ûës¡ <˚X+¯ ˝À ˇø£ _Û≈îå£ e⁄ ñ+&˚yê&ÉT. Äj·Tq≈£î ˇø£ $∫Á‘·yÓTÆq s√>∑+ |ü≥Tº≈£î+~. Ä s√>∑+ eT÷\+>± Äj·Tq @ ÁbÕ+‘êìøÏ yÓ[¢q Ä ÁbÕ+‘·eT+‘ê <äTs¡Z+<Ûä |üPs¡«ø£+>± e÷]b˛j˚T~. Ä yê´~Û eT÷\+>± Ä _Û≈£åîe⁄qT ‘êø£&ÜìøÏ n+<äs¡÷ $eTTK‘· #·÷ù|yês¡T. n~ ‘Ó*dæq ãT<äT∆&ÉT ‘êH˚ dü«j·T+>± ‘·q nsTT<äT e+<ä\ eT+~ •wü´ >∑D+‘√ y˚&ç˙fi¯ó¢ rdüTø=ì _Û≈£åîe⁄ ñqï>∑~øÏ e∫ÃHê&ÉT. nø£ÿ&çøÏ #˚s¡>±H˚ e∫Ãq es¡+<äs¡T <äTs¡Z+<Ûëìï uÛÑ]+#·˝Òø£ eTT≈£îÿ\≈£î >∑T&ɶ\T ô|≥Tº≈£îHêïs¡T. ø±˙ ãT<äT∆&ÉT e÷Á‘·+ _Û≈£åîe⁄ jÓTTø£ÿ X¯Øs¡eT+‘· ø£&ç– X¯ÁuÛÑ+ #˚dæ düø£\ ùde\T #˚dæHê&ÉT. Ä <äèX¯´+ #·÷dæq •wü´>∑D+ ÄX¯Ãs¡´b˛j·÷s¡T. n|üð&ÉT ãT<äT∆&ÉT á $<Ûä+>± #ÓbÕŒ&ÉT. ªª‘·<∏ë>∑‘·T&ÉT á ˝Àø£+˝À »ìà+∫ Ç˝≤+{Ï ù|<ä\T, ìdü‡Vü≤j·TT\T, s¡øD å£ ˝Òì yê]øÏ düVü‰j·T|ü&ç yê] XÊØs¡ø£yÓTÆq u≤<Ûä\T #˚ùd+<äTπøqì ‘Ó\TdüTø√+&ç. yês¡T ÁX¯eTDT\T ø±e#·TÃ. Ç‘·s¡T\T ø±e#·TÃ, <äTœ‘·T\T nHê<∏\ä T, eè<äT˝∆ q’… yê]øÏ düV‰ü j·T|ü&ç Ç‘·sT¡ \qT ≈£L&Ü yê]øÏ düVü‰j·T|ü&˚ $<Ûä+>± Áb˛‘·‡Væ≤+#ê*µµ nì uÀ~Û#ê&ÉT. (Ç+ø± $T–˝Òñ+~) õ.X¯+ø£sY, ôV’≤ø√s¡Tº Hê´j·Tyê~, e÷J eTTì‡|òt y˚TõÁùdº{Ÿ yÓTTu…’˝Ÿ HÓ+.9391117349

<ä[‘·X¯øÏÔ

29


e´ekÕj·T+

n&Ée⁄\ qT+&ç ¬>+{Ïy˚j·Tã&çq –]»qT\‘√ ‘êeTT yÓ{Ϻ#êøÏ] #˚sTT+#·Tø√yê&ÜìøÏ M\T @s¡Œ&ÉT‘·T+~. $<ë´ >∑+<Ûä+ ˝Òì –]»qT\T u≤ìdü\T>± e÷s¡T‘ês¡T. H˚{ÏøÏ 45 XÊ‘·y˚T nø£åsêdü´‘· ñ+fÒ @ìï Á|üuÛÑT‘ê«\T e÷]q ]»πs«wüHé $TqVü‰ $T–*q yê]øÏ $<ä´, yÓ’<ä´+ n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ ˝Ò≈£î+&Ü b˛sTT+~. Á‘ê>∑T˙{Ï eqs¡T\T, $<äT´‘Y kÂø£s¡´+ H˚{ÏøÏ |üP]Ô>± n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ sê˝Ò<äT. 1/70 #·{≤ºìøÏ ‘·÷≥T¢ b˛&Ée&ÜìøÏ n+<äs¡÷ Á|üj·T‘·ï+ #˚düTÔHêïs¡T.

|òæÁãe]13q düTÁ|”+ø√s¡Tº rs¡TŒ Á|üø±s¡+ 20 sêÁcÕº\˝À

20 \ø£å\ ≈£î≥T+u≤\qT n&Ée⁄\ qT+&ç U≤∞ #˚j·÷\ì #Ó|Œæ +~. düTÁ|”+ø√s¡T˝º À ªªyÓ˝’ Ÿ¶ ˝…|’ tò |òdü µºt µ dü+düú øπ düT y˚jT· >± øπ +Á<ä+ >±ì, sêÁcÕº\T >±ì düŒ+~+#·˝<Ò Tä . ø√s¡T˝º À Vü‰»s¡T ˝Òø£b˛e&É+‘√ @ø£|üø£å+>± rs¡TŒ e∫Ã+~. á rs¡TŒ‘√ –]»qT\T Ä+<√fi¯q #Ó+<ä>±, ùdº ø√s¡≈£î πø+Á<ä, sêh Á|üuÛÑT‘ê«\T πødüT\T y˚XÊsTT. 2006 n≥M Vü≤≈£îÿ\ #·{º+ Á|üø±s¡+ Ms¡+<ä]øÏ uÛÑ÷ |ü{≤º\T Ç∫à s¡ø£åD ø£*Œ+#ê\ì #·{º+ #ÓãT‘·T+&É>± Ä #·{≤ºìï eÁø°ø£]+∫ n&Ée⁄\ qT+&ç –]»qT\qT, kÕ+Á|ü<ëj·Tø£+>± ñqï yê]ì n&Ée⁄\ qT+&ç ‘·]$Ty˚ùd Á|üj·T‘·ï+ #˚düTÔHêïs¡T. kÕ«‘·+Á‘·´+ e∫Ãq|üŒ{Ï qT+&ç –]»q s¡ø£åD≈£î #·{≤º\T #˚dü÷ÔH˚ eTs√ yÓ’|ü⁄q yê]ì n&Ée⁄\ qT+&ç ‘=\–+#·&ÜìøÏ Á|üuÛÑT‘ê«\T ìeT>∑ïyÓTÆ ñ HêïsTT. n&Ée⁄\˝À ñqï Kì» dü+|ü<äqT, ø£\|üqT, Ç‘·s¡ n≥M ñ‘·Œ‘·T\Ô qT ø±CÒjT· &ÜìøÏ ãVüQfi¯C≤‹ dü+dü\ú T ø£#T· ≈£î ≈£Ls¡TÃHêïsTT. M] Á|üj·T‘êï\≈£î n|üŒ{ÏÏ πø+Á<ä, sêh Á|üuÛÑT‘ê«\T düVü≤ø±s¡+ ÇdüTÔHêïsTT. 30

düTÁ|”+ø√s¡Tº rs¡TŒ˝À yÓTT‘·Ô+ 23 \ø£å\ eT+~ –]»qT\T, 7 \ø£å\ eT+~ Ç‘·s¡T\T <äs¡U≤düTÔ #˚düTø√>± 7.33 \ø£å\ eT+~ –]»qT\T, 4.45 \ø£å\ eT+~ Ç‘·s¡T\ <äsU¡ ≤düT\Ô qT ÄyÓ÷~+#·˝<Ò Tä . á 12\ø£\å eT+~ì n&Ée⁄\ qT+&ç |ü+|æy˚ùd Á|üj·T‘·ï+ #˚düTÔHêïs¡T. ‘Ó\+>±D˝À 1,83,252 <äs¡U≤düTÔ #˚düTø√>± 82,075 ≈£î≥T+u≤\ <äs¡U≤düTÔ\qT ÄyÓ÷~+#·˝Ò<äT, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À 66,351 ≈£ î ≥T+u≤\ <ä s ¡ U ≤dü T Ô \ qT ÄyÓ ÷ ~+#· ˝ Ò < ä T . Ç|ü Œ &É T ÄyÓ÷~+#·ì yê] |ü]dæú‹ Ä>∑eT´>√#·s¡+>± ñ+~. 70 dü+e‘·‡sê\T>± n&Ée⁄\˝À ìedædTü qÔ ï yê]ì n&Ée⁄\ qT+&ç ãj·T{ÏøÏ |ü+ù| Á|üj·T‘·ï+ #˚düTÔHêïs¡T. ñuÛÑj·T ‘Ó\T>∑T sêÁcÕº\˝À yÓTT‘·Ô+ 5e ôw&É÷´˝Ÿ¶˝À e⁄qï –]»q Á>±e÷\T Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À 5õ˝≤¢\˝À 4,470 Á>±e÷\T ø±>±, ‘Ó\+>±D˝À 4õ˝≤¢\˝À 1,505 Á>±e÷\THêïsTT. –]»qT\T yÓTC≤]{°>± ñ+&ç ôw&É÷´˝Ÿ¶ Á>±e÷\T>± Á|üø£{Ï+#·ã&Éì$ ‘Ó\+>±D˝À 247 ø±>±, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À 406 Á>±e÷\T e⁄HêïsTT. yÓTC≤]{° –]»q Á>±e÷\qT ôw&É÷´˝Ÿ¶ @]j·÷˝À

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


ø£\bÕ\ì ô|<äm› ‘·TqÔ Ä+<√fi¯q\T »s¡T>∑T‘·T+&É>± n+<äT≈£î _Ûqï+>± ôw&É÷´˝Ÿ¶ Á>±e÷\qT n+<äT˝ÀqT+&ç ‘=\–+#˚ Á|üj·T‘·ï+ »s¡T>∑T‘·Tqï~. |üs√ø£å+>± 5e ôw&É÷´˝Ÿ¶˝À e⁄qï Á|ü»\qT ãj·T{ÏøÏ |ü+|æ+#·&É+ <ë«sê á Á|üj·T‘êïìï ø=qkÕ–düTÔHêïs¡T. ãVüQfi¯C≤‹ ø£+ô|˙\T bÕ\≈£î\qT ˝Àãs¡TÃø=ì, ø=+‘· eT+~‘√ nÁø£eTπødüT\T y˚sTT+∫ –]»qT\ s¡ø£åD≈£î Á|üe÷<ä+ ø£*–düTÔHêïs¡T. 2006 n≥M Vü≤≈£îÿ\ #·≥º+ @+ #˚ãT‘·Tqï~? á #·≥º+ 2006 &çôd+ãsY 29q bÕs¡¢yÓT+{Ÿ˝À ÄyÓ÷~+#·ã&ç 2007, »qe] 2q ¬>C…{Ÿ>± Á|ü#·T]+#· ã&ç+~. á #·{≤ºìøÏ 1.01.2008q s¡÷˝Ÿ‡ s¡÷b˛+~+∫ 6.09.2012q s¡÷˝Ÿ‡≈£î dües¡D\T ‘Ó#êÃs¡T. dües¡D‘√ düV‰ü 14 ôdø£Hå \é THêïsTT. s¡÷˝Ÿ‡˝À 16 ôdø£qå T¢ HêïsTT. M{Ï \ø£´å + n&Ée⁄\˝À ‘·s‘¡ s· ê\T >± kÕ>∑T˝À e⁄qï –]»qT\≈£î eT]j·TT kÕ+Á|ü<ëj·Tø£+>± dæús¡ìyêdü+ ñqï yê]øÏ ≈£î≥T+u≤ìøÏ 10 @ø£sê\ |ü{≤º Çyê«*. |ü{≤º Çe«&ÜìøÏ eTT+<äT ns¡TΩ\ C≤_‘êqT Á>±eTdüuÛÑ ÄyÓ÷~+#ê*. Á>±eTdüuÛÑ ÄyÓ÷<ä+ ‘·s¡Tyê‘· eø°Ô>∑‘·+>± ø±ì, ø£eT÷´ì{Ï |üs¡+>± >±ì düuŸ &ç$»q˝Ÿ ø£$T{ÏøÏ <äs¡U≤düTÔ #˚düTø√yê*. düuŸ &ç$»q˝Ÿ ø£$T{Ï ÄyÓ÷~+#·ì#√ ‹]– ÄyÓ÷<ä+ ø=s¡≈£î Á>±eTdüuÛÑ≈£î 30 s√E\˝À n|ò”Œ˝Ÿ #˚j·÷*. Á>±eTdüuÛÑ ‹]– ÄyÓ÷<ä+ ‘Ó*|æ‘˚ düuŸ &ç$»Hé ø£$T{° Ä <äs¡U≤düTÔqT ÄyÓ÷~+#ê*. nsTTHê düuŸ &ç$»Hé˝Ÿ ø£$T{Ï ÄyÓ÷~+#·ì#√ 60 s√E\˝À õ˝≤¢ ø£$T{°øÏ n|ò”Œ˝Ÿ #˚düTø√yê*. õ˝≤¢ ø£$T{Ï |ü]o*+∫ ÄyÓ÷~+#ê*. á yÓTT‘·Ô+ e´eVü≤sêìï sêhkÕúsTT e÷q{]+>¥ ø£$T{Ï |üs¡´y˚øÏå+#ê*. #·≥º+ Ç+‘· |üø£&É“¤+~>± ñqï|üŒ{ÏøÏ 20\ø£å\ <äs¡U≤düTÔ\qT <˚X¯yê´|üÔ+>± ‘=\–+#ês¡T. nuÛÑj·÷s¡D≤´\ @sêŒ≥T πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+ nuÛÑj·÷ s¡D≤´\ ù|s¡T‘√ \ø£\å mø£sê\ uÛ÷Ñ $Tì ùdø£ ] dü T Ô q ï~. nuÛ Ñ j · ÷ s¡ D ≤´ìøÏ ø±e\dæq uÛÑ÷$Tø£Hêï n<äq+>± ùdø£]+∫ –]»q |ü˝…¢\qT ‘·]$T @Á|òæ˝Ÿ 2019

y˚düTÔHêïs¡T. Ä~˝≤u≤<é õ˝≤¢˝À ø£yê«˝Ÿ n&É$ 2.2 \ø£å\ mø£sê\T, ÁbÕDVæ≤‘· 34y˚\ mø£sê\T, •yê«s¡+ nuÛÑj·÷ s¡D´+ 7500 mø£sê\T, es¡+>∑˝Ÿ õ˝≤¢ @≥÷s¡T Hê>±s¡+ 2\ø£\å mø£sê\T, bÕø±\ nuÛj Ñ ÷· D´+ 2.12 \ø£\å mø£sê\T, KeTà+ õ˝≤¢ øÏHÓïs¡kÕì n&Ée⁄\T 1.57 \ø£å\ mø£sê\T, yÓT<äø˘ õ˝≤¢ eT+Jsê eD´ÁbÕDÏ n&Ée⁄\T 49 y˚\ mø£sê\T, b˛#ês¡+ n&Ée⁄\T 34y˚\ mø£sê\T, eTVü≤ã÷uŸq>∑sY sêJyé >±+BÛ eq´ÁbÕDÏ n&Ée⁄\T 5.35 \ø£å\ mø£sê\T ùdø£]+#· uÀ‘·THêïs¡T. Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ˝À bÕ|æ ø=+&É\T, Hê>∑sT¡ H® é kÕ>∑s,Y lXË’\+, ø√˝Ò¢s¡T, ø£+u≤\ ø=+&É, ô|qT•\ q]‡+Vü≤, l y˚+ø£fÒX¯«s¡ (∫‘·÷Ôs¡T, ø£&É|ü) nuÛÑj·÷s¡D≤´\qT ≈£L&Ü @sêŒ≥T #˚jT· uÀ‘·THêïs¡T. ñuÛj Ñ T· ‘Ó\T>∑T sêÁcÕº˝À¢ 12,952 #·<sä |¡ ⁄ü ø°˝ÀMT≥s¡T˝¢ À (#·<sä |¡ ⁄ü øÏ˝À$T≥sY R 240 @ø£sê\T) nuÛj Ñ ÷· s¡D≤´\≈£î uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ #˚dTü HÔ êïs¡T. Ä $<Û+ä >± \ø£\å @ø£sê\T –]»qT\ kÕ>∑T˝À ñqï uÛ÷Ñ $Tì ªªn≥$ »+‘·Te⁄\ (s¡øD å£ ) #·≥+º 1972µµ Á|üø±s¡+ nHê´j·T+>± uÛ÷Ñ ùdø£sD ¡ ≈£î |üPqT≈£î+≥T Hêïs¡T. uÛ≤s¡‘· sêC≤´+>∑+ Ä]ºø˝£ Ÿ 48 Á|üø±s¡+ |üsê´es¡D |ü]s¡ø£åD, n&É$, Ä≥$ »‘·Te⁄\qT s¡øÏå+#·&É+, ô|+bı+~+#·&É+ sêh+ jÓTTø£ÿ u≤<Ûä´‘·. sêh+˝À 26 nuÛÑj·÷s¡D≤´\T –]»qT\ ñbÕ~ÛøÏ Á|üe÷<äø£s¡+>± ‘·j·÷s¡e⁄‘·THêïsTT. á ÁbÕ+‘ê\˝À n‘·´~Ûø£+>± –]»q |ü˝…¢\T dæús¡ìyêdü+ ñ+≥THêïsTT. –]»qT\T n&É$ »+‘·Te⁄\qT y˚{≤&É&É+, #Ó≥T¢qs¡ø£&É+ #˚j·Ts¡T. nsTTHê

<ä[‘·X¯øÏÔ

31


Á|üuTÑÛ ‘ê«\T M]ì n&Ée⁄\ qT+∫ ‘·]$Ty˚dæ ~≈£îÿ˝Òì yê]>± #˚jT· &Üìπø ø£è‘· ìX¯Ãj·T+‘√ ñHêïsTT. yÓTdÆ ÷ü sê, b˛s¡+uÀ≈£î, Ç‘·s¡ Á|üuÛÑT‘·« uÛÑ÷eTT\ìï+{Ï˙, ù|<ä\T 70 dü+ˆˆ\T>± kÕ>∑T˝ÀqTqï uÛÑ÷eTT\‘√düVü‰ ]»s¡T« bòÕ¬sdüTº>± e÷s¡ÃuÀ ‘·THêïs¡T. Ç+<äT≈£î 1967n≥M #·{≤ºìøÏ ‘Ó\+>±D Á|üuTÑÛ ‘·«+ dües¡D #˚j·TuÀ‘·Tqï~. Ç|üŒ{Ïπø 1967 #·{≤ºìï n≥M XÊK, sêh Á|üuÛÑT‘·«+ ø£*dæ n‹Áø£$Tdü÷Ô dæús¡ ìyêkÕ\Tqï yê]ì Çã“+<äT\≈£î >∑T]#˚düTÔHêïs¡T. Á|ü‘ê´e÷ïj·T+ #·÷|ü≈î£ +&Ü –]»qT\qT uÒ<ëU≤\T #˚jT· &É+ »s¡T>∑T‘·Tqï~. 1967 n≥M #·≥º+ @+ #˚ãT‘·Tqï~ Á|üuÛÑT‘·« uÛÑ÷$Tì ]»s¡T« bÕ¬sdtº>± e÷s¡Ã&ÜìøÏ ñ<˚∆•+∫q #·≥º+ Ç~. á #·≥º+ Á|üø±s¡+ n≥MXÊK ]»s¡T« bÕ¬sdtº≈£î uÛÑ÷$T ø±yê\qT≈£î+fÒ ôdø£åHé4 øÏ+<ä ¬>õ{Ÿ H√{Ï|òæπøwüHé $&ÉT<ä\ #˚j·÷*. <ëìô|’ ôd{Ï˝ŸyÓT+{Ÿ n~Ûø±]ì ìj·T$T+∫ n‘·ì <ë«sê ôdø£åHé 4 Á|üø£{Ï‘· uÛ Ñ ÷ $T˝À Á>±e÷\T e⁄Hêïj· ÷ ? uÛ Ñ ÷ $T nôd’ + &é #˚j·Tã&ç+<ë? ìsêàD≤\T e⁄Hêïj·÷? Ç+‘·≈£î eTT+<äT @e]¬ø’Hê Vü≤≈£îÿ\THêïj·÷? |ü]o*+∫ Vü≤≈£îÿ\T+fÒ yê]øÏ 1894 uÛÑ÷ ùdø£s¡D #·≥º+ Á|üø±s¡+ |ü]Vü≤s¡+ #Ó*¢+∫ ùdø£]+#ê*. Çeìï »s¡>∑&ÜìøÏ ôdø£åHé 15 es¡≈£î $$<Ûä dü+<äsꓤ\˝À H√{Ïdt\T Çyê«*. |ü]Vü‰sê\T #˚*¢+∫ rdü T ≈£ î qï uÛ Ñ ÷ $Tì ¬ s $q÷´XÊK bÕ¬ s dt º XÊK≈£ î n|üŒ–+#ê*. n≥MXÊK <ëìì ôdø£åHé 15 Á|üø±s¡+ ]»s¡T« bÕ¬sdtº>± Á|üø£{ÏdüTÔ+~. á #·{≤ºìï neT\T »s¡|ü ≈£î+&ÜH˚ ôdø£åHé 4 øÏ+<ä Á|üø£{Ï+∫q uÛÑ÷eTT\qT nÁø£eT+>± ¬s$q÷´, bÕ¬sdtº, b˛©dt ø£*dæ –]»qT\ô|’ Væ≤+dü Á|üjÓ÷–+∫ nÁø£eT πødüT\T ãHêsTT+∫ yê] uÛÑ÷eTT\ qT+&ç yÓfi¯fl>√&ÉT ‘·THêïs¡T. 32

ndü\T ]»s¡T« bÕ¬sdtº˝À ñqï n≥M dü+|ü<äqT, ãj·T{Ï qT+&ç e∫Ãq e÷|òæj·÷ eT÷sƒê\T neTTàø=ì ø√≥T¢ >∑&çdüTÔHêïsTT. BìøÏ bÕ\ø£esêZ\T ‘√&ÉŒ&ÉT‘·THêïsTT. Ä bÕ\ø£esêZ˝Ò n&Ée⁄\qT s¡øÏå+#ê\ì, yê{Ïì HêX¯q+ #˚dTü qÔ ï~ –]»qT\ì Á|ü#ês¡+ #˚dæ n&Ée⁄\<ë«sê y˚\ ø√≥T¢ n]®düTÔHêïsTT. n&Ée⁄\˝Àì ø£\|ü, dü+|ü<ä ‘·s¡*b˛e&É+‘√ n≥M »+‘·Te⁄\T Á>±e÷\˝ÀøÏ e∫à |ü+≥\T HêX¯q+ #˚j·T&Éy˚T ø±ø£ eTqTwüß\qT ≈£L&Ü #·+|ü⁄‘·THêïsTT. @{≤ kÕe÷õø£ n&Ée⁄\ ô|+|üø£+ ù|s¡T‘√ ø√≥¢ s¡÷bÕj·÷\T e´j·T+ #˚düTÔ, kÕ+Á|ü<ëj·T n&Ée⁄\qT HêX¯q+ #˚düTÔHêïs¡T. Ç˝≤+{Ï bÕ\ø£esêZ\≈£î düTÁ|”+ø√s¡Tº rs¡TŒ‘√ Äq+<ä+ ø£\T>∑T ‘·Tqï~. n&Ée⁄\ qT+&ç >¬ +{Ïyj ˚ T· ã&çq –]»qT\‘√ ‘êeTT yÓ{Ϻ#êøÏ] #˚sTT+#·Tø√yê&ÜìøÏ M\T @s¡Œ&ÉT‘·T+~. $<ë´ >∑ + <Û ä + ˝Ò ì –]»qT\T u≤ìdü \ T>± e÷s¡T‘ês¡T. H˚{ÏøÏ 45 XÊ‘·y˚T nø£åsêdü´‘· ñ+fÒ @ìï Á|üuÛÑT‘ê«\T e÷]q ]»πs«wüHé $TqVü‰ $T–*q yê]øÏ $<ä´, yÓ’<ä´+ n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ ˝Ò≈£î+&Ü b˛sTT+~. Á‘ê>∑T˙{Ï eqs¡T\T, $<äT´‘Y kÂø£s¡´+ H˚{ÏøÏ |üP]Ô>± n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ sê˝Ò<äT. 1/70 #·{≤ºìøÏ ‘·÷≥T¢ b˛&Ée&ÜìøÏ n+<äs¡÷ Á|üjT· ‘·ï+ #˚dTü HÔ êïs¡T. bÕs¡y¢ TÓ +{Ÿ mìïø£\ sêø£‘√ –]»qT\T mø£ÿ&É <ä÷s¡eTe⁄‘ês√qì πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+, ø=ìï sêh Á|üuTÑÛ ‘ê«\T Vü≤&É$&ç>± düTÁ|”+ø√s¡Tº rs¡TŒô|’ n|òŒæ” ˝Ÿ #˚XÊsTT. ø±ì n~Ûø±s¡+˝À ñqï πø+Á<ä, sêh Á|üuÛÑT‘ê«\T #·≥º+˝Àì ˝ÀbÕ\qT dü]~<äT›‘·÷ #·≥º dües¡D #˚ùd M\Tqï|üŒ{Ïø°Ï Ä |üì #˚j·T≈£î+&Ü ‘ê‘êÿ*ø£ ªªùdºµµ bı+<ä&É+ e\¢ |òü*‘·+ @+ ñ+≥Tqï~. #·≥º\≈£î eÁø£ uÛ≤dü´+ #ÓãT‘·÷ ‘·eT≈£î nqT≈£L\yÓTqÆ rs¡TŒ bı+<äT‘·Tqï bÕ\ø£ esêZ\≈£î düTÁ|”+˝À ªªdüeT‘· rs¡TŒ, lø±≈£îfi¯+ y˚<ë+‘· rs¡TŒµµ ø£qT$|üŒ>± ñ +&Ü*. Á|üdüTú‘·+ ñqï n≥MVü≤≈£îÿ\ #·≥º+, bÕ¬sdtº #·≥º+ 1967qT Hê´j·TdüyTÓ à‘·+>± neT\T »]|æ –]»qT\≈£î s¡øDå£ ø£*Œ+#ê*. n&Ée⁄\ qT+&ç yÓfi¯fl>=≥º≈£î+&Ü #·÷&Ü*. #·{≤º\qT düÁø£eT+>± neT\T »s¡bÕ*.

<ä[‘·X¯øÏÔ

` eT÷&é XÀuÛÑHé Hêj·Tø˘, –]»q dü+|òüT+ sêh Hêj·T≈£î\T ôd˝Ÿ HÓ+: 9949725951 @Á|òæ˝Ÿ 2019


|ü⁄düÔø£ |ü]#·j·T+

ø±\<˚Vü≤+ô|’ |ü⁄≥TºeT#·Ã˝≤ $T–˝Ò ø£$‘·«+

ªªeTìc˛ø£ |ü<ä´+µµ kÕe÷õø£+>± yÓqTø£ã&çq eT+>∑*, #êø£* @$<Û+ä >± $eø£≈å î£ >∑Ts¡e⁄‘·THêïs√! eT]ø=ìï Ç˝≤+{Ï ø£$‘·\T #ÓãT‘êsTT. á e‘·TÔ\MT<ä ndüuÛÑ´ø£s¡+>± e÷{≤¢&˚ |ü<äC≤\+, ùV≤fi¯q ≈£L&Ü eTq+ $+≥T+{≤+ ø±˙ ø£$ m+‘√ z|æø£>± uÛÑ]+∫q≥Tº ø£ì|ækÕÔ&ÉT Á|ü‹ |ü<ä´yÓTÆ..! ∫qT≈£î\ìï ø£*dæ e+‘Óq øÏ+<äqT+∫ yê>√ es¡<√ nsTTb˛yê* >±˙ ndü\T e+‘ÓH˚ ∫q≈£î\‘√ ø£≥º&É+ á ø£$πø kÕ<Ûä´yÓTÆ+~ nH=#·÷Ã.

ø±\<˚Vü≤+ MT<ä |ü⁄≥TºeT#·Ã˝≤ $T–*b˛j˚T ªªn˝≤+{Ï

yêø£´+µµ ø√dü+ ªªJ$‘·bı\+˝À ø£åDø£åD+ kÕ>∑T#˚dü÷ÔH˚ ñ +{≤qTµµ n+≥÷ eTìwæH=ø£ |ü<ë´ìï #˚dü÷Ô e÷qe dü+ã+<Ûë\qT n‹ düMT|ü+>± uÛ÷Ñ ‘·<+›ä ô|{Ϻ #ê˝≤ dü÷ø£àå +>± |ü]øÏ+∫q ªªyÓT{≤ºµµ H˚H˚<√ >=|üŒyêDÏí nH˚≥≥Tº @+ ñ+&É&ÉT .‘·q |ü]~Û @$T{À ‘Ó*dæq düeTTÁ<ä+˝≤ ñ+{≤&ÉT. bò˛Hé #˚dæq Á|ü‹kÕ] #ê˝≤ düTìï‘·+>± rs¡+ #˚]q ¬øs¡≥+˝≤ Vü≤<äjT· +˝ÀøÏ Ç+øÏb˛‘ê&ÉT.n~ n‘·ì düV≤ü »‘·, ø±˙ n‘·ì ø£$‘·«+ düã“+&É ≈£î˝≤\ eT÷\\qT ô|øÏ*dü÷Ô <ä÷düTø=düTqÔ ï düTHê$T˝≤ ñ+≥T+~. Áù|eT>± e÷{≤¢&É&É+ n‘·ìπø kÕ<Ûä´+ nH˚≥≥Tº ñ+{≤&ÉT. }]ì, }] Á|ü»\ Jeq $<ÛëHêìï ‘·q ø£$‘·«+ Á|ü‹ yêø£´+˝À Je+ b˛düTÔqï≥Tº ñ+≥T+~. eTq+ ªªeTìc˛ø£ |ü<ä´+µµ˝ÀøÏ eùdÔ.. ã‘·T≈£î<Ós¡Te⁄ #·÷|æ+∫q ªªÇÁd”Ôô|f…ºµµ ãTD+ rs¡TÃø=H˚ e÷≥ nH˚≥|ü⁄Œ&ÉT nqï+ ô|{Ϻq ÇÁd”Ôô|f…ºqT »qà ì∫Ãq ‘·*<¢ +ä Á&ÉT\≈£î Ç∫Ãq+‘· >ös¡e+ Ç∫à <ëìï ªª|üP\ XÊ\Te‘√ ø£|Œæ ‘Ó#T· Ã≈£îHêïqTµµ nqï≥Te+{Ï yêø£´+ #·~yêø£ @Á|òæ˝Ÿ 2019

yÓT{≤º ø£$>± #ê˝≤ m‘·TÔ≈£î m~–q≥Tº ø£ì|æ+#ê&ÉT. á ø£$‘ê dü+|ü⁄{Ï˝À s¡»≈£î\ J$‘·+ yêfi¯fl #êøÏ] dü+ã+~Û+∫q ø=ìï ø£$‘·\T ñHêïsTT. Ms¡T ã≥º\T ñ‘·ø£&É+‘√bÕ≥T ÇÁd”Ô |üì ≈£L&Ü m≈£îÿe>± s¡»≈£î\T e÷Á‘·yT˚ #˚dTü +Ô {≤s¡T. yêfi¯fl‘√ ã+&Ó&ÉT #êøÏ] #˚sTT+#·Tø=ì, e÷ e\¢H˚ MTs¡T ã‘·T≈£î ‘·THêïs¡T nH˚≥≥Tº ñ+≥T+~. Ç#˚à Á|ü‹|òü\+ <√dæ{À¢øÏ sêø£ bı≥º ‹|üŒ\≈£î ‘·|üŒ<äqï≥Tº J$‘êìï πøe\+ ñqï‘·, dü+|üqï esêZ\ ø√düy˚T >∑&ç∫b˛‘·÷e⁄+≥T+~ ø±˙ yêfi¯fl ø√dü+ yêfi‚fleTHêï ‘·j·÷s¡T#˚düTø√yê\H˚ Ä˝À#·H˚ ˝Ò≈£î+&Ü ìs¡+‘·s+¡ yÓ{#ºÏ êøÏ] øÏ+<äkÕ–b˛‘·÷ ñ+≥T+~ ø±\eT+‘ê. #êø£˝À&ç #ÓsTT´ #·\e n+fÒ ‘·q es¡Z+ yÓTT‘êÔìøÏ y˚T\T »s¡T>∑T‘·Tqï nqTuÛÑ÷‹øÏ˝ÀHÓ’ Á|ü‹<ë+{À¢ eTT+<äT ñ+#· ã&É‘ê&ÉT nø£ÿ&É »]π> ÁX¯eT <√|æ&û ns¡ú+ ø±<äT, n<ä+‘ê Áù|y˚TqH˚ q$Tà n<˚<√ >ös¡e+ nqT≈£î+{≤&ÉT. ªª|ü˝…¢eT+>∑*µµ nH˚ ø£$‘·˝À yê&ç ø£‘ÓÔs¡ #·÷|ü⁄øÏ @<√ eTVæ≤eTT+~. ªª<˚e˝Àø£ n+<äeT+‘ê H˚\MT<ä≈£î ~>∑T‘·T+~µµ n+≥÷H˚ ªªø£{Ï+>¥ uÒsê\T ˝Òq|ü⁄Œ&ÉT Äø£*

<ä[‘·X¯øÏÔ

33


düHêïsTT sê>∑+‘√ rs¡T‘·T+<äìµµ ø£eå s¡+ #˚ùd yêfi¯fl e‹ì, yêfi¯fl Äø£*ì m+‘·>±H√ >∑eTì+#·ø£b˛‘˚ á yêø£´+ sêdæ ñ+{≤&Ü nì|æ d ü T Ô + ~. á ø£ $ ˇø£ ] >∑ T ]+∫ sêj· ÷ \qT ≈£ î qï|ü ⁄ Œ&É T yêfi¯ ¢ ≈ £ î #ê˝≤ düMT|ü+>± yÓfi≤¢&ÉyÓ÷ ˝Ò<ë |üs¡ø±j·T+ #˚ j · T &É y Ó ÷ #˚ d ü T Ô H êï&˚ y Ó ÷ nH˚ ≥ +‘· > ± ˝À‘· T ≈£ î yÓ [ ¢ yêfi¯ fl e‹Ô ì ãj· T ≥≈£ î ˝≤>∑T‘·THêï&˚y÷Ó nì|ædTü +Ô ~. kÕe÷õø£+>± yÓ q Tø£ ã &ç q eT+>∑ * , #êø£ * @$<Û ä + >± $eø£ å ≈ £ î >∑Ts¡e⁄‘·THêïs√! eT]ø=ìï Ç˝≤+{Ï ø£$‘·\T #ÓãT‘êsTT. á e‘·TÔ\MT<ä ndüuÛÑ´ø£s¡+>± e÷{≤¢&˚ |ü<äC≤\+, ùV≤fi¯q ≈£L&Ü eTq+ $+≥T+{≤+ ø±˙ ø£$ m+‘√ z|æø£>± uÛÑ]+∫q≥Tº ø£ì|ækÕÔ&ÉT Á|ü‹ |ü<ä´yÓTÆ..! ∫qT≈£î\ìï ø£*dæ e+‘Óq øÏ+<äqT+∫ yê>√ es¡<√ nsTTb˛yê* >±˙ ndü\T e+‘ÓH˚ ∫q≈£î\‘√ ø£≥º&É+ á ø£$øπ kÕ<Û´ä yÓT+Æ ~ nH=#·÷Ã. m˝≤n+fÒ ø£$‘·˝À |üø√&û\y˚Tà yê&ÉT, ¬s’Hé ø√≥T\y˚Tàyêfi¯fl ã‘·T≈£î, ≈£îÁsêfi¯fl á‘·\T n|üŒ{Ï düs¡<ë\T, yêH=ùdÔ ¬s’‘·T\T |æ\¢ø±\Te˝…’ bı˝≤˝À¢ ‹s¡>∑&É+ #·÷düTÔ+fÒ ∫qT≈£î\T e+‘Óq ø£{Ϻq á ø£$ düVü≤»+>±H˚ ø£$‘·qT sêdæq≥Tº ø£ì|ækÕÔ&ÉT. n˝≤π> ∫qT≈£î\T e+‘Óq ø£{qºÏ ø£$ sêj·T\d”eTqT sêfi¯d¢ e” TqT #˚dæ sêfi¯d¢ e” T˝À ø£˙ïfi¯¢ ø±\Te\T bÕs¡T‘·THêïsTT. yêqe÷à !yêfi¯fl ø£˙ï{Ï #ê]ø£*ï ø£&ÉT>∑e÷à n+{≤&ÉT. ì»+>± m+‘·>± sêj·T\d”eT Á|ü»\T ø£˙ïfi¯‘¢ √ <ëVü‰ìï rs¡TÃ≈£î+≥÷ ã‘·T≈£î‘·THêïs√ n$ m+‘·>± #ÓøÿÏ *ô|’ >±j·÷©ï #˚dTü HÔ êïjYT. n‘·ì Ä˝À#·q≈£î sêj·T\d”eT y˚T<Ûëe⁄\T, ø£e⁄\T düŒ+~+#ê*‡+<˚..! ª‘·÷eTT>=&ɶ*µ ø£$‘·˝À ≈£L&Ü >∑≥TºMT<ä >=&ɶ* ñ+fÒ #ê\T ã≥º˝À¢ eTT]øÏ <äj·÷´ìøÏ uÛÑj·Ty˚TdüTÔ+~, neTà ø£fi¯¢˝À bı>∑ y˚~düTÔ+fÒ eTT+<äT ø£]–b˛j˚T~ ‘·÷eTT >=&ɶ* n+{≤&ÉT. ‘·÷eTT>=&ɶ*ì eTqdüT, eTeT‘·\Tqï eTìwæ #˚dæ neTà ø£˙ïfi¯ó¢≈£î ø£]–b˛sTT ÇqTeTT˝À Áù|eTT+<ä+{≤&ÉT. >=&ɶ*ì e÷qMø£s¡D #˚j·T&É+ >=|üŒ

>∑T+~. ˇø£kÕ] <=+>∑\T |ü&ç kıeTTà <=s¡ø£˝Ò<äì ‘·÷eTT >=&ɶ*ì m‘·TÔ¬øfi≤¢s¡T n+fÒ m+‘· ù|<ä ] ø£ + Ç+{À¢ ù|s¡ T ≈£ î b˛sTT+<√ n<äT“¤‘·+>± #ÓãT‘ê&ÉT. ∫es¡≈£î yÓ‘·T≈£î‘ê&ÉT ªªø£$‘ê>=&ɶ*µµ. á dü+|ü⁄{Ï ˝À »‘· # ˚ d æ eTq‘√ #· ~ $kÕÔ & É T , eTq #˚‹øÏ∫à @yÓ’Hê nqTe÷Hê\T+fÒ eTq‘√ ìsê›øÏåD´+>± q]øÏkÕÔ&ÉT. ªª|ü<ë´\T mø£ÿ&ÉTï+#√sêe⁄ eTqdüT>∑÷{À¢ ø£s¡TDBbÕ˙ï yÓ*–+#˚ yÓ*ø√dü˝À¢qT+∫ ~>∑T\Tì ‘·]y˚Tj·÷\qTø=H˚ ˙˝ÀqT+∫ Hê˝ÀqT+∫ ÄX¯qT ã‹øÏ+∫ ø=‘·Ô∫>∑Tfi¯¢ eHê˝…’ yÓTT\TkÕÔsTTµµ |ü<ë´\T |”&ç‘· »q+ ø√düy˚T |ü⁄&É‘êsTT n+{≤&ÉT. ô|’q #Ó|æŒq≥Tº düã“+&É C≤‘·T\ eT]j·TT |”&Éq≈£î >∑Ts¡e⁄‘·Tqï düe÷C≤ìï y˚T˝§ÿ\|ü&ÜìøÏ ªªeTeT‘·\ |ü+~] y˚ùd Á|ü‹ eTìwæ z |ü<ä´y˚T ã&ÉT>∑T\ |üøå±q ì\ã&˚ y˚≈£îe ø√dü+ ì\ã&˚ Á|ü‹ eTìwæ ˇø£ |ü<ä´y˚Tµµ n+{≤&ÉT. πøe\+ ô|’q #Ó|æŒq ¬s+&ÉT e‘·TÔ˝Òø±<äT. n‘·ì ø£\+ qT+∫ @&ÉTHê>∑fi¯fl me⁄dü+, –+»kÕj·T+, m<äT›, uÀ&çy˚Tø£, |ü&ÉebÕ&˚ bÕ≥, \∫Ãπ><˚, >=Á¬sqø£ ã‘·T≈£î, #êø£\e«, >±E\ sêE Ç˝≤ <ä>∑Zs¡ <ä>∑Zs¡ &Óu…’“mì$T~ ø£$‘·\T e÷qeJ$‘êìøÏ #ê˝≤ <ä>∑Zs¡>± e⁄HêïsTT. Á|ü‹ ø£$‘·˝À eTq*ï eTq+ #·÷düT≈£îH˚$<Ûä+>± e⁄+{≤sTT. Ç+<äT˝À @ ø£$‘· #·~$Hê Á|ü‹ eTìwæ ‘·q≈£î ‘êqT ø£ì|ækÕÔ&ÉT. n+<äTπø á dü+|ü⁄{ÏøÏ ªªeTìc˛ø£ |ü<ä´+µµ nH˚ ù|s¡T W∫re+‘·+>± dü]b˛sTT+<äì Hê qeTàø£+. Ç˝≤ Á|ü‹ eTìwæì |ü<ë´ìï #˚dæq ªªyÓT{≤ºµµ≈£î n_Ûq+<äq\T. ÇÁãV”≤+ ìs¡TZDY KeTà+

Printed, Published and Owned by B.Gangadhar, Published from Flat No.104, Bhavani Residensy, TRT No. 69-72, Jawahar Nagar, RTC X Roads, Hyderabad -500 020. Phone No. 9440154273, 9490098902. email:dalithashakthi@gmail.com, Printed at Sai Tirumala Printers, H.No. 1-8-60/2, Chikkadapally, Hyerabad-500020. Editor: B.GANGADHAR. 34

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019


Writings of Babasaheb Dr.Ambedkar 1. Administration and Finance of the East India Company 2. Ancient Indian Commerce 3. Castes in India; Their Mechanism, Genesis and Development 4. Small Holdings in India and their Remedies 5. Mr. Russell and the reconstruction of Society 6. The Present Problem in Indian Currency – I 7. The Present Problem in Indian Currency – II 8. Review: Currency and Exchange by H.L. Chablani 9. The Evolution of Provincial Finance in British India: A study in the Provincial Decentralisation of Imperial Finance 10. Statement of Evidence to the Royal Commission on Indian Currency 11. Statement of Evidence to the Royal Commission on Indian Currency on 15th December 1925 12. Review: Report of the Taxation Enquiry Committee, 1926 13. Untouchables or the Children of India's Ghetto 14. Essay on Untouchables and Untouchability: Social 15. Essay on Untouchables and Untouchability: Political 16. Essay on Untouchables and Untouchability: Religious 17. Philosophy Of Hinduism 18. India and Pre-requisite of Communism 19. Revolution and Counter-Revolution 20. Buddha or Karl Marx 21. Riddles in Hinduism 22. The Untouchables and the Pax Britannica 23. Manu and the Shudras 24. Lectures on English Constitution 25. Paramountcy and the Claim of the Indian States to be Independent 26. Notes on Acts and Laws 27. Annihilation of Caste 28. Federation versus Freedom 29. Ranade, Gandhi and Jinnah

@Á|òæ˝Ÿ 2019

30. Mr. Gandhi and the Emancipation of the Untouchables 31. Communal Deadlock and a Way to Solve it 32. What Congress and Gandhi have done to the Untouchables 33. Who were the Shudras ? 34. Foreword: Commodity Exchange by P.G. Salve 35. The Problem of Rupee: Its Origin and its Solution 36. History of Indian Currency and Banking 37. States and Minorities: What are their Rights and How to secure them in the Constitution of Free India 38. Foreword: Social Insurance and India by M.R. Idgunji 39. The Untouchables: Who were they and why they became Untouchables? 40. Maharashtra as a Linguistic Province (Statement submitted to the Linguistic Provinces Commission) 41. Pakistan or the Partition of India 42. Note on the Annexure (Chapter IX: A plea to the foreigner- Additional Chapter in Second Edition of what Congress and Gandhi....) 43. Commercial Relations of India in the Middle Ages or the rise of Islam and the Expansion of Western Europe 44. India on the Eve of the Crown Government 45. Waiting for a Visa: Autobiographical notes 46. The Constitution of British India 47. Notes on Parliamentary Procedure 48. Notes on History of India 49. Preservation of Social Order 50. With the Hindus 51. Frustration 52. The Problem of Political Suppression 53. Which is worse? Slavery or Untouchability 54. Need for Checks and Balances- Article on Linguistic State 55. Thoughts on Linguistic States 56. Buddha and his Dhamma

<ä[‘·X¯øÏÔ

35


DALITHASHAKTHI Monthly Magazine APRIL 2019 RNI No. APTEL/2012/42503 ISSN 2457-0303 Publishing on 2nd Every Month Posting on 6th & 7th Every Month Postal Regd.No.HQ/SD/500/2019-2021

Dr.B.R.Ambedkar B.A., M.A., M.Sc., D.Sc., Ph.D., L.L.D., D.Litt., Barrister-at-Law

Babasaheb Ambedkar was: E E E E E E E E

An Indian Jurist A Political Leader A Buddhist Activist An Advanced Thinker A Philosopher An Anthropologist A Historian An Orator

E E E E E E E

A prolific writer (Author) An Economist A great scholar An Educationist A champion of human rights An eminent Lawyer A renowned social reformer An Editor

Elementary Education, 1902 Satara, Maharashtra

ship and authoring the constitution of India,

Matriculation, 1907, Elphinstone High School, Bombay Persian etc.,

D.Litt (Honoris Causa) 12-1-1953

Inter 1909, Elphinstone College, Bombay Persian and English B.A, Economics & Political Science 1912 Jan, Elphinstone College, Bombay, University of Bombay, M.A 2-6-1915 Faculty of Political Science, Columbia University, New York, Main-Economics Ancillaries-Sociology, History Philosophy, Anthropology, Politics, Ph.D 1917 Faculty of Political Science, Columbia University, New York,‘The National Divident of India – A Historical and Analytical Study’ M.Sc 1921 June London School of Economics, London ‘Provincial Decentralization of Imperial Finance in British India’

Osmania University, Hyderabad For his achievements, Leadership and writing the constitution of India all this education achieved before 1954. Was there any body in the human history at THAT time with above mentioned specialization (Tags) ON PLANET EARTH. At Columbia: coursework: During Ambedkar's time at Columbia he would sit for hours studying in Low Library during his three years (including summers) at Columbia consisted of: 29courses in economics, 11 in history, 6 in sociology, 5 in philosophy, 4 in anthropology, 3 in politics, and 1 each in elementary French and German.(Source: Office of the Registrar, Columbia University.) Barack Obama (US President) also paid tribute to Dr. Ambedkar in Indian Assembly.

Barrister-at-Law 30-9-1920 Gray’s Inn, London Law. (Law qualification for a lawyer to practice law in royal court of England)

He was a life time student and mastered in Economics, Law, Democracy, Philosophy, History, International Relations, Anthropology, Religious Study, Music, Literature and so on….

D.Sc 1923 Nov London School of Economics, London ‘The Problem of the Rupee – Its origin and its solution’ was accepted for the degree of D.Sc. (Economics).

To give respect to his contribution in Economics, Democracy and Peaceful Revolution, Columbia University incarnated his statue in their library (where he studied) and started Dr. Ambedkar Chair.

L.L.D (Honoris Causa) 5-6-1952 Columbia University, New York For his achievements, Leader-

Here is a his statue in London School of Economics also.

If Undelivered Please return to: DALITHASHAKTHI Monthly Magazine, Plot No.104, TRT No. 69-72, Bhavani Residensy, Jawahar Nagar, RTC X Roads, Hyderabad -500 020. Cell No. 9490098902, 9440154273. 36 www.dalithashakthi.com

BOOK POST To,

<ä[‘·X¯øÏÔ

@Á|òæ˝Ÿ 2019

Profile for Dalithashakthi Monthly Magazine

eMagazine April 2019  

eMagazine April 2019  

Advertisement