__MAIN_TEXT__

Page 1

© Konstantin Yuganov - Fotolia.com

magazyn nr 10

CENTRUM POMOCY DZIECIOM OTWARTE! 3

CZY TO JUŻ UZALEŻNIENIE? 13

ZMIENIAJ Z NAMI ŚWIAT! 19


W kwietniu tego roku spełniło się jedno z moich największych marzeń. Dzięki naszym darczyńcom otworzyliśmy w Warszawie nowe, specjalistyczne Centrum Pomocy Dzieciom. To już druga (po Starogardzie Gdańskim) placówka tego typu w Polsce. W Centrum skrzywdzone dzieci otrzymują pod jednym dachem kompleksową pomoc specjalistów: psychologów, terapeutów, prawników i lekarza. W tym numerze magazynu chciałabym Państwa oprowadzić po nowej placówce i opowiedzieć o jej funkcjonowaniu. Wiemy już, że nasi mali pacjenci pokochali to miejsce i lubią spędzać tu czas. To z pewnością najlepsza rekomendacja!

problemowi. Jest on ważny tak bardzo, że stał się tematem naszej nowej kampanii społecznej, która rozpoczęła się we wrześniu. Badania pokazują, że to, co skłania rodziców do użycia siły wobec dzieci, to najczęściej… poczucie bezsilności. O tym, co zrobić, by nie przekroczyć tej cienkiej granicy przeczytacie w artkule: „Wychowanie bez przemocy, czyli jak budować więź z dzieckiem”. Dodatkowo znajdziecie Państwo w tym numerze wskazówki, jak rozpoznać u dziecka uzależnienie od internetu i jak sobie z nim radzić. Podpowiemy także, jak w łatwy sposób można zmieniać z nami świat na lepsze!

W ostatnich miesiącach poruszyło mnie i oburzyło kilka przypadków, gdy osoby publiczne (wbrew temu, co głoszą autorytety pedagogiczne i czego dowodzi nauka) głośno wyraziły swoje poparcie dla stosowania kar fizycznych wobec dzieci. Dyskusja, która wydawała się zakończona w 2010 roku, od kiedy bicie dzieci w Polsce jest prawnie zabronione, nagle odżyła…

Prezeska Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

Centrum Pomocy Dzieciom otwarte!

DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ

W

kwietniu tego roku otworzyliśmy Centrum Pomocy Dzieciom w Warszawie. To druga tego typu placówka zapewniająca dzieciom, które doświadczyły wykorzystywania i przemocy, kompleksową pomoc medyczną, psychologiczną, terapeutyczną i prawną (pierwsza powstała w 2017 roku w Starogardzie Gdańskim).

Bicie dzieci jest złe! Niezależnie od tego jakie pobudki nami kierują. Wpływa negatywnie na psychofizyczny rozwój dziecka i pozostawia po sobie trwałe ślady. Dużo miejsca w tym numerze magazynu poświęciliśmy temu ważnemu

Z zewnątrz budynek i jego otoczenie wymagają jeszcze sporo pracy. Planujemy stworzyć piękny ogród, otulający centrum zielenią, a za budynkiem specjalne miejsce, gdzie dzieci będą mogły się bawić.

Wydawca – Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę

To przełomowy moment w historii przeciwdziałania krzywdzeniu dzieci w Polsce. Dotychczas pomagaliśmy dzieciom w placówce o ograniczonym metrażu, niepozwalającej na rozbudowaną ofertę pomocy. Marzyliśmy o tym, by móc działać tak kompleksowo, jak robią to amerykańskie Child Advocacy Center czy skandynawskie Barnahus. Wreszcie to marzenie się spełniło i przenieśliśmy się do dużego, zaadaptowanego specjalnie dla potrzeb dzieci budynku. Powstała placówka wzorowana na najbardziej innowacyjnych ośrodkach tego typu na świecie.

Publikację wydano dzięki finansowaniu

/ dawniej Fundacja Dzieci Niczyje ul. Walecznych 59, 03-926 Warszawa, tel. 22 616 02 68, e-mail: biuro@fdds.pl www.fdds.pl Redakcja i korekta – Maciej Czerwiński Projekt graficzny – Plej Skład – Ewa Brejnakowska-Jończyk Copyright © Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę

Możemy teraz przyjąć więcej dzieci i zapewnić im jeszcze skuteczniejszą pomoc. Działając w oparciu na najskuteczniejszym, interdyscyplinarnym modelu, dbamy o to, by sprawę dziecka od początku do końca prowadzili ci sami specjaliści, a decyzje, jakiego rodzaju wsparcia dziecko potrzebuje w danym momencie, były podejmowane na bieżąco podczas regularnych spotkań całego zespołu. Projektując wnętrza, chcieliśmy, aby dzieci czuły się w nich dobrze, wiedziały, że to ich miejsce i chętnie do nas wracały (zwłaszcza, że terapie trwają często

rok lub dłużej). Dlatego też wygląd pomieszczeń konsultowaliśmy z dziećmi i część inspiracji zaczerpnęliśmy z ich pomysłów. Teraz wiemy, że był to świetny pomysł. Centrum jest miejscem, gdzie dzieci naprawdę czują się dobrze i bezpiecznie.

Zapraszamy na krótką wycieczkę po nowym centrum!

e

2

magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

3


DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ POCZEKALNIA I KUCHNIA

PRZYJAZNY POKÓJ PRZESŁUCHAŃ Ten pokój składa się z dwóch pomieszczeń. W pierwszym dziecko spotka się z sędzią i biegłym psychologiem, by opowiedzieć im o tym, co się wydarzyło. Pozostałe osoby – prokurator, obrońca oskarżonego, reprezentant dziecka i protokolant – obserwują prze-

Dzieci i ich opiekunowie, czekając na spotkanie z terapeutą czy prawnikiem, mogą tu miło spędzić czas, pijąc herbatę, odrabiając lekcje, czytając książki lub układając klocki przy ścianie lego. Projektując to wnętrze zależało nam, aby kojarzyło się dzieciom z domowym ciepłem.

słuchanie na monitorze telewizora, siedząc w pokoju obok. Cały proces jest nagrywany, dzięki czemu dziecko już nigdy nie będzie musiało powtarzać tej procedury. Nagranie jest też bardzo ważne z uwagi na to, że procesy często trwają kilka lat, podczas których szczegóły zdarzenia mogą się zatrzeć w pamięci dziecka.

POKOJE SPOTKAŃ TERAPEUTYCZNYCH I KONSULTACJI

4

POKÓJ TERAPII MAŁYCH DZIECI

GABINET LEKARSKI

Terapia najmłodszych dzieci musi być dostosowana do ich wieku. Również miejsce, w którym się ona odbywa, powinno być przyjazne maluchom. Zabawki, sprzęty, urządzenia oraz narzędzia terapeutyczne zgromadzone w pokoju terapii dobrane są specjalnie pod tym kątem i udostępniane zgodnie z indywidualnym planem terapii każdego z dzieci.

Badanie dziecka, które zostało skrzywdzone, to bardzo delikatny proces. Ważne, by zapewnić wtedy dziecku jak najwięcej komfortu oraz nie pogłębiać jego strachu i zawstydzenia. Nasz gabinet lekarski jest tak zaprojektowany, by nie przypominał standardowych gabinetów i by dziecko swobodnie się w nim czuło.

Starsze dzieci i rodzice będą spotykać się tu z terapeutami i innymi specjalistami, by nauczyć się razem radzić sobie z traumatycznymi doświadczeniami.

Jeszcze w tym roku powstaną kolejne placówki tego typu w Białymstoku i Głogowie.

magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

5


DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ dziecka z rodzicami, co może negatywnie wpływać na jego późniejszą umiejętność budowania relacji z innymi ludźmi. W ostatnich latach nowoczesne metody obrazowe umożliwiły dokładniejsze poznanie mózgu. U dzieci, które doświadczyły przemocy lub długotrwałego stresu we wczesnym dzieciństwie, stwierdzono występowanie nieprawidłowości mózgu i zaburzenia jego rozwoju. Zmiany te dotyczą między innymi obumierania komórek w hipokampie – części mózgu odpowiadającej za uczenie się. Przemoc fizyczna wobec dzieci najczęściej jest stosowana w postaci tzw. kar fizycznych. W obiegowej opinii ma to być skuteczna metoda wychowawcza, która w szybki i trwały sposób pozwala dziecku zapamiętać, czego robić nie powinno. Wszystko z korzyścią dla dziecka i dla jego dobra. Żadne z przeprowadzonych dotychczas badań naukowych nie potwierdziło jednak, że w dłuższej perspektywie kary cielesne są skuteczne. Owszem, po zastosowaniu kary fizycznej dziecko unikało danego zachowania wtedy, gdy istniało zagrożenie karą (np. w obecności rodziców). Ale gdy tylko ryzyko „przyłapania” malało, dziecko znów wykazywało skłonność do powtarzania nieakceptowanych zachowań.

na temat stosowania kar fizycznych wobec dzieci. B

icie dzieci jest złe. Pisaliśmy i mówiliśmy o tym już wiele razy. Nie tylko my, najwybitniejsi naukowcy i pedagodzy od lat badający rozwój dziecka alarmują, że bicie dzieci, zwłaszcza częste i mocne, ma negatywne skutki dla młodego człowieka. Nie przynosi żadnych korzyści, a wartość wychowawcza (często podkreślana przez jego zwolenników) jest wątpliwa. Kary cielesne stosowane są jednak od tysięcy lat i wielu ludzi nadal wierzy w ich skuteczność. Zapominają, że nie wszystko to, co robi się od wieków jest dobre. Jeszcze nie tak dawno akceptowana społecznie była również przemoc wobec kobiet…

6

© Nichizhenova Elena - Fotolia.com

Stosowanie przemocy wobec dzieci jest jednym z największych zagrożeń dla ich rozwoju i bezpieczeństwa. Badania wykazały, że konsekwencje są nie tylko fizyczne (zadrapania i siniaki, złamania, ciężkie urazy ciała, a nawet śmierć), ale również psychiczne. Dzieci, które doświadczyły przemocy, mogą wykazywać wzmożoną agresję, problemy z samooceną, zaburzenia zdrowia psychicznego i zaburzenia emocjonalne. Doświadczenie przemocy od rodziców zaburza dodatkowo więź

W wielu krajach (od 2010 roku również w Polsce) stosowanie kar fizycznych wobec dziecka jest prawnie zakazane. Częste poruszanie problemu przemocy wobec dzieci w środkach masowego przekazu i coraz liczniejsze kampanie edukacyjne dotyczące tego tematu sprawiły, że stopniowo zmienia się podejście naszego społeczeństwa. Badania przeprowadzone przed Fundację Dajemy Dzieciom Siłę („Dzieci się liczą 2017. Raport dotyczący bezpieczeństwa dzieci w Polsce”, Warszawa 2017) pokazują jednak, że kary fizyczne są nadal dość powszechne (choć rzadsze niż kilka lat temu).

Większość polskich rodziców przynajmniej raz dała dziecku klapsa, a co piąty z nich zrobił to wiele razy. Co siódmemu rodzicowi zdarzyło się szarpać lub potrząsać dzieckiem, co dziesiątemu uszczypnąć dziecko lub ścisnąć ze złością lub sprawić lanie. 8% rodziców pociągnęło dziecko za włosy lub uszy, a 7 % „dało w skórę” pasem lub innym przedmiotem. Najrzadziej dzieci są bite w twarz. Przyznaje się do tego tylko 4% badanych. Co ważne, bardzo wzrósł odsetek rodziców, którzy nigdy nie dali swojemu dziecku lania (z 43% w roku 1998 do 73% w roku 2012). Badania pokazują też coraz większą świadomość społeczną problemu stosowania kar fizycznych wobec dzieci. Coś, co jeszcze niedawno nie było problemem, lub uznawane było za całkiem normalne – np. klaps, obecnie coraz częściej zwraca uwagę osób postronnych i budzi ich sprzeciw.

dowodów i ignorujące doniesienia naukowe – wywołały powszechną dyskusję, a nawet zyskały sobie zwolenników na forach internetowych. Pokazuje to jak ważne są nadal działania edukacyjne dla rodziców. To również nasza misja jako fundacji. Chcąc zapewnić każdemu dziecku bezpieczne i szczęśliwe dzieciństwo, wiemy, że przede wszystkim musimy edukować rodziców i im pomagać. Można dziecko nauczyć zasad i norm społecznych, stosując konstruktywne metody wychowawcze. Właśnie do rodziców jest skierowana nowa kampania społeczna FDDS „Potrafię się zatrzymać”. Chcemy dotrzeć do tych, którzy nie chcą bić swoich dzieci, ale czasem brakuje im siły i wiedzy, czym tę przemoc zastąpić. Pokażemy im, jak można inaczej postępować z dzieckiem w trudnych sytuacjach. Więcej o kampanii „Potrafię się zatrzymać!”dowiecie się już wkrótce na naszej stronie: www.rodzice.fdds.pl.

47% dorosłych Polaków całkowicie sprzeciwia się stosowaniu kar cielesnych (o 12 % więcej niż 8 lat wcześniej). Spada też przyzwolenie społeczne na stosowania lania (z 47% w roku 1994 do 32% w roku 2015) i dawania klapsów (z 78% w 2008 do 58% w 2015 roku). Te zmiany cieszą, jednak według najnowszych badań prawie połowa Polaków nadal twierdzi, że rodzice mają prawo ukarać dziecko biciem. Niepokojący jest także rosnący od kilku lat odsetek osób wierzących w skuteczność bicia dziecka jako metody wychowawczej. Ostatnimi czasy pojawiło się również kilka głośnych i bardzo kontrowersyjnych wypowiedzi osób publicznych, które gloryfikowały bicie jako najlepszą dla dziecka metodę wychowawczą. Wypowiedzi te – choć całkowicie pozbawione

© Syda Productions - Fotolia.com

PRAWDY I MITY

magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

7


DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ

O POWIELANIU ZACHOWAŃ PATOLOGICZNYCH PRZEZ DZIECI WYCHOWANE W TAKICH RODZINACH – Mamusiu nie bij! – trzyletnia Zosia kuli się w kącie łóżka i spazmatycznie płacze. – Wiesz, kochanie, dlaczego mamusia musi to zrobić? – Bo Zosia zsiusiała się do łóżka – odpowiada dziewczynka. – Właśnie. To wstyd, żeby taka duża dziewczynka sikała do łóżka. Mówiłam ci, że tak nie wolno. Nie chcę cię bić, ale sama mnie do tego zmuszasz. Teraz zapamiętasz, że trzeba być grzeczną i więcej tak nie robić.

8

Czy jednak musi tak być? Czy można zatrzymać międzypokoleniowy krąg bicia?

bici są największymi zwolennikami stosowania kar fizycznych w stosunku do własnych dzieci.

Jak więc jest z tym biciem? Dlaczego tak wielu bitych w dzieciństwie, powiela ten model, wychowując swoje dzieci? Współczesne badania psychologiczne pokazują, że bicie dzieci jest złe. Nie chodzi tu tylko o zadanie dziecku bólu fizycznego (co w stosunku do osoby dorosłej jest przecież nie do przyjęcia), ale też upokorzenie go, pozbawienie poczucia bezpieczeństwa, a także zaburzenie relacji z opiekunem. Może to mieć niewątpliwie niekorzystny wpływ na rozwój psychiczny i emocjonalny dziecka.

© nadezhda1906 - Fotolia.com

„Byłem bity i wyrosłem na porządnego człowieka. Nie ma więc powodu, żebym nie przylał swojemu dziecku, gdy uznam, że jest to słuszne. Tylko tak mogę nauczyć go rozumu.” To najczęstszy argument przywoływany przez rodziców opowiadających się za stosowaniem kar fizycznych wobec dzieci. Tradycja wychowywania dziecka przez bicie jest w Polsce bardzo głęboko zakorzeniona. Przekonanie, że bicie dziecka jest nieodłącznym elementem jego wychowania, jest charakterystyczne zwłaszcza dla poprzednich pokoleń. Przekazywane z ojca na syna tak mocno wrosło w naszą tradycję, że nawet dziś – kiedy konsekwencje bicia w dzieciństwie są coraz bardziej znane i udowodnione – część badanych wciąż twierdzi, że miało ono pozytywny wpływ na ich życie. Okazuje się też, że to właśnie ci

Zmiany prawne nie gwarantują jednak automatycznej zmiany ludzkiej świadomości. Część społeczeństwa ma aprobujący stosunek do kar fizycznych i dotyczy to zwłaszcza grupy tych, którzy sami takiej przemocy doświadczyli. Dziecko wychowywane przez bicie naturalnie uczy się świata, w którym przemoc fizyczna jako narzędzie dyscyplinujące jest całkowicie normalna. Kiedy takie dziecko samo zostanie rodzicem, automatycznie powiela znany sobie model, nie widząc w nim niczego złego.

© andranik123 - Fotolia.com

Czy bici będą bić?

W około 40 krajach na świecie został wprowadzony całkowity prawny zakaz stosowania kar cielesnych wobec dzieci. Polska należy do tej grupy od 2010 roku.

Jak dowodzą psychologowie, dorośli, którzy w dzieciństwie doświadczyli przemocy fizycznej, wcale nie są psychicznie zdeterminowani do powielania tej praktyki w przyszłości. Jako świadome jednostki mogą wybrać model wychowania swoich dzieci. Głośne mówienie o problemie oraz coraz większa świadomość społeczna dotycząca szkodliwości tego zjawiska sprzyja weryfikowaniu własnych doświadczeń i poddawaniu w wątpliwość wpojonych w dzieciństwie prawd. Okazuje się jednak, że z różnych przyczyn bardzo trudno samemu pokonać tę drogę. Nierzadko niezbędna jest pomoc psychologa lub terapeuty, który pomoże uporać się najpierw ze swoimi własnymi doświadczeniami, a potem nauczy radzić sobie z problemami wychowawczymi bez przemocy.

Psychologowie i terapeuci potwierdzają, że kary fizyczne coraz częściej są przez dorosłych uznawane za złą metodę wychowawczą. Coraz większy odsetek rodziców nie tylko wyraża dezaprobatę w stosunku do kar fizycznych, ale też ich nie stosuje w swoich własnych rodzinach. Widoczna jest również większa uwaga pedagogów szkolnych, nauczycieli, lekarzy i innych grup związanych z dziećmi na sygnały świadczące o tym, że dziecko może być bite w domu. Ogromny wpływ miały na to przede wszystkim działania podejmowane na całym świecie przez wybitnych ekspertów psychologii oraz fundacje skupiające ludzi, dla których krzywdzenie dzieci jest nie do przyjęcia. To im zawdzięczamy zmianę w świadomości dorosłych przez liczne kampanie społeczne podejmujące ten problem, np. przygotowaną przez francuską Fundation Pour L`enfance „Trzy pokolenia”, czy nasza rodzima „Zła Tradycja” autorstwa Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.

DLACZEGO BITE DZIECI MOGĄ POWIELAĆ TEN MODEL W PRZYSZŁOŚCI? Nasza pamięć działa wybiórczo i ma tendencje do utrwalania zdarzeń pozytywnych i eliminowania negatywnych. Ta zasada szczególnie dobrze sprawdza się we wspomnieniach dotyczących dzieciństwa i rodziny. Budując swoją tożsamość, dbamy o poczucie własnej wartości i godności. Wierzymy, że byliśmy kochani, akceptowani i ważni dla naszych rodziców. Jesteśmy gotowi, usprawiedliwiać ich błędy i niedoskonałości. Gdy sami zostajemy rodzicami, jesteśmy skłonni postrzegać otrzymywane niegdyś kary jako sprawiedliwe i korygujące nasze niepożądane zachowania. Łatwo zapominamy, że wtedy często bagatelizowano problemy, zbyt surowo karano, niesprawiedliwie oceniano. Przywołując wspomnienia własnego dzieciństwa, gubimy dziecięce widzenie świata, patrzymy na siebie rodzicielskimi oczami. Trzeba doprawdy doznać niezwykle urazowych, dramatycznych doświadczeń w dzieciństwie, aby magia idealizacji nie zadziałała.

Jolanta Zmarzlik – terapeutka

magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

9


DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ

Wychowanie bez przemocy, czyli jak budować więź z dzieckiem

BUDOWANIE WIĘZI Z DZIECKIEM Wyznaczcie czas w ciągu dnia, który domownicy będą spędzali wspólnie, nie zajmując się innymi sprawami. Doda to sił zarówno rodzicom, jak i dzieciom. Od ilości wspólnego czasu ważniejsze są uwaga i radość, jakie daje on wszystkim członkom rodziny. Dziecko powinno odbierać jasny przekaz: „Teraz jestem tu dla ciebie i poświęcam ci całą uwagę”.

© Мария Кокулина - Fotolia.com

Czy Twoje dziecko wie, kiedy podoba Ci się to, co zrobiło? A może zwracasz uwagę tylko na jego złe zachowania? Warto doceniać wysiłki dziecka i dostrzegać te jego zachowania, które sprawiają Ci przyjemność i stanowią dla Ciebie miłe zaskoczenie. Poświęcaj mu wtedy dużo uwagi.

W

ROZMAWIAJ Z DZIECKIEM

Często sądzimy, że nasze dziecko doskonale wie, czego od niego chcemy. To nieprawda. Zadbaj o to, żeby rzeczywiście rozumiało Twoje prośby i polecenia. Niektórzy rodzice w trudnych sytuacjach tracą panowanie nad sobą, sięgają po kary fizyczne, jak choćby klapsy, choć od 2010 roku są one w Polsce zakazane. Większość rodziców, którzy stosują kary, tłumaczy, że robią to z bezsilności, bezradności, że nie wiedzą, jak inaczej mogą zareagować. Niektórzy twierdzą też, że kary fizyczne są skuteczne, chociaż żadne badania tego nie potwierdzają. Owszem, dziecko może przestać w danej chwili zachowywać się w sposób, który rodzicowi się nie podoba, jednak robi tak ze strachu

Pozwól dziecku na doświadczenie konsekwencji swojego zachowania, o ile nie zagraża to jego bezpieczeństwu. Zachęcaj do wspólnego podejmowania decyzji, dokonywania wyborów. Dziecko, tak jak Ty, potrzebuje świadomości, że ma na coś wpływ, a Ty liczysz się z jego zdaniem.

MÓW O UCZUCIACH DOCENIAJ SWOJE DZIECKO

ychowanie dziecka to nie sama radość i duma. Codziennie zdarzają się sytuacje, które mogą wystawić cierpliwość rodziców na próbę. Często wynikają po prostu z etapu rozwojowego dziecka, które chce próbować nowych rzeczy, zaczyna manifestować swoją odrębność od mamy i taty. Czasem są skutkiem niezaspokojonych potrzeb dziecka, które np. nadal chce się bawić na placu zabaw, podczas gdy pora już wracać do domu. Powodów trudnych zachowań może być wiele.

KONSEKWENCJE

© goodluz - Fotolia.com

SPĘDZAJ Z DZIECKIEM CZAS KAŻDEGO DNIA

przed karą, a nie dlatego, że zrozumiało, dlaczego dane zachowanie jest niedobre. Jest skłonne nadal je powtarzać, jeśli rodzica nie będzie w pobliżu. Może więc warto wypróbować sposoby, które mogą zachęcić dziecko do współpracy. Jednocześnie trzeba pamiętać, że to tylko przykłady, że każdy rodzic ma swoje wypróbowane metody, ale też że bywają sytuacje, gdy splot różnych okoliczności sprawi, iż jakiś sposób nie zadziała. Nie znaczy to jednak, że nie warto próbować!

Mów, co czujesz w związku z konkretnym, negatywnym zachowaniem dziecka i jakie ma ono dla Ciebie konsekwencje. Dzięki temu Twoje dziecko będzie wiedziało, dlaczego nie chcesz, aby je powtarzało.

TOWARZYSZ DZIECKU W EMOCJACH

Bądź przy dziecku, gdy przeżywa silne emocje, z którymi nie potrafi sobie poradzić. Przytul, okaż zrozumienie, niekoniecznie dla zachowania, ale dla uczuć, które dziecko przeżywa. Nazwij jego uczucia. Dziecko w trudnych dla siebie chwilach najbardziej Cię potrzebuje.

Przede wszystkim:

Nie krzycz do dziecka z innego pokoju, przyjdź do niego. Patrz na nie, kiedy mówisz mu, czego od niego oczekujesz, dotknij jego ramienia, ukucnij, by mówić do dziecka z jego poziomu Znajdź właściwe słowa – komunikat powinien być krótki, jasny i prosty, żeby dziecko mogło go zrozumieć. Mów, jak chcesz, żeby dziecko się zachowało, a nie, jak ma się nie zachowywać.

DAWAJ PRZYKŁAD

Dawaj dziecku przykład swoim zachowaniem. To, jak będzie zachowywało się, w dużej mierze zależy od tego, jak Ty się zachowujesz, bo jesteś dla niego pierwszym wzorem do naśladowania.

BĄDŹ WYROZUMIAŁA(-Y) DLA DZIECKA

Możesz z humorem i taktem przymykać oczy na niewielkie „wykroczenia”. Jeśli dziecku wymsknie się brzydkie słowo, zignoruj to. Jeśli stłucze filiżankę, przyjmij to spokojnie. To może się zdarzyć każdemu.

BĄDŹ WYROZUMIAŁA(-Y) DLA SIEBIE

Konsekwencja w wychowaniu dziecka jest ważna, ale czasem zwyczajnie warto odpuścić. Każdemu rodzicowi zdarza się też popełnić błąd. Nie bój się do niego przyznać. To nie zburzy Twojego autorytetu w oczach dziecka. Wręcz przeciwnie – może być dla niego bardzo dobrą nauką. Opracowano na podstawie broszury „Zamiast klapsa. Jak z szacunkiem i miłością wyznaczać dziecku granice”. Więcej o wychowaniu bez przemocy: www.rodzice.fdds.pl.

10

magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

11


DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ

VI edycja CITY TRAIL

– 11 MIAST, 60 BIEGÓW, PONAD 30 000 zł DLA NASZYCH PODOPIECZNYCH!

UZALEŻNIENIE?

C

ITY TRAIL to największy cykl biegów przełajowych w Polsce. Po ostatniej, szóstej, edycji możemy także dodać, że jest to największy charytatywny cykl biegów!

CITY TRAIL to wyjątkowa impreza biegowa organizowana od 2010 roku. Początkowo miała charakter lokalny (jej kolebką jest Poznań), ale z każdą edycją rozszerzała swój zasięg. Obecnie cykl jest organizowany w aż 11 miastach: Bydgoszczy, Gdańsku, Gdyni, Katowicach, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu. Naturalna powierzchnia, krótki dystans (5 km dla dorosłych, od 300 m do 2 km dla dzieci) i rodzinna atmosfera sprawiają, że zainteresowanie biegami CITY TRAIL i CITY TRAIL Junior jest ogromne. W ostatniej edycji wystartowało 9 549 dorosłych i 3 270 dzieci! Wielu biegaczy (dużych i małych :-) wystartowało w więcej niż jednym biegu – linię mety przekroczono blisko 40 000 razy!

O problemie nadużywania internetu mówimy, kiedy czas i intensywność korzystania z niego wymyka się spod kontroli oraz kiedy korzystanie z sieci negatywnie wpływa na inne obszary życia dziecka. Niestety pierwsze sygnały świadczące o problemie często umykają dorosłym, a ich uwagę zwraca dopiero eskalacja sytuacji – emocjonalne i negatywne reakcje na brak dostępu do sieci, powtarzające się zarwane noce i wielogodzinne sesje przed ekranem, odmowa uczestniczenia w zajęciach dodatkowych, które do tej pory sprawiały przyjemność, wagary i problemy w szkole, konflikty wokół czasu spędzanego online etc. Intensywne korzystanie z telefonu/internetu źle wpływa na zdolność koncentracji, obniża efektywność oraz szkodzi zdrowiu i relacjom z innymi. CITY TRAIL to nie tylko wspaniała zabawa i sportowe emocje, ale także możliwość połączenia biegowej przygody z pomocą dla podopiecznych naszej fundacji! Połowa opłat startowych z biegów dziecięcych CITY TRAIL Junior w VI edycji cyklu została przeznaczona na projekt stworzenia sieci Centrów Pomocy Dzieciom w Polsce. To bardzo cenna pomoc, za którą serdecznie dziękujemy organizatorowi, czyli Stowarzyszeniu Sport dla Każdego, oraz wspaniałym biegaczom – dzieciom i ich rodzicom!

Serdecznie zapraszamy do udziału w VII edycji CITY TRAIL! W tym cyklu biegów już nie tylko dzieci, ale także dorośli i drużyny firmowe będą mogły pobiec charytatywnie! Dziękujemy organizatorowi CITY TRAIL! Zapraszamy do wspólnego biegania! Więcej informacji i zapisy: citytrail.pl

Ale to nie wszystko – badania pokazują, że jeżeli spędzamy za dużo czasu z urządzeniami ekranowymi, może to nasilać odczuwany stres oraz prowadzić do obniżenia nastroju i zaburzeń snu. Coraz częściej mówi się też o wpływie nowych technologii i internetu na rosnący odsetek problemów psychicznych wśród młodzieży.

© carballo - Fotolia.com

oraz częściej w naszej pracy mamy do czynienia z dziećmi i młodzieżą, które spędzają przed ekranami wiele godzin dziennie kosztem relacji z rodziną i rówieśnikami, zdrowia, aktywności fizycznej czy rozwoju w innych obszarach.

C

12

Czy to już

Okres dzieciństwa i dorastania to czas rozwoju – żeby przebiegał prawidłowo, dzieci i młodzież potrzebują różnorodnych bodźców i sytuacji społecznych, a ich doświadczenia nie mogą być ograniczone do ekranu telefonu. Konstruktywne nawyki korzystania z nowych technologii warto budować od momentu, kiedy zaczynamy udostępniać dziecku urządzenia ekranowe. To między innymi ustalenie zrozumiałych dla dziecka, a później nastolatka zasad dotyczących pory dnia i czasu spędzanego w sieci, dostępu do treści, kontaktów z nieznajomymi i konsekwentne ich przestrzeganie.

Rodzicu popatrz w lustro Internet dla młodych to często lekarstwo na nudę, stres, obniżony nastrój czy też ucieczka od problemów – z rówieśnikami, w szkole czy w relacjach z rodzicami. Na nadmierne korzystanie z internetu popatrzmy jak na objaw – szukajmy głębszej przyczyny tego zjawiska i nie zostawiajmy dziecka z tym samego. Przyglądajmy się też swoim własnym nawykom – często nie zdajemy sobie sprawy, że my, dorośli, również spędzamy online bardzo dużo czasu, że

magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

13


DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ

jesteśmy nieobecni, kiedy dziecko do nas mówi, a w trakcie wspólnego czasu przeglądamy facebooka, odbieramy telefony czy odpisujemy na maile. W ten sposób nie tylko modelujemy pewne zachowania, ale też powodujemy, że dziecko sięga po internet, żeby zrekompensować sobie niezaspokojoną potrzebę więzi. Paradoksalnie, zarzut „ciągle siedzisz w internecie” pada równie często ze strony rodziców wobec dzieci, jak również ze strony dzieci wobec rodziców.

Zmiana perspektywy Często tym, co przeszkadza w ograniczeniu internetu, jest myślenie w kategoriach strat: brak dostępu do ulubionych treści, niemożność bycia w nieustającym kontakcie ze znajomymi, bycie wykluczonym czy brak wiedzy o tym, co się aktualnie dzieje. Jeżeli dziecko wyraża takie obawy, postaraj się je zrozumieć i przedstawić inną perspektywę. Zamiast myśleć o tym, co się traci, kiedy mniej korzysta z telefonu, wspólnie zastanówcie się, co można zyskać. Nawyki najlepiej zmieniać małymi krokami. Oto kilka sposobów, które możecie wypróbować:

Obserwacja Z młodszym dzieckiem przyjrzyjcie się wspólnie, starsze zachęć do obserwacji siebie i rozmowy na ten temat. Kiedy najczęściej sięgasz po telefon? Czy dlatego, że się nudzisz czy stresujesz? Może chcesz się zrelaksować lub nawiązać z kimś kontakt? A może w odpowiedzi na dźwięk powiadomienia i z obawy przed tym, że coś cię ominie? Czy robisz to świadomie, czy automatycznie? Kiedy zrozumiecie, w jakim celu i w jakich sytuacjach dziecko sięga po telefon, łatwiej będzie to zmienić – na przykład jeśli powodem jest nuda, możecie poszukać innych atrakcyjnych rozrywek.

14

Sprawdźcie się

Alternatywy

Oto kilka pytań, na które warto odpowiedzieć samemu oraz zadać swojemu dziecku. Pomogą one ocenić, czy relacja z nowymi technologiami w rodzinie wymaga przyjrzenia się, refleksji i zmiany.

Bycie online jest bardzo ciekawe i może dostarczać wielu pozytywnych uczuć. Dlatego poszukajcie innych aktywności, które sprawiają podobną przyjemność, a nie wymagają bycia online. To mogą być wspólne aktywności – które będą wspierać budowanie więzi z dzieckiem, ale też pomysły na spędzanie czasu offline z rówieśnikami. W internecie często szukamy kontaktu z innymi i budujemy relacje. Dlatego wspieraj swoje dziecko i umożliwiaj mu spotkania ze znajomymi nie tylko w sieci. W poszukiwaniu i rozwijaniu zainteresowań poza internetem dziecko potrzebuje twojego zaangażowania i wsparcia oraz cierpliwości.

1. Czy wydaje ci się, że spędzasz przed telefonem mniej czasu, niż to faktycznie ma miejsce? 2. Czy tracisz poczucie czasu, kiedy korzystasz z telefonu/internetu? 3. Czy spędzasz coraz więcej czasu, wysyłając sms-y, wiadomości na komunikatorach czy publikując posty itd., niż rozmawiając z innymi osobiście? 4. Czy przeglądasz i odpowiadasz na komentarze lub wiadomości o każdej porze dnia i nocy? 5. Czy zdarza ci się sięgać po telefon/tablet wielokrotnie, nawet jeśli wiesz, że prawdopodobnie nie ma nic nowego i ważnego do zobaczenia? 6. Czy czujesz się niekomfortowo, kiedy nie masz telefonu przy sobie? 7. Czy chciałbyś korzystać mniej z telefonu/ internetu, ale nie udaje ci się tego zrobić? 8. Czy zawsze masz telefon przy sobie – również, kiedy śpisz czy jesz? 9. Czy korzystasz z internetu/telefonu, żeby zapomnieć o problemach lub poprawić sobie nastrój?

Odpowiedź twierdząca na trzy pytania lub więcej może wskazywać na problem. Warto wtedy zastanowić się nad zmianą nawyków. Rozwiązaniem nie jest zabranie dziecku ładowarki do laptopa czy podmiana smartfona na starą Nokię. Problem nadmiernego korzystania z sieci dotyczy całej rodziny i w zmianę muszą się zaangażować wszyscy jej członkowie.

Kreatywność w sieci

– CZYLI DIGITAL YOUTH FORUM

Czas offline Wyznaczcie czas, kiedy nie jesteście online i nie sięgacie po telefon. Na przykład podczas posiłków, wspólnych wyjść, spotkań ze znajomymi czy przed snem albo zaraz po przebudzeniu. Ciągłe zerkanie w telefon bardzo rozprasza i zamiast być tu i teraz, jesteśmy myślami zupełnie gdzie indziej.

Jeżeli nie jesteś pewny, czy Twoje dziecko ma problem z nadużywaniem internetu albo w jaki sposób wspierać je w tym obszarze zapraszamy do kontaktu z konsultantami Telefonu dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dzieci, który działa od poniedziałku do piątku w godzinach 12.00–15.00 pod bezpłatnym numerem 800 100 100.

„Nie rozmawiaj z nieznajomymi, nie podawaj swoich danych, nie wchodź na nieodpowiednie strony, uważaj na to, co publikujesz w sieci” – to tylko kilka z zasad, które staramy się przekazać naszym dzieciom w kontekście bezpieczeństwa online. Tymczasem potencjalne i często odległe

konsekwencje negatywnych zachowań online, o których opowiadamy, nie zawsze są dla młodych ludzi wystarczającą motywacją, żeby ich nie podejmować. Jak jeszcze możemy rozmawiać z nastolatkami i wzmocnić przekaz o bezpieczeństwie w sieci?

Od kilku lat Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę promuje wśród młodzieży kreatywne i pozytywne wykorzystanie nowych technologii jako alternatywę dla zachowań ryzykownych. To tak zwana profilaktyka pozytywna, której celem jest m.in. wzmacnianie zasobów i sprawczości, budowanie wiary we własne

magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

15


DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ podzielił się z młodzieżą swoimi przemyśleniami na temat samotności, poszukiwania autorytetów, budowania poczucia własnej wartości, spotkań z innością. W tym roku po raz pierwszy gościliśmy prelegentów zagranicznych – aktywistkę Ciarę Judge, hakera Jake’a Daviesa, Julie Bailliencourt, odpowiedzialną za kwestie bezpieczeństwa w Facebooku, i Beckie Brown, vlogerkę z UK.

POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO

– jak wspierać dziecko?

DZIAŁAJ POZYTYWNIE – BO MOŻESZ

Gość specjalny: ks. Adam Boniecki możliwości, rozwijanie konstruktywnych zainteresowań oraz zaangażowania w sprawy społeczne, a także wspieranie młodych osób w pozytywnym rozwoju.

DIGITAL YOUTH FORUM Jednym z takich działań jest Digital Youth Forum. Jednodniowe wydarzenie dla młodzieży, które w maju tego roku w Centrum Nauki Kopernik odbyło się już po raz trzeci. W ramach DYF kilkunastu prelegentów – zarówno młodych, jak i dorosłych – w trakcie krótkich wystąpień podzieliło się swoją historią i doświadczeniem z młodzieżą obecną na sali

(450 osób) i online (ponad 6 tys. osób). W tym roku wśród tematów znalazły się m.in. aktywizm online, czyli wykorzystywanie nowych technologii w prospołecznych projektach, sprawczość i przedsiębiorczość z wykorzystaniem narzędzi online, instagram i budowanie własnej marki, problem pornografii online i jej wpływu na relacje, start-upy, sztuczna inteligencja i inne. W trakcie przerw uczestnicy mieli okazję wziąć udział w miniwarsztatach, przetestować nowe technologie w strefie wystawowej i porozmawiać z ekspertami. Gościem specjalnym był ksiądz Adam Boniecki, który podczas jednego z najwyżej ocenionych wystąpień „Zaduma nad światem w sieci”

Digital Youth Forum to możliwość spotkania zaangażowanych i zmotywowanych nastolatków realizujących różnorodne projekty z wykorzystaniem nowych technologii, to również kontakt z dorosłymi, którzy mogą podzielić się swoją wiedzą i wystąpić w roli mentorów. Przekonujemy, że internet można wykorzystywać kreatywnie, i pokazujemy, jak to robić. Nastolatki, którzy z nami współpracują, są najlepszym przykładem na to, że wiek nie ma znaczenia i że świat może zmieniać każdy z nas.

W

akacje to dla dzieci czas oddechu od szkolnej rutyny, odrabiania lekcji, klasówek i projektów. Dwa letnie miesiące to również okres zdobywania nowych doświadczeń, zwiedzania, przygód i relaksu. Myślom dziecka o pierwszym dzwonku może towarzyszyć ekscytacja i zadowolenie, ale także niepokój czy zwątpienie. Trudności w odnalezieniu się w nowej rzeczywistości mogą pojawić się zarówno u dzieci, które idą do pierwszej klasy, jak i u doświadczonych uczniów.

NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ? Pierwszoklasiści – nowa szkoła – nowa klasa Dzieci mogą martwić się tym, jak ułoży im się w nowej szkole lub klasie. Mogą obawiać się problemów w nauce, wygórowanych wymagań nauczycieli lub braku akceptacji ze strony rówieśników. To naturalne, bo do końca nie wiemy, jak będzie w nowym miejscu i co nas spotka w nieznanej sytuacji. W miejscach, do których jesteśmy przyzwyczajeni, możemy czuć się bezpiecznie, bo wiele osób i rzeczy jest nam znajomych.

Już dziś zapraszamy na kolejny DYF. Można się do nas wybrać osobiście lub uczestniczyć w transmisji online. Wszystkie informacje oraz materiały z poprzednich edycji dostępne są na naszym kanale Digital Youth na YT oraz stronie digitalyouth.pl.

© LIGHTFIELD STUDIOS - Fotolia.com

Zwykle jest jednak tak, że zmiany są potrzebne i dobre. Dzięki nim dzieci mogą się uczyć, doświadczać nowych sytuacji i poznawać nowe rzeczy. Tak może być również w przypadku zmiany szkoły.

16

Warto porozmawiać z dzieckiem o tym, że szkoła to nie tylko stres i nauka. To także szansa na nowe przyjaźnie, zdobywanie nowych umiejętności i rozwijanie zainteresowań. Pomocne może być także podkreślenie, że aby oswoić się z nowym miejscem i poczuć w nim dobrze i swobodnie, potrzeba czasu. magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

17


DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ Powrót do szkoły po wakacjach

Niechęć do szkoły

Wakacje to – w porównaniu ze szkolną rutyną – czas odpoczynku i wolności. Stawienie czoła porannemu wstawaniu, zaangażowaniu podczas lekcji czy odrabianiu prac domowych może nie być gładkim procesem. Dzieci mogą mieć również problemy w ponownym dostosowaniu się do zasad panujących w szkole. Trudności mogą przysporzyć również wyższe niż w latach poprzednich wymagania lub pojawienie się w szkole nowego nauczyciela. Źródłem stresu mogą być także relacje rówieśnicze. Jeśli dziecko nie dogadywało się z kolegami i koleżankami przed wakacjami, to sytuacja może powtórzyć się również po nich. Pamiętajmy, że dzieci, które doświadczyły przemocy rówieśniczej, mogą silnie przeżywać powrót do szkoły już na kilka tygodni przed pierwszym dzwonkiem.

Jeśli niechęć dziecka do chodzenia do szkoły będzie utrzymywała się dłużej, warto zastanowić się, co na nią wpływa. Najczęściej dzieci mówią, że nie lubią chodzić do szkoły, ponieważ:

Zmieniaj z nami świat!

są przemęczone obowiązkami, stresują się nauką, są pod silną presją, w szkole panuje niemiła atmosfera (rówieśnicza, ze strony grona pedagogicznego lub wywołana przez jedną nauczycielkę czy jednego nauczyciela).

C © pololia - Fotolia.com

Na to, że dziecko nie chce chodzić do szkoły, może wpływać również sytuacja domowa – kłopoty rodzinne lub chęć sprostania wymaganiom, jakie rodzice stawiają dzieciom.

© JenkoAtaman - Fotolia.com

Rodziców chcących porozmawiać o dzieciach w kontekście rozpoczęcia roku szkolnego zapraszamy do dzwonienia do bezpłatnego Telefonu dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dzieci 800 100 100, który jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 12.00–15.00.

18

zy wiecie, że nie trzeba wyjeżdżać na drugi koniec świata i uczestniczyć w niebezpiecznych sytuacjach, aby wziąć udział w czymś niezwykle ważnym i zmieniającym życie wielu dzieci?

Nie każdy z nas ma czas i możliwości, aby w 100% poświecić się dla innych. Wiadomo, codzienne zajęcia, rodzina, praca czy nauka – to jest nasze życie… Tak naprawdę zaangażowanie się w działania na rzecz społeczności nie musi być trudne, obciążające i czasochłonne. Połowa wolontariuszy mówi, że w skali roku przeznaczyli na nie nie więcej niż 15 godzin – to mniej niż pół godziny tygodniowo! Dlatego zapraszamy Was do włączenia się w działania naszej fundacji. Teraz każdy z Was może zdecydować, jaki sposób najbardziej mu odpowiada. Zapraszamy na www.fdds.pl/pomoz. A czy wiecie, że osoby wspierające organizacje twierdzą, że nie tylko sprawia im to przyjemność i daje satysfakcję, ale też zwiększa poczucie własnej wartości, otwiera na nowe możliwości i pomaga poznać nowych ludzi? Taka aktywność sprawia, że życie jest ciekawsze i bardziej spełnione! Dlaczego więc nie spróbować?

magazyn Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

nr 10

19


Wypróbuj z nami rodzinne bieganie!

Trójmiasto

Szczecin

Bydgoszcz Poznań

RAZEM DAJMY DZIECIOM SIŁĘ!

GDZIE MOŻECIE POBIEC

Warszawa Łódź Lublin

Wrocław Katowice

Zobacz więcej na www.citytrail.pl

CITY TRAIL

Olsztyn

Profile for Dajemy Dzieciom Siłę

Magazyn nr 10  

Magazyn nr 10  

Advertisement