Issuu on Google+

Dagjelesgeven

In 2010 startten Joost Borsboom en Femke Zwaal met steun van enkele bedrijven het initiatief Dagje­ lesgeven. Hierbij bemiddelen ze vrijwillige gast­ docenten voor het voortgezet onderwijs. Het initiatief groeide uit tot een bestand van bijna 400 vrijwillige gastdocenten waar steeds meer scholen uit heel Nederland een beroep op doen. D o o r

F e m k e

Z w a a l

H

oe motiveer je leerlingen voor een goede profiel- en studiekeuze? En prikkel je ze om na te denken over zichzelf en hun toekomst? Of: hoe breng je de theorie tot leven en maak je de lesstof maatschappelijk relevant? Doe een beroep op de kennis en ervaring van professionals van buiten. Een verrijking voor de leerling, de leerkracht èn de gastdocent. Dat was de gedachte. Veel scholen worstelen met een goede invulling van LOB (loopbaanoriëntatie en begeleiding). Er bestaat een overvloed aan digitale keuzehulpmiddelen en prachtig voorlichtingsmateriaal van alle opleidingen, waardoor de leerlingen (en leraren) vaak door de bomen het bos niet meer zien. Een persoonlijk verhaal van een professional over zijn/haar passie en praktijk

heeft veel meer impact. Zeker wanneer het is ingebed in een proces van vragen stellen en reflecteren op de antwoorden.

Life experiences Gerardine Marechal, schoollelder op Scholengemeenschap Lelystad, is een van de ‘afnemers van Dagjelesgeven’ van het eerste uur. Zij zet de gastdocenten in rond de profielkeuze, om de leerlingen in de derde en vierde klas van havo en vwo kennis te laten maken met verschillende beroepsvelden. ‘Het gaat niet zozeer om de specifieke beroepen, maar om de praktijk- en levenservaring die de gastdocenten meebrengen. Ze vertellen over de keuzes die zij gemaakt hebben en de lessen die ze geleerd hebben. Life experiences. Dat boeit en zet de leerlingen aan het denken over hun eigen keuzes.’ Marechal is erg overtuigd van de toegevoegde waarde van de inbreng van buiten in het onderwijs. ‘Niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor ons als schoolleiding en docenten is het inspirerend en leerzaam. Je wordt je bewust van je kwaliteiten als docent en organisatie, maar wordt ook geconfronteerd met je zwakke kanten, bijvoorbeeld dat je als school eigenlijk niet

Doel Stichting Dagjelesgeven bemiddelt vrijwillige gastdocenten uit het bedrijfsleven en andere sectoren voor het voortgezet onderwijs. Zo wil Dagjelesgeven jongeren inspireren en motiveren voor een goede profiel-, studie- of beroepskeuze of een praktische aanvulling bieden op de theorie.

48 va n t wa a l f t o t a c h T t i e n M E I 2 0 1 3


Gastdocenten Dagjelesgeven beschikt over een database van zo’n 375 professionals uit het hele land die gastlessen kunnen geven. De gastdocenten zijn verdeeld over 15 categorieën: • Chemie/farmacie • Cultureel/creatief • Financieel/administratief • Gezondheidszorg/welzijn • Handel • HR/Personeel en Organisatie • ICT • Juridisch • Landbouw/Natuurbeheer • Marketing/PR/Reclame • Onderwijs/Onderzoek • Overheid • Sport • Techniek/Bouw • Transport/Logistiek Het aanbod weerspiegelt de variëteit aan beroepen en (nieuwe) functies in de samenleving. Dagjelesgeven nodigt professionals die werkzaam zijn in de gezondheidszorg expliciet uit om zich te melden.

bent ingericht op de ontvangst van gasten.’ Femke Zwaal voegt daaraan toe: ‘Ook voor de gastdocenten is het een leerzame ervaring. Ze krijgen respect voor de vakdocent en ervaren hoe inspirerend het is om aan jongeren over te brengen wat jouw werk inhoudt en voor jou betekent.’

Vakleerkracht bepalend Dagjelesgeven werkt volgens het principe ‘U vraagt, wij draaien’. Veel scholen vragen om gastdocenten van de verschillende profielen of sectoren, maar er komen ook verzoeken voor specifieke lessen of projecten, zoals bijvoorbeeld voor het maken van een ondernemingsplan of een film. Wanneer een vraag van een school binnenkomt, neemt Dagjelesgeven contact op met de school en wordt de opdracht concreet gemaakt. Vervolgens benadert Dagjelesgeven de gastdocenten die voldoen aan de gevraagde profielen, vraagt of ze op de betreffende dag beschikbaar zijn en zo ja, dan ontvangen de gastdocenten een uitgebreide briefing. Daarnaast organiseert Dagjelesgeven een paar keer per jaar een live briefing voor nieuwe gastdocenten. Hier oefenen ze onder leiding van een ervaren vakleerkracht een aantal praktische vaardigheden en krijgen ze tips mee voor een geslaagde gastles. Zoals: houd het simpel, vermijd vakjargon, geef aansprekende voorbeelden. En kom in ‘werkkleding’. Ook krijgen de gastdocenten tips om de les interactief te maken. De gastdocenten hoeven geen pedagogische opleiding te hebben, het ‘echte lesgeven’ en orde houden blijft de taak van de vakdocent. De gastdocent vormt een aanvulling op zijn/haar les. Na afloop vraagt Dagjelesgeven zowel aan de leerlingen als aan de gastdocenten en de school hoe de gastlessen zijn bevallen en wat er verbeterd kan worden. Een van de lessen die Dagjelesgeven heeft geleerd is dat wanneer de leerlingen en docenten zich hebben voorbereid op de komst van de gastdocenten, bijvoorbeeld door leerlingen vragen te laten maken, de gastlessen het best tot hun recht komen. Ook de betrokkenheid van

de vakleerkracht of mentor is bepalend voor het succes van de gastles. Die kan de brug slaan tussen de soms wat afwachtende leerlingen en de gastdocent, die niet pedagogisch-didactisch geschoold is.

Regionale netwerken Stichting Dagjelesgeven heeft geen winstoogmerk en wordt mogelijk gemaakt door de vrijwillige inzet van gastdocenten en bedrijven. De scholen betalen alleen een vergoeding voor de bemiddeling en eventuele reiskosten van de gastdocenten. Dagjelesgeven is landelijk georganiseerd en bemiddelt scholen van Den Helder tot Limburg. Het streven is om regionale netwerken op te zetten van gastdocenten waar de scholen uit de omgeving een beroep op kunnen doen. Daarbij is Dagjelesgeven afhankelijk van de medewerking van bedrijven in de regio’s rond de school (financieel maar vooral qua inzet van hun personeel als gastdocent).

Leerlingen over Dagjelesgeven: ‘Ik heb geleerd hoe de zorg in elkaar steekt. ’ ‘Ik weet nu wat handelen in effecten en obligaties is.’ ‘Ze heeft me aan het denken gezet over mijn invloed op kinderarbeid en het klimaat.’ ‘Je kunt met je gekozen opleiding bij de gemeente nog alle kanten op.’ ‘Je leert jezelf wel beter kennen.’ ‘Leuk om eens zo'n artistiek figuur te ontmoeten.’

Joost Borsboom: ‘Bedrijven hebben een belang bij goed opgeleide en gemotiveerde mensen voor hun branche en willen graag jongeren hiervoor inspireren. Omgekeerd kunnen bedrijven iets hebben aan contacten met scholen, ze zien wat er leeft onder jongeren maar ook is het een kans hun eigen personeel presentatievaardigheden aan te leren. Gastdocent zijn voor jongeren is de beste leerschool, jongeren geven de meest eerlijke feedback.’ Dagjelesgeven streeft naar een structurele inzet van gastdocenten in het onderwijs. Daarom werkt Dagjelesgeven ook samen met enkele partners, zoals VO-Raad, Jet-Net, Operation Education. ●  Femke Zwaal, sociaal ondernemer en founding partner Dagjelesgeven. Kijk voor meer informatie ook bij NU – lopende zaken.

49 va n t wa a l f t o t a c h T t i e n M E I 2 0 1 3


Alles over Dagjelesgeven in Van12tot18 nr. 5 2013