Page 1

RULO BAŞLIĞININ ÇEKME KALIBINDA İMALATI KARABÜK ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKULTESİ TASARIM VE KONSTRÜKSİYON ÖĞRETMENLİĞİ Mahmut CİNGÖZ 2009010417008

ÖZET Seri üretimde çok sayıda parçanın saç metal kalıpçılığında özdeş olarak üretimi,başlangıçta kalıp maliyeti olsa da parça başına üretim döküm ve talaşlı imalatla karşılaştırıldığında ekonomik olur.Boyutta ve ölçüde birlik,özdeşlik,çok sayıda üretim,otomasyon yöntemi saç metal kalıpçışığıyla seri üretilen parçaları ekonomik yapar.. Dünyada her geçen gün ağır ve kaba görünüşlü parçaların yerine daha hafif,estetik,kullanışlı gözede hitap eden parçalar tercih ediliyor.Tasarımcılar ve üreticiler rekabet için bunları araştırmalıdırlar. Bu makalede yapılacak parçanın(Rulo Başlığı) üretimi için uygulanan işlemlerden 2.çekme işlemi ve parça ile ilgili genel bilgiler yer almaktadır.İş parçasının malzemesi,SolidWORKS programında modellemesi ve anismayonu yapılmıştır. Çekme işlemi ile talaşlı imalatla üretilmesi zor olan ayrıca diğer üretim yöntemlerine göre daha seri bir şeklide üretim yapılabilir.Kalıpla çekme işleminde üretilen parçalar içi boş dairesel veya düzgün çokgen şeklinde olabilir.

1.GİRİŞ Bu çalışmada rulo başlığının imalatı yapılacaktır.Üretilecek parça endüstride ruloların başlarına rulmanla birlikte geçirilerek ruloların açısal olarak dönmesini sağlar.

Üretilecek parçanın teknik resimleri; Ölçüleri,şekil-konum ve yüzey toleransları, gerekli bilgiler ile 3D modellemesi ve anismayonu SolidWORKS 2012 ile hazırlanmıştır.Ayrıca parçanın çekme işlemi için gerekli olan kalıp alt plakasının,matris,zımba gibi parçaların modellemesi ve imalat resimleri bu çalışmada yer almaktadır.Üretim için gerekli kalıp elemanları tel erozyon yöntemi ile aynı firmada üretilmektedir.Bu parça 4 işlemde yapılır.Bunlar 1.ÇEKME-2.ÇEKME-DELME-BÜKME


1.1Üretilecek parçanın ilkel hali

1.2 Üretilecek parçanın son hali


1.3 Gerekli hesaplamalar ve bilgiler İlkel boy İLKEL ÇAP D=√d2^2+4(d1*h1+d2*h2) D=√83^2+4(47*48+83*15)=144mm

ÇEKME SAYISI D=144 Dson=47 D-dson*100)/D>50 ŞARTI (144-47)*100/144=67 > 50 OLDUĞU İÇİN 2 KEREDE ÇEKİLİR ÇEKME KUVVETİ PÇ=( δ +11) * π * T * d *(D/d-C) MALZEME DIN EN 10130-99

δ ak=240 N/mm^2 δ ç=250 N/mm^2 C=Sabit katsay (0,6-0,7) Pç=(24+11)*3,14*3*67*(144/67-0,7) Pç=9923 Kg/mm^2 Fpres=Pç*1,5=14884 Kg/mm^2 15000 kg/mm^2 lik Hidrolik pres kullanılmıştır. YAY SEÇİMİ 4 TANE YAY KULLANILMIŞTIR 9923/4=2480 STANDARTYAYLAR KATALOĞUNDAN; B21120 Fb=2515 Kg/mm^2 YAY SEÇİLMİŞTİR D=7 D1=35 Lo=140


2.Malzeme ve Metod Bu malzeme çekme işlemi önemli olduğu için buna uygun malzeme seçilmiştir.


2.1 Malzemenin çekilme aşaması Çekme Kalıbı

Çekilme Anı

Alt plaka ile Zımbanın bağlanması Zımba alt plakaya sıkı geçmiştir.Alt plaka ise civatalarla presin alt tablasına civatalanmıştır.


Yaylar baskı anında civatalarla fırlamaması için kılavuzlanmıştır.

Matris üst plakaya tutucu aparatlarla,pabuçlarla baglanmıştır.


3.Bulgular ve Tartışma Çekme işlemi için gerekli olan kalıp tasarlanıp parçaları solidworks de modellenmiştir ve animasyonu yapılıp uygulanmıştır.Aynı gerçekteki gibi 1. çekmeden çıkan parça 2. çekme işlemi için kalıp yerlestirilip 15 tonluk hidrolik pres ile çekilmiştir. Üretimin çok olması durumunda gerekli matris,zımba kontrolleri yabılarak özelliklede yayların kontrolünü yapılmasıyla üretime uzun süre devam edebilir. 4.Sonuç Bu çalışmada rulo başlığı üretimi için gerekli bilgiler ile tasarım-modelleme yapılmıştır.Üretilen parça sürücü,sarıcı gibi makinelerin rulolarının dönmesini sağlayan ara aparattır.Delme-bükme-çekme kalıbı ile üretilmiştir. Teşekkürler

Bu parçada kalıp fotograflarına ve parçanın üretiminde referans olan FİLMAKSAN MAKİNE KALIP İMALAT PROJE İNŞAAT İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. ANKARA/OSTİM Ekrem ustaya teşekkürler ederiz.

ÇELEBİ KALIP VE MAKİNE İMALATI LTD. ŞTİ. Firmasın teşekkür ederiz. Saç metal kalıpçılığı kitapından faydanlandığım için Sayın Prof.Dr. Kerim ÇETİNKAYA hocama teşekkür ederim. KAYNAKLAR 1.Sac metal kalıpçılığı ders kitabı – Prof. Dr. Kerim ÇETİNKAYA 2.www.erdemir.com.tr 3.www.filmaksan.com.tr 4. http://www.karacamakina.com/urun-detay.php?id=218 5. http://www.teknolojikarastirmalar.com/e-egitim/kaliplama/cekme.php

MAHMUT CİNGÖZ  

Mahmut CİNGÖZ Karabük üniversitesi Çekme kalıbı makalesi

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you