Page 65

wykorzystane w konstrukcji pierwszych wozów na Bliskim Wschodzie. Wynalazek ten był tak przydatny, że przez kolejne stulecia upowszechnił się w Europie i Indiach, a około półtora tysiąca lat przed narodzeniem Chrystusa trafił do Chin. I tu ciekawostka, która sprowadza historię transportu na nasze rodzime ziemie. Najstarszy wizerunek pojazdu kołowego został znaleziony właśnie w Polsce, podczas wykopalisk w neolitycznej osadzie niedaleko Krakowa. Na odkopanej wazie z Bronocic widnieje czterokołowy pojazd z dyszlem. Ten rodzaj wozu najprawdopodobniej ciągnęły tury, czyli praprzodkowie dzisiejszego bydła domowego. W kolejnym okresie, ogromną rolę w ewolucji transportu odegrali starożytni Rzymianie. To oni zbudowali znaczącą sieć dróg w całej Europie oraz unowocześnili koła swoich wozów bojowych, dodając do nich drewniane szprychy. Rozwój tej dziedziny w starożytności przypisuje się także plemionom hetyckim, gdyż na ich pieczęciach można odnaleźć wizerunek podobnych kół. Po bujnym rozkwicie, od czasów rzymskich do renesansu, w różnych częściach naszego globu transport był jednak coraz częściej wykonywany drogą morską oraz rzeczną. W XVII wieku rozwinęła się w Europie sieć

połączeń dyliżansami. W 1635 roku, król Karol I zezwolił na pobieranie opłat za przewóz publicznej poczty i tak powstała Royal Mail. Niestety, ze względu na napady rabusiów, drogi stawały się coraz bardziej niebezpieczne. Od XVIII wieku wprowadzono pobór opłat drogowych, co przyczyniło się do znaczącego porzucenia dróg przez przewoźników. Od Wenecji poprzez Holandię, Francję i Anglię budowano wewnętrzne kanały służące spławianiu towarów. Transport rzeczny wkrótce zyskał sprzymierzeńca w postaci maszyny parowej i tak od 1785 roku obsługiwały go parowce. Ta forma przewozu królowała jeszcze przez wiele stuleci. Nawet w naszym kraju transport wiślany zyskał na popularności. Powszechne na drogach całej Europy powozy, dyliżanse, karety i furmanki zaczęły być powoli wypierane przez pojazdy parowe i gazowe. Pierwsza „ciężarówka” z własnym napędem powstała w Paryżu w 1769 r. Był to skonstruowany przez oficera artylerii, Nicolasa Cugnot, parowy ciągnik artyleryjski przeznaczony do przewożenia ciężkich dział. Co ciekawe, poruszał się on z zawrotną prędkością 4km/h. Początek XIX wieku związany jest z błyskawicznym rozwojem kolei, która zaczęła odgrywać istotną rolę w przewozie towarów. Kolejne kon-

flikty wojenne w Europie pokazały jednak, że transport nie powinien bazować tylko na jednym środku transportu i logistykę armii trzeba dywersyfikować. Pierwsza bardziej współczesna ciężarówka z silnikiem Diesla pojawiła się jednak dopiero w 1895 roku. Rok później taki pojazd zaprezentował również Gottlieb Daimler, a zaraz potem swoje ciężarówki pokazały też Peugeot i Renault. W 1899 roku Autocar wypuścił pierwszy samochód ciężarowy w Stanach Zjednoczonych. Wszystkie te pojazdy były wyposażone w dwucylindrowy silnik o mocy od 5 do 8 koni mechanicznych. Ich sprzedaż rozwijała się w bardzo szybkim tempie, od 700 sztuk w 1904 roku do 25000 w 1914 roku. W związku z wybuchem I wojny światowej i  licznymi działaniami zbrojnymi, znacząco wzrosła produkcja pojazdów do przewożenia dużych ładunków, a producenci przerzucili się na samochody opancerzone – Rolls-Royce, czołgi – Renault, czy też ambulansy – Ford. Znane modele z tego okresu to szkocka ciężarówka Albion oraz amerykańska – Liberty Truck, którą zaprojektowano na potrzeby armii Stanów Zjednoczonych. I wojna światowa przyniosła niebywały postęp w rozwoju samochodów ciężarowych: opony I

WYDANIE 1 (1) WRZESIEŃ 2017

65

01 Czas na transport  

Nowe źródło informacji dla branży transportowej.

01 Czas na transport  

Nowe źródło informacji dla branży transportowej.