Page 1

www.svouraproject.com facebook.com/svouraproject info@svouraproject.com

SVOURA PROJECT


ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το συγκεκριμένο έντυπο σχεδιάστηκε με στόχο να αποτελέσει ένα εργαλείο που θα συμβάλει στην αλλαγή της προσέγγισης και της νοοτροπίας του ατόμου απέναντι στον πολιτισμό και τις τέχνες, ενθαρρύνοντας αντίστοιχες κοινωνικοπολιτιστικές πρωτοβουλίες. Για εμάς η διαμόρφωση της κουλτούρας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με έννοιες και διαδικασίες συμμετοχικότητας και συν-δημιουργίας. Στοίχημα μας ήταν να εμπλέξουμε ενεργά τα μέλη της κοινότητας της Αίγινας σε μια διαδικασία δημιουργικού επαναπροσδιορισμού της τέχνης με μέσα την συλλογική ευφυία και τους ήδη υπάρχοντες πόρους. Με όραμα μας ένα πολιτιστικό αγαθό, προϊόν συλλογικότητας που θα είναι ελεύθερο και θα απευθύνεται στην ίδια την κοινωνία που το δημιούργησε, τίποτα δεν θα μπορούσε να είχει συμβεί χωρίς την ενεργό συμμετοχή των 18 μαθητών από το 1ο Γυμνάσιο Αίγινας και των κατοίκων του νησιού, καθώς και την υποστήριξη τοπικών και διεθνών φορέων.

Καφέτση Κάσση Project Manager

2


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΣΙΝΕΜΑ ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

5 6 10 21 24

35

3


ΟΙ ΝΕΟΙ

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ Το έργο εμπλέκει την κοινότητα των νέων σε μία διαδικασία καλλιτεχνικού πειραματισμού και συν-δημιουργίας, με στόχο να ανοίξουν οι ίδιοι ένα διάλογο σχετικό με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, τις πολιτιστικές ανάγκες του τόπου τους και τον δημόσιο χώρο. 4


1

H ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ Το Svoura Project είναι μία κοινωνικο-πολιτιστική πρωτοβουλία που υλοποιεί καλλιτεχνικές δράσεις με νέους, αντλώντας έμπνευση από τα σκουπίδια της εκάστοτε τοπικής κοινότητας. Εξερευνώντας την ταυτότητα των σκουπιδιών οραματιζόμαστε μια ουτοπία, όχι σε ένα κόσμο χωρίς σκουπίδια, αλλά σε ένα κόσμο όπου ο προορισμός του κάθε αντικειμένου εκπληρώνεται και επαναπροσδιορίζεται, μέσω μίας βιώσιμης κυκλικής διαδικασίας.

Χρησιμοποιούμε το σκουπίδι ώς εργαλείο Πότε και γιατί ένα αντικείμενο χαρακτηρίζεται ως σκουπίδι; Πόσες διαφορετικές χρήσεις μπορούμε να αποδώσουμε σε αυτό;

Ενθαρρύνουμε τους νέους να επιλέξουν το περιεχόμενο Ποιoς είναι ο ρόλος της συμμετοχής των νέων σε κοινωνικές και πολιτιστικές δράσεις; Πώς μπορεί να εκφραστεί η φωνή τους μέσα στο κοινωνικό σύνολο;

Χτίζουμε το πλαίσιο γύρω από το όραμα Μέχρι ποιο σημείο μπορεί να φτάσει η φαντασία μας; Ποιά εργαλεία χρειάζονται για να κάνουμε ένα ουτοπικό σενάριο πραγματικότητα;

Υλοποιούμε τη δράση συμμετοχικά Πώς μπορεί η κοινότητα των νέων να συνεργαστεί με τοπικούς και διεθνείς φορείς για την πραγματοποίηση του έργου; 5


ΚΑΠΟΤΕ ΦΑΝΤΑΣΤΗΚΑΜΕ ΕΝΑ...

ΣΙΝΕΜΑ

2

ΠΩΣ ΠΡΟΕΚΥΨΕ Η ΙΔΕΑ Δεκαοχτώ μαθητές από το 1ο Γυμνάσιο της Αίγινας, επέλεξαν την εγκαταλελειμμένη παιδική χαρά στην παραλία της Αύρας για να φτιάξουν το δικό τους σινεμά από υλικά που βρέθηκαν στους δρόμους και τις παραλίες του νησιού.

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Η μαθητική κοινότητα

Ο σχεδιασμός έγινε με

Μια οθόνη προβολής

ανέδειξε τον χώρο ως

άξονες την περιβαλ-

μια σκηνή και καθίσματα

σημείο αναδιαμόρφο-

λοντική ευαισθητοποί-

ήταν οι προϋποθέσεις

σης. Οι ανάγκες για α-

ηση της κοινότητας και

για την κατασκευή του

ναδιαμόρφωση προέ-

την ενεργοποίηση του

σινεμά. Οι μαθητές συμ-

κυψαν λόγω της έλ-

δημόσιου

σε

μετείχαν σε εργαστήρια

λειψης

πολιτιστικών

έναν πολυχώρο συνά-

δίνοντας τις δικές τους

δράσεων στο νησί για

ντησης για παιδιά έως

ιδέες για το πως θα

τις ηλικιακές ομάδες

και 18 ετών.

κατασκευαστεί το σινε-

13 έως 18 ετών.

χώρου

ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

από ανακυκλώσιμα υλικά και σκουπίδια.

6


Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Οι μαθητές πρωταγωνιστές στην κατασκευή

Συμμετοχική κατασκευή από τους μαθητές και την τοπική κοινότητα σε συνεργασία με τους Basurama* *Αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική κολλεκτίβα με έδρα τη Μαδρίτη

7


8

ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ

ΒΆΣΗ ΟΘΟΝΗΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΙΚΕΣ ΔΟΚΟΥΣ

Ο χώρος της παιδικής χαράς ήταν ανενεργός για μεγάλο χρονικό διάστημα. Με την υποστήριξη του δήμου έγινε το κλάδεμα και το κόψιμο των χόρτων, ενώ η τοπική κοινότητα μαζί με τους μαθητές καθάρισαν την περιοχή από όλα τα απορρίματα που βρισκόντουσαν πεταμένα εκεί.

Η βάση του σινεμά αποτελείται από μεταλλικές κοιλοδοκούς. Τα υλικά επιλέχθηκαν μετά από μελέτη από την αρχιτεκτονική κολεκτίβα Basurama, με σκοπό να πληρούνται τα κριτήρια αντοχής και ασφάλειας της κατασκευής. Η μαθητική κοινότητα συμμετείχε στην συγκόλληση των μετάλλων, στο βάψιμο για την προστασιά των δοκών και το τελικό χρώμα.

ΣΚΗΝΗ ΑΠΟ ΠΑΛΕΤΕΣ

ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΛΑΣΤΙΚΑ

Η σκηνή μπροστά από το σινεμά αποτελείται από μεταχειρισμένες ξύλινες παλέτες που βρέθηκαν στο νησί. Οι μαθητές ξεχώρισαν τις ξύλινες σανίδες απο την βάση τους, διαχώρισαν τα κομμάτια που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και συμμετείχαν στην τοποθέτηση τους πάνω στην μεταλλική βάση.

Τα καθίσματα του σινεμά αποτελούνται απο μεταχειρισμένα ελαστικά αυτοκινήτων που βρέθηκαν στο νησί. Οι μαθητές καθάρισαν τα ελαστικά, απέκτησαν την τεχνο γνωσία για την εύκολη μεταποίησή τους σε καθίσματα και έβαψαν τα καθίσματα μαθαίνοντας διαφορετικές τεχνικές.


9


3

ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ ... ΑΠΟ ΕΜΑΣ ΓΙΑ ΕΜΑΣ

Για επτά ημέρες, η άδεια και παλιά παιδική χαρά στην παραλία της Αύρας γέμισε με φωνές, εργαλεία και πολλά υλικά. Παιδιά, γονείς, κάτοικοι, και επισκέπτες συμμετείχαν στις κατασκευές, ανταλλάζοντας ιδέες, μαθαίνοντας ο ένας απο τον άλλον τεχνικές αλλά και πώς να συνεργάζονται ομαδικά για έναν κοινό σκοπό.

10


11


12


ΕΝΑ ΑΝΟΙΧΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

13


14


15 300 ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ


ΔΥΟ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΜΙΑ ΠΡΟΒΟΛΗ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

16


17


18

150 ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ


19


ΤΟ SVOURA PROJECT ΣΤΗΝ ΑΙΓΙΝΑ ...στοιχεία και αριθμοί

4

κύκλοι συναντήσεων

20

8

εργαστήρια

32

ώρες


4

ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΙΝΕΜΑ Μια ομάδα 18 μαθητών από την Αίγινα, ηλικίας 13 – 15 χρονών, πήρε μέρος σε μία σειρά εργαστηρίων, τα οποία είχαν στόχο την ενεργοποίηση των μαθητών και την ανάδειξη της δικής τους οπτικής για την κοινωνική και πολιτιστική ζωή του νησιού. Σε κάθε διαδραστικό εργαστήριο οι μαθητές είχαν τον χώρο να ερευνήσουν, να πειραματιστούν και να εκφραστούν παρουσιάζοντας

18 ΜΑΘΗΤΕΣ

11

τις δικές τους, άλλοτε ατομικές και άλλοτε συλλογικές, ιδέες. Χρησιμοποιώντας ως εργαλείο το ‘σκουπίδι’ ο στόχος αυτής της προσέγγισης ήταν να αντιληφθούν από μόνοι τους την δυναμική της συλλογικής δημιουργικότητας και τις δυνατότητες των αντικείμενων πέραν από το φάσμα της αρχικής τους χρήσης.

1

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΙΔΕΕΣ

21


22


ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ενσωματώνουμε την περιβαλλοντική βιωσιμότητα σε κάθε δράση μας, ως αναπόσπαστο κομμάτι της συμπεριφοράς μας

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ Δημιουργούμε

και

μαθαίνουμε

πώς η τέχνη και οι συμμετοχικές διαδικασίες επηρεάζουν τους εαυτούς μας και το περιβάλλον μας

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗΣ Δίνουμε την ευκαιρία στους νέους να

αποφασίσουν

ατομικά

και

συλλογικά τον ρόλο τους μέσα σε κάθε εργαστήριο

23


5

24

ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ


25


ΚΥΚΛΟΣ CAMERA OBSCURA ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΥΚΛΟΥ Ο πρώτος κύκλος εργαστηρίου ενέπλεξε τους μαθητές σε έναν διάλογο για την διαχείριση των απορριμάτων στην Αίγινα και την δυνατότητα επανάχρησης των άχρηστων αντικειμένων. Με αφορμή το κτίριο της Camera Obscura στην Πέρδικα και χρησιμοποιώντας την τέχνη της φωτογραφίας σαν ώθηση για να ξεκλειδώσουν τις σκέψεις τους, οι μαθητές καταστεύασαν ένα σκοτεινό θάλαμο από χαρτόνια, και ανακάλυψαν τα μυστικά του προγόνου της φωτογραφικής μηχανής, κατανοώντας την τεχνική αυτή μέσα από τη φυσική και τη χειροτεχνία.

26

Την επόμενη ημέρα, μέσα από τον φωτογραφικό φακό, και μια διαδρομή στο κέντρο της Αίγινας, ανέδειξαν εγκαταλελειμμένους χώρους στο κέντρο του νησιού που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν, δημιουργώντας νέους πυρήνες κοινωνικότητας για τους ίδιους και για τους υπόλοιπους κατοίκους του νησιού. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην συνειδητή παραγωγή και κατανάλωση, στο πλαίσιο της συλλογικής ζωής του νησιού, αλλά και της προσωπικής ζωής του καθενός.


Το εργαστήριο αυτό εμπνέεται από το μοναδικό κτίριο Camera Obscura της Ελλάδας, το οποίο βρίσκεται στην Αίγινα, στην περιοχή της Πέρδικας.

27


ΚΥΚΛΟΣ SPIN THE REALITY

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΥΚΛΟΥ Κρατώντας τις δημιουργικές ατομικές και συλλογικές ιδέες των μαθητών, ο δεύτερος κύκλος εργαστηρίων είχε ως στόχο να δώσει στους μαθητές την ευκαιρία να πειραματιστούν με αυτά τα αντικείμενα χωρίς να σκέφτονται το τελικό αποτέλεσμα ή την χρήση τους. Πλαστικά μπουκάλια, ξύλινα παραθυρόφυλλα, ρόδες, καθρέφτες, από τις παραλίες και τους δρόμους της Αίγινας αποτέλεσαν την έμπνευση για την δημιουργία καλλιτεχνικών εγκαταστάσεων. Έχοντας ως βάση την περιβαλλοντική και καλλιτεχνική εκπαίδευση των μαθητών, πέρα από την σφαίρα της αισθητικής και της χρησιμότητας, εργάστηκαν συλλογικά μαθαίνοντας να χειρίζονται εργαλεία και υλικά μέσα από τα λάθη τους και το δημιουργικό συμμετοχικό παιχνίδι. 28

Το αποτέλεσμα αυτού του κύκλου ήταν η δημιουργία 4 κρεμαστών γλυπτών από ανακυκλώσιμα υλικά και 2 μεγάλης κλίμακας καλλιτεχνικών εγκαταστάσεων από σκουπίδια που είτε είχαν συλλέξει οι ίδιοι, είτε τοπικοί φορείς του νησιού. Πώς μπορεί να συνδεθεί το εσωτερικό ενός πλυντηρίου με ένα μεταλλικό κύλινδρο; Πώς μπορούμε να συνεργαστούμε αποτελεσματικά και να ξεπεράσουμε τις προκλήσεις που δημιουργούνται από τις δυνα-μικές μιας ομάδας; Με άφθονη τη φαντασία, τη δημιουργικότητα αλλά και τη πρακτικό πνεύμα, οι μαθητές κατάφεραν να περιστρέψουν την πραγματικότητα!


‘‘Κάθε παιδί είναι ένας καλλιτέχνης. Το πρόβλημα είναι πώς να παραμείνει έτσι ενώ μεγαλώνει’’ Pablo Picasso

29


30


ΚΥΚΛΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΥΚΛΟΥ Έχοντας πειραματιστεί και αναγνωρίσει την δυναμική της ομάδας, της συλλογικής σκέψης, δημιουργίας και της νέας οπτικής που οι ίδιοι μπορούν να δώσουν στην πραγματικότητα, ο τρίτος κύκλος εργαστηριών διαμόρφωσε το πλαίσιο δράσης των μαθητών. Επιλέγοντας πλέον την παλιά παιδική χαρά στην παραλία της Αύρας, ως τον χώρο που θα μπορούσαν να εκφραστούν να δημιουργήσουν και να συνομιλήσουν με τους υπόλοιπους κατοίκους της Αίγινας ξεκίνησε ο συμμετοχικός σχεδιασμός.

τους στο νησί, σχεδίασαν πολιτιστικές δράσεις. Συναυλίες, φεστιβάλ, αθλητικές ενασχολήσεις και στιγμές χαλάρωσης ήταν οι επιθυμίες των μαθητών που δεν καλύπτονται στο νησί και τους οδηγούν πολλές φορές στην Αθήνα. Μέσα από τον συμμετοχικό σχεδιασμό μεταξύ άλλων εφήμερων παρεμβάσεων προέκυψε η ανάγκη μιας σκηνής και ενός σινεμά προσβάσιμο σε όλους, με την δυνατότητα διαχείρισης και από τους ίδιους τους μαθητές.

Με στόχο να υπάρχει ένας πολυχώρος για άτομα της ηλικίας

31


ΚΥΚΛΟΣ PLASTIC CULTOPIA

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΥΚΛΟΥ Μετά από τους τρεις αυτούς κύκλους, σχεδιάστηκε η τελευταία δράση του προγράμματος. Ένα εβδομαδιαίο συμμετοχικό εργαστήριο, με τους μαθητές να βρίσκονται στο ρόλο των διαχειριστών, χτίζοντας τον δικό τους κόσμο στην πρώην παιδική χαρά. Με την καθοδήγηση και την επιμέλεια του έργου να βρίσκεται στα χέρια της αρχιτεκτονικής ομάδας Basurama, με πολυετή εμπειρία σε αντίστοιχα προγράμματα, αναδύθυκε μια διαφορετική, συλλογική αφήγηση

32

για την Αίγινα, φωτίζοντας κρυμμένες γωνιές του νησιού και ανοίγοντας ένα διάλογο με τους κατοίκους του σχετικά με το περιβάλλον, την κατανάλωση και την παραγωγή σκουπιδιών και τον δημόσιο χώρο. Παράλληλα με την κατασκευή του σινεμά, πραγματοποιήθηκαν πολλές εφήμερες παρεμβάσεις με κρεμαστούς κήπους και τραπέζια από παλέτες να γεμίζουν τον άδειο χώρο.


33


34


6

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο απώτερος σκοπός του Svoura Project είναι να δώσει στην μαθητική κοινότητα του νησιού την ευκαιρία να συμπεριλάβουν τον εαυτό τους στους δημοσιους χώρους, να συν-διαλεχθούν με την υπό-λοιπη κοινότητα, και να δουν την κατάσταση με τα απορρίμματα με μια νεανική, φρέσκια και διαδραστική ματιά που θα ορίσει τις μετέπειτα ενέργειες τους στο κοινωνικό σύνολο. Η σημαντικότητα αυτής της πρωτοβουλίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα της εκάστοτε περιοχής και την βελτίωση του τρόπου ζωής της κοινότητας.

Μέσα από βιώματα και την εμπειρία του συμμετοχικού σχεδιασμού καθώς και την συνειδητοποίηση του τεράστιου όγκου υλικών που βρίσκεται στο περιβάλλον μας εξαιτίας της λάθος διαχείρισης και της αλόγιστης κατανάλωσης, η πρόκληση ξεπερνά τα όρια των τυπικών μέσων εκπαίδευσης. Οι νέοι, ως μελλοντικοί ενεργοί πολίτες, οφείλουν να έχουν το περιθώριο έκφρασης και δράσης μέσα στην κοινότητα τους, να αναπτύσσουν και να εξελίσσουν τις ιδέες και ικανότητες τους, και να συνδιαλέγονται με τους δημόσιους φορείς.

35


Συνεργάτες/ Υποστηρικτές

To Svoura Project είναι μέρος του ‘START – Create Cultural Change’, ένα πρόγραμμα του ιδρύματος Robert Bosch που υλοποιείται σε συνεργασία με το Goethe-Institut Thessaloniki και την Ομοσπονδιακή Ένωση Κοινωνικοπολιτιστικών Κέντρων.

Με την συμμετοχή του 1ου Καποδιστριακού Γυμνασίου Αίγινας.

Η ομάδα του Svoura Project ευχαριστεί την κοινότητα της Αίγινας για την συμμετοχή και υποστήριξη που μας έδειξε.

36


Η ομάδα του Svoura Project: Κάσση Καφέτση, Project Manager Ράνια Μαυρίκη, Συντονίστρια έργου Εύα Αναγνωστάκη, Υπέυθυνη Επικοινωνίας Κάτια Παναγιώτου, Επιστημονική επιμέλεια Ελένη Μήλιου, Αρχιτέκτονας Μηχανικός Γιώργος Γκουνέζος, Σκηνοθεσία


38

Svoura Project  

When and why is an object described as trash? What if we didn’t worry about where the trash ends up, but instead wonder how we can experimen...

Svoura Project  

When and why is an object described as trash? What if we didn’t worry about where the trash ends up, but instead wonder how we can experimen...

Advertisement