Issuu on Google+

JA ARGANG 15 SEPTEMBER 2013 REGIO NOORD

CRV MAGAZINE E E N M A A N D E L I J K S E U I T G AV E VA N C R V B V

9

GEMAK ALS DRIJFVEER EN VERTROUWEN ALS BASIS FOKKERIJKEUZES MOETEN BIJ BEDRIJF PASSEN EEN HOGE LEVENSPRODUCTIE KOST STEEDS MINDER MOEITE 01-NOORD-SEPT.indd 1

17-09-13 13:13


CRV Magazine is een uitgave van CRV BV

REDACTIE

Evert Top (hoofdredacteur) Wim Veulemans Esther van Elk Jaap Veldhuisen José Buijs Geert Luiten Ivonne Stienezen E-mail: crvmagazine@crv4all.com

AGENDA NOORD Oktober

November

Do. 3 Bolletongersdei met kalverkeuring, Bolsward Do. 24 Veekeuring Fryslân, Oenkerk Za. 28 Nationale Vleesvee Manifestatie, Zwolle

Di. 26 - Landbouw Vakbeurs, Assen VRIJ. 29 December Za. 7 HHH-show, Zwolle

ABONNEMENTSPRIJS/JAAR Een magazine kost € 12,50 per jaar (excl. 6% btw). Abonnementen zijn gebaseerd op kalenderjaar en worden jaarlijks in februari gefactureerd. Opzegging is mogelijk per kwartaal. Bel voor opgave van een abonnement: Nederland: klantenservice (tel.: 088 00 24 440) België: klantenservice (tel.: 078 15 44 44) E-mail: klantenservice.nl@crv4all.com CRV Postbus 454 6800 AL Arnhem Tel.: (088) 00 24 400 REGISTRATIE Tel.: (088) 00 24 410 Fax: (088) 00 24 419 E-mail: registratie.nl@crv4all.com MPR ALGEMEEN Tel.: (088) 00 24 420 Fax: (088) 00 24 429 E-mail: mprverwerking.nl@crv4all.com mprplanning.nl@crv4all.com KI EN ET Tel.: (088) 00 24 430 Fax: (088) 00 24 439 E-mail: ki-centraal@crv4all.com

Start nu met VeeManager VeeManager, uw managementpakket online Met een minimale input aan zelf ingebrachte gegevens beschikt u altijd over actuele en gedegen informatie, zodat u altijd de juiste beslissingen kunt nemen.

KLANTENSERVICE Tel.: (088) 00 24 440 Fax: (088) 00 24 449 E-mail: klantenservice.nl@crv4all.com

Gebruikersgemak op de eerste plaats

WWW.CRV4ALL.NL Bezoek onze site voor informatie over de stieren, fokwaarden of het actuele embryoaanbod. Natuurlijk kunt u ook sperma, embryo’s of andere producten bestellen. Voor VeeManager, het online managementprogramma, met actuele gegevens over mpr, registratie, mestbeleid, vruchtbaarheid en diergezondheid, bent u ook hier aan het juiste adres.

VeeManager is het meestgebruikte managementpakket

EMBRYOADVISEURS Regio Noord en Oost Piet Ypeij, tel.: 06 - 51 29 87 07 Regio Zuid-West en Vlaanderen Servé van Wersch, tel.: 06 - 53 78 08 09

Het gebruikersgemak staat bovenaan bij VeeManager. De grote kracht van dit online managementpakket zit in de koppeling met de centrale database. Door de uitwisseling van gegevens met andere systemen, waaronder de mpr, ki en registratie, ontvangt u altijd actuele gegevens. Gebruikers kunnen zelf bepalen welke gegevens/informatie voor hem of haar belangrijk zijn en op het scherm getoond moeten worden.

– Het is zeer gebruiksvriendelijk. – Gegevens kunnen nooit verloren gaan. – Alle updates gebeuren centraal zonder dat u er iets voor hoeft te doen. – VeeManager bestaat uit een aantal modules die ook afzonderlijk verkrijgbaar zijn. – VeeManager is ook te gebruiken op de VeeManager App.

Aanbieding Nieuwe gebruikers van het totaalpakket mogen het pakket zonder enige verplichting drie maanden gratis uitproberen op hun eigen bedrijf met de cijfers van hun eigen dieren. Ervaar het gemak van altijd actuele informatie op het moment dat u dat nodig bent. En vergelijk ook eens de prijs met uw huidige managementsysteem.

Belangstelling? Neem contact op met de klantenservice: (088) 00 24 440 of met uw CRV-vertegenwoordiger. Druk: Senefelder Misset Doetinchem. ISSN 1388-4077

02-NOORD-SEPT.indd 4

17-09-13 13:12


IN DIT NUMMER 8-10 Gemak als drijfveer en vertrouwen als Basis Eric Grotemarsink uit Stegeren (Ov.) gebruikt sinds kort naast VeeManager, SAP en Ovalert ook Sperma Inclusief. Eén aanspreekpunt en korte lijnen, dat is voor hem makkelijk werken. Juist daarom rijgt hij de ene na de andere schakel aan de CRVketting van gemak.

12-14 Fokkerijkeuzes moeten bij bedrijf passen Een koers uitzetten en die consequent volgen. Dat is dé manier om de veestapel te fokken die perfect past bij de bedrijfsomstandigheden en het management. Ondernemers die zo’n duidelijke visie hebben, zijn Frank en Karin van Overveld uit Oudemolen, Noord-Brabant.

18-21 hoge levensproductie kost STEEDS minder moeite Vier veehouders voerden op uitnodiging van CRV Magazine een levendige discussie over levensduur en levensproductie. In hun discussie constateren ze alle vier dat kiezen voor duurzaamheid loont. Koeien realiseren steeds makkelijker een hoge levensproductie.

Bij de voorplaat Vier melkveehouders aan tafel en tussen de koeien. Een vertrouwde, maar toch unieke locatie voor hun gesprek over levensproductie, het belang ervan voor hun bedrijf en vooral de manier waarop ze hiermee omgaan. (Foto: Mark Pasveer)

COLUMN Modewoord Steeds vaker hoor je mensen over ‘duurzaamheid’, maar wat is dat eigenlijk? Is dit nu een modewoord zoals er vroeger zure regen was? Of is dit het woord waarmee wij ons willen koppelen, wanneer wij toekomstgericht denken? Ik ben nog student en jongerencommissielid bij CRV. Daarnaast ben ik ook melkveehouder in Laren (Gld.). Waar ik ook kom, ik hoor mensen praten over het begrip duurzaamheid. Best vreemd, want iedereen heeft hierbij een andere interpretatie: De overheid spreekt over milieubewust/energieneutraal en het herstellen van biodiversiteit. De maatschappij daarentegen vindt dat je goed met je dieren moet omgaan. De koe is namelijk niet zomaar een productiemiddel, maar is door de samenleving ‘gehumaniseerd’. Consumenten zijn meer betrokken bij de voedselveiligheid en stellen hier ook steeds meer eisen aan. Zo moet antibioticumgebruik gereduceerd worden en moeten stallen van meer ruimte en ‘luxe’ voorzien worden. De koeien hebben het binnen soms nog beter dan in de weide. Als laatste heb je de ondernemer zelf. De ondernemer ziet dat de voerkosten stijgen en dat de arbeidskosten torenhoog zijn. Hierdoor staan de marges onder druk. Een logisch gevolg daarvan is dat de ondernemer schaalvergroting toepast. Hij kan hiermee de duurzaamheid van zijn bedrijf waarborgen. Ik denk vaak: wat zijn de beweegredenen van anderen om het woord duurzaamheid te gebruiken? En ga een discussie aan op de inhoud. Duurzaamheid is niet in één begrip te vangen. Duurzaam is voor mij het weloverwogen beslissingen nemen. Door die beslissingen kun je over twintig jaar nog steeds je beroep uitoefenen. Je moet iets met duurzaamheid, omdat de politiek dit vraagt, je probeert de huisvesting en je diergezondheid op peil te houden voor de maatschappij, danwel voor het imago. Maar bovenal doe je wat je denkt dat het beste is. Gert-Jan Eggink uit Laren (Gld.) is 23, zit vier jaar in de jongerencommissie van CRV en is een jaar voorzitter van de afdeling Oost. Gert-Jans ouders hebben een melkveebedrijf met 100 melkkoeien. Hij is onlangs afgestudeerd aan de Christelijke Agrarische Hogeschool in Dronten en volgt nu bij voercoöperatie ForFarmers een interne opleiding tot verkoper/voorlichter.

CRV magazine SEPTEMBER 2013

03-ALG-SEPT.indd 3

3

17-09-13 14:28


een dag op stap met...

Bedrijfsinspectie, de basis van een goed stieradvies ‘Vroeger lag de focus van veel melkveehouders bij bedrijfsinspectie vaak op de individuele punten van hun dieren, terwijl veehouders nu de bedrijfsinspectie veel meer beschouwen als de basis van een goed stieradvies.’ Zo omschrijft Henk Lutke Willink de verandering in de 25 jaar dat hij bij CRV werkt als bedrijfsinspecteur.

1

4

04-05-ALG-SEPT.indd 4

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 09:40


1 Een werkdag voor een inspecteur betekent vooral koeien

4 Na afloop van een bezoek ontvangt de veehouder meteen de exterieuruitslag, die ook een overzicht geeft van de laatste vijf inspecties en een vergelijking met het landelijk gemiddelde. ‘Daarmee beschikt men meteen over alle keuringsgegevens’, vertelt Henk. ‘Ik overloop dan de vooruitgang of ontwikkeling van de veestapel over de jaren heen en attendeer de veehouder op kenmerken die wellicht extra aandacht nodig hebben in de stierkeuze en -advies in zijn fokdoel.’ De gegevens uit de boven- en onderbalk en de gebruikskenmerken worden later gebruikt voor het berekenen van de exterieurfokwaarden van de koeien en voor de fokwaarden van de vader. Daarmee zijn deze gegevens de basis voor een gefundeerd en goed stieradvies voor de veehouder.

kijken en keuren, ongeveer 80 dieren per dag op 4 tot 5 bedrijven en 12.000 per jaar. Daarnaast geeft hij ook lessen over bedrijfsinspectie op scholen of aan veehouders.

2 Via bedrijfsinspectie heeft een veehouder het exterieur van zijn dieren goed in beeld en dus ook een belangrijk handvat in handen om gefundeerde fokkerijbeslissingen te nemen. Om de acht maanden bezoekt een inspecteur het bedrijf. Hij beoordeelt alle melkgevende vaarzen aan de hand van de exterieurkenmerken, zowel de beschrijvende lineaire (onderbalk-)kenmerken als de waarderende algemene (bovenbalk-)kenmerken. Zo bestaat de onderbalk uit 18 lineaire kenmerken die worden vastgelegd in scores van 1 tot en met 9, met uitzondering van de hoogtemaat (in centimeters).

3 Op het moment van keuren kent Henk enkel de nummers,

5 Een taak die er sinds een paar jaar is bijgekomen voor Henk is het stieradvies achter de koe. ‘Zo begeleid ik een dertigtal bedrijven in mijn regio’, geeft hij aan. ‘De invulling van die fokkerijadvisering is op maat van de veehouder zelf, het doel is dan weer altijd hetzelfde: een gedegen onderbouwd advies.’ De meeste veehouders zoeken daarbij een goed kruisingsadvies, waarbij ze de juiste kruisingsstieren willen inzetten op de gepaste koeien. Een kleinere groep veehouders wil gewoon het SAP-advies finetunen door elk dier individueel te bekijken en te bespreken’, besluit Henk.

de eventuele naam en de geboorte- en kalfdatum van een dier. Doordat hij niet weet wie de vader is, worden de dieren altijd objectief beoordeeld. ‘Regelmatig is er een veehouder die me uitdaagt om de vader van het dier te noemen. Als ik voldoende kenmerken van een vader of de grootvader kan herkennen, durf ik wel een beredeneerde gok te wagen’, vertelt Henk. Maar vooral geeft hij tijdens het keuren meteen de sterke en de aandachtspunten van het dier door aan de veehouder.

2

4

3

5

CRV magazine SEPTEMBER 2013

04-05-ALG-SEPT.indd 5

5

17-09-13 09:40


NIEUWSBERICHTEN

GROOT ENTHOUSIASME OP VIP-EMBRYODAGEN Eind augustus zijn op de Delta-testbedrijven van de families Van Gastel in Nispen en Hermanussen in Beers (N.Br.) de vip-embryodagen gehouden. Voor deze dagen waren veehouders uitgenodigd die embryo’s aankopen uit het InSire-embryoprogramma. Zij zagen daar hoe belangrijk én succesvol het InSire-programma is voor het CRV-fokprogramma. Daarmee wordt immers het fundament gelegd voor een succesvolle CRV-stierenkaart. Na een presentatie over de laatste ontwikkelingen en resultaten van het CRV-fokprogramma en een workshop vruchtbaarheid met als thema ‘Hoe haal ik meer dan 60 procent drachtigheid?’ gaven de twee testbedrijven uitleg over hun beweegredenen om testbedrijf te worden voor CRV en over hoe ze hun resultaten ervaren. Daarna was het tijd voor het hoogtepunt van deze dag, namelijk het tonen van een 15-tal Delta-donoren en -testvaarzen. Zo zagen de ongeveer 135 aanwezige veehouders met eigen ogen dat de InSire-embryo’s die ze aankopen,

De Delta-vaarzen stonden in de warme belangstelling van 135 veehouders leiden tot hoogwaardige melkkoeien die duidelijk een meerwaarde zijn voor hun bedrijf. De reacties van de veehouders waren dan ook uitermate positief. Een veehouder die de vip-embryodag in Beers

PRESENTATIES VOOR FOKEN VEETEELTSTUDIECLUBS Een veestapel met een hoge levensproductie resulteert in goede opbrengsten, arbeidsplezier en besparing op kosten en tijd. Zaken die op een modern melkveebedrijf belangrijk zijn. Een hoogproductieve veestapel die gemakkelijk oud wordt, vruchtbaar is en makkelijk te managen is, dat wil elke veehouder wel. CRV heeft ook dit jaar weer verschillende presentaties voorhanden die laten zien dat duurzaamheid en plezierig boeren hand in hand gaan. De volgende presentaties zijn beschikbaar: – Presentatie ‘VeeManager’: deze presentatie gaat in op wat u met VeeManager kunt en welke voordelen het heeft voor uw bedrijfsvoering. – Presentatie ‘Ovalert’: de vruchtbaarheid is een belangrijk aandachtspunt op elk rundveebedrijf. Waar andere systemen vooral stappen tellen, gaat Ovalert een stap verder. – Presentatie ‘Levensproductie-fokkerij’: een hoogproductieve, oude veestapel is economisch gunstig. Efficiëntie staat daarbij centraal. U kunt voor uw studieclub een of meerdere presentaties aanvragen. Een CRV-medewerker zal de presentatie verzorgen. Via de CRV-klantenservice, tel.: 088-00 24 440, is dit zo geregeld.

6

06-ALG-SEPT.indd 6

bezocht, gaf aan dat hij zeker meer embryo’s zou gaan inzetten dan de 40 waar hij in eerste instantie voor getekend had. ‘Ik wil mijn hele stal wel vol hebben met dieren zoals de getoonde Delta-vaarzen’.

OFFICIËLE STALNAMEN Onderstaande stalnamen werden afgelopen maanden aangemeld. Indien veertien dagen na publicatie geen schriftelijke bezwaren zijn ingediend bij CRV, krijgt de stalnaam de officiële status. De eigenaar wordt hiervan schriftelijk op de hoogte gesteld. STALNAAM

NAAM

WOONPLAATS

Soetingshoeve

mts. S. en G. Soeting

Rotsterhaule

Vitruvian

mts. Hartlief-Lammers

Donderen

Rockfarm

H. Doorn

Ruinen

v.d. Woeste Hoeve

J. G. S. Beheer bv

Hoogwoud

v.d. IJsseldijk

M. V. Verdoold

Ouderkerk aan den IJssel

van Arwerd

Smit Arwerd

Oosterwijtwerd

Linderte

J. A. M. Fakkert-Jansman

Raalte

van de Hogeweg

G. W. M. Arnts

Langenboom

v.h. Wellenseind

J. Zeeman

Lage Mierde

De Witboom

C. Versluis

Ameide

Snieder

S. J. Strootman

Enschede

Trots op uw bedrijf? Wilt u ook zo’n prachtig bedrijfsbord? Toets dan ‘bedrijfsbord’ in in het zoekvenster van de CRV-site en u heeft alle informatie bij de hand

CRV MAGAZINE SEPTEMBER 2013

17-09-13 09:30


REGIO NOORD

CRV PUBLICEERT ‘KOEIEN EN BEDRIJVEN IN CIJFERS’ Vanaf woensdag 9 oktober 12.00 uur publiceert CRV ‘Koeien en bedrijven in cijfers’ op www.crv4all.nl. U vindt deze onder ‘publicaties’. Vanwege een te beperkte oplage komt de papieren versie van deze uitgave te vervallen. In ‘Koeien en bedrijven in cijfers’ (‘Kebic’) staan alle bedrijven of dieren die een bijzondere prestatie hebben geleverd in dat mpr-boekjaar. Kebic op www.crv4all.nl

NIEUW SCHAATSSEIZOEN VOOR CRV- INTERFARMS

OVALERT: ER ZIT MEER IN DAN U DENKT!

CRV is het aankomende seizoen opnieuw hoofdsponsor van de marathonschaatsploeg CRV-Interfarms, een veelbelovend team waar CRV trots op is. Doorzettingsvermogen is een belangrijke waarde in de agrarische sector en dit zien we terug in het topteam van CRV-Interfarms. Na het succes van vorig jaar organiseert CRV op dinsdag 22 oktober weer een schaatsclinic voor veehouders. De schaatsers van de CRV-Interfarms-ploeg geven de clinic in De Smelt in Assen. Daarnaast biedt CRV veehouders de gelegenheid om het team aan te moedigen tijdens een schaatswedstrijd van de KPN Marathon Cup na een heerlijk stamppotbuffet. De eerste wedstrijd waarbij CRV de veehouders uitnodigt, is op zaterdag 26 oktober 2013 in Deventer. Aanmelden voor de schaatsclinic en een wedstrijd van de KPN Marathon Cup kan op e-mailadres schaatsploeg@crv4all.com.

Vanaf eind september wordt Ovalert uitgebreid met een nieuwe variant van tochtdetectie: de halsresponder. Hierdoor kunt u kiezen voor de vruchtbaarheidsoplossing die het beste bij uw bedrijfssituatie aansluit: de poot- of de halsresponder. De halsresponder meet kop-/halsbewegingen voor tochtdetectie en meet het vreetgedrag. Tochtige koeien en koeien met afwijkend vreetgedrag worden geattendeerd. De betrouwbaarheid van tochtdetectie is gelijk aan die van de pootresponder. De voordelen voor u: – keuze voor het systeem dat het beste bij uw bedrijf past. – geïntegreerd in VeeManager; – mogelijkheid tot aansluiting op huidige Iso-koeherkenning; – poot- en halsresponders zijn samen te gebruiken; – inzicht in vreetgedrag van de veestapel. Neem voor meer informatie over Ovalert contact op met de CRV-klantenservice of uw Ovalert-vertegenwoordiger.

DUBBELE DROOMVLUCHT VOOR FRISBEE In de stal van veehouder Harmelink ging deze zomer tweemaal kort na elkaar de spreekwoordelijke vlag uit. Op 3 juli passeerde Frisbee 2 (v. Delta Webster) de 100.000 liter melk, de vierde honderdtonner van het bedrijf in het Overijsselse Vasse. En op 1 augustus werd haar moeder Frisbee 1 (v. Delta Circle) zelfs tientonner. Deze twee sterke staaltjes levensproductie staan niet op zich. In de stamboom van deze koefamilie zien we dat Frisbee 1 een kleindochter is van Etazon Frisbee en deze Etazon Frisbee heeft weer een nakomeling in de vijfde generatie die momenteel bij CRV op de stierenkaart staat: Delta Ammo. In april debuteerde Delta Ammo op de stierenkaart. Tijdens de augustusdraai liet deze superpinkenstier een mooie winst zien van 101 dagen levensduur, waarmee hij nu op 473 dagen komt. Voeg daarbij 234 NVI en we hebben een kanjer op het gebied van levensproductie die momenteel ook nog eens bijzonder aantrekkelijk geprijsd is.

Links Frisbee 2 (v. Webster) en Frisbee 1 (v. Circle)

HEEFT U ZELF NIEUWS TE MELDEN? MAIL DIT NAAR DE REDACTIE VAN CRV MAGAZINE: CRVMAGAZINE@CRV4ALL.COM

CRV MAGAZINE SEPTEMBER 2013

07-NOORD-SEPT.indd 7

7

17-09-13 09:47


BEDRIJFSREPORTAGE

Sinds een paar maanden maakt Eric Grotemarsink gebruik van Sperma Inclusief. Voor een vast bedrag per maand krijgt hij de best passende genetische vooruitgang

Gemak als drijfveer en vertrouwen als basis Eric Grotemarsink uit Stegeren (Ov.) rijgt de ene na de andere schakel aan de CRV-ketting van gemak: hij gebruikt VeeManager, SAP, Ovalert en sinds kort Sperma Inclusief. Eén aanspreekpunt en korte lijnen, dat is makkelijk. Maar dat maakt de Overijsselse melkveehouder nog geen blinde CRV-volger. Eigenlijk is het verhaal van Eric Grotemarsink terug te voeren op een lekkend spermavat dat hij destijds had gekocht bij een andere organisatie dan CRV. In dat vat zat sperma van diverse organisaties. ‘Op een gegeven moment attendeerde CRV-inseminator Theo Schumacher me erop dat er te weinig stikstof in het vat zat’, herinnert de Overijsselse melkveehouder zich. Vol ongeloof controleerde hij het vat, maar het klopte wel. Uiteindelijk leidde dit voorval tot het

8

08-10-ALG-SEPT.indd 8

volledig overstappen van de veehouder naar CRV. Het is Eric ten voeten uit: met gemak als drijfveer en vertrouwen als basis neemt hij een besluit. Dat klinkt misschien niet weloverwogen, maar dat is het wel. Hij kent zichzelf: ‘Ik ben geen fokker. De stap om SAP te gebruiken past mede daarom heel goed bij mij.’

Tussenkalftijd met 40 dagen omlaag De stap van weleer vormde de eerste in

Eric Grotemarsink vindt gemak in het management belangrijk een reeks vervolgacties waarbij de ene na de andere schakel aan de keten van gemak werd toegevoegd. Na VeeManager en SAP volgde schakel drie: Ovalert. Eric kampte met een veel te hoge tus-

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 11:41


BEDRIJFSPROFIEL VOF GROTEMARSINK-MULDER, STEGEREN (OV.) Veestapel: 80 melk- en kalfkoeien en 60 stuks jongvee Grond: 50 ha, waarvan 18 ha huur, de rest is eigendom. Op 13,5 ha staat mais, de rest bestaat uit grasland. Quotum: 707.153 kilo melk

Door Sperma Inclusief gebruikt Grotemarsink nu vrijwel altijd de eerste stierenkeus uit SAP. In dit geval indextopper Atlantic senkalftijd van op een gegeven moment zelfs 490 dagen. De voervoorlichter optimaliseerde de mineralenvoorziening, maar daar lag het blijkbaar niet aan: er veranderde niets. Op advies van de dierenarts behandelde hij koeien met Dinolytic, een natuurlijk prostaglandine. Ook dat zette geen zoden aan de dijk. ‘Ik werd moedeloos van het gevoel steeds achter de feiten aan te lopen.’ Steeds nadrukkelijker begon Eric te denken aan de inzet van techniek in de vorm van stappentellers. Tijdens een cursus VeeManager in Deventer kwam de Overijsselse melkveehouder in contact met enthousiaste Ovalert-gebrui-

kers. ‘Ze vertelden me zelfs dat ze wat betreft het inseminatiemoment blindvoeren op Ovalert’, vertelt hij grijnzend. Die ontboezeming leek hem wel erg sterk. Maar na een bezoek van Ovalert-vertegenwoordiger Fons Geerink koos hij toch rigoureus voor de aanschaf van de vruchtbaarheidsmanagementoplossing Ovalert met het pakket KI uitgebreid en kocht in februari dit jaar honderd responders (stappentellers). ‘Ik heb veel investeringen gedaan, maar nooit met zoveel overtuiging dat die in drie jaar zijn terugverdiend.’ Of Ovalert werkt? ‘Zeker weten. Door de inzet van het totale pakket van stappentellers en de aanvullende dienstverle-

Eric Grotemarsink (46) is getrouwd met Gerrie (44). Samen hebben ze drie dochters: Paula van 14 en de tweeling Ilona en Nicole (13). Vader Albertus (75) verzorgt de kalveren.

ning zijn de technische resultaten aanzienlijk verbeterd. De vruchtbaarheidsattentielijst eind vorig jaar gaf een tussenkalftijd van 486 dagen met een efficiëntiegetal van 2,72 (2,72 doses sperma per dracht). Begin juli dit jaar was dat 448 dagen met een efficiëntiegetal van 1,98. Dus de tussenkalftijd is al met bijna veertig dagen teruggebracht en per dracht is ook nog eens minder sperma nodig.’ Eric is er rotsvast van overtuigd dat hij de tussenkalftijd verder kan terugbrengen tot onder de 400 dagen. ‘Ik kom er nu achter dat de nodige koeien tussen

Om zijn veestapel efficiënt te runnen maakt Grotemarsink gebruik van de CRV-producten SAP, VeeManager, Ovalert en Sperma Inclusief

CRV magazine SEPTEMBER 2013

08-10-ALG-SEPT.indd 9

9

17-09-13 11:41


BEDRIJFSREPORTAGE

CRV-inseminator Theo Schumacher haalt een rietje uit het vat. Door Sperma Inclusief gebruikt Eric Grotemarsink de betere stieren waardoor hij gerichter aan zijn fokdoel werkt 0.00 en 6.00 uur tochtig zijn. Voorheen miste ik die eigenlijk’. Bovendien weet hij inmiddels dat hij voorheen regelmatig te vroeg insemineerde.

Beste sperma voor een vaste prijs De vierde schakel in de keten van gemak is Sperma Inclusief. Met Sperma Inclusief betaalt de veehouder een vast bedrag per koe per maand voor conventioneel sperma. Op gesekst sperma krijgt hij 50 procent korting. Duur? ‘Helemaal niet’, zegt Eric. ‘Op jaarbasis ben ik voor het hele bedrijf zelfs € 300 tot € 350 goedkoper uit, omdat bij mij dienstverlening, stieradvies, veemanager en sperma in één pakket zit.’ De motivatie voor de aanschaf van Sperma Inclusief vormt Erics bedrijfssituatie. In de kern is het een strategische beslissing. Voorheen wilde hij niet meer dan € 25 per rietje betalen. Gevolg was dat het regelmatig voorkwam dat sperma van de eerste stier uit het SAP niet werd aangeschaft vanwege de prijs. ‘Dus gaf ik toe op mijn fokdoel: een uniforme veestapel van gezonde, makkelijke koeien. De mooiste koe is voor mij het dier in het koppel dat niet opvalt.’ Met Sperma Inclusief kiest Eric nu bijna blindelings voor de eerste stier die het SAP aangeeft. Wat verder meespeelt is dat hij nu minder jongvee aanhoudt. De topkoeien en alle pinken worden met gesekst sperma ge-

10

08-10-ALG-SEPT.indd 10

ïnsemineerd. Hij is dus verzekerd van vaarskalveren. Het mes snijdt hier aan twee kanten: enerzijds is minder jongvee nodig, dat scheelt in de kosten, anderzijds was er de praktische noodzaak, omdat hij de huurstal waarin dieren van een jaar tot afkalven werden opgefokt, niet langer kon gebruiken. Even leek het erop dat hij daarvoor zelf iets moest bouwen, maar door Sperma Inclusief is dat niet nodig. Zo’n 60 procent van de koeiDoor Ovalert is de tussenkalftijd in een half jaar met bijna 40 dagen gedaald én is het efficiëntiegetal gedaald

en heeft hij met Belgisch-witblauwsperma geïnsemineerd. De kalveren die worden verkocht leveren meer op. Zitten er dan geen nadelen aan Sperma Inclusief? Eric laat even een stilte vallen. De oude computer in zijn kantoortje rammelt luidruchtig. Op het scherm staat het tabblad vruchtbaarheid van VeeManager met daarop een overzicht van de attentiekoeien uit Ovalert. ‘Nee’, zegt hij na enig nadenken. ‘Eigenlijk niet. Ovalert maakt mijn leven eenvoudiger en zorgt voor een betere veestapel.’

Gemak als bewuste keuze Maar voorlopig denkt de melkveehouder uit Stegeren niet aan stoppen. Niet omdat hij blind achter CRV aanhobbelt, maar omdat gemak wat oplevert. Een betere vruchtbaarheid, een snellere genetische vooruitgang, meer omzet en aanwas. Zolang gemak toegevoegde waarde oplevert is hij dik tevreden en blijft hij schakels toevoegen aan de keten van gemak. Zo denkt hij er serieus over om de krachtvoerkoppeling binnen VeeManager aan te schaffen. Daarbij wordt de krachtvoercomputer gekoppeld met de mpr-gegevens, zodat de krachtvoergift kan worden afgestemd op de dagelijkse melkproductie. Want bij de veehouder draait het om de dingen beter doen, niet om groei. ‘Laat anderen na 2015 maar gas geven, ik kijk nog even de kat uit de boom.’

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 11:41


MANAGEMENT

SMART DAIRY FARMING: VEEMANAGEMENT 3.0 Sensortechnologie wordt tegenwoordig op grote schaal toegepast. De melkveehouderijsector zou nog veel meer kunnen profiteren van deze techniek. Daarom is het project Smart Dairy Farming in het leven geroepen. Het geeft melkveehouders handvatten met als uiteindelijk doel een duurzamere koe. Bedrijven worden steeds groter en de gemiddelde bedrijfsgrootte zal na het verdwijnen van het melkquotum in 2015 alleen maar toenemen. Doordat de veehouder in de toekomst steeds meer personeel moet inzetten en dus meer werkzaamheden uit handen geeft, wordt het managen van een bedrijf gecompliceerder. Daarnaast wordt de consument steeds kritischer wat betreft dierwelzijn en diergezondheid. Om veehouders de helpende hand te bieden bij deze uitdagingen, is het project Smart Dairy Farming in het leven geroepen. Het is een gezamenlijk initiatief van kennisinstellingen zoals Wageningen UR, en het bedrijfsleven, waaronder CRV en FrieslandCampina. Smart Dairy Farming ondersteunt melkveehouders bij de verzorging van individuele dieren met als doel een goede gezondheid en dus een hogere levensproductie.

Concrete adviezen voor veehouder ‘Op gebied van sensortechnologie is er meer en meer mogelijk en daar zouden we in de melkveehouderij veel meer gebruik van moeten maken’, aldus Frido

Hamoen, manager Innovatie bij CRV. ‘Met behulp van sensoren kunnen we namelijk veel data boven tafel krijgen die het management van melkveebedrijven kunnen ondersteunen. In het project Smart Dairy Farming zijn we op zoek naar nieuwe (combinaties van) data voor nieuwe of nog betrouwbaardere managementadviezen.’

Nieuwe meettechnieken De drie gebieden waarop Smart Dairy Farming zich richt, zijn vruchtbaarheid, diergezondheid en voeding. Bij vruchtbaarheid wordt gekeken naar tochtigheid, dracht en het afkalfproces. De sensoren die hiervoor gebruikt worden, meten onder andere activiteit (stappenteller), herkauwactiviteit en het afkalven. Bij diergezondheid wordt met name gefocust op het proces van jongveeopfok. Hierbij worden onder andere de melkopname en wateropname en bij oudere kalveren ook hun activiteit gemeten. En bij voeding richt Smart Dairy Farming zich vooral op het transitieproces. Er wordt daarbij onderzocht wat de beste manier is om de koe probleemloos door het traject van voor het afkal-

ven tot en met de eerste honderd dagen in lactatie te loodsen. Daarbij wordt onder andere gebruikgemaakt van sensoren die de herkauwactiviteit en de pH-waarde van de pens meten. Ook worden algemene zaken gemeten, zoals dagelijkse melkgift, temperatuur en gewicht.

Praktische managementadviezen De huidige sensoren worden inmiddels ingezet op zeven praktijkbedrijven en momenteel worden alle data verzameld. Daarna worden deze data vertaald in praktische managementadviezen. Deze zijn erop gericht een zo concreet mogelijke actie door te geven aan de veehouder. Voorbeelden hiervan zijn ‘dier X kalft binnen enkele uren af’ en ‘de voeropname van dier Y is te laag, controleer dit dier’. Dit stelt de melkveehouders uiteindelijk in staat betere keuzes te maken op het gebied van gezondheid, vruchtbaarheid en voeding. De verwachting is dat deze concrete adviezen begin 2015 beschikbaar komen voor de veehouder. ESTHER VAN ELK

CRV MAGAZINE SEPTEMBER 2013

11-ALG-SEPT.indd 11

11

17-09-13 10:05


B E D RIJ F S R E P O R T A G E

Frank aan het werk in het in 2011 gebouwde deel van de stal

‘Fokkerijkeuzes Moeten bij Bedrijf passen’ Een koers uitzetten en die consequent volgen. Dat is de manier om de

Frank en Karin van Overveld

veestapel te fokken die perfect past bij de bedrijfsomstandigheden en het management. Ondernemers die zo’n duidelijke visie hebben zijn Frank en Karin van Overveld uit Oudemolen, Noord-Brabant. Het bedrijf van Frank en Karin en hun kinderen Thijs, Marjon en Kristel is sinds 1996 gevestigd in Oudemolen. Sinds die tijd heeft het bedrijf een flinke ontwikkeling doorgemaakt: van 60 koeien bij aanvang naar momenteel 150 koeien die worden gemolken met drie melkrobots. Deze ontwikkeling is geleidelijk gegaan. Na de bouw zeventien jaar geleden werd de stal nog twee keer verder uitgebreid. De laatste uitbreiding is gedaan in 2011. Het doel is om de stal op termijn vol te krijgen met eigen aanfok. Van Overveld:

12

12-14-ALG-SEPT.indd 12

‘We hebben nooit dieren aangekocht. Dat willen we niet vanwege het risico op dierziekten, maar ook omdat je nooit weet hoe die dieren het zullen doen op jouw bedrijf in jouw systeem.’ Eenvoud is sleutelwoord Eenvoud is een sleutelwoord in de visie van Van Overveld. Dit is bijvoorbeeld terug te zien in het voermanagement. De veestapel is opgedeeld in twee groepen: een groep met vaarzen en een groep met koeien. Beide groepen hebben een eigen krachtvoercurve volgens

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 10:04


BEDRIJFSPROFIEL FRANK (45) EN KARIN (43) VAN OVERVELD, OUDEMOLEN (N.BR.) Veestapel: 150 melkkoeien en 100 stuks jongvee Rollend jaargemiddelde: 10.143 4,37 3,46 Melkquotum: 1.450.000 kg melk Grond: 50 ha eigendom, 10 ha pacht

welke alle dieren in die groep gevoerd worden. Dat betekent dat alle vaarzen die honderd dagen aan de melk zijn dezelfde krachtvoergift krijgen, ongeacht hun productie. ‘Men heeft het tegenwoordig vaak over voerefficiëntie’, zegt Frank. ‘De dieren moeten melk produceren uit ruwvoer. En met dit systeem kun je goed zien wat de dieren met het voer doen, want alle dieren krijgen dezelfde hoeveelheid voer aangeboden.’ Uniforme veestapel fokken Door dit systeem is het van belang een uniforme veestapel te fokken. Hier heeft Van Overveld met het ‘fokken met gesloten beurs’-principe van CRV een duidelijke strategie voor. ‘Op de helft van de pinken gebruik ik SiryX, de rest van

de pinken wordt geïnsemineerd met conventioneel sperma. Bij de koeien worden de beste dieren geïnsemineerd met SiryX en de rest met een Belgischwitblauwstier’, vertelt Frank. Door de meeropbrengsten van deze kalveren krijg je als veehouder een hogere omzet en aanwas. En meer vaarskalveren van vaarzen betekent minder moeilijke geboortes. Maar het grootste voordeel van dit systeem is dat je de fokkerijkeuzes maakt die passen bij je eigen bedrijf en omstandigheden, aldus Van Overveld. ‘Hiermee kun je echt goed fokkerij op je eigen bedrijf toepassen. De koeien die een hoge piekproductie en een weinig persistente lactatie hebben, passen niet in mijn systeem waarin alle koeien dezelfde krachtvoergift krijgen. Met deze

dieren wil ik niet verder fokken. De koeien moeten bij mij en het systeem passen en niet andersom. Koeien met een lage productie maar zonder problemen gaan niet weg, maar daar wil je ook niet mee verder fokken. Door het gebruik van SiryX is er meer ruimte om dergelijke koeien voor de fokkerij buitenspel te zetten en er een Belgisch-witblauwstier op te gebruiken.’ SiryX gebruiken zonder meerkosten Doordat tegenover het gebruik van gesekst sperma het gebruik van Belgisch witblauw staat, zijn de gemiddelde geneticakosten vergelijkbaar met die van andere bedrijven. Karin van Overveld, die drie dagen per week werkzaam is als assistent-accountant op een accoun-

Vaarskalveren uit de beste dieren van de veestapel

CRV magazine SEPTEMBER 2013

12-14-ALG-SEPT.indd 13

13

17-09-13 10:04


BEDRIJFSREPORTAGE

Met ‘Fokken met gesloten beurs’ geeft Van Overveld richting aan zijn fokkerij tantskantoor, laat zien dat de geneticakosten op het bedrijf het afgelopen jaar 57 euro per melkkoe waren, waarbij de 25 procent beste bedrijven op 59 euro Nieuwe generatie, gericht gefokt

per melkkoe zitten. In 2011 waren de gemiddelde spermakosten zelfs slechts 34 euro. Uit deze methode volgen dus geen extra kosten, maar wel extra opbrengsten door betere vrouwelijke nakomelingen en hogere verkoopprijzen van de mannelijke kalveren. Focus op probleemloosheid De paringen worden al jarenlang gemaakt met behulp van het SAP-programma van CRV. De nadruk ligt hierbij op probleemloosheid. ‘Ik wil geen koeien waar je de hele tijd achteraan moet. Ze moeten het zelf doen.’ Het verhogen van de productie is dan ook geen doel op zich. ‘De productie mag alleen omhoog als ze het probleemloos kunnen’, aldus Van Overveld. Bij probleemloosheid denkt hij aan onder andere uiergezondheid en persistentie. Uiervorm en speenplaatsing zijn vanwege het robotmelken ook belangrijk. Frank: ‘Er is de laatste jaren veel ruimte gekomen om op uiergezondheid te fokken. Er zijn steeds meer fokwaarden en ook steeds meer stieren die hoog scoren op deze fokwaarden.’ ‘Liever vijf dan tien stieren’ Ondanks het grote aanbod aan geschikte ‘gezondheidsstieren’, houdt Van

14

12-14-ALG-SEPT.indd 14

Overveld de stierselectie bewust beperkt: ‘Ik gebruik zo min mogelijk stieren, liever vijf dan tien per jaar. Ik wil namelijk minimaal tien vaarzen van één stier. Dan kun je pas echt zien wat de nakomelingen doen op jouw bedrijf, onder jouw omstandigheden. En daar gaat het uiteindelijk om.’ ‘Stieren die we op dit moment gebruiken, zijn: Atlantic, Impuls, Navarro, Fidelity en Persuader. Fidelity is al een oudere stier, maar deze gebruik ik graag want de dieren doen het goed op mijn bedrijf. Ik weet dus wat ik kan verwachten’, zegt Frank. De acht Fidelitydochters in de volledig zwartbonte veestapel van Van Overveld hebben een gemiddelde lactatiewaarde van 109 bij een rollend jaargemiddelde op het bedrijf van 10.143 kg melk met 4,37% vet en 3,46% eiwit. Het gemiddelde celgetal van Fidelitydochters is 48 en het exterieur werd met ruim 83 punten gemiddeld beoordeeld. De duidelijke visie van Van Overveld en het consequent vasthouden aan de fokkerijstrategie heeft hem duidelijk geen windeieren gelegd. Marieke de Weerd

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 10:04


Management

CRV-informatie op maat met themavakdagen Om meer op maat van de Nederlandse en Vlaamse

klant en daardoor inspelen op zijn/haar behoefte is essentieel. Als je dan ook je informatiekanalen goed segmenteert, dan kun je je klanten voorzien van informatie die ze wensen en waar ze beter van worden.’ In die context start CRV dit najaar met de themavakdagen.

veehouders informatie te kunnen verstrekken, heeft CRV haar voorlichtingsdagen/infodagen voor leden en klanten grondig opgeschud. Hieruit ontstonden de themavakdagen.

Themavakdagen

Voorlichtings- of ledenbijeenkomsten, infodagen: allemaal bekende CRV-bijeenkomsten. Veehouders informeerden zich er over producten en diensten, maar praatten ook mee over diverse thema’s. Niet alleen qua timing, maar ook met hun programma kwamen deze informatiemomenten steeds dichter bij elkaar te liggen. Bovendien maken veehouders steeds vaker een keuze voor een bijeenkomst die nauw aansluit bij hun verwachtingspatroon.

Informatie op maat Bij veel veehouders is er, onder andere door de groei van hun bedrijven maar ook door de marktomstandigheden, steeds meer aandacht voor het management van de totale veestapel. ‘Dat betekent dat de verwachtingen van deze veehouders van CRV verschillend kunnen zijn, ook wat informatie betreft.’ Dat vertelt Ronald Boogaard, projectleider van de vernieuwde themavakdagen. ‘Luisteren naar de wensen van onze

De themavakdagen worden opgezet vanuit het centrale thema ‘Hoe manage ik mijn veestapel?’. Vanuit dit hoofdthema worden drie verschillende themavakdagen georganiseerd, elk met hun eigen invulling en programma. Het hoofdthema zal daarbij telkens een andere invulling krijgen, gericht op een van deze belangrijke items voor de Nederlandse en Vlaamse veehouder: een duurzame veestapel, doelgericht fokken en rendement. Elk van deze drie themavakdagen zullen het komend boekjaar op verschillende locaties – telkens op een mooi melkveebedrijf in de regio – georganiseerd worden. Daarbij heeft CRV ook veel aandacht voor een professionele invulling van elk van deze themavakdagen: een programma op maat van de veehouders uit de regio, goede (gast-)sprekers en een leerzame locatie. Meer informatie over het programma en de data van de komende themavakdagen is te lezen in het CRV Magazine van oktober. Wim Veulemans

THEMAVAKDAGEN Op maat van uw bedrijf RENDEMENT

DOELGERICHT FOKKEN

DUURZAME VEESTAPEL

CRV magazine SEPTEMBER 2013

15-ALG-SEPT.indd 15

15

17-09-13 14:33


ZOMERSE TEGENSTELLING Zomerse rust bij de koeien in de weide en een melkveehouder die in alle drukte zorgt voor hun winterrantsoen. (Fotograaf: Twan Wiermans)

16-17-ALG-SEPT.indd 16

16-09-13 13:50


16-17-ALG-SEPT.indd 17

16-09-13 13:50


18-21-ALG-SEPT.indd 18

17-09-13 16:39


FOKKERIJ

Een hoge levensproductie kost steeds minder moeite SERIE levensproductie

Ze hebben allemaal hun eigen motivatie om te werken aan levensproductie. Voor de één voert economie de boventoon, terwijl

DEEL 1: In de praktijk DEEL 2: Discussie over levensproductie DEEL 3: In de praktijk DEEL 4: Innovaties voor hoge levensproductie DEEL 5: In de praktijk DEEL 6: Innovaties voor hoge levensproductie DEEL 7: Samenvatting

‘De gerealiseerde productie vanaf de eerste keer afkalven tot de koe het bedrijf voor de slacht verlaat.’ Over de definitie van levensproductie zijn de vier veehouders het met elkaar eens. Over het belang van goede voeding en verzorging ook. En als het praktisch en financieel haalbaar zou zijn, bouwden ze allemaal een nieuwe stal met meer ruimte en comfort voor de koeien. Maar de een wil meer moeite doen voor een zorgkoe dan de ander. CRV Magazine vroeg de vier veehouders (zie kaders volgende pagina’s) om met elkaar in gesprek te gaan over levensduur. ‘Natuurlijk is het een goede zaak dat CRV veel aandacht besteedt aan levensduur en duurzaamheid’, vindt Johan van Ginkel uit Sellingen. ‘In alle geledingen van de samenleving wordt over duurzaamheid gesproken en burger en consument bemoeien zich meer met de veehouderij dan ooit. Wij moeten als sector laten zien dat we serieus werken aan het verhogen van de levensduur van onze koeien.’

Honderdtonners coachen als sport Arno van Velzen uit Meedhuizen erkent dat het coachen van honderdtonners – hij heeft inmiddels 36 certificaten aan de muur hangen – voor hem ook een beetje een sport is geworden. ‘De eerste 80.000 liter moeten vanzelf gaan. Daarna wil ik een koe best een tijdje apart in het stro houden en met een minimelker melken. Ik sta er vaak versteld van hoe een dier kan herstellen om dan alsnog probleemloos de

de ander werkplezier minstens zo belangrijk vindt. Vier veehouders voerden op uitnodiging van CRV Magazine een levendige discussie over levensduur. Eensgezind constateren ze dat kiezen voor duurzaamheid loont. Koeien realiseren steeds gemakkelijker een hoge levensproductie.

100.000 liter vol te maken. Daar heb ik wel wat extra werk voor over.’ Ook met koeien met uiergezondheidsproblemen heeft de veehouder uit Meedhuizen geduld. ‘Misschien wel te veel geduld’, geeft hij toe. ‘Ik blijf koeien behandelen, ook als ze meerdere keren uierontsteking hebben gehad, en dieren met een hoog celgetal voer ik niet zo snel af. De vraag is of dat economisch wel verantwoord is.’ ‘Een hoge levensproductie is mooi, maar ik ga niet lopen dokteren’, reageert Kees Simons uit Westerlee. ‘Ik wil een koe na afkalven best een paar dagen in een strohok houden. Maar na een week

de veehouder een koe af die nog maar 250 kilo melk te gaan had. ‘Ik wil graag makkelijk boeren’, vindt ook Johan. ‘Koeien moeten het op eigen kracht doen. Tot nu toe hebben drie koeien op ons bedrijf de honderd ton melk volgemaakt, allemaal op hun slofjes. Voor koeien met problemen ben ik absoluut niet tolerant. Als ik geen vertrouwen heb in herstel, gaat de koe gelijk weg.’

Geen minimelker ‘Ik weiger om een minimelker te kopen’, geeft ook Tiem Hindrik Middendorp uit Foxwolde aan. ‘Dan zou ik ’m nog gaan

‘Tot nu toe hebben drie koeien op ons bedrijf de honderd ton melk volgemaakt, allemaal op hun slofjes’ moet ze zich in het koppel kunnen redden. En dieren die na twee keer behandelen opnieuw uierontsteking krijgen, voer ik zonder pardon af. De kans dat zo’n koe nog herstelt, is klein en zolang ze blijft lopen, is ze een bron van besmetting voor andere koeien. De gezondheid van het vee staat voorop. Een hoge levensproductie van een individuele koe is geen doel. Een probleemloze veestapel wel.’ Honderdtonners heeft het bedrijf nog niet voortgebracht. Laatst nog voerde

gebruiken ook en met 250 koeien heb ik daar echt geen tijd voor.’ Niettemin is het vervangingspercentage op het bedrijf in Foxwolde al een aantal jaren minder dan 20 procent. ‘We zijn in tien jaar tijd gegroeid van 120 naar 250 koeien en hebben altijd alle koeien nodig gehad om het quotum vol te krijgen. Dan word je vanzelf tolerant. We blijven streven naar een laag vervangingspercentage. Economie is daarbij onze drijfveer. Als ik weinig vaarzen hoef op te fokken bespaar ik veel kosten. Bovendien kan

CRV magazine SEPTEMBER 2013

18-21-ALG-SEPT.indd 19

19

17-09-13 16:39


FOKKERIJ ik dan meer koeien insemineren met een Belgische blauwe. Natuurlijk is het leuk als een koe uiteindelijk de 100.000 liter volmaakt. Maar die mijlpaal levert me niets extra’s op en ik ga er dan ook geen extra moeite voor doen. Tot nu toe hebben we op ons bedrijf tien honderdtonners gehad en die hebben het allemaal vanzelf gedaan.’

Stieren met laatrijpheid gewenst Problemen met vruchtbaarheid en uiergezondheid zijn op alle vier de bedrijven de belangrijkste redenen voor gedwongen afvoer. Of een koe in haar leven een hoge melkproductie realiseert, is voor een belangrijk deel afhankelijk van het management van de veehouder, benadrukken de deelnemers aan de discussie. Maar dat wil niet zeggen dat fokkerij geen rol speelt. ‘Het lijkt steeds makkelijker te gaan’, geeft Arno bijvoorbeeld aan. ‘De meeste honderdtonners halen het nu vanzelf. Dat komt doordat ik de bedrijfsvoering steeds beter voor elkaar heb, maar erfelijke aanleg speelt zeker ook een belangrijke rol. Ik wil koeien fokken die veel kilogrammen eiwit produceren en dat lang en probleemloos volhouden.’ De Groningse veehouder besteedt veel aandacht aan het selecteren van stieren die passen in zijn fokdoel. Naast productieaanleg zijn de fokwaarden voor uiergezondheid en vruchtbaarheid belangrijke kenmerken. Daarbij ziet hij graag dat stieren zich verbeteren als de dochters in de tweede en derde lactatie komen. ‘Dat zijn de vaders die de gewenste laatrijpheid vererven.’ Daarnaast bestudeert Arno de aanhoudingspercentages van dochters op 60 en op 72 maanden na de eerste keer afkalven. Daarin blijken grote verschillen te bestaan tussen stieren. ‘Natuurlijk duurt het lang voordat je deze percentages kent, maar door stieren te gebruiken met vaders in de afstamming die op dit kenmerk goed scoren, voorkom je missers.’ De levensduurfokker heeft wat dat betreft nog wel een sug-

gestie voor CRV: ‘Als je pretendeert duurzaamheid na te streven, moet je dat ook waarmaken in de keuze van stiervaders. Door te kiezen voor stieren die op levensduur goed scoren, stijgt de kans op een echte topper voor levensproductie.’ Arno geeft aan dat in de afstamming van jonge stieren nu vaak veel Amerikaanse productieverervers terugkomen. ‘Die scoren – OMan uitgezonderd – meestal matig voor levensproductie.’

Kees Simons, Westerlee

Tiem Hindrik Middendorp, Foxwolde

Bedrijf

Bedrijf

95 melkkoeien, 100 stuks jongvee, 40 hectare grond Productie: 4.01 9100 4,40 3,61 Levensproductie bij afvoer: 34.954 kg melk Stiergebruik: Camion, Fidelity, Charlton, Ricardo, Deputy, Alba, Acme rf, Accolade, Award rf

250 melkkoeien, 130 stuks jongvee, 125 hectare land Productie: 5.01 8511 4,34 3,51 Levensproductie bij afvoer: 40.361 kg melk Stiergebruik: Atlantic, Persuader, Cricket, Kodak, Goli en 30% Belgisch witblauw.

De familie Simons verhuisde in 2001 van het Noord-Brabantse Udenhout naar het Groningse Westerlee.

De familie Middendorp verdubbelde in twaalf jaar tijd de veestapel.

20

18-21-ALG-SEPT.indd 20

CRV MAGAZINE SEPTEMBER 2013

17-09-13 16:39


InSire-stieren in. ‘Ik breng wel voldoende spreiding aan in het stiergebruik omdat de betrouwbaarheid van InSire-stieren natuurlijk lager is dan die van dochtergeteste stieren. Maar ik ben ervan overtuigd dat de theorie werkt. Gemiddeld genomen ga ik met jonge stieren het hardst vooruit in genetische aanleg voor levensproductie. Met name op gezondheidskenmerken is de laatste jaren heel streng geselecteerd.’ Johan gelooft er niks van. ‘Ik wil eerst betrouwbare cijfers zien voor ik een stier ga gebruiken. Met voorspellingen kan ik niks. Het liefst gebruik ik stieren uit moeders met een hoge levensproductie en van vaders die zich bewezen hebben als levensduurverervers. Dat ik daarmee geen gebruik maak van de jongste genetica zie ik niet als een probleem. Ik heb geduld. Een goede stier gebruik je nooit te laat.’ De veehouder en handelaar wil een koe fokken die in balans is. ‘Een koe die goed in elkaar zit, zal altijd veel melk geven en lang meegaan, of ze nu een dochter is van een jonge of van een oude vader. Daar ben ik van overtuigd.’

Blij met fokwaarden voor gezondheid

Omdat levensproductie centraal staat in het fokbeleid van CRV zullen jonge stieren gemiddeld hoger scoren voor dit kenmerk dan oudere stieren. Het gebruik van genomics kan deze ontwikkeling nog eens versnellen. Over het gebruik van InSire-stieren zijn de meningen van de veehouders echter duidelijk verdeeld. Kees zet op de helft van zijn dieren jonge

Om zijn ideale koe te fokken is Johan steeds op zoek naar stieren die de extremen in zijn koeien kunnen corrigeren. Variatie is daarbij het sleutelwoord. ‘En die mis ik wel eens in de hedendaagse internationale holsteinfokkerij’, geeft hij aan. ‘Gelukkig durft CRV nog wel eens eigen keuzes te maken.’ Ook op het inseminatielijstje van Tiem Hindrik komen InSirestieren nog niet voor. ‘Ik fok maar beperkt jongvee op. Afzwaaiers kan ik me niet veroorloven. Daarom gebruik ik alleen maar betrouwbare fokstieren. Ik ben blij met de fokwaarden voor gezondheidskenmerken die voortkomen uit de duurzaamheidstrategie, ik neem ze al jaren mee in mijn fokdoel en merk dat we vooruitgaan. De koeien kunnen ook op ons bedrijf de productie steeds makkelijker aan.’

Arno van Velzen, Meedhuizen

Johan van Ginkel, Sellingen

Bedrijf

Bedrijf

90 melkkoeien, 80 stuks jongvee, 60 hectare land Productie: 5.03 9852 4,19 3,52 Levensproductie bij afvoer: 36.212 kg melk Stiergebruik: Summit, Impuls, Malaga, Stol Joc, Mavid, Surprise

45 melkkoeien, 130 stuks jongvee, 20 stieren, 80 hectare land (2/3 akkerbouw) Productie: 4.01 10.239 4,16 3,31 Levensproductie bij afvoer: 31.254 kg melk Stiergebruik: Tomahawk, Stardom, Triple Threat, Prelude, Acme rf, Blackstar Johan van Ginkel haalt een belangrijk deel van zijn inkomen uit de verkoop van afgekalfde vaarzen.

Jonge of oude vader

Arno van Velzen staat hoog in de landelijke rangschikking van bedrijven met de meeste 100.000 literkoeien, tot nu toe 36.

CRV MAGAZINE SEPTEMBER 2013

18-21-ALG-SEPT.indd 21

21

17-09-13 16:40


MANAGEMENT

Elke veehouder wil een goed inzicht hebben in de prestaties van zijn veestapel. VeeManager helpt hem om de veestapel optimaal te managen. Met de nieuwe module Voer in VeeManager is het management van uw veestapel voortaan nóg beter geregeld.

KRACHTVOERMANAGEMENT VIA VEEMANAGER Melkproductieregistratie (mpr) is al langer voor vele melkveehouders een belangrijke schakel in het management op hun melkveebedrijven. Zo gebruiken zij de mpr-gegevens al voor de selectie van hun dieren, het fokbeleid, het opvolgen van de diergezondheid of het berekenen van een uitgebalanceerd ruwvoerrantsoen en de krachtvoergift. Zo is de mpr-informatie samen met de dierregistratiegegevens de basis voor veel managementproducten. Dat geldt ook voor VeeManager.

Online sturen Met de module Voer en de daarbij horende krachtvoerkoppeling krijgen de mpr-gegevens in VeeManager een nog grotere waarde in het bedrijfsmanagement. Door de koppeling van het krachtvoersysteem aan VeeManager kunnen krachtvoergiften beheerd worden, ook

22

22-23-ALG-SEPT.indd 22

op afstand. De module geeft ook informatie over restvoer terug vanuit uw krachtvoercomputer. Zo kunt u via de online verbinding van VeeManager altijd en overal de restvoerattenties raadplegen en de krachtvoergift bijstellen.

Berekenen krachtvoergift De krachtvoergift binnen VeeManager wordt berekend aan de hand van de volgende vier factoren. – Allereerst is er het krachtvoerschema. Eventueel samen met de voeradviseur of de voerleverancier kan een krachtvoerschema worden aangemaakt voor verschillende groepen dieren op het bedrijf. Het enige wat hoeft te worden ingevuld, is het aantal kilogrammen krachtvoer dat men wil voeren per kilogram melk. – Dan zijn er de voersoorten. Verschillende krachtvoersoorten zijn te beheren en af te stellen.

– Er is de mpr. Vanuit de mpr worden nauwkeurig de kilogrammen vet en eiwit per dag berekend. Op basis van deze mpr wordt de verwachte dagelijkse melkgift (meetmelk) berekend voor een langere periode (3 tot 6 weken). – En er zijn de krachtvoercorrecties. Men kan correcties op drie niveaus uitvoeren: dier, groep, bedrijf. Op basis van deze vier factoren wordt er dagelijks een advies berekend voor de dieren op het bedrijf. Dit advies wordt iedere dag op een vast tijdstip naar het voersysteem gestuurd. Dit tijdstip bepaalt de melkveehouder zelf.

Uitvoeren koppeling De krachtvoerkoppeling en de module Voer in VeeManager zijn de voorbije maanden in de praktijk intensief en succesvol getest op diverse pilotbedrijven. Deze uitgebreide tests toonden aan dat de krachtvoerkoppeling voor de ver-

CRV MAGAZINE SEPTEMBER 2013

17-09-13 15:55


MPR

VEEMANAGER

KOPPELING

KRACHTVOERBOX

De voordelen voor u van de krachtvoerkoppeling Met de module Voer in VeeManager kunt u waar dan ook uw krachtvoergiften en informatie inzien en beheren. Dit is het gemak van VeeManager online. De krachtvoergift wordt automatisch afgestemd op de verwachte dagelijkse melkgift (kg meetmelk). Dit zorgt voor minder handwerk en voeren op de norm, wat tot betere resultaten leidt. U krijgt dagelijks de belangrijkste restvoerattenties in beeld, waardoor u snel kunt bijsturen. Het geeft u inzicht in het verloop van uw krachtvoergift op dier-, groeps- en bedrijfsniveau.

Verwachte melkgift?

schillende merken voercomputers praktijkrijp is voor gebruik door de veehouders. Ook de mengvoerleveranciers zijn ondertussen terdege geïnformeerd over de mogelijkheden met de module voer in VeeManager. Het krachtvoersysteem op het melkveebedrijf wordt gekoppeld met de database van CRV en dus met VeeManager. Deze koppeling wordt technisch mogelijk gemaakt via software, een zogenaamde plug-in. Deze plug-in wordt op de bedrijfs-pc geïnstalleerd. Als er een fysieke verbinding tussen het krachtvoersysteem en een computer met internetverbinding is gerealiseerd, kan de module Voer het krachtvoersysteem aansturen. Het tot stand komen van deze verbinding verschilt per bedrijf (de locatie van de pc’s) en type krachtvoercomputer.

Voor de berekening van de krachtvoergift gebruikt de module Voer in VeeManager de verwachte dagproductie (meetmelk). Bij het voorspellen van de dagproductie wordt gebruikgemaakt van een standaardlactatiecurve (zie hoofdstuk E1 op de CRV-site onder ‘Over CRV’ onder ‘Documentatie’). Deze curve geeft het verwachte verloop van de lactatie weer, waarbij men bij de berekening rekening houdt met de laatst bekende dagproductie, de 305 dagenproductie van de voorgaande lactatie en het gemiddelde lactatieverloop van de groep koeien van gelijke leeftijd die gekalfd hebben in hetzelfde seizoen en produceren onder gelijke omstandigheden. Deze ‘verwachte melkproductie’ werd al eerder gebruikt om te zien of het dier tijdens de monstername aan de verwachting voldoet en voor de berekening van de (voorspelde) 305 dagenproductie.

WIM VEULEMANS

CRV MAGAZINE SEPTEMBER 2013

22-23-ALG-SEPT.indd 23

23

17-09-13 15:55


STIERS P E C I A L

Camion van de Peul zet zijn beste beentje voor Het debuut in de lijst met dochtergeteste stieren verliep voor Camion zeer voorspoedig. De als genoomstier al hoog gerangschikte roodbonte stier pakte in augustus direct de koppositie. Zijn achterliggende koefamilie is allerminst een onbekende. De stalnaam Van de Peul zal menigeen bekend in de oren klinken. Maatschap Huntjens-Beckers uit het Limburgse Noorbeek heeft met Van de Peul Kylian en Maniac van de Peul al twee roodbonte fokstieren gefokt. Met de volle broers Camion en Cherokee boeken zij opnieuw succes. Daarnaast staat ook de hoornloze genoomstier Maddock van de Peul uit dezelfde stal op de stierenkaart.

Benenspecialisten Al deze stieren stammen uit de gerenommeerde Massiafamilie. Waar het ooit begon met de aankoop van Stadelembryo’s uit Massia 14 (de grootmoeder van Apina Curtis) regent het nu fokkerijsuccessen in de Van de Peulstal. Opvallend in de vererving van de fokstieren is de uitstekende benenvererving. Waar Kylian en Maniac met allebei 113 torenhoge fokwaarden voor benen laten zien, ont-

popt ook Camion zich met 112 tot een ware benenspecialist. Paul Huntjens is niet verbaasd. ‘Zijn moeder Massia 9397 heeft uitstekende benen en beschikt over fenomenale klauwen’, aldus de fokker. ‘Ze is daarbij geen typische Goldwyndochter, want ze vertoont juist veel kracht’, vervolgt hij. De positieve gehalten in Camions vererving komen niet uit de lucht vallen. Massia 9397 heeft in haar drie lijsten elke keer minimaal 3,77% eiwit in 305 dagen geproduceerd. Camions volle broer Cherokee laat met +0,14% eiwit zien dat dit kenmerk stevig verankerd is in deze familie. Ook hij scoort met 107 voor benen goed op dit onderdeel. ‘We spoelen Massia 9397 nog steeds om nog meer nakomelingen te krijgen’, geeft Huntjes aan. Twee van haar inmiddels melkgevende Redgolddochters zijn actief in het fokprogramma van CRV. Hun volle broer is ingezet als InSire-teststier.

Strijdje 89 (VG 86, v. Camion) van A. en B. van Dee-Voorsluijs te IJzendoorn

24

24-ALG-SEPT.indd 24

CAMION VAN DE PEUL (Fender x Goldwyn x Kian)

NVI: 270 (levensd.: +708 € 172 Inet) prod.: +576 +0,12 (36 kg) +0,02 (22 kg) ext.: 103 104 107 112 110 STERKE PUNTEN • benen • gezondheidskenmerken • geboortegemak LETTEN OP • melksnelheid (langzaam) • voorspeenplaatsing

Genoomstiervaders Van Camion heeft CRV verschillende zonen in opfok en de oudste zijn al ingezet als teststier. Zelf had hij in de vorm van Lowlands Fender in eerste instantie ook een genomicstier als vader. Fender, de Topspeed Gogozoon uit een Lightningdochter van voormalig NRM-kampioene Flora (EX 91) van Dorrestijn-Van Houselt, kreeg kansen als stiervader op basis van zijn gunstige genoomfokwaarden. De stier verwierf op basis van dochterinformatie een plek op de stierenkaart van CRV. En zo vergaat het Camion nu ook. Zijn productievererving is allround met plusjes voor de gehalten. Opvallend goed zijn de gunstige gezondheidseigenschappen. Wel moet er in het gebruik gelet worden op de melksnelheid (93). Binnen het exterieurplaatje vallen de goed aangehechte, ondiepe uiers op met daarbij een fenomenale benenvererving. Dankzij 109 voor geboortegemak is Camion uitermate geschikt voor gebruik op pinken. En hij is een uitstekende bevruchter.

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 10:22


VERENIGINGSZAKEN

JONGERENCOMMISSIE is toekomstinvestering Hij noemt zichzelf een echte fokkerijman. Dat wil echter niet zeggen dat Niek Pels (23) zijn horizon niet wil verbreden. Integendeel. Al drie jaar draait de CRV-inseminator daarom mee in de jongerencommissie Zuid-West, het afgelopen jaar in de rol van voorzitter. Niek Pels leidt een druk leven. Dertig uur in de week komt hij als CRV-inseminator bij de boeren op het erf, daarnaast werkt hij mee op het melkveebedrijf van zijn ouders in Empel, bij ’s-Hertogenbosch. ‘Een echt gezinsbedrijf,’ vertelt Niek, ‘waar mijn ouders en vier kinderen meehelpen.’ Ooit hoopt hij het bedrijf over te nemen, maar voorlopig is er genoeg te doen. Bij de jongerencommissie Zuid-West bijvoorbeeld, waarin hij al drie jaar meedraait. ‘Jongvee’ van CRV De dertien jongeren binnen de commissie hebben veel gemeenschappelijk, maar toch zijn er ook heel uiteenlopende interesses, is Nieks ervaring. ‘Fokkerij, om een voorbeeld te geven, dat is echt mijn ding. Niet alleen als inseminator, maar ook in mijn vrije tijd ben ik daar veel mee bezig. Dat geldt niet voor alle andere jongeren, maar dat is prima: zo wordt je horizon breder.’

De jongerencommissie is een leerzaam hoofdstuk voor de Brabander. ‘Tijdens het seizoen komen er verschillende sprekers langs, al dan niet uit de CRVstal. Zo heeft directielid Joop Kersten het financiële plaatje en de businessunits toegelicht, heeft Tonnie Vissers over de stierenkaart verteld en heeft Pieter van der Grift van het hoofdbestuur ons enkele keren geholpen met onze opdracht. CRV is begaan met de jongerencommissie. Wij zijn een beetje het “jongvee” van CRV, een investering voor de toekomst. Zo wordt een van onze leden bestuurder van CRV en is eerder al een oud-lid toegetreden tot de inforaad.’ Afrekenen met gezonde spanning Niek was het afgelopen jaar voorzitter van de jongerencommissie. ‘Dat trok me wel. Het is goed voor je persoonlijke ontwikkeling om een keer een microfoon in de hand pakken. Dat deed ik trouwens al wel, zoals tijdens het veebeoordelen, maar als je een presentatie

Jongerencommissie Zuid-West sloot het jaar af met een excursie. Boven v.l.n.r.: Niek Pels, Henk Jan Cazant, Corné Toonders, Adri van Bavel, Pieter Relou en Tonny Buijs; onder: Cock Verweij, Martin Mourik en Sharon Blok. Niet op de foto: Rob Hubens, Lins Keijzers, Rick Meulenbroeks, Emiel de Bruijn en Noortje Krol

Adviserende rol CRV heeft vier jongerencommissies: één in Vlaanderen en drie in Nederland (in de regio’s Noord, Oost en Zuid-West). De jongerencommissies zijn afgevaardigd door hun gewest- of afdelingsbestuur en vormen het voorportaal voor het bestuurlijk kader. Ze fungeren als klankbordgroep richting de raad van commissarissen en de directie en kunnen hun mening geven over bepaalde zaken. Elk jaar geeft CRV een lid de kans om de leergang Leiderschap te volgen bij NICE Nyenrode.

geeft voor het CRV-bestuur, moet je toch wel even afrekenen met gezonde spanning.’ Die presentatie hoort bij de jaarlijkse opdracht die CRV aan de jongerencommissie meegeeft. ‘Deze keer was het thema de duurzame koe. En wat dacht je van onze jaarlijkse jongerendag? De laatste keer zijn er maar liefst 110 jongeren op afgekomen. Dat geeft echt voldoening, zeker als je er later bij boeren op het erf nog complimenten over krijgt.’ Lokaal aanwezig blijven Inmiddels heeft Niek CRV beter leren kennen. Wat zou volgens hem een aandachtspunt voor CRV moeten zijn? Hij denkt diep na. ‘Lokaal aanwezig blijven. Als coöperatie moet je je nek uitsteken voor de boeren in Nederland en Vlaanderen. Door producten van hoogwaardige kwaliteit te leveren zal CRV een leidende rol blijven spelen. CRV gaat me aan het hart, niet alleen omdat het mijn werkgever is, maar ook door het stamboek, de mpr, de rietjes, eigenlijk alles wat we voor onze veestapel gebruiken.’

CRV magazine september 2013

25-ALG-SEPT.indd 25

25

16-09-13 13:48


F O KK E R I J

nieuwe dimensie door Testvaarzen op Barendonk SERIE testbedrijven In de Delta-nucleus in Terwispel werkt CRV met de hoogste merkergeteste vrouwelijke dieren die in eigendom van CRV zijn. Deze dieren worden getest op werkelijke prestaties op vijf testbedrijven. Wat gebeurt daar? In vijf magazines worden alle testbedrijven aan u voorgesteld. DEEL 1: Stal Vernooij, ’t Goy DEEL 2: Stal Boschloo, Steenderen DEEL 3: Stal Van Gastel, Nispen DEEL 4: Stal Garritsen, Laren DEEL 5: Stal Barendonk, Beers

Wie kent ze niet? Roodbonte koeien met de stalnaam Barendonk schitterden in vele keuringsringen, tot op het hoogste nationale en Europese niveau. In de jaarlijkse toplijstjes van gemiddelde scores in de bedrijfsinspectie gooien de vaarzen uit de Noord-Brabantse fokstal steevast hoge ogen. De familie Hermanussen uit Beers houdt van koeien die in type en uitstraling iets extra’s laten zien en beleeft er veel plezier aan om de dieren te presenteren op een keuring. Exterieur heeft in hun fokdoel dan ook altijd een belangrijke plaats gehad.

Keuringstoppers staan op de Barendonk al jaren op stal. Met de komst van Delta-testvaarzen zijn daar sinds kort indextoppers bijgekomen. De familie Hermanussen uit Beers houdt van koeien die iets extra’s hebben in exterieur of productie. Sommige donoren in hun stal hebben het allemaal. Met de komst van testvaarzen uit het Delta-programma is aan de fokkerijliefde sinds een jaar een nieuwe dimensie toegevoegd. ‘We vonden het een uitdaging om onze eigen koefamilies te meten met de top van het Delta-fokprogramma’, vertelt Ivo, die naast een baan samen met zijn vader Jan en broer Jens de zorg voor de koeien voor zijn rekening neemt. De uitdaging was de reden om jaarlijks tien tot vijftien vaarzen voor CRV te gaan testen. Zes Delta-vaarzen schopten het tot nu toe al tot donor. Het betekent veel extra werk en aanloop in de stal. De liefhebbers genieten er zichtbaar van.

Hoge lactatiewaarden De testvaarzen scoren hoge lactatiewaarden in het koppel. ‘Ze springen er naast onze exterieurfamilies in melkproductie echt uit. Maar de eigen families

waarin we altijd meer op productie hebben gefokt, kunnen goed meekomen’, zegt Ivo, die als voorbeeld wijst op Paulina 139 rf, een met 87 punten ingeschreven dochter van Award. Ze laat een lactatiewaarde van 129 aantekenen en leverde al twee stiertjes voor CRV en vijf vaarskalveren (van o.a. Chanel, Passe en Danillo) die genoomfokwaarden van boven de 300 NVI scoren. De familie Hermanussen laat haar zelf nu wekelijks prikken om via ivp haar genen nog meer te kunnen benutten. ‘Naast hoge lactatiewaarden laten de testvaarzen ook duidelijk goede gezondheidskenmerken zien’, stelt Jan vast. ‘Zo is het celgetal van de dieren opvallend laag en de klauwgezondheid goed.’ Spoelingen zijn op dit moment wekelijks werk op de Barendonk. Een groot deel van de embryo’s gaat naar Delta-satellietbedrijven. Van de vaarzen

Roodbonten en recreanten op landgoed De Barendonk Jan (60) en Liesbeth (55) Hermanussen beheren samen met hun kinderen Ivo (24), Jens (19) en Tessa (21) een veelzijdig plattelandsbedrijf. Op het landgoed De Barendonk in Beers houden ze 140 grotendeels roodbonte melkkoeien en 140 stuks jongvee. De verkoop van fokvee is belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering. Op 20 van de 80 hectare grond die bij het bedrijf hoort ligt een beheersovereenkomst, 7 hectare is in gebruik voor boomkwekerij en 17 hectare is maisland. De melkkoeien worden sinds 2005 gemolken met twee melkrobots en realiseren een rollend jaarge-

26

26-27-ALG-SEPT.indd 26

middelde van 9700 kilo melk met 4,28% vet en 3,54% eiwit. Het melkvee staat jaarrond op stal en krijgt een gemengd basisrantsoen van half graskuil en half maiskuil met 3 kilo tarwegist, 2 kilo maatmeel en een kilo beheershooi. Aanvullend krachtvoer krijgen de dieren in de melkrobots en krachtvoerboxen. De familie fokt niet alleen koeien, maar ook nog paarden. Naast het agrarische bedrijf exploiteren de ondernemers bovendien een recreatiebedrijf met onder andere een natuurkampeerterrein, groepsaccommodaties, trekkershutten en vergaderlocaties.

Arrangementen op het recreatiebedrijf worden regelmatig gecombineerd met een bezoekje aan het melkveebedrijf. Zo vullen beide takken elkaar aan.

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 14:34


die de liefhebbers aanspreken, zetten ze echter ook wel embryo’s in op eigen ontvangsters. Zo breiden de Delta-genen zich langzaam maar zeker uit. Omdat veel gewerkt wordt met roodfactorstieren sluipt ook de zwartbonte kleur langzaam de stal in. Ook bij Hermanussen zijn bijvoorbeeld dochters aan de melk van Etazon Renate. Zowel Delta Rosa rf (v. Lawn Boy) als Delta Renda rf (v. Fidelity) zijn gepromoveerd tot donor. ‘Maar alle zwarte dieren hebben de roodfactor en we willen er beslist weer roden uit terugfokken’, haast Ivo zich te zeggen.

Hoornloos met uitstraling Met het testen van vaarzen voor CRV werd ook het kenmerk hoornloosheid op de Barendonk geïntroduceerd. Zo zijn inmiddels twee hoornloze vaarzen aan

de melk: de roodbonte Fasna Asterixdochter Huijben Asterix Hennie 7337 Pp en de roodfactor Legenddochter Delta Juliëtte Pp. ‘Een goede ontwikkeling’, noemt Jan het fokken op dieren die niet meer hoeven te worden onthoornd. ‘Dierwelzijn zal in de toekomst steeds meer aandacht krijgen, ook in de melkveehouderij, en het onthoornen van een kalf is toch een hele ingreep die de opfok verstoort.’ Een hoornloos dier dat de familie Hermanussen erg aanspreekt, is de hoogdrachtige pink Caudumer Lol 306 PP. Het dier met hoge genoomfokwaarden heeft alles in zich om een topper te worden. Het feit dat ze homozygoot hoornloos is maakt haar extra interessant voor het fokprogramma. Maar de exterieurliefhebbers in vader en zoons genieten nog het meest van haar fraaie uitstraling.

Delta Jarmila rf (Fidelity x Shottle), donorkoe waarvan embryo’s beschikbaar komen

Direct raak Met een score van zes donoren uit twaalf testvaarzen heeft de familie Hermanussen tot nu toe veel plezier van hun beslissing om testbedrijf te worden. Met de eerste testvaars die aan de melk kwam was het direct raak. Delta Gretchen rf (Man-O-Man x Kian), uit de familie van Delta G-Force en Delta Malaga, maakte een vaarzenlijst van 10.770 met 3,83% vet en 3,51% eiwit in 305 dagen, werd ingeschreven met 86 punten en is een fraai langgerekt dier dat ook de exterieurliefhebbers aanspreekt. Het Broek Delta Janna is ook zo’n koe. Ze kreeg 87 punten voor algemeen voorkomen, produceert als vanzelf meer dan 10.000 liter melk en liep in de fraaie dochtergroep van haar vader Fidelity op de Koe-Expo, afgelopen juni in Zwolle. De praktijk bij Barendonk laat het zien: sommige donoren hebben het allemaal.

Delta Samantha-red (v. Fidelity), 115 lw en 87 punten, volle zus van Delta Direct

CRV magazine SEPTEMBER 2013

26-27-ALG-SEPT.indd 27

27

17-09-13 14:34


H O NDE R D T O NNE R S N O O R D

prestaties in beeld Dagelijks plaatst CRV alle nieuwe koeien die de magische grens van 100.000 kilogram melk of 10.000 kilogram vet en eiwit hebben gepasseerd op haar site (kijk links onderin op de homepage van de nieuwe CRV-site onder Tien- en Honderdtonners).

De dieren staan standaard op volgorde van overschrijdingsdatum, maar u kunt naar hartenlust selecteren op bijvoorbeeld woonplaats, vader, gehalten of dagen.

HONDERDTONNERS KOE

VADER EIGENAAR

KOE OP BEDRIJF 14

KOE

VADER EIGENAAR

KOE OP BEDRIJF

Afra 58

Proud

A. H. N. Lansbergen, Egmond a.d. Hoef

Joukje 9

B Marte

vof Veehouderij S. F. Huitema, Blauwhuis

2

Alied 4

Lord Lily

mts. H. W. en W. H. Santing, Wanneperveen

1

Klaaske 66

Slogan

R. Prinsze, Purmer

2

Anna 193

Boudewijn

J. M. Scheltinga, Oldeholtwolde

6

Klara 211

Bill

firma De Koning, Zuidschermer

5

Anna 63

Dillon

vof J. P. M. v.d. Burg en zn., Wieringerwerf

4

Lena 38

Russel

mts. A. en T. Reitsma-van Hijum, Hegebeintum

6

Annemarie 25

Marconi

C. G. J. Oostveen, Grijpskerk

5

Lena 74

Cash

A. Talsma, Oudkerk

17

Annie 232

Eros 103

mts. J., L., K. en M. Wieland-Mulder-Biesheuvel, Roden 3

Liona 03

T. N. Agricola, Scharsterbrug

3

Antje 121

Kilobar

mts. M. v.d. Ploeg-Schram, Haule

3

Lutske 64

Lord Lily

fa. Peetoom Mariahoeve, Zuidermeer

1

Aukje 239

Archibald

W. C. Bakker, Nieuwe Niedorp

8

Lyts Jouster Aukje 808 Archibald

P. Bosch, Hiaure

3

Aukje 83

Largo

H., L. en L. Lolkema-van Keulen, Haskerhorne

2

Maaike 240

Lord Lily

R. en A. Legendal-Melein, Tjerkgaast

1

Beatrix 121

Cash

mts. Wiersma-Werkman, Stitswerd

4

Mien 23

Proud

mts. G. en W. Westert-Drost, Havelte

1

Black Roos

vof Smit-Fit, Hauwert

1

Mijntje 11

Marker

mts. P., G. en H. Haumann-Hesen, Creil

4

Blondie 13

Eems Ion

mts. J. en H. de Vries-Bolt, Stedum

1

Munnekeveen Joke 13 Cash

Munnekeveen vof, Nieuwolda

8

Broeken Vli Lammie 137 Slogan

vof Euving, Zwinderen

8

Munnekevn Rozalien 15 Gavin

Munnekeveen vof, Nieuwolda

9

Burgstate Wietske 136 Hudson

C. P. van Burgsteden, Oosterwolde (Fr.)

3

Pafke 55

Lord Lily

mts. H. A. en J. Visser, Wijtgaard

2

Castor Rosette 45

Design

mts. Van Wijk, Zuurdijk

30

Patsy 36

Cello

P. O. W. Vandenbussche, Meedhuizen

9

Clara

Lima

mts. R. en S. Konijn-Hollander, Wijnjewoude

3

Pietje 114

Jaguna

F. M. J. Zeinstra, Sexbierum

2

Coba 40

Cash

E. J. Strijker, Stuifzand

4

Reiertjeshoeve Alice 24 Ferdi

mts. J. en L. de Haan, Beerta

16

mts. J. en Lj de Haan, Beerta

17

De Bovenweg Bonnie 34 Bobstar 50

mts. J. en J. ten Berge-Kolk, Steggerda

3

Reiertjeshoeve Irene 365 Ferdi

Dirkje 148

Slogan

mts. J. en W. Bosker-Hoorn, Wittelte

11

Renske 243

Bongo

G., A., B., G. en E. Horsting-Kamps-Smidt, Oosterhesselen 2

Duikje 51

Laton

vof Bokma, Nijemirdum

3

Richtje 22

Progetto

mts. Ridder-Kuiper, Oldehove

Elly 70

Melchior

mts. H., A. en R. Miedema, Slootdorp

7

Richtje 35

Clara's Orkan K. en C. Schep-Verhoeff, Lemmer

Emma 531

Slogan

De Paarlberg Melkvee bv, Warmenhuizen

6

Rika 143

Vliet Jack

R. T. den Hartog, Kollum

3

Engelina 119

Allstar

J. H. Bakker, Burdaard

4

Rika 73

Belle Ami

B. en J. Meijer-Pool, Witteveen

6

Eva 342

Russel

vof A. Kraakman en zn., St. Maartensbrug

28

Roelie 173

mts. L. en T. de Haan-van Rozen, Gorredijk

1

Fenna 134

Kievest

mts. L., B. en H. van Dijk-Hoving, Blijham

2

Roelie 75

Bookie

R. L. Bouwknegt, Nijeveen

1

Frida 301

Starleader

A. v.d. Zijpp-Schreur, Bant

10

Roelie 81

Eros 68

L. Lok, Onna

Friso Elise 4

Igniter

mts. Van den Berg-Belshof, Ten Post

17

Rommie 29

Cash

mts. A. N. en Y. Baken, Nijeberkoop

Froukje

Proud

D. J. Pool, Drogeham

1

Roosje 640

Armstrong

K. J. en J. H. Swaag, Barsingerhorn

8

Geertje 32

Jemeni

mts. M., M. en M. Gerards-van de Wouw, Sellingen 5

Roosje 647

Russel

K. J. en J. H. Swaag, Barsingerhorn

9

Geertje 99

Armstrong

mts. Melkveebedrijf Pijpker, Zevenhuizen (Gr.)

3

Roza 894

Royal

mts. E. H. en E. Bosma-Kuiper, Appingedam

Gerda 178

Cash

G. Fopma, Nijhuizum

1

Sientje's Rll

Reina Lucky Leo mts. Van Wijk, Zuurdijk

Grietje 262

Eros 68

J. Hoekstra, Sumar

5

Sietske 51

Noah

mts. P. en S. Veenstra, Wijnjewoude

1

Grietje 326

Charisma

C. en C. Ruijter-van Wonderen, Warmenhuizen

2

Sneeker 143

Eduward

veehouderijbedrijf Bouma, Kuinre

4

Hanna 304

Luxemburg

A. Rodenburg, Uitgeest

4

Sonja 6

Border

melkvbedrijf De Waarhoek, Nieuwolda

3

Hester 39

Archibald

R. Woudstra, Lemmer

1

Sophie 62

Piramide

R. W. Zuidberg, Oldetryne

5

Hoeve Rohé Hinito

Ferdinand

Celsius

J. J. N. Blom, Zwaagdijk

2

5 3

1 12

3 31

W. W. J. M. de Wit, Oldeberkoop

3

Stam 357

Hollandhoeve Crista 43 Trademark

mts. J. en J. Neefjes, Twisk

13

The Princess Roza 44 London

R. en W. Neutel, Hoogeveen

4

IJlster Klaasje 3

Slogan

mts. Van der Gaast, IJlst

2

Tonja

Jesther

mts. K. en J. A. Huizinga-Leemhuis, Oldehove

2 1

Inge

Royal

L. G. Kalsbeek, Gaast

8

Truida 73

Stadel

B. Koster, Medemblik

Janna 123

Bernard

mts. J. en L. Brand-van Goor, Wanneperveen

3

Truus4 5

Glory Box

vof Van den Nieuwenhof, Erp

1

Jantje 610

Mac Man

T. Schermerhorn, Grootschermer

3

Warrenhoeve Pietje 41 Cash

vof Warrenhoeve, Suwald

4

Jeltsje 91

Laurel

H. B. Sieljes, Schuinesloot

4

Weinterper Zwaantje 31 Peridot

W. C. Faber, Wijnjewoude

4

Jentje 323

Palmer

mts. K., E. en A. Hoorn, Ruinerwold

9

28

28-29-NOORD-SEPT.indd 28

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 09:39


T I E N T O N N E R S N oor d

TIENTONNERS Gerbrechtje 341 9 januari 1998

Aaltje 49 22 maart 1995

Milton x Aldo 76 78 79 78 11 lijsten: 4212 melkdagen, 145.962 kg melk 3,73 3,14 10.020 kg v.+e. 17 april ’13, eerste tientonner op het bedrijf mts. Ten Kate, Balkbrug

Celsius x Tops — 13 lijsten: 5145 melkdagen, 141.167 kg melk 3,95 3,15 10.032 kg v.+e. 9 mei ’13, eerste tientonner op het bedrijf melkveehouderij Geko, Assendelft

Hiske 48

Maaike 80

27 september 1998 Jabot x Mlm 86 87 85 83 85 sterkoe 1 10 lijsten: 4020 melkdagen, 125.980 kg melk 4,43 3,55 10.044 kg v.+e. 17 april ’13, eerste tientonner op het bedrijf H. Groothuis en G. Groothuis-Hilbrands, Sleen

16 januari 1999 Mac Man x Mingo 83 79 83 81 12 lijsten: 3845 melkdagen, 128.587 kg melk 4,46 3,32 10.007 kg v.+e. 15 mei ’13, derde tientonner op het bedrijf mts. R., H. en M. Kuijer-Zoer, Ruinerwold

Sjoukje 46

Fortuna 94

21 augustus 1998 Cutter x 77 82 84 82 11 lijsten: 4024 melkdagen, 137.697 kg melk 4,04 3,26 10.020 kg v.+e. 19 april ’13, vierde tientonner op het bedrijf mts. Kamstra-de Vries, Twijzelerheide

15 juli 1997 Lord Lily x Hodges 85 85 88 86 10 lijsten: 4160 melkdagen, 119.443 kg melk 4,92 3,49 10.046 kg v.+e. 15 mei ’13, eerste tientonner op het bedrijf J. Bosker, Wittelte

Berkeaper Juliana 70

Janke 44

11 september 1997 Labelle x Aldo 80 83 85 87 85 sterkoe 1 10 lijsten: 4254 melkdagen, 123.114 kg melk 4,76 3,38 10.022 kg v.+e. 26 april ’13, derde tientonner op het bedrijf mts. Bijstra-Vernooij, Hoornsterzwaag

Starleader x Sunny Boy 81 81 80 81 13 lijsten: 4308 melkdagen, 126.509 kg melk 4,52 3,38 10.002 kg v.+e. 16 mei ’13, tweede tientonner op het bedrijf J. R. en A. W. Brinkman, Amen

Tjitske 625

Stienke 36

20 december 1996 Sunny Boy x Ferrari — 11 lijsten: 4282 melkdagen, 119.570 kg melk 4,66 3,72 10.032 kg v.+e. 1 mei ’13, eerste tientonner op het bedrijf W. Schuurmans, Warga

24 april 1997

21 januari 1997 Stantor x Nordkap 86 87 77 86 83 13 lijsten: 4401 melkdagen, 123.146 kg melk 4,60 3,55 10.032 kg v.+e. 17 mei ’13, eerste tientonner op het bedrijf F. en S. Oenema, Oldelamer

CRV magazine SEPTEMBER 2013

28-29-NOORD-SEPT.indd 29

29

17-09-13 09:39


I N S I RE N O O R D

InSire stieren met betrouwbaar talent Natuurlijk moeten de jonge InSire-stieren zelf alles in zich hebben om dochters met een hoge levensproductie af te leveren. Maar met een solide moederlijn en met generatie op generatie sterk presterende koeien krijgt het jonge talent nog meer vertrouwen. Molenkamp Pepe is een O   Manvrije stier uit de bekende Molenkamp Grietjes. Zijn vader is de in Amerika sterk scorende Bookem, zijn moeder Molenkamp Grietje 50 rf, een met 85 punten opgenomen Spencerdochter uit stammoeder Grietje 28 rf (v. Jocko). CRV ontdekte bij deze zwarte koe de roodfactor en zo begon de ki-interesse voor de koefamilie, die ook al de hoornloze Griffith en hoog scorende Andy leverde. In de stal van de familie Van Wichen uit Maasbommel grossieren de Grietjes in hoge genoomfokwaarden en vallen ze op in de stal met 140 koeien en melkrobots. ‘Ze zijn probleemloos en halen zo gemakkelijk een hoge levensproductie’, vertelt Mark van Wichen. Pepe vererft zoals zijn koefamilie: heel compleet, met een sterke score voor levensduur en met op werkelijk alle fronten mooie cijfers. Met zijn afstamming Danillo x Paramount x Ramos x Addison is Delta Dakar een InSire-stier met een betrouwbare dochtergeteste afstamming. Van alle Danillozonen is hij de hoogst geteste en eigenlijk is hij ook een verbeterde versie van zijn vader. Dakar scoort hoog voor exterieur, met uiers als handelsmerk, met daarbij ook nog goede scores voor kruisligging en melksnelheid. Dakar komt dan ook uit een sterk fokkende koefamilie, die van de May Yard Elsjes. De hoogste NVI-stier en inmiddels InSire Topstier, Delta Cupido, is een halfbroer

van Dakar. Zijn moeder May Yard Elsje 392 maakte een vaarzenlijst van ruim 11.000 kilo melk in 305 dagen, met 3,59% eiwit. De met 86 punten opgenomen Ramosgrootmoeder van Dakar heeft bij Elsjefokker Cees Lampert uit Gapinge al meer dan 76.000 kilo melk geproduceerd en de met 86 punten opgenomen overgrootmoeder van Addison noteerde 73.000 kilo melk als levensproductie.

Met Delta Gretchen rf heeft Delta Vilhena een moeder met een prachtige eigen prestatie. Deze roodfactor Man-OMandochter maakt een eerste lijst van 10.857 kilo melk met 3,83% vet en 3,51% eiwit in 305 dagen, goed voor een lactatiewaarde van 134 op het toch al hoogproductieve bedrijf van het CRV-testbedrijf van de familie Hermanussen in Beers. Daarbij scoorde Gretchen 86

Winterper Zwaantje 81, moeder van Rhapsody

Dukefarm Fiction Factory rf, moeder van Gambler P

Tjebbinga Hendrikje 68, moeder van Geelong

30

30-31-N+O-SEPT.indd 30

Delta Gretchen rf, moeder van Vilhena

Man-O-Man met roodfactor

CRV magazine SEPTEMBER 2013

17-09-13 15:57


INSIRE NOORD punten voor haar exterieur. ‘Als pink was ze al een van de betere’, geeft Jaap Veldhuisen van CRV aan. De roodfactor heeft Gretchen van haar Kianmoeder gekregen, die weer uit Delta Gem komt, de moeder van genoomtopper Delta

G-Force en volle zus van Delta Malaga. Een van oorsprong zwartbonte familie dus, waardoor Vilhena met Asterix P (Lawn Boy x Canvas) als vader niet hoornloos is, maar wel een interessante afstamming voor roodbont heeft. Vil-

hena scoort vooral sterk op het productievlak met kilo’s melk, percentage eiwit en kilo’s eiwit. Ook valt zijn uitstekende genoomfokwaarde voor uiers op en is de verwachting dat zijn kalveren erg gemakkelijk geboren worden.

WEINTERPER RHAPSODY (Rhapsody) 02-10-2013 W. C. Faber, Wijnjewoude Sunset (Diamond x Goldwyn) x Winterper Zwaantje 81 (O Man x Lord Lily)

258 42 37 PROD: 1102 -0,11 0,04 108 EXT: 106 103 108 105 LVD: 672 UGH: 107 VRU: 102 KGH: 106 NVI: 269

DELTA DAKAR (Dakar) 26-09-2013 W. J. van den Berg, Elsloo Danillo (Goldwyn x O Man) x May Yard Elsje 392 (Paramount x Ramos)

196 36 23 PROD: 1141 -0,28 -0,03 112 EXT: 103 107 113 108 LVD: 688 UGH: 104 VRU: 101 KGH: 102 NVI: 278

DELTA VILHENA (Vilhena) 02-10-2013 Delta Asterix (Lawn Boy P-red x Canvas) x Delta Gretchen rf (Man-O-Man x Kian)

373 64 47 PROD: 1685 -0,32 0,05 109 EXT: 104 102 112 104 LVD: 603 UGH: 101 VRU: 94 KGH: 105 NVI: 243

TJEBBINGA GEELONG (Geelong) 02-10-2013 firma Sijbrandij, Hidaard G-Force (Man-O-Man x Jordan) x Tjebbinga Hendrikje 68 (Mascol x Jesther)

322 43 59 PROD: 763 0,29 0,19 108 EXT: 106 103 107 106 LVD: 616 UGH: 107 VRU: 99 KGH: 105 NVI: 270

LOWLANDS MR. PEPTALK (Peptalk) Melkveebedrijf Wesselink vof, Beilen Savage (Shottle x Goldwyn) x Massia 49 (Sgt Pepper x Mascol)

02-10-2013

179 24 34 PROD: 517 0,13 0,07 111 EXT: 108 107 112 105 LVD: 638 UGH: 107 VRU: 101 KGH: 104 NVI: 260

DE BIESHEUVEL XAVI (Xavi) 09-10-2013 A. C. Verploeg, Buurmalsen Gold Chip (Goldwyn x Shottle) x De Biesheuvel Javina 3 (O Man x Dustin)

144 16 42 PROD: 941 0,02 -0,18 114 EXT: 111 107 113 106 LVD: 537 UGH: 110 VRU: 102 KGH: 105 NVI: 273

MOLENKAMP PEPE (Pepe) 09-10-2013 H. J. en M. en G. W. M. P. van Wichen-Snoeks, Maasbommel Bookem (Planet x Ramos) x Molenkamp Grietje 50 (Spencer x Jocko)

208 37 24 PROD: 989 -0,20 0,03 110 EXT: 105 104 111 106 LVD: 595 UGH: 103 VRU: 101 KGH: 104 NVI: 248

DUKEFARM GAMBLER P (Gambler) 26-09-2013 P. en C. Van Hoorde, Appels (België) Asterix (Lawn Boy P-red x Canvas) x Dukefarm Fiction Factory rf (Fiction x Stadel)

180 26 33 PROD: 747 -0,01 0,00 107 EXT: 102 100 109 104 LVD: 651 UGH: 104 VRU: 99 KGH: 101 NVI: 208

ZB 940910

ZB 940849

RB 940932

ZB 940897

RB 941032

ZB 940945

ZB 940931

RB 940925

PRODUCTIE EN LEVENSDUUR

%EIWIT

EXTERIEUR

LEVENSDUUR EN GEZONDHEID

MRIJ ‘Een grote, lange en zware koe, één van de fraaiste uit onze stal’, zegt Frank van der Heijden uit Oost-, West-, Middelbeers over Martha 287 (v. Manuel), de moeder van mrij-stier Bernard. Martha heeft dankzij een korte tussenkalftijd inmiddels voor de zevende keer gekalfd en maakte in zes lactaties een levensproductie van bijna 60.000 kilo MRIJ

940761

melk. Daarbij scoorde ze met 4,90% vet en 4,07% eiwit ook nog eens fraaie gehalten. Bernard komt zo uit een koefamilie die productie, exterieur en levensduur sterk combineert en die met als vader de Duitse allroundstier Baltimore (v. Buster) deze goede eigenschappen versterkt.

DE VINKENHOF JORN (Jorn) aAa 534126

15-08-2013

A. L. Vink, Groot Ammers Janco (Cor 53 x August 313) x Roza 58 (Meldon x Albert J) MRIJ

940859

BERNARD (Bernard)

aAa 354126

Martha 287, moeder van Bernard

PROD: 528 -0,05 -0,01 20 18 118 EXT: 101 100 103 105 99 103 LVD: 125 UGH: 100 VRU: 98 KGH: 107 NVI: 84

16-10-2013

F. G. A. van der Heijden, Oost-, West-, Middelbeers Baltimore (Buster x Door) x Martha 287 (Marnuel x T. Ajax)

PROD: 437 0,59 0,16 57 26 242 EXT: 104 102 106 106 100 106 LVD: 404 UGH: 103 VRU: 99 KGH: 105 NVI: 201

CRV magazine SEPTEMBER 2013

30-31-N+O-SEPT.indd 31

31

17-09-13 15:57


Veel veehouders investeren momenteel in Ovalert-vruchtbaarheidsmanagement. Waar anderen vooral stappen tellen, gaat Ovalert een stap verder. Ovalert biedt u namelijk verrassend meer controle en informatie, en managet de volledige vruchtbaarheidscyclus van uw veestapel. Ovalert is efficiënter, biedt u dankzij de integratie met bijvoorbeeld SAP en VeeManager optimaal inzicht én u kunt alles zelf inregelen. Nu nieuw in Ovalert is Sperma Inclusief: een maandabonnement per koe en de zekerheid van de beste CRV-stier voor uw koeien. Kortom, concrete voordelen. En dat levert op!

NIEUW IN OVALERT: SPERMA INCLUSIEF

WILT U WETEN WAT INVESTEREN IN OVALERT U KAN OPLEVEREN? Neem dan contact op met de CRV Klantenservice voor een afspraak met een van onze vertegenwoordigers: (088) 00 24 440.

WWW.OVALERT.NL

CRVARN0169 Ovalert Advertentie-2.indd 1

09-04-13 08:32


CRV Magazine 9 - september 2013 - regio Noord