Issuu on Google+

Duurzame bermen

Pilot

1 Project naam project locatie start uitvoering oplevering

Aanleg beplanting wegbermen N347 (Kosteneffectieve maatregelen) Provinciale weg N347, wegvak Goor-Rijssen (Twente) december 2008 april 2010

2 Omschrijving project Onder het motto “Overijssel doet meer voor verkeer” werkt de Provincie Overijssel aan een versnelde verbetering van de verkeersveiligheid en bereikbaarheid op provinciale wegen. De versnelde aanpak is gebaseerd op kosteneffectieve maatregelen (kortweg KEM), dat wil zeggen door het nemen van sobere en eenvoudige maatregelen een maximaal resultaat te boeken om de verkeersveiligheid te vergroten. Ook het aanpassen van het algemene wegbeeld kan van grote invloed zijn op de verkeersveiligheid en wordt daarom bij alle locaties onderzocht. De weg N347 tussen Goor en Rijssen is destijds aangelegd als een stroomweg, de maximum snelheid is echter recent verlaagd naar 80km per uur. Het wegbeeld sluit nu niet meer aan op een gebiedsontsluitingsweg: het is nu té rechtlijnig, té monotoon en té open, waardoor weggebruikers regelmatig te hard rijden en hierdoor ongevallen veroorzaken. De provincie Overijssel gaat daarom het wegbeeld veranderen: het wordt visueel smaller en afwisselender door beplanting in de bermen aan te leggen. Een deel van de beplanting bestaat uit snelgroeiend hakhout en zal dienen als biomassa voor het opwekken van bio-energie. Ook is er deels voor soorten gekozen die extra veel fijnstof, CO2 en andere luchtvervuilingen opvangen. De werkzaamheden hebben plaatsgevonden in december 2008 / januari 2009 (grondverbetering) en maart 2009 (beplanting).


A1

Rood: tracĂŠ N347

3 Doelstelling Het aanbrengen van beplanting op de N347 heeft meerdere doelstellingen: 1. Het verbeteren van de verkeersveiligheid Het hoofddoel is het verbeteren van de verkeersveiligheid op de weg en het terugdringen van het aantal ongevallen. Na het verlagen van de maximumsnelheid van 100 naar 80 km per uur bleken er nog steeds ongevallen te gebeuren, vooral frontale aanrijdingen als gevolg van inhaal manoeuvres. Het projectteam was van menig dat er niet veel toegevoegd kon worden aan civiele maatregelen, daarom is ervoor gekozen, het wegbeeld ingrijpend te veranderen met de verwachting, dat het rijgedrag van de weggebruiker positief beĂŻnvloedt wordt. Dit is voor Overijssel een nieuwe manier van benaderen, waardoor dit project als pilot kan worden beschouwd. 2. Een bijdrage leveren aan het opwekken van groene energie De wegbermen van de N347 zijn deels zeer ruim aangelegd, waardoor er voldoende ruimte bestond om beplanting aan te brengen. Hierdoor ontstond er ruimte om hakhoutpercelen aan te brengen. Deze worden periodiek geoogst en leveren hout op voor de bio-energie productie. Een biocentrale bevindt zich bovendien direct langs deze provinciale weg. Door diverse afzet cycli leveren de hakhoutvakken een extra bijdrage aan een divers wegbeeld. 3. Versterken van het landschap De N347 is ca. 11 kilometer lang en doorsnijdt diverse landschapstypen. De beplantingen zijn zodanig aangebracht, dat zij per landschapstype en deelgebied de (oorspronkelijke)


karakteristieken versterken. Zo wordt bijvoorbeeld een oud kampenlandschap, dat tegenwoordig bepaald wordt door landbouw en openheid, weer als kleinschalig en afwisselend beleefbaar vanaf de weg. In andere gebieden vormen juist boomgroepen de eindpunten van houtsingels in de nabije omgeving en beleeft de weggebruiker het ritme als hij deze passeert. 4. Vergroten van natuurwaarden in de bermen Op de bestaande viaducten bevindt zich een monocultuur van struweel. Deze zal aangevuld worden door andere soorten, waardoor een grotere diversiteit in beplanting ontstaat. Uiteindelijk zal dit ook de biodiversiteit ten goede komen. Ook de nieuwe aangebrachte beplanting zal voor meer natuurwaarden zorgen. Een aandachtspunt hierbij blijft wel afscherming van de plantstroken ten behoeve van wild. Het beoogde effect is verbetering van de verkeersveiligheid en het produceren van biomassa voor energieopwekking. Een bijdrage aan fijnstof- en CO2 reductie wordt geleverd door een hierop afgestemde soortkeuze van het plantmateriaal en de wijze van aanplanten.

4 Resultaten De beplanting is begin 2010 aangebracht. Deze heeft nu de tijd nodig om te groeien om het gewenste eindbeeld te bereiken. Ondanks dat het nog kleine planten zijn is een eerste resultaat aan diversiteit al licht herkenbaar. Zie hieronder een voorbeeld van de huidige en de gewenste situatie.

Huidig wegbeeld (Kampenlandschap)


Gewenst eindbeeld (Kampenlandschap)

5 Techniek Bermen Een randvoorwaarde voor het aanbrengen van de beplantingen was een obstakelvrije zone van minimaal 4,5 meter, volgens de richtlijnen van de CROW. De brede bermen maken dit mogelijk, aangezien deze op enkele locaties tot wel 14 meter breed zijn. Aan de achterkant is rekening gehouden met schouwpaden ten behoeve van het onderhouden van de bermsloten. Beplantingen Bij de plantkeuze is verschil gemaakt in bomen (groepen of vrijstaand), bomenrijen, struweel (blijvend) en hakhout (tijdelijk). De maat van de bomen is afgestemd op het doel van de beplanting. Zo zijn de bomen, die ruim buiten de obstakelvrije zone worden aangebracht als veren geplant, waardoor zij niet zijn opgekroond en op lage hoogte takken kunnen ontwikkelen. Dit is voor het opvangen van CO2/fijnstof een meerwaarde. Op bepaalde locaties is voor een grotere maat bomen gekozen om meteen beeld te creĂŤren. Aanbesteding De aannemer draagt naast de aanplant ook zorg voor drie jaar onderhoud van de beplanting. Dit komt ten goede aan de kwaliteit van de aanplant en neemt het intensieve onderhoud van de eerste periode de provincie uit handen. Dode beplanting wordt jaarlijks vervangen, tot de eindoplevering. Ook voor de vervangen beplanting geldt nog steeds de 3 jaar plantgarantie. De aanbesteding voor het onderhoud van het hakhout staat los van de aanleg en dient nog te worden gedaan.

6 Monitoring Momenteel lopen er nog gesprekken met de Universiteiten Wageningen en Twente om een monitoring in samenwerking op te zetten. Hierbij kan gedacht worden aan het uitvoeren van metingen ten behoeve van de fijnstof en CO2 waarden. Verder houdt de provincie Overijssel regelmatig een wegbelevingsonderzoek. Deze weg zal in de toekomst hier onderdeel van uitmaken.


7 Onderhoud Voor het hakhoutbeheer is het belangrijk om een apart beheercyclus-plan te maken. Dit om te voorkomen dat al het hakhout in één keer wordt geoogst. Door gefaseerd oogsten zal de afwisseling in het wegbeeld gewaarborgd blijven.

8 Opvolging In de toekomst zal de provincie de kansen onderzoeken, om de benadering van het wegbeeld ook op andere wegvakken te projecteren. Dit is wel afhankelijk van de beschikbare bermbreedte. Ook het op grotere schaal toepassen van hakhout zal nader onderzocht worden.

9 Organisatie en contactpersonen opdrachtgever naam functie telefoonnummer e-mail-adres

opdrachtnemer

Provincie Overijssel Evert Driegen Projectleider 038 – 4997105 e.driegen@overijssel.nl

Andrea Freund Adviseur landschap 038 – 4997078 ACI.Freund@overijssel.nl

Berkel Groen

Bijlagen

Jonge aanplant hakhoutstrook


Duurzame%20bermen%20N347%20Goor-Rijssen_factsheet