a product message image
{' '} {' '}
Limited time offer
SAVE % on your upgrade

Page 1

WINTER 2016/2017 D 5,95

REISTRENDS & HOTSPOTS

SPAANSE DROOM van Nederlanders in ANDALUSIË

TRIESTE Slenteren van koffie naar aperitivo

TOLEDO, AVILA & SEGOVIA Toeren langs sprookjessteden

40 PAGINA’S HET MOOISTE VAN GRIEKENLAND BP


100% Italiaans

Geen 18, geen alcohol. Geniet, maar drink met mate.


M

voorwoord

Warm hart medewerkers Martijn Senders, fotograaf p. 98 Voor dit nummer maakte Martijn met zijn vriendin, journaliste Vicky de la Cotera Manrique, een tocht langs drie steden in de Spaanse regio Castilië en Léon. ‘Deze reis maakte weer duidelijk dat Spanje veel meer te bieden heeft dan tapas, zon, zee en strand. In het binnenland zijn culturen met elkaar versmolten en leeft de geschiedenis nog.’ Culinair maakte de specialiteit van het stadje Segovia indruk: ‘Daar wordt regelmatig cochinillo, speenvarken, aan het spit geregen. Heel bijzonder!’

Sanne de Boer, eindredacteur Sinds kort versterkt Sanne de eindredactie van Méditerranée. Ze woonde en werkte jarenlang aan de Middellandse Zee, in een dorp in Calabrië, het uiterste zuiden van Italië. ‘Daar keek ik uit over een baai waar zeepaardjes broeden en schildpadden eieren leggen. Het was heerlijk om elke dag de wisselende kleuren van het water te kunnen zien. En nu is het een luxe om op de redactie via de beelden en verhalen in mediterrane sferen te blijven.’

Venance Forrer, stagiaire o.a. p. 28 Venance studeert Media, Informatie en Communicatie in Amsterdam. Dankzij haar reislustige ouders heeft ze al heel wat vakanties in de Méditerranée doorgebracht. ‘Afgelopen zomer heb ik met mijn vriend per fiets Ibiza en Formentera ontdekt. Twee heerlijke eilanden met gastvrije mensen, prachtige stranden en lekker eten.’ Voor dit nummer interviewde Venance onder meer de Italiaanse fotografe Monica Ragazzini voor de rubriek Mijn Mediterrane Gevoel.

Het wordt een vast ritueel: in het vroege voorjaar spreken we af met Griekenlandspecialisten Alexandra Prinou en Carola Verhaar om te brainstormen over de Griekenlandspecial die we in de winter uitbrengen. Het is altijd weer een levendige bijeenkomst waar eindeloos veel enthousiaste ideeën over tafel gaan. Je zou zeggen dat na drie jaar de kans op herhaling groot wordt, maar Griekenland is zo veelzijdig dat we nog wel tien specials kunnen maken. In deze editie ontdekten we dat ook het centrale deel van Evia veel verrassingen in petto heeft, en dat dit nog onbekende eiland perfect te combineren is met andere interessante bestemmingen, zoals het pittoreske Poros. En op de Cycladen ‘hopte’ Ank Herstel voor ons naar drie eilanden: Mykonos, Paros en Naxos (pag. 52). Als je in Griekenland ergens als gast binnenkomt, krijg je een glas water met een schaaltje ingemaakte vruchten voorgezet. Dit levert prachtige beelden op, ontdekte Douwe Laansma. Hij maakte een kleurige reportage van de karakteristieke Griekse zoetigheden, die ook nadrukkelijk deel uitmaken van de gastvrijheidscultuur, de filoxenia. In dit nummer reizen we ook naar het warme hart van Spanje. Toen ik een jaar of tien was ging mijn vader eens voor zijn werk naar Toledo. Alleen de naam vond ik al sprookjesachtig klinken en de plaatjes die hij ervan liet zien en de verhalen die hij vertelde bevestigden dat beeld. Toen hij ook nog prachtige, oosters aandoende armbanden voor mijn moeder, mijn zusje en mij meenam uit de stad, was ik helemaal betoverd. Mijn fascinatie bleef gevoed worden toen ik later in de boeken van jeugdboekenschrijfster Thea Beckman las over Toledo in de middeleeuwen. Toen ik enige tijd geleden een vrouw uit Segovia sprak en zij mij foto’s van haar stad liet zien, viel het kwartje… Een toer langs drie steden die allemaal op korte afstand van Madrid liggen, met een indrukwekkende geschiedenis en (Moorse) architectuur: Toledo, Segovia en Avila. De plaatjes waarmee Martijn Senders en Vicky de la Cotera Manrique thuiskwamen waren nóg mooier dan ik al verwacht had. Sprookjessteden, inderdaad. Hans Avontuur bracht een interessant bezoek aan de Noord-Italiaanse stad Triëst, beroemd vanwege de koffiecultuur en vroeger ‘Wenen aan zee’ genoemd. Nu is het vooral een stad die het beste van de nabije Balkan en de mediterrane cultuur combineert. Het is er aangenaam slenteren van koffie naar aperitivo en het strand van Grado, iets verderop in de lagune, is vlakbij. Ten slotte wil ik schrijfster Tessa de Loo hartelijk bedanken voor haar vele mooie columns in Méditerranée (en daarvoor Joie de Vivre). Zeer beeldend beschreef zij jarenlang het dagelijkse Portugese lief en leed. Zij stopt met haar bijdragen voor dit blad maar gelukkig niet met schrijven: begin volgend jaar verschijnt een nieuw boek van haar hand!

Tot in het voorjaar! Mariëtte van de Sande, hoofdredacteur m.vandesande@creditsmedia.nl

M éditerranée

3


M INHOUD WINTER 2016/2017 M ÉDITERRANÉE 15DE JAARGANG NUMMER 1

Reizen

7 M Weg

Verrassende logeeradresjes, reisgidsen, apps & andere tips voor mediterrane trips.

30 Trends & places to be in 2017

Pistoia en Bordeaux, mix & match, duurzaam toerisme en werkend op vakantie: reistrends en hotspots in het nieuwe jaar.

36 De zevende koffiehemel

Triëst, een gemoedelijke Italiaanse kuststad tussen Balkan en Middellandse Zee, met koffiehuizen waar James Joyce meesterwerken schreef. Een introductie in de kunst van koffie en een uitstapje naar Grado.

36

88 SERIE Met de Mini naar Andorra

Steven Weinberg verbaast zich over bizarre musea, postzegels, co-prinsen en meer in het meest bergachtige ministaatje ter wereld. Aflevering vier van een miniserie.

98 71

98 Het warme hart van Spanje

Madrid, Toledo, Avila en Segovia: prachtige steden met een Arabisch verleden, zinderend in het achterland van Spanje.

113 COLUMN Eilandgevoel

Jan Ligthart ontdekt Venetië als veelzijdige archipel.

34

Mensen & wonen

16 Wijn, weelde en witte dorpen

De luxe en gastvrijheid van La Perla de Frigiliana, een Nederlandse B&B in Andalusië. En een bodega van culinair begaafde landgenoten.

28 Mijn Mediterrane Gevoel

16

Fotograaf Monica Raggazini, Italiaanse in Amsterdam, droomt in de winter van de blauwe baren van de Middellandse Zee in haar geboorteplaats.

Beauty, accessoires & culinair

34 M Beauty, Fashion & Accessoires Mediterrane musthaves voor alle seizoenen.

47 M Culi

Handgemaakt servies, zeezout en kookboeken: alles voor en uit de mediterrane keuken.


51 SPECIAL: GRIEKENLAND

52

ycladen pen op de C 52 Eilandhoospen d witte Mykonos: knallen Paros, Nax den en rgen, heerlijke stran dorpjes, hoge be de in , met een ouzo mythische verhalen taverna toe.

onden 64 Zoete zstv nder zoetigheid. rijheid kan niet zo

Griekse ga filoxenia. in de kunst van de Een kleine inleiding

71 M ShopgpuitinGgriekenland en neem mee naar ‘Ik kom teru . e Griekse souvenirs huis...’ De mooist

mythisch 74 Odyssee naar Griekenland anden en ens, verscholen str

Venetiaanse mol tieke htige dorpjes en an baaitjes, schilderac Evia. op n ke ke snel uitge et ni t ak ra je : es ïn ru nd als n even ontspanne En ter afsluiting ee s. ro ek aan Po verkwikkend bezo

7

74

’n Grieks e feestdagen. 86 Feesten6 ovapn bizjzo ndere Grieks Onze top

Cultuur

96 M Cultuur

Films, exposities en voorstellingen met een mediterraan tintje.

111 M Boeken

Droom en werkelijkheid in de nieuwste romans uit de landen rond de Middellandse Zee.

64

En verder...

114 Volgend nummer & Colofon

5

M ÉDITERRANÉE Joie de Vivre 5


photos : jean-françois verganti · jean-baptiste guiton · saicle · 652621 · Maugein iMpriMeurs - tulle · 03/16 · sothys paris, siège social et institut de beauté, 128 rue du faubourg saint honoré, f 75008 paris - siren 451 170 807 rcs paris. foto’s niet contractueel.

BEHANDELING VOOR VROUWEN EN MANNEN!

Voor mannen is deze behandeling perfect geschikt om de problematiek van een ontsierende onderkin aan te pakken.

Sothys, topklasse in professionele, optimale huidverbetering en verzorging op maat in meer dan 15.000 Instituten en wellnesscentra in 120 landen. Voor informatie telefoonnummer: 0182-381005 e-mail: info@sothys.nl www.sothys.nl

* tevredenheidsgraad. test op 20 personen na 1 behandeling


M WEG De beste tips voor logeeradressen, reisgidsen en bijzondere reisideeën rond de Méditerranée.

Het beste van twee werelden Met een kust van 46 kilometer behoort Slovenië tot de landen met de kortste kustlijn van de Middellandse Zee. In dit mediterrane stukje vind je echter volop cultuur met historische steden en interessante musea. In het binnenland komt de natuurliefhebber aan zijn trekken: van uitgestrekte bossen tot verstilde meren. Voor wie eens een andere vakantiebestemming zoekt dan een van de usual suspects. De Dominicusreisgids over Slovenië kreeg een flinke update en helpt je op weg. Guido Derksen, ‘Slovenië’, Dominicus, ISBN 9789025762481, c 22,95.

De hort op

Portugese melancholie Het is misschien wel het meest Portugese gevoel dat er bestaat: saudade. Dit onvertaalbare woord betekent iets zó erg missen, dat je er leeg van wordt. Een leegte, die alleen gevuld kan worden met mooie herinneringen. De twaalf kamers in het Cooking and Nature Emotional Hotel zijn stuk voor stuk geïnspireerd door een emotie. Van passie tot magie, van romantiek tot – jawel – saudade. In subtiele tinten zwart en met handgeschreven poëzie op de muur, wordt de combinatie van verlangen en melancholie

weergegeven. ’s Avonds bereid je onder de bezielende leiding van chef Nuno Barres het diner. Je kiest een voorgerecht, hoofdgerecht en dessert van het seizoensmenu en gaat aan de slag. Ook kinderen mogen meedoen met een speciaal menu! Vanaf I� 159 voor twee personen per nacht, met ontbijt. De kookles (inclusief opeten!) kost I� 27, voor kinderen tot 12 jaar I� 10. Cooking and Nature Emotional Hotel, Rua Asseguia das Lages 181, Alvados, Portugal, tel. +351 244447000, www.cookinghotel.com.

In the boonies betekent ‘trek erop uit, ga je eigen weg en laat je door niemand leiden’ in het Nieuw-Zeelands. Precies het gevoel dat je

volgens Mark en Foppe krijgt als je met een camper reist. De twee vrienden leerden elkaar kennen tijdens een camperreis in NieuwZeeland en bedachten hier het idee voor Goboony, een digitaal platform waar campereigenaren en reizigers bij elkaar komen. Je vult op de website in waar en wanneer je een camper wilt huren, en je krijgt meteen de mogelijkheden voorgeschoteld. Ook handig voor een spontane wintersportvakantie: als blijkt dat ergens weinig sneeuw ligt, reis je zó door naar de volgende bestemming! Kijk voor meer informatie op www.goboony.nl.

>

tekst & samenstelling Amélie Dufour M ÉDITERRANÉE

7


M WEG Bloemenpracht

Aan de voeten Deze kleurrijke laarsjes van het Spaanse Paco Gil maken elke (winter)outfit vrolijk.

JOIN THE CLUB Twee jeugdvrienden uit ZuidFrankrijk richtten in 2014 het kledingmerk Club Petanque op. Ieder seizoen geven ze hun visie op de populaire Franse cultuur met een collectie sportieve kleding, zoals deze comfortabele trui. De truien kosten I� 80 en zijn te koop via www.clubpetanque.com.

8

M ÉDITERRANÉE

Om het lijf Deze fleurige jas uit de wintercollectie van het Italiaanse merk Lisa Corti is verkrijgbaar in blauw en zwart. Gemaakt van wol, dus lekker warm. De Fatima Melody Flower-jas kost c 340 en is te koop via www.lisacorti.com.

De Laura-laarsjes kosten c 184,95 en zijn te koop via www.zalando.nl.

Culturele hoofdstad

Het Cypriotische Pafos is in 2017 samen met het Deense Aarhus de Culturele Hoofdstad van Europa. Het hele jaar door vinden er in de havenstad concerten, tentoonstellingen en theateren dansvoorstellingen plaats rondom het thema ‘mythe

en religie’. Zo zullen kunstschatten uit heel Europa naar Cyprus komen voor de tentoonstelling The many faces of Venus. De godin van de liefde, geboren uit het schuim van de zee, zou in Pafos aan wal zijn gekomen. In juni vindt er een modern dansfestival plaats en in augustus geniet je op het strand van films van over de hele wereld. Tijdens de openingsceremonie op 28 en 29 januari krijg je een voorproefje van wat er allemaal komen gaat. Kijk voor meer informatie over het programma op www.pafos2017.eu.

FOTO’S: © LARKOS

Bloemen alleen voor in het voorjaar? Juist in deze koude maanden kunnen we wel wat voorjaarszon gebruiken.


FIJNE WIJNEN

Kroatisch erfgoed Je vindt er zon, zee en strand, maar Kroatië heeft ook genoeg te bieden voor de cultuurliefhebber. Zo zijn er maar liefst zeven bezienswaardigheden die op de Unesco Werelderfgoedlijst prijken. Naast de basiliek van Poreç, het historische centrum van Trogir en de Stari Grad Plain, werden afgelopen zomer de Stécci aan deze lijst toegevoegd. Deze uit

kalksteen gesneden middeleeuwse grafstenen zijn versierd met religieuze symbolen, ridders of afbeeldingen van dieren, afhankelijk van de overledene die er zijn laatste rustplaats vond. In Kroatië zijn er in totaal 4400 te vinden, verspreid over twee begraafplaatsen bij Dubrovnik en Split. Kijk voor meer informatie op www.croatia.hr.

VAN BEDEVAART NAAR KOFFIETAFEL Of het nu om religieuze, sportieve of persoonlijke redenen is: al eeuwenlang ondernemen pelgrims de reis naar het Spaanse bedevaartsoord Santiago de Compostela. Dit koffietafelboek met prachtige foto’s neemt je etappe per etappe mee op reis en bevat ook nog praktische informatie over voorbereiding, reistijd en

uitrusting, plus een gedetailleerde reisatlas waarop de verschillende Sint-Jacobsroutes zijn uitgestippeld. Om alvast in de stemming te komen of juist om na te genieten van de tocht. ‘Sint Jacobsroute, Op weg naar Santiago de Compostela’, Uitgeverij Lannoo, ISBN 9789401437547, I� 29,99.

Wijnliefhebber? Dan zit je hier goed! Langs de oevers van de Tormes, een zijrivier van de Duero, bevindt zich Hacienda Zorita Wine Hotel & Spa. Sinds 2000 worden op dit domein heerlijke wijnen gemaakt. Overnachten doe je in een van de veertig kamers met uitzicht op wijngaard of rivier, eten kan in Zorita’s kitchen‚ waar je geniet van de simpele boerenkeuken. Alle basisingrediënten komen van de biologische boerderij, een kwartiertje verderop. Wil je écht

wat bijzonders? Reserveer dan een privédiner in de wijnkelder, met bijpassende wijnen en uitleg. Vanaf I� 165 voor twee personen per nacht, inclusief ontbijt en bezoek aan de wijnkelder mét wijnproeverij. Het privédiner kost I� 120 per persoon. Hacienda Zorita Wine Hotel & Spa, Carretera Salamanca e Ledesma, Valvérdon, Salamanca, Spanje, tel. +34 923129400, www.the-haciendas.com.

Even opladen Telefoon, camera, iPad: we slepen tegenwoordig flink wat elektrische apparaten mee op vakantie… Deze draagbare oplader past aan je sleutelbos

en heeft nog een toepasselijk printje ook. Te koop voor c 13,95 via www.dezwerver.com.

>

M ÉDITERRANÉE

9


M WEG

Prentenboek Hoe groot je talenknobbel ook is, soms kun je even niet op een woord komen. Geen probleem: in het handige boekje Point It staan meer dan 1300 voorwerpen

In alle rust Sommige mediterrane bestemmingen zijn zó populair geworden, dat ze ten onder dreigen te gaan aan hun eigen succes. Drie voorbeelden – met drie alternatieven om het anders te doen: 1)Barcelona, Spanje De Catalaanse hoofdstad is ‘toeristenmoe’, stond vorig jaar in de kranten. Door speculatie stijgen de prijzen van huizen in het centrum, waardoor inwoners worden verjaagd. Alternatief: verblijf in het vissersdorpje Sitges, op slechts 20 minuten van Barcelona met trein of metro. Of breng een bezoek aan de Cripta Colònia Guell in het dorpje Santa Coloma de Cervelló, een kerk met prachtige glas-in-loodramen van de hand van Gaudí.

2)Cinque Terre, Italië De vijf kleurrijke kustdorpjes ontvangen zó veel toeristen, dat de Italiaanse overheid vorig jaar besloot toegangstickets in te voeren. De limiet ligt op 1,5 miljoen bezoekers per jaar. Alternatief: de oostkust van Apulië is een perfect – en veel rustiger – alternatief.

3) Venetië, Italië Veel inwoners zijn de enorme cruiseschepen die bijna dagelijks in de waterrijke stad aanmeren zat. Uit protest gingen sommigen van hen afgelopen herfst met kleine bootjes het water op om te voorkomen dat de cruiseschepen konden aanleggen. Alternatief: bezoek Venetië in de wintermaanden, dan heb je deze bijzondere stad (samen met de Venetianen natuurlijk) bijna voor jezelf alleen.

afgebeeld, zodat je door te wijzen overal en altijd ‘verstaanbaar’ bent. Dieter Graf, ‘Point It’, ISBN 9783980880275, Graf-editions, c 7,50. Ook verkrijgbaar als app.

GOUWE OUWE Al meer dan dertig jaar ontvangt Athens Plaza Hotel zijn gasten op een toplocatie: aan het Syntagmaplein, dat door de aanwezigheid van het parlementsgebouw het politieke hart van Griekenland is. Met een paar stappen begin je aan de beklimming van de Akropolis of loop je door de chique wijk Kolonaki. Moe van het sightseeën?

In de Explorer’s Lounge kom je in de groene, leren stoelen weer helemaal tot rust. In de winter is er op vrijdag- en zaterdagavond bovendien livemuziek! Vanaf I 115,93 voor twee personen per nacht. NJV Athens Plaza, 2 Vasileos Georgiou A’street, Syntagma Square, Athene, Griekenland, tel. +30 2103352400, www.nvjathensplaza.gr.

>


VOLG ONS OP

11 T/M 15 JAN 2017 JAARBEURS | UTRECHT

ALSOF JE ER AL BENT

KOOP JE KAARTJE IN DE VOORVERKOOP VOOR SLECHTS €12,-

Ben jij een echte vakantieliefhebber en houd jij van het buitenleven? Dan kun je de Vakantiebeurs niet missen! Wil jij verrast worden met de mooiste bestemmingen, heerlijke hapjes, traditionele dans, Outfreeca ontdekken en volop kampeerinspiratie opdoen? Koop dan je kaartje via vakantiebeurs.nl

VAKANTIEBEURS.NL


M WEG Waar voor je geld

RomEINSE RAFELRANDJES De tijd dat ongeverfde muren synoniem waren voor gebrek aan onderhoud is voorgoed voorbij. Dat hebben ze uitstekend begrepen bij G-Rough, op steenworp afstand van Piazza Navona in Rome. Hier vind je bijzondere suites vol rauwe randjes die tegelijkertijd van alle luxe zijn voorzien. ook biedt het hotel leuke extra

service: maak bijvoorbeeld je eigen leren tas onder leiding van een modeontwerper of ontdek het ondergrondse Rome met een kunsthistoricus. Prijs vanaf I  316 voor twee personen per nacht. G-Rough, Piazza di Pasquino 69, Rome, Italië, tel. +39 0668801085, www.g-rough.com.

Moet je na de feestdagen op de kleintjes letten, maar wil je toch een weekendje weg? De bestemming die je kiest maakt nogal uit. Het Britse Post Office Travel Money berekende waar je het voordeligst uit bent, gebaseerd op twee overnachtingen in een fatsoenlijk hotel, eten en drinken en vervoer ter plekke. Wij pikten er drie mediterrane bestemmingen uit: 1)Lissabon, Portugal: waar je voor een luttele c 174 een weekend lang geniet van lekkere visjes, middeleeuwse kastelen en steile straatjes (lopen langs de beroemde tram kan ook – scheelt niet alleen een tramticket maar ook wat bezoekjes aan de sportschool bij thuiskomst). 2)Dubrovnik, Kroatië: voor gemiddeld c 176 breng je een weekend door in Dubrovnik. De ommuurde historische binnenstad is

als een gratis openluchtmuseum en ook de zee is kosteloos entertainment binnen handbereik. 3)Athene, Griekenland: voor c 191 ontdek je in een weekend de Griekse hoofdstad. Een gratis alternatief voor betaalde musea vind je in het ondergrondse metrostation Syntagma. In vitrines worden hier de archeologische vondsten tentoongesteld die tijdens de graafwerkzaamheden werden ontdekt.

Op en top Portugees

Jacuzzi with a view Je moet er iets voor overhebben, maar dan heb je ook wat. Dit vakantiehuis ligt in het noorden van het Kroatische eiland Dugi Otok (‘Lang Eiland’), op anderhalf uur varen van de stad Zadar. Vanuit

de jacuzzi op het terras kijk je uit over de Adriatische Zee, een paar honderd meter verderop. Vanaf c 920 per week voor vier personen. Dugi Otok Bozavo, te boeken via www.interhome.nl of 070 41410000.

Bijna alles in en om dit huis komt uit Portugal. De mensen achter Uma Casa Portuguesa werken dan ook samen met meer dan honderd Portugese merken: van kleine bedrijfjes tot heel grote. In het schistdorpje Ferraria de São Jão, in de buurt van universiteitsstad Coimbra, staat dit bijzondere huis: een combinatie van traditionele stenen muren en moderne details. De drie slaapkamers

zijn vernoemd naar grote Portugese schrijvers: Antonio Lobo Antunes, Inês Pedrosa en Lídia Jorge. Niet bekend met deze schrijvers? In de kamers staan hun boeken om je even in te lezen. Vanaf I  80 voor twee personen per nacht, in totaal is er plek voor zes personen. Uma Casa Portuguesa, Ferraria de São Jão, Penela, Coimbra, Portugal, www.umacasaportuguesa.pt.

>

M éditerranée

13


M WEG Blauwe oase Als blauw je lievelingskleur is zit je goed in Chefchaouen. In deze Noord-Marokkaanse stad zijn alle huizen blauw met wit. Casa Perleta, een traditioneel Andalusisch huis middenin de medina dus ook. De acht kamers zijn ingericht met lokale

kunst en op het dakterras geniet je ’s ochtends van een ontbijt met vers brood en muntthee. Vanaf c 45 voor twee personen per nacht. Casa Perleta, Medina Bab el Souk, Chef­ chaouen,tel. +212 539988979, www.casaperleta.com.

FRISSE WIND IN WARmStE StAD Koukleumen opgelet: het ZuidSpaanse Córdoba is de warmste stad van Europa. In de zomer stijgt de temperatuur er maandenlang boven de 35 graden. In de winter is het natuurlijk kouder, maar voor Nederlandse begrippen nog steeds aangenaam. middenin het historische centrum van de Andalusische hoofdstad bevindt zich Hotel

Viento10. Het gebouw stamt uit de 16de eeuw, maar is modern en minimalistisch ingericht. Veel glas, beton en kleuren die mooi contrasteren met de bakstenen bogen en dikke stenen muren. Vanaf I  77 voor twee personen per nacht. Hotel Viento10, c/ ronquillo briceño 10, Córdoba, Spanje, tel. +34 957764960, www.hotelviento10.es.

Feest in Valencia Genoeg van de winter? Boek dan alvast een ticket naar Valencia. Al twee eeuwen lang verandert de Spaanse stad tijdens de Fallas in een museum van vergankelijke kunst, om op deze manier de komst van de lente te vieren. Enorme poppen, de fallas, nemen de straten over

alPenParadijs Chalet Zannier, even buiten het Franse Megève, is slechts drieënhalve maand per jaar open: en laat dat nu net tijdens het wintersportseizoen zijn, van midden december tot eind maart. Er zijn drie chalets met in totaal twaalf kamers. Het is alsof je in je eigen chalet verblijft, maar dan met de luxe van een vijfsterrenhotel. Denk aan een enorm binnenzwembad, een fijne spa met

14

M éditerranée

en vertellen hilarische verhalen over de toestand van de wereld. Afgelopen najaar werd het grootste feest van Valencia door Unesco zelfs uitgeroepen tot Immaterieel Cultureel Erfgoed! De Fallas van Valencia vinden dit voorjaar plaats van 15 tot 19 maart.

producten van het Australische merk Aesop en een goed restaurant. In La Ferme de mon Père zwaait de jonge chef Julien Burlat de pollepel en maakt hij gerechten met de beste Franse ingrediënten. Vanaf c 550 voor twee personen per nacht, inclusief ontbijt. Chalet Zannier, 367, route du Crêt, Megève, Frankrijk, tel. +33 0450210101, www.lechaletzannier.com.


ADVERTORIAL

Infinite Lifestyle IN GRIEKENLAND Infinite Lifestyle is eindeloos genieten van het leven op vakantie. Gastronomische menu’s samengesteld door befaamde Michelinsterrenchefs. Keuze uit meer dan 300 wijnen. Cocktails bedacht door de beste bartenders. Luxueuze beautyproducten en behandelingen van Anne Semonin Paris. 24/24 roomservice, ontspanningsmogelijkheden naar wens en inbegrepen.

STIJL

Ikos Olivia en Ikos Oceania bevinden zich op de meest spectaculaire locaties in het Griekse Halkidiki, met witte privéstranden die zich uitstrekken langs de kristalheldere Middellandse Zee. Ikos Olivia ligt te midden van de olijfbomen die schaduw en privacy bieden langs het azuurblauwe water. U geniet als een Griekse god in Ikos Oceania, uitkijkend op de Olympus waar volgens de mythen de goden wonen. Hier bent u zeker van stijlvolle, ruime accommodatie. Voor een verblijf met z’n tweetjes of een vakantie met het gezin, de sfeer is intiem en de look is elegant.

SMAAK

RESERVEREN kan via www.ikosresorts.com of uw vertrouwde reisagent. Verblijf all-inclusive vanaf € 156 per nacht in een 2-persoonskamer in Ikos Olivia. Boekt u voor 1 maart 2017, dan geniet u vroegboekkortingen tot 20%. LEZERSACTIE MÉDITERRANÉE, geldig tot 31 maart 2017: voor elke boeking van een verblijf in Ikos Oceania of Ikos Olivia in 2017 via www.ikosresorts.com met vermelding van de promo code MEDNL2017 ontvangt u een krediet van € 100 per boeking geldig in de spa van het resort (niet inwisselbaar voor geld).

U treft een duizelingwekkende keuze aan smaken uit Griekenland, Italië, Frankrijk en Azië bij het ontbijt, de lunch en het diner. Heerlijke, mediterrane ingrediënten vinden elkaar in sublieme gerechten samengesteld door Michelinsterrenchefs. All-inclusive betekent dat u kiest uit meer dan 300 wijnen en dat u ook eens buiten het resort kunt gaan eten. All-inclusive, dat is 24/24 roomservice, alcoholische merken inbegrepen in uw minibar, cocktails voor u bereid op basis van recepten van gerenommeerde bartenders, bediening tot aan uw ligstoel.

BELEVING

Heeft u zin om iets nieuws te beleven, maak dan een uitstapje en ontdek de cultuur en de couleur locale in de omgeving van Ikos Resorts. Binnen het resort is er vrijblijvend entertainment naar wens, met muziek, boeiende films, kwalitatieve shows in de openlucht en (water)sporten. Voor de jongere gast is er professioneel entertainment van niveau.

GASTVRIJHEID

Wat maakt de persoonlijke service van Ikos Resorts nu bijzonder? Dat is de authentieke en hartelijke sfeer, de uitstekende service en een glimlach van een teamlid van Ikos Resorts, of dit nu komt van het kamermeisje, de ober of de Deluxe Collection-manager. Iedereen doet zijn best om u de vakantie te laten beleven die u wenst en zal zich inzetten om u te bieden wat u nodig heeft. Ikos Resorts weet dat de persoonlijke band heel belangrijk is: deze zorgt er vaak voor dat gasten ieder jaar terugkeren.

Ikos Olivia en Ikos Oceania hebben all-inclusive geherdefinieerd als een vakantie op maat. Denk aan uw ultieme vijfsterrenverwenvakantie en u zult het vinden in Halkidiki in Griekenland. Niet voor niets zijn deze hotels door reizigers op TripAdvisor verkozen tot de beste all-inclusive resorts in Europa. www.ikosresorts.com


Weelde, wijn & witte dorpen Nederlands geluk in Andalusië

Tussen het Balkon van Europa en een van de mooiste Andalusische dorpen ligt La Perla de Frigiliana, de luxe bed & breakfast van Benno en Miranda. Even verderop runt een ander Nederlands echtpaar met veel succes een bodega. Méditerranée bezocht beide plekken en proefde er het leven onder de Zuid-Spaanse zon.

tekst & foto’s Jeroen Jansen M ÉDITERRANÉE 17


D

e weg naar La Perla de Frigiliana slingert vervaarlijk omlaag, tussen de mangoen avocadoplantages door. La Perla de Frigiliana ligt in een vallei die zich uitstrekt naar zee. De groene natuur rondom wordt slechts onderbroken door het wit van de huizen tegen de bergwand. De grootste witte vlek ligt hoog achter ons en stelt Frigiliana voor, een van de mooiste pueblos blancos (witte dorpen) van Andalusië.

Veel gereisd Enkele kilometers daaronder betreden we de ‘parel van Frigiliana’ en worden we welkom geheten door de eigenaren

van deze bed & breakfast ‘deluxe’, Benno Spelbrink (46) en Miranda Jans (40). Hij komt van het Brabantse land, zij is geboren in Zwijndrecht. Beide waren in hun vorige leven freelancer, Benno in de IT en Miranda als organisator van evenementen. Twee succesvolle banen, een mooi huis in Boxtel en genoeg vrienden en familie om je heen; de meeste mensen tekenen ervoor. Dat gold aanvankelijk ook voor Benno en Miranda,

18

M éditerranée

tot enkele jaren geleden. ‘We hebben door de jaren heen best wat afgereisd’, vertelt onze gastvrouw bij een glas cava. ‘Van Canada tot Brazilië en van Azië tot Mexico. Tijdens elke reis dachten we: goh, hoe leuk zou het zijn om hier te wonen? Het idee om ergens anders een nieuw leven op te bouwen is er altijd wel geweest. Maar telkens als het serieus dreigde te worden, veranderde er weer iets in ons leven. Privé of zakelijk. Met

als gevolg dat we toch weer in Nederland bleven. Tot drie jaar geleden.’ Het scheelt dat Benno en Miranda geen kinderen hebben. En misschien ook dat hun Nederlandse vrienden die veelal wél kregen. ‘Je sociale leven verandert daar toch door’, zegt Benno. ‘Dit klinkt misschien vreemd, maar als je zelf geen kinderen hebt, ga je het avontuur toch missen. Zeker als je de veertig al gepasseerd bent en een beetje aanhikt


tegen nog dertig jaar hetzelfde doen.’ Benno en Miranda maakten tijd vrij om te zoeken naar... ja, naar wat eigenlijk? ‘We hadden nog niet echt een bestemming’, lacht Benno. ‘Aanvankelijk dachten we zelfs aan Canada of Amerika. Toch kwamen we al vrij snel bij Zuid-Spanje uit, omdat die afstand met Nederland nog te overbruggen is. Bovendien waren we al vaker in Andalusië geweest. We kenden de dorpjes, de kust

en het binnenland. We wisten hoe mooi deze streek is, en ook dat de zon bijna altijd schijnt.’

Tussen dorp en kust Benno en Miranda zochten zich suf op internet, spraken met makelaars en zochten al reizende van Valencia in het oosten naar Tarifa in het westen. Uiteindelijk bleven ze terugkeren naar de regio die ze nog kenden van hun >

Openingspagina’s: panorama van het landgoed van La Perla de Frigiliana, met op de achtergrond de Middellandse Zee. Linkerpagina, met de klok mee: Miranda, Benno en hun hond eddie in de tuin van hun finca; ontbijt aan het zwembad; het vakantiehuis bij de B&B. deze pagina: La Perla vanuit de tuin; de bad- en slaapkamer van de tuinsuite.

M éditerranée

19


Met de klok mee: vanuit Frigiliana’s Casco antiguo heb je uitzicht op het nieuwe deel van het dorp; gefrituurde spiering bij strandrestaurant Bere Bere in torre del Mar; het stadstrand van nerja.

20

M éditerranée

vakanties: de kust ten oosten van Malaga, en meer specifiek de streek tussen Nerja en Frigiliana. Het laatste dorp werd onlangs weer opgenomen in een lijst van mooiste dorpen ter wereld. ‘De locatie tussen een pueblo blanco en de kust sprak ons erg aan’, vertelt Miranda. ‘Bovendien zit je hier op een uurtje rijden van Malaga en het vliegveld.’ Via een online advertentie kwam het tweetal op het spoor van een bed & breakfast bij Frigiliana. De B&B kwam hun vaag bekend voor. Miranda vertelt:

‘Tijdens een van onze vakanties hadden we hier al eens voor het hek gestaan. Tevergeefs overigens, want er was niets vrij. Maar de plek is ons altijd bijgebleven. De B&B lag op een groot landgoed met fruitbomen en in de verte kon je zowel de zee als het witte dorp zien liggen.’ Tijdens hun tweede kennismaking met La Perla de Frigiliana waren Benno en Miranda niet minder onder de indruk. Daarna ging het snel. In februari 2015 begonnen ze officieel aan hun nieuwe


leven; als eigenaar van een ‘B&B Deluxe’, met vier tweepersoonskamers, een balkonsuite en een luxe tuinsuite met groot privéterras. Daarnaast telt het landgoed een originele Spaanse cortijo, een vakantiehuis voor zes personen, inclusief tuin, terrassen en privézwembad. Na enkele weken van renoveren en restylen ontvingen Benno en Miranda hun eerste gasten.

Siertuin met fruitbomen La Perla de Frigiliana ligt in een smalle vallei. Links loopt de oude kustweg, in het midden stroomt water en rechts leidt een voetpad naar zee. Een wandeling naar het strand, door de rivierbedding, duurt een klein uur. Het complex maakt deel uit van landgoed Los Tejanos en bestaat onder meer uit een grote siertuin met fruitbomen. Hier ligt ook het zwembad van de B&B, met uitzicht op de Middellandse Zee. Geen wonder dat Benno en Miranda verliefd raakten op deze stek. ‘Dertig jaar geleden stond hier helemaal niets’, vertelt Benno. ‘Behalve dit vakantiehuis en nog twee kleinere huisjes. Daarna is er wel het een en ander bijgekomen, maar gelukkig is het nog steeds over-

wegend groen. Sinds enkele jaren geldt er een bouwstop. Zelfs een zwembad aanleggen wordt al moeilijk, tenzij je het een waterput noemt, want die zijn nog wel toegestaan.’ Na onze kennismaking met La Perla nemen we de weg omhoog, richting het dorp op de heuvel. Frigiliana bestaat uit een nieuw en een oud gedeelte, de Casco Antiguo die zich links van de heuvel bevindt, pal onder het kasteel. De pueblo blanco ligt op de rand van een natuurpark (Sierra Almijarra) en biedt een mix van Moorse en katholieke bouwstijlen. Het is een heerlijk dorp om in rond te dwalen, met smalle stegen die op en af lopen, trappen en doorkijkjes. In de Casco Antiguo lopen we langs kleine galerieën, mode- en antiekwinkels, restaurants en cafés. De keramieken muurversieringen en gekleurde bloembakken steken fraai af tegen het wit van de huizen. Op sommige plekken genieten we van een fenomenaal uitzicht op de kust, op ‘nieuw’ Frigiliana en het dal van La Perla. Zoals in de tuin van The Garden Restaurant, bovenaan een steile trap. Het is even klimmen, maar dan heb je ook wat. Zowel het eten, de exotische setting als het panorama >

‘Tijdens een vakantie hadden we hier al eens vergeefs voor het hek gestaan. Maar de plek was ons altijd bijgebleven’

Met de klok mee: de el Salvador-kerk van nerja; het terras van Bere Bere in torre del Mar; muurdecoratie bij het Balkon van europa in nerja; het strand van torre del Mar.

>


Boven: het terras van el Lagar in Frigiliana; onder: de Casco antiguo in Frigiliana; cóctel sin alcohol bij Bere Bere; een kus op het Balkon van europa.

laten alle een even onvergetelijke indruk achter. In Frigiliana heerst buiten het seizoen nog de rust van een slaperig dorp. Dat is in Nerja wel anders, die populaire kustplaats aan de Costa del Sol. Tijdens ons bezoek valt het overigens wel mee met de drukte, maar het is dan ook nog geen zomer. Wel warm genoeg voor het terras en daar hebben ze er in Nerja nogal veel van. Ondanks zijn populariteit heeft het dorp zijn authentieke charme behouden. Hoogbouw is er niet of nauwelijks, daar is ook praktisch geen ruimte voor. Nerja – veertig meter boven zeeniveau – ligt ingeklemd tussen de uitlopers van de Sierra Nevada en de Middellandse Zee. Het centrum eindigt abrupt op een klif, wat voor spectaculaire plaatjes zorgt. Centraal ligt het Balkon van Europa, een eeuwenoude promenade en voormalig verdedigingsfort met twee kanonnen aan weerszijden van de klif. Een trap brengt je tot op het strand, maar wij blijven boven hangen. Via de Plaza de Cavana, een groot plein met terrassen, en de prachige El Salvador-kerk – in barokstijl met Moorse invloeden – lopen we richting het historische centrum. Ook dit jaargetijde maakt het

een levendige indruk. De terrassen op de pleinen zitten zo goed als vol en de bedrijvigheid in de winkels doet het beste vermoeden voor de lokale middenstand. In de Calle Pintada stuiten we op La Piqueta, een tapas- en wijnbar die zo te zien veel sympathie geniet onder de Nerjeños. We vinden een lege tafel op het terras en bestellen tweemaal een tinto. De wijn komt met gratis tapa op tafel, een teaser die ervoor zorgt dat we ons – op z’n Nederlands – laten gaan: binnen twintig minuten staat onze tafel vol met ensalada de pulpo, albondigas, huevos estrellados en meer.

Hippe strandtenten De volgende ochtend zoeken we de kust weer op. De stranden rond Nerja behoren tot de mooiste van Spanje. In het oosten is de kust het grilligst en liggen de kleinste stranden, bereikbaar via een smal voetpad. Nerja zelf telt een aantal kleine stadstranden vlakbij het centrum en het achthonderd meter lange Playa de Burriana, een populair familiestrand aan een promenade met winkels en restaurants. Ten westen van Nerja vlakt de kust af en worden de stranden breder en langer. Op Miranda’s aanraden

In Frigiliana heerst buiten het seizoen nog de rust van een slaperig dorp


rijden we naar Torre del Mar, in de richting van Malaga. De plaats valt een beetje in het niet bij Nerja, maar beschikt in het westen wel over een gezellig strand met trendy strandrestaurants. Denk aan palmbomen, cocktails, loungemuziek, massages, zitkussens en ligbedden onder hippe parasols. Bere Bere heeft het allemaal. Je kunt hier heerlijk wegdromen; een bord gefrituurde spiering erbij, cocktailtje (in ons geval alcoholvrij) en stiekem wat foto’s maken van de hipsters achter de bar. Totdat we gesnapt worden

en niet meer wegkomen zonder de heren en dame in een groepsportret te vereeuwigen.

Succeswijnen ’s Middags rijden we het binnenland in, voor een bezoek aan Bodegas Bentomiz. Dit wijnhuis met restaurant is eigendom van Clara Verheij en André Both. Het Nederlandse paar besloot jaren geleden naar Andalusië te emigreren. Daar werkten ze respectievelijk als directeur van een talenschool en als aannemer, >

Met de klok mee: Plaza de la Merced in Malaga; loungen aan zee bij torre del Mar; de kathedraal van Malaga.

M éditerranée

23


andré Both in de keuken van zijn bodega en met zijn partner Clara Verheij; een amuse van de chef en de wijnen van Bodegas Bentomiz.

24

M éditerranée

totdat ze serieus werk maakten van hun wijngaard. Wat begon als een hobbywijn voor eigen gebruik, groeide uit tot een succesvol wijnbedrijf. De wijn werd beter en beter, met dank aan het uitstekende terroir, de ouderdom van de wijnranken (een voorwaarde voor kwaliteit) en de kennis van bevriende wijnboeren en professionele oenologen. De rest is geschiedenis. Tegenwoordig maakt Bentomiz een droge witte wijn, twee onversterkte zoete wijnen, twee rode wijnen, een rosé en een gin van Moscatel. Sterrenrestaurants in Spanje,

Engeland en Nederland schenken de wijn aan hun gasten, recensies zijn lovend en volgens de bekende wijnschrijver Bartolomé Sánchez is er geen betere Spaanse dessertwijn dan de Ariyanas Naturalmente Dulce van Bentomiz. De moderne bodega in de bergen bij Sayalonga is het visitekaartje van de Ariyanas-wijn en ligt fraai tussen de bergen. Boven bevindt zich het restaurant, daaronder de wijnmakerij. De vloer is er deels van glas, zodat je neerkijkt op de wijn- en gistvaten. Behalve wijnmaker is André Both ook een


uitstekende kok. Zijn creaties zijn bedacht door een van de beste Andalusische chefs, Juan Quintanilla van Sollun Restaurante in Nerja. ‘Elk gerecht start met de wijn’, vertelt Clara. ‘Die staat aan de basis van het eten. Juan komt hier wekelijks koken en leert André dan hoe hij het eten moet bereiden.’ De chef van Bodegas Bentomiz blijkt een uitstekende leerling. Elke wijn-spijscombinatie is een voltreffer, van de gravad lax met rosé tot de tot de honingamandelparfait en mangomousse met de Ariyanas Naturalmente Dulce.

Langs de sterren Deze streek staat van oudsher bekend om zijn witte wijn van de zoete muskaatdruif. De dessertwijn Ariyanas Naturalmente Dulce is dankzij een speciale gisting niet alleen minder zoet dan traditionele Moscatel, maar heeft ook een lager alcoholpercentage. De wijn, die voor het eerst in 2004 werd gebotteld, heeft Bentomiz goed op de kaart gezet. Daar ging overigens een opmerkelijke promotour aan vooraf. Clara en André boekten een tafel in beroemde sterrenrestaurants als Oud-Sluis, El Celler de Can Roca (Girona), Noma (Kopenhagen) en

Gordon Ramsay (Londen). ‘Voor elk diner brachten we onze wijn mee’, lacht Clara. ‘Niet om te drinken, maar om te laten proeven aan de sommelier. Dat werkte heel goed; in vrijwel alle gevallen wilde de sommelier meteen met de wijn aan de slag. Een betere reclame was nauwelijks denkbaar.’ Na de late lunch in Bodegas Bentomiz nemen we de kustweg terug naar Frigiliana. Het is al donker als we onze huurauto parkeren voor de B&B. Eddie, de boerboel, heet ons kwispelend welkom. Zijn baasje werkt in de buitenkeuken aan de mise-en-place voor het avondeten. Twee keer per week bereidt Benno een maaltijd voor de gasten. Vanavond is het paella-avond en mogen we aanschuiven aan de grote tafel op het terras. Terwijl Miranda de glazen nog eens volschenkt, legt Benno de gamba’s op de grill. ‘Vergis je niet, het is best hard werken hier’, lacht hij. ‘Nee echt, we maken langere dagen dan in Nederland. Daar moet je niet te romantisch over denken.’ We hebben bijna met hem te doen. Bijna. •

• www.laperladefrigiliana.com • www.bodegasbentomiz.com

De chef van Bodegas Bentomiz blijkt een uitstekende leerling. Elke wijn-spijscombinatie is een voltreffer

Met de klok mee: dakterras in nerja; zijstraat van de Plaza de la Constitución in Malaga; tassenwinkel in Frigiliana; lunchen bij Bodegas Bentomiz.


TIPS & ADRESSEN • El Acebuchal heeft zijn bijnaam ‘Het verloren dorp’ niet voor niets. Het 17de-eeuwse bergdorpje ligt aan de rand van een natuurpark en is zowel lopend als met de auto te bereiken vanaf Frigiliana. In 1949 gaf dictator Franco de opdracht het gehucht te ontruimen, omdat hij de bewoners ervan verdacht te heulen met de guerilla’s in de bergen. Pas in 1998 keerde één iemand terug: de zoon van een voormalige bewoner. Hij besloot de inmiddels vervallen huizen (38 in getal), de dorpskapel en het café te restaureren. Een bezoek aan het prachtige El Acebuchal is een reis terug in de tijd. Er zijn geen winkels, er is geen internet en maar één café: Bar El Acebuchal. De eigenaar is de eerste persoon die terugkeerde naar het dorp. Hij serveert gerechten van producten uit de bergen.

Met de klok mee: Plaza de la Marina in Malaga; de toren van de kathedraal van Malaga; restaurant La Bouganvilla in Malaga; een antiek kanon bij het Balkon van europa in nerja.

26

M éditerranée

• De mooiste wandeling van Frigiliana naar de kust (en vice versa) loopt langs en door de rio Chillar (de Ruta de los Cahorros). Zelfs hartje zomer is

deze wandeling een echte aanrader. Het kristalheldere rivierwater biedt verkoeling en er zijn genoeg poelen om in te zwemmen. Wie ver genoeg landinwaarts loopt, volgt de rivier door smalle spelonken en eindigt bij een spectaculaire waterval. • Málaga stond lang in de schaduw van steden als Sevilla, Córdoba en Granada, maar sinds een ingrijpende opknapbeurt wordt de stad niet langer genegeerd. Málaga, op een klein uur rijden van Frigiliana, is zelfs populairder dan ooit. Met dank aan de gerestaureerde binnenstad met zijn fraaie pleinen en winkelstraten, en aan het culturele erfgoed: van het 11de-eeuwse kasteel en de gotische kathedraal tot het Museo Picasso, het geboortehuis van Picasso en het Moorse Alcazaba-fort. De meeste sfeer komt echter van de ontelbare bars, cafés en restaurants, en van de Malagueños, met het Plaza de Merced als hun bruisende middelpunt. tip: ontdek Málaga op de fiets en huur je fiets (eventueel met

Nederlandse gids) bij Baja Bikes (www.bajabikes.eu). • De Cuevas de nerja zijn druipsteengrotten op vier kilometer van het centrum van Nerja. De grotten werden in 1959 per toeval ontdekt door vijf jongens en zijn enkele kilometers diep. Bijna 800 meter hiervan is toegankelijk voor publiek. Ze behoren tot de mooiste grotten van Europa, met als grootste bezienswaardigheden de tot dertig meter hoge stalactieten, de nog langere samenvoegingen van stalagmieten en stalactieten en de Sala de las Cascada (‘de Watervalkamer’), waar elke zomer een muziek- en dansfestival wordt gehouden. www.cuevadenerja.es • Ten oosten van Nerja liggen de mooiste stranden van de Costa Tropical. Het gezellige Le Herradura is fraai gelegen tussen twee landtongen, bij een natuurgebied (Cerro Gordo) en aan een boulevard met bars en visrestaurants. Het strand zelf telt enkele populaire chiringuitos (strandrestaurants).


STAR CLIPPERS

Unique Sailing Adventures

Droomcruises in de Middellandse Z ee

Ontdek de parels van Middellandse Zee aan boord van de Star Flyer en Royal Clipper (170 en 228 passagiers). Verken eeuwenoude ommuurde steden in Kroatië, de rijke cultuur van Italië, overblijfselen uit de klassieke oudheid in Griekenland en enkele van de kleinste Griekse eilanden. Star Clippers, de specialist voor ontspannende zeilcruises, stelt 7, 10 & 11 nachten cruises vanuit Rome, Venetië of Athene, langs Italië, Kroatië en de Cycladen. Laat U betoveren door een romantische omgeving, beleef unieke momenten in geraffineerd comfort en geniet van de legendarische charme van een authentiek zeiljacht. Zomer 2017 : 10% tot 20% vroegboekkorting bij boeking voor 31 januari 2017. 50% kinderkorting tot en met 17 jaar oud. Star Clippers biedt het hele jaar door ook unieke cruises aan in Zuidoost-Azië, in de Caraïben en Cuba.

Brochure, informatie en reservatie bij uw reisadviseur

www.starclippers.com


M

MIJN MEDITERRANE GEVOEL Of je er nu bent geboren of niet: als de liefde voor de Méditerranée je eenmaal heeft gegrepen, laat zij je nooit meer los.

Bijna twintig jaar geleden kwam de Italiaanse Monica Ragazzini (49) als grafisch vormgever naar Amsterdam. Maar omdat ze meer avontuur zocht, ging ze fotografie studeren aan de Rietveld Academie. Sindsdien had ze verschillende exposities en in 2013 begon ze aan de opleiding Fine Art in Education om docente te worden.

‘De Nederlandse winter doet me dromen over de Middellandse Zee’ Waar liggen jouw roots? ‘Ik kom uit Forlì, in de buurt van Rimini. Mijn ouderlijk huis ligt in een heuvellandschap en vanuit het slaapkamerraam zie ik het platteland richting de zee lopen. Heerlijk. Ik ga zo’n drie à vier keer per jaar terug naar Italië. De laatste tijd ga ik er vaker heen omdat mijn ouders al best oud zijn.’

Waarom ben je naar Nederland gekomen? ‘Tijdens mijn studie in Italië heb ik stage gelopen in Amsterdam. Ik was meteen dol op de stad en had toen ook een Nederlands vriendje. Na mijn stage heb ik anderhalf jaar in Italië gewerkt, maar ik wilde te graag terug naar Nederland. In de zomer van 1997 vond ik een baan in Amsterdam en ben ik vertrokken uit Italië.’

Voel je je nu meer Nederlands dan Italiaans? ‘Dat is een moeilijke vraag… Ik was al dertig toen ik in Nederland kwam wonen dus mijn roots liggen echt in Italië. Maar als ik in Italië ben verlang ik wel eens naar bepaalde dingen van Nederland. Hier gaat alles snel, zelfs het weer. In Italië is het allemaal trager. Als je een afspraak bij de huisarts wilt maken, ben je zo een dag verder. Soms word ik daar wel eens gek

28

M ÉDITERRANÉE

tekst Venance Forrer foto’s privébezit

van. Maar ik kan niet zeggen dat ik mezelf meer Nederlands voel.’

Waarom ben je fotografie gaan studeren? ‘Ik vond mijn werk als grafisch ontwerper prima, maar het leven achter een computer en op kantoor maakte me niet gelukkig. Ik wilde buiten zijn en meer doen met interactie met andere mensen. In fotografie was ik altijd al geïnteresseerd, dus toen ben ik op mijn 32ste een opleiding aan de Gerrit Rietveld Academie begonnen.’

In 2012 heb je meegedaan aan het televisieprogramma ‘De Nieuwe

Rembrandt’, waarin gezocht werd naar aanstormend talent in de beeldende kunst. Van de 500 deelnemers schopte je het tot de laatste zes. Hoe was het voor jou om mee te doen? ‘Ik was erg trots op mezelf dat ik zo ver was gekomen. Het was heel leuk om mee te maken. Ik had met alle kunstenaars ook een goede band. We hebben daarna zelfs nog samen een tentoonstelling gehad. Door de exposities en het programma heeft mijn werk wel meer bekendheid gekregen. Het was natuurlijk jammer dat ik niet won, maar het was ook wel weer goed zo.’


Wat wil je laten zien met je werk? ‘Ik zoek altijd de grens op met iets wat zou kunnen gebeuren, maar er nog niet is. Ik probeer mijn foto’s neutraal te houden, zodat de kijker de mogelijkheid heeft om het zelf verder in te vullen. Ik wil geen sterk emotioneel beeld laten zien, want dan kan de kijker er zelf niks meer aan toevoegen. Illusie en emotie zijn de kernwoorden van mijn werk.’

Kun je iets van je roots terugzien in je werk? ‘Ik heb dat vooral in de benadering van het werk. Ik merk dat ik uit een cultuur kom met klassieke kunst. Ik refereer veel aan de

beeldende kunst in Italië, bijvoorbeeld met het licht in mijn foto’s. Ik vind het leuk om te merken dat mijn opvoeding invloed heeft op mijn werk.’

Wat is jouw ultieme mediterrane gevoel? ‘Soms als ik de hele winter in Nederland ben, droom ik van de rustige, blauwe Middellandse Zee. En een landschap van warme kleuren. Wanneer ik terugga naar Italië en uit het vliegtuig stap, voel ik meteen de warmte die in de lucht hangt. En ruik ik de geuren die sterker zijn dan in Nederland. Zo’n moment is voor mij hét mediterrane gevoel.’ www.monicaragazzini.com

GOUDEN TIP ‘Als je het gevoel van Italië wilt beleven dan moet je een bezoek brengen aan de Piadina Bar in Amsterdam. Hier komen ook veel Italianen. Ze serveren er het typisch Italiaanse gerecht piadina, een platbrood gevuld met heerlijk Italiaanse ingrediënten. Ga op een vrijdag, want dan hebben ze er happy hour.’ Piadina Bar, Stadhouderskade 82A, Amsterdam, www.piadinabar.nl.

M ÉDITERRANÉE

29


in 2017? Waar moet je zijn n? Ook dit jaar e o d je t e o m t a w En ste ontwikkelingen zetten we de nieuw en rijtje. weer voor je op e

1 30

M éditerranée

GROEN & DUURZaaM Duurzaamheid staat stevig op de agenda! Letterlijk: 2017 is door de VN uitgeroepen tot international Jaar van Duurzaam Toerisme voor Ontwikkeling. En met de in 2016 uitgekomen lijst van de honderd meest duurzame bestemmingen wereldwijd maakt Green Destinations, dat zich inzet voor verantwoord toerisme, het je nog makkelijker om een duurzame vakantie te boeken. De geselecteerde bestemmingen voldoen aan vijftien duurzame criteria – van bescherming van flora en fauna tot afvalbeperking

tot de betrokkenheid van de lokale bevolking. Rep je naar het Maltese eiland Gozo, waar bijna alle maaltijden biologisch zijn en het zeewater heel schoon. Op het Griekse Alonissos zijn plastic tassen uit den boze en hebben ze natuurbescherming hoog in het vaandel. En de regio Bretagne is helemaal goed bezig: het duurzame beleid van deze regio zorgde niet alleen voor een plaatsje op deze lijst, maar ook voor een beloning van de Europese Commissie. greendestinations.info

GOZO, MALTA

REiSTRENDS & HOTSPOTS

ALONiSSOS, GRiEKENLAND

201 7


2

The places to be ALTiJD ONDERWEG

nog dichter bij Parijs dankzij een nieuwe treinverbinding. Maar vergeet ook Pistoia (op 6) niet, Culturele Hoofdstad van Italië in 2017. Of Lissabon (op 8) – daar opent in 2017 een geheel nieuw joods museum, voor wie nog een reden nodig heeft om deze stad vol culturele en culinaire hotspots te bezoeken.

LiSSABON

Canada, Colombia en Finland zijn de top drie ‘destinations you cannot afford to miss’ in 2017, volgens Lonely Planets ‘lijst der lijsten’ Best in Travel. Qua steden moeten we vooral in Bordeaux zijn. De ‘schone slaapster’ is, zeker culinair, ontwaakt, aldus een poëtische Lonely Planet. Én vanaf half 2017

De wereld als je kantoor – daar gaan we naartoe volgens onderzoek door ANVR en Cherry LAB over hoe we in de toekomst reizen. De nomades van nu hebben hun kudde schapen ingeruild voor een laptop en reizen al werkend (of werken al reizend). Digital nomads hebben genoeg aan de cloud en goede wifi, en zijn dan wel niet

thuis maar toch altijd in contact met hun netwerk. En ja, de digital nomad kan zich dat ook makkelijk veroorloven als ongebonden zzp’er of start-up, maar ook voor nomaden in spe met een vaste baan vervagen de grenzen. Zakentrips lopen steeds makkelijker over in een mooie reis, en ‘thuis’ werken kan ook vanaf je vakantieadres.

3

>

tekst Suzanne Bergman M éditerranée 31


5

De menselijke factor Kijkje in de keuken Ook foodies gaan graag op reis, en komen steeds beter aan hun trekken. Van wijnreizen tot food­ festivals en zelfs hele kookvakanties: veel reis­ organisaties bieden culinaire reizen aan, waarbij je kookt met de experts uit de regio en je onder­ dompelt in de lokale cuisine. In Italië doe je dat met al je zintuigen – Slow

32

M éditerranée

Food is hier een begrip met als sleutelwoorden eerlijke productie en liefde en aandacht voor pure smaken. Ambiance Travel biedt diverse slow­food­ reizen naar Italië aan. Koken en tussendoor iets van de wereld zien kan ook: boek eens een culi­ naire cruise of ‘gewoon’ een culinaire tour tijdens een citytrip.

4

Andere mensen spelen een steeds belangrijkere rol bij onze reizen. Bij voorkeur leuke andere mensen: volgens onderzoek van Booking.com peinst 42% van de reizigers er niet over in een hotel te verblijven waar het personeel onvriendelijk is. Uit hetzelfde onderzoek blijkt de impact van medereizigers op de keuze voor een accommodatie: bij meer dan drie negatieve reviews haakt 40% van de boekers in spe af. En natuurlijk is er een glansrol weggelegd voor de lokale bevolking – dat was al zo en die rol wordt alsmaar groter. La vida local willen we beleven, volgens het genoemde onderzoek van ANVR en

Cherry LAB, en dat wordt steeds makkelijker. De echte Vietnamese noodles proeven bij Thung thuis, met Lani mee naar dat ene onontdekte Thaise marktje of eten in het verstopte stadstuintje van Pep en Joan in Barcelona? Het kan via withlocals.com – in Europa overigens alleen nog in Spanje en Nederland. Vayable.com richt zich op tien Europese steden waar je met locals op pub-, fotoof kunsttour – het Louvre in een uur zonder rij! – kunt. Op favoroute.com delen locals alvast hun favoriete adresjes met je en via meetup.com vind je zo een concert-, pub- of fietsmaatje op de plaats van bestemming.


6 Mix & Match Back to basic of in alle luxe? Dat wordt steeds vaker een combinatie, ziet Cherry LAB. ‘All exclusive’ is de trend, waarbij we kiezen voor wat wij willen – een unieke ervaring – en niet voor een pakket. Dus surfen we de ene nacht bij iemand op de couch en de volgende nacht in een poshtel (hostel maar dan

luxe); en eten we de ene avond (biologisch) fastfood en de andere heel chic in een sterren­ restaurant. Al die ervaringen samen maken een onvergetelijke vakantie. Aanbieders springen in op deze trend: op alltherooms.com vind je zowel die simpele bank, maar ook het meest luxueuze hotel.

Je hele hebben en houden mee op reis is uit. Booking. com zag het vorig jaar al: we reizen steeds lichter. Weliswaar enigszins noodgedwongen, want luchtvaartmaatschappijen stellen steeds strengere eisen aan de toegestane hoeveelheid bagage. Maar ook uit vrije wil: we willen spontaan op reis en last minute beslissen waar we heen willen, ook ter plaatse. En dat gaat nu eenmaal beter als je geen zware koffers hoeft mee te slepen. Kwestie van handig inpakken, een e-reader

aanschaffen én de juiste apps. Hoewel een e-reader zelfs overbodig is met de Kindle-app, waarmee je boeken op je smartphone kunt lezen. Reisdocumenten laat je thuis dankzij Tripit, dat alles makkelijk en digitaal bij elkaar houdt. Ad hoc reisinspiratie krijg je van de Tripadvisor-app (gratis) of Spotted by locals (B 3,99 per gids). En het is dan wel geen app, maar wist je dat je Google Maps ook offline kunt gebruiken? Nooit meer verdwalen met je smartphone in de hand.

7

BRONNEN: GREEN DESTiNATiONS, LONELy PLANET, CHERRy LAB, ANVR, BOOKiNG.COM

Ik ga op vakantie en neem (niet) mee…

M éditerranée

33


M

BEAUTY, FASHION & ACCESSOIRES

GEWAAGD Geef je outfit een spannende twist met deze slangenleren pumps uit Portugal. Hou je van iets minder gewaagd? Ze zijn

Een streepje voor

Met deze Italiaanse handtas van kalfsleer weet je zeker dat je de show steelt. Opbergruimte genoeg met

vijf vakjes aan de binnenkant en een onder de flap. Marni, Trunk bag, I� 1590, www.marni.com.

er ook in het zwart. Eureka, stiletto’s Eureka Azul, c 99,90, www.eurekashoes.com.

Rock solid

Simpel maar elegant, deze oorbellen uit Spanje van blauwe kwarts omhuld door messing. Een solide sieraad voor

34

M ÉDITERRANÉE

hoogtijdagen. Adolfo Dominguez, oorbellen Short Blue Quartz, I� 60, www.adolfodominguez.com.

door Venance Forrer met bijdragen van Renée Doedens

Prima donna Voel je een echte diva met de nieuwe zonnebril van Kyme en bekijk de wereld eens door

blauwgekleurde glazen. Kyme, Donna C.02, c 182, www.kymesunglasses.com.


Stralende sterren De limited edition lippenstift van Yves Saint Laurent heeft een glitterhuls en sterretjes gedrukt in de stick zelf, voor een nog feestelijker gevoel. Leuke extra: je kunt een tekst laten ingraveren in de huls. Yves Saint Laurent, Rouge Pur Couture Star Clash Edition, c� 35,80, www.yslbeauty.fr.

TURTLENECK

Het luxe Italiaanse merk Blumarine heeft voor de winter deze zachte trui van mohairwol en zijde aan zijn collectie toegevoegd. Er is ook een variant in babyblauw en -roze. Blumarine, sweater Striped Wool and Silk, I� 1004, store.blumarine.com.

Mijmeren

Gestrikt Deze speelse hoed van Sisley heeft een geraffineerde mediterrane kleur. Het fijne strikje maakt

hem compleet. Sisley, hat with wide brim, I� 44,95, nl.sisley.com.

Niet alleen de kleur van Reminiscence’s Rem l’Acqua doet denken aan de Middellandse Zee. Ook het bouquet van bergamot, lelie en musk nodigt uit tot

het ophalen van vakantieherinneringen. Reminiscence, Rem l’Acqua 100 ml, c� 75, www.reminiscenceparis.com.

M ÉDITERRANÉE

35


36

M éditerranée

tekst & foto’s Hans Avontuur


Triëst In de zevende koffiehemel Triëst beschouwt zichzelf als de koffiehoofdstad van Italië. En dat wil wat zeggen in een land waar het maken van espresso, caffè latte en cappuccino tot de hogere kunsten wordt gerekend. Dus slenteren we door de prachtige stad, nemen bijna een overdosis cafeïne en leggen – net als de Triëstini – onze > handdoek op het strand van Grado.

Linkerpagina: de populairste badplaats van de triëstini: Grado. deze pagina v.l.n.r.: nee, dit is geen cappuccino maar een goccia; in het oude centrum van Grado regeert het verleden; Caffè San Marco, cultureel trefpunt sinds 1914.

M éditerranée

37


van koffiehuis La Triëstina in dit geval resoluut. ‘You mean a caffè latte in tazza grande...’ Wat volgt is de perfecte start van de dag. Precies goed, zoals je hem ondanks de opmars van uitstekende koffiebarretjes in Nederland nergens krijgt. Ik bevind me dan ook op de plek waar de Italiaanse koffiecultuur driehonderd jaar geleden begon. Hier kwamen de bonen aan land, hier werden ze verhandeld, geroosterd en geëxporteerd.

Koffiehoofdstad

B

estel in Triëst nooit – ik herhaal: nóóit – een cappuccino als je een cappuccino wilt. De stad ligt weliswaar in Italië maar houdt er een compleet eigen koffiecultuur op na. Inclusief andere namen. ‘No, no, nooooooo, no mister Hans from Holland’, zegt Linda

38

M éditerranée

Triëst was lange tijd het Wenen aan zee. Haven en handelshoofdstad van het Habsburgse Rijk. Dichter bij Ljubljana en Zagreb dan bij Milaan en Rome. Toen het Oostenrijkse imperium instortte en Triëst door Italië werd ingelijfd, verdween die unieke positie. Italië had immers eenvoudiger te bereiken havens. Maar zie, nog altijd komt ongeveer een kwart van alle Italiaanse koffie hier aan land en is Triëst de stad van illy. Lopend door de binnenstad voel je die koffiehistorie, sterker nog, je kunt hem ruiken. Er is geen andere stad in Europa – en misschien wel in de hele wereld – waar het zo naar koffie geurt als hier. De bonen liggen nog altijd opgeslagen in 19de-eeuwse pakhuizen, kleine specialistische branderijen bevinden zich in


Italië heeft bereikbaardere havens, maar nog altijd komt ongeveer een kwart van alle Italiaanse koffie hier aan land statige panden, en grote koperen ketels staan 24 uur per dag te borrelen in historische cafés.

Aperitief tot 02.00 uur

Een speciale rondwandeling leidt me door de binnenstad. Op twaalf locaties is een QR-code aangebracht, waarmee je verhalen kunt oproepen over de geschiedenis, handel en – het belangrijkste – de koffieconsumptie. Neem Palazzo Dreher uit 1928 waar de aandelenbeurs zat, La Borsa di Trieste uit 1755 die de internationale handel onderdak bood, of Palazzo Tergesteo uit 1840, een warenhuis avant la lettre. Ik zit ondertussen in Caffè

Tommaseo, een koffiehuis uit 1830 dat net zo goed in Wenen of Salzburg had kunnen staan. Het marmer, de plafonds en de vloeren stralen de allure van het Habsburgse Rijk uit. Je ziet Sisi en Franz Josef hier samen zo aan de koffie zitten, met een huisgemaakte Sachertorte erbij. En toch… met de harde wind die hier vaak vanuit het binnenland waait, de Bora, zijn de invloeden van de Balkan meegekomen. En met de zeebries vanuit de golf die van het moederland Italië. Alle ingrediënten hebben zich in het hart van de stad met elkaar vermengd tot de unieke, eigenwijze sfeer van Triëst. Dus bestel ik er geen espresso, maar een >

Linkerpagina, met de klok mee: Caffè tommaseo, een stukje Wenen in italië; tortelduifjes op de kade van triëst; de winkeltjes, terrassen en het strand maken Grado geliefd; vrolijke barman naast de altijd verhitte koperen koffieketel in Caffè San Marco. deze pagina: stilleven in Caffè tommaseo.

M éditerranée

39


40

M ĂŠditerranĂŠe


Triëst is geen metropool, het is een slenterstad om te verdwalen tussen pleintjes, pieren en paleizen nero, zoals het straffe kopje koffie hier genoemd wordt. De mensen blijven opvallend lang zitten bij Tommaseo. Vriendengroepen, vriendinnen, stelletjes of eenzame zielen zoeken een plaatsje, hangen hun jas aan de kapstok en installeren zich om te genieten van de koffie, het gezelschap of een goed boek. ‘Zo doen wij dat in Triëst’, zegt Lara, een local die me meeneemt door de stad. ‘In Italië is het ’s ochtends gebruikelijk om staand aan de bar vlug een espresso te drinken en weer verder te gaan. Wij zien het samen koffiedrinken veel meer als een sociale gebeurtenis die uren kan duren. Afspreken met vriendinnen doe je hier in een koffiehuis.’ Vervolgens is het heel gebruikelijk dat een goccia (espressootje met een druppel opgeschuimde melk) naadloos overgaat in het beruchte ‘lange aperitief’ van Triëst, dat tot twee uur 's ochtends kan voortduren. In de meeste gevallen speelt zich dat op straat af. Staand voor een wijnbarretje, zittend in een park, luierend

op de trappen van een kathedraal met een glas prosecco in de hand... Meer Balkan dan Oostenrijk.

Vriendelijke wolf

Triëst is geen metropool met een intimiderende hoeveelheid musea en dingen die je gezien of gedaan móet hebben. Het is een slenterstad, om te verdwalen in de straten en je te laten meevoeren op de golven van de zeewind naar pleintjes, pieren, paleizen en naar de blauwe tram, die al sinds 1902 passagiers meeneemt naar het plateau voor een weergaloos uitzicht over de baai. Ik sla het kasteel van Miramare over – te toeristisch – en doe vandaag op advies van local Isabella als de Triëstini: een dagje strand in Grado. Dit stadje ligt op een uurtje van het centrum en ademt zee en strand. Een lange dam door een enorme lagune brengt de bezoekers in het sfeervolle badplaatsje, dat ooit de haven was van het Romeinse Aquileia, enkele >

Linkerpagina: een bootje, zon, wijn en goed gezelschap zorgen voor een mooie dag. deze pagina, v.l.n.r.: het Canal Grande dringt door tot in het hart van de stad; mede door deze mozaïekvloer staat de kerk op de Werelderfgoedlijst van Unesco; de kerk in aquileia is een bekend bedevaartsoord.

M éditerranée

41


We eten in de schaduw van een oude boom, drinken, lachen en laten de tijd zachtjes door onze vingers glijden

Met de klok mee: koffie en cocktails aan het Canal Grande; Byzantijnse fresco’s in de crypte van de kerk van aquileia; de kerk trekt nog altijd pelgrims; ’s ochtends uit de lagune gehaald, ’s middags op het bord.

42

M éditerranée

kilometers landinwaarts. Grado leeft op het kabbelende ritme van de zee. Badgasten wandelen naar het lange zandstrand, fietsers trappen op hun gemak over de boulevard, oudjes wisselen in de schaduw nieuwtjes en roddels uit, stelletjes genieten op het terras van de zon en in de haven vertrekken kleine boten voor rondvaarten door de lagune. Schipper Cristiano neemt me mee naar de casone van Witige, een plaatselijke beroemdheid waarover de wildste verhalen de ronde doen. Als voormalig visser, matroos, voetballer, olifantenjager en fotograaf zou hij kinderen over de hele wereld hebben. Door de eilanders wordt hij een ‘vriendelijke wolf’ genoemd, een zeebonk met een klein hartje. Het wordt een middag om nooit te vergeten. Al snel na aankomst pronkt Witige inderdaad met pikante foto’s, maar ook met portretten waarop hij poseert met wereldsterren als Laura Pausini, Richard Gere en voormalig topvoetballer Roberto Baggio.

Ondertussen heeft vriend Giovanni een fantastische lunch klaargemaakt van capelunge, langwerpige schelpdieren die ’s ochtends van de zeebodem zijn gevist. Met witte wijn uit de heuvels van Friuli erbij. Niks meer aan doen. We eten in de schaduw van een oude boom, drinken, lachen en laten de tijd zachtjes door onze vingers glijden.

James Joyce

De fameuze Bora-wind steekt op, hard en strak. Dit duurt soms dagen en kan de Triëstini tot wanhoop drijven. Terug naar de stad die zijn bestaan aan de Habsburgse vorst Karel VI te danken heeft. Hij maakte van Triëst een vrijhandelszone, waarmee de belangrijkste 18de- en 19de-eeuwse haven van Centraal-Europa was geboren. Iedereen die er in de handel een beetje toe deed, hield hier kantoor. En vorsten bouwden stadspaleizen en fraaie buitens. Tot de Eerste Wereldoorlog aan alles een einde maakte. Toen de lichamen van de


omgebrachte Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie hier in 1914 de haven werden binnengevaren op weg naar Wenen, viel er een grauwsluier over de frivole stad. Alsof iedereen wist dat het nooit meer zou worden zoals het was. Ik wandel langs het Canal Grande, over het Piazza dell’Unitá d’Italia en door de steegjes aan de voet van het Castello di San Giusto. De straten zijn goud verlicht, het geluid van voetstappen stijgt op in de avondlucht. Zo moet een van Europa’s grootste schrijvers, James Joyce, hier ook hebben gelopen. Hier werkte hij aan meesterwerken als Ulysses en Dubliners.

Intellectueel broeinest

In de hoogtijdagen telde de stad meer dan honderd koffiehuizen, nu zijn het er nog zo’n veertig. Maar er is iets moois gaande. Tussen de klassiekers als Caffè Tommaseo, Caffè degli Specchi en Antico Caffè Torinese, verschijnen er

langzaam maar zeker ook nieuwe, strakke barretjes in het straatbeeld. Met Espressamente illy als blikvanger. Mijn laatste kop koffie bewaar ik voor misschien wel het mooiste adres van de stad: Caffè San Marco uit 1914. Een broeinest van intellectuelen, schrijvers en revolutionairen die onafhankelijk wilden zijn van Oostenrijk. Het oorspronkelijke interieur met witte muren, beschilderd met groene bladeren en rode bessen (de Italiaanse kleuren), werd door de Habsburgse soldaten gezien als een provocatie en daarom verwoest. De familie Delithanassis heeft het oude koffiehuis de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen door er weer culturele bijeenkomsten te organiseren en een deel in te richten als boekwinkel. Elena: ‘Bij klassieke adressen loop je het risico te veel in het verleden te blijven hangen, waardoor de ziel langzaam sterft. Wij willen juist dat het hier leeft, borrelt en > bruist. Zoals honderd jaar geleden.’

Sommigen kiezen voor de privacy van de rotsen, ondanks een strand in de nabijheid...

M éditerranée

43


Buiten zie ik een smeltkroes aan me voorbijtrekken. Volgens velen wonen hier de mooiste vrouwen van Italië Ik ga zitten aan een tafeltje bij het raam, de vaste plek van schrijver Claudio Magris als hij in de stad is. Naar buiten kijkend zie ik een prachtige smeltkroes van mensen aan me voorbijtrekken. Volgens velen wonen hier de mooiste vrouwen van Italië. Ze worden liefkozend mula genoemd; ezelinnetjes. Een curieuze koosnaam als je het mij vraagt.

Magie van Triëst

Onder: het Canal Grande verbindt Grado met de zee.

44

M éditerranée

Binnen mixt en mengt het erop los. Dames in grijs mantelpak zitten naast studenten die hier met hun boeken en laptop komen studeren omdat het internet zo lekker snel is. Verderop lepelen toeristen het schuim uit hun goccia en steggelen zakenlieden over de

beste deal. Stamgast Ernesto schuift in kniebroek aan voor een goed gesprek. De aristocraat, ex-autocoureur en levensgenieter heeft vroeger in Cambridge gestudeerd en spreekt een soort chic Engels. Zo geruisloos als hij bij me is komen zitten, zo verplaatst hij zich ook weer naar de bar waarop een enorme koperen ketel staat die 24 uur per dag warm blijft. ‘Afkoelen en opnieuw opwarmen beïnvloedt de smaak’, vertelt de in het zwart-wit gestoken barista. Hij klopt de piston leeg, spoelt hem met heet water door, doet er koffie in en laat daarna de magie van Triëst zijn werk doen. Buiten waait de Bora door de straten, binnen geurt het naar de kunst die koffie heet. •


tips & adressen logeren

• Het Savoia Excelsior Palace is een viersterrenhotel met een mooie mix tussen klassiek en modern. Het in 1911 gebouwde monument was ooit een van de beroemdste paleishotels van het Habsburgse rijk. Het staat aan de kade vanwaar de meeste kamers uitkijken over de Golf van Triëst. Vanaf C 170. www.starhotels.com • Forvm Boutique Hotel is minder exclusief en persoon­ lijker. Het ligt in het centrum en biedt mooie kamers in een sfeervolle ambiance. Tweepersoonskamers vanaf C 93. www.forvmboutiquehotel.it

koffiehuizen

Onze top 3 • Caffè San Marco Vanwege de historie, het interieur, de levendige sfeer en – uiteraard – de fantasti­ sche koffie. Via Battisti,

www.caffesanmarcotrieste.eu • Caffè Tommaseo Misschien wel het beste adres om wat oude glorie van Triëst te proeven. Piazza Nicolò Tommaseo, www.caffetommaseo.it • La Triestina Voor een wat lossere sfeer. Bovendien worden er verschillende soorten koffie geserveerd. Piazza Cavana, www.torrefazionelatriestina.it

lekker eten

• Ristorante Al Bagatto Een van de topadressen van de stad. Hier worden klassieke streekgerechten op eigentijdse wijze bereid. Bestel er scampi alla Busara en je begrijpt wat we bedoelen. www.albagatto.it • Buffet Da Rudy Triëst zoals het was. Bestel een glas bier en kies wat uit de vitrine. Goulash, polenta en veel vlees. Het buffet is populair bij de Triëstini. Via Valdirivo 32

• Al Barattolo Heerlijk Italiaans eten, bereid door het nageslacht van de eerste pizzabakker van Napoli. Druk, levendig, lekker. Vlakbij het Canal Grande. www.albarattolo.it • Zampolli De oudste ijssalon van de stad, nabij het station. Niet de beste locatie, wel het beste ijs. Daar loop je graag een stukje voor om. www.gelateriazampolli.com

hoe kom je er?

Vliegen naar Venetië, Treviso of Ljubljana (Slovenië) en daarna met huurauto of trein naar Triëst. De stad heeft ook een eigen vliegveld, maar daar kun je niet rechtstreeks naartoe vliegen. Vliegtickets vanaf ca. C 100 retour.

algemene informatie

www.turismo.fvg.it www.triestecoffeexhibit.it

Met de klok mee: de Molo adace is populair aan het einde van de middag; koffietijd; op een eilandje in de lagune van Grado heerst absolute rust; de lange koffie-arm van triëst reikt tot in Palmanova.

M éditerranée

45


M

Fruitig Frans Sinds 1872 wordt in een dorpje in Zuid-Frankrijk het wijnaperitief Lillet gemaakt. Het drankje bestaat voor 85% uit geselecteerde wijnen en voor 15% uit natuurlijke likeuren. Lillet bevat een smaakmix van honing, gekonfijte sinaasappel en exotische vruchten. Lekker puur met ijs of in een feestelijke cocktail. Lillet, c� 14,99, www.lillet.com.

Smaakmaker

De zeezoutstrooier van Sal de Ibiza doet al lekker mediterraan aan, maar de inhoud brengt je meteen in zuidelijke sferen. Het zout is namelijk gemixt met mediterrane kruiden.

In combinatie met boter of olijfolie maak je in een handomdraai een feestje van bijvoorbeeld stokbrood. Sal de Ibiza, strooier zeezout met mediterrane kruiden, I� 8,25, www.pslooove.nl.

CULI

Italië op tafel De twee zussen Gravely en hun moeder werden tijdens een vakantie in Italië verliefd op het kleurrijke en handgemaakte servies dat ze overal zagen. Ze besloten dertig jaar geleden om dit Italiaanse servies te importeren onder de naam

Vietri. Zo ook deze schattige schaaltjes uit Toscane, gemaakt door beeldhouwer en designer Stefano Roselli. Vietri, Bellezza Bloom Assorted Dipping Bowls, I� 20,75 per stuk, www.belleandjune.com.

Koken in laagjes De lasagne bolognese is een klassieker die bij iedereen wel bekend is. Maar waarom niet eens een nieuwe en onverwachte variant van dit gelaagde gerecht proberen? Sandra Mahut heeft in het boek Lasagne originele

recepten verzameld. Denk aan flespompoen met schapenkaas, forel met waterkers of konijn met tomaat. Ook de foto’s zijn om van te smullen. Sandra Mahut, ‘Lasagne’, Becht, ISBN 978923015031, c� 9,95.

door Venance Forrer M ÉDITERRANÉE 47


WORD ABONNEE t.w.v. D1 39, 95 Gouden gloed De rijke schakeringen van het herfstbos inspireerden Vandyck tot dit bladerdessin Woodland in de warme mediterrane kleuren rood, oranje en goud. Dit luxe dekbedovertrek is gemaakt van 100% katoensatijn waardoor het heerlijk zacht en soepel aanvoelt. Bij de set ontvang je tevens twee kussenslopen. Neem nu een abonnement op Méditerranée en ontvang de dekbedovertrekset in de maat van je keuze: • 2 x eenpersoons (140/200 -220) • 1 x tweepersoons (200/200 -220) • 1 x lits-jumeaux (240/200 -220)

Vandyck-dekbedovertrekset bij een tweejaarabonnement ABONNEMENT Een abonnement op Méditerranée (8 edities) kost D 45, inclusief de eenmalige verzendkosten van het geschenk. Deze aanbieding is geldig zolang de voorraad strekt.

KORTING In plaats van het cadeau kun je ook kiezen voor een eenmalige korting. Je betaalt dan maar D 30 voor 8 edities.

AL ABONNEE? Geef dan nu een abonnement cadeau en ontvang zelf de dekbedovertrekset.

KIJK OP

www.mediterranee.info

OF BEL

088-2266635 (op werkdagen van 9.00 - 17.00 uur)

LEVEN IN FRANKRIJK 49


Van Mykonos naar Paros & Naxos - 52

Zoete zonden - 64

GRIEKENL AND SPECIAL

40

M Shopping - 71

pagina’s Grieks genie ten

Poros & Centraal-Evia - 74

Top 6 Griekse feestdagen - 86


foto © hollandse hoogte

52

M éditerranée


Cycladische verrassingen Van Mykonos naar Paros & naxos

tekst Ank Herstel foto’s Erica Holthuis & Jaap Kruize M éditerranée 53


Deze pagina: Mykonos, Klein-Venetië aan het water. Rechterpagina, met de klok mee: Mykonos Stad, een doolhof van steegjes, trapjes en nauwe straatjes; de Paraportiani-kerk in Mykonos Stad; locals in de haven; deur van het kerkje bij het busstation van Mykonos Stad.

Op de Cycladen moet je rondhoppen tot je tijd of je geld op is, luidt een oud-Griekse zegswijs. Zo gezegd, zo gedaan. We bezoeken de wonderschone eilanden Paros en Naxos, maar eerst doen we ook nog even jetseteiland Mykonos aan.

M

ykonos lijkt wel opgetrokken uit graniet. Het blinkt in alle kleuren blauw, zo hel dat je soms nauwelijks kunt zien waar de zee overgaat in de lucht. Die typisch Griekse kleur contrasteert fraai met de witte huisjes die lieflijke accenten vormen in het ruige, heuvelachtige landschap. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw heeft de jetset Mykonos ontdekt. Wie wil weten waar die uithangt, moet naar een van de stranden met luxe strandtenten. Je kunt hier 24/7 feesten en opgaan in glitter en glamour, al dan niet op muziek van beroemde dj’s die met vaste regelmaat worden ingevlogen.

54

M ÉDITERRANÉE

Ver van het feestgedruis speelt zich het gewone Griekse leven af. Daarvoor kun je al terecht in de hoofdstad Chora, ook wel Mykonos Stad genoemd. Een doolhof van steegjes, trapjes en nauwe straatjes gaat schuil achter de wijk Klein-Venetië aan het water. Die dankt zijn naam aan de hoge houten Venetiaanse balkons, die de locals in staat stellen je te inspecteren terwijl ze zelf buiten beeld blijven. Maar ook in de trendy Alefkàndhrawijk zie je sporen van de Venetiaanse overheersers van vroeger: de bekende windmolens.

Paros: woest & afwisselend Vanuit Mykonos kun je alle kanten op. Bijvoorbeeld naar Paros, drie kwartier varen. Als je er aan wal stapt, valt op dat de huisjes hier anders zijn dan op Mykonos. Ze zijn net zo oogverblindend wit, maar het lijkt of de bewoners iets meer variatie in de kleuren van de deuren en kozijnen hebben aangebracht. Blauw, turkoois, zachtgeel en mintgroen wisselen elkaar af.


De natuur op Paros is ruig, alsof een reus rotsen marmerblokken over het eiland heeft uitgestrooid De natuur op Paros is ruig, alsof een reus in een boze bui een partij rots- en marmerblokken over het landschap heeft uitgestrooid. Het eiland heeft zijn beroemdheid te danken aan het marmer dat hier vandaan komt. Denk aan de Venus van Milo, de tempel van Apollo op het heilige eilandje Delos en de sculpturen van het Parthenon. De hoofdstad van Paros is ParikĂ­a, een havenstadje vol straten met doorkijkjes, winkeltjes en restaurantjes. Tussen de marktstraat en de zee ligt het oude centrum. Hier vind je een van de oudste en best bewaarde christelijke kerken van Griekenland, de EkatontĂĄpilliani-kerk uit de 17de eeuw. Achter de kerk ligt het Parchos Archeologisch Museum, weliswaar niet zo groot, maar met een interessante collectie oudheden. Ook mooi is het dorp Lefkes, dat ligt ingeklemd tussen de flanken van twee heuvels. Je wandelt er door een wirwar van spierwitte straatjes, nauwe steegjes en pleintjes. De straten >


In de nauwe straten zou je van het ene dak naar het andere kunnen vluchten zijn allemaal op een speciale manier geplaveid. Elke drie maanden worden de ‘voegen’ van de straten witgeverfd. In vroeger tijden was Lefkes het doelwit van Frederik Barbarossa (‘Roodbaard’), de beruchte roverkoning die heel Europa onveilig maakte. Om te ontsnappen aan de Teutoonse horden dachten de bewoners dat het handig was om de straten en steegjes zo dicht op elkaar te bouwen dat je veilig via de daken van de ene steeg naar de andere zou kunnen vluchten. Lefkes heeft dan ook de nauwste straatjes van Europa, en soms moet je jezelf er letterlijk doorheen wurmen. Paros heeft alles: ruige bergen, maar ook goudgele stranden en romantische baaien waar je tot rust kunt komen. Wil je duiken, snorkelen, surfen of alleen maar lekker aan het strand zitten? Voor iedereen is op Paros een strand op maat. Griekenland in een notendop dus. Je vindt er stranden met alle mogelijke watersportfaciliteiten, en in het binnenland ruige natuur en pittoreske dorpjes waar de tijd heeft stilgestaan. En uiteraard kun je neerstrijken in een taverna, flaneren op de boulevards en onder het genot van een ouzo keuvelen met de vriendelijke

56

M éditerranée


bewoners. Er zijn diverse wandelroutes over het eiland uitgezet, maar je kunt ook een auto, scooter, fiets of quad huren. En na al deze inspanningen dompel je je onder in een van de vele traditionele dorpsfeesten en muziekfestivals, waar Paros om bekendstaat.

Naxos: mythisch & romantisch Maar we trekken verder, naar Naxos, weer drie kwartier varen vanaf Paros. Als we het eiland naderen doemt een reusachtige fotolijst op. Moderne kunst? Nee, het portaal van de nooit afgemaakte tempel van Apollo. Een bewoner vertelt dat deze ‘Poort naar Nergens’ geliefd is bij bruidsparen, die elkaar exact onder de overkapping het jawoord geven. Je hoeft de foto niet eens meer in te lijsten. Naxos is een bakermat van de Griekse mythologie. Hier zou Ariadne (de godin van de passie, bekend van de wollen draad waarmee ze Theseus uit het labyrint hielp ontsnappen) hebben gewoond met Dionysos, de god van de wijn. In het oude stadje Naxos voeren nauwe steegjes en steile straatjes met spierwitte huizen omhoog naar het Venetiaanse kasteel, dat te bezichtigen is. Na het verbranden van al die calorieën is het tijd om de inwendige mens te versterken, dus dalen we weer af naar de boulevard, waar we bijna niet kunnen kiezen uit het enorme aanbod van gezellige restaurantjes. De meest eenvoudige manier om Naxos te verkennen is met een auto, en de verhuurders bieden ze dan ook volop aan. Als > je op Naxos rondtrekt, vergaap je je al snel aan de enorm

Links, met de klok mee: boom op het dorpsplein van antiparos; kerk in Parikia; deur van Hellastaverne aan de haven van Parikia, gerund door een Limburgse en een Griek; visser boet zijn netten in de haven van Parika. deze pagina, van boven naar beneden: windmolen op antiparos; cocktails op het terras van Myconian resort in elia Beach; een van de vele witte kerkjes op Mykonos. M éditerranée

57


Door zijn ondergrondse rivieren is Naxos een zeer vruchtbaar eiland gevarieerde natuur. Behalve mooie stranden heeft het eiland bossen en bergen, vruchtbare valleien, zandduinen en groene velden. En natuurgebieden met een uitgebreid wandelnetwerk waar je een louterende stilte vindt. Door zijn ondergrondse rivieren is Naxos een vruchtbaar eiland waar citrusvruchten, druiven en olijven worden verbouwd. De rondscharrelende geiten en schapen in de bergen staan garant voor een ruime kaasproductie. We rijden naar Sangri, een plaatsje niet ver van Naxos Stad. Rond 530 v. Chr. werd hier de tempel gebouwd die gewijd is aan de godin Dimitra of Demeter. Daarna koersen we door de ruige bergen naar het plaatsje Apóllonas, waar het marmeren beeldhouwwerk van de Kouros van Flevio al eeuwen ligt te wachten tot het eindelijk afgemaakt wordt. Met een heerlijk visje in de haven van Naxos besluiten we onze mini-hopvakantie. De Cycladen beginnen nu al even feestelijke als mythische proporties aan te nemen, met hun prachtige stranden, rijke cultuur en afwisselende, ongerepte natuur. •

58

M éditerranée


Linkerpagina, boven: het dorp apiranthos op naxos; onder: portaal van de tempel van apollo. Grote foto: terras aan de haven van naxos.

M ĂŠditerranĂŠe

59


Ontdek met het unieke Prinos-concept het authentieke Griekenland Nu bij Prinos Reize n: Eilandhoppen op M

ykonos, Paros en

Naxos

En ook: Geheimtip Poros, ideaal uitgangspunt voor het ontdekken van de Peloponnesos

www.prinosreizen.nl tel. 0252-349890


tips & adressen Mykonos Zien & doen • een mooie collectie juwelen en grafmonumenten is te zien in het Archeologisch Museum. • Het Egeïsch Maritiem Museum herbergt nautische instrumenten en modelschepen. • in het middeleeuwse fort is het klooster van Panagia Paraportiani gehuisvest, een onconventionele kerk uit de 15de eeuw. • Léna’s Huis is een mooi gerestaureerd herenhuis uit de 19de eeuw. Het behoorde toe aan de lokale inwoonster Léna Skivanánou. • Traditioneel textiel, keramiek, antieke meubelen en historische foto’s zijn te bekijken in het Folklore Museum. • de skyline van Mykonos Stad en de blikvanger van het eiland wordt gevormd door het 16de-eeuwse klooster Moní Panagía Tourlianí.

eTen & drinken in vergelijking met het algemene prijsniveau van Griekenland is het eten en drinken op Mykonos niet goedkoop. Maar ja, dan zit je wel op de stoel waar Harrison Ford of Lady GaGa (misschien) heeft gezeten! • Aan de waterkant bij klein Venetië ligt de eigentijdse eetgelegenheid Sea Satin Market. Vooral na zonsondergang spectaculair! Alefkándra, Mykonos Stad. • La Maison de Catherine is een van de meest luxe restaurants en beroemd om zijn à la carte menu. een stijlvol restaurant dat de Griekse keuken aanbiedt met een Franse twist. Nikíou 1, Ag. Gerasimo, Mykonos Stad. • Fokos Taverna op Fókos Beach valt in een iets goedkopere prijsklasse. de auberginesalade en mosselen in wijnsaus zijn aanraders.

Paros Zien & doen • de hele stad Parikía is een lust voor het oog. dwaal vanaf het grote plein bij de haven de stad in en laat je betoveren. • Het Kerkelijk Museum bij de Ekatontápillianikerk herbergt een mooie collectie iconen. • de resten van de oude citadel kastro zijn indrukwekkend. neem de grote trap die tot in de stad omhoogloopt om de kastro te bereiken.

• in het noorden van Paros ligt Náoussa, een van de mooiste dorpjes op de Cycladen. Hier vind je een kleine vissershaven omgeven door karakteristieke witte kubushuisjes, kapelletjes en smalle trapstraatjes.

eTen & drinken • Voor een betaalbare médesschotel met allerlei lekkere hapjes ga je naar Gialos aan de promenade, ten zuiden van de kastro. • Midden op de promenade >

Met de klok mee: kerk in het plaatsje engares in bijzondere bouwstijl; fiets in bloei op naxos; het agios theologos-kerkje op naxos.

M éditerranée

61


agia anna, strand op naxos.

langs de haven, 100 meter ten zuiden van de kastro ligt Christos. deze taverne onderscheidt zich door zijn eenvoudige en smakelijke Griekse keuken. • in de oude stad bevindt zich Taverne Dionyssos. de tuin op de binnenplaats is overdekt met wijnranken. dionyssos vind je links in de straat die omhoogloopt naar het ekatontapiliani. • Geniet van de zonsondergang op het terras van Pebbles Jazz Café met op de achtergrond jazzmuziek. Het ligt links van de steunmuren van de kastro. • Zambia is een kleine ouzobar waar de uitgedachte gerechtjes voor zich spreken. een zeer goede kaart met mezedes, een verrukkelijke dakos! Aan de promenade, 200 meter ten zuiden van de kastro.

62

M éditerranée

naxos Zien & doen • Centraal op het eiland ligt, omgeven door olijfgaarden, de oude hoofdstad Chalki. in de kerk uit de 9de eeuw zijn de 9de-eeuwse fresco’s een aanrader. • niet ver van Chalkí ligt Apeíranthos, een plaatsje waar de oudste kerk van het eiland staat. • de bougainville bloeit overdadig in Glinádo. in dit charmante dorpje met witte huisjes en blauwe deuren en vensters heeft de tijd stilgestaan. • Komiaki of Koronída, zoals het dorpje ook wel heet, is een van de hoogstgelegen dorpjes op het eiland. Beroemd om zijn traditionele handwerk, vooral het kant uit dit dorp is zeer bekend.

• Windmolens en Byzantijnse kerkjes domineren het groene plateau rondom het dorpje Áno Sagrí. Het kapelletje is gewijd aan Ágios ioánnis Gyroulás, en werd gebouwd op een tempel uit 530 v. Chr., die gewijd is aan de godin dimitra.

eTen & drinken • restaurant Scirocco ligt in het centrum van naxos Stad. de bekende schotel Lemonáto is hier een tongstrelend gerecht. Het restaurant is ook bij de lokale bevolking zeer populair. • op Agios Geórgios Beach is Kavourí Restaurant al sinds 1955 een begrip op het eiland. de taverne is bij het strand gelegen en heeft een typisch traditioneel Grieks decor. • Apolafsis Grillroom is een aantrekkelijk restaurant aan de

waterkant in naxos Stad. regelmatig livemuziek! • Faros Restaurant is een authentieke Griekse taverne met stenen muren en houten plafondbalken, een grilloven en zeezicht. Groente uit eigen tuin en de vangst van de dag is supervers! Alíko Beach, vlakbij Glinádo. • The Blue Corner wordt gerund door de Belgische Heleen Mostinckx en haar Griekse man Fotis. eenvoudige Griekse keuken. Agios Prokopis/Agia Anna, tel. +30 22850 42122. Prinos Reizen organiseert individuele- en groepsreizen, o.a. naar deze Cycladeneilanden, speciaal voor reizigers die drukke toeristencentra willen vermijden en op zoek zijn het ‘andere’ Griekenland. www.prinosreizen.nl


Ontdek met het unieke Prinos-concept nu ook de Kaapverdische eilanden

de zandstranden en is n re te it h sc ft ee h e di er Kaapv ebbers, wandelaars en fh lie n zo or vo js di ra pa een ijk klimaat en rl ee h n ee ft ee h et H . rs waterspor te bestemming. Met on rz te in w le ea id de ee is daarm ndhop combinatiereis la Is e gs aa -d 15 ke ie n u onze nd S~ao Vicente la ei de en is u br et h el w ontdekt u zo ~ao. Een goede mix t n A to n Sa d n la ei e n als het groe reisleider Mickey ze n O r! u u at n en r u u van cult uid-Evia) zal u geZ n va d n ke be u j bi t h (wellic geleiden. durende de gehele reis be Voor meer informatie ga naar www.prinosreizen.nl en klik op Vakantie Kaapverdische eila nden.

www.prinosreizen.nl tel. 0252-349890


Griekse zoethoudertjes/De Zoete Zonden van Griekenland Bericht uit het voorportaal van de hemel.

Bezoekers op het Griekse platteland worden ter verwelkoming vaak onthaald op een koel glas water en een schaaltje ingemaakte vruchtjes, de traditionele vorm van filoxenía, gastvrijheid. Glykó tou koutalioú, ofwel zoet van de lepel, zo heet deze delicatesse. Basis is een vrucht of vruchtenschil. Van de bergamot bijvoorbeeld. Maar er zijn er veel meer, zoals mandarijnen, kweeperen, appels, druiven, vijgen en kersen. Op deze foto: bergamotschil, vijg en aardbeien.

Ze stralen je tegemoet: sierlijke en kleurrijke vruchten. Vanuit glazen potjes in giftshops of geserveerd op een glazen schaaltje, overgoten met een transparante en glanzende siroop: glykí, ofwel de zoete zonden van Griekenland. Proef en bezwijk voor deze onweerstaanbare Griekse verleiding.

64

M ÉDITERRANÉE


Zoete zonden uit Griekenland

Sierlijke en kleurrijke vruchten, ze stralen je tegemoet. Vanuit glazen potjes in winkeltjes of geserveerd op een elegant schaaltje, overgoten met een transparante, glanzende siroop: ‘glykí’. Laat je verleiden door de zalige zoetigheden van de Grieken.

tekst & fotografie Douwe Laansma M ÉDITERRANÉE 65


B

ijzonder populair is de Griekse tsipouro, gedestilleerd uit de restanten van wijndruiven. Voor een verfijnd aroma voegt Anna Papageorgiou uit het dorp Kapesovo (Zagoria) sinaasappels toe met in de schil gedrukte koffiebonen. Zo ontstaat een decoratief kunstwerkje. Na drie maanden is de smaak optimaal en worden de sinaasappels verwijderd. Anna is het stralende middelpunt van glykopoleío (sweetshop) I Sterna, een poppenhuisje volgestouwd met biologisch bereide heerlijkheden. Veel Grieken vervaardigen likeuren naar traditioneel recept met lokale varianten. Aangeboden langs de straat vormen zij een kleurrijk tafereel. Een gewilde variant van de overbekende baklava, gevuld met walnoten, is kataifi, omwikkeld met deegfiligraan.

66

M ÉDITERRANÉE


>

M ÉDITERRANÉE

67


68

M ÉDITERRANÉE


Z

oetigheid (nectar) moge een levensbehoefte zijn voor insecten, voor mensen is het een feestelijke toegift. Veel streken in Griekenland hebben hun eigen specialiteiten. Zo staat Kefalonia bekend om zijn gesuikerde amandelen. Op het terras van het Citrusmuseum Perivoli op Chios is het heerlijk genieten van een verfrissend glas huisgemaakt mandarijnsap. Citrusvruchten worden verwerkt tot frisdranken, marmelades, essences en likeuren. Zeer gewild zijn de mandarijnlikeur van Chios en de kumquatlikeur van Corfu, afkomstig van de gelijknamige citrusvrucht.

M ÉDITERRANÉE

69


M

Lief dagboek

Begin het jaar goed met dit gelukshangertje in de vorm van een dagboek van het Griekse merk Zeus + Dione. Het staat symbool voor een nieuw

begin en het maken van blijvende herinneringen. Zeus + Dione, Lucky Charm Diary, I� 60, www.zeusndione.com.

SHOPPING

‘IK KOM TERUG UIT GRIEKENLAND EN NEEM MEE NAAR HUIS...’

Vrolijk betalen Afrekenen wordt een feestje met deze portemonnee van Folli Follie. Het motief is geïnspireerd op de bloemen-

zee van Santorini. Folli Follie, portemonnee Santorini Flower, I� 100, www.follifollie.com.

Griekse horizon De ontwerpers van Solo Athens weten de kleuren van Griekenland mooi te vangen in deze handdoekenset. Perfect voor het strand – of om je badkamer

een mediterraan tintje te geven. Solo Athens, Thalassa set van 3 handdoeken, c� 150, www.soloathens.com.

ZWOELE VERLEIDSTER Dama Koupa is de Griekse vertaling voor ‘koningin van harten’ en die naam past goed bij dit parfum. Een verleidelijke geur op basis van onder meer

amandel, iris, cacao, amber, bijenwas en zilverspar. Baruti, Dama Koupa 30 ml, I� 112, o.a. via www.perfumelounge.nl.

Op naar de lente De ouders van de Atheense Mary Katrantzou waren textiel- en interieurontwerpers, zelf brak ze internationaal door in de mode. Deze klassieke witte blouse,

afgewerkt met opvallende bloemen, luidt alvast de lente in. Mary Katrantzou, Shane Shirt, c� 695, www.marykatrantzou.com.

>

door Venance Forrer M ÉDITERRANÉE 71


M

SHOPPING

‘IK KOM TERUG UIT GRIEKENLAND EN NEEM MEE NAAR HUIS...’

Gouden greep

Geurige olie

De in Griekenland geboren sieradenontwerpster Maria Piana mag dan haar studio in Londen hebben, haar gewaagde ontwerpen roepen nog altijd

associaties op met de Griekse mythologie. Maria Piana, MPIV SS20 goud,I� 230, www.mariapiana.com.

Opgepast: hoewel de verpakking lijkt op een parfumfles, er zit toch echt olijfolie in. De olijven voor de extra vergine olie zijn geplukt op het eiland Thassos. Olis, Eclecton Extra Virgin, c� 18,95, www.grieksehuis.nl.

Yamas! NIET OM TE ETEN Griekse yoghurt en verse honing is een combinatie om van te smullen. Het Griekse cosmeticamerk Aromaesti maakt er deze zeep van – met de hand en helemaal puur natuur.

72

M ÉDITERRANÉE

De ingrediënten zijn niet alleen goed voor de huid, maar ruiken ook nog eens heerlijk. Aromaesti, handgemaakte zeep 100 gram, I� 4,75, www.metolijf.nl.

Metaxa is een druivenlikeur en een van de bekendste sterke dranken van Griekenland. Als deze sierlijke fles helemaal leeg is, verdient

hij nog steeds een pronkplek in huis. Metaxa, Grand Fine 700 ml, c� 52,95, www.grieksehuis.nl.


Ellinika Agios Nikolaos beach • Noord Evia Tel: +30 222 60 55 202 aithrion@hotmail.com facebook.com/aithrion.ellinika

Geniet!

... van de heerlijkste gerechten op het mooiste balkon van Evia

25hs Martiou 58 Istiaia Noord Evia Tel: +30 222 60 55 202 nychteri@hotmail.com www.nychteri.com facebook.com/nychteri


foto: ©www.imageselect.eu

74

M éditerranée


Poros & Centraal-Evia

Odyssee naar het oude Griekenland In de rijkgevulde juwelenkist van de Griekse eilanden zijn Evia en Poros sieraden die vaak aan de aandacht ontsnappen. Opmerkelijk, want het veelzijdige Evia is na Kreta het grootste eiland van de Griekse archipel en het ligt niet ver van de luchthaven van Athene. En vandaar ben je zo op het pittoreske Poros.

tekst Alma Lodeijs foto’s Ed Sebregts M éditerranée 75


V

orig jaar maakten we een prachtige reis door ZuidEvia. Het was een onvergetelijke kennismaking met eeuwige Griekse schoonheid die ons nieuwsgierig maakte naar de rest van het eiland, dus dit jaar is Centraal-Evia ons reisdoel. Maar we bezoeken ook een ander pareltje: Poros. Vanaf de luchthaven van Athene rijden we in onze huurauto in een uurtje naar het havenplaatsje Skala Oropos, waar vissersbootjes op de azuurblauwe baren dobberen en vissers ons met een vriendelijke uitdrukking op hun verweerde gezichten toeknikken. Hier vertrekt de ferry naar Eretria, dé toeristenplaats in het hart van de kust van Evia. Gymnasiasten moet die naam wat zeggen, want vanuit deze plaats voer de vloot van koning Odysseus uit naar Troje. Het antieke Eretria is een bezoek meer dan waard. De hele plaats lijkt wel een onafzien-

76

M éditerranée


We worden als oude vrienden binnengehaald door Yannis: ‘Where you from? Ah, Ollandia, good, good!’ bare opgraving, zodat je je al snel in het oude Griekenland waant. We lopen door de ruïnes van de Romeinse thermen en de gehavende tempel van Apollo en bezoeken de kastro – de vesting – van wat ooit een akropolis is geweest op het hoogste punt van de stad. Maar ook het bescheiden archeologische museum en de overblijfselen van het antieke amfitheater en van de huizen met mozaïekvloeren halen het mythische verleden dichterbij. Dankzij de uitstekende routebeschrijving zijn we binnen een paar minuten bij onze accommodatie Sunrise, een hotel met appartementen vlakbij de langgerekte boulevard van Eretria. Die ziet er heel aanlokkelijk uit met zijn vele eethuisjes, tavernes en trendy koffiebars, allemaal met een terras aan het water.

Het gekke water Voor de lunch kiezen we taverna Romeo uit, op loopafstand van het hotel en met een typisch Grieks blauw-wit interieur. Met al die knusheid voelen we ons al helemaal thuis. En welkom, want we worden als oude vrienden binnengehaald door eigenaar Yannis. ‘Where you from? Ah, Ollandía, kala, kala, good, good!’ Wat we gaan eten, is voor Yannis een eenvoudige vraag: ‘Fish or meat?’ Wij kiezen voor verse vis, we zitten hier

tenslotte aan zee. Weer worden we verrast door de uitstekende keuken, net als vorig jaar in het zuiden van het eiland. Maar het kan nog Griekser. En kolkender. De hoofdstad van Evia, Chalkida, ligt op slechts twintig kilometer van Eretria. Bijzonder is dat een deel van de stad op het vasteland ligt, want Chalkida wordt door een smalle zeestraat van slechts vijftig meter in tweeën verdeeld. Ze noemen die doorgang ‘het gekke water’ omdat de sterke stroom vier keer per etmaal van richting verandert. We kijken er vol bewondering naar aan de voet van een oude brug, de Negro Ponte. Aan de overkant, op het vasteland dus, zien we een prachtig kasteel, Karabara genaamd, bovenop een berg. We wandelen langs de lange boulevard van Chalkida met mooie neoklassieke gebouwen langs de waterkant, en ook de autovrije Avandon, dé winkelstraat van Chalkida, is een attractie. Hier kun je gemakkelijk een ochtend doorbrengen, maar wij vervolgen onze reis via de kust naar Nea Artaki. Net als vele andere vestingen op het eiland is Nea Artaki gesticht door Grieken die in 1923 uit het Turkse Erdek, een schiereiland in de Zwarte Zee, zijn gevlucht voor etnische zuiveringen. Wie daar meer over wil weten moet de roman Vogels zonder vleugels lezen van Louis de Bernières, bekend >

Openingspagina’s: taverna op Poros. Linkerpagina, met de klok mee: het dorp Limni op noord-evia; molen in haven nea artaki; verkoelend drankje op terras in Kapheni. deze pagina: uitzicht op Marmari, Zuid-evia. M éditerranée

77


van zijn internationale bestseller Kapitein Corelli’s mandoline. Vanaf het schilderachtige vissersplaatsje tuffen we naar het binnenland. Tijd voor koffie. We kiezen voor het gehuchtje Katheni, zo’n archetypisch Grieks dorpje met een pleintje, een paar tavernes, een café met een kleine winkel en een paar kerkjes. Gelukkig bestaat het dus nog wel… het oerbeeld van de Griekse eilanden! Daarna rijden we naar het grotkerkje van Agia Kyriaki, dat het cliché van een verborgen schat volledig waarmaakt. Een paradijselijke plek, met een watervalletje voor de deur. Er is zelfs een put in het grotkerkje waar je een wens mag doen. Daarvoor moet je wel een muntje in de diepte gooien en zorgen dat niemand hoort wat je hartje begeert, anders wordt je wens niet verhoord. Wij kunnen maar één ding verzinnen: dat we hier volgend jaar weer een wens mogen doen.

Balkon van de zee Tijd voor de lunch, nu bij restaurant To Neon in Kato Steni. Ditmaal kiezen we voor de traditionele kontosouvli: aan het spit gegaarde varken en kip met zoete puntpaprika’s. We kunnen ons niet herinneren ooit zulk mals vlees te hebben gegeten. Het gebakken spinaziebrood en de frisse tzatziki zijn overigens ook niet te versmaden, en de zeldzaam lekkere Griekse boerensalade met feta maakt het helemaal af. Welgedaan slingeren we naar het bergdorpje Steni, op zo’n 700 meter hoogte, aan de voet van het Dyrfis-gebergte. Langs de weg doemen de mooiste kerstbomen op, en ook de vele


deze pagina, van boven naar beneden: doorkijkje naar de klokkentoren to roloi, Poros Stad; decoratieve keramiek; opgravingen epidavros, Peloponnesos. Linkerpagina, met de klok mee: een van de vele baaien op evia; terras aan de boulevard op Centraalevia; museum in eretria (Centraal-evia).

Je moet een muntje in de put van het kerkje gooien en zorgen dat niemand hoort wat je hart begeert bijenkasten en bijzondere vergezichten maken het een spectaculaire tocht. In het dorp hebben we een keuzeprobleem. We kunnen naar een bergstation op ruim duizend meter, maar we kunnen ook afdalen naar het spectaculaire strand van Chiliadou, en vandaar verder naar het oosten. En ten slotte kunnen we via het achterland terug naar Eretria. Laten we dat maar doen, anders kunnen we al die indrukken niet meer aan. In de dagen die volgen maken we nog vele omzwervingen op Centraal-Evia. Via slaperige bergdorpjes doorkuisen we het binnenland en bereiken Kymi in het oosten, een dorpje dat de bijnaam ‘balkon van de Egeïsche Zee’ alle eer aandoet. Wat een uitzicht! Ook ons bezoek aan het vrouwenklooster, op zes kilometer van Kymi, is onvergetelijk. In de haven van het plaatsje wachten weer gezellige tavernes, waar we onder het genot van een koffie en een ouzo de ferry Achileas zien liggen, klaar om af te varen naar het eiland Skyros. Ook zakken we af langs de kleine dorpjes aan de oostkust, met telkens weer een nieuw fantastisch vergezicht, >

M éditerranée

79


Boven: uitzicht op Poros Stad met roloi; onder: vijgenboom in de omgeving van Kymi.

Vissersdorpjes doezelen in de warmte langs de weg naar Archaea Epidaurus en bereiken als bekroning het uiterst fotogenieke Avlonari. De laatste stop is het ‘tweelingstrand’ van Kalamos, een sprookje! Voldaan keren we via de hoofdweg terug naar Eretria.

Slenteren door vissersdorpjes Dan is het tijd voor onze laatste bestemming, het eilandje Poros. Een brugverbinding bij Chalkida leidt ons naar het vasteland van de Peloponnesos. In no time zijn we bij het Kanaal van Korinthië, waar we stoppen voor mooie foto’s. En ach, dan ook maar meteen een lichte lunch van een paar stokjes gegrilde souvlaki met brood. O, kostelijk Griekenland van weleer! We stappen weer in de auto en vervolgen onze Odyssee langs de prachtige oostkust van de Peloponnesos. Vissersdorpjes doezelen in de warmte langs de weg naar het schattige kustplaatsje Archaea Epidaurus. De naam ‘het oude Epidaurus’ is een beetje misleidend, want het echte ‘archeologische Epidaurus’ ligt dertig kilometer landinwaarts. Een mooie dagtocht in combinatie met het al even antieke Nafplion en Mykene, misschien. Maar dat bewaren we voor de volgende keer. In Galata kun je het eilandje al bijna aanraken, maar >

80

M éditerranée


Taverna To Neon in Steni • In een prachtige omgeving aan de voet van het Dirfys-gebergte, midden in Centraal-Evia • Traditionele lokale specialiteiten • Probeer onze beroemde Kontosouvli, een reuzensouvlaki, volgens traditioneel recept langzaam geroosterd op houtskool

het hele jaa geopen r d!


Wij vlijen ons neer in het geneeskrachtige water van de heilzame bronnen. Heerlijk ontspannend! we nemen het ferrybootje naar Poros. Er zijn ook taxibootjes, maar dan kan de auto niet mee. Het stadje Poros ligt er uitnodigend en veelbelovend bij. Aan de overkant zien we de kustlijn van de Peloponnesos, het eiland (nisi in het Grieks) van de mythische Pelops. Ons hotel Poros Image ligt op een steenworp afstand van het oude centrum. We dalen af naar de haven en meanderen daarna door pittoreske steegjes en straatjes met trappen, om uit te komen bij de klokkentoren die het stadje bekroont. Poros is een overzichtelijk eiland met een omtrek van maar dertig kilometer, maar de kust is heel afwisselend, met prachtige stranden en baaien. En als je het binnenland in gaat is er ook een imposant klooster. Vanaf Poros Stad kun je met een snelle boot ‘hoppen’ naar andere ontdekkingen als de eilandjes Hydra en Spetses (daar kun je ook vanaf de Peleponnesos heen). Wij vlijen ons neer in het geneeskrachtige water van de heilzame bronnen van het schiereiland Methana. Heerlijk! Dat betekent alweer het einde van een zeer ontspannen week op Poros. Maar niet getreurd, we komen zeker terug! • >

Met de klok mee: smullen van een verse maiskolf op Hydra; strandjes in overvloed op Poros; schelpenketting op Spetses.


deze pagina: Mykene, Peloponnesos. rechterpagina, boven: inktvis, op het menu van een taverne; onder: de leeuwenpoort van Mykene.

tips & adressen Centraal-Evia loGeren

• Aparthotel Sunrise, gerund door de familie Petroyannis, ligt in het centrum van Eretria, niet ver van de boulevard. • Hotel Negro Ponte*****, op 3 km van het centrum van Eretria. • Eviana Beach, vlakbij de grote boulevard van Eretria.

Kalamoudi. Agi Apostoli.

• Chiliadou-strand aan de noordkant van Centraal-Evia, voorbij Steni. • Stranden van Drosia, bij Chalkida. • Malakonta Beach. doen & BeleVen

• Taverna Romeo, aan de lange

• Op Centraal-Evia kun je

boulevard van Eretria. Griekse keuken met hier en daar een Franse twist. Volg ook de leuke kookworkshop bij Romeo. • Taverna To Neon in Kato Steni. Specialiteit is kontosouvli.

prachtige wandelingen maken, met of zonder gids. • Huur een auto om dit deel van Evia te ontdekken (houd rekening met de grote afstanden, brommer en scooter zijn ontoereikend). • Bezoek plaatsen als Steni, Kymi en dorpjes in het achterland als Seta, Kato Seta en Manikia.

Aan stranden geen gebrek, het eiland heeft een kustlijn van

M éditerranée

• De hoofdstad Chalkida met zijn vele bezienswaardigheden zal je verrassen.

• Stranden van Petries en

eten

Mooiste stranden

84

900 kilometer. Een selectie:

• ‘De tweelingstranden’ van

soUVenirsHoppinG Dolphins & Natura: voor bijzondere souvenirs. Vooral de handgemaakte sieraden van Kyrilos zijn een lust voor het oog!

Skala Oropos, op twintig minuten varen vanaf Eretria op CentraalEvia. Deels via een tolweg en deels via een prachtige route langs de kust vanaf Korinthië. loGeren

• Poros Image, luxe hotel**** met uitzicht op Poros Stad.

• Nicky’s Village, appartementen vlakbij de stad.

aUtoVerHUUr Joy Ride: ze leveren je auto af op de luchthaven, of op heel Evia, en je kunt de auto inleveren waar je wilt. Unieke service en all-riskverzekering zonder eigen risico.

Poros Dit Argosaronische eilandje ligt op twee uur rijden van Athene of een uurtje met de Flying Cat vanaf de haven Pireaus. En circa twee uur rijden vanaf de haven

• New Aegli, hotel bij Askeli-strand.

• Manessi, stadshotel nabij de haven van Poros Stad. eten • Apagio Restaurant in Poros Stad. Verse vis en mediterrane keuken. • Kanali Beachbar-Restaurant. Ook hier heerlijke verse vis en mediterrane keuken. • Taverna Rota. Grieksmediterrane keuken.


• White Cat 1909. Geweldig restaurant aan het water, op loopafstand van Nicky’s Village en hotel Poros Image. • Valente Bakery & Pastry. Hier kun je de lokale specialiteit van Poros kopen: de marsepeinen peertjes met een vleugje rozenwater! stranden Te veel om op te noemen… na iedere bocht lijkt er een nóg mooier strand op te doemen. Ga ze ontdekken! doen • Het klooster van Zoodogos Pígis. Niet missen! • Dagtoer naar Hydra en Spetses. Deze chique Argosaronische eilanden zijn absoluut een attractie. Hydra is autoloos, hét vervoermiddel is hier

nog altijd de ezel. Op Spetses zijn auto’s toegestaan voor de boeren. Taxi’s rijden er wel. Romantische koetsjes zijn hét middel van vervoer. Breng ook een bezoek aan het museum van Bouboulina, de verzetsheldin van de vrijheidsstrijd van 1821. leestip Vogels zonder vleugels, roman uit 2004 van Louis de Bernières, schrijver van Kapitein Corelli’s mandoline.

Prinos Reizen biedt reizen naar het onbekende Evia aan, ook Fly & Driveprogramma’s, desgewenst in combinatie met andere eilanden. tel. 0252 34 98 90, www.prinosreizen.nl

Athene & meer • Het kriebelt wel, zo dicht bij Athene. Het is dan ook erg aantrekkelijk om één dag deze bruisende stad te bezoeken. Maar aan de andere kant: we willen ook nog Noord-Evia ontdekken en dat kun je mooi combineren met een paar dagen Athene.

• De Peloponnesos is een openluchtmuseum uit vele diverse tijden. Epidaurus met het beroemde antieke theater, de thuisbasis van Esclapius; Mykene; de stad Nafplion... allemaal binnen handbereik. Maar ook het antieke Olympia, Mistras, Sparta, Monemvasia… In deze ‘hoek’ van Griekenland valt heel veel te zien en te combineren. We konden haast niet kiezen. Genoeg inspiratie dus voor een volgende reis…

M éditerranée

85


KALES JORTES!

Top 6

GRIEKSE FEESTDAGEN In Griekenland worden religieuze feestdagen nog volop gevierd. Een selectie van hoogtepunten. 1. Oud en Nieuw

Met Oud en Nieuw wordt er uitgebreid gegeten en gekaart, en daarna gaat iedereen naar de Bazoukia, de nachtclub, om te dansen en mee te zingen met artiesten. Voor vrijgezellen vaak dé kans om een nieuwe partner te ontmoeten. Op Nieuwjaarsdag brengt de Heilige Vasilis cadeautjes voor brave kinderen die hun schoen hebben gezet. Dan wordt ook de Vasilopita aangesneden, een taart waarin een munt is verstopt. Wie hem vindt zal een voorspoedig en gelukkig nieuw jaar tegemoet gaan.

2. Carnaval

Het Griekse carnaval, Apokries, duurt van vrijdag tot zondag, hoewel het ook kan uitlopen tot twee weken. Elke regio en elk Grieks eiland heeft zijn eigen carnaval. Het meest uitbundig wordt het op ‘Venetiaanse’ wijze gevierd in Patra, een grote havenstad op de

86

M ÉDITERRANÉE

door Alma Lodeijs

schap´ ontving: het evangelie. Iedereen met de naam Evangelis of Evangelia viert deze dag zijn of haar naamdag, en schoolkinderen lopen in blauw-wit mee in een parade. De beste van de klas mag voorop met de Griekse vlag.

5. Pasen westelijke Peloponnesos, maar de festiviteiten op het eiland Skyros zijn ook een belevenis. Het Griekse carnaval lijkt op het Zuid-Nederlandse: gekostumeerd de straat op, grappen en grollen maken en confetti strooien. Er is ook een optocht.

Het grootste feest van de Grieks-orthodoxe kerkelijke kalender. Tijdens de vastentijd beginnen de voorbereidingen al met een grote

3. Schone Maandag

De maandag na carnaval is Schone Maandag, Kathera Deftera. Van nu tot Pasen wordt er zes weken gevast, en daar houden veel Grieken zich nog strikt aan. Een pluspunt is dat de Grieks-orthodoxe traditie toestaat om weekdieren te eten: gegrilde octopus, kalamaria (inktvis), mosselen, garnalen, krab en kreeft. Op Schone Maandag gaan families de natuur in; de kinderen laten vliegers op en er wordt gepicknickt met ‘vastenvoedsel’.

4. Onafhankelijkheidsdag & Maria ‘Onbevlekte ontvangenis’

schoonmaak en worden huizen, bomen muren en terrassen wit gekalkt. Hoe dichter het Paasfeest nadert, hoe meer er gebakken wordt. In de Paasweek is er de kruisgangprocessie en tal van andere kerkelijke rituelen. En op Paaszaterdag is er vuurwerk, er worden eitjes getikt en na de mis is het tijd voor soep met lamsvlees. De volgende dag is een ongekende feestdag met muziek, dans, eten en drinken, van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat.

6. Maria Hemelvaart

Op 25 maart 1821 begon de Griekse vrijheidsstrijd om onder het Osmaanse juk vandaan te komen, na bijna vier eeuwen bezetting. Maar 25 maart is ook de dag dat Maria van de engel Gabriel de ´Blijde Bood-

In de zomermaanden zijn er veel belangrijke feestdagen van heiligen, maar het feest van Maria Hemelvaart op 15 augustus is, zoals in veel katholieke landen, het hoogtepunt. De avond ervoor wordt Maria rondgedragen in processie, en na een vroege kerkdienst is het tijd voor barbecue, lekker uit eten of naar zee.


Unieke kans: Vier het paasfeest in Griekenland samen met de Grieken Het Grieks Orthodoxe Paasfeest is voor de Grieken een enorm belangrijk kerkelijk en familiefeest. De ‘Grote Week’, de week vóór Pasen, staat bol van de prachtige Paassymboliek, zoals de ‘Epitafios’, de rouwprocessie op Goede Vrijdag, en de Opstanding in de Paasnacht. Paaszondag is een echte feestdag, die uitbundig gevierd wordt met muziek, dans, lekker eten en wijn. De afgelopen drie jaar organiseerde Prinos Reizen een volledig verzorgde Paasreis naar Evia. Vanwege het grote succes bieden wij u in 2017 opnieuw de kans het Griekse Paasfeest mee te maken op Evia. Voor de Paasreis 2017 vertrekt u op zondag 9 april vanaf Eindhoven of op maandag 10 april vanaf Schiphol. Vanaf Eindhoven is de reisduur 9 of 13 dagen, vanaf Schiphol 9 of 12 dagen. Tijdens de reis wordt u niet alleen ingewijd in de geheimen van het Griekse Paasfeest, maar maakt u ook een aantal prachtige excursies op verschillende delen van Evia. Het Griekse Pasen wordt uiteraard afgesloten met een spectaculaire feestavond. Op Noord-Evia wordt u begeleid door Jacqueline Alexandra, mede-eigenaresse van Prinos Reizen, op Zuid-Evia is Micky uw gastheer. Kijk voor het volledige programma op www.prinosreizen.nl Het aantal plaatsen is beperkt, dus boek snel!

www.prinosreizen.nl tel. 0252-349890

Boek snel Vol is vol!


M

In een MInI langs MedIterrane MInIstaatjes

4de etappe

andOrra Steven Weinberg reist voor MĂŠditerranĂŠe in een Mini door zuidelijke ministaatjes. De vierde stop is Andorra, het meest bergachtige land van Europa, waar Catalaans de voertaal is. Het heeft twee co-prinsen: een Spaanse bisschop en de Franse president! En ook prachtige natuur, oude bruggen en romaanse kapelletjes, en je kunt er taxfree winkelen.


tekst & foto’s Steven Weinberg M éditerranée 89


W

e komen Andorra binnen via de Port d’Envalira (2408 m). Met weemoed denk ik terug aan die zomerdag, bijna een halve eeuw geleden, dat ik deze hoogste pas van de Pyreneeën met de scooter beklom. De hoofdstad Andorra-la-Vella (‘De Oude’) heeft zijn naam wel verdiend, want hij wordt al genoemd in een geschrift uit het jaar 839. Toch zie je hier bijna nergens oude gebouwen. De stad is vrij modern en de architectuur nogal mistroostig. Net als de meeste ministaten van Europa, heeft Andorra de reputatie

een belastingparadijs te zijn, wat de aanwezigheid van veel banken verklaart. Maar het is bovenal een gigantische taxfree supermarkt die bezoekers aantrekt die sigaretten, alcohol, parfum, sieraden, horloges, kleding, camera’s en andere luxe producten in willen slaan... Toch is er in de oude stad schoonheid te ontdekken. Op een brug over de rivier de Valira staat een sculptuur van een van de ‘smeltende uurwerken’ van Salvador Dalí. Het beeld concurreert met de luxe horloges in de vitrines van de Avinguda de Meritxell en de Avinguda de Carlemany, de twee belangrijkste winkelstraten van de hoofdstad. Een beetje hogerop, in het stadsdeel Escaldes-Engordany, vind je Caldea, een opzienbarend modern

kuuroord, ontworpen door de Franse architect Jean-Michel Ruols. Met een oppervlak van meer dan twintigduizend vierkante meter is Caldea de grootste spa van Zuid-Europa, waar je je beurtelings aan ijs, stoom en hete lucht kunt blootstellen. Er zijn heetwaterzwembaden met water tot 38 graden, overdekt en buiten, massagemogelijkheden te over en nog veel meer weldadige behandelingen... Dit is niet Andorra la Vella, maar Andorra la Moderna! Na zoveel kilometers achter het stuur hebben we wel wat ontspanning verdiend. Onderweg hebben we nog een vreemd museum bezocht. Een piramide, een palmboom en een karavaan van drie kamelen... nogal verrassend, zo midden


in de Pyreneeën. Bovendien past het allemaal in het oog van een naald. In het Miniaturenmuseum van Ordino tuurden we door een microscoop en ontdekten het werk van de Oekraïense kunstenaar Nikolay Siadristyi. Een zwaluwfamilie die past in een halve maanzaadkorrel, een gouden servies op een korreltje suiker… Onze gids is de eigenaar van het museum, een man met een hoog voorhoofd en lang grijs haar. Toni Riera Zorzano toont ons trots zijn collectie Spaanse kruisbeelden en Russische iconen.

Co-prinsen en -posten Andorra werd in 1278 opgericht met een verdrag tussen de bisschop van Seu d’Urgell en de Graaf van Foix. Sindsdien

de ‘smeltende uurwerken’ van salvador dalí concurreren met de horloges in de luxe winkelstraten van de hoofdstad zijn de staatshoofden van het minilandje co-prinsen: tot op de dag van vandaag zijn dat de bisschop van Seu d’Urgell, vlakbij Andorra, en de Franse president, die de rol van de koning van Frankrijk overnam. In de Casa de la Vall (het Huis van de Vallei), de voormalige zetel van het Andorrese parlement, hangen aan de muur van de vergaderzaal foto’s van bisschop Joan Enric Vives i Sicilia, bisschoppelijk co-prins sinds 2003 en François Hollande, co-prins sinds 2012. De Andorranen zijn trots op hun lange

geschiedenis. Administratief is het landje opgedeeld in zeven parochies: Andorrala-Vella, Canillo, Encamp, Ordino, La Massana, Sant-Julià-de-Lòria en EscaldesEngordany. De laatste werd in 1978 van Andorra-la Vella afgesplitst, waardoor het traditionele aantal parochies van zes naar zeven steeg. Maar in de Casa de la Vall bevindt zich nog steeds de indrukwekkende kast waarin vroeger alle administratieve akten van het parlement werden opgeborgen. En die kast bezit zes sloten: hij kon slechts geopend >

Openingspagina’s: de Mini rijdt langs de kerk van Sant Serni de Nagol, ingewijd in 1055. Linkerpagina, met de klok mee: Antoni Riera Zorzano van het Miniaturenmuseum in Ordino; minikamelen en -piramide uit het museum; het Estany del Mig (het Middenmeer) in de Tristaina-vallei. Deze pagina, boven: Arcalis 91, een sculptuur hoog boven Ordino; onder: interieur en exterieur van Caldea, het opzienbarende kuuroord van architect Jean-Michel Ruols in Andorra-la-Vella.

M éditerranée

91


worden wanneer de vertegenwoordigers van alle parochies aanwezig waren, als garantie voor een democratische volksvertegenwoordiging. Een ander kenmerk van het prinsdom is het postsysteem, verdeeld over de Franse La Poste en de Spaanse Correos die, onafhankelijk van elkaar, elk hun eigen postzegels voor Andorra uitbrengen. Je kunt spreken van twee postbedrijven, soms verzameld onder de Catalaanse naam Correus. De Franse en Spaanse brievenbussen hangen broederlijk naast elkaar, en de bezoeker moet goed oppassen om niet een briefkaart met een postzegel van Spaans Andorra in een

92

M éditerranée

brievenbus van Frans Andorra te stoppen...

Tabaksteelt Veel toeristen verlaten het vorstendom weliswaar met sloffen taxfree sigaretten maar de meesten weten niet dat in Andorra ook tabak verbouwd wordt, die wordt geoogst in september. De tabaksbladeren worden in speciale schuren en loodsen gedroogd. Het Tabakmuseum in Sant Julià de Lòria vertelt het verhaal met tentoonstellingen en opmerkelijke audiovisuele presentaties. De tabaksteelt in Andorra gaat terug tot de 17de eeuw. De gedroogde tabak werd vervoerd naar

3 gouden tips voor andorra • een bezoek aan diverse musea in Ordino, vooral het postmuseum met zijn enorme postzegelcollectie en een prachtige, ontroerende klank- en beeldshow over de ontwikkeling van de andorrese post die bezoekers niet mogen missen. www.all-andorra.com/ordino/ • een bezoek aan het uiterst interessante en fraaie tabaksmuseum (Museu del tabac antiga Fabrica reig) in sant julià de lòria. www.museudel-tabac.com • een wandeling langs de ruta del Ferro (de Ijzerroute) tussen llorts en la Cortinada, met zijn historische ijzermijnen en -bedrijven uit de 17de, 18de en 19de eeuw. Bij het dorp llorts staan langs de wandelweg opmerkelijke metalen beelden van kunstenaars uit de gehele wereld. een bezoek aan de 19de-eeuwse hoogoven Farga rossell in la Massana is ook zeker de moeite waard. Meer info: visitandorra.com


de manufacturen waar die verwerkt werd tot snuiftabak, sigaren, sigaretten... Lange tijd werd dit werk uitsluitend handmatig uitgevoerd, maar vanaf het begin van de 20ste eeuw werd de Andorrese sigarettenproductie in toenemende mate gemechaniseerd. Er was een grote vraag naar, vooral omdat de prijs veel lager was dan die in Frankrijk en Spanje. Daardoor heeft het eerzame beroep van sigarettensmokkelaar altijd deel uitgemaakt van de Andorrese economie.

We zijn toevallig in het land op 8 september, een nationale feestdag. Overal hangen blauw-geel-rode vlaggen met het wapen van Andorra: het is het feest van Onze Lieve Vrouwe van Meritxell, de patroonheilige van het vorstendom.

Wilde roos in de sneeuw Volgens de overlevering zagen de bewoners van het gehucht Meritxell, te voet op weg naar het dorp Canillo om de mis bij te wonen, een in bloei

>

Linkerpagina: ’s zomers zijn de Andorrese bergen bedekt met een ongelooflijke bloemenweelde; de Marginedabrug uit 1487. Deze pagina, boven: Jepo Llorens verbouwt tabak in Ordino; de middeleeuwse kerk van Santa Coloma; onder, v.l.n.r.: een lynx in het Naturlandia Wildpark; de Heilige Maagd van Meritxell, patroonheilige van Andorra; in het verbazingwekkende Iglu Hotel.


staande wilde roos in de sneeuw. Eenmaal dichterbij gekomen ontdekten zij tot hun grote verbazing een beeld van de Heilige Maagd aan de voet van de struik. Er werd besloten om het naar de kerk van Canillo te brengen. Toen ze de dag daarop de kerkdeuren openden, was het beeld verdwenen. Het werd op de oorspronkelijke plaats teruggevonden, en ondanks de zware sneeuwval van die nacht stond de wilde roos nog steeds in bloei en was de sneeuw rondom de struik gesmolten. Het beeldje werd vervolgens naar de kerk van Encamp vervoerd… met hetzelfde resultaat! Men besloot toen om een kapel te bouwen op de plek die de Maagd had uitgekozen. In 1972 werd het oorspronkelijke heiligdom bijna volledig verwoest door een brand. De kapel werd daarna herbouwd, maar het beeld van Onze Lieve Vrouwe van Meritxell is een kopie van het totaal verbrande origineel.

Andorra wordt omringd door Pyrenese pieken van ongeveer 3000 meter, wat het land een paradijs maakt voor wandelaars, bergbeklimmers en mountainbikers. In de hooggelegen vallei van Tristaina zien we een netwerk van beken en rivieren schitteren in de lage ochtendzon. Vanaf een bergrug kijken we uit over drie stille bergmeren (estany in het Catalaans) aan onze voeten: Estany Primer (‘Eerste Meer’), Estany del Mig (‘Middenmeer’) en Estany de Mes Amunt (‘Hoogstgelegen Meer’). We dalen af via een smal kronkelpad. Overal wilde bloemen, en af en toe een marmot die alarm slaat. Als we aan de oever van een van de meertjes zitten, zien we visjes en veterachtige waterplanten.

iJspaleis Na een eerste tocht naar Andorra in september keren we in februari terug om foto’s van het landje in de winter te

andorra • Officiële naam Principat d’andorra • Oppervlak 468 km2 • Hoogste punt Pic de Coma Pedrosa (2942 m) • Laagste punt de Valira, waar de rivier spanje binnenstroomt (870 m) • Gemiddelde hoogte 1997 m • Bevolking 76.000 (waarvan 35.000 andorranen) • Bevolkingsdichtheid 162 personen/km2 • Taal Catalaans • Valuta euro


maken. Boven Ordino, in het uitzonderlijke skigebied van Arcalis Valnord, vinden de ski- en snowboardwedstrijden van de Freeride World Tour plaats, die kampioenen uit de hele wereld bij elkaar brengt. In Grandvalira maken we een tocht met sledehonden, waarna we de avond in het Iglu Hotel doorbrengen, een waarachtig ijspaleis voorzien van prachtige ijssculpturen. In de kamers bestaan de bedden ook uit ijs, bedekt met dierenhuiden en uitgerust met

In grandvalira maken we een tocht met sledehonden waarna we het Iglu Hotel bezoeken, met prachtige ijssculpturen poolslaapzakken. De enorme iglo is uitgerust met een keuken, een grote eetkamer met banken en tafels van ijs, en zelfs een sauna en twee jacuzzi’s die via een gat in het plafond in verbinding staan met de nachtelijke sterrenhemel. Het is extravagant, luxueus en prachtig!

Halfwilde dieren We bezoeken ook het Naturlandia-park, dat tientallen activiteiten voor jong en oud te bieden heeft. Je kunt er boogschieten of naar beneden suizen via de Tobotronc, een gigantische, kilometers-

lange glijbaan door een prachtig bos, met een hoogteverschil van 400 meter. We hebben het geprobeerd: het is duizelingwekkend. Net als met de sneeuwscooter rijden om het hooggebergte te verkennen. Geweldig! Maar het meest interessante vinden we het dierenpark met dieren uit de Pyreneeën die er half in het wild leven, dat wil zeggen in een zeer ruim omheind gebied, maar wel in hun natuurlijke omgeving. We zagen hier de Pyrenese bruine beer, lynxen, wolven, herten, reeën en steenbokken. •

Linkerpagina: in Grandvalira kun je tochten maken met sledehonden. Deze pagina, met de klok mee: langs de Ruta del Ferro (‘de IJzerroute’) nabij Llorts zijn beelden te zien uit de hele wereld; alpineskiër; oude postzegels in het Postmuseum van Ordino; de Casa Areny-Plandolit in Ordino, een tot museum omgebouwd herenhuis.

M éditerranée

95


M

CULTUUR

Flamenco y mas

reizen. In de jaren die volgen groeit hij uit tot een wereldwijde beroemdheid die steeds nieuwe manieren bedenkt om het leven onder water te exploreren. Zoon Philippe ziet echter met lede ogen toe hoe de zee steeds meer vervuild raakt en zijn vader weigert daartegen te protesteren. Komt het nog goed tussen die twee? ‘L’Odyssee’, vanaf 5 januari in de bioscoop.

Tragiek van een dichter Dankzij het succes van Tasso in 2014 gaat deze voorstelling vanaf maart opnieuw op tournee. Ze is gebaseerd op het toneelstuk Torquato Tasso van Johann Wolfgang von Goethe

96

M ÉDITERRANÉE

door Venance Forrer

over de gelijknamige Italiaanse dichter, die leefde van 1544 tot 1595. Als deze excentrieke woordkunstenaar ontdekt dat hij zijn grote liefde niet kan veroveren, stort zijn wereld in. Tot overmaat van ramp komt hij ook nog tot de slotsom dat waar hij zo sterk op vertrouwde, een illusie is: zijn kunst kan de wereld niet veranderen. Deze indrukwekkende muzikale voorstelling van het Nationale Toneel wordt in verschillende steden uitgevoerd door dezelfde acteurs die al in 2014 werden geprezen, en de regie is ook nu weer in handen van Theu Boermans. ‘Tasso’, Het Nationale Toneel, vanaf 3 maart 2017, www.nationaletoneel.nl.

GENIALE HOFSCHILDERS Wat hebben Diego Velázquez (1599-1660) en Francisco de Goya (1746-1828) gemeen? Beiden maakten carrière als hofschilder in Madrid. Verder waren het verschillende karakters die zich op hun eigen wijze ontwikkelden. Zo werd Velázquez, geïnspireerd door Titiaan en Rubens, een echte barokschilder met uitbundig kleurgebruik. Goya schilderde ook portretten van geestelijken en hovelingen, maar maakte ook etsen van de gruwelen van de oorlog. In twee lezingen van Amicitalia kun je kennismaken met het werk en de opvattingen van deze uitzonderlijke schilders. • ‘Velázquez: de theologie van de schilderkunst’ • ‘Goya: een grote en angstaanjagende kunstenaar’, Amicitalia, Bibliotheek Hilversum, 20 & 27 januari 2017, www.amicitalia.nl.

GUIDALI

Een Franse marineofficier, ontdekkingsreiziger en onderzoeker die het leven in de oceanen bestudeerde, dat was le commandant Cousteau. De Franse regisseur Jérôme Salle duikt in zijn nieuwe film L’Odyssée in het leven van Jacques-Yves Cousteau. In 1946 woont Cousteau met zijn vrouw en twee zonen in een huis dat uitkijkt over de Middellandse Zee, dus om te duiken hoeven ze niet ver te

Antwerpen. Ook zijn er masterclasses, films, lezingen en workshops door de artiesten. Flamenco Biënnale Nederland, verschillende steden, 13 t/m 29 januari, www.flamencobiennale.nl.

FOTO: ROCÍ O MOLINA© PABLO

Le Grand Bleu

Twee weken lang genieten van Spaanse dans en zang? Dat kan tijdens de Flamenco Biënnale Nederland. Tijdens de zesde editie van dit tweejaarlijkse festival zoekt een nieuwe lichting dansers, choreografen en musici opnieuw de grenzen van de flamencokunst op. Naast traditionele flamenco zijn in verschillende Nederlandse steden en in Antwerpen ook meer experimentele vormen van deze opzwepende ZuidSpaanse kunst te bewonderen, met invloeden van andere genres en muziekstijlen als jazz, rock, klassiek en barok. Het evenement telt ruim veertig voorstellingen in verschillende Nederlandse steden en in


WORD ABONNEE Kookboek ‘L’Art de la table’ bij een jaarabonnement

t.w.v. D2 9, 95

De Litouwse Gintare Marcel trouwde een Fransman en samen reisden ze de hele Méditerranée door, waar het eindeloos tafelen tijdens zwoele zomeravonden haar uitstekend beviel. De lekkerste recepten bundelde ze in haar kookboek L’Art de la table. De smaken van de Méditerranée. Het is haar ode aan de mediterrane kunst van het levensgenieten.

ABONNEMENT

Een jaarabonnement op Méditerranée (4 edities) kost D 20. Als bijdrage in de verzendkosten wordt eenmalig D 5 in rekening gebracht. Deze aanbieding is geldig zolang de voorraad strekt.

BEN JE AL ABONNEE?

Ben je al abonnee en wil je toch het kookboek ontvangen? Geef dan een abonnement cadeau aan iemand anders en ontvang zelf het kookboek.

KORTING

In plaats van het cadeau kun je ook kiezen voor een eenmalige korting. Je betaalt dan maar D 15 voor een jaarabonnement.

KIJK OP www.mediterranee.info OF BEL 088 2266635 (op werkdagen van 9.00 -17.00 uur)


98

M ĂŠditerranĂŠe


Het warme hart van Spanje De middeleeuwse steden van Castilla y León

Dat Spanje veel meer is dan strand, zon en tapas, bewijst een bezoek aan de streek Castilië en León weer eens. Vanuit Madrid trekken we door het binnenland, waar de Moren een stempel hebben gedrukt op de middeleeuwse stadjes met hun imposante vestingmuren en labyrintische straatjes. En we raken betoverd door Toledo, Ávila en Segovia.

tekst Vicky de la Cotera Manrique foto’s Martijn Senders M éditerranée 99


H

et hagelwitte Palacio Réal blikkert in het felle zonlicht, maar in het Parque del Oeste daartegenover, is nog genoeg schaduw. Veel jonge Madrilenen zijn hier op een bankje neer­ gestreken met een krant en een kop koffie, doen yoga op het gras of vergapen zich aan het uitzicht op het drukke centrum van Madrid. In dit kleine park houdt zich een van de mooiste bezienswaardigheden van de stad verscholen: de Templo de Debod. Vooral ’s avonds, als de tempel sprookjesachtig wordt verlicht, is hij wonderschoon. Dit monument uit de 4de eeuw voor Christus werd in 1968 door Egypte aan Spanje geschonken als bedankje voor de Spaanse bijdrage aan de bouw van de Aswandam in de Nijl. Met enige fantasie kun je dit Egyptische souvenir een voorloper noemen van de Arabische architectuur van Spanje. Van de 9de tot ver in de 15de eeuw werd een groot deel van Spanje bezet door de Moren. De toenmalige emir van het Arabische rijk Al­Andalus liet in die periode een kleine citadel bouwen op de plek waar het Palacio Réal nu staat. Wat toen nog de moskee was, werd daarna omgedoopt tot de huidige kathedraal Almudena. Met een neoclassicistisch exterieur en een modern interieur (met invloeden van popart!) trekt het kerkgebouw

100 M éditerranée

In de Templo de Debod kun je een vroege voorloper zien van de Arabische architectuur van Spanje dagelijks veel architectuurliefhebbers.Toeristen komen graag naar Madrid, met zijn levendige wijken, gezellige barretjes en onovertroffen ambiente. In een zijstraatje van de Gran Vía strijken we neer op het terras van Diurno, ver van het chaoti­ sche verkeer van de 3,2 miljoen inwoners. Smullend van belenjenas (gefrituurde aubergine met honing) en pulpo a la brasa con crema de pimentón (octopus met paprikacrème) begrijpen we waarom dit een populaire lunchplek is. Je proeft hier misschien niet de traditionele, Madrileense keuken, maar alles smaakt ongeëvenaard. Een mooie voorbereiding op onze rondreis door het binnenland.

Toledo

Stad van drie culturen Vanuit Madrid rijden we zeventig kilometer naar het zuiden. Toledo, vóór Madrid de hoofdstad van Castilië, is een van de oudste steden van Spanje. De stad ligt honderd meter boven

>


Openingspagina’s: uitzicht vanaf de top van de heuvel in Cadaqués. Linkerpagina, linksboven: het station van Portbou; overig: nauwe straatjes, witte huizen en blauwe luiken zijn karakteristiek voor Cadaqués.

Openingspagina: het historische centrum van Segovia met zijn indrukwekkende aquaduct. Linkerpagina: het Parque del retiro in Madrid. deze pagina, met de klok mee: de egyptische templo de debod uit de 4de eeuw voor Christus; de kathedraal almudena, die vroeger een moskee was; bootjes op de vijver van het Parque del retiro; reuzenzeepbellen op Plaza Mayor. alle in Madrid.

M éditerranée 101


de Taag, in een bocht van de rivier. In de tijd van de Moren was het een centrum van wapenfabricage, zijde­ en wol­ industrie. Het middeleeuwse centrum, dat op de Wereld­ erfgoedlijst van Unesco staat, herbergt een schat aan kerken en musea, die je ontdekt als je door het labyrint van nauwe straatjes en binnenplaatsen dwaalt. Op het Plaza de Zocodover, het hart van Toledo, kijken we de volgende ochtend met een kopje koffie toe hoe de stad ontwaakt. Vanaf dit majestueuze plein is het maar een paar minuten lopen naar het Alcázar, het grootste fort van Toledo. Hoewel het Alcázar gebouwd is door de Romeinen, hebben vooral de Moren een duidelijk stempel op Toledo gedrukt. Jarenlang leefden christenen, Joden en Moren hier broederlijk naast elkaar, waardoor Toledo ook wel ‘de stad met de drie culturen’ werd genoemd. Naast de talloze Arabische lampen die voor verlichting zorgen in de nauwe straten, vind je in Toledo nog veel restanten van moskeeën, bijvoorbeeld op de Calle Cristo de la Luz.

Culinaire hoofdstad Het historische centrum heeft ons hart al snel gestolen, maar ook de keuken van Toledo verrast ons meer dan eens. Niet voor niets is Toledo in 2016 verkozen tot culinaire hoofdstad van Spanje. Bij Taberna La Provisoria proeven we hoe de moderne keuken hier wordt gecombineerd met traditi­ onele gerechten en ingrediënten. We kiezen voor de pimientos de padrón (een brochette van ibérico­ham) en bacalao con pisto


Monasterio de San Juan de los reyes in toledo. Linkerpagina, met de klok mee: het indrukwekkende interieur van de kathedraal van toledo; het alcázar in toledo; verse tonijn bij de lunch in diurno, Madrid.

(kabeljauw met ratatouille). Inclusief twee glazen wijn en een dessert zijn we nog geen dertig euro kwijt. Met een goedge­ vulde maag lopen we vervolgens de Joodse wijk in, die in Toledo een belangrijke rol speelt. De kerk van Santo Tomé is de grootste synagoge van Castilië en León, en het absolute hoogtepunt van de Joodse architectuur in Toledo. In de 14de eeuw werd deze voormalige moskee omgetoverd tot een kerk in gotische stijl. De mudéjar­stijl van de toren verraadt de Moorse oorsprong. De reden dat veel bezoekers ook even naar binnen gaan, is omdat hier het beroemdste werk van de renaissanceschilder Domenikos Theotokopoulos, beter bekend als ‘El Greco’, te bezichtigen is. Op zijn meesterwerk De begrafenis van de Graaf van Orgaz is hijzelf ook te zien, als een van de toeschouwers bij de graflegging die volgens de legende bijna drie eeuwen eerder had plaatsgevonden.

Ávila

Hoogste stad van Spanje Op de prachtige weg naar Ávila maken bergen plaats voor glooiend landschap en groene valleien. Een paar kilometer voordat we de Werelderfgoed­stad bereiken zien we al de gigantische omwalling die het historische centrum van Ávila beschermt. De stad dankt zijn naam aan de eerste bewoners,

Als we door een van de negen stadspoorten van Ávila rijden, lijken we terug te reizen in de tijd die de stad Óbila (hoge berg) noemden. Dat is niet voor niets: op 1127 meter boven zeeniveau is Ávila de hoogstgelegen stad van Spanje. Als we door een van de negen toegangspoorten van de stad rijden lijken we terug te reizen in de tijd, de oude stad lijkt wel een openluchtmuseum. Niet alleen de ommuring, maar ook de wegen en de vorm van de stad zijn typisch Romeins: een rechthoekige omtrek en twee rechte hoofdstraten die elkaar kruisen in het centrum van de stad. Vanaf het marktplein lopen we naar de VVV, gevestigd in een van de twee panden die nog onderdeel uitmaken van de 2,5 kilometer lange murallas. De stadsmuur is drie meter dik en twaalf meter hoog en bevat 87 halfronde torens en 2500 kantelen. Ongeveer de helft van de muur is toegankelijk voor wandelaars. We lopen een trap omhoog en staan boven oog in oog met de imposante kathedraal van Ávila, gebouwd vanaf het eind van de 11de eeuw en het eerste gotische bouwwerk van Spanje. >

M éditerranée103


deze pagina: wandtegels herinneren aan het Moorse verleden; een terras bij de oude stadsmuur van Ávila. rechterpagina, met de klok mee: bloemen bloeien relatief laat in Ávila, de hoogstgelegen stad van Spanje; uitzicht vanaf de stadsmuur; de versmarkt op Plaza del Mercado Chico; een ooievaarsnest met uitzicht op de vruchtbare vallei bij Ávila.

De 1,4 kilometer lange wandelroute over de muur eindigt in de Joodse wijk, waar nog een andere opvallende bezienswaardig­ heid van Ávila staat: de kerk van Santa Teresa. De heilige Theresa die leefde van 1515 tot 1582, werd geboren in Ávila en is een van de grootste katholieke heiligen. Omdat ze zichzelf leerde lezen en schrijven wordt ze door geëmancipeerde vrouwen als een voorloper beschouwd. De relieken van Santa Teresa werden na haar dood verdeeld over Spanje; alleen haar rechterringvinger bleef achter. Doordat de oude stad zo hoog ligt, heb je hier betrekkelijk koude winters en heel hete zomers. De lente en de herfst gelden hier dus als hoogseizoen, want dan is de temperatuur het meest aangenaam. Als de zon ondergaat en het langzaam wat frisser wordt, lopen we naar het Plaza del Mercado Chico om de versmarkt te bekijken voordat hij sluit. De gids vertelt ons de reden waarom het hier iedere vrijdag een drukte van jewelste is: ‘Wij houden niet van supermarkten’. Met tassen vol lekkers sluiten we de dag af bij Heladeria Vhola met een yemas de Ávila, een lokaal gebakje van eierdooiers en suiker.

Segovia

Stad van de overwinning Segovia is de laatste stop op onze rondreis in het binnenland rond Madrid, een oude stad bovenop een rots op 87 kilometer van de Spaanse hoofdstad. Vanaf het balkon van onze hotel­

104 M éditerranée

Op iedere straathoek zien we een ‘cochinillo’ aan het spit draaien, het beroemde geroosterde speenvarken kamer zien we de rivieren Eresma en Clamores samenvloeien aan de voet van de Sierra de Guadarrama, een gebergte begroeid door een overvloed aan dennenbossen. Net als Ávila is Segovia geheel ommuurd. Er doen zeer verschillende mythes de ronde over het ontstaan van de stad. De vestigingsplaats zou zijn ontdekt door Hercules, maar ook door een zoon van Noach. De oorspronkelijke naam ‘Segobriga’ is van Keltisch­Iberische oorsprong en bestaat uit twee delen: overwinning (sego) en stad (briga). In 1985 werd ook het historische centrum van Segovia opgenomen op de Wereld­ erfgoedlijst van Unesco. Op iedere straathoek zien we een cochinillo aan het spit draaien, de specialiteit van deze regio. Maar nog beroemder dan dit geroosterde speenvarken is hier het licht, vertelt onze gids. ‘Dat zullen jullie straks nog wel mee gaan maken.’ > Het Plaza Mayor vertoont gelijkenissen met het gelijk­


M ĂŠditerranĂŠe105


106 M ĂŠditerranĂŠe


de schaduwen van het aquaduct van Segovia zorgen dagelijks voor een boeiend schouwspel; rechts: de imposante kathedraal van Segovia. Linkerpagina, Segovia: de stadsmuur; een kleurrijk huis in de Joodse wijk met sgraffito op de muur; de kathedraal met besneeuwde bergtoppen op de achtergrond; een zak lokaal geoogste bonen.

Aan het einde van de dag zien we op het Plaza Mayor de kathedraal langzaam roder worden in het warme avondlicht namige plein in Madrid, met een carrousel in het midden en restaurants met gezellige terrasjes aan weerszijden van het plein. Elk terras biedt uitzicht op de Santa Maria­kathedraal, beschouwd als het meesterwerk van de gotische Baskisch­ Castiliaanse bouwstijl. Het duurde 160 jaar voordat La Dama de las Catedrales af was.

Symbool van Segovia De Kathedraal van Segovia stond voorheen tegenover het Alcázar, een van de beroemdste kastelen van Spanje. Vele Spaanse koningen hebben er gewoond, waaronder Alfonso X en Felipe II. Het majestueuze kasteel torent hoog boven het stadscentrum uit en is een plaatje om te zien. Als de gids vertelt dat het Alcázar als inspiratie diende voor het kasteel van Assepoester zien we meteen het kasteel uit de film van Walt Disney voor ons. In 1931 werd het Alcázar tot historisch monument verklaard en sindsdien is het als

museum, met veel prachtig ingerichte zalen, te bezichtigen. Hét symbool van Segovia is echter het gigantische aquaduct in het midden van het centrum. De Romeinse waterleiding is aangelegd in de 1ste eeuw na Christus. Het is een uniek bouwwerk, met zijn constructie van 160 bogen die zich uitstrekken over twee verdiepingen. Het knappe staaltje ingenieurswerk is 28 meter hoog en maar liefst 728 meter lang. Het is opgetrokken uit 24.000 granietblokken en in elkaar gezet met sluitstenen, zonder cement. Nadat de Moren een deel van het aquaduct hadden verwoest, werd het in de 15de eeuw gerestaureerd en heeft het nog eeuwenlang gefunctioneerd als waterleiding tussen Ríofrío en Segovia. Uiteindelijk is het aquaduct helaas dusdanig beschadigd geraakt door milieuvervuiling en erosie dat het niet meer gebruikt kan worden. Naast Romeinse overblijfselen als het aquaduct, zijn er ook in Segovia veel Joodse restanten te vinden. De huizen in de binnenstad hebben een typisch Joodse bouwstijl en de wijken kenmerken zich door smalle straatjes, kleine barretjes en Joodse restaurants. Als de dag ten einde loopt ploffen we vermoeid neer voor een borrel op het Plaza Mayor, en zien we de kathedraal langzaam roder worden in het warme avondlicht. Dit is dus waar onze gids het over had! Het betoverende licht houdt ons in zijn greep totdat de zon onder is. • Met dank aan het Spaans Verkeersbureau.

>

M éditerranée107


Links: het alcázar van Segovia; rechts: Limón y Menta, de pasteleria waar je de beroemde marsepein van Segovia kunt proeven.

tips & adressen Tussenstop bij een koninklijk zomerpaleis Rijd je van Segovia naar Madrid of andersom, maak dan even een tussenstop bij La Granja de San Ildefonso. Dit is een Spaans koninklijk zomerpaleis, dat in barokstijl werd gemodelleerd naar het paleis van Versailles. De plek waar het kasteel werd gebouwd was een geliefde jachtlocatie voor de koningen van Castilië. Prachtig om doorheen te wandelen zijn de perfect aangelegde tuinen met talloze fonteinen die geïnspireerd zijn op de Griekse mythologie en die je gratis kunt bezoeken. Bewonder de besneeuwde bergtoppen op de achtergrond terwijl je 146 hectare met bijzondere planten, bomen en bloemen ontdekt. Tegen betaling kun je ook de kamers in het paleis bezichtigen. www.webdelagranja.com

Hier verblijf je

voor een stedentrip! www.hotelmayorazgo.com

• Duik daarna vanaf het Plaza de Zocodover • Eén blik op de binnenplaats van Palacios de los Velada in Ávila en je bent verkocht. Boek een kamer aan de voorzijde, waar je uitzicht hebt op de imposante kathedraal. www.hotelpalaciodelosvelada.com

• Prinsheerlijk slapen doe je op de zachte, comfortabele bedden in Exe Casa de los Linajes in Segovia. Met balkon, een flesje bubbels en supersnelle wifi. www.execasadeloslinajes.com/NL/ hotel.html

7 tips & adressen langs de route • Onder het genot van een cerveza geniet je in Madrid van het alledaagse leven op Plaza de Santa Ana, verscholen in barrio de las Letras in de wijk Huertas.

• Viersterrenhotel Mayorazgo ligt pal aan de Gran Vía in Madrid. Een ideaal uitgangspunt

108 M éditerranée

El Greco in de kerk van Santo Tomé in Toledo.

• Bewonder de beroemde schilderijen van

het zijstraatje Calle de Santa Fe in om te dineren in het leuke tapasrestaurant El Trebol.

• Loop de 1400 meter lange wandelroute over de indrukwekkende stadsmuur van Ávila.

• Rijd dan in de avond naar de rand van het centrum en bewonder de verlichte omwalling vanaf het monument Los Cuatro Postes.

• Loop in Segovia naar binnen bij Diablo Cojuelo, een winkel die lokale producten verkoopt, zoals jámon ibérico en judiones de la tierra. Achterin vind je een bar waar je alles kunt proeven! Adres: calle Juan Bravo.

• Vlak achter de kerk San Miguel vind je Plazuela de San Martin, een leuk renaissanceplein met een klein terras, een fontein en een soort Spaanse Trappen. Prachtig!


M VAN VREEMDELING TOT VRIEND De Spaanse Jesús Carrasco oogstte met zijn debuutroman De vlucht veel lof: hij werd genomineerd voor de Europese Literatuurprijs 2014 en in liefst dertig landen uitgegeven. Zijn nieuwe boek, De grond

onder onze voeten, speelt zich af in een fictief Europa. Eva Holman verhuist samen met haar echtgenoot, een ex-militair, naar een dorp in Spanje. Op een dag zit in haar moestuin een onbeweeglijke man die onsamenhangend voor zich uit praat. Als Eva zijn gemompel opschrijft, ontdekt ze dat er een samenhangend verhaal achter schuilgaat dat duidt op een gedeeld verdriet. Carrasco houdt de hoofdstukken bewust kort, soms beslaan ze zelfs maar een bladzijde, waardoor hij de aandacht van de lezer moeiteloos weet vast te houden. Een meeslepende geschiedenis waar je niet snel genoeg van krijgt. Jesús Carrasco, ‘De grond onder onze voeten’, Meulenhoff, ISBN 9789029091480, c� 19,99.

Vervlochten verhalen De ook in Nederland populaire Vlaamse successchrijver Stefan Hertmans heeft al meer dan twintig jaar een huis in het Zuid-Franse Monieux. In zijn nieuwste roman De bekeerlinge vertelt Hertmans een op historische bronnen gebaseerd verhaal dat zich afspeelt in zijn lievelingsdorp. In de 11de eeuw wordt de christelijke jonge vrouw Vigdis Adelaïs verliefd op de joodse David Todros, wat in die tijd niet geaccepteerd wordt. Toch bekeert Vigdis zich tot het jodendom en ze krijgt een nieuwe naam: Hamoutal. Hertmans volgt haar door de plekken te bezoeken die zij tijdens haar tocht aandeed. De roerige geschiedenis en het heden zijn in deze roman op een zeer boeiende

manier met elkaar verweven. Stefan Hertmans, ‘De bekeerlinge’, Uitgeverij De Bezige Bij, ISBN 9789023499626, I19,99.

BOEKEN

ALLES VOOR DE ROEM

Wanneer de Italiaanse regisseur Oscar Martello ontevreden is over zijn nieuwe film en bang voor onverbiddelijke recensenten, smeedt hij een plannetje. Aan de film is niks meer te doen, dus

hij moet de media bespelen. Oscar maakt een afspraak met zijn scenarioschrijver Andrea en hoofdrolspeelster Jaracanda: de twee moeten verdwijnen. De media zijn in alle staten en de film van Oscar is in één klap voorpaginanieuws. Als Jaracanda duistere ontboezemingen doet over Oscar, begint Andrea te twijfelen aan de toerekeningsvatbaarheid van de regisseur. Maar als Jaracanda kort daarna echt verdwijnt, is Oscar voor hem helemaal niet meer te vertrouwen. Auteur Pino Corrias is journalist en werkte als correspondent bij de Italiaanse krant La Stampa. Hij schreef al verschillende romans. Pino Corrias, ‘Decadenza’, Xander Uitgevers, ISBN 9789401606066, I 19,99.

Langverwachte ontknoping Het verhaal van het verloren kind van de Italiaanse Elena Ferrante is het vierde en laatste deel van de serie ‘Napolitaanse romans’. Wereldberoemd werd ze met de eerste drie delen: De geniale vriendin, De nieuwe achternaam en Wie vlucht en wie blijft. Verhalen over liefdes, familie en een onstuimige vriendschap. In alle boeken uit deze reeks volgen we het leven van de vriendinnen Lila Cerullo en Elena Greco. Laat je vooral niet afschrikken door de dikte van het boek (608 pagina’s) of door de namenlijst van de tien families die achterin staat, want zodra je in het verhaal zit wil je er niet meer uit.

Elena Ferrante, ‘Het verhaal van het verloren kind’, Wereldbibliotheek, ISBN 9789028426689, c� 24,99.

door Venance Forrer M ÉDITERRANÉE 111


PRAIA DA ROCHA - ALGARVE - PORTUGAL T E H U U R O P TO PLO C AT I E LUXE APPARTEMENTEN & STR ANDVILL A

APAR TA M E N TOS R I OM AR w w w . a l g a r v e r i o m a r. c o m

V IV E N DA FLE AU E PLEUNTJ E w w w . v i v e n d a fl e a u e p l e u n t j e . c o m

i n f o @ a l g a r ve r i o m a r. c o m


M

COLUMN Jan Ligthart

Jan Ligthart is eilandengek. Hij belicht voor Méditerranée de mooiste, vreemdste en opmerkelijkste eilanden in de Middellandse Zee. Zie ook: allaboutislands.com.

Een stad van eilanden in ieder van ons schuilt een eilandliefhebber. duikers, surfers, cultuur- en natuurliefhebbers, romantici of beachcombers: iedereen heeft een eigen reden om eilanden te bezoeken. en dan zijn er nog de islomanen: mensen met een onbedwingbare liefde voor en/of honger naar kennis over eilanden.

Mallorca, Cyprus, Tenerife: iedereen weet dat dit eilanden zijn. Dat Venetië er ook een is, realiseren zich veel minder mensen. Of eigenlijk niet één eiland, maar een verzame­ ling van meer dan honderd stuks. De beroemdste zijn natuurlijk de eilandjes die samen de oude stad vormen, met elkaar verbonden via prachtige bruggen en bruggetjes waar de beroemde gondels onderdoor varen. Misschien dat het meerdere mensen is overkomen, maar ik ontdekte dit pas tijdens mijn eerste bezoek aan deze parel van Italië door er achteloos aan de wandel te gaan en hopeloos te verdwalen. Mijn doorgaans feilloze richtinggevoel liet me volledig in de steek. Vanaf het San Marcoplein werden de straten en steegjes allengs minder druk en steeds smaller. Op den duur zag ik alleen nog oude, onbestemde pandjes waar schone was hing te drogen op balkonne­ tjes, huizen die net als de straatjes en bruggetjes allemaal op elkaar leken. Pas na enige tijd realiseerde ik mij dat ik van het ene eilandje naar het andere hopte en dat ik feitelijk door een archipel rondstruinde. Gelukkig is de basiliek op het San Marcoplein een prachtig herkenningspunt en kun je nooit lang verdwalen in de oude stad. Bovendien is het geen straf. Hier zijn immers met die kerk, het beroemde plein, het Dogenpaleis en de Rialtobrug veel van de markantste bezienswaardigheden te vinden. Veel, maar lang niet allemaal. Want Venetië telt nog talloze andere intrigerende eilanden. Ze zijn niet met elkaar verbonden en liggen te ver weg voor een romantisch gondel­ tochtje, maar er zijn genoeg veerbootjes en ‘waterbussen’ die de lagune doorkruisen en vrijwel overal aanleggen. Dat maakt Venetië voor een eilandliefhebber een waar paradijs: hier kun je meerdere keren per dag eilandhoppen en telkens in een ander miniwereldje belanden.

In zekere zin biedt Venetië haar eigen versie van attracties waar je anders de hele wereld voor over moet vliegen. De oude stad was ooit voor Zuid­Europa wat Manhattan nu is voor de VS. Ook in Venetië draaide veel om zaken en handel, maar minstens zoveel om kunst en cultuur. Dat wordt weerspiegeld in de fraaie architectuur, maar ook in het forse aantal beroemdheden dat hier is geboren of heeft gewerkt, zoals Marco Polo, Titiaan, Vivaldi, Ezra Pound en Igor Stravinsky. Met een beetje goede wil kun je in Venetië ook Willemstad terugvinden. De kleurrijke Handelskade van Curaçao oogt bijna bijna flets vergeleken met het eiland Burano. Het ene huis daar is in nog fellere tinten geschil­ derd dan het andere. Als je nog geen goede zin had, krijg je het hier wel. Burano kent bovendien een kerktorentje dat al even vervaarlijk overhelt als de Toren van Pisa. Wat Grasse is voor parfums, is het eiland Murano voor de glasindustrie. En weer een ander eiland is met een beetje goede wil het Machu Picchu van de archipel te noemen: ooit was Torcello het drukstbevolkte deel van Venetië, nu is het uitgestorven. Maar de duizend jaar oude kathedraal van Santa Maria Assunta staat nog fier overeind. Op mijn eigen verlanglijstje prijkt nog Poveglia, een eiland aan de mond van de lagune dat ooit als quarantaineplaats diende en waar ruim 100.000 slachtoffers van de zwarte pest zijn begraven. In de vorige eeuw vonden hier in een ‘gekkenhuis’ illegale experimenten met patiënten plaats. De instelling werd gesloten kort nadat de directeur zichzelf van de toren naar beneden had gestort, volgens de overlevering gillend dat hij spoken had gezien. Sindsdien is het eiland onbewoond en scoort het hoog op internetlijstjes van griezeligste plaatsen ter wereld. Niet ieders idee van een vakantie, maar het tekent de veelzijdigheid van de archipel. Voor wie nog een bestemming zoekt en twijfelt tussen een stad of een eiland: Venetië dus.•

M éditerranée 113


M

VoLGEND NuMMER

Op naar de lente! Het voorjaarsnummer ligt eind maart in de winkel

colofon

Winter 2016/2017, jaargang 15, nummer 1 Parikia, Paros, Griekenland © Hollandse Hoogte

coverfoto

is een uitgave van Joie de Vivre BV, Vijzelgracht 21-25, 1017 HN Amsterdam, www.mediterranee.info

méditerranée

hoofdredactie eindredactie

Fabian Takx

Mariëtte van de Sande

Sanne de Boer, Binja Mager,

Suzy Benjamin (artdirector), Debby Linders, Sefanja Nods

vormgeving

Hans Avontuur, Suzanne Bergman, Vicky de la Cotera Manrique, Renée Doedens, Amélie Dufour, Venance Forrer, Ank Herstel, Hollandse Hoogte, Erica Holthuis, Jeroen Jansen, Jaap Kruize, Jan Ligthart, Douwe Laansma, Alma Lodeijs, Ed Sebregts, Martijn Senders, Steven Weinberg

medewerkers

tel. 020 5310161, fax 020 5302585, redactie@creditsmedia.nl

redactie

uitgever

Eugen van de Pas

& traffic Daniëlle Wiersema, tel. 020 5302570, communicatie@creditsmedia.nl

marketing

Julien Frouin, Paola Lara, Rogier Welling, tel. 020 5302570, fax 020 5302585, advertising@creditsmedia.nl

sales

druk

Corelio Printing NV Betapress

distributie

Voor het opgeven, beëindigen van en vragen over abonnementen: MijnTijdschrift.com, Artemisweg 101, 8239 DD Lelystad, tel. 088 2266635, mediterranee@mijntijdschrift.com.

abonnementen

Nederland B 20 per jaar (4 nummers).* Abonnementen in andere landen hebben een speciaal tarief, op te vragen bij MijnTijdschrift.com. Het abonnement wordt automatisch verlengd tegen de dan geldende tarieven, tenzij u minimaal drie maanden voor het einde van de lopende abonnementsperiode opzegt. Cadeauabonnementen lopen automatisch af. *Prijs bij automatische incasso. Betaalt u per acceptgiro, dan komt er B 2,50 administratiekosten bij. adviesprijs losse verkoop B 5,95 abonnementsprijs

Verkrijgbaar via diverse apps. Los nummer B 3,99, abonnement (4 nummers) B 14.

méditerranée op ipad

© FoTo’S: ALESSANDRo CALLiGARo

rechten Méditerranée heeft zijn best gedaan om de rechten van rechthebbenden te respecteren. Van sommige beelden kunnen wij misschien niet alle rechthebbenden achterhalen. Meent u rechthebbende te zijn, neem dan contact op.

© Joie de Vivre BV, onderdeel van Credits Media. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen en/of op enigerlei wijze worden gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.


Verkrijgbaar bij Vandyck Stores, de betere linnenshops en beddenspeciaalzaken. Voor verkooppunten bij u in de buurt en de volledige collectie zie www.vandyckshop.nl TE ZIEN OP BED: OVERTREKSETS ‘PARISIAN NIGHT’ EN ‘STORMY WEATHER’.


Club Med: de luxe all-inclusive vakantieaanbieder met de mooiste resorts over de hele wereld! Bestemmingen met de beste faciliteiten voor kinderen, gastronomie en verschillende sport-mogelijkheden. Ook biedt Club Med faciliteiten zoals wellness, excursiemogelijkheden en kinderopvang vanaf 4 maanden. Club Med heeft zonbestemmingen, wintersportresorts, een zeilschip en huwelijksreisbestemmingen. Wie met Club Med op vakantie is geweest, wil nooit meer anders!

Onze aanrader in de Provence:

Opio in de Provence 4 - Frankrijk Opio in de Provence is een sportief Resort, geschikt voor gezinnen met kinderen. Het heeft een compacte 9-holes golfbaan*, drie zwembaden, tennisbanen en een Club Med Spa* by CARITA voor wie ontspanning en nieuwe energie zoekt tijdens de vakantie in de Provence. Nieuw deze zomer in Opio is het CREACTIVE platform by Cirque du Soleil! Leer zelf de trucs van de gediplomeerde circusartiesten!

Voor meer informatie bent u van harte welkom in de Club Med Travel Lounge aan de Stadhouderskade 13 in Amsterdam, in uw ANVR reisbureau, belt u 0900-202.03.06 (10 cpm) of gaat u naar www.clubmed.nl/magazine COLORED VERSION

*met toeslag

Profile for Credits Media

Méditerranée 01 2017  

Méditerranée is the best-selling Dutch travel glossy, providing inspiration and advice for travelling in the countries surrounding the Medit...

Méditerranée 01 2017  

Méditerranée is the best-selling Dutch travel glossy, providing inspiration and advice for travelling in the countries surrounding the Medit...

Advertisement