__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

DH$((&'/-"'+

?8IKJKF:?KMFFIC8;FC:<M@K8

DE ROMANTIEK VAN ITALIË TOSCANE, SICILIË, TRENTINO " DÉ LATIN LOVER

Het Italië-gevoel vanRICK NIEMAN

Hoe Rudolph Valentino Hollywood veroverde TOSCANE in de

voetsporen van Giacomo Puccini

RESTAURANT MARIO 50 JAAR

Recepten van de oer-Italiaan in Nederland

Rosita Steenbeek, Ewout Kieckens & Rik Rensen AP

8 719326 466194

<E:FCLDEJM8E

00219

Buon appetito!


SPIEGELINGEN MIRRORING Schilderijen en tekeningen van Bettina van Haaren

10.02 t/m 02.06.2019


LEEHMEEH:

;L;DLEEHIJ;BB;D

Latin lover

Daniela is een Italiaanse uit Calabrië. Ze is voor studie naar Nederland gekomen en voor de liefde gebleven. Nu woont ze al de helft van haar leven in Nederland waar ze Italiaans en Engels doceert. In haar dagelijkse leven neemt ze het beste van de Italiaanse en de Nederlandse cultuur. “In de column ‘La lingua italiana’ vertel ik vanuit Italiaans perspectief wat interessant is voor de liefhebbers van de Italiaanse keuken en cultuur.”

IOBL?7M;L;

Sylvia is illustrator en illustreert voornamelijk prentenboeken voor kinderen. “Jarenlang had ik een huisje in Italië, dus ik spreek een beetje Italiaans. Des te leuker dat eind vorig jaar een van mijn boeken, ‘Op een ochtend vroeg in de zomer’ (geschreven door Toon Tellegen) in Italië is uitgegeven als ‘Storie di animali per quattro stagioni’. Klinkt lekker. Met het illustreren van de columns van Ewout Kieckens waan ik me altijd weer even in Italië.”

7DD;BEJJ;<H7DA;

Annelotte loopt stage op de redactie van Italië Magazine en heeft o.a. gewerkt aan de rubrieken ‘Mangiare’ en ‘Arte e Cultura’. “Door mijn passie voor Italië heb ik besloten om Italiaanse taal en cultuur te gaan studeren aan de Universiteit Leiden. Ook heb ik een maand in Florence gestudeerd. Het bruisende Rome heeft mijn hart veroverd en ik zal dan ook snel terugkeren naar la città eterna. Deze stage is een unieke kans om mijn hoofdstudie met mijn minor Journalistiek en Nieuwe Media te combineren.”

©BETTINA TRAAS

:7D?;B7:?JLEEHIJ#<7BI;JJ7

Voor liefhebbers van de opera’s van Giacomo Puccini – zoals ikzelf – is Torre del Lago vlak bij de Toscaanse kust een magische plek. De maestro heeft er jarenlang gewoond in een villa aan het Lago di Massaciuccoli, waar hij in alle rust kon componeren en jagen. Enkele van zijn beroemdste opera’s werden hier gecomponeerd, zoals ‘La bohème’, ‘Tosca’ en ‘Madame Butterfly’. Vlak bij het huis is ook het openluchttheater waar ieder jaar in juli en augustus het Puccini-festival wordt gehouden. Met uitzicht op het meer kan dan van zijn opera’s worden genoten. Ik was er ooit en het is werkelijk een unieke ervaring. Gasten uit de hele wereld komen om hier van de opera’s van Puccini te genieten. Daarnaast is ook nog eens de villa te bezoeken, met vele parafernalia uit ’s mans leven. Annemique de Kroon maakte een reis naar Toscane in de voetsporen van Puccini. Ze bezocht het charmante stad Lucca, ging naar de stranden van de Versilia, zoals in Viareggio, en wandelde door tuinen en palazzi in de omgeving. Allemaal plekken die ook voor niet-operaliefhebbers zeker de moeite waard zijn. Een van mijn dromen die eindelijk werkelijkheid is geworden: een bezoek aan de Eolische eilanden, bij Sicilië. Deze keer waren het Lipari en Stromboli, maar ik ga zeker nog eens terug om de andere vijf te bekijken. Eilanden hebben iets romantisch, iets betoverends vind ik. Dat geldt ook zeker voor Stromboli, waarop Europa’s actiefste vulkaan te vinden is en waar de stranden zwart zijn, heel bijzonder. Lees mijn ervaringen vanaf pagina 20. We gingen voor dit nummer ook helemaal naar het noorden, naar Trentino. Behalve allerlei sportieve activiteiten in de Dolomieten (wandelen, mountainbiken, klimmen), kun je er ook op grote hoogte kennismaken met het authentieke boerenleven, zoals koeien melken en kaasmaken. De lokale bevolking maakt je daar graag deel van, wat zeker voor (stadse) kinderen een leuke en unieke ervaring is. Maar doe ook zeker de lager gelegen stad Trento aan. Bescheiden van omvang, maar met een rijke historie, enkele prachtige bezienswaardigheden en een zeer aangename sfeer. De woorden romantisch en charmant vielen al, woorden die al helemaal van toepassing zijn op Rudolph Valentino. Een eenvoudige jongen uit Puglia die in de tijd van de stomme film furore maakte in Hollywood. De eerste latin lover die de harten van vrouwen wereldwijd op hol wist te brengen. Maar zijn leven was kort en YgVbVi^hX]#>cYZoZZY^i^ZZZcedgigZi#™ Alla prossima! Paul van Eijndhoven, hoofdredacteur p.vaneijndhoven@creditsmedia.nl

?J7B?Ý D8>8Q@E<

5


/

.( *.

)* ?D>EK:(&'/DKCC;H(

Reizen  / =H7DJKH?II?CE Van sprookjesachtig romantisch tot strak wit: de mooiste vakantieverblijven in Italië en andere tips voor een heerlijke vakantie.  (& B?F7H?;DIJHEC8EB? Een bezoek aan de vulkanische eilandengroep ten noordoosten van Sicilië, de Isole Eolie.  )* >;JJEI97D;L7DFK99?D? De gevierde operacomponist en playboy was toch het liefst in zijn eigen Toscane. Annemique de Kroon bezocht zijn lievelingsplekken.  *. JH;DJ?DE Kaasmaken in de bergen, bubbels uit een meer en wandelen door het oude en nieuwe Trento: de mooiste activiteiten in Trentino.

6

?J7B?Ý D8>8Q@E<

  ,( =HE;J;DK?J?J7B?Ý Aaron Deckers, van beroepswielrenner tot stroopwafelimporteur in Milaan.  .( 9?JOJH?F97J7D?7 Deze Siciliaanse stad werd lang veronachtzaamd, maar is met zijn barokke palazzi en kleurrijke inwoners een interessante bestemming geworden.

Culinair .. C7H?E+&@77H Recepten uit de keuken van het bekende familierestaurant in Neck. ' && C7D=?7H; Het Pioppi-dieet en ander gezonds, en lekkers.

Cultuur & design  ,& DKELE Teddybeerparfum van Moschino, een sarong van Dolce&Gabbana en meer nieuwe Italiaanse hebbedingen.


..

'&+

,& (&  ,. HK:EBF>L7B;DJ?DE Het veelbewogen (en korte) leven van de eerste echte latin lover uit de Amerikaanse filmindustrie.  -/ 7HJ;;9KBJKH7 Welke culturele hoogtepunten brengt het voorjaar in Nederland en Italië?  // >;J?J7B?ÝL7DH?9AD?;C7D De presentator van ‘Langs Romeinse wegen’ blijft geloven in de veerkracht van Italië. ' &+ B?8H?;CKI?97 ‘Grand Hotel Europa’ en andere nieuwe boeken en muziek uit en over Italië.

Columns  )) HEI?J7IJ;;D8;;A Britser dan Brits: Babington’s Tea Room in Rome.  *- H?AH;DI;D Houthakken houdt je jong, en de warmte van hout is prettiger.

  -- IE9?;JÀ Welke Bekende Italianen houden de gemoederen bezig?  /- ;MEKJA?;9A;DI Het ziekteverzuim van een zingende chauffeur. ' &- B7KH7 Laura de Rooy-Dekker van ItaliaCasa over Italiaans onroerend goed. ' &. @KH?:?I9> Advocaat Joost van der Heijden over de juridische aspecten van onroerend goed in Italië.

En verder... ' &) B7B?D=K7?J7B?7D7 ' &/ >K?P;DJ;AEEFJ;>KKH Actueel aanbod van onroerend goed in Italië. ''* LEB=;D:DKCC;H9EBE<ED

?J7B?Ý D8>8Q@E<

7


Porto Pollo - Sardinië

Hotel – Appartementen – Restaurant – Bruiloften – Autohuur – Boothuur

www.hotelledune.it Hotel Le dune: Via Tramontana Porto Pollo - Palau (OT) - Sardinie T: +39 0789.704013 - E: info@hotelledune.it


=H7DJKH?II?CE

D?;KMIH;?IJ?FI

Knipogen naar vroeger

Op een steenworp afstand van het centrale plein in het Umbrische Norcia vind je Palazzo Seneca, een stijlvol viersterrenhotel vol knipogen naar de antieke oudheid. Het 16de-eeuwse palazzo werd voorzien van modern comfort en een wellnesscomplex. Norcia ligt in het hart

van natuurpark Monti Sibillini, waar je je kunt uitleven in de bergen. Na een diner in het uitmuntende Vespasia Restaurant zie je de zon ondergaan in de vallei. VANAF € 130 PER KAMER PER NACHT. PALAZZO SENECA, VIA CESARE BATTISTI 10, NORCIA. WWW.PALAZZOSENECA.COM

K<BJKJ8D<EJK<CC@E>P8EE89LP:B

?J7B?Ý D8>8Q@E<

9


DENK OOK AAN ALLE EVENEMENTEN TER GELEGENHEID VAN DE 100 STE GEBOORTEDAG VAN FAUSTO COPPI. #COPPI100

                                                                 

  


=H7DJKH?II?CE

C7II;H?7($& Een pareltje onder de Pugliese masseria’s is Masseria Moroseta, een versterkte boerderij met zeezicht tussen de eeuwenoude olijfgaarden van la città bianca Ostuni. Van rondbogen tot witgeschilderd zandsteen: alle ingrediënten van de typisch Pugliese herenboerderij zijn hier aanwezig, maar Masseria Moroseta valt daarbij vooral op

door het minimalistische design, waardoor de aandacht volledig naar de prachtige natuur uitgaat. Met massages en yogalessen in het aanbod is dit een uitgelezen plek om tot rust te komen. VANAF € 150 PER KAMER PER NACHT. MASSERIA MOROSETA, CONTRADA LAMACAVALLO, OSTUNI. WWW.MASSERIAMOROSETA.IT

77DJ7<;B?DJKH?@D

Stevig schoeisel

Deze sneakers van MaxMara zitten als gegoten. Gemaakt van zandkleurig suède en met een dikke zool om heerlijk comfortabel te lopen. MAXMARA, BASKETS, € 329. WWW.MAXMARA.COM

Na twintig jaar in Parijs te hebben gewoond, keerden Salvatore en Cécile terug naar hun eerste liefde: Italië. In het historische centrum van Turijn openden ze de charmante bed and breakfast Le Stanze di Sara. Ze richtten de vier gastenkamers geheel naar eigen smaak in, met achter elk meubel-

stuk een verhaal. Het ontbijt wordt geserveerd aan één lange tafel, want contact met én tussen de gasten onderling vindt het koppel erg belangrijk. Een leuke plek voor een citytrip! VANAF € 90 PER KAMER PER NACHT. LE STANZE DI SARA, VIA GOITO 7, TURIJN. WWW.LESTANZEDISARA.IT

?J7B?Ý D8>8Q@E<

11

>


=H7DJKH?II?CE

JKII;DAKDIJ;DA?:I Een stad of een museum bezoeken met jonge kinderen is niet altijd een pretje. Dat weten Martina Trombini en Sara Breviglieri, die in 2014 MacacoTour oprichtten, maar al te goed. Met workshops, rollenspellen en speurtochten proberen ze kunst en geschiedenis zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor kinderen. Zo is hun glasworkshop op het Venetiaanse eiland Murano

een aanrader voor het hele gezin. Na een speelse introductie in de eeuwenoude kunst van het glasblazen, duiken de kinderen het atelier in om hun eigen juweel te maken van echt Muranoglas. MACACOTOUR, MURANO GLASS WORKSHOP, VANAF € 55 PER PERSOON, MINSTENS 2 DAGEN VAN TEVOREN RESERVEREN. WWW.MACACOTOUR.COM

L;H7DJMEEH:H;B7N;D Op de kliffen van Vasto, aan de Adriatische Zee in de Abruzzen, vind je Bagni Vittoria. Eigenaars Luigi en Elisabetta hebben altijd veel gereisd en dat is terug te zien in de kleinste details. Alles is gebouwd volgens ecologische principes en tijdens het ontbijt staan lokale producten centraal.

12

?J7B?Ý D8>8Q@E<

Vasto ligt op een klein uurtje rijden van de bergen, perfect voor lange wandelingen. En bij terugkomst kun je lekker uitrusten in een hangmat in de tuin, waar je elke avond een schitterende zonsondergang meepikt. VANAF € 60 PER KAMER PER NACHT. BAGNI VITTORIA, SS16, VASTO. WWW.BAGNIVITTORIA.COM

Oogverblindend

De extravagante zonnebrillencollectie van Illesteva is ‘designed in New York, handmade in Italy’. Met deze Palm Beach-lijn ben je helemaal klaar voor de terugkerende zon. ILLESTEVA, PALM BEACH SUNGLASSES, WWW.ILLESTEVA.COM, € 210. >


Vraa ons a g dv of bo ies ek onlin e

Kronkelende weggetjes langs ontelbare wijngaarden en charmante dorpjes… Genieten van de Italiaanse keuken en elke keer weer iets nieuws ontdekken. Is dit de vakantie die je zoekt? Droom weg met Italissima en proef het échte Italiaanse leven… Kijk op www.italissima.nl.

Agriturismi en andere vakantieadresjes om bij weg te dromen TÊÊäÎ{nÊÓäÊΣÊÎÓÊUÊEʈ˜vœJˆÌ>ˆÃȓ>°˜ÊUÊÜÜÜ°ˆÌ>ˆÃȓ>°˜


=H7DJKH?II?CE

Mix & match

In deze kalfslederen tas van Marni, met gele schouderriem, kun je alles kwijt. Hij matcht bovendien met elke outfit. MARNI, CUSHION BAG, € 980. WWW.MARNI.COM

?DIF?H7J?;8HED L7DF7IEB?D? De Torre di Chia, gebouwd als uitkijktoren in de 13de eeuw, rijst uit boven de bossen van Fosso Castello, in de provincie Viterbo. In de lente van 1964 ging Pier Paolo Pasolini op zoek naar locaties om beelden te draaien voor zijn cinematografische meesterwerk ‘Il vangelo secondo Matteo’, over het leven van Jezus. Toen hij op het dorpje Chia stuitte, schreef hij dat dit een van de mooiste land-

schappen ter wereld was. Ook met de toren was het liefde op het eerste gezicht. Hij kocht het bouwwerk, renoveerde het en bouwde het om tot een huis, waar hij de laatste jaren van zijn leven doorbracht. Een mooi gebied om wandelingen te maken, in de voetsporen van een groot Italiaans artiest. TORRE DI CHIA, SORIANO NEL CIMINO, STRADA PROVINCIALE 151, ORTANA.

EF;DD;;H?DJEI97D; Elke dag brengen Gigio en Gigia honderden passagiers van het ene Toscaanse stadje naar het andere. De twee rode kabelbaankarretjes die Montecatini Terme met Montecatini Alto verbinden, zijn al sinds de 19de eeuw een geliefde attractie en loodsen je langs spectaculaire panorama’s in het Toscaanse landschap. Bij de inauguratie in 1898 was operacomponist Giuseppe Verdi aanwezig en sindsdien zijn veel beroemdheden in zijn voetsporen getreden. Een ontspannende manier om het landschap in je op te nemen. FUNICOLARE MONTECATINI TERME, VIALE ARMANDO DIAZ 22, MONTECATINI TERME, ENKEL € 4, RETOUR € 7. WWW.FUNICOLARE-MONTECATINI.IT

>

?J7B?Ý D8>8Q@E<

15


8,9

 

Beleef uniek SardiniĂŤ

  

unieke reis  SardiniĂŤ

       gezin

Actief       

    

 



strandvakantie

     jouw vakantie     op maat!

" !  # $  !$  

Marieke      

Volg ons op

www.sardinia4all.com


=H7DJKH?II?CE

Fuga romantica Op een klif aan de Amalfikust ligt I giardini dei sensi. Zoals de naam al doet vermoeden, is een verblijf hier pure verwennerij voor lichaam en geest. De vijf ruime kamers liggen aan de baai en zijn comfortabel ingericht. Met een uitgebreid ontbijt boven het water start je de dag goed, om vervolgens vol energie de prachtige cultuur en natuur die Positano omringt te ontdekken. De ideale bestemming voor een romantisch tripje.

VANAF € 300 PER KAMER PER NACHT (MINIMAAL 2 NACHTEN). I GIARDINI DEI SENSI, VIA ARIENZO 13/A, POSITANO. WWW.GIARDINIDEISENSI.COM

=7IJHEDEC?;L7D:;9>;< Vergroot je kennis van de Italiaanse gastronomie met een kookles bij Acquolina Cooking. In kleine groepjes leer je van gerenommeerd chef-kok Marika Contaldo typisch Venetiaanse gerechten bereiden, maar ook andere streken komen aan

L;H:M7B;D ?DL;D;J?Ý Je leert een stad pas écht kennen als je verdwaalt in de straten en stegen. Venetië, met zijn verstopte hoekjes, gesloten poorten en ontelbare lagunes, is gemaakt om de weg kwijt te raken. Maar, zo weet de echte reiziger, dat betekent juist dat je de mooiste plekjes vindt. Cees Nooteboom is zo'n reiziger. Hij zoekt zijn weg langs gebeeldhouwde bogen en dobberende gondels en pelt het toeristische masker van de waterstad af. Vanaf de voorplecht van een echte vaporetto laat hij leven en kunst aan zich voorbijglijden. Zijn eerste indrukken van Venetië publiceerde Cees

bod. Je kunt kiezen tussen een halve of een hele dag: bij de volledige dag zijn een bezoek aan de Rialtomarkt, een privéboottocht en een wijnproeverij inbegrepen. ACQUOLINA COOKING SCHOOL, VIA LAZZARO MOCENIGO 10, LIDO DI VENEZIA. WWW.ACQUOLINA.COM

Nooteboom begin jaren tachtig, vele mijmeringen volgden. Afgelopen voorjaar bezocht hij zijn geliefde stad opnieuw en besefte eens te meer dat de verhalen in Venetië nooit ophouden. CEES NOOTEBOOM, ‘VENETIË’, DE BEZIGE BIJ, ISBN 9789403121901, € 24,99.

>

?J7B?Ý D8>8Q@E<

17


Vakanties op maat naar het authentieke Italië

Opera-weekends La Scala Geniet van een uniek weekend Milaan met een opera- of balletuitvoering in het Teatro alla Scala. Individueel arrangement inclusief eersterangs plaatsen, KLM lijnvlucht en een uitstekend hotel in hartje Milaan.Vanaf € 899 p.p. 9-daagse autorondreis Chianti en sfeerhotels Genieten van de mooiste plekjes van Toscane, inclusief wijnproeverij. Vanaf € 573 p.p.

Telefoon 020 6245558

8-daagse fly-drive unieke steden van het zuiden Combineer Puglia met Matera, Culturele hoofdstad 2019 en verblijf in een boetiekhotel in de beroemde ‘Sassi’. Een boeiende culturele route, aantrekkelijk in alle seizoenen. Vanaf € 637 p.p. Boek nu uw vakantie! Bekijk ons volledige aanbod met fly-drives, autorondreizen, boetiekhotels, agriturismo's en nog veel meer op www.fundadore.nl

Aangesloten bij


=H7DJKH?II?CE

EF;DBK9>JCKI;KC Ten zuiden van Bologna, op zes kilometer van Imola, vind je het middeleeuwse dorpje Dozza. Je kunt hier heerlijk dwalen tussen de kleurrijke muurschilderingen die de huizen en muren sieren. Om de twee jaar wordt hier in september namelijk een

grootschalig festival gehouden, waarbij zowel lokale als internationale kunstenaars hun creativiteit de vrije loop laten op de muren. Hun creaties zijn vervolgens permanent te bezichtigen. MURALES DI DOZZA, DOZZA.

Groene oase I?9?B?77DI;IJH7D:;D La Casa del Vento is een romantische villa in neo-eclectische stijl in de Siciliaanse provincie Messina, op honderd meter van het strand. Met vijf gezellige kamers is dit een perfecte uitvalsbasis voor een relaxte strandvakantie. Toeristische trekpleisters als Messina, Taormina, de Eolische Eilanden en de Etna liggen op minder dan een uur rijden. VANAF € 50 PER KAMER PER NACHT. LA CASA DEL VENTO, CORSO UMBERTO I 9, ROCCALUMERA. WWW.BEBCASADELVENTO.COM

Een prachtige plek voor een gezinsvakantie in de Marche is Agriturismo Villa Colticciola, op een paar kilometer van Cagli en volledig omgeven door velden. Het gastenverblijf van de familie Cancellieri maakt onderdeel uit van een organische boerderij, waardoor groenten en granen recht van het veld op je bord komen. Een topper is het overdekte zwembad, vanwaar

je een adembenemend uitzicht over de vallei hebt dat absoluut niet onderdoet voor Toscaanse vergezichten. Er zijn mooie wandelpaden in de omgeving, en voor wie een tikkeltje avontuurlijker is ingesteld, staan er mountainbikes klaar. VANAF € 60 PER KAMER PER NACHT. VILLA COLTICCIOLA, STRADA CAGLI PERGOLA 120, CAGLI. WWW.VILLACOLTICCIOLA.IT

?J7B?Ý D8>8Q@E<

19


LIPARI & STROMBOLI

Vulkanische eilanden van Aeolus, de god van de wind TEKS T & FOTOGRA FIE PA U L VA N EIJ N D H OV EN


Openingspagina: ‘koning van het fruit’ Mario weet zich beschermd door Padre Pio. Deze pagina’s: diverse plekken in het charmante stadje Lipari.

vulkaan. De laatste eruptie was weliswaar eind 19de eeuw, maar er komen wel zwaveldampen vrij en dat kun je ook op de boot al ruiken. Je schijnt de krater gemakkelijk te voet te kunnen bereiken en een bad in zwavelhoudende modder heeft voor diverse kwalen een geneeskrachtige werking. Je zult het vast niet overal ruiken en je went er misschien aan, maar ontbijten met zwaveldamp? Maar beter om te overnachten op een andere plek.

LIPARI

Het grootste eiland

Zwaveldampen op Vulcano Een wens die na vele jaren in vervulling gaat: een bezoek aan de Eolische eilanden. De vulkanische archipel die bij Noordoost-Sicilië ligt, vernoemd naar de windgod Aeolus, bestaat uit zeven bewoonde eilanden (plus nog wat rotsen) waarvan ik er twee ga bezoeken, Lipari en Stromboli. Vanaf Milazzo op Sicilië vertrekken met grote regelmaat aliscafi, draagvleugelboten, naar de diverse eilanden. Richting Lipari is er eerst een stop op Vulcano. De Romeinen dachten dat onder de vulkaan op het eiland de god van het vuur Vulcanus woonde. Zo kwam het eiland aan zijn naam en kwamen wij aan het woord

22

?J7B?Ý D8>8Q@E<

De volgende stop is Lipari, het grootste eiland van de groep. Opvallend als je aankomt is de grote rots die in zee steekt en waar het stadje Lipari omheen gevouwen is. De Grieken hadden ooit hun akropolis op de rots en in de 16de eeuw lieten de Spanjaarden hier een citadel bouwen voor de verdediging van het eiland tegen de Turken. De veerboten leggen ten noorden van de rots aan, maar via de hoofdstraat Corso Vittorio Emanuele loop je zo naar het toeristischer deel aan de zuidkant. Hier is het haventje voor vissersbootjes gelegen aan een charmant pleintje. Op een kleine landtong staat een kapel met > daarin permanent een zeer uit-


LIPARI IS AARDIG TOERISTISCH, MAAR HET DOET TOCH OOK NOG AUTHENTIEK AAN EN ER HEERST EEN HELE AANGENAME SFEER

?J7B?Ý D8>8Q@E<

23


Rechterpagina: diverse plekken en winkeltjes in Lipari. Het oranje huisje hoort bij de kerststal in de kapel bij het haventje. De ‘luchtballonnen’ van keramiek zijn te vinden in L’angolo dei ricordi (zie tips).

24

?J7B?Ý D8>8Q@E<

gebreide kerststal, de ‘Presepe del mare’. Jozef, Maria en de kribbe moet je een beetje zoeken, het gaat vooral om de huisjes en beeldjes van mensen die er te zien zijn (€ 1 toegang). Aan de Corso Vittorio Emanuele zitten veel restaurantjes, enoteche en cafés. Leuke winkeltjes met kleding en souvenirs zoals bombe di lava, zwart gesteente met kleurrijk kwarts erin, zijn vooral te vinden in de zijstraatjes. Een specialiteit van het eiland zijn kappertjes die in alle soorten en maten te koop zijn. Lipari is weliswaar aardig toeristisch, maar het doet toch ook

nog authentiek aan en er heerst een hele aangename sfeer. Als de avond valt wordt de Corso afgesloten voor auto’s en is het tijd voor de passeggiata, natuurlijk afgewisseld met een aperitivo op een van de terrassen.

La Rocca Halverwege de Corso kun je afslaan richting La Rocca en de trappen van Via del Concordato leiden je naar het hart van de citadel, de barokke kathedraal van San Bartolomeo. Aan weerszijden van de kathedraal vind je in diverse gebouwen


HET IS HIER MOOI ZWEMMEN: DOOR DE WITTE BODEM KLEURT DE ZEE EXTRA BLAUW het boeiende archeologische museum. Een bezoek meer dan waard! Al was het maar vanwege de enorme collectie Griekse en Romeinse amfora’s die op de zeebodem rond de eilanden zijn gevonden. Van prehistorie tot de vulkanische geschiedenis, het museum heeft veel moois te bieden. Navraag leert dat de kathedraal einde middag open zou moeten gaan, maar helaas, vandaag mag het niet zo zijn. Vanaf deze rots heb je ook een fraai uitzicht over de stad en kun je eindeloos over de prachtige blauwe zee staren.

Strand en meer Lipari heeft nog meer te bieden dan alleen Lipari-stad. Even verder naar het noorden liggen enkele baaitjes met kiezelstranden en bij het dorp Porticello bevindt zich een grote – sinds 2000 gesloten – open puimsteengroeve. Het is hier mooi zwemmen want door de witte zeebodem kleurt de zee nog eens extra blauw. Panoramische uitzichtpunten, thermale bronnen, wandelpaden en nog veel meer mooie strandjes completeren de charme van Lipari. De aliscafi varen van Milazzo, na stops op Vulcano en Lipari, verder naar jetset-eiland Panarea en het eindpunt Stromboli. Als ik ’s ochtends aan boord wil gaan richting Stromboli is het een puinhoop op de kade. De rij van rechts moet opstappen op de boot links en andersom waardoor veel verwarring ontstaat. De buitenlandse toeristen houden zich nog rustig, maar veel Italianen gaat de chaos te ver. “É un bordello”, wordt er >

?J7B?Ý D8>8Q@E<

25


luidkeels geroepen. Maar uiteraard komt het toch allemaal goed. Heel veel Italiaanser kan het nauwelijks worden.

STROMBOLI Stromboli is het Eolische eiland dat het verst van de Siciliaanse kust ligt. De veerboten leggen aan in San Vincenzo dat samen met het naastgelegen San Bartolo vaak Stromboli wordt genoemd. Aan de andere kant ligt dan nog het piepkleine Ginostra dat alleen per boot te bereiken is. Als je op de kade stapt valt meteen op dat het strand hier zwart is, een bijzondere gewaarwording.

26

?J7B?Ý D8>8Q@E<

Bij de aanlegplaats verdringen jongens met golfkarretjes zich, hét vervoermiddel op het eiland, om je naar een van de hotels of villa’s te brengen. Ik word al opgewacht door een jongen van Hotel La Sirenetta en hij maakt grappen tegen de anderen dat ze niet moeten proberen zijn ritje af te pikken. Een minuut of vijf later zijn we al bij het hotel. Je hoeft alleen de straat over te steken om bij het strand te komen, met uiteraard weer zwart zand. Het is een spiaggia libera, dus je kunt gewoon ergens gaan liggen zonder dat je hoeft te betalen voor een stoel of parasol. Behalve uitzicht op een


ALS ER EEN GOLFKARRETJE AANKOMT, MOET JE EVEN EEN ZIJSTRAATJE IN DUIKEN prachtige zee, rijst er op een kilometer of twee afstand een grote rots uit het water, met op de top een vuurtoren, het eilandje Strombolicchio.

Stromboli, de film Vlak bij het hotel komt er een eind aan de lungomare en gaat deze over in een straatje dat tussen de witte huizen van San Bartolo meandert. Als er een golfkarretje of een ape aankomt, moet je even een zijstraatje in duiken of je tegen een toegangspoortje aandrukken. Achter muurtjes gaan soms prachtige villa’s schuil. Op een warm rood gestuct huis hangt een bordje dat laat weten dat actrice Ingrid Bergman en regisseur Roberto Rossellini hier in het voorjaar van 1949 logeerden tijdens de >

Linkerpagina: de citadel van Lipari. Deze pagina: de kathedraal en amfora’s op de citadel, Lipari. Stromboli: tijd voor een spritz op het hotelterras en yoga op de zwarte rotsen.

?J7B?Ý D8>8Q@E<

27


Deze pagina: het oude kerkhof met de vulkaan Stromboli op de achtergrond. De straatjes zijn smal in San Bartolo en alleen toegankelijk voor Ape’s, golfkarretjes en scooters. Rechterpagina: op de terugweg van de Sciara del fuoco.

Op weg naar de vulkaan

opnames van de film ‘Stromboli’. Er onstond een buitenechtelijke liefdesaffaire die veel beroering wekte in de VS waar Bergman diverse films had opgenomen. Het tweetal trouwde in 1950 en kreeg drie kinderen van wie de bekendste actrice Isabella Rossellini is. Aan het eind van de middag is het tijd voor een Campari spritz op het terras van het hotel, dat direct aan de straat grenst. Een mooie plek om golfkarretjes, joggers, wandelaars, fietsers en scooterrijders langs te zien komen. Naast me zit een Amerikaanse dame die hier al voor de veertiende keer is. Een week op Stromboli, twee weken op Lipari en ze kan er het hele jaar weer tegenaan.

28

?J7B?Ý D8>8Q@E<

Het middelpunt van het eiland is natuurlijk de zeer actieve vulkaan Stromboli, die gemiddeld elke 40 minuten een uitbarsting heeft. Beneden in het dorp merk je daar weinig van, maar natuurlijk mag een tocht richting de vulkaan niet ontbreken bij een bezoek. Je kunt een georganiseerde excursie naar de top (924 meter) van de vulkaan boeken of je kunt zelf naar een uitzichtspunt op 400 meter wandelen ten noordwesten van San Bartolo. Hoger mag je niet zonder gids. Ik kies voor het laatste, op weg naar de Sciara del fuoco, de gladde zwarte helling waarlangs lava en stenen van de krater naar de zee rollen. Onderweg hoor ik af en toe pufjes en zie ik wat rook opstijgen uit de vulkaan en een enkele keer is er ook gerommel van kleine erupties. Op 400 meter heb je een mooi uitzicht over de zwarte lava-‘snelweg’, maar helaas komt er nu even geen roodgloeiend gesteente langs gerold. Een volgende keer boek ik zeker een excursie naar de top, want de vulkaan Stromboli intrigeert me. Ter afscheid biedt de terugweg naar het dorp mooie panorama’s in de traag ondergaande zon. De lang gekoesterde wens is in > kZgkjaa^c\\Z\VVc#™


EEN WEEK OP STROMBOLI, TWEE OP LIPARI EN ZE KAN ER HET HELE JAAR WEER TEGENAAN

?J7B?Ý D8>8Q@E<

29


Tips & adressen

Hoe kom je er? Vanuit Milazzo in het noordoosten van Sicilië gaan er met grote regelmaat aliscafi naar de Eolische eilanden. www.libertylines.it LIPARI ‚ÊHotel Villa Meligunis**** Praktisch gelegen, charmant hotel op een rustige plek vlakbij het vissershaventje. Restaurant (met terras) en zwembad bevinden zich op de bovenste verdieping en bieden uitzicht op zee. www.villameligunis.it ‚ÊLa

precchia Café met terras aan de hoofdstraat. Fijne plek, lekkere hapjes bij de aperitivo. Corso Vittorio Emanuele 191. www.cafelaprecchia.com ‚ÊRistorante

Da Filippino Vrij prijzig, klassiek visrestaurant aan de voet van de citadel. Manager Antonio houdt alles scherp in de gaten, soms zelfs wel iets te veel. Piazza Mazzini www.filippino.it ‚ÊBar Chicco Tosto Uitstekende plek voor een ochtendkoffie. Het terras is de ontmoetingsplek van oudere locals die druk

30

?J7B?Ý D8>8Q@E<

praten, gesticuleren, en vooral ook veel grappen maken. Mooi om te zien. ‚ÊL’angolo del pesce Eenvoudig, maar prima visrestaurantje (met terras) aan de hoofdstraat. Aardige bediening. Via Vittorio Emanuele 152 +39 339 843 9617 ‚ÊL’angolo dei ricordi Prachtige keramiek van het Siciliaanse merk Ruggeri, borden, kopjes, schalen, kannen. Vergeet alle ‘gewone’ souvenirs en koop hier iets moois bij de vriendelijke Valeria Coppola. Via Vittorio Emanuele 64 +338 3598836 ‚ÊLe

freak c’est chic Veelkleurig is nog een understatement voor de collectie dameskleding hier. Zeker niet doorsnee, wel heel vrolijk. Via G. Marconi 4 ‚ÊMuseo

archeologico Mooi museum, gevestigd in diverse panden binnen de citadel op La Rocca. Zeer de moeite waard, bijzondere collectie, met onder andere veel Griekse en Romeinse amfora’s die op de zeebodem zijn gevonden. Geeft een mooi beeld van de rijke geschiedenis van Lipari. www.regione.sicilia.it/ beniculturali/museolipari

STROMBOLI ‚ÊHotel La Sirenetta**** Direct aan het strand gelegen prima hotel met een aardige binnentuin en een iets hoger gelegen zwembad. Bar en restaurant hebben uitzicht op zee. Een goede keuze op een mooie plek. www.lasirenetta.it ‚ÊPunta Lena Mooi gelegen, stijlvol en uitstekend restaurant op een rots aan de lungomare met uitzicht op Strombolicchio. ristorantepuntalena.business. site +39 090 986204 ‚ÊDa Zurro Prima visrestaurant met terras vlak bij de aanlegsteiger van de aliscafi. Facebook.com/ristorantezurro +39 340 7720689

En verder In de zijstraatjes en de iets hoger gelegen straatjes zijn allerlei restaurantjes en winkeltjes te vinden. Voor een excursie naar de krater kun je hier ook op allerlei adressen terecht. Er zijn ook boottochten rond het eiland waarbij je langs de Sciara del fuoco komt en een stop maakt in het piepkleine Ginostra.


LEZERSAANBIEDING

;EB?I9>;;?B7D:;D Ontdek nu deze idyllische archipel! De Eolische eilanden, bestaande uit zeven vulkaantoppen in de Tyrreense Zee, danken hun naam aan Aeolus, de Griekse koning van de wind. Speciaal voor lezers van Italië Magazine stelde Fundadore Travels een exclusief 8-daags arrangement samen, met verblijf in sfeervolle boetiekhotels.

.:7=;D L7D7<

.//F$F$

FHE=H7CC7 :7='#+

Rechtstreekse vlucht Amsterdam-Catania, aansluitend privé-transfer naar de haven van Milazzo, waar u de draagvleugelboot neemt naar Lipari. Na aankomst wordt u opgehaald en naar Hotel Villa Meligunis gebracht, waar u vier nachten logeert. Het hotel is gevestigd in een 18de-eeuwse villa, die met zorg is gerestaureerd. Het ligt op een rustig plekje in het oude stadsdeel, te midden van nauwe straatjes en voormalige vissershuisjes. Het diner op de aankomstdag is inbegrepen, evenals 1 dag fietshuur. Op Lipari is van alles te doen: bezoek de middeleeuwse burcht of maak een uitstapje per boot naar Vulcano, het buureiland met kraters en vulkanische zwavelbronnen. Er gaat een gratis hotelshuttle maar het kiezelstrand van Canneto.

kende keuken in Hotel La Sirenetta; u verblijft er 2 nachten o.b.v. halfpension. Gezien de afstand naar Stromboli en de bootverbindingen is het verstandig om de laatste nacht op Sicilië te verblijven. Op dag 7 neemt u ’s middags de boot naar Milazzo waar u 1 nacht logeert in Hotel Cassisi; hier kunt u nog even genieten van een mooie wandeling langs de boulevard met uitzicht op de eilanden.

:7=+#-

:7=.

Op dag 5 neemt u de boot naar Stromboli, het meest noordelijke eiland. Hier geniet u van rust en natuur in Hotel La Sirenetta, op een steenworp afstand van het lavastrand. Er is een watersportcentrum met PADI duikschool. Bij het hotel begint het wandelpad naar de top van de vulkaan. Een excursie onder leiding van een lokale gids kunt u via het hotel reserveren. Er zijn verschillende mogelijkheden voor bootexcursies of u kunt een uitstapje maken naar het buureiland Panarea. ’s Avonds geniet u van de uitste-

Privé-transfer van Hotel Cassisi naar de luchthaven van Catania voor uw retourvlucht naar Amsterdam.

™ 1 overnachting in Hotel Cassisi, o.b.v. logies/ontbijt

™ privé-transfers luchthaven Catania-

Milazzo v.v. en transfers van de haven naar de hotels v.v. ™ 1 dag fietshuur op Lipari, informatiepakket en gratis reisgids D?;J?D8;=H;F;D0

™ reserveringskosten (€ 25 per boeking) ™ bijdrage calamiteitenfonds (€ 2,50 per boeking)

™ De reisaanbieding is geldig met vertrek

van 01.05.2019 t/m 25.07.2019 en vanaf 31.08.2019, vertrek dagelijks.

.#:77=I;H;?I77D8?;:?D=L7D7< .//F;HF;HIEED"?D9BKI?;<0

™ rechtstreekse vluchten AmsterdamCatania en Catania-Amsterdam

™ 4 overnachtingen in Hotel Villa Meligunis o.b.v. logies/ontbijt en 1 x diner

™ 2 overnachtingen in Hotel La Sirenetta o.b.v. halfpension

LEEHLEBB;:?=;?D<EHC7J?; ;DFH?@P;DP?;0 MMM$<KD:7:EH;$DB%?C;EB?I9>;

?J7B?Ý D8>8Q@E<

31


Leer Italiaans O O O O O O

45 bestemmingen in heel ItaliĂŤ het hele jaar door vanaf 1 week tot een tussenjaar specials gastronomie, wijn & kunst mode- & designopleidingen in het Engels in Milaan gĂŠĂŠn administratiekosten persoonlijk en deskundig advies

Vraag onze brochure aan! Tel. 0345 520 152

Q

info@italstudio.nl

Q

www.italstudio.nl

       

IM2018_1_Ital Studio.indd 68

B&B Villa Luogoceleste

www.italstudio.nl



03-12-2018 10:3

Eigentijds droomverblijf in Toscane

B&B Villa Luogoceleste is een luxueuze villa, eigentijds met moderne accenten. De bed & breakfast is centraal gelegen ten opzichte van Florence, Siena, Cortona en Arezzo, in het gebied van de beroemde Montalcino- en Montepulcianowijnen. Villa Luogoceleste heeft drie tweepersoonskamers met eigen badkamer en een familiekamer met

B&B Luogoceleste .indd 68

prachtig inďŹ nity zwembad van 17 m x 6 m. Gastheer/vrouw Paul en Ann zorgen voor een excellente en persoonlijke service. â&#x20AC;&#x2122;s Morgens kan men genieten van het uitgebreide ontbijt met lokale producten en je kunt dagelijks reserveren voor een lichte lunch of diner. In de buurt heb je uitstekende restaurants.Villa Luogoceleste heeft mountainbikes en Vespaâ&#x20AC;&#x2122;s te huur.

B&B Villa Luogoceleste Foiano della Chiana (Arezzo) tel. +32475795435 www.luogoceleste.com Prijs tweepersoonskamer  160 per nacht Reserveren: info@luogoceleste.com

15-01-2019 10:34:25


HEI?J7IJ;;D8;;A schrijfster rosita steenbeek verhaalt over haar dagelijkse leven in italië.

I LLUS TRATI E E DI TH BU E NE N

Engelse thee in Rome Wanneer we wandelend door de Via Condotti Café Greco passeren, zegt mijn moeder: ‘Zullen we niet liever daarheen?’ We waren er eerder, in dit café dat ruim tweehonderdvijftig jaar bestaat en waar Goethe, Gogol en Stendhal al koffiedronken, maar nu wil ik haar eindelijk Babington’s laten zien, de Engelse Tea Room die onlangs zijn honderdvijfentwintigjarig jubileum vierde. Bij mij duurde het ook even voordat ik in Rome de Italiaanse koffie liet staan voor een Engelse thee. Maar deze Engelse Tea Room is typisch Romeins, verzeker ik mijn moeder. Even later staan we op de Piazza di Spagna bij de smetteloze Fontana della Barcaccia en kijken in het late middaglicht naar de Spaanse trappen, met rechts ervan het Keats en Shelleyhuis en links een statig achttiende-eeuws palazzo, eveneens ontworpen door de architect van de trappen. Naast de ingang van het palazzo hangt een grote tegel van travertijn waarop in bronzen letters ‘Babington’s Tea Room’ geschreven staat. Lang geleden ging ik er wel eens zitten lezen of aantekeningen maken vanwege de rust. Onlangs is de Tea Room in de oorspronkelijke staat hersteld, zodat het er weer uitziet zoals de twee jonge Engelse ladies het in 1893 hadden bedacht die op hun Grand Tour besloten in Rome te blijven en hun spaargeld te steken in een salon waar je thee kon drinken en een krant of boek lezen. Het was een riskante onderneming, want behalve aan een Engels publiek dat daar tijdens de Grand Tour op adem kon komen, hoopten ze op Romeinse bezoekers, maar Italianen dronken geen thee en thee kon je dan ook alleen krijgen bij de apotheek. We gaan naar binnen waar we vriendelijk worden toegeknikt door dames gestoken in een klassiek grijs kostuum met strikken op hun achterwerk. Een van hen begeleidt ons langs ouderwetse houten vitrines vol verlokkelijke taarten, naar de roze hoek. We mogen plaatsnemen op fluwelen kussens aan een donker houten tafeltje vlakbij de open haard waar een vuur in knappert. Op de schoorsteenmantel tikt een pendule. De muren zijn gesierd met prenten en een

groot schilderij van Anna Maria Babington. In de aangrenzende zaal hangt een portret van haar vriendin en medeoprichtster Isabel Cargil wier achterkleinkinderen hier nu de scepter zwaaien. Je kunt tegenwoordig ook koffie krijgen en cocktails, maar natuurlijk bestellen we een high tea, net zoals de gesoigneerde Italiaanse heer aan het tafeltje naast ons. Het is stil, de mensen spreken op gedempte toon. Een van de serveersters gooit nog een stuk hout in het vuur. De tearoom had meteen succes, ook bij de Romeinen. Zelfs tijdens het fascistische bewind dat niet bepaald dol was op de Engelsen, bleef de tearoom open. In deze eerste ruimte zaten de zwarthemden terwijl in de achterzaal antifascistische kunstenaars en intellectuelen elkaar troffen die binnenkwamen via de keuken. Ons tafeltje wordt vol gezet met zilveren kannen, zeegroene kopjes en een etagère waarvan de drie borden beladen zijn met kleine sandwiches, warme scones waar koningin Victoria zo van hield, een potje huisgemaakte aardbeienjam en een potje slagroom. In de jaren van het Dolce Vita was dit een plek waar filmsterren graag kwamen. Liz Taylor en Richard Burton hadden hier tijdens het draaien van ‘Cleopatra’ hun geheime afspraakjes en Fellini, die vlakbij woonde, was verslaafd aan de ham-kaasmuffins. Elsa Morante had een speciaal hoekje waar ze al kettingrokend haar meesterwerken schreef. Ook nu zitten er opvallend veel Italianen, die ongewoon getemperd spreken. De heer naast ons vraagt bijna fluisterend om extra slagroom. ‘U weet, ik ben verslaafd aan uw clotted cream.’ Toen ik mijn buurvrouw vertelde dat we hier thee gingen drinken zei ze. ‘Ik heb heel wat afgevochten met Chiara en Rory.’ Dat bleken de namen van de huidige eigenaars, neef en nicht. ‘Ze wilden tafeltjes en parasols voor de deur zetten. Je maakt toch geen knieval voor het massatoerisme?!’ En zo heeft de voorzitster van de ‘vereniging van bewoners van het centrum van Rome’, een echte Romeinse, ervoor gezorgd dat Babington’s authentiek VictoriVVch:c\Zah^h\ZWaZkZc#™

?J7B?Ý D8>8Q@E<

33


Het Toscane van Puccini Van het ouderlijk huis in de heuvels van Celle en zijn geboortehuis in Lucca tot zijn woonhuizen in Torre del Lago en Viareggio â&#x20AC;&#x201C; Toscane was het decor waarin Giacomo Puccini zijn leven van gevierd musicus en playboy leidde. T EK S T E N F OTO GR AF I E AN N E M I Q UE DE K R O O N


Openingspagina’s: links Museo Nazionale di Palazzo Mansi; rechts Villa Torrigiani. Deze pagina: Lucca vanaf de Torre Guinigi. Rechts, met de klok mee: Prospero, de kruidenier van Puccini; beeld van de componist voor zijn huis; straatbeeld Lucca; het bed waarin Puccini is geboren staat in Celle.

M

et kerst stuurde Giacomo traditiegetrouw een panettone naar elk van zijn vrienden. Toen hij een keer vlak voor Kerstmis ruzie had met zijn vriend Arturo, probeerde hij de bestelling voor hem te annuleren. Maar het was te laat, de cake was al verzonden. De volgende dag ontving Arturo een telegram: “Panettone per ongeluk verzonden.” Waarop Arturo per ommegaande antwoordde: “Panettone per ongeluk opgegeten.” De Arturo uit deze anekdote is Arturo Toscanini, volgens velen de beste dirigent uit de geschiedenis, en de Giacomo is Giacomo Puccini, componist van wereldberoemde opera’s als ‘Tosca’, ‘La bohème’ en ‘Madama Butterfly’. Ook al componeerde Puccini opera’s die zich afspelen in verre landen (‘Madame

Butterfly’ in Japan; ‘Turandot’ in China) en ging hij zelf af en toe ook op reis, onder andere naar Egypte, zijn leven is stevig verankerd in Toscane.Voor de ware adept begint een reis in het land van Puccini in Celle, ten noorden van Lucca. Celle is een uit ruwe steen opgetrokken gehucht in de heuvels, met hortensia’s in de steegjes en binnenplaatsjes, geraniums op de balkons en een grote moestuin op de flank. Hier woonden Giacomo Puccini’s voorvaderen en ouders, bracht hij als kind zijn zomers door en werd hij een maand voor zijn dood geëerd met een plaquette aan de gevel van het familiehuis.

Witkanten doopjurk Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini (1858-1924) is een telg uit een geslacht van musici en

>

ook al componeerde puccini opera’s die zich afspelen in verre landen en ging hij af en toe op reis, zijn leven is stevig verankerd in toscane

36

?J7B?Ý D8>8Q@E<


?J7B?Ý D8>8Q@E<

37


Deze pagina: pleintje in Lucca; beeld van Boccherini gemaakt door Daphné Du Barry. Rechterpagina: bloemenweelde in de tuin van Villa Reale di Marlia.

vernoemd naar zijn muzikale voorvaderen. De Puccini’s speelden 124 jaar lang orgel in de kerk, maar Giacomo breekt met de traditie en wordt componist: “De heilige God raakte me aan met zijn pink en zei tegen mij: schrijf voor het theater; pas op, schrijf alleen voor het theater.” Na Giuseppe Verdi wordt hij beschouwd als de grootste operacomponist van Italië. Het huis van de Puccini’s in Celle is tegen-

woordig een museum en biedt onderdak aan het bed waarin Giacomo werd geboren, het witkanten jurkje waarin hij werd gedoopt, de piano waaraan hij ‘Madame Butterfly’ componeerde en een grammofoonspeler die Puccini cadeau kreeg van Edison. In een vitrine liggen brieven in zwierig handschrift en bladmuziek vol noten en krabbels. Ik word rondgeleid door leden van de Associazione Lucchesi nel Mondo die ervoor hebben gezorgd dat het huis een museum is geworden. Hun devotie voor alles wat met Puccini te maken heeft is evident: als ik wat langer in de keuken stilsta – die weliswaar authentiek is ingericht maar geen ‘Pucciniana’ bevat – word ik met zachte dwang verder geleid naar artefacten die wél door de maestro zijn aangeraakt.

Sporen in Lucca Ook al bevindt het bed waarin Puccini werd geboren zich in Celle, het huis waarin hij het daglicht zag staat in Lucca. Ook in dit Puccini-museum staat een piano en voelt Puccini heel dichtbij. Opmerkelijk is een vroeg kostuum uit ‘Turandot’ dat bezaaid is met Swarovski-kristallen en ruim vijftig kilo weegt. Ook elders in Lucca zijn de sporen van Puccini makkelijk te volgen. Natuurlijk hebben de Puccini’s over de Piazza dell’anfiteatro en de met platanen en tulpenbomen beplante stadsmuren gelopen. Bij Prospero, een winkel aan Via Santa Lucia 13 die al vijf generaties lang in de familie is, heeft Puccini ongetwijfeld boodschappen gedaan en een keuze gemaakt uit het assortiment kaas, charcuterie, olijfolie, balsamico, gedroogde peulvruchten en pasta, kruidenmengsels en wijn.Verderop in de straat, bij Piazza San Michele, bevindt zich Taddeucci, waar iedere zichzelf respecterende Lucchese sinds 1881 buccellato haalt: rozijnenbrood met anijszaad dat op zondag na de mis wordt gegeten. In Caffè di Simo aan de Via Fillungo (helaas al een paar jaar gesloten) dronk Puccini met zijn vrienden. En dan is er ook nog het Istituto musicale Boccherini waar de vader van Giacomo lesgaf en Giacomo zelf les kreeg. Als ik na een bezoek aan Celle en een rondgang door Lucca plaatsneem op een bankje >

38

?J7B?Ý D8>8Q@E<


Villa’s & parken Rondom Lucca liggen villa’s en parktuinen die zijn opengesteld voor publiek. Of Puccini er nu ooit is geweest of niet, het zijn fijne plekken om te bezoeken. Zoals de Villa Reale di Marlia. Terwijl Napoleon Bonaparte keizer van Frankrijk was, regeerde zijn zus Elisa over Lucca. De prinses resideerde in Villa Reale di Marlia en liet er een tuin in Engelse landschapsstijl met geurige bloemen aanleggen. Die bloemen kwamen uit de tuin van Napoleons Joséphine die soorten uit verre landen introduceerde, zoals de geranium, mimosa, magnolia en blauweregen. Ook Villa Torregiani is prachtig. Palazzo-vrouwe Vittoria leidt de bezoekers rond en toont niet alleen de tuin, maar ook het interieur van de villa, met fresco’s, marmeren deurposten, een studie van Pontormo en servies van Ginori. www.parcovillareale.it & www.villeepalazzilucchesi.it

?J7B?Ý D8>8Q@E<

39


vestigen ze zich in Torre del Lago, ver van de priemende ogen van de Lucchesi. De componist vindt het er paradijselijk. Zijn dagelijks leven bestaat er uit jagen op het meer, theedrinken bij zijn buurman de markies en componeren in de avonduren. Simonetta, de buitenechtelijke dochter van Giacomo’s zoon Antonio, heeft ervoor gezorgd dat het huis in Torre del Lago een museum (en mausoleum) is geworden. Ze is vorig jaar overleden en met haar kwam er een einde aan de Puccini’s, in ieder geval aan de officiële tak. Ooit schreef Giacomo vanuit een trein in Duitsland aan Elvira: “Maak je geen zorgen, je bent mijn rots. Maar ik ben een kunstenaar die veel bloemen tot bloei moet brengen.” Het is dus geen wonder dat er geruchten

roadtrip la bohème ‘roadtrip la bohème’ is een negendelige youtube-serie van filmmaker gijs besseling, waarin cellist leonard besseling en journaliste nina schuttert in een oud campertje naar italië reizen, op zoek naar de verborgen geschiedenis van operacomponist giacomo puccini. www.youtube.com/watch?v=X3TCKYEORO8 voor de muziekschool, hoor ik door de open ramen piano- en cellomuziek. Op het plein voor het instituut staat een beeld van de eveneens in Lucca geboren Luigi Boccherini, van de hand van de Nederlandse kunstenares Daphné Du Barry. Er wordt wel gezegd dat Boccherini de stad verliet omdat er naast de Puccini-dynastie in Lucca geen plaats voor hem was.

Playboy Puccini

Deze pagina: piano van Puccini in het museum; de daken van Lucca. Rechterpagina: kapel in de parktuin bij Villa Reale di Marlia; voeten in het zand bij strandpaviljoen Il Cavallone.

40

?J7B?Ý D8>8Q@E<

Maar ook Giacomo Puccini blijft niet in Lucca. Hij ontpopt zich tot playboy, met een liefde voor vrouwen, snelle auto’s en boten, drank en sigaretten – veel sigaretten (naar verluidt zo’n zeventig per dag). IJdel is hij ook; op foto's en filmbeelden zien we een man met een gesoigneerde snor en hoed en zelfs als hij op jacht gaat, ziet hij eruit als een dandy. In het museum in Lucca hangt een gilet uit zijn garderobe van de befaamde kleermaker Prandoni in Milaan, waar ook de adellijke dichter en stijlicoon Gabriele d’Annunzio klant was. Giacomo begint een verhouding met de getrouwde Elvira Gemignani en samen

(en rechtszaken) zijn over nazaten… Bij het vallen van de nacht woon ik een uitvoering van ‘Turandot’ bij in het kader van het jaarlijkse Puccini festival in Torre del Lago. De weduwe van de legendarische tenor Luciano Pavarotti zit op de eerste rij. ‘Nessun dorma’ wordt na de enthousiaste bijval van het publiek nogmaals vertolkt. Mijn buurman schudt geërgerd zijn hoofd; een toegift midden in een voorstelling is niet hoe het hoort. In de verte flitsen felle bliksemschichten die de heuvels en wolken inktblauw en purper kleuren; in Torre del Lago schijnt de maan en slaapt niemand.

Aan de kust van de Versilia Als ik de volgende ochtend in Viareggio aan een Italiaan die zijn hond uitlaat vraag waar het huis van Puccini staat, krijg ik een vragende blik. “Nessuna idea”, geen idee. Het huis waar Puccini de laatste jaren van zijn leven woonde (van 1921 tot 1924), blijkt nog geen vijftig meter verderop te staan, aan de Viale Michelangelo Buonarroti. De honderd jaar oude Villa Puccini is een ontwerp van Vincenzo Pilotti. In ‘Il >


?J7B?Ý D8>8Q@E<

41


midden in de derde acte legde toscanini zijn dirigeerstokje neer en deelde het publiek mee dat de opera turandot ten einde was

Deze pagina: cafĂŠ aan het meer van Massaciuccoli, tegenover het huis van Puccini in Torre del Lago. Rechterpagina, met de klok mee: bij bar en restaurant Mud in Pietrasanta; Villa Reale di Marlia; â&#x20AC;&#x2DC;buccellatoâ&#x20AC;&#x2122; van pasticceria Taddeuci in Lucca; salade van Tenuta del Buonamico in Montecarlo.

42

?J7B?Ă? D8>8Q@E<

cipresso e la viteâ&#x20AC;&#x2122; (1943) schreef Lorenzo Viani erover: â&#x20AC;&#x153;Het huis waar â&#x20AC;&#x2DC;Turandotâ&#x20AC;&#x2122; is geschreven, trekt mensen aan. Ze staan voor het hek en kijken naar het glas in lood, de veranda, het hoekje met het Madonnabeeld en een permanent brandend lichtje. Klimop slingert om de pijnbomen, paadjes van rode baksteen leiden naar de voordeur, en op zonnige dagen druppelt kunstmatige regen op het gazon en maakt het gras mals. Giacomo Puccini hield ook van regenachtige dagen. In zijn eeuwige optimisme zei hij: â&#x20AC;&#x2DC;Als het regent, lach ik. En als het niet regent, zing ik.â&#x20AC;&#x2122;â&#x20AC;?

Postuum in première Het huis is een enkele dag per maand open voor het publiek. Een volledige Puccinipelgrimage zou overigens niet in Viareggio

eindigen maar in Brussel, waar Giacomo voor keelkanker werd behandeld. Enkele dagen na de operatie overleed hij in het ziekenhuis aan een hartaanval. Een opvoering van â&#x20AC;&#x2DC;La bohèmeâ&#x20AC;&#x2122; in Rome werd stopgezet toen het nieuws bekend werd en de â&#x20AC;&#x2DC;Marche funèbreâ&#x20AC;&#x2122; van Chopin werd ingezet. Zijn dood was voorpaginanieuws: het vita preziosa van de 65-jarige Giacomo Puccini was op 29 november 1924 voorbij. Zijn tiende en laatste opera, â&#x20AC;&#x2DC;Turandotâ&#x20AC;&#x2122;, ging postuum in première in La Scala, in Milaan. Arturo Toscanini dirigeerde. In het midden van de derde acte stopte het orkest. Toscanini legde zijn dirigeerstokje neer, wendde zich tot het publiek en deelde mee dat de opera ten einde was, omdat de maestro op dat punt was gestorven. Het GORDIJNZAKTELANGZAAMNAARBENEDENs >


?J7B?Ý D8>8Q@E<

43


tips & adressen lucca ‚Êpuccini-museum Kaartverkoop bij ticketshop aan het plein. Corte San Lorenzo 9, Lucca. www.puccinimuseum.org

52 weeks Leuk winkeltje met accessoires voor jezelf en je huis, bij Piazza dell’Anfiteatro. Via dell'Anfiteatro 8, Lucca. ‚Ê

buiten lucca ‚Êmuseo dei puccini a celle Via Meletori 27, Pescaglia Località Celle dei Puccini. www.lucchesinelmondo.it/ museocelle

villa museo puccini Viale G. Puccini, Torre del Lago. www.giacomopuccini.it

‚Ê

il cavallone Aan strandtenten geen gebrek aan de kust van de Versilia. Bij Il Cavallone in Marina di Pietrasanta zijn er douches en kleedhokjes, decor in lichtblauw, crème en wit en verse vis op de veranda. Viale Sergio Bernardini 722, Lido di Camaiore. www.bagnocavallone.eu

‚

‚Êantica bottega di prospero Dé kruidenier van Puccini. Via Santa Lucia 13, Lucca.

pasticceria taddeucci Piazza San Michele 34, Lucca. www.buccellatotaddeucci.com ‚Ê

canuleia Goede trattoria met terras op binnenplaats. Via Canuleia 14, Lucca. www.canuleiatrattoria.it ‚Ê

all’olivo Prima restaurant, vooral voor vlees en vis. Piazza San Quirico 1, Lucca. www.ristoranteallolivo.it ‚Ê

44

?J7B?Ý D8>8Q@E<

locanda al colle Dit guesthouse staat in talloze designboeken. Uit het gastenboek: “Riccardo… Je hebt iets magisch neergezet hier in Locanda al Colle en je hebt een prachtig team om deze magie een handje te helpen.” Via la Stretta, 231, loc. Capezzano Pianore in Camaiore. www.locandaalcolle.com Tweepersoonskamer vanaf € 195 per nacht (minimaal 3 nachten), dit is inclusief toegang tot strandpaviljoen Il Cavallone (à € 60 per dag). ‚Ê

cantina venturini Goed adres om wijn te kopen. Eigenaresse Sandra Venturini is een vrouw met een groot hart; als je even niet oplet, stopt ze je een paar biscotti toe. Via Don Eugenio Benedetti 2, Capezzano Pianore. www.cantinaventurini.com ‚Ê

‚Êil museo del carnevale Hier ontdek je de geëngageerde kant van het populaire carnaval van Viareggio. Een bezoek is zelfs te overwegen als je niets met carnaval hebt. Cittadella del Carnevale di Viareggio, Via Santa Maria Goretti, Viareggio. www.museodelcarnevale.blogspot.com ‚Êantica locanda di sesto Robuuste trattoria van de gastvrije familie Barattini met traditionele Toscaanse keuken. Chef-kok Aurelio wordt af en toe ingevlogen in Los Angeles waar hij Amerikaanse vrouwen inwijdt in de Italiaanse keuken terwijl hun echtgenoten een balletje slaan op de golfbaan. Via Ludovica 1660, Sesto di Moriano. www.anticalocandadisesto.it

forte dei marmi In Forte dei Marmi aan de Ligurische kust strijkt elke zomer de jetset neer. Een dagje aan het strand bij een van de bagni kan hier oplopen tot € 350 per dag. ‚Ê

pietrasanta Op nog geen twintig kilometer van Torre del Lago ligt het populaire kunstenaarsdorp Pietrasanta. Al voor het Romeinse tijdperk werd hier marmer gewonnen voor standbeelden en palazzi in Rome; Michelangelo Buonarroti bracht daarom een paar jaar in de Versilia door. Ook de 19deeeuwse dichter Giosuè Carducci kwam er graag: “Een mooi stadje, met een uniek plein, een grootsteedse kathedraal en op de achtergrond de Apuaanse Alpen. En wat een landschap rondom! Wat een bergen, wat een groen, wat een schaduw, wat een rivieren, wat een koele stromen onder de kastanje-, olijf- en sinaasappelbomen en de marmeren steengroeves tussen het groen.” De bekende Colombiaanse kunstenaar Fernando Botero heeft er een huis, studio en is er ereburger. ‚Ê

la brigata di filippo Filippo heeft zijn zaakjes goed voor elkaar: La Brigata is zijn moderne trattoria met kleine kaart; Mud is Filippo’s barrestaurant aan de andere kant van het plein. Er is ook een B&B: le camere di Filippo. Via Stagio Stagi 22, Pietrasanta. www.filippopietrasanta.it ‚Ê

festival puccini Het Puccini-festival in het openluchttheater van Torre del Lago vindt dit jaar plaats van 12 juli tot en met 16 augustus. www.puccinifestival.it ‚Ê


?J7B?Ý D8>8Q@E<

45


L EER I OM TALIA AN JE D S NA T ROOM E LE I N I T V EN AL IË

Istituto di Lingua Italiana

Sardinië Sicilië

Italiaans Leren in het hart van Amsterdam, Den Haag en Tilburg. Jaarcursussen Semestercursussen Kwartaalcursussen Cultuurcursussen One to one op maat Intensieve cursussen op maat

ItaliaItalia is de sleutel tot uw succes zakelijk en privé!

Puglia

info@italiaitalia.nl • 06 338 57 359

Corsica

fly & drives | autoreizen | charme hotels | vakantiehuizen | familievakanties

www.italiaitalia.nl

2019_1_Italia Italia.indd 68

+31 229 591942

info@eva-sardinia.com

IM2019_2_Eva 11-02-2019 10:27:47 Sardinie .indd 68

20

Trullovilla met betoverende uitstraling Gelegen in een privédomein van meer dan 8 hectaren met zonovergoten olijfgaarden zover het oog reikt, bevindt zich je volgende onvergetelijke vakantiebestemming. Trullove is een zeer ruime trullovilla en is dus zeer geschikt voor gezinnen en grote groepen. Vraag onze prijzen voor kleine groepen.

%

le al t or to 19 vo n 20 g ge t in n ar rt ki a ko boe e m nd ei

Trullovilla te huur in Puglia

11-02-2019 12:17:50

Gigantisch privézwembad Terwijl je de zon opsnuift en rijpe vijgen plukt, kan je genieten van het 18 x 7 meter landschapszwembad met gescheiden kinderbad. Trullove ligt aan een rustige landweg die leidt naar Monte Trazzonara (450 meter hoog), in het hart van de Valle d’Itria, een rustig, glooiend heuvellandschap vol pittoreske dorpjes en charmante trulli. Welcome to Unspoilt Puglia De eigenaars van het pand schreven een reisgids Welcome to Unspoilt Puglia met informatie over landschap, kunst, architectuur, enogastronomisch erfgoed en lokale tradities. Alle huurders krijgen de reisgids. Ook verkrijgbaar op amazon.co.uk of bij lu@lusparagraph.be

Wil je thuiskomen met een bijzonder vakantieverhaal, contacteer dan

Eric & Lu Van Wesenbeeck | Tel. (België) +32 477 66 29 65 | contact@trullove.com | www.trullove.com

TRULLOVE_Adv_210x133.indd 1 Trullove .indd 68

11/02/1910:33:31 10:18 11-02-2019


F?;CEDJ?D? rik rensen verhaalt over het leven op het platteland in piemonte.

Hakken, zagen en st oken De houtzaag brult angstaanjagend en ik denk: “Er bestaat geen mooier geluid dan het geluid van een kettingzaag, die ik in een dikke boomstam zet en die er doorheen glijdt als een warm mes door koude boter.” Bijna iedereen heeft een bloedhekel aan het lawaai van zo’n zaag, maar ik heb geen buren. Dus kan ik zagen waar en wanneer ik dat wil en genieten van het zingende geluid! Hier op het platteland van Piemonte stookt iedereen op hout. Gas is veel te duur. Vuur stoken op hout is goedkoop én de warmte van een houtvuur voelt veel behaaglijker. In elke keuken van elke boerderij hier staat een houtkachel, die in de winter dag en nacht brandt. De meeste mensen op het platteland stoken hout van hun eigen land. Wie geen hout heeft, ruilt een paar mooie kippen tegen een kuub stookhout van goede kwaliteit. Milieuvervuiling? Laat me niet lachen. Kurkdroog hout in een moderne kachel is CO2neutraal en produceert nauwelijks fijnstof. Verantwoord stoken is een kunst. Ik laat mijn hout, nadat ik het heb gezaagd en gekliefd, altijd drie jaar drogen. Dan is echt alle vocht eruit. Ik weet zeker dat de vervuiling tijdens het stoken minimaal is. Je kunt het meteen zien aan de schoorsteen van een boerderij of die mensen kunnen stoken of niet! Als er na een kwartier nog steeds rook uit de schoorsteen komt, dan is het hout veel te nat. È un disastro! Hout moet je kappen in het diepe najaar, dan stroomt er nauwelijks sap door een boom. In de zomer stromen er sappen van beneden naar boven en weer terug en zijn de bomen kletsnat vanbinnen. Omzagen? Uitgesloten! Het kost zeker een jaar langer om dat kletsnatte hout droog te krijgen. In de winter zaag ik grote stammen hout die ik dan in de zon te drogen leg. Een jaar later zaag ik ze in kleine stukken, die worden dan later weer gekliefd.

Vervolgens leg ik de blokken nog zeker één tot twee jaar te drogen. In sommige Scandinavische landen kun je een forse boete krijgen als je hout stookt dat korter dan twee jaar gedroogd is. Terecht, en je moet het ook niet willen. Nat hout brandt beroerd en vervuilt de lucht. Ik zie soms stokoude mannetjes met een grote bijl, die woest staan te hakken. Die hoef je niks meer te leren, want die doen dat werk hun hele leven al. Het houdt ze jong en veerkrachtig. Maar ze hebben geen keuze, ze moeten wel. Hier, in Piemonte, is het in sommige winters kiezen tussen stoken of bevriezen. Die ouwetjes houden niet op met kappen, want niemand wil zonder stookhout komen te zitten. Ze hakken alsof hun leven ervan af hangt. Met de hoeveelheid hout die mijn oude buurman van 83 ietsje verderop bij elkaar heeft gehakt, kan hij zeker nog vijf jaar toe. Ik heb een drooghok met gescheiden compartimenten. Het hout van dit jaar leg ik te drogen in het linkervak, dat van vorig jaar in het midden en dat van twee jaar geleden rechts. Zo blijft het ene jaar netjes gescheiden van het andere. De zon schijnt er vrijwel continu op en ik stapel het hout op een speciale manier dan kan de wind er goed doorheen blazen. Elk nieuw stookjaar gebruik ik het door en door gedroogde hout uit het droogste compartiment. Hout van fruitbomen is het beste om mee te stoken als het vuur eenmaal goed brandt. Maar ik zorg altijd voor een goede mix: fruitbomenhout dat vooral gloeit en berkenhout dat lekker brandt. En soms heel goed gedroogd sparrenhout, maar van die laatste soort neem ik nooit te veel, want dan slibt je schoorsteen dicht door de afzetting van hars. Voor je het weet heb je dan een hX]ddghiZZcWgVcY™

Ik zie soms stokoude mannetjes met een grote bijl, die woest staan te hakken. Het houdt ze jong en veerkrachtig

Voor meer foto’s kijk op www.italiemagazine.nl

?J7B?Ý D8>8Q@E<

47


JH;DJ?DE VAN BERG TOT STAD Zowel ’s zomers als ’s winters is Trentino zeer de moeite waard voor de actieve bezoeker, waarvoor van alles wordt georganiseerd. Maar behalve de bergen en authentieke dorpjes is het een aanrader ook de stad Trento te bezoeken. T EK S T E N F OTO GR AF I E PA U L VA N E IJ ND H O V E N


77D:;LE;JL7D:;:EBEC?;J;D directeur van het toeristenbureau. Aan het eind van de middag komen de bezoekers terug van wandelingen, fietstochten of uitstapjes richting het dal. Tegen die tijd is het centrum van het dorp afgesloten voor auto’s, zodat men in alle rust kan flaneren. De winkels hebben een gevarieerd aanbod, van sportieve en luxe-kleding tot speelgoed en alpiene souvenirs, en worden dan ook druk bezocht, terwijl de bars en terrassen in San

Martino zich vullen voor de aperitief. De meeste restaurants horen bij een hotel dat meestal halfpension biedt. Maar natuurlijk moet er sowieso toch ook geluncht worden. Een aanrader is Da Anita, aan de rand van het dorp, waar onder het toeziend oog van de sympathieke nonna Anita lokale gerechten worden geserveerd. Als ik haar een selfie van ons beide laat zien die ik ooit eerder maakte, volgt een warme omhelzing.

© FOTO PIO GEMINIANI

Aan de voet van het schitterende massief Le Pale di San Martino in de Dolomieten ligt San Martino di Castrozza (1450 meter). Zowel in de winter als de zomer is het dorp prettig druk en heeft het veel te bieden, van gezellige cafés tot fraaie winkels. Bovendien is het een ideaal vertrekpunt voor allerlei sportieve activiteiten. Onder Nederlanders blijken de trektochten van hut naar hut erg populair te zijn, zo vertelt Manuel, de

50

?J7B?Ý D8>8Q@E<


AKDIJL7D8H7D:>EKJ Zo’n achthonderd meter lager in de Primiero-vallei ligt het historische dorp Mezzano, dat behoort tot de exclusieve club van ‘borghi più belli d’Italia’, de mooiste dorpen van het land. Verwacht geen spectaculaire monumenten, maar vriendelijke straatjes met oude huizen. Bij elk huis ligt opgestapeld brandhout. De bewoners van Mezzano deden dit altijd zo keurig dat buitenstaanders er vaak de spot mee dreven. Maar dat kon de inwoners van Mezzano niet deren. Sterker nog: 25 kunstenaars kregen de ruimte om even zovele kunstwerken in het dorp te plaatsen, gemaakt van houtblokken. Die kunstwerken van brandhout geven veel kleur aan Mezzano.

> ?J7B?Ý D8>8Q@E<

51


H;<B;9J?;I?D>;JC;;H De Valle del Primiero verruilen we voor de nabijgelegen Val Canali. In de bedding van een rivier, die in de hoogzomer maar een klein stroompje is, hebben enkele zonaanbidders een ligstoel gezet, een bijzonder gezicht. Een stukje verder bevindt zich in de Villa Welsperg het bezoekerscentrum van het uitgestrekte Parco Naturale Paneveggio - Pale di San Martino. Hier vind je informatie over het park en kun je ook e-bikes huren. Weer wat verderop ligt het Lago Welsperg, waarin de omringende bergen en bossen prachtig worden weerspiegeld en waar je aan de rand van het meer op een terras kunt eten en drinken.

52

?J7B?Ă? D8>8Q@E<


P;B<A77IC7A;D EF;;D7BF;DM;? Het is een uur of vijf ’s ochtends. De zon is nog niet op, maar bij Malga Juribello is men al druk bezig de koeien te melken en klinkt het geklingel van koebellen. Deze malga, een zomerverblijf voor het vee, ligt op 1868 meter hoogte. Telkens worden tien koeien tegelijk gemolken in een kleine hal, terwijl ze ook wat te eten krijgen. Onbewogen laten de dieren hun uiers reinigen waarna er zuignappen aan worden bevestigd en het melken begint. En even later schuifelen ze weer naar buiten de alpenwei op en komt een nieuw tiental binnen. Bezoekers mogen even ‘helpen’ met uiers schoonmaken en het bevestigen van de zuignappen. Normaliter gaat alle melk naar Primiero in het dal, maar soms wordt er voor toeristische doeleinden op de malga zelf boter en kaas gemaakt. In een fraaie oude koperen bak met 550 liter inhoud wordt de melk verhit en wordt er stremsel (uit Nederland) aan toegevoegd en verder bewerkt. Speciaal hiervoor komt de bejaarde Giuseppe die al zijn hele leven kaas maakt uit het dal, terwijl de jonge Pietro uitleg geeft. Uiteindelijk lekt het mengsel uit in een doek en wordt wat overblijft in een vorm geduwd. Pas na een jaar rijpen is de kaas klaar. Tijdens een ontbijt wordt boter die een uurtje geleden gemaakt is, geserveerd (een ongekende smaaksensatie) en natuurlijk is er ook heerlijke kaas die een jaar heeft mogen rijpen. Wij zijn de enige gasten die speciaal vroeg in de auto zijn gesprongen, de andere, vooral gezinnen, hebben hier op de malga overnacht, die tevens een agriturismo is. Een prachtige plek om helemaal tot rust te komen.

>

?J7B?Ý D8>8Q@E<

53


54

?J7B?Ý D8>8Q@E<


A;HI;D8EC;DLEEH ;;DB7D=B;L;D Het eerste stuk op de e-bike gaat vrij gemakkelijk, want over het asfalt, maar dan slaan we af. De onverharde weg is wel wat steiler en het is benauwd. Af en toe is afstappen en een stukje lopen de enige optie, maar na het nodige puffen en hijgen arriveren we bij Agritur Dalaip dei Pape voor een welverdiende lunch op het terras. Twee broers en hun zus runnen de agriturismo. Eentje is kok, zus staat in de bediening, en Massimo bemoeit zich vooral met het boerenbedrijf. “De drie grote kersenbomen bij het terras zijn door onze ouders geplant bij onze geboorte, en staan voor een vita lunga”, vertelt Massimo. Op het bedrijf wordt veel fruit verbouwd maar ook graan, om bier mee te brouwen. Er lopen kippen rond, er zijn ezels, koeien en varkens. En in een kist kruipen jonge konijntjes dicht tegen elkaar aan. Massimo weet nog net de snuit van zijn Belgische herder uit de kist te duwen en sluit hem daarna maar weer snel. Met veel passie en enthousiasme vertelt hij over alle facetten van het boerenleven hier. Wie een tastbare herinnering aan deze agriturismo wil meenemen, kan kiezen uit de nodige producten, zoals > heerlijke confitures.

?J7B?Ý D8>8Q@E<

55


8K88;BIK?J>;J B;L?9E#C;;H Op weg naar Trento stop ik bij een mooie villa met fraaie tuin aan de rand van Levico Terme. Het is het thuis van Cantina Romanese, de kleine wijnmakerij van Giorgio en zijn broer Andrea. Sinds tien jaar maken de broers wijnen: twee soorten wit, een rode wijn, plus twee spumantes, allebei van honderd procent chardonnay, gemaakt volgens de metodo classico. De top van de spumantes is de Lagorai waarvoor de broers een bijzonder rijpingsproces hebben bedacht. Met een grote kraan worden ieder jaar kratten met flessen Lagorai op de bodem (op twintig meter diepte) van Lago di Levico gelegd waar ze meer dan vijfhonderd dagen rijpen op een constante temperatuur. Daar hebben ze ook een filmpje over gemaakt dat op YouTube te vinden is (zoek op ‘spumante lagorai’). Giorgio vertelt wat grinnikend dat zijn vorige vlam daar in voorkomt, tot groot ongenoegen van zijn huidige vriendin. De roodharige Giorgio – “dat komt door mijn Oostenrijkse afkomst” – laat ons uiteraard zijn wijnen proeven. Zeer smakelijk, maar de Lagorai springt er wel uit. Van donderdag tot en met zondag organiseert Giorgio wijnproeverijen hier. En wie een Valsugana-pas heeft (zoals deze streek heet), krijgt ook nog eens korting.

56

?J7B?Ý D8>8Q@E<


EK:JH;DJE The claim to fame van de stad Trento is het Concilie dat hier plaatsvond tussen 1545 en 1563. De katholieke kerkleer werd hier aangescherpt en de hervormingen die hierop volgden leidden uiteindelijk tot het succes van de contrareformatie. Gids Sabrina weet te vertellen dat de prachtige renaissance-palazzi met fraaie fresco’s in het oude centrum van de stad te danken zijn aan het Concilie. Daarvoor werd de hele stad mooi gemaakt. Sabrina spreekt overigens ook een aardig woordje Nederlands: “Ik heb vier jaar in Sint-Oedenrode gewoond.” Het hart van de stad is (zoals zo vaak natuurlijk) de Piazza Duomo met de kathedraal van de heilige Vigilius. Een bijzondere duomo grotendeels in romaanse stijl. Alleen aan de linkerkant heeft de duomo een toren, voor het rechter exemplaar was geen geld meer. Let op het roosvenster dat ook het ruoto della fortuna wordt genoemd, het rad van fortuin, dat de bezoeker eraan moet herinneren dat geluk van korte

duur kan zijn. Aan de buitenkant van de kerk zijn in de stenen tekens te zien van de metselaars. Die konden niet schrijven maar krasten een teken zoals ‘Í’ in een steen als ze betaald waren. De sfeer in het overduidelijk welvarende Trento is aangenaam, met leuke horecagelegenheden en prima winkels. Een goede bestemming voor een korte > citytrip.

?J7B?Ý D8>8Q@E<

57


D?;KMJH;DJE Aan de andere kant van de spoorlijn die door de stad loopt, stond vroeger een bandenfabriek van Michelin. Die werd gesloten en vervolgens mocht de beroemde architect Renzo Piano hier het een en ander ontwerpen. Zoals appartementengebouwen met op de benedenverdieping horeca en andere bedrijven. Ook staat hier het voor een groot deel uit glas opgetrokken MUSE, een wetenschapsmuseum dat duidelijk de hand van Piano verraadt. J?FI7:H;II;D ‚ÊALGEMENE INFO www.visittrentino.info ‚ÊHOTEL

COLBRICON Prima viersterrenhotel, rustig gelegen net even buiten het centrum van San Martino. Via Passo Rolle 229, San Martino di Castrozza, www.hotelcolbricon.it

‚ÊRISTORANTE

DA ANITA Aangenaam restaurant met lokale specialiteiten. Er zijn ook enkele junior suites te huur. Via Cavallazza 24, San Martino di Castrozza, www.ristoranteda-anita.com ‚ÊPARCO NATURALE PANEVEGGIO - PALE DI SAN MARTINO Natuurpark dat zich aan drie zijden rondom San Martino uitstrekt. Beneden in het dal in de Villa Welsperg is een bezoekerscentrum en daar kun je ook e-bikes huren. www.parcopan.org ‚ÊAGRITUR

DALAIP DEI PAPE Prachtig gelegen agriturismo met een schitterend uitzicht.

58

?J7B?Ý D8>8Q@E<

Smakelijke gerechten en Massimo vertelt graag over het boerenbedrijf dat ze runnen. www.agriturdalaip.it ‚ÊMALGA JURIBELLO Agriturismo op een alpenwei op 1868 meter hoogte waar op sommige dagen ook op traditionele wijze kaas en boter worden gemaakt. Van juni t/m september geopend. Loc. Passo Rolle, Tel. +39 348 8925841. Voor boekingen zie visittrentino.info.

niet met heel veel sfeer. Via Torre Verde 50, Trento, www.hotelamerica.it ‚ÊMUSE Wetenschapsmuseum in een door Renzo Piano ontworpen gebouw aan de rand van de stad. Corso del Lavoro e della Scienza 3, Trento, www.muse.it ‚ÊGREEN TOWER Voor een heerlijke pizza! Via Torre Verde 29, Trento, www.ristorantegreentower.com ‚ÊOSTERIA

‚ÊCANTINA

ROMANESE Klein wijnhuis bij het Lago di Levico. De topwijn is een spumante, Lagorai, die op de bodem van het meer rijpt. Van donderdag t/m zondag zijn er wijnproeverijen. Met de Valsugana-pas krijg je korting. SP11 nr. 52, Levico Terme, Tel. +39 347 381 7590. Op Facebook spumantelagorai

‚ÊHOTEL AMERICA De locatie is uitstekend, net buiten het oude centrum van Trento. Prima kamers, maar

IL CAPPELLO Uitstekende lokale gerechten voor een goede prijs in het historische centrum. Piazzetta B. Lunelli 5, Trento, www.osteriailcappello.it

‚ÊRISTORANTE ANTICO POZZO Gevestigd in een oud palazzo in een steeg in het oude centrum. Met een fraai terras. Uitstekende vlees-en visgerechten én pizza. Vicolo della Sat, 6, Trento, www.antico-pozzo.it


FOTO©ELENA INNOCENTI

ADVERTORIAL

Mugello, een groene vakantie in Toscane

M

ugello is een streek vlak bij Florence, rijk aan geschiedenis en artistieke tradities. De schoonheid van het landschap is divers: van de ruige en dunbevolkte valeien van Alto Mugello en Toscana Romagna tot de zachte lijnen van de heuvels met oude dorpjes. Het is een prachtige, intieme streek met uitgestrekte bossen van beuken, kastanjes en eiken, die als een harmonieuze mozaïek wordt doorkruist door de Sieve-rivier. De Medici-familie, die hier vandaan komt, liet er huizen, kastelen en kloosters bouwen. Als reiziger kun je hier afstand nemen van de drukte van de stad en het dagelijks leven, en genieten van de gastvrijheid in kleine dorpjes en smaakvol gerestaureerde landhuizen, waar vroeger vooraanstaande Florentijnse families hebben gewoond.

Een vakantie in Mugello betekent:

t Ontspannen in de natuur en de schitterende omgeving, die de gelegenheid biedt om: - lange wandeltochten te maken over de bergruggen van de Apennijnen, op de paden die zijn uitgezet door wandelorganisatie Sorgenti di Firenze - door het afwisselende landschap te mountainbiken over landelijke paden of te racefietsen over de asfaltwegen - op het Bilancino-meer te kanoën, surfen of zeilen, en op de Sieve-rivier te raften of kajakken - het meest prestigieuze golfgebied van Italië te verkennen t De stad Florence te verkennen met zijn rijkdom aan kunstschatten en beroemde musea, die per trein heel gemakkelijk te bereiken is.

t Een bezoek brengen aan villa’s en kastelen van de Medici en de boeiende musea die in bijna alle plaatsjes van de streek aanwezig zijn, zoals oude kerken en kloosters vol kunstwerken. t Proeven van de traditionele keuken, bijvoorbeeld de tortelli di patate, heerlijke biefstuk, en gebak op basis van kastanjes.

UFFICIO TURISMO UNIONE MONTANA DEI COMUNI DEL MUGELLO Via Palmiro Togliatti 45 (Florence) 50032 Borgo San Lorenzo tel. +39 055 84527185/6 Ga voor meer informatie naar

www.mugellotoscana.it


DKELE tekst annelotte franke

HEC;?DI;=;KH;D Laat je huis heerlijk ruiken met deze ‘smokey black’ geurkaars. Door de verrassende mix van patchoeli, cederhout, vanille, roos en een vleugje framboos en lychee waan je je in het bruisende Rome. WIJCK., Smokey Black Rome, € 29,95. www.wijck.com

Sissende slang J;::O8;;H Dit voorjaar lanceert Moschino het parfum TOY 2. De speelse teddybeerflacon bevat een mix van mandarijn en granny smith gecombineerd met geurnoten van magnolia, jasmijn en pioen. Moschino, TOY 2, € 88 voor 100 ml.

60

?J7B?Ý D8>8Q@E<

De gele, turquoise en lichtblauwe stenen geven deze elegante armband een zomerse uitstraling. Het sieraad is gemaakt van sterling zilver, bevat met de hand gezette stenen en is voorzien van een veiligheidsslotje. Ti Sento Milano, armband 2910TQ, € 229. www.tisento-milano.nl


Dubbele ziel

Het krachtige Riflesso Blue Vibe bestaat uit basistonen van Italiaans leer en tabak in combinatie met akkoorden van rum en geranium. De geur is geïnspireerd op een man met een dubbele ziel: van een jonge manager overdag naar een verrassend artiest in de nacht. Trussardi, Riflesso Blue Vibe, vanaf € 48 voor 30 ml.

<B?HJO;O;I Geïnspireerd door de intense kleuren uit Portofino is deze oogschaduw long lasting en zijdezacht. De paletten bevatten een spiegeltje en een oogschaduwkwastje en zijn verkrijgbaar in de kleuren ‘Sunset in the Bay’ en ‘Enchanted Sea’. Collistar, Sunset in the Bay of Enchanted Sea, € 29,49. www.collistar.com

8BE;C;D;NFBEI?; Maak je outfit compleet met deze kleurrijke sarong van Dolce&Gabbana. Zo bescherm je jezelf op een stijlvolle manier tegen een fris lentebriesje. Dolce&Gabbana, Printed Cotton Sarong, € 275. www.dolcegabbana.com

Napolitaanse flair

Deze classy sneaker is gemaakt van hoge kwaliteit Toscaans kalfsleer en is voorzien van een lichte rubberen zool. Geproduceerd door Napolitaanse ambachtslieden is deze schoen een pronkstuk in de nieuwe collectie van designermerk Du00. Du00, Azure Brasilese, € 199. www.du00.amsterdam

?J7B?Ý D8>8Q@E<

61


GROETEN UIT Italië Van wielrennen op topniveau via de sportjournalistiek naar het importeren van de oer-Hollandse stroopwafel in Italië. Aaron Deckers (30) legde een originele weg af om uiteindelijk terecht te komen in het centrum van Milaan, waar hij zijn bedrijf runt. T EKS T TOEN KE BER KEL B AC H FOTO G R A FIE ALE S S AN DR O C ALLI GAR O

J

e volgde geen standaard carrièrepad. Hoe is het allemaal begonnen? Aaron lacht, terwijl hij zijn fiets op slot zet op de Piazza del Duomo waar we iets gaan drinken. Hij wijst op zijn oude Hollandse damesfiets, zijn favoriete vervoermiddel in het centrum van Milaan. “Nou, hiermee eigenlijk, de fiets. Niet deze hoor, maar een racefiets. Vanaf mijn vijftiende was wielrennen mijn grote passie. Ik klom op en rond mijn twintigste fietste ik op hoog niveau. Het is altijd mijn droom geweest om profwielrenner in Italië te worden. Lange tijd leek het daadwerkelijk die richting op te gaan, maar valpartijen en flinke blessures gooiden helaas roet in het eten… Maar ik bleef in de sportwereld, zij het van de andere kant. Mijn belangstelling voor de sportjournalistiek werd gewekt door een journalist die mij interviewde als wielrenner. Ik had ondertussen al de nodige contacten binnen de Italiaanse sportwereld en kwam bij toeval in beeld bij ‘Elf Voetbal Magazine’. Zo ben ik de sportjournalistiek ingerold.” En waarom juist in Italië? “Op mijn vijftiende won ik een prijsvraag en mocht ik naar de Grand Prix van Monza, vlakbij Milaan. Met mijn vader reed ik vanuit Boxmeer, waar ik

62

?J7B?Ý D8>8Q@E<

>


VAN AARON DECK ERS


MEH:78EDD;;

,N

 )&

P? D; ?J7 B?; C7=7

@7 7H=7D=

-"' + DH $((& '/ 

M8E+)#0'MFFID88I

KMFFIC8; ?8IKJKF:?

)&

DE K ROM A NTIEË VA N ITA LI

DH $( (&'/

SICI LI Ë, TOSCA N E, NO " TR ENTI DÉ LATIN LOV ER

MMM$?J7B?;

evoel Het Italië-g IEM A N N K IC vanR

FC:<M@K8

h Valentinoe Hoe Rudoolp roverd d Holly w o ve de TOSCA NE ninvan voetsporeuccini Giacomo P

B C7=7P?D;$D

NT R ESTAU R A A R JA M A R IO 50va n de

Recepten-Italiaan oer in Nederland

*' BFIK@E>

Buon appetito! JM8E <E:FCLDE eek,

nb Rosita Steeck ens & Ewout K ien R ik Rense 05-02-2019

Cover*AD.indd

IM2019_2_001

10:05:41

1

=7D77HMMM$?J7B?;C7=7P?D;$DBE<8;B&..((,,,), De abonneeservice is op werkdagen bereikbaar van 9.00 tot 17.00 uur. Neem ook contact met hen op voor verzendtarieven naar het buitenland.


GROETEN UIT Italië opgroeide, naar Monza. Het was mijn eerste keer in Italië en ik was meteen gefascineerd door het land. De levendigheid en de gezelligheid, in een klein restaurant eten aan één lange tafel… Bovendien was de Italiaanse profwielrenner Mario Cipollini mijn grote held. In 2003 was hij net wereldkampioen geworden en hingen er enorme foto’s van hem op de gebouwen. Toen wist ik: dit is het. Ik zette al mijn zinnen

op profwielrenner worden in Italië. Later, toen ik als wielrenner blessures kreeg, heb ik me altijd laten behandelen door Jean-Pierre Meersseman, de oprichter van AC Milan Lab. Zo leerde ik in de wandelgangen de nodige mensen kennen.” Het lijkt me een hele sprong, van de sportwereld naar de stroopwafels. Hoe is dat gegaan? “Puur toeval”, vertelt Aaron. “Op

een gegeven moment kwam ik via Meersseman in contact met AC Milan, natuurlijk de top wat voetbal betreft in Italië. Ik begon over sport en voetbal te schrijven en hield regelmatig interviews met beroemde voetballers. Het is leuk als je bij zo’n gesprek iets meeneemt, een klein cadeautje. Ik kwam toen op het idee om een pakje stroopwafels aan de voetballers en hun managers te geven. Iets heel Nederlands, dat viel erg in de smaak. Bij Nederland denken Italianen nog altijd vaak aan tulpen, de stroopwafel bleek nog onbekend terrein. Dat bracht me op het idee om het serieus aan te gaan pakken. Ik heb in Nederland een opleiding marketing gevolgd aan de Johan Cruyff Academy en samen met een goede vriend, Jeroen van Neerven, zijn we de stroopwafelbusiness ingedoken.” Je bent nu anderhalf jaar bezig met het importeren van stroopwafels in Italië. Hoe valt hij hier in de smaak? Kunnen de Italianen hem waarderen? “Zeker. Het grappige is dat veel Italianen die in Nederland zijn geweest, weleens stroopwafels hebben geproefd. Ze zijn dan >

?J7B?Ý D8>8Q@E<

65


GROETEN UIT Italië felmerk Alex & Max dat we vertegenwoordigen in Italië is inmiddels bij 27 winkels in zeven regio’s van supermarktketen Iper te vinden. En we werken natuurlijk aan uitbreiding. We mikken op bepaalde barketens, maar ook bioscoopketens zijn interessant voor ons. Een heerlijke Hollandse stroopwafel in plaats van popcorn, waarom niet? Vooral de jongere generatie staat open voor nieuwe producten.” Hoe is het om als Nederlander zaken te doen met Italianen? “Tot nu toe is mijn ervaring met Italianen dat als je een paar goede gesprekken met ze hebt gehad waar ze positief over zijn, het uiteindelijk allemaal goed komt. Misschien wat langzamer dan wij Nederlanders gewend zijn omdat er soms iets tussenkomt, maar ze komen altijd hun woord na. Ook omdat ze écht geïnteresseerd zijn in het product.”

“IK MOET ZEGGEN DAT IK ITALIAANSE VROUWEN HEEL MOOI EN ERG LEUK VIND” ook blij als ze hem hier ineens in de supermarkt zien liggen. Italianen houden normaal gesproken van een spectaculaire presentatie van een product. Dat heeft de stroopwafel juist allemaal niet: het is gewoon een doorzichtig pakje zonder enige

opsmuk. Maar die karamelsmaak in combinatie met dat heerlijke wafeltje wint het toch bij de Italianen, vooral bij het ontbijt. Vaak krijg ik foto’s toegestuurd van mensen die glunderend met een stroopwafel zitten te ontbijten. Het stroopwa-

Het klinkt als een heel druk bestaan om dit allemaal van de grond te krijgen. Hoe staat het met je persoonlijke leven? “Omdat ik regelmatig voor werk op en neer moet tussen Nederland en Italië, is het niet altijd even makkelijk mijn privéleven goed te onderhouden. Maar ik geniet zeker van een aperitivo of cena met Italiaanse amici. Gelukkig worden die vaak op het laatste moment ingepland door de Italianen. Ik ben op dit moment single, maar ik moet zeggen dat ik Italiaanse vrouwen heel mooi en erg leuk vind. Dus wie weet, binnenkort, of anders zeker in de toekomst…” Hoe heet een stroopwafel eigenlijk in het Italiaans? ‘Stroopwafelissimo’? Lachend: “Nee hoor, gewoon biscotti al caramellovs

?J7B?Ý D8>8Q@E<

67


©HOLLANDSE HOOGTE

Rudolph Valentino, met zijn karakteristieke hypnotiserende blik (‘mister bedroom-eyes’), in zijn eerste grote film ‘The four horsemen of the Apocalypse’ (1921) als de Argentijnse tangodanser Julio.


RUDOLPH VALENTINO Hoe een latin lover uit Apulië de wereld veroverde

Met zijn hypnotiserende blik en exotische rollen bracht hij in de begintijd van de film miljoenen vrouwen in extase. De Italiaanse danser en acteur Rudolph Valentino (1895-1926) wist zich tijdens zijn korte leven op te werken van arme immigrant tot superster in Hollywood. “Die Valentino, dát was me iets, godnogantoe, wat prachtig. Het was zo geil hè. Voor die tijd...” T EK S T RO N A L D KU IP E R S

O

p een kille voorjaarsnacht, begin 1914, ligt een achttienjarige jongeman klappertandend op een bankje in Central Park. Hij is bang, hongerig en blut. Zijn chique kleding verraadt dat hij (nog) niet behoort tot het grauwe legioen zwervers dat de straten en parken van New York bevolkt. In de binnenzak van zijn colbert heeft hij een stapel visitekaartjes, waarop in zwierige letters de aristocratisch klinkende naam Rodolfo di Valentina d'Antonguella staat afgedrukt, verfraaid met een familiewapen. Wat is hier misgegaan? Hoort iemand van adel niet te slapen in een hemelbed onder satijnen lakens? Rodolfo Guglielmi (want dat is zijn echte naam) is

het daar helemaal mee eens als hij eind 1913 door zijn moeder wordt uitgezwaaid.Vanuit zijn woonplaats Taranto, in het Zuid-Italiaanse Apulië, reist hij naar Napels, waar een oceaanstomer klaarligt voor de oversteek naar New York. Daar, in het land van de onbegrensde mogelijkheden, zal hij het gaan maken, al heeft Rodolfo zelf geen idee wat ‘het’ precies inhoudt.Voor vertrek ruilt hij het tweede-klasticket dat zijn moeder heeft gekocht om in een kaartje voor de eerste klas, zodat hij met ‘de juiste mensen’ om kan gaan. Tijdens de overtocht geniet Rodolfo volop; hij drinkt champagne en danst met de rijken. Na aankomst in New York, tijdens de kerst, gaat het feest gewoon door. Rodolfo huurt een comfortabel appartement, eet kreeft in luxe restau-

rants en papt aan met de high society, bij wie hij zich voordoet als graaf of markies. Het feest is voorbij als de 4000 dollar die Rodolfo’s moeder hem heeft meegegeven zijn verbrast. Opeens zijn al zijn chique ‘vrienden’ verdwenen en staat hij op straat, moederziel alleen en radeloos.

Vleermuis Een vooruitziende blik heeft nooit tot Rodolfo's deugden behoord. Als kind, in het Apulische stadje Castellaneta, is hij een impulsieve spring-in’t-veld, die graag speelt dat hij een koene ridder is die zeerovers en bandieten in de pan hakt. Hij noemt zich Rodolfo “di Valentina d'Antonguella”, een achternaam die door zijn vader, veearts Giovanni Guglielmi (Johan Willems), is bedacht om de familie >

?J7B?Ý D8>8Q@E<

69


Deze pagina: affiche van Rudolph Valentino's laatste film, ‘The Son of the Sheik’ uit 1926. Hiernaast: de gevierde acteur op een terras in de jaren 20 van de vorige eeuw.

meer aanzien te geven. Zijn vriendjes noemen hem ‘de vleermuis’”. Niet alleen vanwege zijn extreme beweeglijkheid (waardoor hij continu onder de builen en schrammen zit), maar ook door zijn starende blik, veroorzaakt door een combinatie van een lui oog en ernstige bijziendheid, die mensen lijkt te hypnotiseren. Als Rodolfo’s vader, de enige die hem van tijd tot tijd bijstuurt door hem af te ranselen met de rijzweep, overlijdt aan malaria, is het hek van de dam. Rodolfo maakt een potje van elke

opleiding, verspeelt tijdens een reis naar Parijs al zijn geld in het casino van Monte Carlo en maakt Apulië onveilig door zonder bril (daarvoor is hij te ijdel) keihard in zijn Fiat over de zanderige wegen te scheuren. Het enige waarin hij uitblinkt is dansen. Hij blijkt een natuurtalent, vooral in de tango. Na zijn verhuizing, samen met zijn moeder, naar Taranto, brengt hij zijn dagen (en vooral nachten) door in danszalen en cafés. Zonder perspectief op een baan dreigt een bestaan als fannullone (nietsnut). Rodolfo probeert nog bij de marine te komen (het uniform lijkt hem wel mooi), maar vanwege een te iele borstkas wordt hij afgewezen. Daarna rest nog slechts één uitweg: de Nieuwe Wereld aan de andere kant van de oceaan.

©HOLLANDSE HOOGTE

Here comes Rudy...

70

?J7B?Ý D8>8Q@E<

Nadat hij in New York al het geld van zijn moeder heeft opgemaakt en op een bankje in Central Park is beland, krabbelt Rodolfo langzaam weer op. Hij werkt als bordenwasser, straatveger en tuinman, waardoor hij voor twaalf cent per nacht een kamertje kan huren in een achterbuurt. Op fraai briefpapier, gestolen uit het Waldorf Hotel, schrijft hij zijn moeder dat alles goed gaat en dat hij interessante ontmoetingen heeft: “De Amerikanen zijn rare mensen... Ze kauwen de hele tijd en toch stoppen ze niks in hun mond. Misschien stammen ze af van herkauwers, zoals schapen en koeien.” De dollars beginnen binnen te stromen als Rodolfo zich gaat verhuren als ‘taxi dancer’, iemand die tegen betaling als danspartner fungeert voor alleenstaande dames.Vooral zijn perfecte beheersing van de tango levert ‘Signor Rodolfo’, zoals hij zich op zijn visitekaartje noemt, veel klandizie op. En passant leert Rodolfo van zijn klanten vloeiend Engels, een win-winsituatie. Dat Amerikaanse mannen hem met de nek aankijken (veel ‘taxi dancers’


© W W W. I M A G E S E L E C T. E U

ZIJN STARENDE BLIK, VEROORZAAKT DOOR EEN LUI OOG EN ERNSTIGE BIJZIENDHEID, LIJKT MENSEN TE HYPNOTISEREN klussen bij als gigolo) neemt hij op de koop toe.Via dansoptredens op Broadway belandt Rodolfo bij een rondreizend revuegezelschap. Als ze in Los Angeles aankomen, waar het zonnige klimaat hem sterk aan Apulië doet denken, wordt hij gegrepen door de dynamiek van de pas ontluikende filmindustrie. Na enkele klusjes als figurant besluit hij actief de aandacht te trekken. Hij flaneert over Hollywood Boulevard in een kek flanellen pak met hippe baret, bij audities in de studio’s van Universal, Metro en Goldwyn verschijnt hij in cowboy-outfit in een gehuurde

Rolls-Royce, en op het strand schittert hij in een wit badpak met aan de riem twee Russische witte wolfshonden. Aan iedereen die het wil weten stelt hij zich voor als: Rudolph Valentino, acteur.

Huwelijk van zes uur Rudolph lijkt te zijn geboren voor de stomme film. Zonder geluid is acteren vooral een vorm van pantomime. Met zijn zeer beweeglijke ledematen kan Rudolph een scala aan emoties uitbeelden, terwijl zijn (door bijziendheid veroorzaakte) hypnotiserende blik eenvoudig kan worden

ervaren als passie, lust of woede zeker als deze extra wordt aangezet met donkere mascara. Zoals een actrice ooit zei: “Alles in film is afhankelijk van de ogen. Ze vertellen het verhaal beter dan woorden.” Met zijn mediterraan getinte huid is het echter ondenkbaar dat Rudolph een romantische held speelt; die rollen blijven voorbehouden aan blanke all American heroes als Douglas Fairbanks en Wallace Reid. In zijn eerste films speelt Rudolph de bad guy: een Mexicaanse bandiet, een schietgrage moordenaar of de ongure ontvoerder van een onschuldige dame. De >

?J7B?Ý D8>8Q@E<

71


© W W W. I M A G E S E L E C T. E U

Dierenvriend Rudolph Valentino met één van zijn honden rond 1921. Rudolphs favoriete hond was de Dobermann Kabar, die zelfs bij hem op bed mocht slapen. Over Kabar gaat het verhaal dat hij hard begon te janken op het moment dat zijn baasje op 23 augustus 1926 overleed in New York, waarna alle andere honden hartstochtelijk begonnen mee te janken. Kabar bevond zich op dat moment op duizenden kilometers afstand, op Rudolphs landgoed Falcon Lair in Bel Air, Los Angeles.


© W W W. I M A G E S E L E C T. E U

bescheiden bekendheid die hem dit oplevert, verschaft Rudolph toegang tot de vele acteursfeestjes in Hollywood. Hij ontmoet er Jean Acker, een actrice van gemengd Iers-Indiaanse afkomst, die net als hij dol is op alles wat snel is. Samen racen ze door Californië in Jeans snelle auto, gekocht van het na een motorongeluk uitgekeerde verzekeringsgeld. Het klikt zo goed dat ze al na twee maanden besluiten te trouwen. Na een spetterend huwelijksfeest in een luxe hotel in Hollywood, realiseert Jean zich opeens dat ze de grootste vergissing van haar leven begaat. Ze heeft net twee relaties met vrouwen achter de rug en eigenlijk voelt ze zich nog steeds lesbisch! Terwijl beneden de gasten nog aan het feesten zijn, weigert Jean haar kersverse man de toegang tot de bruidssuite. Rudolph, die na enkele nutteloze smeekbedes afdruipt, is diep geschokt. Het huwelijk, dat hij later een “belachelijke tragedie” zal noemen, heeft slechts zes uur geduurd.

Superster In 1921 schrijft June Mathis het scenario voor de film ‘The four hor-

VOOR HET EERST IN DE GESCHIEDENIS IS EEN LICHTGETINTE LATIN LOVER DE FILMHELD semen of the Apocalypse’. Met als belangrijkste personage Julio, een Argentijnse flierefluiter die roem verwerft als de ‘tangokoning’ van Parijs. Tijdens de Eerste Wereldoorlog ondergaat Julio een transformatie: hij wordt een strijder voor beschaving en menselijkheid en sterft als held op het Franse slagveld. Mathis wil voor de rol geen blanke all American hero. Ze zoekt een gepassioneerde tangodanser met een exotische uitstraling, sensueel en explosief, romantisch en onberekenbaar. Tegen alle adviezen in laat Mathis, één van de machtigste figuren van Hollywood, haar oog

vallen op de 26-jarige Rudolph Valentino. De gedurfde keuze pakt goed uit. De film wordt een enorme kaskraker, zelfs populairder dan Charlie Chaplins ‘The Kid’ die in hetzelfde jaar uitkomt.Voor het eerst in de geschiedenis is een lichtgetinte latin lover de held in een Amerikaanse film. Miljoenen vrouwen dromen weg bij het zien van Rudolph, over wie een actrice verklaart: “Als ik met hem voor de camera sta, heb ik altijd het gevoel dat ik met een vulkaan speel die elk moment kan exploderen.”Vele andere succesvolle > films volgen, waarin Rudolph als

Boven: Rudolph Valentino met zijn tweede vrouw Natacha Rambova (artiestennaam van de Ierse Winifred Shaughnessy uit Salt Lake City).

?J7B?Ý D8>8Q@E<

73


ALS EEN JOURNALIST HEM EEN â&#x20AC;&#x153;PINK POWDER PUFFâ&#x20AC;? NOEMT, DAAGT HIJ DE MAN UIT VOOR EEN BOKSWEDSTRIJD homme fatal schittert als Arabische sjeik (â&#x20AC;&#x2DC;The Sheikâ&#x20AC;&#x2122;, 1921), Indiase radja (â&#x20AC;&#x2DC;The Young Rajahâ&#x20AC;&#x2122;, 1922) of Spaanse stierenvechter (â&#x20AC;&#x2DC;Blood and Sandâ&#x20AC;&#x2122;, 1922). De opnames vinden vaak plaats in de Californische woestijn, vol oriĂŤntaalse sfeerversterkers als neppalmen, kamelen en buikdanseressen. De Britse schrijfster Barbara Cartland vertelt: â&#x20AC;&#x153;Elke vrouw verlangde er stiekem naar om in de woestijn te worden ontvoerd door zoâ&#x20AC;&#x2122;n woest-erotische Arabierâ&#x20AC;?. In Nederland herinnert Annie M.G. Schmidt zich: â&#x20AC;&#x153;Die Valentino, dĂĄt was me iets, godnogantoe, wat prachtig. Het was zo geil hè.Voor die tijd...â&#x20AC;?

Woeste fans De vrouwelijke fans veranderen tijdens Rudolphs publieke optredens in een woeste meute. Ze scheuren de knopen van zijn jas, vechten om zijn halsdoek en sommigen slagen er zelfs in door te dringen tot zijn kleedkamer. Rudolph vindt de hysterie beangstigend en absurd: â&#x20AC;&#x153;De vrouwen zijn niet verliefd op mij, maar op het beeld van mij op het scherm. Ik ben slechts het canvas waarop ze hun dromen schilderen.â&#x20AC;?Veel jonge mannen apen Rudolphs houdingen en kledingstijl na, in de hoop zo te kunnen scoren bij de dames. De condooms zijn uiteraard van het merk â&#x20AC;&#x2DC;Sheik Condomsâ&#x20AC;&#x2122;, met Rudolphs silhouet op de verpakking. Oudere mannen daarentegen, moeten niets van hem hebben. Ze vinden hem â&#x20AC;&#x2DC;on-Amerikaansâ&#x20AC;&#x2122; en verwijfd, met zijn gepommadeerde haar en overdreven maniertjes. Om zijn mannelijkheid te benadrukken, neemt Rudolph bokslessen bij

74

?J7B?Ă? D8>8Q@E<

kampioen Jack Dempsey en publiceert foto's met zijn getrainde ontblote bovenlijf. Als een journalist van de â&#x20AC;&#x2DC;Chicago Tribuneâ&#x20AC;&#x2122; hem een â&#x20AC;&#x2DC;pink powder puff â&#x20AC;&#x2122; noemt (een homo met roze talkpoeder op de wangen), daagt hij de man in een open brief uit voor een bokswedstrijd: â&#x20AC;&#x153;U besmeurt mijn Italiaanse voorouders, u beledigt mijn Italiaanse naam en u trekt mijn mannelijkheid in twijfel.â&#x20AC;? Als de journalist aan ernstige tbc blijkt te lijden, trekt Rudolph de uitdaging weer in. Om alle geruchten over zijn vermeende homoseksualiteit de kop in te drukken, trouwt Rudolph met ontwerpster Natacha Rambova. Ze zijn meer goede vrienden dan geliefden. Beiden zijn dol op dieren en smeden het plan om in de toekomst ooit een dierentuin te beginnen. Als Natacha zich ontwikkelt tot een onuitstaanbare bemoeial, die tijdens filmopnames iedereen tegen zich in het harnas jaagt, volgt de ene ruzie na de andere. Ze vertrekt met de noorderzon, Rudolph diep depressief achterlatend. Een vriend kan maar net voorkomen dat hij zich door het hoofd schiet.

Drie dozijn escargots â&#x20AC;&#x153;Ik vind oud worden niet leuk. Als ik sterf op mijn 40ste, ben ik dik tevreden.â&#x20AC;? Rudolph zal de 40 echter niet halen. In 1926, vlak na verschijning van de succesvolle sequel â&#x20AC;&#x2DC;The Son of the Sheikâ&#x20AC;&#x2122;, is Rudolph 31 jaar oud. Hij heeft een nieuwe geliefde aan de haak geslagen, de Poolse actrice Pola Negri, een flamboyante Hollywooddiva behangen met edelstenen. Samen zwerven ze van het ene Hollywoodfeest naar het andere, waarbij Rudolph zich te buiten gaat aan alle

aardse geneugten. Hij rookt 40 tot 50 sigaretten per dag, giet liters champagne naar binnen en verorbert zonder problemen drie dozijn escargots. Zijn heftig protesterende maag en ingewanden maant hij tot rust met grote hoeveelheden zuiveringszout. Tijdens een feest in New York klapt hij om half twee â&#x20AC;&#x2122;s nachts dubbel van de pijn. Hij wordt met spoed geopereerd aan een geperforeerde maagzweer. Rudolph knapt weer een beetje op, totdat een ernstige buikvliesontsteking alle hoop op genezing laat vervliegen. â&#x20AC;&#x2122;s Ochtends vroeg, op 23 augustus 1926, roept Rudolph: â&#x20AC;&#x153;Doe de jaloezieĂŤn niet naar beneden! Ik wil dat het zonlicht me begroet.â&#x20AC;? Daarna mompelt hij nog iets in het Italiaans (wat niemand van de aanwezigen begrijpt) en raakt hij in coma. Rudolph overlijdt even na het begin van de middag. Zijn lichaam wordt opgebaard in Campbellâ&#x20AC;&#x2122;s Funeral Church, waar meer dan 50.000 fans elkaar verdringen om de laatste eer te bewijzen. Als er rellen uitbreken, voert de politie te paard charges uit. Door de rondvliegende stenen en glasscherven zijn er veel gewonden. EĂŠn New Yorkse fan schiet zichzelf door het hoofd, omringd door fotoâ&#x20AC;&#x2122;s van Rudolph. In Londen kiest een aanbidster voor een dodelijke dosis vergif. Ze laat een briefje na met de melding â&#x20AC;&#x153;met zijn dood is mijn laatste beetje moed vervlogenâ&#x20AC;?. Rudolphs lichaam wordt begraven op het Hollywood Memorial Park Cemetery. Enkele weken later breekt een nieuw tijdperk aan, als de eerste film met geluid in de bioscopen WORDTVERTOONDs


LEZERSAANBIEDING

*#:77=I;AKDIJH;?ID77H :;8?ÝDD7B;L7DL;D;J?Ý L;HJH;A0(+@KD?;D.EAJE8;H(&'/

© F O T O ’ S V E N E T I Ë V A N U N S P L A S H B E E L D : L I U B O V I L C H U K / H E N R I Q U E F E R R E I R A / H A N S M / A N N I E S P R AT T/ D M I T R Y S O V YA K

“Kunst en Italië zijn mijn grootste passies. Ik ken Venetië op mijn duimpje en verheug me nu al om samen met u de Biënnale en de mooiste musea van Venetië te bezoeken.”

Speciaal voor lezers van Italië Magazine stelde Style in Travel deze unieke kunstreis naar Venetië onder leiding van kunstkenner Manuela Klerkx samen. Centraal gedurende deze reis staat de Biënnale van Venetië, één van de grootste internationale kunstmanifestaties. TIJDENS DEZE REIS STAAN ONDER ANDERE DE VOLGENDE BEZOEKEN OP HET PROGRAMMA:

™ De Biënnale die aan 28 landen de mogelijkheid biedt om met één of meerdere kunstenaars hun land te vertegenwoordigen in één van de landenpaviljoens in de Giardini.

™ Een bezoek aan Palazzo Grassi waar we de tentoonstelling ‘La Pelle’ (de huid) van Luc Tuymans (België, 1958) bezoeken.

™ Het weergaloze museum ‘Punta della Dogana’, (een voormalig postkantoor). Hier bezoeken we de groepstentoonstelling ‘Luogo e segni’ (‘Plaats en tekens’), met meer dan 100 werken van hedendaagse kunstenaars.

™ Piazza San Marco en het legendarische Caffé Florian. Dit beroemde koffiehuis bestaat al sinds 1720 en is een absolute must!

PRAKTISCH Reissom vanaf € 1795 per persoon. Voor alle details van de reis zie blog.styleintravel.nl/biennale Inbegrepen in de reis

- KLM vlucht Amsterdam-Venetië-Amsterdam. - Transfer per watertaxi bij aankomst en vertrek. - Drie overnachtingen in Hotel Saturnia****. - Welkomstdiner op dag 1 in Hotel Saturnia. - Een uitgebreide inleiding en uitleg van Manuela Klerkx, betreffende de invulling van de reis.

- Vervoer gedurende de excursiedagen. - Entree voor de Biënnale en het Palazzo Grassi - Reisbegeleiding door Manuela Klerkx. Niet inbegrepen in de reis - Persoonlijke uitgaven - Lunches en diners (behalve diner dag 1). - City taks, € 4,50 per persoon per nacht. - Overige entreegelden. - Administratiekosten: € 35 per boeking. - Bijdrage Calamiteitenfonds à € 2,50 per boeking.

Manuela Klerkx woonde na haar afstuderen 16 jaar in Milaan, waar ze 6 jaar haar eigen galerie voor hedendaagse kunst runde. In 2010 keerde ze terug naar Amsterdam waar ze zich vestigde als kunstagent en zich met name bezighoudt met pr en management in de kunstsector. Samen met haar echtgenoot, Oscar van Gelderen, schreef ze het boek ‘Ontroerend Goed: van kunst kijken naar kunst kopen” dat is verschenen bij Meulenhoff.

LEEH>;JLEBB;:?=;FHE=H7CC7;DP?;8BE=$IJOB;?DJH7L;B$DB%8?;DD7B; E<8;BLEEHC;;H?D<EHC7J?;C;J&(&*(.&+++$

?J7B?Ý D8>8Q@E<

75


            

               

Eros Ramazotti .indd 68

11-02-2019 11:36:43

Vakantie in een middeleeuwse borgo In het historische centrum van Monteprandone, een middeleeuwse borgo bij San Benedetto del Tronto (Le Marche), bevindt zich de residence Borgo da Mare, gevestigd in twee 16deeeuwse villaâ&#x20AC;&#x2122;s. De Borgo beschikt over acht appartementen met keuken en twee slaapkamers met badkamer die het hele jaar gehuurd kunnen worden. Naast een zwembad bevinden zich binnen de 13de-eeuwse muren een bar

info@borgodamare.it IM2016_3_BorgodaMare.indd 58

waar ontbeten kan worden, een biljartkamer en een bescheiden wellnesscentrum. Op slechts vijf kilometer afstand liggen de stranden van San Benedetto del Tronto, waar de kano en de zeilboot van Borgo da Mare voor u klaarliggen. GeĂŻnteresseerd in het kopen van een huis in Le Marche? Neem contact op met Riviera Costruzioni, de specialist in Le Marche. www.rivieracostruzioni.com

www.borgodamare.it 28-11-2017 11:51:16


IE9?;JÀ jordy de reus biedt een kijkje in de wereld van de spraakmakende italiaanse media en cultuur.

'$AKDIJ?= L;HAH;=;D Rumoer in de kunstwereld. Het in het Palazzo degli Uffizi gevestigde museum in Florence staat al jarenlang lijnrecht tegenover een standvastige Duitse familie. De juridisch aangespannen procedures draaien om het schilderij ‘Vaas met bloemen’, in de 18de eeuw geschilderd door de Hollandse meester @WdlWd>koikc. Het werk verdween tijdens de Tweede Wereldoorlog uit het museum, was tientallen jaren spoorloos en dook in 1991 op in Duitsland. Een voormalige

korporaal van de Wehrmacht, grootvader van de betreffende familie, kreeg het schilderij in bezit. Maar wel op eerlijke wijze, aldus de nazaten. Voor de directeur van het museum is het echter duidelijk. Door de nazi’s geroofde kunst, waardoor het werk direct terug dient te keren naar Italiaanse bodem. Saillant detail: de familie heeft in het verleden geld gevraagd in ruil voor de terugkeer van het schilderij, met een onderzoek naar mogelijke afpersing als resultaat.

($L;H>?J:;87J Het ontbreekt in Italië weliswaar aan een discussie rondom Zwarte Piet, maar het aan de kaart stellen van racisme is ook hier aan de orde. Hoofdpersoon in het laatste pijnlijke verhaal is AWb_ZekAekb_XWbo, een uit Senegal afkomstige verdediger van voetbalclub Napoli. Tijdens een recente wedstrijd liet de harde kern van tegenstander Internazionale zich van zijn meest racistische kant zien door primitieve geluiden te laten horen vanaf de tribune. Voor trainer Carlo Ancelotti was daarmee de maat vol. Hij liet weten bij een volgend incident alle spelers van het veld te halen. Ondanks de vele steunbetuigingen is het maar de vraag hoe lang de voetballer nog voor de club speelt. Naar verluidt is er interesse voor de speler getoond vanuit het buitenland.

)$?DIJ7#C;CEH?7C Het gaf dan misschien niet de enorme gekte en een rouwend Bologna zoals bij het overlijden van volksheld Lucio Dalla, maar de dood van muzikant F_de :Wd_[b[ bracht toch heel wat teweeg. Het is inmiddels vier jaar geleden, maar zijn muziek is nog altijd geliefd bij velen. Vorige zomer gaven sterren als Giorgia, Jovanotti en Antonello Venditti een groots, vijf uur durend concert ter herinnering aan de zanger in zijn geliefde Napels. Oudste dochter Sara stond onlangs middels een Instagram-post van een jeugdfoto met haar vader stil bij zijn vierde sterfdag. Volgens Sara waren de eerste twee jaren het zwaarst, maar inmiddels heeft ze de draad als twintigjarige weer opgepakt. Ze studeert in Londen, is gelukkig in de liefde en deelt via social media veel momenten met haar beste vriendin Aurora Ramazzotti, niet geheel toevallig de dochter van.

*$DEIJ7B=?7 Met de woorden “Signore e signori, buonasera”, maakte D_Yeb[jjWEhiecWdZe in 1953 haar debuut als allereerste omroepster bij de RAI. En dat deed ze – met exact dezelfde aanhef en haar kenmerkend warme, gracieuze uitstraling – precies veertig jaar lang. Ze was hiermee een voorbeeld voor haar later aantredende collega’s. Een clubje met een

overigens nog altijd sterke onderlinge band, zo was te zien op de Facebookpagina van Rosanna Vaudetti. Rosanna, weliswaar niet de eerste omroepster maar op haar beurt wel te zien bij de start van kleurentelevisie, deelde een foto ter gelegenheid van Nicoletta’s negentigste verjaardag. Zes vertrouwde gezichten op een rij, die jaren na dato nog steeds het nodige teweegbrachten. Honderden reacties volgden, uitsluitend positief van aard en velen met een nostalgische ondertoon.

?J7B?Ý D8>8Q@E<

77




         


7HJ;;9KBJKH7 culturele nieuwtjes en tips in italië en nederland

Van de Hermitage naar Venetië Een nauwe samenwerking tussen de Hermitage in Sint-Petersburg en de stad Venetië resulteert dit jaar in twee tentoonstellingen in de lagunestad. In het voormalige atelier van de Spaanse kunstenaar Mariano Fortuny zijn onder de titel ‘Futuruins’ 250 kunstwerken samengebracht met als thema de zin en betekenis van ruïnes: hoe creëer je een toe-

CE:;HDIFHEEA@; auto en heeft haar zoon, Tancredi, een mobieltje. Er ontstaat een bijzondere band tussen Tancredi en plattelandsjongen Lazzaro, wanneer de eerste hem om hulp vraagt om zijn eigen ontvoering in scène te zetten. Na een dramatisch incident worden de dorpsbewoners op ruwe wijze de wereld van nu ingetrokken. In dit moderne Italiaanse sprookje zorgt de vriendschap tussen de jonge edelman en de goedgelovige Lazzaro voor een opmerkelijke verplaatsing in tijd en ruimte. (AF)

aanwijzingen verraden dat het verhaal zich een stuk dichter bij het heden afspeelt dan de kijker in eerste instantie zou vermoeden. Zo bezit de markiezin, die met harde hand over de plantage regeert, een

‘LAZZARO FELICE’ DRAAIT VANAF 21 MAART 2019 IN DE BIOSCOOP.

C7?B WIJ MOGEN 5 X 2 KAARTJES WEGGEVEN.  M?D KANS MAKEN? GA DAN NAAR WWW.ITALIEMAGAZINE.NL

Caracalla & co Toen de in Leptis Magna (in het huidige Libië) geboren Septimius Severus aan het eind van de 2de eeuw na Christus de macht greep, was dat het begin van een dynastie van keizers afkomstig uit het verre Afrika. Na een lange periode van burgeroorlogen

komst zonder de onlosmakelijke band met het verleden uit het oog te verliezen? In Mestre, vaak onterecht niet meer dan een verplichte stop op weg naar de San Marco, laat een fraaie expositie zien hoeveel meesterwerken van Venetiaanse schilders dankzij ambassadeurs en kooplieden hun weg vonden naar het hof van de tsaar. Enkele tientallen van hen, van de hand van Tintoretto, Veronese, Titiaan en Tiepolo, keren nu voor even terug naar hun thuishaven. (AV) ‘FUTURUINS’ IN HET PALAZZO FORTUNY, VENETIË EN ‘VENEZIA E SAN PIETROBURGO. ARTISTI, PRINCIPI, MERCANTI’ IN HET CENTRO CULTURALE CANDIANI, MESTRE, T/M 24 MAART 2019. WWW.VISITMUVE.IT

brak een tijd van relatieve rust en stabiliteit aan. Aan Septimius en zijn zoons Caracalla en Geta herinneren de triomfboog op het Forum Romanum en de vele portretten en beelden verspreid in musea over de hele wereld. Met deze expositie op verschillende plaatsen, van het Forum tot en met het Colosseum, wordt de geschiedenis van deze Severische dynastie verteld, evenals de maatschappelijke en economische situatie van het Romeinse

Rijk dat al onherroepelijk begonnen was aan zijn definitieve neergang. Behalve om zijn wreedheid (hij liet zijn broer vermoorden) leeft Caracalla ook in de herinnering voort als de keizer die alle vrije inwoners van het Rijk het Romeinse burgerrecht verleende. (AV) ‘ROMA UNIVERSALIS. L’IMPERO E LA DINASTIA VENUTA DALL’AFRICA’, T/M 25 AUGUSTUS 2019 IN HET COLOSSEUM, OP DE PALATIJN EN OP HET FORUM, ROME. WWW.PARCOCOLOSSEO.IT

K<BJK8EE<CFKK<=I8EB<8E;I<8MI<<;<?J7B?Ý D8>8Q@E<

®MUSEO NAZIONALE ROMANO

‘Lazzaro felice’ is de derde film van de succesvolle Italiaanse regisseur Alice Rohrwacher én winnaar van de scenarioprijs in Cannes. Een kleine gemeenschap van tabaksboeren in het dorpje Inviolata lijkt hun leven te leiden zoals dat al eeuwenlang gebeurt. Maar moderne

79

>


7HJ;;9KBJKH7 B;;HC;;IJ;HL7DB;E Palazzo Strozzi pikt een graantje mee van het Leonardo Da Vinci-jaar met een speciale tentoonstelling over Andrea del Verrocchio, de leermeester van het Toscaanse genie. Verrocchio kwam uit dezelfde streek, maar werd in Florence geboren, waar hij zich ontwikkelde tot uitmuntende beeldhouwer, bronsgieter, schilder en edelsmid. Een van zijn bekendste creaties is het bronzen ruiterstandbeeld van huurlingenkapitein Bartolomeo Colleoni in

Venetië. Er zijn in totaal 120 werken te zien, van Verrocchio zelf, maar ook van andere kunstenaars die actief waren tijdens de gouden jaren onder de Medici-heerschappij van Lorenzo il Magnifico, zoals Desiderio da Settignano, Domenico Ghirlandaio en Sandro Botticelli. Ook Leonardo mag natuurlijk niet ontbreken: van Da Vinci zijn zes (vroege) werken opgenomen, enkele voor het eerst te zien in Italië. (AV) ‘VERROCCHIO, IL MAESTRO DI LEONARDO’, VAN 9 MAART T/M 14 JULI 2019 IN HET PALAZZO STROZZI, FLORENCE. WWW.PALAZZOSTROZZI.ORG

Capodimonte’s kelders Stoffige kelders van musea doen het goed in horrorfilms, maar blijken ook de nodige interessante dingen te bevatten. Dat beseften de conservatoren van het Napolitaanse Museo di Capodimonte toen ze hun magazijnen aan een grondig onderzoek onderwierpen. Resultaat is deze bijzondere tentoonstelling uit vijf verschillende deposito’s die elk de keuzes weerspiegelen van de museumdirectie van dat moment. Behalve beelden, schilderijen, porselein en

kunstvoorwerpen is ook de collectie exotische objecten die ontdekkingsreiziger James Cook aanbood aan koning Ferdinand IV van Bourbon te bewonderen. Een catalogus is er nog niet: die zal pas verschijnen na een congres van museologen over de rol en functie van magazijnen. (AV) ‘DEPOSITI DI CAPODIMONTE. STORIE ANCORA DA SCRIVERE’, T/M 15 MEI 2019 IN HET MUSEO E REAL BOSCO DI CAPODIMONTE, NAPELS. WWW.MUSEOCAPODIMONTE.BENICULTURALI.IT

F OTO ’ S : AG O S T I N O O S I O/ E N N I O V I C A R I O - © P I C TO R I G H T A M S T E R DA M

H7C7PPEJJ?EDJEKH

80

Blikje poep Hij maakte kunst met zijn adem, creëerde levende sculpturen door mensen op een sokkel te plaatsen en blikte zijn eigen poep in. Piero Manzoni (19331963) was geen alledaagse kunstenaar. Dat blikje ‘Merda d’artista’ (1961) groeide uit tot icoon van de avant-gardekunst. Het Stedelijk Museum Schiedam presenteert voor het eerst sinds vijftig jaar een uitgebreid overzicht van zijn werk in Nederland. Zo kun je zelf voor even

?J7B?Ý D8>8Q@E<

een kunstwerk zijn door op de befaamde sokkel van Manzoni te gaan staan en komt zijn samenwerking met kunstenaars als Henk Peeters, Jan Schoonhoven en Lucio Fontana aan bod. Ook zal de beroemde pindakaasvloer van Wim T. Schippers uit 1962 te bewonderen zijn. (AF) ‘MANZONI IN HOLLAND’, VAN 16 FEBRUARI T/M 12 JUNI 2019 IN HET STEDELIJK MUSEUM SCHIEDAM, SCHIEDAM. WWW.STEDELIJKMUSEUMSCHIEDAM.NL

Met een stem uit duizenden verovert Eros Ramazzotti menig (vrouwen)hart. Ook zijn vijftiende album ‘Vita Ce N’è’ werd met open armen ontvangen: de gelijknamige titeltrack bereikte in een maand tijd de top van de Italiaanse en internationale hitlijsten. Voor dit nieuwe album, dat zowel in het Italiaans als Spaans verschijnt, werkte Ramazotti samen met sterren als Luis Fonsi en Helene Fischer. En hij gaat ermee op tournee, waarbij naast zijn nieuwe muziek natuurlijk ook bekende hits als ‘Se bastasse una canzone’ en ‘Cose della vita’ voorbij zullen komen. (AF) ‘WORLD TOUR VITA CE N’È’, 3 APRIL 2019 IN ZIGGO DOME IN AMSTERDAM, 31 MAART EN 1 APRIL 2019 IN VORST NATIONAAL IN BRUSSEL. KAARTJES KOPEN? WWW.ZIGGODOME.NL & WWW.TELETICKETSERVICE.COM


Het lentenummer van Leven in Frankrijk ligt vanaf 27 februari in de winkel.

5  25

EDITIES VOOR

Neem nu een abonnement op Leven in Frankrijk met korting. U betaalt i.p.v. â&#x201A;Ź 35,75 maar  25 voor een jaarabonnement!

Ga naar www.leveninfrankrijk.nl of bel 088 2266634 (op werkdagen bereikbaar van 09.00 - 17.00 uur)


9?JO8H;7A

97J7D?7 In de schaduw van de Etna


De laatste jaren schudt Catania zijn lichtelijk saaie reputatie van zich af. Het culturele leven bloeit, de kleine criminaliteit lijkt verslagen en toeristen hebben de boeiende renaissance-erfenis van de stad eindelijk ontdekt. Een keur aan bezienswaardigheden gaat nu samen met gerenommeerde gastronomie. Italië Magazine ging proeven. TEK S T & F OTOG RAF I E JE S P E R S TO R GAAR D J E N S E N

E Openingspagina’s, links, met de klok mee: uitzicht op de Etna vanaf de centrale koepel; verse groenten op de markt; de Amenano fontein uit 1867; verse jus d’orange, een specialiteit van de stad! Rechts: Catania’s centrum zit vol nauwe straatjes met een écht Siciliaanse sfeer. Pagina hiernaast: gehard, verweerd en gerimpeld: authentieke koppen van vissers op de vismarkt.

84

?J7B?Ý D8>8Q@E<

en van de eerste dingen die opvalt als je in Catania aankomt, is een berg die 3350 meter boven zeeniveau omhoogsteekt. De Etna, gevaarlijk dicht bij de stad en in de winter bedekt met sneeuw, is de grootste vulkaan van Europa. Al duizenden jaren leven stad en vulkaan in een soort natuurlijke symbiose. Catania heeft altijd, zoals de inwoners zeggen, “in de schaduw van de vulkaan gelegen”. De geschiedenisboeken staan vol dramatische ooggetuigenverslagen. Zoals uit 1669, toen een hevige uitbarsting delen van de stad in zwarte lavastromen begroef. Wat later, in 1693, werd de stad getroffen door de meest krachtige aardbeving op Italiaanse bodem ooit, waarbij tweederde van de bevolking om het leven kwam. Eind 2018 barstte de Etna opnieuw uit. Een dag later werd die uitbarsting gevolgd door een aardbeving van 4,8 op de schaal van Richter. Gelukkig kwam niemand om, maar er was aardig wat schade aan enkele van de oudste gebouwen van Catania. Catania, de tweede stad van Sicilië, is niet alleen in de schaduw gebleven van de Etna, maar ook in die van grote broer Palermo, die altijd meer toeristen én cinematografische interesse heeft weten te trekken vanwege zijn maffiareputatie.

Gehard en gerimpeld Net als in Palermo is in Catania een van de belangrijkste bezienswaardigheden een markt. La piscarìa, vismarkt in het lokale dialect, is sinds 1814 een levend bewijs van het feit dat Catania allereerst een stad aan zee is. De markt heeft een cultstatus met zijn mix van folklore, geschiedenis en toerisme. Maar laten we niet vergeten dat

het ook het werkterrein is van gewone vissers. Je riskeert hier gehoorschade als je je te dicht bij een visverkoper waagt die met een onvoorstelbaar krachtig stemgeluid probeert de buurman te overtroeven om bezoekers te trekken. Tegenwoordig is de markt zo populair dat het een van belangrijkste attracties van Catania is geworden. Door de intense sfeer lijkt het er soms net een Arabische soek. De ambiance is verbluffend, net als sommige gezichten – gerimpeld, verweerd, gehard en verwoest – van vissers die je tegenkomt op de markt, en getuigen van een lang en waarschijnlijk fysiek hard leven op zee. Echt een onmisbare bezienswaardigheid! De vismarkt bevindt zich vlak bij de Piazza del Duomo, in het hart van de stad. Daar kom je het ultieme symbool van Catania tegen, de zwarte olifant. Een koppig en geduldig dier dat heel goed door kan gaan voor een metafoor voor deze stad. De olifant, ‘u liotru’ in het lokale dialect, werd opgetrokken uit zwart lavasteen in 1736 door de Palermitaanse architect Vaccarini en geplaatst op een obelisk voor de Cattedrale di Sant’Agata, met zijn koepel de belangrijkste kerk van Catania. Even verderop bevindt zich een al even interessante bezienswaardigheid, de Badia di Sant’Agata-kerk in de Via Vittorio Emanuele 182. Voor drie euro mag je een fascinerende ‘reis naar de hemel’ ondernemen, dat wil zeggen: opstijgen naar het dak van de kerk waar je een panorama van 360 graden hebt over het stadscentrum, de haven en de Etna.

Zeshonderd kamers Catania heeft meerdere bijzondere bezienswaardigheden. Een daarvan is het meest weelderige palazzo, het Palazzo Biscari, >


EEN VAN DE KAMERS IS ZELFS ZO GROOT DAT ENGELSE SOLDATEN HEM BESLOTEN TE GEBRUIKEN VOOR TENNISWEDSTRIJDEN voltooid in 1763. Dit juweel van de barokke architectuur op Sicilië is gebouwd in de 17de eeuw, maar werd compleet verwoest door de aardbeving van 1693. Toen het werd herbouwd, deed men dat op een nog grotere schaal dan daarvoor. De huidige eigenaar, de Siciliaanse prins Ruggero Moncada, een directe afstammeling van de oorspronkelijke bewoners, zei eens tegen de Italiaanse pers: “Ik weet niet zeker hoeveel kamers het palazzo eigenlijk heeft, maar tot nu toe heb ik er ongeveer zeshonderd geteld.” Eén van die kamers is zelfs zo groot dat de Engelse soldaten die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Catania aankwamen besloten hem te gebruiken voor tenniswedstrijden! In de loop der jaren heeft het paleis aardig wat vips verwelkomd. Zo bezocht Goethe Palazzo Biscari tijdens zijn Siciliaanse reis. Ook de Britse Queen Mother is langs geweest, en in 2008 heeft rockband Coldplay de video ‘Violet Hill’ deels hier en

86

?J7B?Ý D8>8Q@E<

deels op de Etna opgenomen. Het Palazzo Biscari is privé-eigendom dat je kunt bezoeken op afspraak. Niet ver van het palazzo vind je het benedictijnse klooster San Nicolò l’Arena, dat na de Portugese abdij van Cismeros het op een na grootste klooster ter wereld was. Het is nu een deel van de universiteit van Catania en kan met gids worden bezocht. Bij een bezoek kom je ook in de voormalige keuken van het klooster, waar vroeger acht koks en ontelbare keukenhulpen de hele dag door in de weer waren om de honger te stillen van de honderden kloosterlingen. Op een steenworp afstand ligt het centrum van Catania, recentelijk toegevoegd aan de werelderfgoedlijst van Unesco. Dat is in de eerste plaats te danken aan de rijkdom van de barokke gebouwen. Een van de mooiste voorbeelden is de Via dei Crociferi, die door velen wordt beschouwd als de meest magnifieke barokstraat van Italië. Op slechts

tweehonderd meter vind je hier niet minder dan vier grandioze kerken, die allemaal de barok op een unieke manier vertegenwoordigen.

Zonen van Catania Rondkijken in de spelonken en geheime uithoeken van de stad is een geweldig tijdverdrijf. Je komt dan kleine juwelen tegen als het atelier-museum Marella Ferrara in het Palazzo Biscari. Hier heeft stylist Marella Ferrara een betoverend museum gecreëerd, zeker een bezoek waard. Twee van de bekendste zonen van Catania zijn schrijver Giovanni Verga en componist Vincenzo Bellini, van wie je de geboortehuizen kunt bezoeken. Casa Verga bevindt zich op Via Sant’Anna 8 en het Bellini-museum op Piazza San Francesco d’Assisi 5. Naar Bellini is ook het grootste park van Catania vernoemd, Giardini Bellini, aan het eind van de Via Etnea. Deze idyllische plek werd geopend in


1883 en heeft een oppervlakte van 71.000 vierkante meter. Bij de ingang vind je uiteraard de buste van de componist. In rustige tijden kun je de uitzonderlijke natuur van de Etna verkennen. Vanaf de Piazza del Duomo vertrekken bussen voor dagtrips naar de Etna (Rifugio Sapienza). Een gemakkelijke en goedkope manier om een beroemd deel van SiciliĂŤ te zien.

Rijstballetjes en amandelen Voor winkelen is de Via Etnea ideaal. Deze lange straat begint op Piazza del Duomo en loopt meer dan een kilometer door, met een scala aan winkels en warenhuizen met voor elk wat wils. Als je Catania zegt, heb je het al snel over proeven. De mensen van Catania zijn trots op hun gastronomische tradities â&#x20AC;&#x201C; en terecht. Als je onder de huid van de stad wilt kruipen, vergeet dan niet de arancini te proberen: gefrituurde rijstballetjes gevuld met een kruidige vleessaus. Gaetano Basile, de Italiaanse schrijver en historicus die verschillende boeken heeft geschreven over de culinaire traditie van SiciliĂŤ, omschreef de arancino als â&#x20AC;&#x153;een rijstbal die de moderniteit eeuwenlang wist te weerstaanâ&#x20AC;?. Een andere iconische specialiteit van Catania is de beroemde pasta alla Norma, vernoemd naar de beroemdste opera van Bellini. En in werkelijkheid hield Bellini ook veel van deze pasta, waarvan hij beweerde dat het een symfonie was. In het gebied rond Catania bevinden zich vele amandelbossen. Daarom is het geen wonder dat bijna iedere bar in de stad Cataniaâ&#x20AC;&#x2122;s nationale drankje serveert:

amandelmelk. En natuurlijk kom je ook vele gebakjes tegen met als voornaamste ingrediĂŤnt marsepein. Een klein gebied niet ver van Catania, Bronte, staat bovendien bekend om zijn hoge kwaliteit pistachenoten. Voor de kwaliteitsbewuste Italianen is de enige pistache die de moeite waard is die uit Bronte. Zo zijn er veel mogelijkheden om je tanden te zetten in de culinaire traditie van Catania. Chique eetgelegenheden als Vinoteca Ostier, Ciciulena en Sapio (het allereerste restaurant met een Michelinster in Catania) zijn een smakelijk bewijs dat de culinaire moderniteit nu ook Catania HEEFTBEREIKTs

Linkerpagina: het betoverende Palazzo Biscari; beelden en torenspitsen vechten om de aandacht van de bezoeker; verse artisjokken op de markt. Hieronder: de zwarte olifant, hĂŠt symbool van Catania op Piazza del Duomo.

K@GJ8;I<JJ<E

ETEN Â&#x201A;Ă&#x160;Vinoteca Ostier Via S. Gaetano, 1 ristoranteostiervinoteca.it Â&#x201A;Ă&#x160;Ciciulena Via Antonino Di Sangiuliano, 207 ciciulena.com Â&#x201A;Ă&#x160;Sapio Via Messina 235 sapiorestaurant.it

SLAPEN Â&#x201A;Ă&#x160;Asmundo Di Gisira Via Gisira 40 www.asmundodigisira.com Â&#x201A;Ă&#x160;Gattopardo House Via Minoriti, 10 www.gattopardoroomscatania.it Â&#x201A;Ă&#x160;Plaza Hotel Viale Ruggero di Lauria, 43 www.plazahotelcatania.it

ALGEMENE INFO Â&#x201A;Ă&#x160;www.palazzobiscari.com Â&#x201A;Ă&#x160;www.monasterodeibenedettini.it Â&#x201A;Ă&#x160;www.marellaferrera.com Â&#x201A;Ă&#x160;www.touristservice2006.com

?J7B?Ă? D8>8Q@E<

87


Verrassingen van

Mario

Maroeska Metz wilde violist worden, maar het liep anders. Ze verruilde het conservatorium voor de Rietveld Academie en werd designer van meubels en lampen met de kenmerkende ‘vioolkrul’ die in al haar ontwerpen terugkomt. Maar ook koken werd een passie en onlangs verscheen haar voor een Gouden Kookboek genomineerde ‘Hoe Dan?!’.

Al meer dan vijftig jaar krijgen gasten van Restaurant MARIO in het Noord-Hollandse Neck een Italiaans verrassingsmenu voorgeschoteld. De gerechten worden van vader op zoon doorgegeven. Een smakelijk voorproefje uit het jubileumkookboek ‘MARIO 50 jaar, Una Tradizione di Famiglia’.


Insalata di ďŹ chi e prosciutto crudo


Fritt o mist o di pesce Secondo per quattro persone

Ingrediënten g verse pijlinktvis ‚Ê4 sardines of 200 g kabeljauw ‚Ê12 gamba’s schoon met staart ‚Ê200 g patentbloem ‚Ê200 g semola ‚Ê2 citroenen ‚Êzonnebloemolie voor friteuse ‚Êpeper en zout naar eigen smaak ‚Ê600

WERKWIJZE Meng in een kom de twee soorten bloem met elkaar. Maak de pijlinktvis schoon en snijd het lijf in ringen, houd de tentakels heel. Dep alle vis droog en haal deze door het bloemmengsel, leg de bebloemde stukken in een bolzeef en schud de resterende bloem eraf. Frituur de vis op 190 graden, twee keer 5 minuten, mooi krokant en laat ze daarna uitlekken op keukenpapier.

OPDIENEN Leg de gefrituurde vis in een ruime schaal. Snijd de citroenen in vieren en voeg peper en zout toe naar eigen smaak. WIJNSUGGESTIE Azienda Lepore – Trebbiano d’Abruzzo

Insalata di fi chi e prosciutt o crudo Antipasto per quattro persone

Ingrediënten g dun gesneden parmaham ‚Ê 8 groene asperges ‚Ê 100 g bietenblad ‚Ê 100 g mizuna rood (mosterdsla) ‚Ê 100 g rucola ‚Ê 6 rijpe vijgen ‚Ê 80 g pecorino ‚Ê 4 el extra vergine olijfolie ‚Ê 3 el balzamicoazijn ‚Ê ½ glas portwijn ‚Ê 50 g kristalsuiker ‚Ê peper en zout ‚Ê 250

Dressing ½ glas portwijn ‚Ê 50 g kristalsuiker ‚Ê 3 el balzamicoazijn ‚

WERKWIJZE Blancheer de asperges en spoel ze daarna gelijk af met koud water. Snijd de asperges in de lengte door en meng de verschillende slasoorten. Doe in een steelpan de port, suiker en de balsamicoazijn. Breng dit aan de kook en laat het even karamelliseren. Snijd de vijgen doormidden en voeg deze toe. Zet het vuur uit en laat het geheel even lekker intrekken. Voeg eventueel een beetje olijfolie en peper en zout naar eigen smaak toe. OPDIENEN Verdeel de gemengde sla over platte borden. Verdeel de parmaham, asperges en de vijgen. Bestrooi en verdeel de geraspte pecorino en de rest van de dressing. WIJNSUGGESTIE Poderi la Collina – Langhe Arneis

>

‘MARIO 50 jaar, Una Tradizione Di Famiglia’, € 39,50. Verkrijgbaar via restaurantmario.nl

?J7B?Ý D8>8Q@E<

91


Zuppa di zucca di bisnonno Vito Uva Primo per quattro persone

“Een eeuwenoud recept dat werd doorgegeven van vader op zoon. Van bisnonno Don Vito naar nonno Don Raffaele en zo verder naar mijn vader Mario, en uiteindelijk naar zijn kinderen en kleinkinderen. Deze heerlijke en eenvoudige soep bereiden wij tegenwoordig op onze eigen wijze. We gaan met de tijd mee, dus aan de receptuur hebben we een aantal ingrediënten toegevoegd om het iets te vernieuwen. Maar de basis blijft hetzelfde en de traditie uiteraard bewaard.”

INGREDIËNTEN ‚Ê 1 biologische pompoen – grof gesneden ‚Ê 1 winterpeen – grof gesneden ‚Ê 1 rode ui – fijngehakt ‚Ê 2 tenen knoflook – fijngehakt ‚Ê 1 rode peper – fijngehakt ‚Ê 25 g bieslook – grof gesneden en fijngesneden voor garneren ‚Ê peper en zout ‚Ê 2 el parmezaanse kaas – geraspt ‚Ê 2 el slagroom – ongeklopte ‚Ê 2 el olijfolie extra vergine ‚Ê 1 l water of 1 l groentebouillon WERKWIJZE Was de pompoen, verwijder het topje en snijd hem in grove stukken. Verwijder pitten en draden. Neem een ruime kookpan (4 liter) en verhit hierin de olijfolie en fruit hierin, op hoog vuur, de rode ui, de knoflook en de rode peper aan. Voeg nu de pompoen, winterpeen en bieslook toe, roer goed door en bak nog even alles op hoog vuur kort aan.Draai het vuur laag en voeg het water of de groentebouillon toe, zorg dat alles net onder water staat. Laat het geheel nu zachtjes gaar koken. Zet, zodra de winterpeen gaar is, het vuur uit en pureer het geheel met de staafmixer tot een mooie gladde soep. Voeg peper en zout naar eigen smaak toe. OPDIENEN Neem diepe borden en verdeel de soep. Schenk een beetje ongeklopte slagroom erover, verdeel de Parmezaanse kaas en garneer met bieslook. WIJNSUGGESTIE Scarbolo – ‘Lara’ Chardonnay

92

?J7B?Ý D8>8Q@E<


Tagliata di manzo con rucola e pomodorini


CroďŹ&#x2020;atine alla frutta


Tagliata di manzo con rucola e pomodorini Secondo per quattro persone

INGREDIËNTEN ‚Ê 4 runderentrecotes (200 gr per stuk) ‚Ê 10 cherrytomaatjes ‚Ê 125 g rucola ‚Ê 125 g parmezaanse kaas ‚Ê 6 el olijfolie extra vergine ‚Ê 4 el balsamicosiroop ‚Ê 1 el oregano – gedroogd ‚Ê peper en zout – grof

WERKWIJZE Verwarm de oven voor op 70 graden. Cherrytomaatjes Snijd de cherrytomaatjes doormidden en zet deze met de snijkant naar boven in een passende ovenschaal, zodat de tomaatjes niet omvallen. Bestrooi ze met oregano en een beetje peper en zout naar eigen smaak. Zet in de oven voor 1,5 uur en besprenkel hierna met een beetje olijfolie. Vlees Verhit een grillplaat. Smeer het vlees aan beide zijden in met een beetje olijfolie. Leg het vlees eerst in de lengte, met de ene zijde op de grillplaat gedurende 1,5 minuut, draai het 45 graden voor nog een keer 1,5 minuut. Doe

dit vervolgens ook met de andere zijde. Haal het vlees van de grillplaat en laat vervolgens 2 à 3 minuten rusten. OPDIENEN Neem warme platte borden en verdeel de rucola en de cherrytomaatjes. Verdeel het vlees, kan ook eerst nog worden getrancheerd. Schaaf lamellen van de Parmezaanse kaas erover. Meng in een kom de olijfolie en de balsamicosiroop. Verdeel deze over de borden en maak af met een beetje zeezout naar eigen smaak. Serveer met een aardappelbijgerecht. WIJN SUGGESTIE Poderi la Collina – Langhe Nebbiolo

Crostatine alla frutta

Dolce per quattro persone – Maak een dag van tevoren

INGREDIËNTEN Deegbodem ‚Ê500 g patentbloem ‚Ê8 g bakpoeder ‚Ê200 g poedersuiker ‚Ê2 eieren ‚Ê250 g roomboter ‚Ê1 citroen – rasp ‚Ê1 tl zout Aardbeienmarmelade ‚Ê500 g aardbeien ‚Ê300 g geleisuiker ‚Ê1 citroen – sap ‚Ê4 à 5 blaadjes munt ‚Ê1 vanillestokje – zaadjes ‚Ê1 tl gemalen rode peperkorrels

WERKWIJZE Deegbodem Meng in de keukenmachine, op stand 1 met de deeghaken, de boter, het citroenrasp en de poedersuiker tot een mooie zachte crème. Voeg nu de eieren en het zout toe, meng tot een luchtig geheel. Voeg als laatste nu de bloem en bakpoeder toe en draai tot mooi glad deeg. Bestrooi het werkvlak met een beetje bloem en plaats het deeg erop. Maak bolvorm en dek af met vershoudfolie, zet gedurende 1 uur in de koelkast. Aardbeienmarmelade Breng in een kookpan alle ingrediënten aan de kook en laat zachtjes pruttelen. Pureer met de staafmixer en laat afkoelen. Verwarm de oven voor op 175 graden. Pak het deeg uit de koelkast. Neem vier

taartvormpjes van ongeveer 10 cm doorsnede en smeer deze in met boter. Rol het deeg uit tot ongeveer 0,5 cm dikte en druk met een taartvormpje het deeg uit. Leg het deeg in de taartvormpjes. Maak van het overige deeg bijvoorbeeld koekjes. Bak de taartjes in 20 à 30 minuten gaar en laat ze afkoelen. OPDIENEN Neem platte bordjes. Snijd desgewenst het seizoensfruit in stukjes. Roer de aardbeienmarmelade even door en verdeel over de taartjes. Verdeel het fruit en bestrooi met een beetje fijn gesneden munt en poedersuiker naar eigen idee. WIJNSUGGESTIE Borgo Maragliano – Brachetto

?J7B?Ý D8>8Q@E<

95


/N

AANBIEDING

!ÉC7H?E+&@77HÊ K%N%M%ö*0#,'EL J8D<EMFFID88I

 ,&

D8I@F,'A88I In de jaren zestig van de vorige eeuw verhuisde Mario Uva van Italië naar Nederland. Met zijn vrouw Tine nam hij dorpscafé Het Anker in het Noord-Hollandse Neck over van zijn schoonvader en opende er een Italiaans restaurant: Ristorante Mario. Samen met hun zoons Alessandro en Raffaele wist hij het tot een van de beste Italiaanse restaurants van Nederland te maken. In dit derde kookboek zijn de meest populaire klassiekers van de afgelopen vijftig jaar gebundeld.

NFI;89FEE<< De abonneeservice is op werkdagen bereikbaar van 9.00 tot 17.00 uur. Deze aanbieding geldt zolang de voorraad strekt en is inclusief verzendkosten. Neem contact op met de abonneeservice voor verzendtarieven naar het buitenland. Je kunt het abonnement ook cadeau doen aan iemand anders, je ontvangt dan zelf het kookboek.

=7D77HMMM$?J7B?;C7=7P?D;$DBE<8;B&..((,,,),


;MEKJA?;9A;DI ewout kieckens woont al vele jaren in rome en schreef onder andere het boek ‘alle wegen van rome’. hij belicht opmerkelijke zaken over het leven in italië.

I L LU STRATIE SY LV IA W E VE

Vlam in de pijp Anderen lezen fictieboeken, wij de Italiaanse krant. Die biedt inspiratie en suspense. Zo las ik over een buschauffeur van het hoofdstedelijke vervoersbedrijf die wel eens ziek thuis bleef (met de zegen van de huisarts) en dan ging optreden als zanger. De werkgever begon een rechtszaak wegens onrechtmatig verzuim. We zijn nu vijf jaar verder en het laatste is er nog niet over gezegd. Maar dat mag niemand verbazen in een land waar een gemiddeld proces zeven jaar duurt. Ik las ook dat de zingende chauffeur niet zomaar tussen de schuifdeuren optreedt, maar een bloeiende zaak heeft. Hij wordt in clubs in en om Rome gevraagd voor optredens. Hij haalde zelfs de nationale televisie. Zijn faam heeft hij te danken aan het feit dat hij qua uiterlijk (verlopen playboy met bril met meekleurende glazen) lijkt op Franco Califano, wereldberoemd in Rome. Hij heeft ook diens (bronzige) stemgeluid. De zingende chauffeur heeft het rijk voor zich alleen, sinds de ‘original’ een paar jaar geleden het leven liet. Of dat voldoende garanties voor de toekomst biedt, valt nog te bezien. Op Califano’s grafzerk is te lezen: “Non escludo il ritorno” (Ik sluit mijn terugkomst niet uit), naar een bekend liedje van hem. Ondanks succes achter de microfoon wil hij zijn baan achter het stuur niet opgeven. Vaste contracten zijn schaars. Je zult maar je pensioen moeten opgeven! En wat te denken van het gratis jaarabonnement openbaar vervoer? De Italiaanse Henk Wijngaard heeft dan ook een stevig advocatenduo in stelling gebracht. Kijk, zo betoogde het tweetal in de rechtszaal, natuurlijk heeft onze cliënt zich ziekgemeld en is gaan zingen, maar dat was om beter te worden. De gebroeders Anker zouden geen genialer pleidooi hebben kunnen houden: zingen als therapie! Kom er maar op. In Italië is er groot respect voor alternatieve geneeswijzen. Daar kreeg de rechtbank geen speld tussen. Onderzoeksrechter één ging direct overstag. Voor nummer twee, die eraan te pas moest komen op aandringen van het hoogste gerechtshof, was het ook een uitgemaakte zaak: vrijspraak. De koppige openbaar aanklager

heeft er geen vrede mee. Op het doktersbriefje stond toch echt dat de chauffeur last had van colica addominale en ipertensione nervosa! Als je dat hardop leest, klinkt het alsof je laatste uur geslagen heeft, ook al betekent het niet meer dan dat je buikpijn en verhoogde bloeddruk hebt. Hoe dan ook heeft de aanklager wel een puntje: hoe vielen die klachten te verenigen met de stress die de chauffeur, pardon, zanger, zou oplopen bij een optreden? Daarover gaat de volgende rechter uitspraak doen. Wordt vervolgd. Intussen gaat de chauffeur door met zingen en het opnemen van ‘snipperdagen’. “Aan het stuur ben ik een verhoogd risico voor anderen, als ik zing berokken ik alleen schade aan mijzelf.” Daar zit wel iets in. Hoofdstedelijke chauffeurs hebben nu niet bepaald een imago om over naar huis te schrijven. Hoe vaak zit de bestuurder niet te bellen, terwijl hij drie rijen auto’s inhaalt op Piazza Venezia? Veel chauffeurs zijn ook nog eens aan de botte kant, en kunnen niet tegen kritiek. Laatst – dat las ik ook in een Italiaanse krant – zette een chauffeur plots zijn bus aan de kant om een pizza te halen. De passagiers liet hij verbouwereerd achter. Een buschauffeur die door een passagier was beschuldigd een halfuur achter op schema te zijn, zette uit protest zijn motor uit. Obstinaat liet hij zijn bus vijftien minuten bij de halte staan. Dat kan er ook nog wel bij. Het totale wagenpark van het busbedrijf bestaat uit 2300 bussen, waarvan er 600 permanent in de garage staan, wegens panne. En dat is maar goed ook. Van de in in totaal 6500 chauffeurs melden zich dagelijks zo'n 1000 ziek. Onze nep-Califano is dus niet de enige. Ze zouden er goed aan doen hem te koesteren. Veertig jaar geleden betoverde Henk Wijngaard honderdduizenden jongens (en mogelijk een enkele meid) met zijn songs vanachter het stuur: “Met de vlam in de pijp scheur ik door de Brennerpas”. Ik zou zeggen: maak een paar filmpjes met de zingende chauffeur in zijn cabine, en het vervoerbedrijf komt weer helemaal boven Jan. Dat is ook wel nodig. Het bedrijf heeft nu ruim 1,35 miljard euro aan schulden en een WZgdZgY^bV\d#™

?J7B?Ý D8>8Q@E<

97


Proef het ware Italië! De traditie, de liefde, de mensen…

Sinds 2000 onze officiële verkooppunten: DEN HAAG – THAT’S AMORE DELFT – IL TARTUFO ROTTERDAM – LA ZIA MARIA ROTTERDAM – LA VITA È BELLA ROTTERDAM – OSTERIA SALA FEDERICO Beoek onze site voor de aangesloten winkels in Nederland: WWW.QUAL-ITALIA.COM

Qualitalia’s winkels zijn authentieke Italiaanse verkooppunten. Uitsluitend authentieke delicatessen, traiteurs, osterias, espressobars, restaurants en veel meer. Gecertificeerde vakmensen met veel passie en liefde voor het vak. Qualitalia is uw keurmerk voor het beste uit Italië!


De ItaliĂŤ-liefde van Rick Nieman tekst fabian takx

In de WNL-serie â&#x20AC;&#x2DC;Langs Romeinse Wegenâ&#x20AC;&#x2122; zoekt Rick Nieman naar de ziel van ItaliĂŤ. Heeft de presentator die gevonden? En waar komt zijn liefde voor ItaliĂŤ eigenlijk vandaan?

I

n acht afleveringen doorkruist Nieman heel ItaliĂŤ, om â&#x20AC;&#x2DC;het masker achter de schoonheidâ&#x20AC;&#x2122; van ItaliĂŤ af te pellen. Hij verbleef twee maanden in ItaliĂŤ en sprak daar vooral met gewone mensen, van zijn voormalige zwager Augusto tot boeren in Emilia-Romagna, een onorthodox raadslid in Rome en een architectuurprofessor in Palermo. Met steeds de vraag: hoe kan ItaliĂŤ politiek in zoâ&#x20AC;&#x2122;n vreemde politieke chaos zijn beland, met de Lega Nord en de Vijfsterrenbeweging aan het roer? En hoe gaat de gewone Italiaan daarmee om? â&#x20AC;&#x153;Het gaat niet alleen over politiekâ&#x20AC;?, licht de presentator toe. â&#x20AC;&#x153;We gaan bijvoorbeeld ook in op de eetcultuur. Zo hebben de boeren op de Povlakte het liefste sikhs in dienst om koeien te melken, want geen enkele Italiaan gaat zo respectvol om met koeien als een sikh. Voor hen is een koe een heilig dier, vandaar. Wist je dat in het stadje Novellara een van de grootste sikhtempels ter wereld staat?â&#x20AC;? De serie belicht ook de strijd van de Italianen om hun tradities en eigen identiteit te behouden, terwijl de moderniteit voortschrijdt. â&#x20AC;&#x153;In Milaan luncht niemand meer twee uur, ze eten gewoon een broodje op straat, net als in Nederland. Voor Italianen is dat zorgwekkend. We kijken ook naar de gevolgen van het toerisme. Steden als Cortona en Florence worden overlopen door toeristen. De dorpjes daaromheen willen best meeprofiteren, maar ze

hebben geen zin om autoâ&#x20AC;&#x2122;s te weren uit het centrum of dat hun winkels â&#x20AC;&#x2122;s middags moeten openblijven.â&#x20AC;? Zo peilt Nieman de stemming in het hele land, van Zuid-Tirol tot SiciliĂŤ. Heeft hij ook geprobeerd om een maffioso te spreken te krijgen? â&#x20AC;&#x153;Nee, daar zijn we maar niet aan

begonnen. We hebben wel Italiaanse journalisten gesproken die ons duidelijk hebben gemaakt dat je je jaren met de maffia bezig kunt houden, maar hoe goed je ook bent ingevoerd, je nooit achter de hele waarheid komt. We laten wel zien hoe de bureaucratie en de kleine corruptie het hele Italiaanse leven doordrenken. Als mensen van de arbeidsinspectie of de brandweer een restaurant komen controleren, willen ze altijd gratis komen eten.â&#x20AC;? In de serie zien we Nieman vloeiend Italiaans spreken. Hoe komt dat zo? â&#x20AC;&#x153;Ik had jaren geleden een relatie

met een Italiaanse dame, we hebben samen een prachtige dochter. Ik heb haar in Amsterdam ontmoet, meer dan dertig jaar geleden, en sindsdien is het mijn favoriete vakantieland. Ik ben bijna ieder jaar wel een keer in ItaliĂŤ geweest, ook bij mijn schoonfamilie thuis.â&#x20AC;? Ook met zijn vrienden trok hij erheen op zijn Moto Guzzi, zoals in zijn roman â&#x20AC;&#x2DC;Altijd Viareggioâ&#x20AC;&#x2122; te lezen is. Heeft hij de ziel van ItaliĂŤ nu blootgelegd? â&#x20AC;&#x153;Dat zou wel heel pretentieus zijn. Je kunt een land als italiĂŤ

nooit vangen in acht afleveringen, daarvoor is het te groot en te complex. Je krabt hooguit iets af van de romantische oppervlakte die mensen zien als ze er op vakantie gaan.â&#x20AC;? Ondanks de zorgwekkende situatie van het land, eindigt de serie hoopvol. â&#x20AC;&#x153;Italianen hebben een enorme veerkracht, inventiviteit en creativiteit, ze overleven al 2500 jaar. Er is altijd wel een familielid met een huis ENEENMOESTUINvs â&#x20AC;&#x2DC;Langs Romeinse wegenâ&#x20AC;&#x2122; is nog t/m 24 maart 2019 te zien op zondagavond, 20.15 uur, op NPO 2.

?J7B?Ă? D8>8Q@E<

99


C7D=?7H; culinaire nieuwtjes

Lekker lang leven

BKD9>;D ?DIJ?@B De ‘Food à Porter’ lijkt bijna meer op een modeaccessoire dan op een lunchbox. Naast het stijlvolle uiterlijk is de trommel ook nog eens erg handig in gebruik. In de drie verschillende vakken kun je

gemakkelijk je etenswaren scheiden. Ook erg praktisch als je een speciaal dieet volgt! Verkrijgbaar in rood, blauw en wit. ALESSI, FOOD À PORTER LUNCHBOX, € 49. WWW.ALESSI.COM

Het kan je bijna niet ontgaan zijn: Pioppi is een Italiaans dorpje waar de mensen eenvoudig, maar ook lang en gezond leven. Na het succes van ‘Het Pioppi dieet’ is er nu ‘Pioppi hét kookboek’, dat met meer dan honderd recepten een fijne inspiratiebron is voor een gezonde, maar bovenal lekkere levensstijl. Het boek staat vol gerechten die

in een handomdraai op tafel staan, zoals courgettepizza en spinaziewraps. En de handige weekmenu’s helpen je met de dagelijkse strijd om te bedenken wat je nu weer op tafel moet zetten 's avonds. Maar je vindt ook verrassende opties voor ontbijt en lunch in dit boek.

‘PIOPPI HÉT KOOKBOEK’, KARAKTER UITGEVERS, ISBN 9789045217529, € 19,99.

Cin Cin! Italië-kenner Marie Florence van Es, bekend van het succesvolle boek ‘Langs de Italiaanse wijngaarden’, heeft recentelijk de eerste Nederlandse wijngids over Italiaanse wijnen gepubliceerd. Wijnliefhebbers kunnen hun hart ophalen met deze uitgebreide bespreking van alle Italiaanse wijnstreken. Inclusief een overzicht van oogstjaren, streek- en landkaarten

100

en de belangrijkste wijnhuizen. En als we het register van meest voorkomende druiven mogen geloven zijn er nog heel wat druivenrassen te ontdekken – en te proeven. MARIE FLORENCE VAN ES, ‘WIJNGIDS ITALIË - ONTDEKKINGSTOCHT LANGS ALLE WIJNSTREKEN’, EDICOLA PUBLISHING, ISBN 9789294920331, € 22,50.

?J7B?Ý D8>8Q@E<K<BJK8EE<CFKK<=I8EB<

FK=B?;I;F7II?; Sinds begin 2014 woont Joelle (bekend van het tvprogramma ‘Ik vertrek’) in Lecce. Hier runt ze B&B Little Dolce. Omdat ze gek is op de Pugliese keuken én graag onderneemt, is ze sinds enkele jaren ook travel planner voor deze prachtige streek. Samen met Hanneke (die in Nederland woont maar een grote passie voor

Puglia koestert) heeft ze de website ‘Taste of Puglia’ opgezet. In de webshop bestel je heerlijke Pugliese producten of koop je leuke accessoires om je huis in Pugliese stijl in te richten. Daarnaast vind je er interessante blogs. Neem een kijkje op de website en haal een stukje Puglia in huis! WWW.TASTEOFPUGLIA.NL


B7B?D=K7?J7B?7D7 tekst daniela ditvoorst-falsetta

7BB79EDGK?IJ7:;B J;HH?JEH?E?J7B?7DE De verovering van Italiaans grondgebied Da sempre l’Italia esercita un fascino irresistibile su migliaia di stranieri, per la grande bellezza dei suoi paesaggi, la sua cultura e la sua storia. Ma se in passato erano soprattutto poeti, filosofi, scultori e pittori di tutto il mondo ad esplorare il Bel Paese, i visitatori di oggi sono cambiati. Infatti sono sempre più gli attori hollywoodiani e i musicisti internazionali che tra un film, una pubblicità o un concerto, decidono di acquistare case, ville e palazzi monumentali per vivere in Italia per un lungo periodo. CEBJ?L$?$F$IJH7D?;H?I9;B=EDEBÊ?J7B?7F;HL?L;H;

Veel buitenlandse vips kiezen Italië om te wonen È il caso dell’attore americano George Clooney, che nel 2002 decide di comprare due ville sul Lago di Como. Ogni estate ci ritorna con famiglia e amici ed è sempre un grande evento a Laglio. Purtroppo troppi sono i turisti che insistentemente sostano davanti a casa sua e lo chiamano con la speranza di incontrarlo. Mi raccomando non fatelo anche voi! Una sosta prolungata davanti a casa sua potrebbe costarvi 500 euro di multa. E dopo Clooney anche Di Caprio acquista un attico a Verona, Elton John una casa a Venezia, Will Smith in Lazio e Maryl Streep in Puglia. Insomma l’Italia piace tantissimo anche ai famosi. Comunque, il personaggio famoso che vive in Italia ormai da tanti anni è il noto cantante inglese dei Police: Sting. Sting è uno dei primi v.i.p. internazionali che riesce ad avverare il suo sogno: vivere in Italia con la sua famiglia. Pensate che in un programma televisivo italiano ha detto: “L’Italia è casa mia, qui cresceranno i miei figli”. Detto fatto. Nel 1990, acquista il Palagio, una villa nobiliare del 16° secolo, a Figline Valdarno, un paese a 45 minuti da Firenze. Dopo la ristrutturazione della sua maestosa villa si dedica al terreno intorno ed avvia la coltivazione di vino e olio, e la produzione di miele. La tenuta di Sting è molto grande ed è diventata una vera e propria azienda agricola lussuosa. Oltre alla sua villa ci sono 6 dependance sparse tra le colline che possono ospitare fino a 50 persone. Quindi ci sarebbe posto anche per voi. Come ospiti potrete partecipare alle varie attività stagionali come per esempio la raccolta delle olive e la vendemmia. Segue la degustazione del vino direttamente nella cantina ben rifornita di botti antiche. E dopo un brindisi, magari sarebbe bello fare una passeggiata in giardino per fare una partita sulla scacchiera gigante lì vici-

?J7B?77DI

esercita migliaia acquistare sostano prolungata multa attico ormai noto avverare detto fatto tenuta sparse tra stagionali raccolta delle olive vendemmia botti brindisi scacchiera tuffo fare un salto coltivati spinge mite condurre ‘invase’

D;:;HB7D:I

oefent…uit duizenden kopen stoppen langdurig boete penthouse al, reeds bekende waarmaken zo gezegd, zo gedaan landgoed verspreid tussen seizoensgebonden oogst (van olijven) wijnoogst vaten toost schaakbord duik een rit maken bewerkt stimuleert, zet aan milde leiden ‘binnengevallen’

no o magari fare un bel tuffo in piscina. Infine potete conoscere il padrone di casa famoso, se disponibile. Prima di ripartire non dimenticate di fare un salto alla Farm Shop dove potrete comprare i prodotti coltivati dall’azienda a prezzi accessibili. Grazie a Sting e ad altri artisti stranieri che vivono nella zona, la regione Toscana del Chianti ormai è conosciuta come “Chiantishire”. Vale proprio la pena di andare a visitarla. BÊ?J7B?79>;F?79;7=B?IJH7D?;H?

Het Italië waar buitenlanders van houden Ma che cosa spinge una star straniera a vivere nelle campagne italiane? Il clima mite? La cucina? L’ospitalità? Certamente, ma probabilmente anche il piacere di condurre uno stile di vita più semplice lontano dalle grandi città ormai ‘invase’ dai turisti. Anche voi la pensate così? Allora la prossima volta visitate a»^ggZh^hi^W^aZXVbeV\cV^iVa^VcV#™ www.il-palagio.com, www.dissapore.com/grande-notizia/ vendemmia-a-casa-di-sting, www.firenzetoday.it/cronaca/ tenuta-sting-affitto-figline-villa.html

?J7B?Ý D8>8Q@E<

103


B?8H?;CKI?97 nieuwe boeken en muziek

Europese nostalgie

Het nieuwste boek van Ilja Leonard Pfeijffer begint met de aankomst van de schrijver bij het vervallen Grand Hotel Europa, waar hij wordt ontvangen door Abdul, de nieuwsgierige piccolo die op de voorkant van het boek te zien is. Tijdens zijn verblijf overdenkt hij zijn misgelopen relatie met de Italiaanse kunsthistorica Clio, de vrouw op wie hij verliefd werd in Genua. Hij besluit het verloop van deze relatie op te schrijven en neemt de lezer zo mee in een meeslepend liefdesverhaal ten tijde van massatoerisme, hun reizen naar Malta, Portovenere en Cinque Terre en hun intense zoektocht naar het laatste werk van Cara-

Venetiaanse klanken

In ‘De klank van de stad’ gaan Eric Min en Gerrit Valckenaers op reis door de (cultuur)geschiedenis van Venetië. De zinkende stad is niet alleen bekend van het San Marcoplein, de Rialtobrug en het Canal Grande, het is zeker ook de combinatie van muziek en kunst die Venetië zo bijzonder maakt. De schrijvers

vaggio. Ilja ontwikkelt een fascinatie voor het mysterieuze Grand Hotel Europa en de andere hotelgasten die uit vroegere tijden lijken te stammen. Zoals de oude eigenaresse, die zich nooit laat zien en in een onvindbare kamer van het hotel woont. Een roman over nostalgie, het einde van een tijdperk en de Europese identiteit. ‘Grand Hotel Europa’ neemt de lezer mee naar een oud continent waar door het verleden geen ruimte meer lijkt te zijn voor de toekomst. (AF) ILJA LEONARD PFEIJFFER, ‘GRAND HOTEL EUROPA’, UITGEVERIJ DE ARBEIDERSPERS, ISBN 9789029526227, € 24,99.

D7F;BIP?;D;DIJ;HL;D

gaan op zoek naar prikkelende verhalen van componisten, schilders en schrijvers: van Proust tot Stravinsky en Brodsky. Ook de beroemde componist Claudio Monteverdi, bekend van opera’s als L’Orfeo (1607) en L’Arianna (1608), bracht een tijd door in Venetië. De stad kende ook ongelukkige dagen: Teatro La Fenice vatte tijdens een vreselijk ongeluk vlam. Toch herrees het Venetiaanse operagebouw een jaar later weer uit zijn as. In combinatie met de prachtige afbeeldingen van oude decorontwerpen, affiches en (wand-) schilderingen zorgt het boek ervoor dat je op een andere manier naar Venetië gaat kijken. (AF) ERIC MIN & GERRIT VALCKENAERS, ‘DE KLANK VAN DE STAD’, POLIS, ISBN 9789463102056, € 34,50.

Nonius heet de stoere held uit de misdaadromans van Koen van Doremaele. In ‘Macht, ambitie en misleiding’ reisde deze eigenzinnige hoofdpersoon al de halve wereld af, in ‘Het Sapri schandaal’ neemt hij het op tegen de maffia, die de bouwwereld ten zuiden van Napels in een ijzeren greep heeft. Zoals Van Doremaele het treffend formuleert: “Corruptie en sabotage komen vaker voor dan het storten van beton”. Van Doremaele kent de ins en outs van grote bouwprojecten, want hij is behalve schrijver ook ingenieur bij het internationale bouwbedrijf BAM. Zijn stijl is ook van gewapend beton, maar hij weet de Italiaanse couleur locale wel beeldend en met kennis van zaken te schetsen, met veel enthousiasme en gevoel voor humor. (FT) KOEN VAN DOREMAELE, ‘HET SAPRI SCHANDAAL’, MIJNBESTSELLER.NL, ISBN 9789463672061, € 18,46.

C7?B WIJ MOGEN DRIE EXEMPLAREN WEGGEVEN  M?D VAN DEZE ROMAN. KANS MAKEN? GA DAN NAAR WWW.ITALIEMAGAZINE.NL

K<BJK8EE<CFKK<=I8EB<#AFI@JM8E;<ID<<I=89@8EK8BO?J7B?Ý D8>8Q@E<

>

105


B?8H?;CKI?97

Giorgia zingt covers Op haar nieuwste album ‘Pop Heart’ serveert het Romeinse popidool Giorgia voor het eerst een menu van alleen maar covers. Na meer dan 25 jaar in het vak vond ze het tijd een ode te brengen aan haar muzikale heldinnen van vroeger en geliefde collega’s van nu. Zo kan het dat we naast een opgefriste versie van Donna Summers discoklassieker ‘I Feel Love’ uit 1977 – Giorgia was toen zes jaar oud – ook een interpretatie van Rihanna’s hit

‘Stay’ uit 2012 vinden, en naast Madonna’s ‘Open Your Heart’ evengoed nummers van Pino Daniele, Tiziano Ferro en Carmen Consoli. Natuurlijk mag ook Whitney Houston als grootste idool niet ontbreken. Al was het maar omdat Giorgia een magistraal vocaal bereik heeft en haar met ‘I Will Always Love You’ moeiteloos weet te evenaren. Maar de sterkste track is toch beslist ‘Le tasche piene di sassi’ – Je zakken vol met stenen

— van Jovanotti uit 2011. Haar Engelstalige covers zijn leuk en catchy gearrangeerd maar alleen als Giorgia in haar moedertaal zingt, hoor je pas echt haar perfecte dictie, haar vermogen om zowel intiem als overweldigend te kunnen zingen en vooral ook die wonderbaarlijke mooie beat van haar in een Italiaans ritme kloppende hart. (JM) GIORGIA, ‘POP HEART’, SONY MUSIC.

:;M;=D77H;;D A;?P;HH?@A

JM;;M;H;B:;D De debuutroman van Franco Faggiani speelt zich af in het prachtige landschap van de Piemontese Alpen. Terwijl de vijftigjarige Leo rouwt om het verlies van zijn vrouw Chiara, wordt hij door zijn dochter Nina aan de wees Martino voorgesteld. Nina heeft hem leren kennen tijdens haar coschappen in een tehuis. Hoewel hun leeftijd en afkomst verschillen, hebben beide

106

?J7B?Ý D8>8Q@E<

mannen hetzelfde gesloten en mysterieuze karakter. Na enige tijd komt Leo erachter dat Martino autistisch is. Martino kan hierdoor niet goed met veranderingen omgaan, maar wordt hier wel aan blootgesteld, omdat Nina naar het buitenland moet verhuizen voor haar werk. Leo droomt al jaren van een rustig leven in een bergdorpje. Om al hun problemen achter zich te laten, besluiten Leo en Martino te verhuizen naar een afgelegen huis in de bergen van Piemonte. (AF) FRANCO FAGGIANI, ‘TUSSEN TWEE WERELDEN’, SIGNATUUR, ISBN 9789056726164, € 19,99.

C7?B WIJ MOGEN 3 EXEMPLAREN WEGGEVEN VAN DIT BOEK.  M?D WIL JE KANS MAKEN, GA DAN NAAR WWW.ITALIEMAGAZINE.NL

Roberto Fabbri is ondanks zijn naam geen Italiaan. Hij is in 1961 geboren in Genève en opgegroeid in Engeland, en nu verdeelt hij zijn tijd tussen Londen en Berlijn. Fabbri werkte 25 jaar als regie-assistent in de tv- en filmindustrie in Londen, voor hij besloot schrijver te worden. Zijn specialisatie werd het Romeinse keizerrijk, en met succes. Met zijn Vespasianus-serie werd hij een bestsellerauteur. In deel IX verwezenlijkt Vespasianus eindelijk zijn droom en wordt keizer van Rome, nadat de wrede Nero zelfmoord heeft gepleegd en een machtsvacuüm heeft achtergelaten. Het is alsof je er zelf bij bent, zo beeldend beschrijft Fabbri op basis van gedegen onderzoek de veldslagen en intriges die Vespasianus naar zijn triomf leidden. We volgen de historische figuur van keizer Titus Flavius Vespasianus ook na 69 na Christus, als deze slimme veldheer aan de macht komt, om tien jaar later na een veelbewogen leven zijn laatste adem uit te blazen. Wil je het oude Rome herbeleven, lees dan de hele reeks. (FT) ROBERTO FABBRI, ‘VESPASIANUS IX, KEIZER VAN ROME’, KARAKTER UITGEVERS, ISBN 9789045218519, € 19,99.


© PA U L A R O M E I N

B7KH7 laura de rooy-dekker, mede-eigenaar van italiacasa, over haar ervaringen met onroerend goed in italië.

Veelzijdige Mengoni

Terwijl de Italiaanse talentenjachten de ene na de andere winnaar uitroepen, is het maar weinigen gegeven om hun fifteen minutes of fame ook daadwerkelijk in een carrière om te zetten. Eén zo’n zwarte zwaan is de dertigjarige Marco Mengoni die, sinds hij in 2009 de Italiaanse ‘X Factor’ won, zeer gestaag aan de weg timmert. ‘Atlantico’, zijn vierde studioalbum, is weer een nieuwe stap en duidelijk geïnspireerd op zijn ook internationaal uitdijende succes. Naast klassieke Italiaanse ballads en poprock horen we namelijk ook veel Zuid-Amerikaanse en zelfs oosterse sounds. Voorbeelden van dat laatste zijn het Arabisch gekruide ‘Rivoluzione’ en het sterke ‘Casa Azul’ (blauw huis), een prachtig duet met Adriano Celentano. Het openingsnummer ‘Voglio’ (ik wil) daarentegen is een instant-klassieker in de Italiaanse poprock. Het opzwepende intro is van zo’n bijzondere klasse dat je dit maar het beste meteen op vol volume door de kamer kan laten schallen. Verzet is hier zinloos. ‘I giorni di domani’ (de dagen van morgen) is tot slot een intens doorvoelde ballade over een liefde die zelfs het einde van de wereld zal overleven. ‘Atlantico’ is daarmee een album met als verbindende factor het enige criterium dat er echt toe doet: Marco’s indrukwekkende en overdonderende veelzijdigheid. (JM) MARCO MENGONI, ‘ATLANTICO’, SONY MUSIC.

Umbrië, één van de weinige Italiaanse regio’s zonder kust, wordt wel het groene hart van Italië genoemd. Glooiende heuvels met akkers, wijn- en olijfgaarden bepalen het landschap. Deze centraal in de laars gelegen regio is niet alleen zeer rijk aan natuurschoon, maar ook aan historie, cultuur en culinair genot. Velen genieten er van prachtige middeleeuwse steden als Perugia en Assisi. En voor liefhebbers van geschiedenis is er veel te ontdekken dankzij de Etrusken die er hun sporen nalieten en Hannibal die aan het Trasimeense meer de Romeinen versloeg. Na de opkomst van Toscane in de jaren zeventig en tachtig ontdekten nieuwsgierige Noord-Europeanen die Toscane al weer te vol en te toeristisch vonden, het meer landinwaarts gelegen Umbrië. Voor de aanschaf van een tweede huis bleek Umbrië ook een uitstekende regio. De prijzen waren er aantrekkelijk en zijn dat nog steeds. Een droomhuisje, vrijstaand en met mooi uitzicht, is al haalbaar vanaf circa € 300.000. En voor minder geld zijn er authentieke dorpshuizen waarmee kopers deel kunnen uitmaken van de lokale gemeenschap, een aspect van het bezit van een huis in Italië dat veel van onze klanten aanspreekt. De sfeer in Umbrië is vaak iets puurder dan in het meer geëxploiteerde Toscane en in vergelijking met Le Marche, de andere populaire regio in Midden-Italië, zijn de ligging ten opzichte van de cultuursteden en de infrastructuur gunstiger. Bezitters van een huis rond het Trasimeense meer zijn in circa een uur met de trein of de auto in Rome of Florence. Verder is de natuur er prachtig en wie van wandelen, fietsen of paardrijden houdt komt in Umbrië aan zijn trekken. Die natuur vormt een belangrijk aspect bij het kopen van een huis in Umbrië. De meeste huizen en projecten, in Umbrië altijd kleinschalig, zijn ingebed in het landschap. De regio vindt het belangrijk om bij (her)bouw van vastgoed trouw te blijven aan de natuurlijke omgeving waaraan Umbrië haar populariteit voor een groot deel dankt. Goede objecten hebben dan ook een schitterend wijds uitzicht. De natuur komt ook terug in de materialen die gebruikt worden. In het noordoosten zijn veel huizen van lokale natuursteen. Het grensgebied van Umbrië en Toscane en rond het Lago Trasimeno heeft kleigrond en daarmee veel huizen van baksteen, overigens ook vaak gemengd met natuursteen. Het zuiden rond Orvieto kenmerkt zich door het gebruik van tufsteen. Tot slot brengt Umbrië zeer goede wijnen voort en kent het een (h)eerlijke keuken. Genoeg ingrediënten als je ’t mij vraagt om van deze regio een serieuze optie te maken voor wie een huis in centraal Italië zoekt. Veel zoekplezier!

(Laura@italiacasa.net) PS Neem een kijkje op www.italiacasa.net voor een selectie van het aanbod in Umbrië. Mijn collega’s Hariet Nijhuis en Coen Vreeke staan graag klaar voor mensen die in Umbrië willen zoeken. Enkele van hun aanraders zijn de referentienummers 3917, 3953, 3673 en 3626. I TA L I Ë MAGAZINE 107

D E Z E C O L U M N VA LT B U I T E N D E V E R A N T W O O R D E L IJK HE ID VA N D E R E D A C T IE .

Het groene hart


@EEIJL7D:;H>;?@:;D advocaat joost van der heijden over kopen, verkopen en financieren van onroerend goed.

Het zal je maar gebeuren: begin zeventig, al geruime tijd met pensioen, geen huis meer in Nederland en al bijna tien jaar gelukkig eigenaar van een nieuwbouwappartement in Italië. En dan krijg je opeens een officiële mededeling van de gemeente dat een gedeelte van het appartemensgebouw illegaal is gebouwd en dat dit binnen negentig dagen moet worden gesaneerd, of – als die sanering niet mogelijk is – het gebouw binnen diezelfde termijn moet worden afgebroken en onteigend zal worden als dit niet tijdig gebeurt. Hoe zit dat, Joost, jij hebt de aankoop destijds begeleid en toen is toch door een derde gecontroleerd en bevestigd dat het gebouw in orde was en ook dat de gemeente een bewoonbaarheidscertificaat had afgegeven? Hoe kan de gemeente dan toch zo’n brief sturen? De ontwikkelaar had destijds een vergunning gevraagd en gekregen voor de bouw van een appartementengebouw van vier woonverdiepingen en een souterrain. De gemeente had in de vergunning bepaald dat het souterrain een kelderbestemming had en aan de dalzijde niet meer dan 80 centimeter boven het maaiveld mocht uitsteken en geen openingen naar buiten mocht hebben. Bij controle na de oplevering bleek de bouwer zich keurig aan de voorschriften te hebben gehouden en heeft de gemeente het bewoonbaarheidscertificaat afgegeven. De appartementen werden vervolgens snel verkocht, waarbij de kopers ook mede-eigenaar werden van de gemeenschappelijke tuin. De ontwikkelaar zelf bleef nadere informatie de eigenaar van het souterrain, dat hij als Mr. Joost van der Heijden heeft jarenlange archiefruimte wilde ervaring bij het begeleiden van Italiaanse gaan gebruiken. Enige onroerendgoedtransacties, zowel koop, tijd nadat alle apparteverkoop, hypotheek als het regelen van de gevolgen van scheiden en overlijden. menten waren verkocht Nadere informatie over die onderwerpen stelde de ontwikkelaar en zijn diensten vindt u op zijn website. voor om een zwembad in de gemeenschappeJoost van der Heijden is gevestigd aan lijke tuin aan te leggen, de Bijster 1, 4817 HX Breda, 076 5319631. waarvan het ontwerp www.joostvanderheijden.nl al door de gemeente

108

?J7B?Ý D8>8Q@E<

was goedgekeurd. De kosten van het zwembad zouden voor rekening van de appartementseigenaren zijn en de kosten van de tuinaanleg en bouw van een tuinhuis bij het zwembad voor de ontwikkelaar. Goed plan. Het zwembad werd conform de voorschriften aangelegd en door de gemeente gecontroleerd en in orde bevonden. Zodra dat was gebeurd liet de ontwikkelaar het tuinhuis bouwen en de tuin op orde brengen. Hij ging daarbij nogal drastisch te werk, waarbij de grond bij het souterrain tot op de hoogte van de fundering werd afgegraven. Daardoor kwam de muur van het souterrain volledig vrij te liggen en ontstond er ruimte om in de muur openingen te maken met een rechtstreekse en gelijkvloerse uitgang naar de tuin. Die openingen werden vervolgens ook gemaakt en waren net als de rest van het werk aan de tuin mooi en tot tevredenheid van de appartementseigenaren uitgevoerd. Kort nadat dit alles was opgeleverd meldde de ontwikkelaar dat hij had besloten enkele ruimten van het souterrain te verkopen. Het was eigenlijk zijn bedoeling drie ruimten te verkopen maar die derde ging niet door omdat de desbetreffende kandidaat wist dat het souterrain zonder vergunning was verbouwd. Hij wilde daarom veel minder betalen dan de ontwikkelaar vroeg. Het afwijzen van dat bod is de ontwikkelaar duur komen te staan. De afgewezen koper bleek een rancuneus iemand te zijn die uit teleurstelling bij de gemeente is gaan melden dat het souterrain zonder vergunning was verbouwd. Toen de gemeente dit vaststelde, en ook dat zij voor de uitgevoerde werkzaamheden geen vergunning zou hebben kunnen geven als die was gevraagd en ook geen saneringsvergunning zou kunnen geven als deze alsnog gevraagd zou worden, had zij geen andere mogelijkheid dan te bevelen het souterrain binnen 90 dagen in de oorspronkelijke staat terug te brengen of het gebouw anders te slopen (demolire), met de aanzegging dat het gehele gebouw bij gebreke daarvan ontnomen/geconfisqueerd zal worden en de eigendom dan op de gemeente overgaat. Tegen het bevel is beroep ingesteld en ik zal in een volgende column melden hoe dat ^hV[\ZadeZc#™

D E ZE C O LU M N VA LT B U I T EN D E V ER A N T W O O R D EL IJK H EID VA N D E R EDA C T I E.

demolizione o confisca!


J;AEEF r J;>KKH voor adverteren in dit katern, neem contact op met rogier welling: tel. +31 (0)20 5302 570, e-mail r.welling@creditsmedia.nl.

Casa Valle Erro

Luxueus op vakantie in Italia, Piemonte

In 2006 zijn wij in Piemonte komen wonen. We hebben een oude wijnboerderij gekocht en in de loop van de jaren omgebouwd tot luxe resort waar iedereen zich thuis voelt. Piemonte voelt inmiddels als ons thuis. We wonen hier met enorm veel plezier en genieten iedere dag van de omgeving, de mensen en vooral het heerlijke eten en drinken. Graag laten we jullie, als onze gasten, meegenieten van alles wat wij en Piemonte

IM2018_5_Cassa Valle Erro.indd 6

jullie kunnen bieden. Denk aan een infinity pool met uitzicht over het Erro dal, een Finse sauna in een oude wijnkelder, een verwarmde whirlpool en mogeliljkheden voor yoga en shiatsu. Ook wordt er drie keer per week gekookt voor onze gasten door onze kokkin Sara. Buiten het resort liggen steden als Milaan, Genua en Turijn. De Middellandse Zee is maar een uurtje rijden en uiteraard zijn de

wijngebieden met de beste wijnen van ItaliĂŤ om de hoek. Kom genieten van alles wat Piemonte te bieden heeft in Casa Valle Erro! We zijn ook met kerst en oud en nieuw geopend. Gerda Visser en Jan Pieter Baijs 0039-3348186432 info@eenweekjeitalie.nl www.eenweekjeitalie.nl

26-07-2018 16:27:18

?J7B?Ă? D8>8Q@E<

109


Te koop: Twee ruime bouwkavels nabij Bibbiena in de provincie Arezzo in Toscane.

BOUW UW EIGEN WONING IN TOSCANE

De oppervlakte van de kavels bedraagt 10.250 m2 en 18.000 m2 en zijn bijzonder geschikt voor de bouw van een royale woning met garage en zwembad. De kavels bieden een wijds uitzicht over het dal van Casentino.

CD869 Maremma Toscana, leuk etno-chic huis met open space zitkamer, 3 slaapkamers, 3 badk., 5000 m² tuin. Prijs €240.000

Zie voor meer informatie: https://toscane-vakantievilla.nl/bouwgrond-toscane/ Zie voor een video-impressie: https://youtu.be/nmlRjjbSEW4

Tel +39 335220727 (mob) - info@lecasedidorrie.com

Voor nadere informatie: J. Buné, Tel. 020-3585102, e-Mail: j.bune@kpnmail.nl

Iscr. ruolo 1157 Socio F.I.A.I.P.

IM2018_6_000Jan Buné.indd 10

De Vastgoed Portal voor het Italiaanse Merengebied

Lago properties

Vind je droomhuis in Italië Lago Properties toont u een overzicht van de beste huizen, appartementen en villa’s rond het Gardameer, Comomeer, Lago Maggiore, Iseomeer, Idromeer, Meer van Varese, Luganomeer en het Ortameer.

w w w.lagoproper ties.com

02-11-2018 10:10:0


   

CASA VALLE ERRO LUXUEUS OP VAKANTIE IN ITALIA, PIEMONTE

Twee comfortabele vakantiewoningen in kleinschalige borgo met zwembad. Voor een heerlijke vakantie in Toscane. Casa Giglio (6p) en Casa Girasole (4p).

NU MET PRIVÉ WELLNESS

Voor meer informatie en boekingen: WWW.EENWEEKJEITALIE.NL

INFO@EENWEEKJEITALIE.NL

2019_2_Casa Valle Erro.indd 1

www.toscane-vakantievilla.nl

01-02-2019 10:44:44

Te huur in Le Marche

Ruim, zonnig en vrij gelegen familiehuis met privé zwembad, buitenkeuken en prachtig uitzicht

• • • • • • • •

Zwembad (11 x 5 m2) met douche en groot terras Eetkeuken met SMEG fornuis, vaatwasser, AGA kachel Buitenkeuken met BBQ en pizza oven Grote portico, met lange eettafel en tweede BBQ 4 ruime slaapkamers, waarvan 1 met stapelbed Het huis is van alle comfort voorzien: WiFi, Xbox, DVD, satelliet tv, vaatwasser, wasmachine en droger Vrij gelegen op 8500 m2 eigen grond met fruitbomen, olijven en een trampoline voor de kinderen Kijk voor meer foto’s online of neem contact op!

Het huis is perfect gelegen voor wie af en toe naar zee wil (40 km) en ligt op minder dan een uur rijden van historische stadjes als Gubbio (Umbrië), Urbino, Jesi en Perugia. Op ongeveer 25 km afstand liggen de grotten van Frasassi en de Monte Catria, met een prachtig natuurgebied op ruim 1700 meter hoogte.

www.facebook/com/rusticoitalico

www.rusticoitalico.com

info@rusticoitalico.com


RONALDS ITALIĂ&#x2039;

specialist voor het andere ItaliĂŤ!  

    

  

www.ronalds-italie.nl 0852-735753 info@ronalds-italie.nl


LEB=;D:DKCC;H (eind april 2019) 9EBE<ED JAARGANG 30, NR. 2, 2019

‚

IJH7D:I;?PE;D

In Zuidwest-Sardinië zijn enkele van de bekendste stranden van het eiland te vinden. Wij gingen kijken.

COVERFOTO  Hollandse Hoogte HOOFDREDACTEUR Paul van Eijndhoven EINDREDACTIE Amélie Dufour, Fabian Takx ARTDIRECTION Suzy Benjamin VORMGEVING Debby Linders, Sefanja Nods AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Toenke Berkelbach, Edith Buenen, Yanna Buyck, Alessandro Caligaro, Daniela Ditvoorst-Falsetta, Annelotte Franke, Joost van der Heijden, Hollandse Hoogte, Ewout Kieckens, Annemique de Kroon, Ronald Kuipers, Joris van der Meer, Rik Rensen, Jordy de Reus, Laura de Rooy-Dekker, Shutterstock, Rosita Steenbeek, Jesper Storgaard Jensen,Bettina Traas, Andrea Vreede, Sylvia Weve REDACTIE 020 530 2594, italiemagazine@creditsmedia.nl

‚

97<<ÞF;H<7LEH;

De mooiste koffiehuizen in koffiestad Trieste.

‚

IFH;PP7JKH7

© F I L I P P O PA L I Z Z I - FA N C I U L L A S U L L A ROCCIA A SORRENTO

©FEDERICO ZANDOMENEGHI - IN BED

Unieke tentoonstelling van Italiaanse schilderkunst (1860-1910) in het Drents Museum.

114

?J7B?Ý D8>8Q@E<

ITALIË MAGAZINE is een uitgave van Italië Magazine BV, Van Slingelandtstraat 63, 1051 CG Amsterdam, 020 530 2570, www.italiemagazine.nl UITGEVER Eugen van de Pas MARKETING Daniëlle Wiersema, 020 530 2570, communicatie@creditsmedia.nl SALES Paola Lara, Rogier Welling, 020 530 2570, advertising@creditsmedia.nl DRUK Corelio Printing NV, Brussel (B) DISTRIBUTIE Aldipress, Utrecht / AMP, Brussel ABONNEMENTENADMINISTRATIE & NABESTELLEN VAN OUDE NUMMERS Voor het opgeven van of vragen over abonnementen, adreswijzigingen of het nabestellen van oude nummers: MijnTijdschrift.com, Curieweg 16, 8013 RA Zwolle, 088 226 6636, italiemagazine@mijntijdschrift.com ABONNEMENTSPRIJS Nederland: € 36 voor een jaarabonnement (6 nummers).* Abonnementen in andere landen hebben een speciaal tarief, op te vragen bij MijnTijdschrift.com. Het abonnement wordt automatisch verlengd tegen de dan geldende tarieven, tenzij u minimaal drie maanden voor het einde van de abonnementsperiode opzegt. De cadeauabonnementen lopen automatisch af. *Prijs bij automatische incasso. Als u per acceptgiro wilt betalen, komt er € 2,50 aan administratiekosten bij. PRIJS LOSSE VERKOOP € 7,15 ITALIË MAGAZINE OP iPAD Verkrijgbaar via Magzine.nu (los nummer voor € 4,99 of abonnement 6 edities voor € 27,50) of via Leeslounge.nl. © Italië Magazine BV, een onderdeel van Credits Media. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen en/of worden gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. De redactie heeft zijn uiterste best gedaan om rechthebbenden van beeldmateriaal te achterhalen. Wanneer desondanks beeldmateriaal wordt getoond waarvan u rechthebbende bent en u wordt niet genoemd, of geeft geen toestemming voor het gebruik, dan kunt u contact opnemen met de redactie.


BUSCAGLIONE Tel. +31 (0)346 258002 www.buscaglione.nl info@buscaglione.nl

Profile for Credits Media

Italie Magazine 02 2019  

The biggest lifestyle magazine about Italy surprises its readers each issue with fascinating features about the unique character of differen...

Italie Magazine 02 2019  

The biggest lifestyle magazine about Italy surprises its readers each issue with fascinating features about the unique character of differen...

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded