Jaarboek 2009 Stichting LightRec

Page 1

Uitgelicht De spaarlamp in de spotlights: voor, tijdens en na de show

Jaarboek 2009 Stichting LightRec Nederland


Inhoud Voorwoord

4

Bestuur van Stichting LightRec – een solide basis

6

Bijzondere invalshoeken

8

De installateur

10

De lichtadviseur

12

De consument

14

De detaillist

16

De kunstschilderes

18

In de spotlights: belang van goede communicatie

22

Afscheid van de vertrouwde gloeilamp

26

Toekomst van verlichting

28

Onderzoek voor het voetlicht

32

Deelnemersoverzicht

36

Baten en lasten

40

Inzamelcijfers

44

Mijlpalen 2009

46

Colofon

46

Summary of LightRec’s annual report

47


Voorwoord

Voor én achter de schermen Wie door dit jaarverslag bladert, zal al gauw constateren dat

Een complexe puzzel, niet in het minst omdat we te maken

LightRec volop bezig is met het uitbreiden en optimaliseren

hebben met een aantal onzekerheden. Wat de financiering

van het inzamelsysteem van energiezuinige verlichting.

betreft is een belangrijke onzekerheid nu nog de uitkomst

Het betreft tal van activiteiten die de komende jaren in een

van het herzieningsproces van de WEEE Directive. Maar er zijn

stroomversnelling zullen komen als gevolg van de uitfasering

ook andere onzekerheden, bijvoorbeeld met betrekking tot de

van de gloeilamp.

vraag wanneer en hoe snel de ‘gewone’ consument de LED-lamp zal omarmen en wat dat betekent voor de verkoop

Maar lang niet al onze activiteiten zijn op deze manier

4

van de spaarlamp.

zichtbaar. Anders gezegd: niet alleen vóór, ook achter de schermen zijn we druk bezig om de zaken in goede banen te

Samen met de industrie en andere stakeholders zoals de

leiden. Feit is dat de eerder genoemde uitfasering zal leiden

detailhandel proberen we de trends zo goed mogelijk in kaart

tot een gigantische toename van het aantal verkochte

te brengen. Zo kunnen we ook de komende jaren blijven

energiezuinige alternatieven. Een goede zaak voor mens en

waarmaken wat we nu ook doen: het zo kostenefficiënt en

milieu, maar we dienen goed te beseffen dat we daarmee ook

milieu­-e­ffectief mogelijk recyclen van energiezuinige lampen

voor een enorme uitdaging komen te

en verlichtingssystemen. <

staan als deze lampen over een aantal jaren weer ingezameld moeten worden.

Het is dan ook van het grootste belang dat we zo goed mogelijk inschatten welk aanbod er in welk volume op de markt gezet zal gaan worden; wat dat straks voor inzameling en verwerking betekent; en ‘last but not least’: hoe dat gefinan-

Martin de Jager

cierd moet worden.

Voorzitter LightRec Nederland


Bestuur van LightRec een solide basis Net als in 2008 vormt het bestuur een solide basis om de

de doelstellingen op de juiste manier kan nastreven.

maatschappelijke en technische ontwikkelingen op het

Pieter Walraven van de Nederlandse Detailhandel is in 2009

werkterrein van LightRec, goed te kunnen managen.

officieel benoemd tot vaste plaatsvervanger van bestuurslid

Veel dezelfde gezichten op dezelfde bestuursposities zorgen

Paul Rotteveel, ter vertegenwoordiging van de detailhandel. <

ervoor dat LightRec haar beleid constructief kan uitvoeren en

6

7

V.l.n.r. Andreas Hess, Wim Sliepenbeek, Paul Rotteveel, Sjoerd Veenstra, Martin de Jager, Wolfgang Finkel, Gied van Hoorn en Jeroen Bartels


Bijzondere invalshoeken

8

Dit jaar wil LightRec niet alleen de inzameling van spaarlam-

Verschillende mensen geven hun kijk op licht en dat leidt tot

pen of energiezuinige verlichting centraal stellen, maar juist

bijzondere invalshoeken die allemaal uitmonden in één

ook stilstaan bij de uiteenlopende positieve emoties rondom

gezamenlijk aandachtspunt: HET AFVAL. Gelukkig is daar een

licht en verlichting en de mensen achter het inzamelsysteem.

oplossing voor dankzij LightRec. Door het efficiënte inzamel-

Het begint immers met de aangename effecten van het

systeem en een groter bewustzijn kunnen we er samen voor

fenomeen licht.

zorgen dat het licht langer blijft schijnen! <

LICHT GEEFT GEZELLIGHEID. IS SFEERBEPALEND. ZONDER LICHT GEEN LEVEN. EEN GROEN GEVOEL. EEN BETER MILIEU VOOR ONZE KINDEREN. BEWUSTZIJN. LICHTEND VOORBEELD.

9


De installateur

10

Nico Koreman is eigenaar van Installatiebureau Koreman

nodig. Als de lichtopbrengst afneemt, gaat dat ten koste van

meteen de investering te doen voor twintig jaar maar betaalt

Lichtonderhoud dat inmiddels 15 jaar bestaat. Hij vertelt

het werkklimaat. Medewerkers krijgen bijvoorbeeld hoofdpijn

hij ons een bepaald bedrag per jaar. Uiteindelijk is de klant dan

enthousiast over zijn passie voor licht. En dat licht nauw

of last van hun ogen. Meestal wordt dat niet geweten aan

goedkoper uit en er wordt veel meer energie bespaard.’

luistert, blijkt al snel. Koreman legt uit dat licht, net als

‘slecht’ licht terwijl dat wel de oorzaak is.

olie in auto’s, regelmatig vervangen moet worden.

Een ander belangrijk element is het kleurenspectrum van

‘Bij het Anthoniusziekenhuis hebben we een aantal lampen

Gewoon omdat het een bepaalde levensduur heeft.

lampen. Een goedkope TL-buis geeft bijvoorbeeld alleen maar

vervangen door energiezuinige lampen en dat levert maar liefst

blauw licht. In een spijkerbroekenwinkel maakt

een energiebesparing op van 10% op het verbruik van de

Lumen in plaats van Watt

dat niet uit, maar in een bruidsjurkenzaak

verlichting. En tegenwoordig zijn er steeds meer ontwikke­-

‘Bij lampen spreken we over het

natuurlijk wel.’

l­ingen die het nog makkelijker maken om energie te besparen.

aantal lumen als maat voor de

In armaturen zitten nu zogeheten ‘daglicht-opnemers.’

hoeveelheid licht die een lamp

Energiezuinig

Als er meer of minder daglicht is, wordt de lamp automatisch

opbrengt. Zo geeft een gloeilamp

Koreman vindt het de gewoonste zaak van de

gedimd. Dit is onlangs toegepast in het stadhuis in Amsterdam

10 lumen per Watt en een TL-buis

wereld dat de lichtindustrie milieubewust

en dat heeft geleid tot een reductie van 42% op het totale

100 lumen. LED geeft zo’n 60-70

opereert en dus ook zorgt voor de verwijdering

energieverbruik.

lumen per Watt. De meeste

en verwerking van afgedankte lampen en

Waarom iedereen toch vast wil houden aan die oude gloei­

consumenten denken alleen in

armaturen. Zijn bedrijf gebruikt het LightRec

lampen, vindt Koreman maar vreemd. ‘Er is toch ook niemand

Watt maar dat is eigenlijk niet de

‘Een spaarlamp is trouwens

systeem, waarbij de NVMP de oude lampen en

die nog terug wil naar de oude typemachine? We moeten

goede maat voor de lichtopbrengst.

gewoon een dubbelgevouwen

armaturen gratis ophaalt en eigenlijk moet

gewoon een beetje meegaan met de tijd. Een typemachine is

Energiezuinige lampen geven

TL-buis. Als je goed kijkt, dan

iedereen dat doen.

al nostalgie en binnenkort is de gloeilamp dat ook!’ <

namelijk veel meer lumen voor

begrijp je dat een klein

Licht is immers verantwoordelijk voor 30% van

minder Watt, dus meer licht voor

sfeerlichtje, niet zo gemakkelijk

het totale energieverbruik. En in kantoren is

- op termijn -, minder geld.

in spaaruitvoering te maken is’

licht al helemaal de grootste energieverbruiker.

Licht heeft net als alle andere

Koreman ziet wel wat in de mogelijkheid om

dingen regelmatig onderhoud

lampen te ‘leasen.’ ‘Dan hoeft een klant niet

‘Licht moet net als olie, regelmatig vervangen worden’


De lichtadviseur

12

Carlo von Meijenfeldt is lichtadviseur bij ERCO Lighting in

een spot past. Veel mensen doen het andersom: die kopen een

‘Zo is in een kantoorruimte koeler licht bijvoorbeeld veel

Naarden en hij heeft dagelijks te maken met het resultaat

kroonluchter en vragen daarna of ik armaturen heb zodat ze er

beter voor de productiviteit. Als er geborreld moet worden,

van verlichting.

ook onder kunnen lezen. Zo werkt dat bij ons niet. Het gaat om

gooien we er wat kleur in’, lacht Von Meijenfeldt. Hij demon-

de beleving en die is bepalend.’

streert een lichtinstallatie waarbij je de keuze hebt uit:

Licht is emotie

Je gaat ook niet naar een restaurant voor alleen het lekkere eten:

ontvangstlicht, vergaderlicht, presentatielicht en ten slotte:

‘Als lichtontwerper en -adviseur wil ik eerst weten wat het

je gaat voor de sfeer, de inrichting. En licht is daar een belangrijk

napraatlicht. Alles is ingesteld op de sfeer die op dat moment

resultaat moet zijn. Daarna maken we een plan waarbij het doel

aspect van. De meeste musea en grote winkels maken al gebruik

gewenst is. ‘Elke vorm van licht kan weer een andere emotie

centraal staat. Als dat helemaal compleet is en iedereen zich erin

van licht om een bepaalde stemming te creëren. Maar veel

oproepen. En daarom hameren wij erop dat licht al meegeno-

kan vinden, gaan we pas kijken of er een kroonluchter of juist

bedrijven kunnen daar nog heel wat aan verbeteren.’

men wordt in de conceptfase van een project. Een mooi

‘Door wanden van onder of boven te belichten creëer je ruimte en openheid’

13

gebouw valt of staat met de

de functionele lichtplanning, het kan zelfs een uitgangspunt

juiste verlichting.’

zijn voor architecten.’ Als onderdeel van ons concept ‘efficiënt visual comfort’ levert verticale verlichting ook energie-

Verticale belichting

besparing op.’

‘Je gaat ook niet naar een

‘Wat vaak vergeten wordt, is de

restaurant voor alleen het

‘verticale belichting’ als

Twee keer energiezuinig

lekkere eten: je gaat voor

onderdeel van architectuur.

‘We zijn net terug van een beurs in Frankfurt en daar is in feite

de sfeer en de inrichting.

Door wanden van onder of

alles gericht op energiezuinig. LED heeft absoluut de toekomst

Licht is daar een belangrijk

boven te belichten, creëer je

maar haalt het qua kleurbeleving nog net niet bij halogeen of

aspect van’

ruimte en openheid. Tegelijk

gloeilampen. Toch richten wij ons sterk op de benadering van

worden de begrenzingen goed

dezelfde sfeer maar dan met een veel lager energieverbruik.

zichtbaar. Binnen de verticale

Wat veel mensen vergeten, is dat licht ook zorgt voor opwar-

verlichting zijn weer verschil-

ming en daardoor moeten aircosystemen op volle toeren

lende varianten om bepaalde

draaien. De besparing op aantal Watt van de verlichting leidt

effecten teweeg te brengen. Dit

dan ook nog eens tot een besparing in de koelingkosten.

is niet alleen een aanvulling op

Dubbele winst!’ <


De consument Bij binnenkomst springt de buitenlamp met spaarlamp in het

lampen door spaarlampen. Vooral boven: daar is alles nu

oog! Dat begint goed. Véronique de Rooij is 40 jaar, werkt bij

energiezuinig. Alleen de kooldraadlampen boven de tafel

een uitgever van vrouwenbladen en woont met haar man en

beneden, die moeten blijven. En als dat straks niet meer kan,

twee kinderen in Haarlem. In haar sfeervolle woonkamer

hoop ik dat er goede alternatieven zijn.’

vertelt ze wat licht voor haar betekent. Inleveren en recyclen

14

‘Licht is voor mij het allerbelangrijkste in huis. Het is zo

‘Ik wist tot vandaag trouwens niet dat je kapotte spaarlampen

sfeerbepalend en daar ben ik erg gevoelig voor. Dit huis

kunt inleveren. We hebben er ook nog geen hoeven vervangen

hebben we van kelder tot zolder opnieuw gebouwd en

dus dat was niet aan de orde. Dit jaar hebben we een heel

ingericht en we hebben meteen nagedacht over alle mogelijke

bijzonder kerstpakket gekregen: een doos vol met spaar­

lichtpunten. Deze keer is dat best goed gelukt. De juiste

lampen. Dat kwam van Schiphol. Jammer dat ze er niet bij

schemerlampen op de juiste plek kunnen je huis namelijk

hadden gezet hoe belangrijk het is om ze ook terug in te

maken of breken. Alleen in Italiaanse trattoria’s of Thaise

leveren.’

15

eettenten mag er fel wit TL-licht branden zonder dat ik me daaraan stoor. Daar eet je namelijk zo puur en lekker dat de

Buitenlicht

lichtsoort volledig ondergeschikt is aan de sfeer.’

‘Zonlicht is natuurlijk het allermooist. Maar als het gaat schemeren, gaan ook de buitenlampen direct aan.

‘Maar als ik thuis zelf lekker kook, gaan de kaarsjes meteen

Vorige week was de eerste avond dat we weer eens echt

aan. En de lichten zijn hier allemaal gedimd. Lezen in de

buiten konden zitten. Maar het licht was te fel en zonder

kamer is ’s avonds vrijwel onmogelijk, dat moeten we vooral

dat was het te donker. Nu heb ik zo’n ouderwetse lantaarn-

overdag doen’, lacht Véronique.

paal gevonden en is het buitenlicht weer in balans. Vanzelfsprekend zit er een spaarlamp in die lantaarnpaal.’ <

‘Mijn man is trouwens totaal tegengesteld. Voor hem moet licht vooral functioneel zijn en hoe het eruit ziet, doet er dan niet toe. Langzaamaan vervangen we steeds meer gloei­

‘Licht kan je huis maken of breken’


De detaillist

16

Jaap Jan Borjeson is eigenaar van lampenspeciaalzaak POST in

Op de toonbank ligt een gelamineerd uitfaseringsschema.

‘Dan komen ze vaak ook weer een nieuwe bij

Bussum. Als je even in de knusse zaak rondloopt, weet je

‘Kunnen de klanten precies zien wat ze te wachten staat’, lacht

me kopen. Maar alleen inleveren mag ook!

meteen: hier weten ze echt alles van lampen. De klant is

Borjeson. Hij merkt zeker dat de vraag naar energiezuinige

Ik zeg het er altijd bij dat ze hun lampen hier

koning, dus het gesprek wordt regelmatig onderbroken door

lampen toeneemt. ‘Dat is goed, we proberen ook zoveel

kunnen terugbrengen, maar controleren doe

vragen als: ‘Heeft u misschien een knippertje voor mij?’

mogelijk energiezuinig te adviseren. Alleen: soms gaat dat

ik het natuurlijk niet.’

Borjeson pakt feilloos het juiste bakje. ‘Kijk, die ouderwetse

gewoon niet. Als klanten een kroonluchter hebben met

lichtschakelaartjes: dat noemen ze knippertjes.’

kaarslampjes, dan is het moeilijk om ze aan spaarlampen te

Eigenlijk zouden spaarlampen iets eerder

krijgen. Gelukkig hebben ze nog even om eraan te wennen en

vervangen moeten worden dan het moment

Het leuke aan de winkel vindt Borjeson het contact met de

komen er steeds meer nieuwe soorten energiezuinige lampen.

waarop ze het echt begeven, zegt Borjeson.

mensen. ‘Elke vraag is anders: soms ben je in een minuut klaar

Met name de nieuwe LED-lampen verschijnen in allerlei vormen

‘De spaarlamp gaat niet altijd ineens stuk,

en een andere keer sta je drie kwartier te adviseren.’

en zijn voor veel toepassingen bruikbaar. En er zullen, vermoed

zoals een gloeilamp. Na een tijdje geven ze

ik, ook wel nieuwe lampen en armaturen

gewoon minder licht doordat er metaaldeel-

ontwikkeld worden waarin de spaar- en

tjes op de poedercoating aan de binnenkant

LED-lampen beter tot hun recht komen’, zegt

slaan. Dan is de lamp aan vervanging toe,

Borjeson. Hij laat een tijdloze lamp zien die

maar dat weet de consument nog niet’, legt

‘We proberen zoveel mogelijk energie-

hij nu al vijftien jaar verkoopt. Het zogenoem-

hij uit. Hij kijkt over zijn schouder naar zijn

zuinig te adviseren. Maar als klanten

de ‘Up-light’ en de leeslamp, allebei voorzien

collega: ‘Nee John: daar moet een vier-pinner

een kroonluchter hebben met kaars-

van spaarlampen.

in, dit is een twee-pinner.’ De klant lacht: ‘Daarom kom ik hier al zo lang.’ <

lampjes, dan is het moeilijk om ze aan spaarlampen te krijgen’

Inzameling De inzameling in de winkel verloopt soepel. Borjeson vertelt dat ze zelfs de fitting van de gloeilampen afknijpen zodat ze ook het glas daarvan kunnen scheiden. En hij neemt met plezier de oude lampen van klanten in.

‘Alle lampen kunnen hier worden ingeleverd’

17


De kunstschilderes Voor kunstschilderes Christine Castendijk is licht het aller­

bij werken als ik me concentreer op de kleuren. Maar sfeer is

Dan is alles altijd zwaarder omdat het zo echt is. Dus af en toe

na een aantal jaar soms wat minder licht gaan geven.

belangrijkste, want zonder dat kan zij haar beroep niet

ook belangrijk. Als je in de goede ‘mood’ bent, maak je

wat zon erover om de boel te verlichten, geeft wel die relaxte

Dat is voor mij als kunstschilder erg relevant.’ <

uitoefenen. Door goed te kijken, ga je steeds meer zien.

mooiere dingen. Ik zou bijvoorbeeld ook niet in een huis

sfeer.’ ‘Dat je spaarlampen kunt inleveren, is nieuw voor mij.

kunnen wonen waar alleen maar noorderlicht is.

Dat ga ik zeker doen. En goed om te weten dat spaarlampen

Puur licht Haar atelier op het noorden is licht en voelt open aan door de verschillende lichtinvalshoeken en de hoogte van de ruimte. Overal hangen de zeegezichten van Castendijk.

18

De mooie blauwe tinten vallen op. ‘Dat komt door het

19

Noorderlicht’, legt Wouters uit. ‘Dat is zo puur, zo mooi en het spreekt mij het meeste aan zoals je ziet.’

‘Zonlicht kleurt eigenlijk alles anders dus daarom is wat je ziet niet echt! Het camoufleert de werkelijkheid en laat

‘Zonlicht kleurt eigenlijk alles

lelijke dingen soms mooi ‘schijnen.’ Terwijl het Noorderlicht

anders dus daarom is wat je ziet

daarentegen niks mooier maakt dan het is. Misschien dat

niet echt! Terwijl het Noorderlicht

mensen uit het zuiden ook wat meer zweven en relaxter zijn

juist niks mooier maakt dan het is’

terwijl Noorderlingen nuchterder overkomen. Het zou best kunnen dat licht invloed heeft op karakters maar of dat echt zo is, weet ik niet.’

Schilderen bij spaarlicht In de lamp op de ezel waarop een langgerekt schilderij staat, zit een spiraalvormige spaarlamp. ‘Die geeft ook dat ongekleurde, heldere daglicht. Daar kan ik ’s avonds goed


20


In de spotlights: belang van goede communicatie

22

LightRec ontplooit jaarlijks diverse activiteiten om consumenten

Film over de recycling van spaarlampen

ervan bewust te maken dat gescheiden inzameling noodzakelijk

In samenwerking met de NVMP is een uitgebreide informatie-

is. Goede communicatie naar alle verschillende partijen is

film gemaakt over het wel en wee van de inzameling en

essentieel om de doelstellingen te kunnen realiseren.

recycling van spaarlampen en TL-buizen. In deze film, die

LightRec werkt daarom nauw samen met diverse communicatie-

vooral gericht is op jongeren, wordt uitgelegd waarom

professionals om berichtgeving en media-aandacht in goede

spaarlampen ingezameld en gerecycled moeten worden.

banen te leiden. Hieronder vindt u een kort overzicht van de

Maar vooral ook hoe dit proces verloopt en wat er van de

belangrijkste communicatie-acties in 2009.

gerecyclede materialen gemaakt kan worden. De film is inmiddels al vertoond op diverse scholen en opleidingen,

23

en bij een groot aantal deelnemers van LightRec. De film kan niet worden nabesteld. Via de website van LightRec en de NVMP kan de film worden bekeken.

Introductie Jekko: de ideale verzamelbox voor thuis

33 miljoen kilo, inclusief spaarlampen, SPAAR

PEN

DLAM

EN LE

gemakzucht in de afvalbak verdwijnen.

Een veelbelovende insteek is de door LightRec ontwikkelde

dat niet gerecycled wordt.

Jekko. De Jekko is de oplossing om in huis eenvoudig

Tijdens het symposium van de NVMP, Stibat

verschillende afgedankte producten zoals batterijen,

en ICT Milieu op 8 oktober 2009 is de Jekko

lampen en kleine elektrische apparaten te bewaren om

geïntroduceerd. Vanaf 10 oktober startte

vervolgens alles in een keer naar de milieustraat te brengen.

onder de paraplu van Wecycle een pilot in 17.000 huishou-

de milieustraat, de supermarkt of bij één van de inmiddels

dens in de gemeenten Tilburg en Bergen (Noord-Limburg)

ruim 1.100 basisscholen die meedoen met Wecycle. Uit

In elk huis slingeren namelijk veel kapotte kleine elektrische

en 3.000 basisscholieren verspreid over heel Nederland.

onderzoek van Trendbox blijkt dat de Jekko-pilot bij scholen

apparaten rond. Per persoon gooien we hiervan jaarlijks

De basisscholen ontvingen een speciaal lespakket bij

en de gemeenten Tilburg en Bergen (Limburg) een groot

twee kilo in de afvalbak, in plaats van deze in te zamelen

deelname aan de proef. Met de verzamelbox kregen de

succes was. Wecycle bekijkt nu samen met LightRec de

en te recyclen. Dit resulteert in een jaartotaal van

deelnemende huishoudens hulp bij de inzameling van

mogelijke vervolgstappen. De Jekko is nog niet verkrijgbaar

onder meer kleine elektrische apparaten, die vaak door

in winkels maar dit staat wel hoog op de agenda in 2010.

RIJEN

BATTE

In de Jekko ligt alles overzichtelijk bij elkaar en deze is makkelijk mee te

o .nl/jekk ecycle www.w

nemen bij het inleveren van gesorteerd afval. Bijvoorbeeld bij een bezoek aan


van alle persberichten die zijn verstuurd en die publieke aandacht hebben gegenereerd. Vooral de samenwerking met de Nederlandse Licht Associatie (NLA) rond de uitfasering van de gloeilamp leverde veel positieve aandacht in de media op. In 2010 zal LightRec zich ook nadrukkelijk gaan richten op het professionele circuit, om op deze manier de professionele

24

Consumentencampagne

eindgebruikers gerichter voor te kunnen lichten over het

Ook in 2009 heeft LightRec weer veel aandacht besteed aan

belang en de mogelijkheden van gescheiden inzameling. <

de voorlichting van consumenten via de media. In december

25

lanceerde Wecycle op verzoek van LightRec een extra

Publicatie Datum Pagina

: Dagblad van het Noorden ed. Stad en Haren : 18-08-2009 Oplage : 27.523 :7 Frequentie : dagelijks

Advertentiewaarde Regio

: € 5414,04 : Stad en Haren

voorlichtingscampagne om consumenten nog eens te attenderen op het belang van het gescheiden inzamelen van spaarlampen. Via een TV-commercial en buitenreclame

��

Dagblad De Pers

De betere wereld

Dagblad De Pers

Woensdag 13 januari 2010

Woensdag 13 januari 2010 Woensdag 13.01.10

werden consumenten opgeroepen om gebruikte spaarlam-

COLUMN JEROEN BARTELS Publicatie Datum Pagina

pen vooral niet weg te gooien maar in te leveren. Op de site van Wecycle (www.wecycle.nl) is ook een video te bekijken waarin duidelijk wordt uitgelegd hoe de recycling van spaarlampen precies in zijn werk gaat.

In de media Afgelopen jaar was LightRec heel actief om de missie en activiteiten van LightRec onder de aandacht te brengen van de media. Hierdoor wordt LightRec meer en meer aanspreekpunt voor de inzameling en verwerking van lampen. Op de website van LightRec staat een overzicht

��

: Nederlands Dagblad : 18-06-2009 Oplage : 32.562 :4 Frequentie : dagelijks

Dagblad De Pers

De betere wereld

Woensdag 30 september 2009 Woensdag 30.09.09

COLUMN OTTO ALBRECHT

Publicatie Datum Pagina

Ontwikkelingshulp achterhaald?

O

p 2 augustus stond in deze krant dat de crisis wereldwijd 7300 miljard euro kost. Dat is 1.500 euro per wereldburger. In Nederland kost ons de crisis bijna 9.000 euro per persoon. We worden kennelijk meer getroffen dan anderen. Volgens de knappe koppen die er verstand van menen te hebben, komt dat doordat wij een bijzonder grote financiële sector hebben die harder wordt getroffen dan andere sectoren. Klinkt logisch, zou je zeggen. Een land als Burkina Faso of Haïti heeft lagere kosten per inwoner van de kredietcrisis dan wij. Doen ze het daar nu beter? Integendeel. Als je weinig of niets hebt, kun je gewoon minder verliezen. Zo triviaal is dat. Maar als een land bijvoorbeeld 30 procent van zijn inkomsten kwijtraakt doordat de geëxporteerde grondstoffen goedkoper zijn geworden en er minder toeristen in het land komen, dan wordt het pas hard getroffen. Recente studies van de Wereldbank bevestigen dat de arme landen, vooral in Afrika, bijzonder hard worden getroffen door de crisis. Er wordt minder buitenlands kapitaal geïnvesteerd en er wordt juist meer kapitaal weggehaald. De crisis van het grote geld in rijke landen wordt betaald door de kleine man/vrouw in arme landen. Hij/zij heeft niet de crisis veroorzaakt, maar moet nu wel de gevolgen dragen. Het is daarom niet meer dan fatsoenlijk dat wij in het Westen juist nú ontwikkelingssamenwerking en microkredietverstrekking extra ondersteunen. Meepraten over nieuwe wegen om armoede te bestrijden? Oikocredit Nederland organiseert in elke provincie de Oikocredit Debattour, met als thema: ‘Ontwikkelingshulp achterhaald?’ Ga naar: www.microkrediet.nl/debat 1

Otto Albrecht is Hoofd Voorlichting Oikocredit Nederland, een van de grootste particuliere financiers van de microkredietsector ter wereld.

: Metro : 25-08-2009 :5

Oplage : 414.721 Frequentie : dagelijks

WWW.DEBETEREWERELD.NL

De terughoudendheid bij consumenten om spaarlampen te kopen, is onterecht. Ze zijn er al in alle kleuren en maten en ze brengen het energieverbruik echt terug.

...

Er zijn dimbare spaarlampen en spaarlampen die sneller opstarten.

Nederlandse winkeliers maken sinds 1 september een begin met het uit de schappen halen van de gloeilamp. Het hamstergedrag blijft vooralsnog achterwege, dit in tegenstelling tot onze oosterburen. En dat is begrijpelijk: Nederland behoort al tot de Europese koplopers in het gebruik van energiezuinige verlichting. Maar toch hebben ook veel Nederlanders nog koudwatervrees om te switchen naar spaarlampen. De vraag is: waar komt die vrees vandaan?

Spaarlampen giftig? Vooral bij de tegenstanders heeft het veel losgemaakt, de daadwerkelijke start van de uitfasering van de gloeilamp. Ten eerste zou de te realiseren besparing afgezet tegen het totale energieverbruik minimaal zijn. Spaar- en ledlampen zouden daarnaast geen prettig licht geven. Bovendien zouden er voor de consument onvoldoende alternatieven beschikbaar zijn. En tot slot, de spaarlampen zouden eerder slecht dan goed voor het milieu zijn omdat ze giftig zouden alleen voor intern/eigen zijn. De Nederlandse Licht Associatie (NLA) en Stichting LightRec, beide vertegenwoordigers van de Nederlandse verlichtingsproducenten en importeurs, betitelen dit soort verhalen als fabeltjes. ‘Het zijn helaas dit soort verhalen die, in combinatie met onvoldoende kennis, bij de consument onnodige verwarring zaaien’, zegt Marcel van Haren, branchemanager van de NLA. ‘De uitfasering van

de gloeilamp in Europa levert een geschatte energiebesparing op die gelijk staat aan het energieverbruik van alle Nederlandse en Belgische huishoudens samen. Uiteindelijk kunnen we gezamenlijk 30 procent van het elektriciteitsverbruik voor verlichting in Europa besparen. Dat komt neer op een vermindering van de uitstoot van CO2 van zo’n 23 miljoen ton.’ Bij consumenten leeft ten onrechte het idee dat een spaarlamp vaak geen volwaardig alternatief kan zijn voor de gloeilamp, volgens Van Haren. ‘Vandaag de dag zijn energiezuinige lampen, of dat nu halogeen-, spaar- of ledlampen zijn, qua grootte, lichtopbrengst en kleur goed vergelijkbaar met de oude gloeilamp. Bovendien zijn er ook dimbare spaarlampen en spaarlampen die sneller opstarten, net als een gloeilamp. Led en energiezuinige halogeenlampen doen dit sowieso al.’

Recycling Uit onderzoek van GfK, dat in opdracht van LightRec werd uitgevoerd, blijkt dat Nederlandse huishoudens nog zo’n 300 miljoen gloeilampen in gebruik hebben. De komende jaren worden deze beetje bij beetje vervangen door energiezuinige lampen, bijvoorbeeld door een spaar- of ledlamp. De winst voor het milieu kan nog hoger uitvallen als gevolg van de uitfasering van de gloeilamp. Jeroen Bartels, directeur van LightRec, hierover: ‘Door energiezuinige lampen, zowel spaarlampen als ledverlichting, aan het eind van de levensduur gescheiden in te zamelen, kunnen we ruim 90 procent van de materialen hergebruiken, waaronder het beetje kwik dat spaarlampen bevatten. Zo kunnen we door recycling ook besparen op het gebruik van kostbare grondstoffen.’ 1

: € 14800,00 : landelijk

Dagblad van het Noorden 18-in-1

Gekke ‘doctor’, goede zeep Je tanden, je lichaam, de auto of de afwas, de wonderlijke 18-in-1-zeep van Dr. Bronner, de excentrieke ‘Pope of soap‘, wast het verantwoord schoon. Over de combinatie van religie, wetenschap, idealisme én zeep… Tieme Hermans ...

De uit een psychiatrische inrichting ontsnapte zeeplabel-filosoof wilde het liefst zijn levensvisie delen met zoveel mogelijk mensen. Als straatprediker zag je hem dan ook fanatiek te keer gaan, op of naast zijn zeepkistje.

Flowerpower Of de elektroschokken nog niet helemaal hun werk hadden gedaan of niet, het publiek bleek meer geïnteresseerd in de bijzondere zepen die hij meebracht. Daarom besloot de zelfverklaarde ‘doctor’ zijn levenslessen voortaan op de zeep te zetten. En dat werkte! In de vrolijke jaren zestig werden zijn boodschappen door de flowerpowerbeweging geadopteerd en groeiden de zepen uit tot een hippie-cultproduct. Vervolgens kwamen steeds meer mensen achter de kwaliteit en natuurvriendelijkheid van de zepen en breidde de klantenkring zich verder uit.

LIGHTREC - STICHTING VOOR INZAMELING EN RECYCLING VAN SPAARLAMPEN gebruik

Ontwerpwedstrijd

MAAK JIJ DE SPANNENDSTE de Pers DUURZAME PRINT? Ben je ontwerper of draag je de wereld een warm hart toe? Dan is dit jouw kans om gezien te worden. Ter ere van het vijfjarig bestaan heeft Made-By, een organisatie met res-

Advertentiewaarde Regio

Besparing Koudwatervrees

Fabels over spaarlampen leiden tot voorzichtige start

goede kans om gezien te worden voor aanstormende talenten. Wie wil nou niet zo’n duurzaam werk op

De officiële uitreiking is op 16 december in het Amsterdamse Krasnapolsky hotel tijdens het ju-

Fairtrade

Het biologische zeepmerk voert sinds 2008 ook het Fair Trade-label. Daarbij wordt er goed gezorgd voor zijn boeren en werknemers met royale lonen en extra voordelen. Alle winst die niet nodig is voor het verder ontwikkelen van het bedrijf wordt weggegeven aan liefdadigheidsinstellingen en goede doelen. Kortom, Dr. Bronner is eerlijk voor de gebruiker, de werknemer, de boer en de wereld. Eerlijk4 dus. 1

1480 00300 103 00 00

Nederlands dagblad

Metro

Led it shine!

: € 190,07 : landelijk

H

Dagblad De Pers

Woensdag 30 september 2009

...

Advertentiewaarde Regio

et mocht duidelijk zijn: geen sfeervol kaarslicht tijdens de meest recente feestdagen maar gezamenlijk rondom de ledverlichting. Zo gaf de Postcodeloterij met WNF ruim 1,2 miljoen ledlampen weg. Philips sloot zich bij deze beweging aan en voorzag de Voedselbank van 20.000 exemplaren. En niet te vergeten alle regionale en gemeentelijke initiatieven. Het jaar 2009 kenmerkte zich door het thema ‘de gloeilamp is dood, leve de led!’ Een positieve ontwikkeling. Hoewel er her en der geklaagd wordt dat er op het energiezuinige vlak te weinig verlichtende alternatieven zijn, halen de producenten deze klaagzangen dankzij hun laatste technologische ontwikkelingen moeiteloos onderuit. En liggen de investeringskosten voor led’s weliswaar nog hoger dan die van spaarlampen, zijn deze ook voor de ledlamp dankzij hun lange levensduur en lage verbruikskosten prima terug te verdienen. Net als spaarlampen is de ledlamp dus een prima alternatief voor het zo geliefde peertje. Inmiddels branden er al ruim 15 miljoen ledlampen bij de Nederlandse huishoudens, zo blijkt uit onze jaarlijkse bezitsmeting, nog exclusief de laatste leduitdeelacties. Met ook nog eens 70 miljoen spaarlampen zijn we dus al flink op weg om de in Kopenhagen gewenste energiebesparing op dit front te leveren. En daar mogen we trots op zijn. Toch kunnen we als consument nog een stapje extra zetten. Simpelweg door gebruikte lampen uiteindelijk in te leveren. Bij de winkel waar je een nieuwe koopt, in de supermarkt of bij de milieustraat. Immers, van al deze energiezuinige lampen kunnen we ruim 94 procent van de materialen hergebruiken. En dat is uiteindelijk dubbele winst. Ik wens heel Nederland een helder verlicht 2010 toe en mocht je nog op zoek zijn naar een goed voornemen: Spaar- of ledlamp stuk? Lever ‘m in! 1

Jeroen Bartels is directeur van Stichting LightRec, in ons land verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van energiezuinige verlichting.

WWW.DEBETEREWERELD.NL

De Dopper Verminder afvalberg door geen flessenwater te drinken

Hollands kraanwater duurzame dorstlesser Het Nederlandse kraanwater is prima. Door dit te drinken kun je ontwikkelingslanden helpen. Tieme Hermans

...

AMSTERDAM

Geen levensmiddel wordt in Nederland zo streng gecontroleerd als kraanwater en de eisen eraan liggen dan ook een stuk hoger dan bij flessenwater. Kraanwater wordt op meer dan vier keer zoveel stoffen gecheckt als verpakt water voordat het bij de consument uit de kraan komt, terwijl 60 procent van het ons zo geliefde gemeentepils uit dezelfde grondlagen komt als het meeste flessenwater. Daarbij hebben mensen die normaal gevarieerd eten de meeste van de zware metalen in mineraalwater helemaal niet nodig. Volgens een onderzoek aan de TU Delft is gebotteld water maar liefst vijftig keer zo belastend als kraanwater. Dat komt onder andere door transport, energieverbruik bij de productie en de dagelijkse 500.000 lege flesjes die vaak terecht komen op afvalhopen in de derde wereld.

Met de verkoop van gemiddeld ruim 130 ton bananen per week betekent de actie van PLUS in Nederland een verdrievoudiging van de afzet. Daarmee vergroot het tevens de impact van Fairtrade voor duizenden boeren en plantagearbeiders in Colombia. Bananen zijn een van de meest geconsumeerde en verhandelde voedselsoorten ter wereld. In deze industrie zijn productie, winst en macht sterk geconcentreerd. Vijf bedrijven hebben met elkaar ruim 85 procent van de wereldmarkt voor bananen in handen. Intussen is het voor kleine bananenboeren en arbeiders op bananenplantages moeilijk om in hun levensonderhoud te voorzien en werken zij vaak onder erbarmelijke omstandigheden. Het Fairtrade-systeem komt op voor kleine boerenorganisaties en de rechten van plantagearbeiders. Voor de Fairtrade gecertificeerde organisaties geldt dat zij moeten voldoen aan hoge sociale en milieustandaarden.

De Dopper

de Pers Ontwikkelingssamenwerking

De aankondiging van PLUS Supermarkten om alleen nog Fairtrade gecertificeerde bananen te verkopen, is het grootste Fairtrade commitment van een Nederlandse supermarkt tot nu toe. Redactie betere wereld

...

AMSTERDAM

Naast het initiatief JoinThePipe is Nederland een nieuw initiatief rijker: een nieuwe campagne om het gebruik van kraanwater te promoten is de Dopper, een initiatief van de creatieve denkers van Harlem Legacy. Door het organiseren van zogenoemde flashmobs vroegen zij in Amsterdam, Utrecht en Haarlem al aandacht voor de campagne. Onderdeel hiervan is samen met consumenten een flesje ontwerpen dat milieubewust, herbruikbaar en betaalbaar is, met als doel zoveel mogelijk mensen aan het kraanwater te krijgen. Harlem Legacy zegt namelijk op zijn website dat je ‘bij elke slok kraanwater die je uit de Dopper drinkt iets

Bananen

Grootste Fairtrade commitment supermarkt ooit

Geen duurdere banaan Flessenwater is vijftig keer zo belastend voor het milieu als kraanwater.

bijdraagt aan het verminderen van de berg afval en aan schoon drinkwater in ontwikkelingslanden’. Dit laatste komt tot stand omdat een deel van de opbrengsten gaan naar stichting Simavi, die streeft naar veilig drinkwater in arme landen.

Waterballet Wie zo’n ontwerpwedstrijd niet ziet

Duurzaam ondernemen

zitten, kan ook een dansje wagen voor kraanwater. Dopdub is als een lipdub, wat weer staat voor een clip bij een bestaande song. Bedenkers van de coolste moves en outfits maken na het uploaden van filmpje, kans om de studio in te duiken als echte kraanwaterartiesten. Dus creëer een wild waterballet of ontwerp je waterfles op www.dedopper.nl 1

MICROKREDIET BESTE AANPAK TREK GROENE JONGEREN AAN

De supermarktketen laat als eerste retailer in Nederland zien dat het mogelijk is om op zo’n grote schaal over te stappen op Fairtrade inkoop. Met deze overstap komt PLUS tegemoet aan de duurzaamheidverwachtingen van bijna driekwart van de Nederlandse consumenten ten opzichte van bedrijven. Dit zónder de prijs in de winkel te verhogen. Stichting Max Havelaar voert sinds 2005 een fruitcampagne om bedrijven en consumenten te stimuleren op eerlijk fruit over te stappen. 1


Afscheid van de vertrouwde gloeilamp van energiezuinige verlichting kan leiden tot gezamenlijke

alternatieven te komen. Dit is een jonge technologie waar nog

consumenten goed te adviseren en ze kunnen precies aangeven

energiebesparing. Deze actie heeft er inderdaad mede voor

heel veel in bereikt kan worden. De claim ‘energiezuiniger’ is er

welke energiezuinige alternatieven het best aansluiten op een

Marcel van Haren,

gezorgd dat de winkeliers bij de eerste uitfaseringsgolf niet zijn

al maar er is nog geen terugverdienmodel voor. De consument

bepaalde lichtwens.’

woordvoerder van de

overgegaan tot een massale uitverkoop van de 100-Watt

heeft niet in de gaten dat hij uiteindelijk minder geld kwijt is aan

Nederlandse Licht

gloeilampen maar dit moment juist hebben aangegrepen om

een LED-lamp omdat die zo enorm lang meegaat.’

Waar blijft die lage rekening?

Associatie, over de

energiezuinige verlichting te promoten. Helaas werd deze

‘De opkomst van LED- en spaarlampen is trouwens ook een kans

‘Een ander aandachtspunt is het feit dat consumenten

uitfasering van de

campagne enigszins overschaduwd door de actie ‘Wat LED je?’

voor de speciaalzaken. Zij hebben de tijd en de kennis om

weliswaar meer spaarlampen hebben maar dat helemaal niet

gloeilamp.

van de Postcodeloterij en het WNF waarmee consumenten een

terugzien in de energierekening die toch nog blijft stijgen.

gratis LED-lamp konden afhalen bij Albert Heijn. Hierdoor leek

Dat komt omdat er jaarlijks zoveel elektrische apparaten

het alsof LED-verlichting het enige alternatief is voor gloeilam-

bijkomen. De rekening is wel minder gestegen dan wanneer

pen maar dat is natuurlijk niet waar. We juichen de promotie van

ze gloeilampen waren blijven gebruiken, maar dat ervaart een

LED-lampen toe, alleen was de timing een beetje ongelukkig.’

consument nu eenmaal niet zo. Datzelfde geldt voor de

26

Uitfasering van de gloeilamp ‘Vorig jaar is de eerste stap gezet in het uitfaseren van de

investering in spaarlampen die ook sfeerlicht geven.

gloeilampen. De 100-Watt en de matte lampen zijn vanaf

Goede alternatieven en kansen

Die is fors en ook al verdien je het ooit terug: op dit moment

september ‘verboden’. Althans, vanaf dat moment mogen de

‘Het is belangrijk om de negatieve ideeën die heersen rondom

kiest de consument toch nog vaak voor een goedkope variant

voorraden niet meer worden aangevuld. En per 1 september

energiezuinige verlichting om te buigen. Veel gehoord commen-

die dan weer een kortere levensduur heeft.’

2010 gaat de 75-Watt eruit. Doorgaans geldt: hoe lager het

taar is nog steeds dat het licht van spaarlampen ongezellig is;

Wattage, hoe meer het de mensen raakt. Daarom gebeurt het

dat het te lang duurt voor het licht helemaal op sterkte is; en het

‘Het collectieve bewustzijn over het inleveren van lampen neemt

stap voor stap zodat iedereen zich vanaf nu alvast kan

is gewoon te wit.’

toe, maar het blijft een aandachtspunt. Daarbij kan van de

oriënteren op energiezuinige alternatieven.’

‘Het klopt dat er ook energiezuinige lampen zijn van mindere

consument niet worden gevraagd om onderscheid te maken

kwaliteit die dus vaak goedkoper zijn. Door consumenten meer

tussen LED- en spaarlampen. Die moeten dan ook op dezelfde

Zuinig licht, heldere keuze

op te voeden met sfeerbeelden kunnen we ze ervan overtuigen

manier worden ingezameld en dat is precies wat LightRec ook

‘Samen met (toen nog) SenterNovem, hebben wij als NLA de

dat er wel goede alternatieven zijn voor de vertrouwde gloeilam-

wil bereiken. Er is nog een lange weg te gaan maar het gaat de

actie ‘Zuinig licht, heldere keuze’ ingezet om retailers er op te

pen, ook al is de terugverdientijd misschien iets langer.

goede kant op.’ <

attenderen dat alleen een goed advies over de mogelijkheden

Ik zie LED-verlichting als een enorme kanshebber om met goede

27


Toekomst van verlichting

28

Verwijderingsbijdrage financiert adequate recycling ‘We zitten dus nog 20 jaar vast aan de recyclekosten van spaarlampen’

De technologie rondom verlichting gaat met rasse schreden

‘Op dit moment hebben wij – dat is te zeggen: LightRec en alle

Omslagstelsel

De kosten daarvoor moeten wij opbrengen uit een verwijderings-

vooruit. Zo wordt de LED-lamp onder energiezuinige verlichting

aangesloten partijen – met deelnemers afgesproken om de

‘Afgelopen jaar hebben we samen met onze accountant en

bijdrage op de verkoop van een veel kleiner aantal LED-lampen.

steeds populairder. Voor LightRec houdt de inzameling van

verwijderingsbijdrage niet zichtbaar te maken voor de consu-

andere productstichtingen gewerkt aan een alternatief model

Daarom denken wij dat het verstandig is om een behoorlijke

energiezuinige verlichting dan ook niet op bij spaarlampen en

ment. De producent zet de verwijderingsbijdrage wel apart op de

voor de financiering, waarbij we uitgaan van een omslagstelsel.

reserve aan te houden om deze kosten te kunnen financieren.’

armaturen. Ook voor LED-lampen geldt: ‘LED-lamp stuk? Lever

factuur aan de groothandel en die zet het weer op de factuur

Dat is anders dan het stelsel dat wij nu hebben, waarin een

hem in.’ Om de komende jaren de toenemende stroom lampen

naar de winkeliers. Maar de winkeliers vermelden de verwijde-

kapitaal wordt gevormd om de toekomstige kosten te kunnen

Eén recyclegroep

op de juiste manier in te kunnen zamelen en te recyclen, is een

ringsbijdrage van 12 cent per lamp niet apart op de bon.

betalen, vergelijkbaar met een pensioenfonds.’ In een omslag-

Voor een consument is het straks onduidelijk of hij een LED-­­

goede financieringsregeling nodig. De toeslag zoals deze nu

Dit is gedaan om de winkelier niet te verplichten om voor dit

stelsel worden de jaarlijkse inzamelings- en verwerkingskosten

l­­amp in handen heeft of een spaarlamp. LED-lampen vallen ook

geldt voor spaarlampen lijkt hiervoor, ook voor LED-lampen, de

soort kleine bedragen zijn kassysteem aan te passen.

verdeeld over de deelnemers op basis van hun marktaandeel.

onder de regelgeving en moeten wij dus ook inzamelen.

beste oplossing. Een toelichting van Jeroen Bartels, directeur

Jammer genoeg weet de consument dus daardoor niet dat er

Daarbij wordt er dus niet langer geld opzij gezet om de inzame-

‘Daar komt bij dat we LED-lampen prima kunnen recyclen.

van Stichting LightRec, over de feiten en fictie rond deze

12 cent per verkochte lamp wordt besteed aan het inzamelen

ling van de lampen in de toekomst te kunnen financieren; alleen

Voor het recycleproces maakt de toestroom van LED-lampen dus

bijdrage.

en recyclen van de spaarlampen.’

de financiering voor het specifieke jaar wordt door de deelne-

niet veel uit. Zolang er spaarlampen tussen zitten, behandelen

mers betaald. De bestaande voorzieningen worden dan over een

we de gehele stroom lampen op dezelfde manier als nu.

LightRec heeft nu 18 miljoen euro in kas ter financiering van de

periode van 10 jaar afgebouwd, conform de afspraken met

Tenzij het uiteindelijk rendabel wordt om de LED-lampen uit te

spaarlampen en TL-buizen die in 2005 al op de markt waren en

VROM.

sorteren. Maar de winst die je hiermee bereikt, is klein in verge­-

die nog moeten worden gerecycled. Voor die lampen is nooit

lijking met de kosten die we dan moeten maken. Daarom vindt

een verwijderingsbijdrage betaald. Met het Ministerie van VROM

‘Met dit omslagstelsel zal LightRec weliswaar aan de overheids-

LightRec dat alles wat met verlichting te maken heeft in één

is afgesproken dat hiervoor een reserve moest worden gevormd,

eis voldoen om niet langer grote voorzieningen aan te houden,

recyclegroep moet worden gezet, ook de armaturen. We zitten

net zoals voor wit- en bruingoed. ‘Daarom is het gek dat de

maar loopt de stichting ook een duidelijk risico. Dat komt omdat

immers nog wel 20 jaar vast aan de recycletechniek voor spaar-­­

Tweede Kamer nu bepaalt dat de verwijderingsbijdrage op nul

LED-lampen steeds beter worden en ook nog eens heel lang

lampen, ook al worden ze dan allang niet meer geproduceerd.’

moet worden gesteld. Omdat LightRec verwacht dat de

meegaan. Als die straks de spaarlampen gaan verdringen – en

inzameling en verwerking van spaar- en TL-lampen nog

dat kan snel gaan, zo weten we nog van de dvd-speler – dan

Zichtbaar beter

33 miljoen euro kost, zal het nodig zijn om de verwijderings­

worden er binnen de kortste keren geen spaarlampen meer

Het handhaven van de bijdrage zoals LightRec die kent heeft

bijdrage te continueren of een ander stelsel van financiering

geproduceerd en verkocht. De spaarlampen die dan al op de

grote voordelen. Het systeem is transparant, de stichting kan

met VROM af te spreken.’

markt zijn, moeten nog vele jaren later worden gerecycled.

volgen wat de producent en de groothandel in rekening brengen.

29


30

Daarbij voorkomt LightRec dat de handel en de winkeliers een

‘Daarmee kunnen we het consumentenbewustzijn blijven

marge zetten op de verwijderingsbijdrage en daarmee de kosten

verbeteren en de insteek ‘u betaalt voor een beter milieu’

voor de consument nog extra opschroeven. ‘Als onverhoopt de

handhaven, zonder dat er ongewenste mazen in het net komen’,

verwijderingsbijdrage zou worden afgeschaft, dan verdwijnt de

voegt Bartels toe. ‘Overigens signaleren we een steeds groter

transparantie, en betaalt de consument meer dan zij nu doet.

verantwoordelijkheidsgevoel bij producenten en installateurs

LightRec kan dan niet meer goed traceren of voor geïmporteerde

om bij te dragen aan de maatschappij. Daarvan gaat een

of geëxporteerde partijen lampen de kosten van inzameling en

stimulerende werking uit op consumenten om niet meer uit

verwerking wel zijn afgedragen. Zo werken we freeridergedrag in

gemak te handelen maar uit bewustzijn. Dat is een hele goede

de hand en dat willen we absoluut voorkomen. Bovendien

zaak. Er valt nog steeds veel terrein te winnen, maar zolang we

ontstaat dan een druk op de financiering van LightRec, waardoor

de verwijderingsbijdrage in stand houden, blijft het bewustzijn

we mogelijk belangrijke activiteiten niet meer kunnen bekosti-

groeien en kunnen wij ons werk blijven doen. Dat we het de

gen, zoals onderzoek en de campagnes om consumenten ertoe

consument daarbij zo makkelijk mogelijk maken door steeds

te bewegen hun spaarlampen apart te houden en in te leveren.’

meer inzamelpunten te creëren is daarbij vanzelfsprekend.’ <

LightRec wil voorkomen dat er druk komt te staan op zoiets belangrijks als de verwijderingsbijdrage. De stichting pleit ervoor om het bestaande systeem van financiering te hand­ haven, met dien verstande dat LightRec overgaat op een omslagstelsel en de voorzieningen verantwoord afbouwt.

31


Onderzoek voor het voetlicht Om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen en het

Uit de resultaten blijkt dat Nederland de absolute Europese

beleid met de bijbehorende communicatie daar zo nodig op af te

koploper is in het gebruik van energiezuinige lampen, en

stemmen, laat LightRec regelmatig onderzoek uitvoeren, zowel

spaarlampen in het bijzonder. Een doorsnee huishouden heeft

onder leden, consumenten als onder andere belangengroepen.

gemiddeld 57 lampen in en om het huis in gebruik, waarvan

Ook had LightRec een aandeel in onderzoeken die vanuit de groep

gemiddeld negen spaarlampen ten opzichte van ĂŠĂŠn in 1990 en

van productstichtingen onder NVMP werden uitgevoerd. Hieronder

slechts drie in 2000. Als deze stijging doorzet, is te verwachten

een kort overzicht van de LightRec onderzoeken in 2009 .

dat binnen nu en vijf jaar het grootste deel van de verlichting binnen- en buitenshuis energiezuinig zal zijn, temeer omdat

32

Nederland koploper in spaarlampengebruik

vanaf september 2009 een begin is gemaakt met de uitfasering

In opdracht van LightRec voerde GfK Panelservices een uitge-

van de gloeilamp.

breide bezitsmeting uit onder 3000 consumenten. Op 17 juni

In totaal zijn er circa 65 miljoen spaarlampen in Nederlandse

overhandigde Martin de Jager, voorzitter van LightRec, de

huishoudens aanwezig, waarvan er ongeveer 20 miljoen op

resultaten aan Hetty Hafkamp, voorzitter van de Task Force

voorraad liggen. De LED-lamp zit nog in het begin van zijn

Verlichting.

levenscyclus: minder dan een op de vier huishoudens beschikt over een LED-lamp. Helaas belandt 53% van de gebruikte spaarlampen tussen het huisvuil. Slechts 47% zamelt afgedankte lampen op de juiste manier in, via de milieustraat of de detailhandel. Reden voor LightRec om nog meer aandacht te besteden aan de bewustwording van consumenten. Immers, spaarlamp stuk? Lever hem in!

Martin de Jager overhandigt de resultaten van het GFK-onderzoek aan Hetty Hafkamp van Task Force Verlichting

33


Aantal lampen (in stuks) per huishouden (GfK Panelservices Benelux) 57

60

Het inzamelmiddel bestaat uit een standaard met twee

50

kratten, elk met een inhoud van 30 of 60 liter, inzetbaar

41

40

afhankelijk van de ruimte in de winkels. Vergelijkbaar met de

30

ton voor lege batterijen wordt een hoes over deze standaard

20 0

geplaatst. Het ontwerp is gebruiksvriendelijk en beperkt

9

10 Totaal

5

Spaarlampen

TL-buizen

2 LED-lampen

mogelijke risico’s, zoals glasbreuk, tot een minimum. De inzamelbox maakt door de aanwezige boodschap in het

Overige lampen

design duidelijk waar hij voor dient: ‘Spaarlamp stuk? Lever Pilot Albert Heijn: Inzameling voor de counter

34

hem in!’ Voor de kosten hoeven de winkelbedrijven dit

De detailhandel speelt een cruciale rol in het inzamelingsproces

Om dit inzamelmiddel in de praktijk uit te testen, startte

initiatief niet te laten: volle inzamelboxen worden op kosten

onder consumenten. Op verzoek van LightRec ontwikkelde

LightRec in november 2009 een pilot in tien filialen van

van LightRec opgehaald en vervangen door lege kratten.

NVMP samen met SITA, een inzamel­middel voor spaarlampen

Albert Heijn. De pilot loopt door tot in 2010. Op basis van

dat net als de welbekende ton voor lege batterijen bij de in- of

de bevindingen vanuit deze pilot hoopt LightRec opnieuw een

uitgang van de winkel kan komen te staan. Hoewel het nu al

slag te slaan in het vergroten van het aantal inzamelpunten.

Onderzoek beleid installateurs

mogelijk is om naast de milieustraat oude spaarlampen bij de

In oktober heeft LightRec besloten om een onderzoek te laten

kassa van een winkel af te geven, moest deze speciale inzamel-

uitvoeren naar het beleid van installatiebedrijven met betrekking

box het inleveren van defecte energiezuinige verlichting nog

tot het gescheiden inzamelen van spaarlampen, TL-buizen en

gemakkelijker maken.

armaturen. Tot nu toe werd er steeds vanuit gegaan dat het professionele circuit optimaal bijdroeg aan het apart inzamelen van spaarlampen. Uit de inzamelcijfers blijkt echter dat ook daar

Type lampen aanwezig in de Nederlandse huishoudens, in percentages (GfK Panelservices Benelux)

nog veel verbeterd kan worden.

De vakbranche zamelt jaarlijks zo’n 1.000 ton lampen in. Helaas bereikt eenzelfde hoeveelheid van deze e-waste stroom het

Overige lampen 71% LED-lampen 4% TL-buizen 9%

inzamelsysteem nog niet. Voor armaturen is het inzamelpercentage nog veel lager, in de orde van enkele procenten van wat er volgens LightRec aan armaturen wordt afgedankt. Het onderzoek

Spaarlampen 16%

moet onder meer handvatten opleveren om de installatiebranche beter te kunnen bedienen. De resultaten van dit onderzoek onder installateurs worden in het voorjaar van 2010 verwacht. <

35


Deelnemersoverzicht

36

360 Concepts 3M NEDERLAND B.V. A.J. Steenkist - Rooymans B.V. ADJ Supply Europe BV Aerolux Nederland BV AGK Elektro v.o.f. Agmi BV AGP Trading BV Agrilight B.V. Agrolux Nederland B.V. Aircowereld Albert Heijn B.V. Alberts & Kluft BV Alcochem Hygiene BV Aldi Inkoop BV Alisun BV Alno Nederland BV Amcor BV Anticopy! AppLED BV ARJO BV Arpalight Projektverlichting BV Artimeta BV Astrimex ASWO Service Nederland B.V. Atag Nederland BV Atexlicht Atomis b.v. Aura Light B.V. AV Licht Planners Axxis Hardware bv B. Aldenkamp & Zn. B.V. Bailey Electric & Electronics BV Barndoor Bäro Trend Light BV BB-Lightconcepts Bell Licht BV Bell Lux BV Berla BV Berner Produken B.V. BI Select BV Bio Enterprise Bordurama-Daylightshop Bortly Lighting Europe BV Bos Elektro BV Brands Batterij Import B.V. Bruins Visscher Licht BV Cadillon International Catter BV Cecla Benelux BV Ceilings & Lighting BV Centrum voor LichtArchitectuur BV Chinelux Conelgro B.V. Conite NV Cooper Crouse-Hinds B.V. Cooper Safety B.V. Cuprohaag Lichttechniek v.o.f. DBL Verlichting De Jong Verlichting BV De Nood BV Dekker Zevenhuizen BV Dekkers Visual Communication BV

EINDHOVEN LEIDEN EINDHOVEN KERKRADE OLDENZAAL CRUQUIUS TEGELEN WEERT MONSTER MAASDIJK ROTTERDAM ZAANDAM ALMERE WAALRE CULEMBORG HEERHUGOWAARD DONGEN UITHOORN LEEK OSS RUINEN BAVEL HEERLEN LEEK HENGELO OV DUIVEN RAAMSDONKSVEER HOOFDDORP AMERSFOORT HAARLEM BUNSCHOTEN-SPAKENBURG APELDOORN OOSTERHOUT NB ALPHEN AAN DEN RIJN DEURNE DOETINCHEM NUMANSDORP NUMANSDORP GOIRLE LANDGRAAF PATERSWOLDE VROOMSHOOP RIJEN VIANEN UT LOOSDRECHT DEURNE GRONINGEN TIEL DRUTEN DOENRADE SCHIJNDEL DRACHTEN ENSCHEDE SCHERPENZEEL GLD SINT NIKLAAS ROTTERDAM BREDA CAPELLE AAN DEN IJSSEL HENGELO OV HENGELO OV MIDDELBURG ZEVENHUIZEN ZH EINDHOVEN

Delta Light Nederland bv Delta Pro Lighting BV Dental Depot Lomberg B.V. Derksen benelux Lichttechniek Dijkstra Lampenfabriek B.V. Doeco B.V. Dongemond Elektronica v.o.f Dutch Electro B.V. Dutch International Lightgroup BV E. Group BV Ecolight BV Ecoluxx Europe BV EDCO Eindhoven BV Edialux Nederland B.V. Eglo Verlichting Nederland B.V. Ehrbecker Schiefelbusch BV ELAR BV Elbo Technology B.V. Electro Cirkel BV Electro Groothandel Snoeck Electrolicht Electromach BV ElectronicPartner Nederland B.V. Elephant Dental B.V. E-light Almelo BV Elofer Emilux BV Energicon Energie Advies Energizer Group Holland BV ERCO Lighting B.V. ESZET Lighting B.V. ET Electric BV Etaloid verlichtings Techniek BV ETAP BV ETK BV Euromac Europlight bv Eurosolar Eurotronic B.V. Fa. Heinrich Heine, Abteilung REE Factor Licht Fagerhult BV Famostar Emergency Lighting BV Ferplast Benelux BV First Light BV Fit & Recreatie Projecten B.V. Flowmagic BV Foetsie! by Wiep’s BV Formlite BV Franssen Verlichting Freeway Lighting B.V. Fri-Jado Super Service BV Functional light B.V. Gavita Nederland BV GE Powercontrols Nederland BV Global Warehouse BV Grimex Licht Groenendijk-Licht BV Groothandel Smulders B.V. Gunneman B.V. H.K. Electric B.V. Hagro Stalverlichting Hala Nederlandse lampen Fabriek

PAPENDRECHT HELMOND SOEST OSS HAARLEM WADDINXVEEN RAAMSDONKSVEER NUTH GRONINGEN SNEEK BREDA HEERLEN EINDHOVEN BARNEVELD OOSTERHOUT NB RAAMSDONKSVEER UDEN SON ROTTERDAM HOOGVLIET ROTTERDAM LINSCHOTEN HENGELO OV VIANEN UT HOORN NH ALMELO ASTEN ALMELO UTRECHT HOUTEN NAARDEN HARDERWIJK RIDDERKERK HOOFDDORP BREDA BODEGRAVEN GENEMUIDEN RIDDERKERK HOUTEN ALPHEN AAN DEN RIJN TILBURG HAARLEM IJSSELSTEIN UT VELP GLD NUENEN ‘S-HERTOGENBOSCH ROELOFARENDSVEEN KWINTSHEUL HARLINGEN ENSCHEDE BOXMEER BREDA ETTEN-LEUR PURMEREND AALSMEER HAAKSBERGEN ROTTERDAM WOGNUM OUDEWATER ULESTRATEN HATTEM HEDEL ROSWINKEL AMERSFOORT

Hameland Handelsonderneming Keraf BV Hapro International BV Hateha Elektrotechnische Handelsonderneming Hato B.V. Lighting Hato lighting Solutions BV Havells Sylvania Fixtures Netherlands BV HBI Bisscheroux B.V. Hema BV Hemmink BV - Zwolle Hertek BV Hesdo B.V. Highlight B.V. Highlite International BV HIT Trading B.V. Hoogaerts lichttechniek BV Hope Verlichting B.V. Hornbach Bouwmarkt Nederland BV Horst Elektro Grossier Hortilux Schréder BV House of Light HVL Armada Outdoor BV I.A.T. BVBA iGuzzini Illuminzione Benelux Ikea BV Nederland Ilfari Licht Design / Munsters IMCECO v.o.f. IMT B.V. Indulite Indulux Nederland Industria Technische Verlichting BV Industrielicht BV Inter Ikea Systems BV Intergamma BV Internova Professional Lighting BV Intra Lighting Benelux BV Intramco Europe BV IP Led BV / IP Letters BV Isca Nederland BV Isis BV Ixilum Lichttechniek B.V. J & H Licht en Geluid J.G Trading BV Jac’s Koopman Eelectrotechnische Agenturen B.V. Jansen Poultry Equipment Jimco Benelux BV JK-Nederland BV JM Bruneau Belgium NV K.S. Verlichting BV Kaemingk BV Kaspers Lighting International B.V. Kelpa B.V. Kemner Lighting B.V. KenWell Trading B.V. Kerger & Co B.V. Key Light International B.V. Koevering Koeling & Airconditioning Konitech Electronics BV Koopman International B.V. Koreman Lichtonderhoud BV Koula & Dikkers BV Kroon light & Maintenance Kwantum Nederland BV

GROENLO ROTTERDAM KAPELLE HAZERSWOUDE-RIJNDIJK SITTARD SITTARD HAARLEM GELEEN AMSTERDAM ZUIDOOST ZWOLLE WEERT ‘S-HERTOGENBOSCH WEESP KERKRADE LELYSTAD ZUNDERT PUTTEN NIEUWEGEIN VEENDAM MONSTER ALMERE EINDHOVEN ROESELARE VEENENDAAL AMSTERDAM ZUIDOOST ERP TERHEIJDEN GORINCHEM DRUTEN BORNE EMMEN ALBLASSERDAM DELFT LEUSDEN BREDA LEERDAM ALMERE VIANEN UT HOEVELAKEN BEUSICHEM HOOGEVEEN VIANEN UT ALKMAAR WIJK BIJ DUURSTEDE BARNEVELD LELYSTAD ROTTERDAM GENT ZWAAGDIJK AALTEN OOSTERHOUT WERKENDAM AMSTERDAM AMSTERDAM ROTTERDAM NIJKERK GLD OIRSCHOT MALDEN AMSTERDAM ILPENDAM OUDERKERK AAN DE AMSTEL SLIEDRECHT TILBURG

Lagotronics LED Import BV LED Nederland Lemax-Europe BV Less Energy B.V. Licht & Wonen NL Lichtfocus Lichtholland BV Lichtoplossingen Lichtpartners BV Lichtprojecten Nederland BV LichtStudio Kwadraat Lichtwijzer Light4U.COM Lightco Nederland B.V. Lighting Partner B.V. Lightronics BV Limatel v.o.f. Lucky Light projectverlichting BV Lumenplan BV Lumi Parts B.V. Luxor Licht LVS Licht B.V. M.R. van Groeningen BV MacBright BV Maretti Projectverlichting BV Matcall BV MATO Verlichting Meba Trading BV Meerlicht Doetinchem Megaman - Hapé Electric B.V. Melis Lighting bv Merison Retail BV Messner Benelux B.V. Metalmek Lighting BV Metro Cash & Carry Nederland BV Mitsubishi Electric Europe B.V. Benelux Branch M-Light international Modular Lighting Nederland Monac B.V. Moujen Europe BV N Light BV N.D.F Special Light Products BV Neckermann BV Nikon Instruments Europe B.V. O.V.I. - INL BV OASE BV Oligo Nederland BV Olman Handelmaatschappij B.V. Oostendorp Nederland BV Optica Lichtarchitectuur Optim-Import B.V. Ormalight BV OSRAM Benelux B.V. OT Lightsystems Benelux Otto BV Overhuys Verlichting Pakano Lighting BV Pet Supplies Holding BV Philips Electronics Nederland BV Philips Lighting ISL, Building HBR ISL Plaagdierprobleem.nl PLT Groothandel BV

VENLO MEPPEL OPMEER ROELOFARENDSVEEN ROTTERDAM SNEEK ROTTERDAM HARDERWIJK ROTTERDAM ALMERE ROTTERDAM DONGEN ALMELO JOURE UTRECHT GOES WAALWIJK BERGEN OP ZOOM APELDOORN NIEUWKOOP NIEUWKOOP ‘S-HERTOGENBOSCH HOEVELAKEN VLEUTEN TIEL ALMERE AMSTELVEEN NIJMEGEN OUDEWATER DOETINCHEM ALMERE TILBURG BUNSCHOTEN-SPAKENBURG HENGELO GLD NISTELRODE AMSTERDAM ZUIDOOST MIJDRECHT ROTTERDAM AMSTELVEEN DIEMEN ERMELO HELMOND ROOSENDAAL HULST AMSTELVEEN ENSCHEDE NIJKERK GLD RIJSWIJK ZH ALPHEN AAN DEN RIJN ZWIJNDRECHT RIJSSEN AALTEN VENLO CAPELLE AAN DEN IJSSEL WINSUM GN TILBURG ZWANENBURG HEERHUGOWAARD WAALWIJK EINDHOVEN EINDHOVEN GORINCHEM HENGELO OV

37


38

Postma & Partners elektrotechnische groothandel bv DUIVEN Postma & Partners industriële automatisering bv DUIVEN Powerlight International B.V. NIJKERK GLD Prandina BV HEERLEN Praxis Doe Het Zelf Center BV DIEMEN Present International BV TWELLO Prolicht Nederland BV RIJSWIJK ZH PromAction BV WORMERVEER QC Factory BV VENLO Q-Cat Trading b.v. SCHIEDAM Quasar Holland BV GIESSEN Raymax BV MONSTER Regoort BV ZWIJNDRECHT Reptilia V.O.F. ‘S-GRAVENHAGE RetailProducts BV NAARDEN Rexel Nederland GOUDA RGG Verlichting BV ROTTERDAM RIWA Nederland BV BREDA Robert Klingel Europe GmbH ROTTERDAM Robin Hood Produkties BV AMSTERDAM Rocalux EDE GLD Rolight Theatertechniek ENSCHEDE Romex B.V. RHENEN Roos Electronics BV GILZE Ruiter Lighting HAARLEM Safety-Lux Nederland BV BUSSUM Samson Urban Elements BV ZUTPHEN SCALO NV Kalmthout Schaer Luderitz Nederland BV ZUNDERT Schiefer Signaal- en Speciaallampen ETTEN-LEUR Schippers Bladel BV BLADEL Schréder BV RHENEN SCS Industrie Componenten BV ZOETERMEER Selux Benelux N.V. ROOSENDAAL Shop Interiors BV DRONTEN Simcas Electro BV ‘S-GRAVENHAGE Skytronic BV NIJVERDAL Sligro Food Group Nederland BV VEGHEL Smart Energy Products BV LELYSTAD Solar Nederland BV ALKMAAR Soloan BV HARDINXVELD- GIESSENDAM Spaapen Handelmaatschappij BV MONTFOORT Special Industrial Lighting EINDHOVEN Spectrus Licht en Advies DEVENTER Spil Lighting HOOFDDORP Steenwellewitgoed LUTTENBERG Steinhauer BV APELDOORN Steng Licht BV VENLO Sunworld Bruincentrum BV EINDHOVEN Super de Boer Supermarkten BV AMERSFOORT Superkeukens Broek op Langedijk BROEK OP LANGEDIJK Suzo International bv OUD-BEIJERLAND Switchtron BV DRONTEN Tabata Europe Corporation BV AMSTERDAM Targetti Poulsen Holland BV HOOFDDORP Tasmania Handel-Maatschappij B.V. AMSTERDAM Technische Unie AMSTELVEEN Tevea BV EINDHOVEN THOMAS & BETTS NETHERLANDS BV BARENDRECHT Tieman Trading B.V. GILZE Toko International BV ZOETERMEER Toplight IZEGEM Total Energy Solutions BV (TES) BEVERWIJK

Totallux BV TRILUX CV Trimhuur Trobatronics B.V. Ubbink Garden B.V. Unifit Unired Lighting BV Utilicht BV Utrecht Dental UV-Support BV Valkenpower BV Van Cranenbroek ELC BV Van den Hurk verlichting metaal Van der Meer Wonen Van Dijk en Partners b.v. Van Doorn Verlichting BV Van Gastel Import Van Opstal Nederland B.V. VASCO keukens NV Veeneman BV Veko Lightsystems International BV Ventec Verkerk Groep Vezalux BV Waagmeester Elektro BV Waldmann BV Wittur B.V. Wolfs Verlichting B.V. XLD Lighting Co Xstrel BV Zumtobel Benelux NV

ALMERE AMERSFOORT SPIJKENISSE DE KWAKEL ALKMAAR NIJKERK GLD VRIEZENVEEN EINDHOVEN UTRECHT OSS MAASBRACHT BUDEL GELDROP SNEEK AMSTERDAM CULEMBORG SCHIJF APELDOORN Kalmthout APELDOORN SCHAGEN WORMERVEER ZWIJNDRECHT ZUNDERT ZAANDAM TIEL ALMERE KERKRADE WOERDEN SITTARD BREDA


Baten en lasten

40

Het jaar in cijfers

de ingezamelde hoeveelheden af, vooral omdat het professio-

2009 was een jaar waarin nieuwe technologische ontwikkelingen,

nele circuit voorheen altijd een zekere inzamelstroom garan-

zoals de opkomst van LED en de veranderende wereldeconomie,

deerde. Dat is goed te zien aan de afname van het aantal

en wijzigingen in de Europese regelgeving extra inspanningen

TL-buizen dat in 2009 op de markt is gebracht doordat de

vergden van LightRec om het huidige inzamelsysteem te

bouwmarkt op slot zit. Daaruit volgt weer dat de kosten voor

verbeteren. De cijfers geven een goed beeld van de ingezamelde

inzameling en verwerking ook zijn afgenomen.

hoeveelheden en de kosten die daaraan verbonden zijn.

Hierdoor ontstaat een onderbesteding die gedeeltelijk wordt

Een aantal opmerkingen en conclusies dient hier aan toe­

gecompenseerd door een overbesteding aan marketing.

Balans per 31 december 2009

gevoegd te worden om het beeld volledig te maken.

41 De ingezamelde hoeveelheden lampen in Nederland liggen

Activa

Voorzieningen

ruim boven het Europees gemiddelde, maar blijven ver achter

De cijfers van 2009 laten duidelijk zien dat de voorziening voor

bij de voorgestelde doelstellingen van de Europese Commissie.

de inzameling en verwijdering van de historische voorraad

Om die te bereiken, zullen de kosten sterk toenemen omdat

afneemt volgens planning. Het is duidelijk dat LightRec het

het relatief duur is extra lampen in te zamelen, met name de

31.12.2009 31.12.2008 31.12.2009 31.12.2008 Vaste activa Voorzieningen Financiële vaste activa 7.492.974 0 Voorziening voor inname en verwerking 52.912.368 71.295.831

bedrag van de voorziening nog niet ‘gespaard’ heeft, met de

spaarlampen uit huishoudens. Naar verwachting zal deze

Totaal vaste activa 7.492.974

huidige 19 miljoen euro.

overgang leiden tot een noodzakelijke verhoging van de

Daarbij komt dat er ook voor de periode nà 13 augustus 2005

bijdrage per lamp aan LightRec, zodat er geen onevenredig

Vlottende activa

Kortlopende schulden

(datum in werking treden Nederlandse regelgeving) geld opzij

beeld ontstaat in de baten en lasten van de stichting. <

Overige vorderingen

775.891 3.896.006

Crediteuren

124.415

176.176

gezet zou moeten worden. Gezien de wijzigingen in de

Te vorderen omzetbelasting

0 266.862

Te betalen omzetbelasting

161.490

0

regel­geving die op handen zijn, is nog onduidelijk hoeveel dat

Liquide middelen 10.919.611 13.043.392

11.004

78.650

zou moeten zijn.

Totaal vlottende activa 11.695.502 17.206.260

296.909

254.826

0

Passiva

Totaal voorzieningen

Overlopende passiva

52.912.368

71.295.831

Negatief eigen vermogen Invloed van het economisch klimaat

(i.v.m. vereiste voorzieningen)

34.020.801

Door de economische crisis stellen bedrijven en consumenten

Totaal activa

53.209.277 71.550.657

54.344.397 Totaal passiva

53.209.277

71.550.657

de vervanging van lampen en onderhoud uit. Hierdoor nemen d.dato 31-03-2010


Staat van Baten en lasten over 2009

Realisatie Begroting Realisatie 2009 2009 2008 Baten Verwijderingsbijdragen 6.915.367 6.900.000 6.758.950 Totaal baten 6.915.367 6.900.000 6.758.950

Operationele lasten 42

Kosten inzameling en verwerking Web campagne Dotatie voorziening inname en verwerking

1.506.335 2.250.246 1.940.134

2.700.000 1.400.000 1.399.450

1.367.971 1.117.761 3.147.899

43

Inzamelresultaten en totale operationele kosten 2009 t.o.v. het Europees gemiddelde (cijfers 2008)

Totaal 5.696.715 5.499.450 5.633.631

Ingezamelde kg per inwoner 2009

Overige operationele lasten Kosten uitvoeringsorganisatie NVMP Uitvoeringskosten derden NVMP Projectkosten NVMP Kosten Vereniging NVMP Bureaukosten Stichting LightRec Bestuurskosten Stichting LightRec

635.124 118.356 154.920 106.805 564.624 24.676

635.124 118.356 154.920 118.881 713.269 60.000

689.832 50.040 45.000 24.500 736.286 105.733

Totaal operationele kosten per ton in euro’s 1700

0,15

Nederland Europees gemiddelde

0,12 1275

De operationele kosten van LightRec steken gunstig af tegen het Europees gemiddelde.

0,09

Totaal overige operationele lasten 1.604.505 1.800.550 1.651.391 Totaal operationele lasten 7.301.220 7.300.000 7.285.022 Saldo baten en operationele lasten -385.853 -400.000 -526.072 Saldo financiĂŤle baten (en lasten) 385.853 400.000 526.072 RESULTAAT 0 0 0 d.dato 31-03-2010

850 0,06

425 0,03

0

Armaturen

Gasontladingslampen

0

Armaturen

Gasontladingslampen


Inzamelcijfers

Aantallen op de markt gebracht 50 45

Spaarlampen

40 Andere lampen

De inzamelcijfers laten zien dat Nederland het goed doet ten

1200opzichte van de andere Europese landen. De gemiddelde inge足足zamelde hoeveelheid gasontladingslampen is met 0,11 kg per

900persoon bijna twee keer zo hoog als het Europees gemiddelde.

De hoeveelheid ingezamelde TL-buizen, gasontladingslampen waaronder spaarlampen en armaturen, is lager dan in de voorgaande jaren. De reden hiervoor is dat door de economische crisis grote bouwprojecten stilliggen en veel vervangingswerkzaamheden

600De armaturen blijven achter bij de gemiddelde hoeveelheid in Europa. De oorzaak daarvan is dat nog steeds veel armaturen

300via het professionele circuit in de oud-ijzerhandel belanden.

LightRec gaat in 2010 extra nadruk leggen op het belang van

44

0de inzameling onder deze professionele doelgroep.

worden uitgesteld. Aangezien normaliter meer dan de helft van de ingezamelde lampen en armaturen afkomstig is uit het

30

TL-buizen

25 Armaturen

20 15

Totaal

10

d.dato 01-07-2010

1500

Aantal (x 1000)

35

5 0 2006

professionele circuit, is deze daling in de cijfers duidelijk

2007

2008

2009

* In 2008 zijn deelnemers van Spaarlicht (retailers) toegetreden, daardoor een sterke stijging van aantal CFL.

zichtbaar. <

45

Te zien is dat de verkopen van TL-buizen in 2009 dalen (vanwege de economische crisis). Door de uitfasering van gloeilampen neemt de verkoop van spaarlampen sterk toe. Daarmee nemen ook de totale verkopen van lampen toe. De spaarlampen komen echter pas over een aantal jaren in het afval terecht. Bij gelijkblijvend of dalende hoeveelheden ingezamelde lampen, neemt het inzamelpercentage af.

Inzamelcijfers in tonnen

Inzamelingspercentage

1.500 1.500

100%

1.200 1.200

80%

900900

60%

600 600

40%

TL-buizen

Andere lampen

Alle lampen

Armaturen 300 300

0

0

20%

0% 2006

TL-buizen

2007

Overige gasontladingslampen

2008

Professionele armaturen

2009

2006

2007

2008

Aantallen worden geschat op basis van ingezamelde gewichten en gemiddelde gewichten per type.

2009


Mijlpalen 2009

Summary of LightRec’s annual report

12 maart

WEEE-Forum bijeenkomst over toekomstige financiering

25 maart

Presentatie voor ledenvergadering NLA

30 maart

Strategie LightRec voor 2009-2012 wordt vastgesteld

2 mei

Wecycle toertocht Dokkum

11 juni

Oplevering eindrapport Bezitsmeting Huishoudens door GfK

1 juli

Jaarcijfers volgens eisen VROM

In 2009 LightRec invested huge efforts in expanding and optimising the collection system of energy saving lamps. Several initiatives are scheduled which in the years to come will gain momentum due to the gradual disappearance of the traditional light bulb. This annual report provides insight into the efforts which LightRec has been making to continue to pursue its ambition… Today and tomorrow.

17 juni

Aanbieden GfK rapport aan Hetty Hafkamp, voorzitter Task Force Verlichting

25-27 augustus Werkbezoek Zweden 28 augustus

Gezamenlijk persbericht LightRec – NLA over uitfasering gloeilampen

15-17 september Jaarlijkse audit van LightRec en NVMP

46

1 oktober

Start pilotproject inzameling spaarlampen bij AH

8 oktober

Producentendag ter gelegenheid 10-jarig bestaan NVMP

12 oktober

Start campagne ‘Zuinig Licht, Heldere Keuze’

16 oktober

Ondertekenen gemeenten (de eerste met Amsterdam)

21 oktober

Start proef Jekko in Tilburg en Bergen (L)

5 november

Deelnemersdag

26 november

Presentatie voor Vakgroep Lichtreclame van Uneto-VNI

1 december

Start Wecycle TV-spotjes over inzameling van spaarlampen

7 december

Afsluiten nieuwe Dienstverleningsovereenkomst met NVMP

9 december

Input voor enquête CELMA

12 december

Rapport inzameling onder installatiebedrijven

Lobby en inhoudelijke reacties op herziening WEEE-directive

Geheel 2009

WEEE lobby

Provisions The projected costs for collecting and recycling the historical stock are declining according to plan. Nevertheless, the current provision is still quite insufficient when it comes to carrying the costs involved in collecting and processing the historical stock. Also, a provision does not exist for products that were brought on the market after 13 August 2005. Eventually, LightRec will either need to develop a provision for these products or alternatively switch over to a pay-as-you-go system. The negative equity of 34 million is the difference between the costs expected for collecting and processing the historical stock of 53 million euro and today’s provision of 19 million.

Colofon Stichting LightRec Nederland Boerhaavelaan 40 Postbus 190 2700 AD Zoetermeer Helpdesk LightRec +31 (0)79 353 11 93 lightrec@nvmp.nl

The year shown in figures New technological developments such as the emergence of LED, the changing world economy and alterations to the European legislation required LightRec to work even harder in order to maintain the current collection system. The figures represent the amounts collected and related costs.

Informatienummer consumenten en detaillisten: 0800 024 2002 (gratis)

Beeldmateriaal o.a. ETAP Lighting

LightRec Nederland op internet www.lightrec.nl | www.wecycle.nl

Concept & Vormgeving Hansnel Groep, Utrecht

Tekst Creative Venue, Amsterdam

Fotografie Voermans van Bree Fotografie, Arnhem

Studies In 2009 too LightRec conducted studies on a regular basis among members and consumers. Some of the results: Measuring possession The Netherlands is the absolute European leader when it comes to using energy saving lamps in general. A common household uses 56 lamps on average, of which 9 energy saving light bulbs on average. According to expectations most light bulbs used inside and outside homes will be replaced by energy saving lamps five years from now, the more so given the fact that as of September 2009 the traditional light bulb will be phased out according European regulations. Studying fitters’ policy Until 2009 we continued to assume that the professional circuit was contributing optimally to the separate collection of energy saving light bulbs, TL-tubes and luminaires. The collection figures, however, clearly demonstrated that improvements are much required. It is a major point of attention on the 2010 agenda. Communication and PR activities Every year LightRec develops several activities seeking to make consumers more aware of the significance of separate collection. In cooperation with the NVMP an extensive informative film has been prepared dedicated to the understanding of the collection and recycling technology of energy saving lamps and TL-tubes, targeting children and young people in particular.

Collecting lamps and luminaires The Netherlands have been doing an excellent job compared to other The Jekko was introduced to present a solution for separating old European countries. The average amount of gas discharge lamps products at home such as batteries, lamps and small electrical LightRec Nederland op internet COLOFON collected here (0.11 kg p.p.) is almost twice as much as the European equipment. Under the umbrella of the joint campaign Wecycle, www.lightrec.nl | www.wecycle.nl Stichting LightRec Nederland average. a successful pilot was held among 17,000 households. Boerhaavelaan 40 The amount of luminaires collected remainsTekst less than the average LightRec is also very actively involved in Public Relations and Reputation Postbus 190 collected in Europe. Reason is that Creative amount today many luminaires are Venue, Amsterdam Management, to remain in control of all messages which ´the media’ 2700 still AD Zoetermeer finding their way to the scrap metal dealers through the bring across. LightRec´s website covers all press releases that have Beeldmateriaal professional circuit. Helpdesk LightRec: +31 (0)79 353 11 93 generated public attention. Working together with the Nederlandse Licht o.a. ETAP Lighting The amount of TL-tubes, gas discharge lamps including energy saving lightrec@nvmp.nl Associatie (NLA, Dutch Lightning Association) in particular targeting the light bulbs and luminaires collected in 2009 is less than in the Informatienummer consumenten en Vormgeving gradual phasing out of the traditional light bulb has generated positive previous years. One of the reasons is the economic worldwide crisis attention. detaillisten: 0800 024 2002 (gratis) Hansnel Groep, Utrecht which has resulted in postponing replacement activities.

47



Millions discover their favorite reads on issuu every month.

Give your content the digital home it deserves. Get it to any device in seconds.