Issuu on Google+

INNOVATIEF BOUWNIEUWS

NUMMER 7 maart 2011

COLORCOAT

In deze 足uitgave 3 Tata Steel Slimmer Staal: sterkere wereld 6 Opmerkelijk staaltje van duurzaamheid Hoogwaardige gevel voor stedelijk gymnasium Utrecht 10 Joris Ide Blijven investeren in kennis en innovatie 12 Aandacht voor kwaliteit Duurzaamheid begint in het ontwerp 14 Schrijf u in voor de Tata Steel Architectuurdag


COLOR

COLUMN U heeft het al gezien aan de voorpagina: we gaan nu echt verder onder de vlag van Tata Steel. Aan onze Colorcoat® producten en dienstverlening zult u geen veranderingen merken, die blijven zoals u van ons gewend bent. Toch is deze verandering een mooi moment, omdat ze het begin van een nóg nauwere samenwerking tussen de verschillende Tata Steel units markeert. Met onze gecombineerde kennis van dak- en gevelsystemen kunnen we de kwaliteit van onze producten en dienstverlening nog verder verbeteren. Maar ook met u en alle andere partijen in de bouwketen willen we de samenwerking intensiveren. Samen kunnen we werken aan een steeds duurzamer bebouwde omgeving, zowel op functioneel als op esthetisch gebied. Wij zullen ons blijven inzetten voor innovatie van onze producten en dienstverlening, om u altijd van de juiste instrumenten en de benodigde kennis te kunnen voorzien. Nu al zien we dat er steeds meer hoogwaardige gebouwen met ons materiaal worden gerealiseerd. Niet alleen meer in de industriële bouw, maar steeds vaker ook voor kantoren, woningbouw en scholen. Het verwachtingspatroon gaat daarmee ook omhoog. De eisen met betrekking tot duurzaamheid zijn streng, er wordt veel gevraagd van bouwers en ontwerpers. Het ontwerp dient onderhoud te minimaliseren en de foutmarges bij de applicatie van materialen zijn nihil. Tata Steel levert met Colorcoat® hét instrument om aan al die eisen te kunnen voldoen. Met de Confidex® Garantie is Colorcoat® gecoat staal voor dak- en gevelbekleding tot wel 40 jaar gegarandeerd, zonder dat daar vereisten voor onderhoud of inspectie aan zijn verbonden. Om kwaliteit in de bouw te stimuleren, is kennisuitwisseling en het opdoen van inspiratie noodzakelijk. Daarom organiseren we al jaren onze Architectendag. Ook dit jaar zal dit evenement weer plaatsvinden, nu onder de naam Tata Steel Architectuurdag. Omdat de hele bouwketen van belang is om hoogwaardige architectuur te realiseren, nodigen we niet alleen architecten, maar ook de andere partijen uit de keten van harte uit. In België vindt de Tata Steel Architectuurdag plaats op 28 april en in Nederland op 12 mei. U bent van harte welkom. Wilt u op de hoogte gehouden worden van projecten die in Colorcoat® worden opgeleverd, evenementen en andere ontwikkelingen? Schrijft u uzelf dan in voor de nieuwsbrief (zie de antwoordkaart in deze uitgave) of volg ons op de blog colorcoatnl. wordpress.com of via twitter: twitter.com/colorcoatnl! Peter Strikwerda Managing Director Tata Steel Colors

“Samen met u willen we werken aan een steeds duurzamer bebouwde omgeving, zowel op functioneel als op esthetisch gebied.”

Op de cover: Het Stedelijk Gymnasium te Utrecht Bekleed met Colorcoat Prisma® Architect: RAU Fotografie: Fotograf!e Ronald Tilleman Contact: Neem voor opmerkingen, ideeën of aanbevelingen naar aanleiding van dit magazine contact op met: Tata Steel Colors Postbus 10.000 1970 CA IJmuiden Nederland Colorcoat Connection® helpline T: 0251 49 22 06 (NL) T: 070 23 30 09 (B) E: colorcoat.connectionEU@tatasteel.com W: www.colorcoat-online.com

Slimmer staal, sterkere wereld

Producenten gebouwbekledingsystemen Hieronder de exclusieve producenten van gebouwbekledingsystemen met Colorcoat® SAB-profiel BV - www.sab-profiel.nl Dutch Profiles Center BV - www.dutchprofiles.nl Falk Panel Produktie BV - www.falkbouwsystemen.nl Finish Profiles B.V. - www.finish-profiles.com SCH Holland b.v. - www.hollandgroep.nl SDW Profielen BV - www.sdwprofiel.nl Van Delft Profielen - www.vandelftprofielen.nl NV Joris Ide - www.joriside.be Handelsmerken van Tata Steel UK Limited (voorheen Corus) Colorcoat, Colorcoat Connection, Colorcoat HPS200 Ultra, Colorcoat Prisma, Confidex, Galvalloy, HPS200, Repertoire en Scintilla zijn handelsmerken van Tata Steel UK Limited. Alle mogelijke aandacht is besteed aan een accurate inhoud van deze publicatie, doch Tata Steel Europe Limited en zijn dochterondernemingen (inclusief Tata Steel UK Limited) wijzen alle verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid af voor fouten of informatie welke als misleidend kunnen worden beschouwd. Suggesties voor, of beschrijvingen van, het eindgebruik of applicatie van d-e producten of werkmethodes dienen louter ter informatie en Tata Steel Europe Limited en zijn dochterondernemingen wijzen alle aansprakelijkheid met betrekking hiertoe af. Voorafgaand aan het gebruik van producten of diensten geleverd of geproduceerd door Tata Steel Europe Limited en zijn ochterondernemingen, dienende klanten zich te overtuigen van hun geschiktheid. Copyright 2011 Tata Steel UK Limited COLORCOAT I MAART 2011 I 3


COLOR

COLUMN U heeft het al gezien aan de voorpagina: we gaan nu echt verder onder de vlag van Tata Steel. Aan onze Colorcoat® producten en dienstverlening zult u geen veranderingen merken, die blijven zoals u van ons gewend bent. Toch is deze verandering een mooi moment, omdat ze het begin van een nóg nauwere samenwerking tussen de verschillende Tata Steel units markeert. Met onze gecombineerde kennis van dak- en gevelsystemen kunnen we de kwaliteit van onze producten en dienstverlening nog verder verbeteren. Maar ook met u en alle andere partijen in de bouwketen willen we de samenwerking intensiveren. Samen kunnen we werken aan een steeds duurzamer bebouwde omgeving, zowel op functioneel als op esthetisch gebied. Wij zullen ons blijven inzetten voor innovatie van onze producten en dienstverlening, om u altijd van de juiste instrumenten en de benodigde kennis te kunnen voorzien. Nu al zien we dat er steeds meer hoogwaardige gebouwen met ons materiaal worden gerealiseerd. Niet alleen meer in de industriële bouw, maar steeds vaker ook voor kantoren, woningbouw en scholen. Het verwachtingspatroon gaat daarmee ook omhoog. De eisen met betrekking tot duurzaamheid zijn streng, er wordt veel gevraagd van bouwers en ontwerpers. Het ontwerp dient onderhoud te minimaliseren en de foutmarges bij de applicatie van materialen zijn nihil. Tata Steel levert met Colorcoat® hét instrument om aan al die eisen te kunnen voldoen. Met de Confidex® Garantie is Colorcoat® gecoat staal voor dak- en gevelbekleding tot wel 40 jaar gegarandeerd, zonder dat daar vereisten voor onderhoud of inspectie aan zijn verbonden. Om kwaliteit in de bouw te stimuleren, is kennisuitwisseling en het opdoen van inspiratie noodzakelijk. Daarom organiseren we al jaren onze Architectendag. Ook dit jaar zal dit evenement weer plaatsvinden, nu onder de naam Tata Steel Architectuurdag. Omdat de hele bouwketen van belang is om hoogwaardige architectuur te realiseren, nodigen we niet alleen architecten, maar ook de andere partijen uit de keten van harte uit. In België vindt de Tata Steel Architectuurdag plaats op 28 april en in Nederland op 12 mei. U bent van harte welkom. Wilt u op de hoogte gehouden worden van projecten die in Colorcoat® worden opgeleverd, evenementen en andere ontwikkelingen? Schrijft u uzelf dan in voor de nieuwsbrief (zie de antwoordkaart in deze uitgave) of volg ons op de blog colorcoatnl. wordpress.com of via twitter: twitter.com/colorcoatnl! Peter Strikwerda Managing Director Tata Steel Colors

“Samen met u willen we werken aan een steeds duurzamer bebouwde omgeving, zowel op functioneel als op esthetisch gebied.”

Op de cover: Het Stedelijk Gymnasium te Utrecht Bekleed met Colorcoat Prisma® Architect: RAU Fotografie: Fotograf!e Ronald Tilleman Contact: Neem voor opmerkingen, ideeën of aanbevelingen naar aanleiding van dit magazine contact op met: Tata Steel Colors Postbus 10.000 1970 CA IJmuiden Nederland Colorcoat Connection® helpline T: 0251 49 22 06 (NL) T: 070 23 30 09 (B) E: colorcoat.connectionEU@tatasteel.com W: www.colorcoat-online.com

Slimmer staal, sterkere wereld

Producenten gebouwbekledingsystemen Hieronder de exclusieve producenten van gebouwbekledingsystemen met Colorcoat® SAB-profiel BV - www.sab-profiel.nl Dutch Profiles Center BV - www.dutchprofiles.nl Falk Panel Produktie BV - www.falkbouwsystemen.nl Finish Profiles B.V. - www.finish-profiles.com SCH Holland b.v. - www.hollandgroep.nl SDW Profielen BV - www.sdwprofiel.nl Van Delft Profielen - www.vandelftprofielen.nl NV Joris Ide - www.joriside.be Handelsmerken van Tata Steel UK Limited (voorheen Corus) Colorcoat, Colorcoat Connection, Colorcoat HPS200 Ultra, Colorcoat Prisma, Confidex, Galvalloy, HPS200, Repertoire en Scintilla zijn handelsmerken van Tata Steel UK Limited. Alle mogelijke aandacht is besteed aan een accurate inhoud van deze publicatie, doch Tata Steel Europe Limited en zijn dochterondernemingen (inclusief Tata Steel UK Limited) wijzen alle verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid af voor fouten of informatie welke als misleidend kunnen worden beschouwd. Suggesties voor, of beschrijvingen van, het eindgebruik of applicatie van d-e producten of werkmethodes dienen louter ter informatie en Tata Steel Europe Limited en zijn dochterondernemingen wijzen alle aansprakelijkheid met betrekking hiertoe af. Voorafgaand aan het gebruik van producten of diensten geleverd of geproduceerd door Tata Steel Europe Limited en zijn ochterondernemingen, dienende klanten zich te overtuigen van hun geschiktheid. Copyright 2011 Tata Steel UK Limited COLORCOAT I MAART 2011 I 3


Slimmer staal, sterkere wereld Sinds drie jaar is Corus onderdeel van Tata Steel, maar sinds september 2010 gaan we officieel verder onder de naam Tata Steel. Deze verandering behelst niet alleen het overgaan van Corus rood naar Tata Steel blauw, maar betekent een verdere groei naar kwalitatief nog betere producten en een optimale dienstverlening. Speerpunt is het verder ontwikkelen van samenwerking tussen de vele divisies binnen Tata Steel om onze gezamenlijke kennis en technologie toe te passen. Zo kunnen we nog beter tegemoetkomen aan de wensen en behoeften in de bouwbranche.

Hoewel onze naam en kleuren zijn veranderd, blijven de Colorcoat® diensten en producten onveranderd beschikbaar. Om de gehele bouwketen nog beter te kunnen bedienen met hoogstaande materialen en specialistische kennis leggen we nu echter nog meer de nadruk op innovatie van onze dienstverlening en producten. Daarom streven we naar een meer intensieve interactie met alle partijen in de bouwketen. Samen kunnen we werken aan een steeds duurzamere ontwikkeling van gebouwen, zowel functioneel als esthetisch.

binnen Tata Steel die actief zijn in het ontwikkelen van dak- en geveloplossingen. Daardoor kunnen we de focus meer leggen op eindproducten voor ontwerpers en bouwers. Daarnaast kunnen we alle partijen in de bouwketen door deze samenwerking nog beter voorzien van direct toepasbare kennis, ook op het gebied van duurzaamheid. Nu al zijn we bezig met onderzoek naar de duurzaamheid van onze producten en de rol die ze kunnen spelen bij het ontwerpen van gebouwen volgens de GreenCalc en BREEAM normen en berekeningen.

Bruikbare kennis Als leverancier van Colorcoat voorgelakt staal voor dak- en gevelbekleding gaan we ons meer richten op samenwerking met andere divisies

Duurzame innovatie In Groot-Brittannië is Tata Steel een samenwerkingsverband aangegaan met het Low Carbon Research Institute. De thuisbasis van deze samen-

werking, het Sustainable Building Envelope Centre, is op het Tata Steel terrein in Shotton gerealiseerd. In dit onderzoekscentrum ligt de focus op de ontwikkeling van CO2-neutrale gebouwen en omgevingen. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om gebouwen zelf energie te laten opwekken, voor eigen gebruik maar ook voor de omgeving van het gebouw. Op deze plaats ontwikkelt Tata Steel in het gebouw geïntegreerde materialen en technieken – onder meer met Colorcoat voorgelakt staal – die het onderzoekscentrum nu al van warmte voorzien. Doel is bouwprojecten minimaal aan de BREEAM Excellent norm te laten voldoen, maar de ambities liggen bij het ontwikkelen van technieken die een energieopwekkend gebouw realiteit maken.

Tata Steel Tata Steel is de op één na grootste staalproducent van Europa, met productielocaties in Nederland en Groot-Brittannië. Tata Steel is leverancier aan de meest veeleisende markten, zoals automotive, bouw, energie en kracht, constructie, spoor, schepenbouw, ruimtevaart en defensie. Het bedrijf heeft een ruwstaal capaciteit van 20 miljoen ton per jaar, beschikt over verkoop- en dienstencentra in 40 landen wereldwijd en heeft 35.000 werk-nemers in dienst.

4 I COLORCOAT I MAART 2011

COLORCOAT I MAART 2011 I 5


Slimmer staal, sterkere wereld Sinds drie jaar is Corus onderdeel van Tata Steel, maar sinds september 2010 gaan we officieel verder onder de naam Tata Steel. Deze verandering behelst niet alleen het overgaan van Corus rood naar Tata Steel blauw, maar betekent een verdere groei naar kwalitatief nog betere producten en een optimale dienstverlening. Speerpunt is het verder ontwikkelen van samenwerking tussen de vele divisies binnen Tata Steel om onze gezamenlijke kennis en technologie toe te passen. Zo kunnen we nog beter tegemoetkomen aan de wensen en behoeften in de bouwbranche.

Hoewel onze naam en kleuren zijn veranderd, blijven de Colorcoat® diensten en producten onveranderd beschikbaar. Om de gehele bouwketen nog beter te kunnen bedienen met hoogstaande materialen en specialistische kennis leggen we nu echter nog meer de nadruk op innovatie van onze dienstverlening en producten. Daarom streven we naar een meer intensieve interactie met alle partijen in de bouwketen. Samen kunnen we werken aan een steeds duurzamere ontwikkeling van gebouwen, zowel functioneel als esthetisch.

binnen Tata Steel die actief zijn in het ontwikkelen van dak- en geveloplossingen. Daardoor kunnen we de focus meer leggen op eindproducten voor ontwerpers en bouwers. Daarnaast kunnen we alle partijen in de bouwketen door deze samenwerking nog beter voorzien van direct toepasbare kennis, ook op het gebied van duurzaamheid. Nu al zijn we bezig met onderzoek naar de duurzaamheid van onze producten en de rol die ze kunnen spelen bij het ontwerpen van gebouwen volgens de GreenCalc en BREEAM normen en berekeningen.

Bruikbare kennis Als leverancier van Colorcoat voorgelakt staal voor dak- en gevelbekleding gaan we ons meer richten op samenwerking met andere divisies

Duurzame innovatie In Groot-Brittannië is Tata Steel een samenwerkingsverband aangegaan met het Low Carbon Research Institute. De thuisbasis van deze samen-

werking, het Sustainable Building Envelope Centre, is op het Tata Steel terrein in Shotton gerealiseerd. In dit onderzoekscentrum ligt de focus op de ontwikkeling van CO2-neutrale gebouwen en omgevingen. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om gebouwen zelf energie te laten opwekken, voor eigen gebruik maar ook voor de omgeving van het gebouw. Op deze plaats ontwikkelt Tata Steel in het gebouw geïntegreerde materialen en technieken – onder meer met Colorcoat voorgelakt staal – die het onderzoekscentrum nu al van warmte voorzien. Doel is bouwprojecten minimaal aan de BREEAM Excellent norm te laten voldoen, maar de ambities liggen bij het ontwikkelen van technieken die een energieopwekkend gebouw realiteit maken.

Tata Steel Tata Steel is de op één na grootste staalproducent van Europa, met productielocaties in Nederland en Groot-Brittannië. Tata Steel is leverancier aan de meest veeleisende markten, zoals automotive, bouw, energie en kracht, constructie, spoor, schepenbouw, ruimtevaart en defensie. Het bedrijf heeft een ruwstaal capaciteit van 20 miljoen ton per jaar, beschikt over verkoop- en dienstencentra in 40 landen wereldwijd en heeft 35.000 werk-nemers in dienst.

4 I COLORCOAT I MAART 2011

COLORCOAT I MAART 2011 I 5


Hoogwaardige gevel voor Stedelijk gymnasium DOOR RAU ARCHITECTEN

Opmerkelijk staaltje van duurzaamheid Drijvende ijsschotsen die tegen elkaar aanbotsten, daarmee is het nieuwe schoolgebouw van het Utrechtse Stedelijk gymnasium het beste te vergelijken. Drie aparte paviljoens en een gymzaal staan schots en scheef naast elkaar, alsof ze elk moment in de bodem kunnen wegzakken.

Dat beeld van kruiend ijs hadden Thomas Rau en Johannes Fröhlich van RAU ook voor ogen bij het ontwerpen van het nieuwe schoolgebouw. Aanvankelijk was het gebouw, dat bestaat uit drie gebouwdelen en een aparte gymzaal bedoeld voor de VMBO-school die daar al stond. Pas later werd besloten om het Stedelijk Gymnasium er te vestigen. De harde maatschappelijke realiteit van leren en presteren die schoolkinderen gaandeweg ondervinden op een middelbare school, moest in het concept tot uiting komen, vonden de architecten. Vandaar dat de gevels en de dakranden scheef staan, alsof ze botsend hun weg vinden. Fröhlich legt uit dat de driedeling nog verwijst naar de verschillende afdelingen van het VMBO met ieder hun eigen herkenbare omgeving en identiteit zoals techniek, zorg en welzijn. De gedachte aan losse volumes die langs elkaar heen schuiven en op elkaar reageren riep een directe associatie op van drijvende ijsschotsen. “Van daaruit zijn we gaan bekijken hoe ijsschotsen er bij liggen en hebben Thomas en ik dit concept bedacht”, zegt Fröhlich. “We wilden een school maken met een stoer uiterlijk, in een andere vorm en kleurstelling dan gebruikelijk, waarmee leerlingen zich kunnen identificeren.” Hoewel voor VMBO-leerlingen bedoeld, past het idee om de scherpte van de maatschappij in een gebouw met scheve deur- en raamkozijnen tot uitdrukking te brengen, ook net zo goed bij gymnasiasten. Als leerschool, letterlijk en figuurlijk ter voorbereiding op die vreemde, harde wereld waarmee de leerlingen buiten de school te maken krijgen. Stedenbouwkundig plan. De school staat op een voormalig bedrijventerrein in Utrecht-oost dat de laatste tien jaar ingrijpend is veranderd. ’s Avonds lag het gebied erbij als een verlaten negorij. De gemeente pakte dit gebied grondig aan en gaf er een compleet andere functie aan. De droevige oude behuizing van loodsen, noodscholen en andere onduidelijke bedrijven werden vervangen door een winkelcentrum

6 I COLORCOAT I MAART 2011

COLORCOAT I MAART 2011 I 7


Hoogwaardige gevel voor Stedelijk gymnasium DOOR RAU ARCHITECTEN

Opmerkelijk staaltje van duurzaamheid Drijvende ijsschotsen die tegen elkaar aanbotsten, daarmee is het nieuwe schoolgebouw van het Utrechtse Stedelijk gymnasium het beste te vergelijken. Drie aparte paviljoens en een gymzaal staan schots en scheef naast elkaar, alsof ze elk moment in de bodem kunnen wegzakken.

Dat beeld van kruiend ijs hadden Thomas Rau en Johannes Fröhlich van RAU ook voor ogen bij het ontwerpen van het nieuwe schoolgebouw. Aanvankelijk was het gebouw, dat bestaat uit drie gebouwdelen en een aparte gymzaal bedoeld voor de VMBO-school die daar al stond. Pas later werd besloten om het Stedelijk Gymnasium er te vestigen. De harde maatschappelijke realiteit van leren en presteren die schoolkinderen gaandeweg ondervinden op een middelbare school, moest in het concept tot uiting komen, vonden de architecten. Vandaar dat de gevels en de dakranden scheef staan, alsof ze botsend hun weg vinden. Fröhlich legt uit dat de driedeling nog verwijst naar de verschillende afdelingen van het VMBO met ieder hun eigen herkenbare omgeving en identiteit zoals techniek, zorg en welzijn. De gedachte aan losse volumes die langs elkaar heen schuiven en op elkaar reageren riep een directe associatie op van drijvende ijsschotsen. “Van daaruit zijn we gaan bekijken hoe ijsschotsen er bij liggen en hebben Thomas en ik dit concept bedacht”, zegt Fröhlich. “We wilden een school maken met een stoer uiterlijk, in een andere vorm en kleurstelling dan gebruikelijk, waarmee leerlingen zich kunnen identificeren.” Hoewel voor VMBO-leerlingen bedoeld, past het idee om de scherpte van de maatschappij in een gebouw met scheve deur- en raamkozijnen tot uitdrukking te brengen, ook net zo goed bij gymnasiasten. Als leerschool, letterlijk en figuurlijk ter voorbereiding op die vreemde, harde wereld waarmee de leerlingen buiten de school te maken krijgen. Stedenbouwkundig plan. De school staat op een voormalig bedrijventerrein in Utrecht-oost dat de laatste tien jaar ingrijpend is veranderd. ’s Avonds lag het gebied erbij als een verlaten negorij. De gemeente pakte dit gebied grondig aan en gaf er een compleet andere functie aan. De droevige oude behuizing van loodsen, noodscholen en andere onduidelijke bedrijven werden vervangen door een winkelcentrum

6 I COLORCOAT I MAART 2011

COLORCOAT I MAART 2011 I 7


en nieuwe onderwijsgebouwen, gecombineerd met woningbouw daaromheen. Het terrein van de school werd fors verkleind om ruimte over te laten voor een groenstrook. Uiteindelijk werd de locatie minder geschikt voor een VMBOschool die duizenden leerlingen tegelijk moest onderbrengen en kreeg het Stedelijk Gymnasium de kans hier een locatie te bemachtigen voor het onderwijzen van zo’n 900 leerlingen. Peter Hol, projectarchitect bij RAU en verantwoordelijk voor het bouwproces van de school legt uit dat dit gebouw uiteindelijk veel compacter is geworden dan aanvankelijk was bedacht. “Om aan te sluiten bij het stedenbouwkundig plan hebben we de drie schoolgebouwen en een aparte gymzaal als losse volumes op een campus dicht bij elkaar gezet. De drie schoolgebouwen met betonnen constructies zijn geschakeld met glazen inkepingen die aan een lichte staalconstructie hangen. Ze verschaffen hiermee een overdekte doorgang van het ene gebouw naar het andere. Deze ingreep waarborgt de kleinschaligheid van de aparte gebouwen terwijl ze toch als één geheel functioneren."

8 II COLORCOAT COLORCOAT I I FEBRUARI MAART 2011 2011

Energieconcepten De duurzaamheid- en energieconcepten waar de architectuur van RAU om bekend staat, zijn zo breed mogelijk in het schoolgebouw toegepast. Het flexibel indeelbare schoolcomplex bevat een aantal energieopwekkende methodieken en rendeert daardoor optimaal energiezuinig. Vernieuwend zijn de stalen energiekolommen met betonnen schil die door het hele gebouw staan. Ze zorgen voor verticaal transport van koude en warmte voor het gebouw en bevatten ook de elektrotechnische voorzieningen zoals stroom en data leidingen. De kolommen maken het vloeroppervlak vrij van belemmerende schachten. Er zijn geen radiatoren, maar er is wel vloerverwarming, een gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning en er zit warmtekoudeopslag in de bodem. Het gebouw is binnen voorzien van hoogfrequente armaturen en bewegingsdetectie, buitenzonwering en daglichtgevoelige regeling. Allemaal zaken die je op het eerste oog niet ziet, maar belangrijk zijn voor de duurzame energiebesparing en een gezond binnenmilieu.

Hoogwaardige gevel Elk gebouwdeel of paviljoen is verschillend van hoogte, met niet meer dan drie bouwlagen, aansluitend op de lage bebouwing van de wijk. De gevels zijn bekleed met Colorcoat Prisma®, en de toepassing van het materiaal is bijzonder. Naast verschillende profielen, koos het team van RAU ook voor verschillende metallic kleuren. Elk paviljoen heeft een eigen kleur: Atlantis, Aquarius, Orion en Pegasus, als knipoog naar het voormalige bedrijventerrein. De inkepingen tussen de paviljoens zijn weer met een andere profilering en kleuren uitgevoerd dan de voorkant van de paviljoens. Hol wijst op het visueel effect van de schuine gevelplaten die in de grond lijken weg te zakken. Alsof het maaiveld een halve meter naar beneden loopt. “Het oog ziet iets heel anders dan het in werkelijkheid is!” Door die scheve lijnen lag de keuze voor stalen gevelplaten voor de hand, maar de detaillering van de gevels was uitermate lastig te realiseren. “Het lijkt vrij simpel te bouwen, maar het is zeer gecompliceerd om de schuine houten kaders rondom de vensters en de scheve dakranden

Mark van der Velden van Nedicom

consequent en goed te detailleren. Dat vraagt ook veel aandacht en deskundigheid van de uitvoerende partijen.” Nedicom Beplatingsgroep heeft de gevels gemaakt en gemonteerd. De gevels zijn opgebouwd uit twee standaard stalen gevelelementen waaruit één nieuw gevelelement is ontwikkeld. Mark van der Velden, projectleider bij Nedicom legt uit dat zij om de houtskeletbouw een volledige schil hebben geplaatst. “De gevelbevestigingen zijn zoveel mogelijk weggewerkt”, vertelt Van der Velden. “Om de stalen gevel zo strak mogelijk tegen de wand te plaatsten is het zetwerk gemonteerd op een dubbele stijl.” Een stijl staat direct achter de gevelplaat en dient als een soort haak waar de dorpel omheen wordt geklemd. De gevel in Colorcoat Prisma is verkrijgbaar met een Confidex garantie tot 30 jaar. Door secuur met dit materiaal om te gaan,kan deze garantie worden gewaarborgd. De verwerking van Colorcoat® producten dienen te voldoen aan de geldende richtlijnen, zoals Dumebo DWS. “De verwerking van voorgelakt staal eist extra aandacht, bijvoorbeeld voor het be-

Johannes Fröhlich en Peter Hol van RAU

houd en de bescherming van de coating is knippen van de platen beter dan branden. ” Volgens Van der Velden zit een goede detaillering vooral ook in een goede werkvoorbereiding.“Vanwege de afwijkende maten zijn alle vensters en kozijnen op maat gemaakt en wordt elke detail tot op de millimeter uitgetekend.” Leasen Om het groeiende tekort aan grondstoffen het hoofd te bieden, zet Rau Architecten troeven op cradle to cradle. “Door de gevelsluitende elementen achter de gevel is de beplating van het schoolgebouw eenvoudig te demonteren voor eventueel hergebruik”, zegt Fröhlich. Ook de kozijnen kunnen eruit. Rau opperde de mogelijkheid om de stalen geveldelen te leasen, bijvoorbeeld. “Waarom zou je ook al die materialen willen bezitten? Je kunt afspraken maken met bedrijven om de bouwmaterialen te huren. Wanneer het product oud en versleten is haalt de fabrikant het ook weer op of vervangt het. Het ‘maatschappelijk gebonden eigendom’ krijgt dan een totaal andere betekenis. Zeker vanuit de productiekant”, stelt Hol vast.

COLORCOAT COLORCOATI FEBRUARI I MAART 2011 2011 II 99


en nieuwe onderwijsgebouwen, gecombineerd met woningbouw daaromheen. Het terrein van de school werd fors verkleind om ruimte over te laten voor een groenstrook. Uiteindelijk werd de locatie minder geschikt voor een VMBOschool die duizenden leerlingen tegelijk moest onderbrengen en kreeg het Stedelijk Gymnasium de kans hier een locatie te bemachtigen voor het onderwijzen van zo’n 900 leerlingen. Peter Hol, projectarchitect bij RAU en verantwoordelijk voor het bouwproces van de school legt uit dat dit gebouw uiteindelijk veel compacter is geworden dan aanvankelijk was bedacht. “Om aan te sluiten bij het stedenbouwkundig plan hebben we de drie schoolgebouwen en een aparte gymzaal als losse volumes op een campus dicht bij elkaar gezet. De drie schoolgebouwen met betonnen constructies zijn geschakeld met glazen inkepingen die aan een lichte staalconstructie hangen. Ze verschaffen hiermee een overdekte doorgang van het ene gebouw naar het andere. Deze ingreep waarborgt de kleinschaligheid van de aparte gebouwen terwijl ze toch als één geheel functioneren."

8 II COLORCOAT COLORCOAT I I FEBRUARI MAART 2011 2011

Energieconcepten De duurzaamheid- en energieconcepten waar de architectuur van RAU om bekend staat, zijn zo breed mogelijk in het schoolgebouw toegepast. Het flexibel indeelbare schoolcomplex bevat een aantal energieopwekkende methodieken en rendeert daardoor optimaal energiezuinig. Vernieuwend zijn de stalen energiekolommen met betonnen schil die door het hele gebouw staan. Ze zorgen voor verticaal transport van koude en warmte voor het gebouw en bevatten ook de elektrotechnische voorzieningen zoals stroom en data leidingen. De kolommen maken het vloeroppervlak vrij van belemmerende schachten. Er zijn geen radiatoren, maar er is wel vloerverwarming, een gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning en er zit warmtekoudeopslag in de bodem. Het gebouw is binnen voorzien van hoogfrequente armaturen en bewegingsdetectie, buitenzonwering en daglichtgevoelige regeling. Allemaal zaken die je op het eerste oog niet ziet, maar belangrijk zijn voor de duurzame energiebesparing en een gezond binnenmilieu.

Hoogwaardige gevel Elk gebouwdeel of paviljoen is verschillend van hoogte, met niet meer dan drie bouwlagen, aansluitend op de lage bebouwing van de wijk. De gevels zijn bekleed met Colorcoat Prisma®, en de toepassing van het materiaal is bijzonder. Naast verschillende profielen, koos het team van RAU ook voor verschillende metallic kleuren. Elk paviljoen heeft een eigen kleur: Atlantis, Aquarius, Orion en Pegasus, als knipoog naar het voormalige bedrijventerrein. De inkepingen tussen de paviljoens zijn weer met een andere profilering en kleuren uitgevoerd dan de voorkant van de paviljoens. Hol wijst op het visueel effect van de schuine gevelplaten die in de grond lijken weg te zakken. Alsof het maaiveld een halve meter naar beneden loopt. “Het oog ziet iets heel anders dan het in werkelijkheid is!” Door die scheve lijnen lag de keuze voor stalen gevelplaten voor de hand, maar de detaillering van de gevels was uitermate lastig te realiseren. “Het lijkt vrij simpel te bouwen, maar het is zeer gecompliceerd om de schuine houten kaders rondom de vensters en de scheve dakranden

Mark van der Velden van Nedicom

consequent en goed te detailleren. Dat vraagt ook veel aandacht en deskundigheid van de uitvoerende partijen.” Nedicom Beplatingsgroep heeft de gevels gemaakt en gemonteerd. De gevels zijn opgebouwd uit twee standaard stalen gevelelementen waaruit één nieuw gevelelement is ontwikkeld. Mark van der Velden, projectleider bij Nedicom legt uit dat zij om de houtskeletbouw een volledige schil hebben geplaatst. “De gevelbevestigingen zijn zoveel mogelijk weggewerkt”, vertelt Van der Velden. “Om de stalen gevel zo strak mogelijk tegen de wand te plaatsten is het zetwerk gemonteerd op een dubbele stijl.” Een stijl staat direct achter de gevelplaat en dient als een soort haak waar de dorpel omheen wordt geklemd. De gevel in Colorcoat Prisma is verkrijgbaar met een Confidex garantie tot 30 jaar. Door secuur met dit materiaal om te gaan,kan deze garantie worden gewaarborgd. De verwerking van Colorcoat® producten dienen te voldoen aan de geldende richtlijnen, zoals Dumebo DWS. “De verwerking van voorgelakt staal eist extra aandacht, bijvoorbeeld voor het be-

Johannes Fröhlich en Peter Hol van RAU

houd en de bescherming van de coating is knippen van de platen beter dan branden. ” Volgens Van der Velden zit een goede detaillering vooral ook in een goede werkvoorbereiding.“Vanwege de afwijkende maten zijn alle vensters en kozijnen op maat gemaakt en wordt elke detail tot op de millimeter uitgetekend.” Leasen Om het groeiende tekort aan grondstoffen het hoofd te bieden, zet Rau Architecten troeven op cradle to cradle. “Door de gevelsluitende elementen achter de gevel is de beplating van het schoolgebouw eenvoudig te demonteren voor eventueel hergebruik”, zegt Fröhlich. Ook de kozijnen kunnen eruit. Rau opperde de mogelijkheid om de stalen geveldelen te leasen, bijvoorbeeld. “Waarom zou je ook al die materialen willen bezitten? Je kunt afspraken maken met bedrijven om de bouwmaterialen te huren. Wanneer het product oud en versleten is haalt de fabrikant het ook weer op of vervangt het. Het ‘maatschappelijk gebonden eigendom’ krijgt dan een totaal andere betekenis. Zeker vanuit de productiekant”, stelt Hol vast.

COLORCOAT COLORCOATI FEBRUARI I MAART 2011 2011 II 99


Joris Ide

Blijven investeren in kennis en innovatie

Het hoofdkantoor van Joris Ide ligt in Zwevezele, België. Van daar uit verspreidde het bedrijf de activiteiten over het Europese continent met 16 productievestigingen in onder meer België, Nederland, Frankrijk, Roemenië, Rusland, Hongarije en Kroatië. “Ook in Nederland zijn we sinds jaren actief”, vertelt Bovens. “Juist in Nederland is het van het grootste belang altijd goed te presteren, omdat de eisen die er aan de bebouwde omgeving worden gesteld erg hoog liggen. We leggen dan ook de nadruk op het bieden van kwalitatief hoogstaand en robuust materiaal dat in vele kleuren beschikbaar is. Onze samenwerking met Tata Steel is hiervoor van grote waarde. Colorcoat® gecoat staal is hoogwaardig en in een breed kleurengamma leverbaar.” Veelzijdig en innovatief De innovativiteit van Joris Ide uit zich onder meer in de producten die ze speciaal voor de sectoren waarin ze actief zijn ontwikkelen. “We zijn sterk vertegenwoordigd in de agrarische, de industriële en de residentiële sector”, legt Bovens uit. “Kennis van die markten leidt ertoe dat we producten kunnen ontwikkelen die perfect aansluiten op de behoeften die in een bepaalde sector aanwezig zijn.” Bovens neemt het Eco-paneel, dat Joris Ide speciaal voor de agrarische sector ontwikkelde, als voorbeeld. “Met een buitenplaat van Colorcoat HPS200 Ultra® en een binnenplaat van aluminium of Colorfarm® biedt dit product meer dan voldoende bescherming tegen de hoge concentraties van ammoniak die in de agrarische sector veel voorkomen. De panelen zijn gemakkelijk op elkaar aan te sluiten en geven daardoor een mooi effect. Een ander voorbeeld is Onduroof, een sandwichpaneel met een golfplaatprofiel als buitenplaat. Dit paneel voldoet volledig aan de esthetische eisen van de welstand voor de bebouwing van het landelijk gebied. Vooral in combinatie met de landelijke en matte kleuren van Colorcoat HPS200 Ultra.” Naast esthetiek is brandwerendheid een steeds belangrijker item in de bouw. “Vooral omdat alle bebouwing steeds dichter op elkaar komt te staan”, legt Bovens uit. “Het is voor bouwers en ontwerpers belangrijk om over gedegen informatie te kunnen beschikken van de materialen waarmee men wil bouwen. Daarom is ons assortiment in samenwerking met TNO getest op brandweerstand en ingedeeld volgens de geldende brandklassen. Het is daardoor duidelijk in welke brandklasse een paneel met een bepaalde soort isolatie is ingedeeld, en dat is zeer bruikbare informatie.”

Continu investeren in verbetering. Dat is de beste omschrijving van de koers die Joris Ide sinds de oprichting in 1985 heeft gevolgd. “Jezelf blijven pushen om beter te worden is de enige manier om optimaal te kunnen voldoen aan de wensen van de markt”, zegt Marc Bovens, Sales manager bij Joris Ide. En dat doet het bedrijf dan ook, zowel door productinnovatie als door een grondige kennis van de markt. “We blijven investeren in kwaliteit, service en optimalisatie van de diensten. Het is van het grootste belang goed te weten wat de markt nodig heeft en deze wensen vervolgens passend te bedienen.” 10 I COLORCOAT I MAART 2011

Vruchtbare samenwerking Dat de samenwerking met Tata Steel vruchten afwerpt, blijkt uit een project in Antwerpen waarvoor Joris Ide de dak- en gevelbekleding mocht leveren. “Het betreft een loods, bestemd voor de bouw van windmolens”, legt Bovens uit. “Een bijzonder project, omdat het gebouw half in het water van de Schelde ligt in verband met het verladen van voltooide windmolenonderdelen. Het feit dat Tata Steel met de Confidex® Garantie een hele sterke garantie biedt speelde sterk mee bij het besluit van de opdrachtgever om een gevelsysteem met Colorcoat HPS200 Ultra te gebruiken. Daarnaast vormde de kleurenkaart van het materiaal een uitstekend instrument om met de architect de te gebruiken kleuren te bepalen. Uiteindelijk is het gebouw uitgevoerd in 8 standaardkleuren. Joris Ide leverde niet alleen het gevelsysteem, maar ondersteunde de opdrachtgever ook met technische kennis. “Factoren als winddruk en zuiging op het gedeelte van het gebouw dat in het water staat speelden een belangrijke rol bij het ontwerp. Bijvoorbeeld met het bepalen van de vereiste sterkte van de bevestigingen hebben we de opdrachtgever geholpen. Een mooi staaltje van samenwerking met de opdrachtgever en met Tata Steel, met een hoogwaardig eindresultaat.”

COLORCOAT I MAART 2011 I 11


Joris Ide

Blijven investeren in kennis en innovatie

Het hoofdkantoor van Joris Ide ligt in Zwevezele, België. Van daar uit verspreidde het bedrijf de activiteiten over het Europese continent met 16 productievestigingen in onder meer België, Nederland, Frankrijk, Roemenië, Rusland, Hongarije en Kroatië. “Ook in Nederland zijn we sinds jaren actief”, vertelt Bovens. “Juist in Nederland is het van het grootste belang altijd goed te presteren, omdat de eisen die er aan de bebouwde omgeving worden gesteld erg hoog liggen. We leggen dan ook de nadruk op het bieden van kwalitatief hoogstaand en robuust materiaal dat in vele kleuren beschikbaar is. Onze samenwerking met Tata Steel is hiervoor van grote waarde. Colorcoat® gecoat staal is hoogwaardig en in een breed kleurengamma leverbaar.” Veelzijdig en innovatief De innovativiteit van Joris Ide uit zich onder meer in de producten die ze speciaal voor de sectoren waarin ze actief zijn ontwikkelen. “We zijn sterk vertegenwoordigd in de agrarische, de industriële en de residentiële sector”, legt Bovens uit. “Kennis van die markten leidt ertoe dat we producten kunnen ontwikkelen die perfect aansluiten op de behoeften die in een bepaalde sector aanwezig zijn.” Bovens neemt het Eco-paneel, dat Joris Ide speciaal voor de agrarische sector ontwikkelde, als voorbeeld. “Met een buitenplaat van Colorcoat HPS200 Ultra® en een binnenplaat van aluminium of Colorfarm® biedt dit product meer dan voldoende bescherming tegen de hoge concentraties van ammoniak die in de agrarische sector veel voorkomen. De panelen zijn gemakkelijk op elkaar aan te sluiten en geven daardoor een mooi effect. Een ander voorbeeld is Onduroof, een sandwichpaneel met een golfplaatprofiel als buitenplaat. Dit paneel voldoet volledig aan de esthetische eisen van de welstand voor de bebouwing van het landelijk gebied. Vooral in combinatie met de landelijke en matte kleuren van Colorcoat HPS200 Ultra.” Naast esthetiek is brandwerendheid een steeds belangrijker item in de bouw. “Vooral omdat alle bebouwing steeds dichter op elkaar komt te staan”, legt Bovens uit. “Het is voor bouwers en ontwerpers belangrijk om over gedegen informatie te kunnen beschikken van de materialen waarmee men wil bouwen. Daarom is ons assortiment in samenwerking met TNO getest op brandweerstand en ingedeeld volgens de geldende brandklassen. Het is daardoor duidelijk in welke brandklasse een paneel met een bepaalde soort isolatie is ingedeeld, en dat is zeer bruikbare informatie.”

Continu investeren in verbetering. Dat is de beste omschrijving van de koers die Joris Ide sinds de oprichting in 1985 heeft gevolgd. “Jezelf blijven pushen om beter te worden is de enige manier om optimaal te kunnen voldoen aan de wensen van de markt”, zegt Marc Bovens, Sales manager bij Joris Ide. En dat doet het bedrijf dan ook, zowel door productinnovatie als door een grondige kennis van de markt. “We blijven investeren in kwaliteit, service en optimalisatie van de diensten. Het is van het grootste belang goed te weten wat de markt nodig heeft en deze wensen vervolgens passend te bedienen.” 10 I COLORCOAT I MAART 2011

Vruchtbare samenwerking Dat de samenwerking met Tata Steel vruchten afwerpt, blijkt uit een project in Antwerpen waarvoor Joris Ide de dak- en gevelbekleding mocht leveren. “Het betreft een loods, bestemd voor de bouw van windmolens”, legt Bovens uit. “Een bijzonder project, omdat het gebouw half in het water van de Schelde ligt in verband met het verladen van voltooide windmolenonderdelen. Het feit dat Tata Steel met de Confidex® Garantie een hele sterke garantie biedt speelde sterk mee bij het besluit van de opdrachtgever om een gevelsysteem met Colorcoat HPS200 Ultra te gebruiken. Daarnaast vormde de kleurenkaart van het materiaal een uitstekend instrument om met de architect de te gebruiken kleuren te bepalen. Uiteindelijk is het gebouw uitgevoerd in 8 standaardkleuren. Joris Ide leverde niet alleen het gevelsysteem, maar ondersteunde de opdrachtgever ook met technische kennis. “Factoren als winddruk en zuiging op het gedeelte van het gebouw dat in het water staat speelden een belangrijke rol bij het ontwerp. Bijvoorbeeld met het bepalen van de vereiste sterkte van de bevestigingen hebben we de opdrachtgever geholpen. Een mooi staaltje van samenwerking met de opdrachtgever en met Tata Steel, met een hoogwaardig eindresultaat.”

COLORCOAT I MAART 2011 I 11


Aandacht voor kwaliteit

Duurzaamheid begint in het ontwerp

Gecoat staal is in de afgelopen decennia een steeds populairder materiaal geworden voor het bekleden van daken en gevels. Terwijl het materiaal van oorsprong veel werd gebruikt in de relatief eenvoudige utiliteitsbouw, zien we steeds vaker voorbeelden van toepassingen in andere sectoren zoals openbare (school) gebouwen, woningbouw en binnenstedelijke kantoorbouw. Tijdens de Bouwen met Staal avondsessie, gehouden bij Tata Steel in IJmuiden, waren alle sprekers het erover eens dat gecoat staal een zeer duurzaam materiaal kan zijn dat echter een uitgekiende toepassing vereist om volledig tot zijn recht te komen.

Erik Wip van Tata Steel trapte de Bouwen met Staal avondsessie af met een toelichting op corrosie, de verschillende vormen die er bestaan en manieren om corrosie tegen te gaan bij het ontwerpen met Colorcoat® gecoat staal voor dak- en gevelbekleding. “Het corrosieve klimaat in Nederland is gemiddeld in het binnenland tot zwaar aan de kust”, legde Wip uit. “Met een bescherming van zink is een levensduur van 8 tot 25 jaar een reële verwachting. Echter is het zo dat niet alle delen van een gebouw aan een identieke corrosiviteit onderhevig zijn. De vorm van een gebouw speelt een grote rol bij het ontstaan van zogenaamde ‘microklimaten’ bij de verschillende geveldelen van het gebouw. Hierdoor kan ter plaatse een veel hogere corrosiviteit ontstaan dan men misschien verwacht op basis van locatie. Door ophoping van vuil kan een dakrand bij de waterafvoer voor langere tijd worden blootgesteld aan (stilstaand) water, waardoor dat deel van het gebouw zich in een sterk corrosief klimaat bevindt. In de ontwerpfase dient hier dan ook rekening mee te worden gehouden. ” Wip besloot zijn presentatie met een uitleg van de werking van het Galvalloy® substraat. “De bescherming die zink biedt is er één van opofferende aard. In het Galvalloy substraat is een 5 procent aluminium verwerkt. De oxidatie van het aluminium beschermt het zink en voorkomt zo een corrosieve reactie van het materiaal wanneer het in aanraking komt met water. Deze duurzaamheid is onovertroffen, en daarom geeft Tata Steel een Confidex® Garantie tot 40 jaar op Colorcoat gecoat staal.” Conservering van een gebouw aanpassen aan ontwerp? Tom Beljaars van Fecare – adviesbureau op het gebied van oppervlaktebehandeling en conservering – stelde het publiek de vraag in welke fase de conservering van een systeem in het bouwproces dient te worden opgenomen. “In de huidige ontwerppraktijk hangt de fase waarin over conservering wordt nagedacht vaak nog achter de initiële ontwerpfase, waardoor het aantal mogelijkheden voor conservering danig wordt beperkt”, aldus Beljaars. “Beter is het om de conservering van een gebouw direct mee te nemen in het ontwerpproces. Stel kaders: hoe moet de initiële conditie zijn? Wat is de ondergrens? Op die manier kun je in het ontwerpproces al een onderhoudscyclus bepalen, waardoor het veel gemakkelijker wordt om naar Total Cost of Ownership te kijken.” Beljaars vervolgde zijn presentatie met enkele aandachtspunten tijdens ontwerp en realisatie die de conservering van een bouwproject ten goede komen. “Let op locatie, mate van vervuiling, de afwerking en de bereikbaarheid van

12 II COLORCOAT COLORCOAT I I FEBRUARI MAART 2011 2011

onderhoudsgevoelige plaatsen.” In de uitvoeringsfase zijn de belangen van de opdrachtgever cruciaal, stelt Beljaars. “Werken onder tijdsdruk, of concessies doen voor een lagere inschrijving komen de conservering niet ten goede. Wanneer conservering niet als sluitpost wordt gebruikt en het gebouw aandachtig wordt ontworpen en gebouwd, is een levensduur van 50 jaar een reële verwachting en kunnen de onderhoudskosten goed in de hand worden gehouden.” Dun metaal: duurzaam materiaal Otto Kettlitz van Kettlitz Gevel- en dakadvies presenteerde namens Dumebo/DWS de kwaliteitsrichtlijn voor metalen gevels en daken. “Nu dun staal ook in diverse andere bouwsectoren wordt toegepast, is het onderhevig aan nieuwe eisen op het gebied van duurzaamheid.” Kettlitz nam het Strijkijzer in Den Haag als voorbeeld. “In de ontwerpfase van dit gebouw eiste de Dienst Stedelijke ontwikkeling van de gemeente dat er RVS zou worden gebruikt. Dun staal zou niet aantoonbaar voldoen aan de duurzaamheidseis van 50 jaren, die geldt voor woningbouw. Deze aantoonbaarheidseis zullen we steeds vaker terugzien voor sectoren anders dan de industriebouw, daarom hebben we ons verdiept in de mogelijkheden om de duurzaamheid van een gevelsysteem met dun staal, zoals bij het Strijkijzer aan te tonen.” Een vereiste is een goed ontwerp en het gebruik van goede materialen, vervolgde Kettlitz. “De wijze van aansluiten en detailleren is van groot belang. Bij een goed ontwerp en een goede isolatie van de spouw, dringt het water maar tot een bepaalde diepte door. Daarachter is de spouw droog. Bij een slechte detaillering ontstaat condens. Deze vochtophoping in de spouw zorgt zoals bekend voor grote problemen. In het geval van het Strijkijzer waren de details zeer goed uitgewerkt. De gevelbekleding bestond uit gecoat staal – Colorcoat HPS200® – met een 200 µm coating aan de buitenzijde en een 100 µm coating aan de binnenzijde, T-vormige aluminium stijlen van 6 mm dik en thermisch geïsoleerde stalen consoles van 8 mm dik. De bevestigingen tussen het gecoate staal en de stijlen waren RVS 316 zelfborende schroeven met RVS en EPDM onderlegering. Door aan de binnenzijde van de gevel gecoat staal met een voldoende dikke coating te gebruiken en de bevestigingsmaterialen aan te passen aan het agressieve klimaat wat er in de vochtige zone van de spouw kan ontstaan, kon de duurzaamheid van het gevelsysteem van het Strijkijzer in Den Haag toereikend aangetoond worden. Mits goed gedetailleerd, gaan metalen daken en gevels bewijsbaar voor meer dan 50 jaar mee.” COLORCOAT I MAART 2011 I 13


Aandacht voor kwaliteit

Duurzaamheid begint in het ontwerp

Gecoat staal is in de afgelopen decennia een steeds populairder materiaal geworden voor het bekleden van daken en gevels. Terwijl het materiaal van oorsprong veel werd gebruikt in de relatief eenvoudige utiliteitsbouw, zien we steeds vaker voorbeelden van toepassingen in andere sectoren zoals openbare (school) gebouwen, woningbouw en binnenstedelijke kantoorbouw. Tijdens de Bouwen met Staal avondsessie, gehouden bij Tata Steel in IJmuiden, waren alle sprekers het erover eens dat gecoat staal een zeer duurzaam materiaal kan zijn dat echter een uitgekiende toepassing vereist om volledig tot zijn recht te komen.

Erik Wip van Tata Steel trapte de Bouwen met Staal avondsessie af met een toelichting op corrosie, de verschillende vormen die er bestaan en manieren om corrosie tegen te gaan bij het ontwerpen met Colorcoat® gecoat staal voor dak- en gevelbekleding. “Het corrosieve klimaat in Nederland is gemiddeld in het binnenland tot zwaar aan de kust”, legde Wip uit. “Met een bescherming van zink is een levensduur van 8 tot 25 jaar een reële verwachting. Echter is het zo dat niet alle delen van een gebouw aan een identieke corrosiviteit onderhevig zijn. De vorm van een gebouw speelt een grote rol bij het ontstaan van zogenaamde ‘microklimaten’ bij de verschillende geveldelen van het gebouw. Hierdoor kan ter plaatse een veel hogere corrosiviteit ontstaan dan men misschien verwacht op basis van locatie. Door ophoping van vuil kan een dakrand bij de waterafvoer voor langere tijd worden blootgesteld aan (stilstaand) water, waardoor dat deel van het gebouw zich in een sterk corrosief klimaat bevindt. In de ontwerpfase dient hier dan ook rekening mee te worden gehouden. ” Wip besloot zijn presentatie met een uitleg van de werking van het Galvalloy® substraat. “De bescherming die zink biedt is er één van opofferende aard. In het Galvalloy substraat is een 5 procent aluminium verwerkt. De oxidatie van het aluminium beschermt het zink en voorkomt zo een corrosieve reactie van het materiaal wanneer het in aanraking komt met water. Deze duurzaamheid is onovertroffen, en daarom geeft Tata Steel een Confidex® Garantie tot 40 jaar op Colorcoat gecoat staal.” Conservering van een gebouw aanpassen aan ontwerp? Tom Beljaars van Fecare – adviesbureau op het gebied van oppervlaktebehandeling en conservering – stelde het publiek de vraag in welke fase de conservering van een systeem in het bouwproces dient te worden opgenomen. “In de huidige ontwerppraktijk hangt de fase waarin over conservering wordt nagedacht vaak nog achter de initiële ontwerpfase, waardoor het aantal mogelijkheden voor conservering danig wordt beperkt”, aldus Beljaars. “Beter is het om de conservering van een gebouw direct mee te nemen in het ontwerpproces. Stel kaders: hoe moet de initiële conditie zijn? Wat is de ondergrens? Op die manier kun je in het ontwerpproces al een onderhoudscyclus bepalen, waardoor het veel gemakkelijker wordt om naar Total Cost of Ownership te kijken.” Beljaars vervolgde zijn presentatie met enkele aandachtspunten tijdens ontwerp en realisatie die de conservering van een bouwproject ten goede komen. “Let op locatie, mate van vervuiling, de afwerking en de bereikbaarheid van

12 II COLORCOAT COLORCOAT I I FEBRUARI MAART 2011 2011

onderhoudsgevoelige plaatsen.” In de uitvoeringsfase zijn de belangen van de opdrachtgever cruciaal, stelt Beljaars. “Werken onder tijdsdruk, of concessies doen voor een lagere inschrijving komen de conservering niet ten goede. Wanneer conservering niet als sluitpost wordt gebruikt en het gebouw aandachtig wordt ontworpen en gebouwd, is een levensduur van 50 jaar een reële verwachting en kunnen de onderhoudskosten goed in de hand worden gehouden.” Dun metaal: duurzaam materiaal Otto Kettlitz van Kettlitz Gevel- en dakadvies presenteerde namens Dumebo/DWS de kwaliteitsrichtlijn voor metalen gevels en daken. “Nu dun staal ook in diverse andere bouwsectoren wordt toegepast, is het onderhevig aan nieuwe eisen op het gebied van duurzaamheid.” Kettlitz nam het Strijkijzer in Den Haag als voorbeeld. “In de ontwerpfase van dit gebouw eiste de Dienst Stedelijke ontwikkeling van de gemeente dat er RVS zou worden gebruikt. Dun staal zou niet aantoonbaar voldoen aan de duurzaamheidseis van 50 jaren, die geldt voor woningbouw. Deze aantoonbaarheidseis zullen we steeds vaker terugzien voor sectoren anders dan de industriebouw, daarom hebben we ons verdiept in de mogelijkheden om de duurzaamheid van een gevelsysteem met dun staal, zoals bij het Strijkijzer aan te tonen.” Een vereiste is een goed ontwerp en het gebruik van goede materialen, vervolgde Kettlitz. “De wijze van aansluiten en detailleren is van groot belang. Bij een goed ontwerp en een goede isolatie van de spouw, dringt het water maar tot een bepaalde diepte door. Daarachter is de spouw droog. Bij een slechte detaillering ontstaat condens. Deze vochtophoping in de spouw zorgt zoals bekend voor grote problemen. In het geval van het Strijkijzer waren de details zeer goed uitgewerkt. De gevelbekleding bestond uit gecoat staal – Colorcoat HPS200® – met een 200 µm coating aan de buitenzijde en een 100 µm coating aan de binnenzijde, T-vormige aluminium stijlen van 6 mm dik en thermisch geïsoleerde stalen consoles van 8 mm dik. De bevestigingen tussen het gecoate staal en de stijlen waren RVS 316 zelfborende schroeven met RVS en EPDM onderlegering. Door aan de binnenzijde van de gevel gecoat staal met een voldoende dikke coating te gebruiken en de bevestigingsmaterialen aan te passen aan het agressieve klimaat wat er in de vochtige zone van de spouw kan ontstaan, kon de duurzaamheid van het gevelsysteem van het Strijkijzer in Den Haag toereikend aangetoond worden. Mits goed gedetailleerd, gaan metalen daken en gevels bewijsbaar voor meer dan 50 jaar mee.” COLORCOAT I MAART 2011 I 13


TOT 40 JAAR GARANTIE

Schrijf u in voor de Tata Steel Architectuurdag Dit jaar organiseert Tata Steel alweer voor de zesde keer de Tata Steel Architectuurdag, voorheen bekend als de Corus Architectendag. Het thema van de Tata Steel Architectuurdag 2011 is ‘Renovatie, more for less’. Steeds vaker komen we tot de conclusie dat het herbestemmen en verduurzamen van de huidige bouwvoorraad een efficiënte strategie is. Met deskundige sprekers en een actueel thema belooft de Tata Steel Architectuurdag weer een inspirerend evenement te worden.

ontwerpers en technici soms tot het uiterste gedreven om de gebouwen weer te laten voldoen aan de eisen ten aanzien van ventilatie, isolatie, lichtregulering en brandveiligheid. En uiteraard moeten de nieuwe, bij voorkeur onderhoudsarme gevels ook esthetisch verantwoord zijn. Tijdens de Tata Steel Architectuurdag lichten vakkundige en inspirerende sprekers de mogelijkheden toe om de functionele, economische en/of esthetische levensduur van een gebouw door renovatie te verlengen.

Draagconstructies van gebouwen zijn in het algemeen duurzamer dan hun gevels. Werden lange tijd gebouwen die niet meer aan bepaalde eisen voldeden eenvoudigweg gesloopt, sinds de jaren negentig wordt met gevelrenovaties een tweede leven gecreëerd. Dit kan variëren van een cosmetische behandeling tot zeer ingrijpende wijzigingen. Met dergelijke vernieuwingsoperaties worden

In België vindt de Tata Steel Architectuurdag plaats op 28 april in de Oude Vismijn te Gent. In Nederland vindt de Tata Steel Architectuurdag plaats op 12 mei in de Caballerofabriek te Den Haag. U bent van harte welkom. Ga naar www.colorcoat-online.nl en schrijf u in voor de Tata Steel Architectuurdag.

14 I COLORCOAT I MAART 2011

Tata Steel verstrekt de langste en meest uitgebreide garantie op Colorcoat® Tata Steel levert met Colorcoat HPS200 Ultra® en Colorcoat Prisma® het meest duurzame gecoate staal voor gevels en daken dat momenteel verkrijgbaar is. Deze materialen voldoen aan de hoogste eisen van corrosieweerstand (klasse RC5) en UV-resistentie (klasse RU4).

De ‘total cost of ownership’ van een gebouw worden door toepassing van Colorcoat geminimaliseerd. Het is daarom niet voor niets internationaal het meest gespecificeerde gecoate staal voor gevels en daken. Colorcoat is leverbaar in vele standaard kleuren, metallics en op aanvraag ook in projectspecifieke kleuren.

De corrosiebestendigheid en het kleur- en glansbehoud worden met de Tata Steel Confidex® Garantie gegarandeerd, inclusief de snijkanten. Geen verplichte inspecties of onderhoud zijn vereist.

Voor meer informatie: T: +31 (0) 251 492 206 (NL) T: +32 (0) 70 233 009 (B) colorcoat.connectioneu@tatasteel.com www.colorcoat-online.com


TOT 40 JAAR GARANTIE

Schrijf u in voor de Tata Steel Architectuurdag Dit jaar organiseert Tata Steel alweer voor de zesde keer de Tata Steel Architectuurdag, voorheen bekend als de Corus Architectendag. Het thema van de Tata Steel Architectuurdag 2011 is ‘Renovatie, more for less’. Steeds vaker komen we tot de conclusie dat het herbestemmen en verduurzamen van de huidige bouwvoorraad een efficiënte strategie is. Met deskundige sprekers en een actueel thema belooft de Tata Steel Architectuurdag weer een inspirerend evenement te worden.

ontwerpers en technici soms tot het uiterste gedreven om de gebouwen weer te laten voldoen aan de eisen ten aanzien van ventilatie, isolatie, lichtregulering en brandveiligheid. En uiteraard moeten de nieuwe, bij voorkeur onderhoudsarme gevels ook esthetisch verantwoord zijn. Tijdens de Tata Steel Architectuurdag lichten vakkundige en inspirerende sprekers de mogelijkheden toe om de functionele, economische en/of esthetische levensduur van een gebouw door renovatie te verlengen.

Draagconstructies van gebouwen zijn in het algemeen duurzamer dan hun gevels. Werden lange tijd gebouwen die niet meer aan bepaalde eisen voldeden eenvoudigweg gesloopt, sinds de jaren negentig wordt met gevelrenovaties een tweede leven gecreëerd. Dit kan variëren van een cosmetische behandeling tot zeer ingrijpende wijzigingen. Met dergelijke vernieuwingsoperaties worden

In België vindt de Tata Steel Architectuurdag plaats op 28 april in de Oude Vismijn te Gent. In Nederland vindt de Tata Steel Architectuurdag plaats op 12 mei in de Caballerofabriek te Den Haag. U bent van harte welkom. Ga naar www.colorcoat-online.nl en schrijf u in voor de Tata Steel Architectuurdag.

14 I COLORCOAT I MAART 2011

Tata Steel verstrekt de langste en meest uitgebreide garantie op Colorcoat® Tata Steel levert met Colorcoat HPS200 Ultra® en Colorcoat Prisma® het meest duurzame gecoate staal voor gevels en daken dat momenteel verkrijgbaar is. Deze materialen voldoen aan de hoogste eisen van corrosieweerstand (klasse RC5) en UV-resistentie (klasse RU4).

De ‘total cost of ownership’ van een gebouw worden door toepassing van Colorcoat geminimaliseerd. Het is daarom niet voor niets internationaal het meest gespecificeerde gecoate staal voor gevels en daken. Colorcoat is leverbaar in vele standaard kleuren, metallics en op aanvraag ook in projectspecifieke kleuren.

De corrosiebestendigheid en het kleur- en glansbehoud worden met de Tata Steel Confidex® Garantie gegarandeerd, inclusief de snijkanten. Geen verplichte inspecties of onderhoud zijn vereist.

Voor meer informatie: T: +31 (0) 251 492 206 (NL) T: +32 (0) 70 233 009 (B) colorcoat.connectioneu@tatasteel.com www.colorcoat-online.com


Het Stedelijk Gymnasium, Utrecht, Nederland Bekleed met Colorcoat Prisma速 Architect: RAU Fotografie: Fotograf!e Ronald Tilleman


Colorcoat® Magazine Nr. 7