Issuu on Google+

Reizen & vrije tijd

Avontuurlijke tocht in zomer en winter

Naar de Noordkaap

Noordkaap_RG308 52

10-04-2008 10:27:18


De Noordkaap is het meest noordelijke deel van het Europese continent. Met twee seizoenen. Wie de ruigheid wil ervaren kiest voor de koude winter. Met als publiekstrekkers sneeuw en het poollicht. En sledehonden die maar wat graag op pad gaan. Maar de Noordkaap kent ook een ‘zachte’ kant. Als de zon besluit niet onder te gaan, de sneeuw verdwenen is en wandelen de topactiviteit.

Tekst en foto’s: Corno van den Berg | Foto’s: Johan Wildhagen/Innovation Norway

Bijna iedereen die naar de provincie Finnmark in het uiterste noorden van Noorwegen afreist, heeft de Noordkaap als eindbestemming. Deze steile rots van 307 meter hoogte met uitzicht op de

Barentszee heeft al eeuwen een sterke aantrekkingskracht. De Italiaan Francesco Negri was de eerste toerist die bij de rots arriveerde in de winter van 1664, na een trektocht van twee jaar. In

diverse brieven schreef hij over zijn lange reis: “Hier eindigt de wereld, en hier eindigt ook mijn nieuwsgierigheid. Ik kan tevreden terug naar huis.”

Seizoen kiezen Tegenwoordig hebben toeristen het veel makkelijker. De Kaap is inmiddels via de verharde weg bereikbaar. Met her en der dorpjes om te stoppen, voor een maaltijd of een overnachting. En er zijn genoeg excursies te maken. De belangrijkste vraag is dan ook niet hoe je er komt, maar wanneer je wilt gaan: in de winter of de zomer. Die keuze is lastig, omdat de beleving behoorlijk verschillend is. De winter is vooral uitdagend, met relatief korte dagen en een temperatuur die standaard onder nul duikt. De tocht naar de Noordkaap is niet altijd even makkelijk. Maar het levert wel een avontuurlijke ervaring op die hoort bij deze onherbergzame plek in het noorden van Europa. De zomer heeft logischerwijs de zachtste maanden van het jaar. De temperaturen variëren van 0 tot 15 graden. In juni en juli gaat de zon niet onder, wat een bijzonder fenomeen is. Met de auto naar de Noordkaap is dan vanuit Nederland erg populair. Alles ziet er opvallend groen uit en het is ideaal wandelen tussen de arctische vegetatie, met onder andere orchideeën.

Trekpleister Alta Het dorp Alta is voor de meeste toeristen een geliefde stop op hun weg naar het noorden. Met het Alta Igloo Hotel als ijskoude trekpleister. Het meest noordelijk gelegen ijshotel ter wereld heeft een Reisgids | mei 2008 | 53

Noordkaap_RG308 53

10-04-2008 10:27:42


Eeuwenoude rotstekeningen bij Alta. Veel Sami dragen nog de traditionele kleding.

kerkje, een bar en talloze ijssculpturen. Negen lokale bewoners werken ruim een maand aan het hotel. Of eigenlijk, hakken en zagen aan de immense blokken ijs die ze met vrachtwagens uit een bevroren meer in de buurt halen. Dat levert namelijk het mooiste doorzichtige ijs voor de sculpturen op. Jaarlijks wisselt het regionale thema, zoals het dierenleven of de cultuur van de Sami. Door sfeervolle lampen straalt het hotel toch nog een warm gevoel uit. Inmiddels is het hotel bijna gesmolten. Tot de winter weer komt. De weg van Alta naar de Noordkaap toont hoe de elementen hier hebben huisgehouden. Uitgestrekte naaldbossen gaan langzaam over in kale vlaktes. Her en der liggen dorpjes verscholen tegen weer en wind. En natuurlijk doemen vanzelf de Noorse fjorden op, één van de meest ongerepte landschappen ter wereld. Zo moet het er ook hebben uitgezien toen de eerste mensen hier kwamen wonen. In het Alta Museum, dat eigenlijk in het naastgelegen plaatsje Hjemmeluft ligt, is te zien hoe zij leefden. De rotstekeningen hier zijn tussen de 6000 en 2400 jaar oud. En niet, zoals meestal, op een verticale wand gekrast en gekleurd, maar op de bodem van een rotsplateau. Het zijn vooral afbeeldingen van de jacht, maar ook vissersboten en, volgens wetenschappers, ceremonies. Gemaakt door de voorouders van de Sami, de oorspronkelijke bewoners van dit gebied.

Alaskaanse huskies zijn enthousiaste sledehonden

Sami-cultuur

Karasjok is de huidige ‘hoofdstad’ van de Sami. Vroeger werden ze vaak Lappen genoemd, maar dat is tegenwoordig een scheldnaam. Het dorp herbergt het parlement van de Sami, dat ook de belangen van de Sami in Zweden, Finland en een kleine groep in Rusland vertegenwoordigt. In Karasjok is 90% van de bevolking Sami. Bij de lokale supermarkt zijn meestal nog wel wat traditioneel geklede Sami te vinden. Het is een ontmoetingsplaats waar ze graag een praatje maken. Vanuit dit dorp zijn talloze excursies mogelijk waarbij de Sami centraal staan. In de winter geeft een dagvullend bezoek

aan een Sami-kamp in de wildernis het beste beeld van hun cultuur. Met onder meer het checken (en bijvoeren) van de honderden loslopende rendieren. De lunch van vers rendiervlees, dat je zelf boven het houtvuur moet roken, is het hoogtepunt van de dag. Erbij worden verse gestampte veenbessen en brood geserveerd. En er wordt gepraat over de jarenlange onderdrukking en de huidige opleving van hun cultuur.

Glijden, rijden of varen Het grootste nadeel van de winter is dat je weinig op eigen houtje kunt doen. De keus aan excursies is wel groot, zoals een tocht met een troep uitgelaten sledehonden, een snelle sneeuwscooter of een luxe veerboot. De Alaskaanse huskies hebben opvallend weinig last van de kou. Sterker nog, deze dieren mogen bij 0 graden of warmer niet meer werken. Een mens is er minder goed op gebouwd, maar bij alle excursies hoort standaard een winddicht pak. Op de slee zitten drie remmen. Vaart minderen werkt simpel: door er op te gaan staan. Eentje is net een anker, wat een erg rigoreuze manier is zo blijkt al snel. Het is mogelijk een uur op pad te gaan, maar ook meerdere dagen. Bij de langere excursies hoort het verzorgen van de dieren er ook bij. Het is extra leuk om iets terug te doen voor al het werk dat de huskies voor een luie toerist verrichten. Gedurende de hele dag zie je geen huis, weg of toerist. De wegen zijn lastig te berijden en vaak bedekt met ijs en sneeuw. Gestrooid wordt er niet. Wel zijn de wegen ‘geruwd’, waardoor de (winter)banden meer grip hebben, maar het blijft opletten in de vele bochten. Zeker bij wind als losliggende sneeuw horizontaal voorbij stuift. Overigens rijden de Noren zelf opvallend makkelijk, en hard, over de bevroren wegen. Een alternatief voor de auto is de Hurtigruten, verreweg de makkelijkste manier om naar de Kaap te reizen. Deze oude omgebouwde postveerboot volgt een route door de beroemde Noorse fjorden. Het is te begrijpen dat deze tocht ‘de mooiste boottocht ter wereld’ wordt genoemd.

54 | Reisgids | mei 2008

Noordkaap_RG308 54

10-04-2008 10:28:21


IJshotel of Sami-tent Zowel in de zomer als de winter zijn er in Finnmark tal van bijzondere en karakteristieke overnachtingsmogelijkheden. Let op: de campings zijn alleen in de zomer open, meestal vanaf mei. Maar ook sommige hotels openen alleen in de zomer hun deuren. In totaal bekeken we 16 adressen, onze overige bevindingen kunt u opvragen, zie pagina 58. De prijzen zijn per kamer per nacht inclusief ontbijt, tenzij anders vermeld. Kies voor de vermelde telefoonnummers 00 47. Alta, Alta Igloo Hotel

De meest bijzondere ervaring van Finnmark. Ook al vriest het buiten 30 graden, in het hotel is het gemiddeld tussen de -3 en -8 graden. Naast het hotel ligt een houten gebouw met een comfortabele (en warme) eetkamer, sauna, toilet, douche en leeskamer. Gasten krijgen een speciale slaapzak (en kussen) en worden geadviseerd met minimaal één kledinglaag (en muts) te slapen. Het bed bestaat uit een matras op het ijs met daarover rendiervellen. Het is mogelijk om een rondleiding in het ijshotel te krijgen. Veel toeristen willen het hotel graag bezoeken, maar vinden hier slapen iets te veel van het goede... U kunt er overigens ook trouwen. T 78 43 33 78, http://www.ice-alta.no, €260 per persoon, inclusief diner en sauna. Rondleiding €12. Karasjok, Engholm Husky Lodge

Authentieke houten chalets middenin het bos. Alles is door eigenaar Sven Engholm zelf gemaakt, inclusief het meubilair. Hij is elfvoudig winnaar van de Finnmarksløpet, met een lengte van 1000 kilometer de langste tocht voor hondensledes in Europa. Het is dan ook niet verwonderlijk dat hier veel toertochten (van enkele uren tot meerdere dagen) kunnen worden gemaakt. En tal van andere excursies. T 91 58 66 25, www.engholm.no, vanaf €95. Honningsvåg, Rica Hotel Nordkapp Dit hotel ligt op zo’n 30 kilometer van de Noordkaap en is daarmee het dichtstbijzijnde. Het hotel is alleen in de zomer open en doet wat standaard aan, maar de ligging is buitengewoon te midden van absolute wildernis. Ideale uitvalsbasis voor wandelaars. T 78 47 33 88, e-mail: rica.hotel.nordkapp@rica.no, vanaf €80 p.p. Skarsvåg, Nordkapp Caravan & Camping De zomer is de enige tijd van het jaar om hier of op één van de andere campings in de regio te kamperen. Naast de standaard caravanplekken zijn er tien kampeerhutten. Deze houten cabines zijn voorzien van een ruim bed, wc, douche en keuken. Je moet wel je eigen eten meenemen. T 78 47 11 40, www.nordkappcaravancamp.no, €16 voor een caravan, €76 voor een kampeerhut. Skaidi, Lavvu-tent De traditionele Sami-tent lijkt op een wigwam. Houten stammen worden tegen elkaar gestapeld met in het midden een gat. Een speciaal tentzeil houdt de wind tegen, terwijl een kampvuur dat doet met de kou. De slaapplaats bestaat uit opgestapelde takken, diverse rendier-

vellen en een thermische slaapzak. Ideaal voor verhalen bij het vuur. Kan zowel in de winter als de zomer. T 78 41 21 85, e-mail: info@hammerfest-turist.no, €130 p.p. Kautokeino, Camping Suohpatjávri Naast tentplaatsen zijn hier karakteristieke blokhutten te huur. Daarnaast is er een motel met eenvoudige kamers. Deze camping ligt zeven km ten zuiden van Kautokeino. T 78 48 57 33, e-mail: ellivarsbeck@c2i.net, de prijs voor 2008 was begin april nog niet bekend. Postveerboot Hurtigruten Op deze luxe veerboot met jacuzzi op het dek, een panoramadek en diverse restaurants kan worden overnacht. De gemiddelde ‘kamers’ zijn klein en hebben weinig uitzicht. Ze zijn wel comfortabel. Norske Turist Service is de Nederlandse agent van de Hurtigruten. T (023) 528 98 56, www.norske.nl/ hurtigruten of www.hurtigruten.com, vanaf €150 per nacht.

Reisgids | mei 2008 | 55

Noordkaap_RG308 55

10-04-2008 10:28:57


Een Sami-tent lijkt op een wigwam

Het einde van de wereld Klimaattabellen tonen aan dat het hier in de winter gemiddeld zo’n -10 tot -15 graden is overdag. Maar in Karasjok geeft de thermometer om negen uur in de ochtend toch echt -34 aan. Wat overigens nog lang geen record is. Het laagste ooit was -51,4 in 1886. Opmerkelijk genoeg was de hoogste temperatuur in hetzelfde dorp ooit 32,4. Een verschil van meer dan 80 graden komt op heel weinig plekken ter wereld voor. Het is een misvatting dat de Noordkaap het uiterste einde van Europa is. De naastgelegen landtong Knivskjelodden ligt 1,5 kilometer noordelijker. Maar dat konden de eerste ontdekkingsreizigers niet weten. Een steile rots met afgrond is nou eenmaal aantrekkelijker dan een

De ongerepte natuur van de provincie Finnmark

saaie landtong. In deze discussie wordt voor het gemak de eilandengroep Frans Jozefland vergeten. Opvallend, omdat ook de Noordkaap op een eiland ligt. Frans Jozefland ligt op circa 600 kilometer ten noorden van de Noordkaap en hoort officieel bij Europa. Desondanks is deze stenen rots een bijzondere plek. Ook omdat Knivskjelodden vanaf de Noordkaap goed te zien is. Behalve bij mist, een hardnekkig probleem hier. De grote globe bovenop de kaap is het veel gefotografeerde herkenningspunt geworden, ook al staat de ruige omgeving veel meer symbool voor het einde van Europa. In de winter is de Noordkaap alleen bereikbaar met een speciale bus, die vanuit Honningsvåg vertrekt.

Zomer- en winterattracties

Attractie Veerboot Hurtigruten Noordkaap Poollicht Noorderzon Rotstekeningen Alta Walvissen IJshotel

Winter ja ja, alleen met bus ja nee nee, bedekt met sneeuw nee ja

Zomer ja ja, ook met eigen vervoer nee (kleine kans) ja ja ja nee

Aktiviteit Wandelen Op stap met huskies Toeren met sneeuwmobiel Op bezoek bij de Sami Vissen

Winter ja, alleen sneeuwschoenen ja, met slee tot half mei ja ja ja, ijsvissen

Zomer ja ja, hond draagt bepakking nee ja ja

Met ervoor een sneeuwruimer, die de weg vrijmaakt.

Wandelen over de vlaktes In de zomer is de wandeling naar het uiterste puntje van Knivskjelodden populair. Deze tocht is zo’n negen km lang (enkele reis) en niet overal even makkelijk. De route is goed aangegeven via de bekende stapeltjes met stenen, maar soms opvallend steil, drassig of mistig. Wie het toch haalt, kan bij de plaatselijke VVV in Honningsvåg een heus diploma voor de gedane inspanningen ophalen, een geliefd souvenir. De Sami trekken in het voorjaar met de rendieren richting de Noordkaap. De oorzaak zijn de miljoenen muggen die eind juni opduiken en die aan de kust worden weggeblazen door de wind. Dan is het mogelijk diverse excursies te maken vanuit vissersdorpen als Hammerfest en Honningsvåg. Zoals wandelingen naar de diverse rendierkuddes. Natuurlijk kunt u er ook alleen op uit gaan en de lege vlaktes verkennen, onder meer in Stabbursdalen Nationaal Park bij Lakselv. Zalmvissen in de rivieren is dan een van de meest populaire bezigheden. De rijke cultuur van de Sami is het kroonjuweel van dit gebied. In Kautokeino heeft het Deens/Duitse echtpaar Frank en Regine Juhls een zilvergalerij geopend. Ze ontwerpen traditionele en moderne zilveren sieraden voor de lokale bevolking. Het is een verplichte stop voor veel toeristen. Zowel in de zomer als de winter.

56 | Reisgids | mei 2008

Noordkaap_RG308 56

10-04-2008 10:29:46


Reizen & prijzen Reistijd | De beste maanden voor de winter zijn februari, maart en april. Van 21 november tot 21 januari is hier de zon helemaal niet te zien. Voor de zomer zijn juni en juli het best. Auto | De afstand Utrecht-Noordkaap is 3150 km. Deze route gaat via Stockholm en de oostelijke kant van Zweden. Dit is niet de meest populaire route, deze loopt via de Noorse kust en is al snel zo’n 3400 km, enkele reis. De tol voor de 6,7 kilometer lange tunnel onder de Barentszee naar het eiland waar de Noordkaap op ligt, bedraagt €17, enkele reis. Dit geldt voor auto’s tot zes meter, inclusief caravan. Vliegen | Met Scandinavian Airlines vliegt u het gehele jaar door in vier uur via Oslo naar Alta en Lakselv. In juni 2008 kost een vlucht circa €370, in februari 2009 is dit €340 (peildatum: 3 maart 2008). Het is tevens mogelijk binnen de provincie Finnmark te vliegen met de regionale maatschappij Widerøe Airlines. Onder meer naar Honningsvåg. Autohuur | Een week autohuur in Alta kost voor een economy categorie, bijvoorbeeld een Volkswagen Golf, in juni 2008 en februari 2009 bij Avis €190. Benzine kost €1,47 per liter. Vervoer ter plaatse | De luxe postveerboot Hurtigruten vaart dagelijks van Bergen in het zuiden naar Kirkenes bij de Russische grens. Er zijn diverse opstapplaatsen, u kunt van haven naar haven varen of de hele rondreis maken. De boot doet onder meer Honningsvåg (het vertrekpunt voor de Noordkaap)

aan en biedt een excursie per bus aan naar de Noordkaap. Bijvoorbeeld het vijf uur durende traject Hammerfest – Honningsvåg kost €52, zonder hut. Met auto €30 extra. Een 11-daagse rondreis vanaf Bergen naar Kirkenes kost vanaf €1615 bij Norske Turist Service, inclusief maaltijden en overnachtingen. Boekt u rechtstreeks online (www.hurtigruten.com) dan betaalt u vanaf €1370. Verzorgde reizen | Een 15-daagse flydrive inclusief vluchten, overnachtingen op campings en lodges van Elktrek kost €1770. Norske Turist Service biedt rondreizen en talloze excursies aan, zowel in de winter als in de zomer. Zoals een vijfdaagse rondreis in de winter voor €1464, inclusief overnachting in het Igloo hotel, bezoek aan de Sami en bezoek aan de Noordkaap. ScanBritain biedt een 19-daagse rondreis aan met eigen auto en overtochten per veerboot langs kampeerhutten. Prijs vanaf €723. Entrees en excursies | Bezoek rendierfamilie €110 (vier uur), huskysafari €144 per dag, sneeuwscootersafari €177 (p.p. bij twee personen), inclusief lunch. Bezoek Noordkaap in de winter €86, in de zomer met eigen auto €22. Alta Museum (www.alta.museum.no) €10 in de zomer en €5,50 in de winter. Geld 1 | Noorse kroon = €0,12. Pinnen kan in de wat grotere plaatsen. Informatie | Innovation Norway, Lange Vijverberg 11, Den Haag, T (070) 346 73 48, www.visitnorway.nl. Verder: www.visitnorthcape.com.

Reisgidsen en kaarten Reisboekwinkel Frank en Vrij in Alkmaar, www.frank-en-vrij.nl, gaf het onderstaande advies. ‘Norway’s arctic highway, the road to the top of Europe’ van uitgever Trailblazer (2004, 320 pag., ISBN 9781873756737, €23,95) is een handig boekje over het Noorse deel van Lapland. De route naar de Noordkaap wordt beschreven en het bevat veel informatie over geschiedenis, bevolking, natuur, bezienswaardigheden en accommodaties. Verder zijn er enkele goede Duitstalige reisgidsen van Reise Know-How (2007, 480 pag., ISBN 9783-8317-15824, €22,90) ‘Skandinavien: der Norden’ en van Martin Velbinger Verlag: ‘Norwegen Nord’ (2007, 944 pag., ISBN 9783-883160313, €34,25). In het Nederlands is er de ‘Wereldwijzer Noord-Scandinavië’ van Elmar (2007, 430 pag., ISBN 97890-38917450, €25,50). Een prettige kaart is Noorwegen Noordkaap van Freytag und Berndt (schaal 1:400.000, €9,95) met onder meer bootverbindingen, campings, afstanden en bezienswaardigheden.

Eten & drinken Prijzen in € Cappuccino 2,20 | tapbier (0,3 l) 3,80-4,80 | mineraalwater (0,25 l) 1,80-2,20 fles Franse wijn 30-45 | vissoep (met king crab en mosselen) 16 | zalm 18 | rendierbiefstuk 30 Reisgids | mei 2008 | 57

Noordkaap_RG308 57

10-04-2008 10:33:19


Noordkaap (Reisgids, Consumentenbond, 2008)