Page 1

Biologisch eten

Lekker onbespoten Het is gezond, lekker en nog goed voor het milieu ook: biologisch eten is hot. Natuurlijk kun je gewoon naar de supermarkt voor een tros EKO tomaten en een biologische hamburger, maar het kan puurder, verser én leuker. En daarvoor hoef je echt niet ver de stad uit. TEKST: CORINE VAN RENSWOUDE / FOTO’S: ERIK VAN ‘T WOUD

16


Biologische boerderij Charlotte Hoeve de natuur vanzelfsprekend. “Toon is biologisch geboren,” vertelt Bep lachend. Toon legt uit: “Dierenleed en het milieu hebben me altijd al erg aangegrepen. Ik haat gif en dieronvriendelijkheid. We waren laatst een weekend weg en overnachtten naast een boerenakker. Ik rook dat de boer het land aan het bespuiten was. Even later zag ik een paar duiven op de akker wat granen wegpikken. Ik wist dat die vogels dat waarschijnlijk niet zouden overleven. Dit soort dingen raken me heel erg.” Charlotte Hoeve is een volledig biologisch werkende boerderij in Soest. Hier vind je geen kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen en kleine dierenverblijven. Deze milieuvriendelijke oase staat een klein half uurtje met de auto van Utrecht verwijderd. Even de N234 afrijden richting Soest en op de Biltseweg vóór de benzinepomp naar rechts. Op een zomerse dag is deze route ook op de fiets prima te doen. De Charlotte Hoeve wordt gerund door boer en boerin Toon en Bep van den Breemer. Eenentwintig jaar geleden begonnen zij met een melkveeboerderij, maar om economische redenen was het echtpaar genoodzaakt hiermee te stoppen. Bordjes in de stal met koeiennamen als Klara, Geertje en Jopie herinneren nog steeds aan deze periode. Op dit moment staan er vooral geiten, schapen, een paard, een ezel en een koe in de stal, waar Toon net bezig is met het verversen van stro. De beesten worden vooral als huisdier gehouden, maar sommige mannetjes en oude dieren worden geslacht. “Ik vind dit elke keer weer moeilijk” vertelt Toon, “maar de dieren hier hebben een goed leven gehad en worden humaan geslacht.”

Soester klederdracht Het werk in de stal zit er even op en we nemen plaats op het zonnige terras. Hier kun je onder andere koffie, thee en biologische broodjes bestellen. Bep is inmiddels aangeschoven in traditioneel Soester klederdracht. Toon vertelt rustig maar vol overtuiging over zijn keuze voor biologisch. Eigenlijk kunnen we niet van een keuze spreken, want voor hem is deze manier van omgaan met

Hypocriet Zijn pleidooi voor biologisch gaat verder: “Onderzoekers zeggen dat biologisch eten niet gezonder is, maar ik weet zeker van wel. Al die conserverings- en bestrijdingsmiddelen kunnen toch nooit goed voor je zijn? Verder groeit biologische groente langzamer, waardoor het meer structuur krijgt. En dat is nog lekkerder ook.” Het boerenpaar hoopt dat iedereen biologisch gaat eten. Toon: “Nu eet nog geen twee procent van de Nederlanders biologisch. Als dat tien procent zou worden, ben ik al blij. Nederlanders zijn eigenlijk best hypocriet. Biologisch eten is opeens heel trendy, maar als het erop aankomt hebben de meesten liever een tweede auto of een dure

‘Ik haat gif en dieronvriendelijkheid.’ vakantie.” Ook al gaat Nederland nog niet massaal aan de biologische spinazie, de Charlotte Hoeve is erg succesvol. Op de drukste dagen, vrijdag en zaterdag, ontvangen Toon en Bep soms wel vijfhonderd bezoekers. Natuurlijk veel bewoners uit de regio, maar ook mensen uit de Randstad en vakantiegangers. Het succes is mede te danken aan de prachtige omgeving van Soest en de ongedwongen sfeer op de boerderij. Elke bezoeker wordt vriendelijk begroet, er is altijd tijd voor een praatje en Bep staat altijd klaar met advies. Toon: “Bep is de spil van het bedrijf. Ze heeft een hele goede band met de klanten. Vorig jaar was ze erg ziek. Elke dag vroegen wel vijftig klanten hoe het met Bep ging en we kregen een heleboel kaarten en bloemen.”

Origineel recept Naast gezelligheid biedt Charlotte Hoeve natuurlijk vooral een uitgebreid assortiment biologische producten. Bep leidt ons rond in de verzorgde, monumentale boerderijwinkel, waar je met name brood, zuivel, groente, fruit en vlees kunt kopen. Links in de winkel zit de brood- en kaasafdeling. Wat je daar zeker moet proeven is de Charlottekaas. Vroeger werd deze kaas op de boerderij zelf gemaakt. Dit wordt nu uitbesteed, maar het originele recept met onder andere Oost-Indische kers (een kruidachtige plant) en knoflook wordt nog

steeds gebruikt. Bij de groente en fruit wijst Bep ons op bijzondere soorten als snijbiet, raapstelen, postelein en daslook (te gebruiken als knoflook) en staat meteen klaar met tips voor de bereiding ervan. “Het lof van de rode biet, dat hier bij aankoop gewoon nog aan de biet zit, smaakt heerlijk wanneer het in olijfolie wordt gebakken met een uitje.” Vooral de bladgroente en het kleinfruit (onder andere bramen, frambozen, blauwe bessen en aardbeien) komen van eigen land en worden in het seizoen elke dag vers geplukt. Door het mooie voorjaar begint het seizoen dit jaar waarschijnlijk al in juni. Ook leuk, vanaf half juli tot begin november kun je je eigen snijbloemen plukken in de Charlotte Hof. Je hebt keuze uit tweehonderd soorten en je rekent naderhand af in de winkel. >

Charlotte Hoeve Biltseweg 39 035-6668384 www.charlottehoeve.nl Openingstijden: di, do, za (10:00-16:00) en vr (10:00-18:00).

Beb en Toon van den Breemer

17


Biologisch-dynamische landgoedtuinderij de Aardvlo

Goed verscholen tussen de bomen van Amelisweerd liggen de moestuinen van tuinderij de Aardvlo. Eén op Oud Amelisweerd, compleet met pluktuin en tuinderijwinkel, en één op Nieuw Amelisweerd. De moestuinen stammen al uit de achtiende eeuw en hoorden vroeger bij het landgoed. De cultuurhistorische elementen van de tuin, zoals de typische kruisvorm van de tuinpaden en de oorspronkelijke tuinmuur, zijn behouden of in ere hersteld. Op het land groeien ongeveer vijftig soorten groenten, bloemen en kruiden.

Kosmos Wanneer we de tuin op Nieuw Amelisweerd bezoeken, beginnen tuinders Michel Smits en Mariëlle Dings net aan een welverdiende lunchpauze. Toch wil Mariëlle ons graag alles uitleggen over de werkwijze van De Aardvlo. De tuinderij is biologisch-dynamisch, een methode die nog een stapje verder gaat dan ‘gewoon’ biologisch. “Naast dat we geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruiken, geloven wij ook dat mens, dier, plant en kosmos een geheel zijn. Deze

balans wordt vaak verstoord door overbelasting en kunstmest. Wij bewaren dit evenwicht door veel verschillende gewassen te verbouwen, deze regelmatig af te wisselen en door organische mest te gebruiken.” Van geitenwollensok tot trendsetter, de Utrechter weet de Aardvlo steeds beter te vinden. Vooral de aardebeien zijn erg populair. “We worden nu al gebeld door mensen die vragen of onze aardbeien er al zijn, maar die zijn waarschijnlijk pas vanaf half juni te koop. Ik hoef zelf ook echt geen aardbeien uit de supermarkt meer.” De aardvlo teelt verder veel bijzondere groenten en kruiden die je in de meeste winkels niet vindt. Bijvoorbeeld daslook, rode basilicum, snijbiet, pastinaak, verse kapucijners en zilverstelen. Zilversteel is een soort snijbiet, maar heeft meer weg van de paksoi. De Italianen verwerken deze groente vaak in lasagna. Mariëlle: “Als er een recept in AllerHande staat met een aparte groente als ingrediënt, merken we dat hier meteen aan de vraag.”

Abonnement Er zijn verschillende manieren om de Amelisweerdse groente en fruit in huis te halen. De Aardvlo heeft een eigen winkeltje op Oud Amelisweerd, vlakbij het Bezoekerscentrum. Vers van het land, meteen in je tas. Ook staan

‘Ik hoef geen aardbeien uit de supermarkt meer.’ medewerkers van de tuinderij elke vrijdag op de biologische boerenmarkt op het Vredenburg. Misschien wel de leukste en handigste optie is het nemen van een groenteabonnement. Je kunt je hiervoor aanmelden op www.aardvlo.nl. Een abonnementje loopt van mei tot en met december en je kunt kiezen uit een kleine (goed voor 2 á 3 maaltijden voor twee personen, € 8,25) en een grote tas (voor drie tot vier personen, € 12,50). Voor biologische eters zonder kookinspiratie zit er een Vlooienbeetje bij: een brief met recepttips. Elke Utrechtse wijk heeft zijn eigen afhaalpunt, dus veel moeite hoef je niet meer te doen voor een verantwoord bordje groen. >

De Aardvlo Koningslaan 5a 030-2517707 www.aardvlo.nl Openingstijden winkel: mei t/m december, wo (13:00-17:00), za (09:00-13:00). Open dag (op tuinderij Nieuw Amelisweerd): zo 24 juni (12:00-16:00). 19


Biologische boerenmarkt Utrecht

Nog meer biologisch

Elke vrijdag is er naast de gewone markt op het Vredenburg, ook een kleine biologische boerenmarkt met zo’n zeven kramen. Je vindt de biologische waar in de hoek bij de Dixons. De Aardvlo heeft haar groente en fruit netjes uitgestald in houten kisten. Het kan verbeelding zijn, maar de tomaten lijken roder, de komkommers frisser en de paprika’s mooier dan in de supermarkt. Iedereen kan hier een bakje pakken en deze naar hartelust vullen met groenvoer. Vervolgens wordt alles gewogen en afgerekend. Bij de kraam van Paul Koekie wordt biologisch brood en banket verkocht. Voor de overheerlijke biologische brownies moet je vroeg zijn, want die zijn snel uitverkocht. Volgens de verkoopster is de Pan Forte, een soort vijgenbrood, een aanrader. Het brood is donker en zwaar, maar de zoete stukjes vijg maken de smaak erg bijzonder.

7 juli: Boer zoekt burger dag Tijdens deze dag kun je meewerken bij een Utrechtse boer en een regiomaaltijd bereiden onder leiding van een professionele kok. Gratis! Meld je aan op www.lekkerutregs.nl

Slowfood De overbuurman van Paul Koekie is Gerard Litjens van ecologische kaasboerderij Ravenswaard. Zijn kazen zijn zelf gemaakt, van begin tot eind op biologische wijze. Dit betekent dat de koeien los in de wei lopen, alleen vers gras eten en dat er geen conserveringsmiddelen en kleurstoffen worden toegevoegd aan de kaas. Gerard Litjens produceert de kazen op zijn gemak. “Wij doen aan slowfood. Bij ons heeft belegen kaas écht zes maanden gerijpt, in tegenstelling tot de vier maanden van supermarktkaas.” Dit alles moet zorgen voor een intense, volle en romige smaak. We mogen proeven en moeten de kaasboer gelijk geven. Lekker! Vooral de kaas met fenegriek (een klein boontje met een walnootachtige smaak) doet het goed bij de vaste klanten. Ook de moeite waard: de Goede Viskraam. Als je hier haring, zeebaars of poon koopt, weet je

Moestuin Projecten Maarschalkerweerd Laan van Maarschalkerweerd 2 030-2144869, www.moestuinutrecht.nl Op woensdag (12:00-16:30) en zaterdag (09:00-15:00) kun je hier biologische groenten, fruit en kruiden kopen. Groentetas Uithof; www.groentetas.nl Biologische groenten in een handige tas voor maar € 5,-. Zie de site voor meer info en aanmelding. Biologische Boerenmarkt Leidsche Rijn - Parkwijk Marktplein 't Groene Sticht Elke woensdag van 12:00 tot 17:00. precies wie de vis heeft gevangen, hoe en waar. En je weet dat de vis duurzaam gevangen wordt. Bij deze vismethode wordt overbevissing en bijvangst tegengegaan. Volgens de klanten is vooral de gerookte harder erg lekker en inderdaad, er zit veel ‘vlees’ en smaak aan. De boerenmarkt heeft veel te bieden aan doorgewinterde gezondheidsfanaten, maar wie gewoon lekkere producten zoekt, gaat hier ook niet met lege boodschappentassen naar huis. Voor de prijs hoef je het niet te laten, want omdat boer en tuinder hier direct aan de klant verkopen, ligt de prijs veel lager dan die van biologische producten in de supermarkt. n Biologische Boerenmarkt Utrecht Vredenburg (bij de Dixons) Openingstijden: vr (10:00-18:00).

Rio de Bio; www.riodebio.nl Adelaarsstraat 48, 030-2723323 Biologische verswinkel. Biologische Slagerij de Molen; www.ekovlees.nl Adelaarstraat 30a, 030-2711363 Maria’s Biologische eetwinkel; www.marias.nl Jan van Scorelstraat 15, 030-6378979 Biologische traiteur en cateraar. Restaurant Deeg; www.restaurantdeeg.nl Lange Nieuwstraat 71, 030-2331104 Iedere maand een nieuw menu met biologische producten van het seizoen.

Yvonne Snepvangers, arts (35) en Anne (2)

Valerie van Mulukom, student (20)

Jelle van Dijk, docent (31) en Jonas (1,5)

“Ik eet al tien jaar zoveel mogelijik biologisch. Mijn vriend, nu mijn man, studeerde milieukunde en daardoor gingen we bewuster nadenken over voeding. In veel landen, zoals Duitsland, is biologisch eten al heel lang gebruikelijk. Maar Hollanders willen altijd alles zo goedkoop mogelijk. Biologisch eten is misschien iets duurder, maar je krijgt meer waar voor je geld. Het is maar wat je belangrijk vindt.”

“Ik ben anders nooit zo vroeg, maar ik heb een kater en kon niet meer slapen. Ik eet niet altijd biologisch, dat vind ik te duur, maar ik haal hier wel elke week brood. Gewoon brood is na één hap weg en ander biologisch brood is zo’n zware, droge klomp. Het brood van de markt is precies goed. Biologisch vertrouw ik ook meer. Ik zie op etiketten in de supermarkt zoveel E-nummers, je weet eigenlijk niet wat je eet.”

“Biologisch heeft veel meer smaak, vooral bij het vlees proef ik dat. De laatste tijd eten we steeds vaker biologisch. Jonas is allergisch en bij biologische producten weet je precies wat overal in zit. Mijn vrouw is erg fanatiek, maar ik ben zelf minder consequent. Ik haal wel veel in de biologische winkel, maar ik moet toegeven dat dit soms vooral praktisch is. Het is daar lekker rustig en je hoeft nooit lang in de rij te staan.” 21

Artikel biologisch eten in Utrecht  
Artikel biologisch eten in Utrecht  
Advertisement