Page 1

Analiza rynku zr贸wnowa偶onego budownictwa w Polsce Badanie percepcji rynku


© 2014 BuroHappold Engineering przyznaje jednej osobie prawo do pobrania jednej kopii tego raportu wyłącznie do użytku prywatnego. Prawo do dalszego przetwarzania lub dystrybucji nie zostaje udzielone. W celu uzyskania praw do dalszego użycia, prosimy o kontakt pod adresem cmg@burohappold.com

2

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


Partnerzy badania

3


Spis treści

O badaniu i główne wnioski 6 Globalny raport “Business Case for Green Building” oraz badanie na rynku polskim 8 Rynek budowlany a zrównoważony rozwój 10 Systemy certyfikacji 11 Analiza wyników badania percepcji zrównoważonego budownictwa na rynku polskim 12 Charakterystyka zielonego/zrównoważonego budynku 14 Korzyści i koszty zielonego budownictwa 15 Problemy występujące na rynku zrównoważonego budownictwa

19

Certyfikacja 21 Trendy na rynku 22 Zrównoważony rozwój 23 Wydajność i zdrowe miejsce pracy 24 Percepcja deweloperów 26 Percepcja inwestorów 28

Podsumowanie 30 Podziękowania 33 Construction Marketing Group 34 Wybrane firmy, które odpowiedziały na ankietę i zgodziły się ujawnić nazwę 36 Kontakt 37

4

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


Słowo wstępne

“W imieniu Construction Marketing Group oraz BuroHappold chciałabym gorąco podziękować wszystkim osobom oraz firmom, które reprezentują, za zaangażowanie w ten projekt. Bez wsparcia partnerów oraz rynku na każdym z etapów projektu, przeprowadzenie badania percepcji na temat zrównoważonego budownictwa na taką skalę wśród inwestorów, deweloperów oraz najemców nie byłoby możliwe. Dziękuję również firmom, które poświeciły swój czas i podjęły się wypełnienia ankiety dzieląc się z rynkiem swoimi doświadczeniami oraz postrzeganiem zrównoważonego budownictwa. Podjęliśmy się pracy przy projekcie, ponieważ jesteśmy przekonani, iż rynek budowlany oraz nieruchomości komercyjnych w Polsce pilnie potrzebują precyzyjnych danych, będących w stanie opisać tendencje, trendy oraz percepcję zrównoważonego budownictwa i jego wartości dla inwestorów i najemców. Fakt, iż zdecydowana większość naszych respondentów była przekonana, iż zrównoważone budownictwo będzie coraz bardziej popularne zarówno wśród inwestorów jak i najemców napawa nas ogromnym optymizmem. Badanie pozwoliło nam również zidentyfikować obszary, w których należy zwiększyć nacisk na budowanie świadomości tego, czym w pełni jest zrównoważone budownictwo i jakie niesie z sobą korzyści. Wartość zrównoważonego budownictwa została już udowodniona na innych rynkach. Teraz chcemy pokazać ją na rynku polskim. Naszą ambicją jest przejście do drugiej fazy projektu i zebranie danych, które pozwolą potwierdzić wartość zrównoważonego budownictwa w procesie użytkowania. Liczymy, więc nadal na współpracę z naszymi partnerami, którzy wyrazili chęć podzielenia się wewnętrznymi danymi, co świadczy o dużej dojrzałości naszej branży.”

Katarzyna Chwalbińska-Kusek Business Development Manager, BuroHappold Engineering, Założycielka Construction Marketing Group

5


O badaniu

Badanie sytuacji zrównoważonego budownictwa w Polsce zostało zainicjowane przez firmę BuroHappold Engineering w ramach inicjatywy Construction Marketing Group. Projekt został zainspirowany globalnym raportem „Business Case for Green Building”, przygotowanym przez organizację World Green Building Council. Niniejsza analiza rynku zrównoważonego budownictwa jest pierwszym badaniem dotyczącym tego tematu w Polsce, przeprowadzanym na dużą skalę oraz biorącym pod uwagę wartości ekonomiczne i korzyści zielonych budynków. Jednym z głównych celów badania było poznanie, co uczestnicy rynku nieruchomości rozumieją pod pojęciem „zielony” lub „zrównoważony budynek”. Starano się również odpowiedzieć na pytania: czy polski rynek dostrzega korzyści zrównoważonych budynków? Jak postrzega koszty operacyjne i utrzymania podczas całego cyklu życia budynku? Czy deweloperzy i inwestorzy postrzegają zrównoważone budownictwo jako opłacalne? Jak odbierana jest w Polsce certyfikacja zielonych budynków? Projekt składa się z dwóch faz. W pierwszej, której wyniki przedstawia niniejszy raport, za pomocą ankiety internetowej przebadano postrzeganie wartości zielonych/zrównoważonych budynków przez deweloperów, inwestorów oraz głównych najemców w sześciu kategoriach (ogólna percepcja, wartość kapitałowa, koszty operacyjne, koszty budowy, wydajność i zdrowe miejsce pracy oraz ograniczanie ryzyka). Druga faza będzie polegać na analizie rzeczywistych kosztów i korzyści wynikających z tego typu budownictwa w Polsce. Jej wyniki zostaną przedstawione oraz udostępnione w 2015 roku.

6

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


Główne wnioski

Percepcja Z analizy wyników badania percepcji jednoznacznie wynika, że rynek budowlany dostrzega rozwój w kierunku zrównoważonego budownictwa i wskazuje je jako inwestycję przyszłościową i perspektywiczną.

Koszty operacyjne Uczestnicy rynku jednoznacznie postrzegają zrównoważone budownictwo jako drogę do obniżenia kosztów operacyjnych i kosztów utrzymania budynku przy długotrwałym użytkowaniu, podkreślając niższe zużycie energii.

Koszty budowy Zrównoważone budynki postrzegane są jako wymagające wyższych nakładów finansowych na budowę, średnio o 2-10%. Jednocześnie istnieje świadomość, iż ta nadwyżka będzie się zmniejszać w przyszłości.

Wartość kapitałowa W świadomości uczestników rynku tendencja, aby zielone budynki miały wpływ na łatwiejsze pozyskiwanie najemców, czy też uzyskiwanie wyższych cen najmu i sprzedaży, nie jest do końca widoczna. Może to wynikać z braku danych rynkowych świadczących o tych zależnościach.

Wydajność i zdrowe miejsce pracy Świadomość występowania konkretnych korzyści wynikających z atrybutów zielonych budynków, zwłaszcza odnośnie wydajności i zdrowego miejsca pracy, ciągle jest dość niska.

Ograniczanie ryzyka Kwestia dotycząca tego, czy zrównoważone inwestycje na polskim rynku cechuje wyższa efektywność operacyjna i czy są one wystawione na mniejsze ryzyko, nie jest jednoznacznie potwierdzana przez inwestorów.

7


Globalny raport Business Case for Green Buildings

Inspiracją do powstania projektu na polskim rynku był Globalny Raport Business Case for Green Building. Na podstawie badania globalnego postawiono i potwierdzono pięć tez dotyczących zrównoważonego budownictwa.

Główne wnioski z tego badania pokazują, że: 1.

Zrównoważone budownictwo niekoniecznie musi kosztować więcej. Na dojrzałych rynkach istnieją jasne dowody, że koszty się zmniejszają.

2.

Zrównoważone budynki wykazują tendencję do łatwiejszego pozyskania najemców oraz uzyskiwania wyższych cen najmu oraz sprzedaży.

3.

Zrównoważone budynki pozwalają oszczędzić energię oraz zredukować zużycie wody, przez co zmniejszają się koszty operacyjne przy długoterminowym użytkowaniu. Te oszczędności zwracają zwykle nadwyżkę kosztów budowy w racjonalnym okresie.

4.

Atrybuty zrównoważonego budynku mogą poprawić wydajność i zdrowie pracowników, co jest korzystne z perspektywy biznesowej.

5.

Czynniki ryzyka zrównoważonych inwestycji mogą wpływać na przychody z najmu oraz przyszłą wartość kapitałową, a tym samym na stopę zwrotu inwestycji.

“World Green Building Council jest zachwycony, widząc, jak nasz globalny raport ‚Business Case for Green Building’ zainspirował lokalne działania! Polski rynek budowlany połączył siły, aby – w sposób przejrzysty i wszechstronny - pokazać koszty i korzyści, wynikające z wprowadzenia zrównoważonego budownictwa na szczeblu lokalnym. Ta otwarta współpraca dostarczy rynkowi silnego narzędzia do zrozumienia i zidentyfikowania obecnych barier dla rozwoju zielonego budownictwa w Polsce.”

Dominika Czerwińska Manager of Membership and Europe Regional Network, World Green Building Council

8

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


...oraz badanie na rynku polskim

Badanie na rynku polskim zaplanowano w dwóch fazach. Pierwsza faza obejmowała sprawdzenie percepcji uczestników rynku, tj. najemców, deweloperów i inwestorów w obszarach badanych globalnie. Druga faza będzie polegać na analizie danych ilościowych, a jej celem będzie konfrontacja rzeczywistych danych z obrazem rynku otrzymanym podczas badania percepcji. Ankieta internetowa została przygotowana we współpracy z firmą konsultingową PwC, która gwarantowała jej anonimowość oraz dostarczyła zebrane wyniki. Dokładna analiza danych oraz ich opracowanie zostały przygotowane przez Buro Happold we współpracy z Colliers International. Przeprowadzona ankieta miała na celu zbadanie postrzegania zrównoważonego budownictwa przez respondentów w sześciu kategoriach. Pytania z pierwszych czterech kategorii dotyczyły: ogólnej percepcji, wartości kapitałowej, kosztów operacyjnych, wydajności i zdrowego miejsca pracy. Pytania te zostały zadane wszystkim badanym uczestnikom rynku. Pytania z kategorii koszty budowy były skierowane tylko do deweloperów, natomiast dotyczące ograniczania ryzyka, skierowano jedynie do inwestorów. Niniejszy raport prezentuje wyniki przeprowadzonego badania. Przyjęta w badaniu definicja zielonego/zrównoważonego budynku: Określenia „zielony” oraz „zrównoważony” budynek nie zawsze są jednoznaczne, ale dla celów badania pojęcia „zielony” oraz „zrównoważony” używane są zamiennie. Ponadto, certyfikacja budynku to jedyny dostępny i obiektywny wyznacznik zrównoważenia budynku, dlatego zielone/zrównoważone budynki zostały tutaj zdefiniowane jako te, które posiadają certyfikat niezależnej organizacji - na przykład LEED, BREEAM, DGNB, HQE itp. Przez standardowy/referencyjny budynek rozumiemy taki, który spełnia wymogi prawa budowlanego. Badanie dotyczy wyłącznie budynków o przeznaczeniu komercyjnym – biurowym.

9


Rynek budowlany a zrównoważony rozwój

Idea zrównoważonego rozwoju, czyli zachowania równowagi między ekonomicznymi, środowiskowymi i społecznymi aspektami, w sposób umożliwiający rozwój zarówno obecnym jak i przyszłym pokoleniom, odnosi się bezpośrednio do sektora budowlanego. Budownictwo jest w Europie odpowiedzialne za około:

30% zużycia

wody**

33% wszystkich wyprodukowanych odpadów**

50% wszystkich wykorzystywanych zasobów naturalnych**

40% zużycia energii*

35% emisji gazów cieplarnianych**

* http://www.unep.or.jp/ietc/focus/EnergyCities1.asp ** Statystyki Komisji Europejskiej

Dlatego tak ważne jest, aby rozwój budownictwa dążył w kierunku zrównoważenia. Również z tego powodu Komisja Europejska w swoim raporcie „Plan działania na rzecz zasobooszczędnej Europy” wskazała na budownictwo jako jeden z trzech sektorów, na których będą się skupiać dalsze działania na rzecz efektywnego wykorzystywania zasobów.*** Zrównoważone budownictwo jest oparte o najlepsze praktyki, które kładą nacisk na długotrwałość, jakość i efektywność. Na każdym etapie cyklu życia, począwszy od jego zaplanowania, zrównoważony budynek pozytywnie wpływa na komfort i zdrowie jego użytkowników, jednocześnie redukując negatywne oddziaływanie na środowisko naturalne oraz podwyższając wartości ekonomiczne inwestycji. *** http://ec.europa.eu/environment/resource_efficiency/about/roadmap/index_en.htm

10

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


Systemy certyfikacji

Aby prawidłowo zinterpretować wyniki badania kluczowym jest zrozumienie pojęcia oraz głównych celów systemów certyfikacji budynków. Pod tym pojęciem rozumiemy metodologię wielokryterialnej oceny budynków. Ma ona na celu zapewnienie, że budynki spełniają wszystkie kryteria, potrzebne do uznania budynków za „zielone” lub „zrównoważone”. Ważne jest, aby podkreślić, że systemy certyfikacji weryfikują budynki całościowo, wykraczając poza efektywność energetyczną, oceniając również inne aspekty takie jak lokalizacja, materiały, gospodarka wodna, jakość środowiska wewnętrznego, gospodarka odpadami, transport, zanieczyszczenia, jak również zarządzanie projektem, innowacyjność, czy też aspekty społeczne i ekonomiczne. Najbardziej rozpowszechnionymi obecnie systemami certyfikacji w Europie są LEED (Leadership in Energy & Environmental Design), stworzony i koordynowany przez amerykańską organizację USGBC (The United States Green Building Council), a także system BREEAM (Building Research Establishment’s Environmental Assessment Method), przygotowany i prowadzony przez brytyjską organizację BRE (Building Research Establishment). Obydwa systemy oceniają budynki na podstawie osiąganych wyników w poszczególnych kategoriach. Systemy te biorą również pod uwagę przeznaczenie budynku, w zależności czy jest to szkoła, szpital czy centrum handlowe. Certyfikacja może zostać uzyskana dla nowo budowanych obiektów, jak również istniejących budynków, które przeszły renowację. Innymi znanymi systemami są: niemiecki DNGB lub francuski HQE. Podsumowując, głównym celem wielokryterialnych systemów certyfikacji budynków jest pomoc rynkowi w zrozumieniu, co oznacza „zielone” lub „zrównoważone” budownictwo oraz dostarczenie weryfikacji niezależnej organizacji.

11


12

Analiza rynku zr贸wnowa偶onego budownictwa w Polsce


Analiza wynik贸w badania percepcji zr贸wnowa偶onego budownictwa na rynku polskim

13


Charakterystyka zielonego/zrownoważonego budynku

W wyniku sprawdzenia ogólnej percepcji zielonego/zrównoważonego budownictwa, stwierdzono, że:

14

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


Korzyści i koszty zielonego budownictwa

Respondenci zapytani o korzyści dotyczące zielonych budynków, wskazali głównie na obniżone koszty operacyjne, czyli energii, wody, napraw serwisu itp. (99%). Ponadto, ankietowani w większości (74%) zgodzili się ze stwierdzeniem, że koszty operacyjne zielonego budynku są niższe, co pozwala na zwrot początkowej nadwyżki w kosztach, w okresie użytkowania budynku.

Koszty operacyjne zielonego budynku są niższe, co pozwala na spłatę premii w wartości Koszty operacyjne odzwierciedlonej zielonego budynku są w cenieco pozwala na niższe,

spłatę premii w wartości odzwierciedlonej w cenie

Zdecydowanie się zgadzam

Zgadzam się

Raczej się zgadzam

Nie jestem pewna / pewien

Nie zgadzam się

Zdecydowanie się zgadzam

Zgadzam się

Raczej się zgadzam

Nie jestem pewna / pewien

Nie zgadzam się

9%

35%

30%

21%

5%

9%

35%

30%

21%

5%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100%

10% zgodzili 20% się ze30% 40% 50% 60% z ich 70%doświadczenia, 80% 90% 100% Podobnie, badani w większości (87%) stwierdzeniem, że jak wynika zielone budynki wykazują tendencję do zmniejszania utrzymania przy długoterminowym Zdecydowanie kosztów Raczej Nie jestem użytkowaniu. Zgadzam się Nie zgadzam się

się zgadzam

Zielone / zrównoważone budynki wykazują tendencję do zmniejszania kosztów utrzymania przy długoterminowym Zielone / zrównoważone użytkowaniu

budynki wykazują tendencję do zmniejszania kosztów utrzymania przy długoterminowym użytkowaniu

Odpady w budynkach zielonych/ zrównoważonych podlegają segregacji/recyklingowi, co ma bezpośredni wpływ na cenę odbioru Odpady w budynkach odpadów

zielonych/ zrównoważonych

Zdecydowanie się zgadzam

Zgadzam się

25%

się zgadzam

pewna / pewien

Raczej się zgadzam

Nie jestem pewna / pewien

40%

25% 10%

20%

40% 30%

40%

Zdecydowanie 10% 20% się zgadzam

Zgadzam się 30% 40%

Zdecydowanie się zgadzam

Zgadzam się 31%

50%

60%

Raczej 50% 60% się zgadzam

Raczej 31% się zgadzam

70%

Nie zgadzam się

22%

11% 2%

22%

11% 2%

80%

Nie jestem 70% 80% pewna / pewien

Nie jestem 20% pewna / pewien

90%

90%

100%

Nie zgadzam się 100%

Nie zgadzam się

14% 4%

15 31%

31%

20%

14% 4%


Zielone / zrównoważone budynki wykazują 40% Nie jestem 22% 11% 2% Zdecydowanie25% Zgadzam się Raczej tendencję do Nie zgadzam się się zgadzam się zgadzam pewna / pewien zmniejszania kosztów utrzymania przy długoterminowym użytkowaniu Jako korzyści wskazano ponadto ograniczone negatywne oddziaływanie na środowisko naturalne

Zielone / zrównoważone oraz lepszą jakość środowiska wewnętrznego w zielonym budynku. Dodatkowo 82% respondentów zgadza budynki wykazują 25% 40% 22% co 11% się ze stwierdzeniem, że odpady w zrównoważonych budynkach podlegają segregacji/recyklingowi, ma 2% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% tendencję do bezpośredni zmniejszania kosztówwpływ na cenę odbioru odpadów. utrzymania przy długoterminowym użytkowaniu Zdecydowanie Raczej Nie jestem Zgadzam się Nie zgadzam się się zgadzam się zgadzam pewna / pewien 10%

Odpady w budynkach zielonych/ zrównoważonych podlegają segregacji/recyklingowi, co ma bezpośredni wpływ na cenę odbioru odpadów Odpady w budynkach zielonych/ zrównoważonych podlegają segregacji/recyklingowi, co ma bezpośredni wpływ na cenę odbioru odpadów

20%

Zdecydowanie się zgadzam

10%

20%

30%

40%

31%

Zgadzam się

31% 30%

40%

50%

60%

Raczej 31% się zgadzam

50%

31%

60%

70%

80%

90%

Nie jestem 20% pewna / pewien

70%

20%

80%

100%

14% 4%

Nie zgadzam się

90%

14% 4% 100%

Z badania wynika natomiast, że w aspekcie korzyści wynikających z zielonego budownictwa, uczestnicy rynku Zdecydowanie Raczej Nie jestem Zgadzam się Nie zgadzam się nie są świadomi jego wpływusię nazgadzam obniżenie ryzyka inwestycyjnego. Potwierdza to fakt, iż 14% respondentów się zgadzam pewna / pewien 10% że certyfikowane 20% 30% budynki 40% mają 50% 70% 80% 90%a 29% 100% nie zgadza się ze stwierdzeniem, wyższą60% stopę zwrotu z inwestycji, nie jest pewna czy taka zależność istnieje.

6% Zdecydowanie 20% Certyfikowane budynki mają wyższą stopę zwrotu inwestycji

się zgadzam

Zgadzam się

31%

Raczej się zgadzam

29%

14%

Nie jestem pewna / pewien

6% 10%

20%

20%30%

40%

50%

31%60%

70%

80%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Nie zgadzam się

29% 90%

14% 100%

Certyfikowane budynki mają wyższą stopę zwrotu inwestycji

„Charakterystyka zrównoważonych budynków oraz ich korzyści kojarzą się respondentom najczęściej z obniżonymi kosztami mediów, przede wszystkim energii. Myślę, że wyniki przeprowadzonej ankiety inspirują do podejmowania kolejnych działań, których celem byłoby zwiększenie świadomości funkcjonowania zrównoważonego budownictwa i korzyści z niego wynikających szczególnie w kontekście inwestycyjnym.” Agnieszka Winkler Senior Analyst, Research and Consultancy Services Colliers International

16

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce

90%

100%


Ankietowani zapytani, czy odnoszą wrażenie, że budynki zdefiniowane jako zielone przez certyfikaty niezależnej organizacji, przynoszą w Polsce wcześniej omawiane korzyści, nie potwierdzili jednoznacznie tej zależności. 51% odpowiedziało twierdząco, natomiast 44% stwierdziło, że „nie zawsze” tak jest. Oznacza to, iż w oczach uczestników rynku uzyskana certyfikacja nie gwarantuje osiągnięcia korzyści kojarzonych ze zrównoważonymi budynkami. Zdecydowanie się zgadzam

Certyfikowane budynki wykazują tendencję do osiągania wyższych kosztów najmu niż budynki bez certyfikacji

Certyfikowane budynki wykazują tendencję do osiągania wyższych cen kupna niż budynki bez certyfikacji

Zgadzam się

8%

Nie zgadzam się

33%

15%

30%

30%

8%

Nie jestem pewna / pewien

22%

22%

8%

Raczej się zgadzam

24%

4%

28%

28%

34%

6%

Certyfikowane budynki wykazują tendencję do szybszej sprzedaży niż budynki bez certyfikacji

3% 9%

14%

61%

13%

W certyfikowanych budynkach najemcy rzadziej się zmieniają

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100%

Niską świadomość oraz brak pewności co do korzyści wynikających z atrybutów zielonych budynków potwierdza również fakt, że znaczna część respondentów nie jest pewna lub nie zgadza się ze stwierdzeniami, iż certyfikowane budynki wykazują tendencję do osiągania wyższych kosztów najmu, wyższych cen kupna lub szybszej sprzedaży, niż budynki bez certyfikacji. Natomiast większość ankietowanych (61%) nie jest pewna czy istnieje zależność pomiędzy certyfikacją a rotacją najemców w budynku. Ta niska świadomość korzyści wynikających z uzyskania certyfikatu jest głównie konsekwencją braku ogólnodostępnych danych jednoznacznie je potwierdzających oraz relatywnie niskiej liczby istniejących certyfikowanych budynków na rynku.

17


Jak wynika z badania, 32% respondentów nie byłoby skłonnych zapłacić więcej za wynajem, budowę lub kupno zielonego budynku w porównaniu do budynku standardowego. Z firm, które zadeklarowały w ankiecie, że byłyby w stanie zapłacić więcej, większość (łącznie 57%) jest w stanie ponieść koszt do 5% wyższy. Ile więcej Pani/Pana firma byłaby skłonna zapłacić za wynajem, budowę lub kupno zielonego budynku w porównaniu do budynku standardowego? 50%

40%

32%

29%

28% 30%

20%

9% 2%

10%

do 2%

0%

więcej niż 10%

5-10%

2 - 5%

Ponadto, większość badanych nie zgadza się (42%) lub nie jest pewna (20%) stwierdzenia: „nasza firma spodziewa się, iż zielony budynek powinien kosztować mniej niż budynek standardowy”. Zdecydowanie się zgadzam

Nasza firma spodziewa się, że zielony budynek powinien kosztować mniej niż budynek standardowy

7%

10%

18

Zgadzam się

17%

20%

Raczej się zgadzam

14%

30%

40%

Nie jestem pewna / pewien

Nie zgadzam się

20%

50%

60%

42%

70%

80%

90%

100%

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce Zdecydowanie się zgadzam

Zgadzam się

Raczej się zgadzam

Nie jestem pewna / pewien

Nie zgadzam się


Problemy występujące na rynku zielonego budownictwa

Respondenci zapytani o problemy dotyczące polskiego rynku zielonego budownictwa, wskazali przede wszystkim brak zachęt finansowych i prawnych. Co ciekawe, ankietowani nie zauważają na polskim rynku utrudnionego dostępu do właściwych materiałów budowlanych. Z odpowiedzi wynika również, że na rynku istnieje grupa fachowców będących w stanie prawidłowo przeprowadzić proces projektowania i budowy, natomiast rynek nie jest w tym kierunku dostatecznie rozwinięty i mogą występować problemy w dotarciu do odpowiednich osób.

19


Często wskazywanym problemem jest również wynikająca już z wcześniejszych odpowiedzi niska świadomość wartości/korzyści zielonych inwestycji. Ma to związek z faktem, iż według większości respondentów proces certyfikacji odbierany jest w Polsce jako niepotrzebny wydatek. W związku z tym, że świadomość korzyści nie jest powszechna, uczestnicy rynku nie są skłonni zapłacić więcej za certyfikację. Tę zależność dodatkowo potwierdza komentarz jednej z osób biorących udział w ankiecie, która stwierdziła, że „brak jest świadomości (edukacji) użytkowników, czym jest „zielone” podejście do ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju”.

„W rozwoju zielonego budownictwa w Polsce bardzo dużą rolę będzie odgrywać podnoszenie świadomości rynku poprzez edukację oraz analizę przykładów udanego certyfikowania budynków. Warto zauważyć, że jako główny problem dotyczący polskiego rynku zrównoważonego budownictwa uczestnicy ankiety uznali brak zachęt finansowych i prawnych. Pokazuje to, że zrównoważone budownictwo jest w dalszym ciągu postrzegane jako dodatkowy koszt, uzasadniony ekonomicznie jedynie pod warunkiem zapewnienia zewnętrznego dofinansowania. Z doświadczenia Colliers wynika jednak, że prawdziwie zrównoważone budynki łączą w sobie uzasadnienie biznesowe z ograniczeniem negatywnego wpływu na środowisko oraz troską o zdrowie użytkowników.”

20

Jerzy Wójcik Architekt IARP, LEED AP BD+C, BREEAM International Assessor, Senior Associate, Green Building Advisory, Colliers International


Certyfikacja

Z wyników przeprowadzonego badania wynika, że:

Dla 19% respondentów, zielone budynki, które firmy wynajmują, kupują lub budują, nie muszą posiadać certyfikatu. Wskazuje to ponownie na małą świadomość rynku w zakresie korzyści certyfikacji budynków.

Pozytywny jest fakt, że 40% ankietowanych odpowiedziało, że ich firma obecnie stara się o certyfikację budynków...

...a 22% firm planuje rozpocząć proces certyfikacji w najbliższej przyszłości (w perspektywie 1-3 lat).

Dla 19% respondentów staranie się o certyfikat nie jest priorytetem...

...a 29% stwierdziło, że do tych działań zachęciłaby ich przede wszystkim decyzja zarządu firmy.

W drugiej kolejności (24%) wskazano na zachęty ze strony rządu, których brak postrzegany jest przez badanych jako jeden z głównych problemów występujących na rynku zielonego budownictwa.

21


Trendy na rynku

85% Zainteresowanie zielonym budownictwem jest w Polsce coraz większe i obecnie można mówić już o występującym na rynku trendzie. Zdecydowana większość osób, które wzięły udział w badaniu wskazuje, że z doświadczenia ich firmy, zainteresowanie zrównoważonymi budynkami na rynku rośnie.

77% Podobnie większość wskazała, że ich zdaniem popyt na zielone budynki będzie rósł w przyszłości.

„77% respondentów naszego badania uznało, że popyt na certyfikowane powierzchnie biurowe będzie rósł. Trend jest związany oczywiście ze zwiększającą się podażą zielonych biurowców i tym samym większą liczbą opcji najmu. Należy też zauważyć, że rosnąca wśród najemców świadomość korzyści płynących z wyboru ekologicznego biura wpłynie nie tylko na strategie deweloperów planujących nowe inwestycje, ale również na właścicieli starszych nieruchomości, którzy coraz częściej remontując swoje nieruchomości biurowe powinni rozważyć proces ich certyfikacji.” Mateusz Polkowski Dyrektor w Dziale Badań Rynku i Doradztwa, Jones Lang LaSalle

22

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


Zrównoważony rozwój

19% respondentów przyznało, iż idea zrównoważonego rozwoju nie jest w ich firmie obecnie wprowadzona w żaden sposób.

W jaki sposób idea zrównoważonego rozwoju jest wdrażana w Pani/Pana firmie?

Zrównoważony rozwój pojawia się w ogólnej strategii firmy oraz strategii marketingowej/ PR odpowiednio w 56% i 48% przypadkach. Jednocześnie, 20% respondentów zdecydowanie zgodziło się ze stwierdzeniem, że ich firma jest silnie zaangażowana w ideę zrównoważonego rozwoju. Wyniki te wskazują, że idea zrównoważonego rozwoju w firmach, których przedstawiciele wzięli udział w ankiecie, jest wdrażana tylko na poziomie ogólnej strategii, nie ma natomiast przełożenia na konkretne działania.

„Cieszymy się, że rośnie świadomość polskiego rynku w zakresie zrównoważonego budownictwa. Nasza wspólna inicjatywa badawcza potwierdziła, że coraz więcej firm opracowuje strategie zrównoważonego rozwoju, wydaje raporty CSR, prowadzi dialog z interesariuszami i lokuje swoją siedzibę w „zielonych” biurowcach. W dobie rosnącej konkurencji budowanie wizerunku firmy postępującej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju ma coraz większe znaczenie i pozwala efektywnie budować relacje z klientami, pracownikami i inwestorami”. Irena Pichola Lider zespołu ds. zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialnego biznesu, PwC

23


mniej niż budynek standardowy

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

Wydajność i zdrowe miejsce pracy Zdecydowanie się zgadzam

Raczej się zgadzam

Zgadzam się

Nie jestem pewna / pewien

100%

Nie zgadzam się

Zielone / zrównoważone 18% 38% 16% 19% 9% budynki mogą poprawić atrakcyjność firmy pod kątem pozyskiwania oraz utrzymania pracowników 54% respondentów nie zgadza się lub nie jest pewna stwierdzenia, że ich firma jest w stanie ponieść większe

koszty kupna lub wynajmu zielonego budynku w celu zapewnienia najemcom lub pracownikom zdrowego środowiska pracy. 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

Zdecydowanie się zgadzam

Nasza firma jest w stanie zapłacić więcej za wynajem zielonego budynku, ponieważ chcemy zapewnić naszym pracownikom zdrowe środowisko pracy

8%

14%

10% 20% Zdecydowanie się zgadzam

Raczej się zgadzam

Zgadzam się

Nie jestem pewna / pewien

24%

30%

40%

Zgadzam się

Nie zgadzam się

34%

50% Raczej 60%

się zgadzam

70% 80% Nie jestem

20%

90%

pewna / pewien

100%

Nie zgadzam się

Podobnie, nie są oni całkowicie przekonani lub nie zgadzają się ze stwierdzeniami, że zielone budynki lepiej wpływają na zdrowie pracowników (na przykład zmniejszają ilość udzielanych zwolnień lekarskich) czy też, że podnoszą wydajność pracowników.

17%

7%

14%

20%

42%

Nasza firma spodziewa się, że zielony budynek Co ciekawe, aż 72% zgadza się natomiast ze stwierdzeniem, że zielone budynki mogą poprawić atrakcyjność powinien kosztować firmy pod kątem pozyskania oraz utrzymania pracowników. Może to świadczyć o wykorzystywaniu przez mniej niż budynek standardowy firmy statusu zielonego budynku, przekładającego się na jego nowoczesność i atrakcyjność, do pozyskania

pracowników, którzy cenią sobie te aspekty w procesie poszukiwania pracy. 10%

20%

Zdecydowanie się zgadzam

Zielone / zrównoważone budynki mogą poprawić atrakcyjność firmy pod kątem pozyskiwania oraz utrzymania pracowników

40%

Zgadzam się

50%

20%

60%

Raczej się zgadzam

18%

10%

24

30%

38%

30%

40%

Zdecydowanie Zgadzam się zgadzam Analiza rynku zrównoważonegosię budownictwa w Polsce

50%

60%

Raczej się zgadzam

70%

80%

90%

Nie jestem pewna / pewien

16%

70%

80%

Nie jestem pewna / pewien

100%

Nie zgadzam się

19%

9%

90%

100%

Nie zgadzam się


Uczestnicy rynku okazali się bardziej świadomi korzystnego wpływu zielonych budynków na zdrowie i wydajność pracowników, gdy zostali poproszeni o ocenę konkretnych czynników, takich jak: • • • • • •

światło dzienne, świeże powietrze, obecność roślin, możliwość otwierania okien, możliwość regulacji temperatury, czy też obecność mebli ergonomicznych.

Zdecydowana większość stwierdziła, że te cechy mają „silny” lub „dość duży wpływ” na zdrowie i jakość pracy. Najwięcej ankietowanych wskazało na światło dzienne (94%) oraz świeże powietrze (95%).

Z jednej strony świadomość pozytywnego wpływu atrybutów zielonych budynków na zdrowie i wydajność pracowników jest niska, natomiast z drugiej, po przedstawieniu ankietowanym konkretnych atrybutów, odbierane są one jako faktycznie istotne dla zdrowia w miejscu pracy. Ta sprzeczność może być spowodowana brakiem szczegółowej wiedzy o cechach zrównoważonych budynków i brakiem ogólnodostępnych danych oraz informacji jednoznacznie potwierdzających ich korzystny wpływ na zdrowie i wydajność pracy.

„O tym, że dobry klimat wewnętrzny w szeroko pojętym znaczeniu pozytywnie wpływa na samopoczucie, zdrowie i przekłada się na wyższą wydajność pracy nie trzeba nikogo przekonywać. Jednakże pracodawca, zanim podejmie decyzję o przeniesieniu się do budynku zielonego, chciałby wiedzieć w jakim stopniu. Odpowiedź na to pytanie jest znacznie bardziej skomplikowana niż porównywanie efektywności energetycznej budynków. Wymaga przeprowadzenia kompleksowych i czasochłonnych badań i analiz z pogranicza ergonomii, fizjologii, medycyny, psychologii… To jest kolejne wyzwanie!” Jarosław Kujawa Dyrektor, BuroHappold Engineering

25


Percepcja deweloperów

Wszyscy deweloperzy, którzy uczestniczyli w ankiecie, zapytani na jakim etapie budowy powinien rozpocząć się proces certyfikacji, wskazali dwa początkowe etapy, czyli fazę planowania oraz projektowania. Okazało się jednak, że 45% nie ma świadomości, że proces certyfikacji powinien rozpocząć się już na najwcześniejszym etapie planowania, tj. przed zakupem działki, stworzeniem projektu, itd. Projekt i budowa zrównoważonego budynku, w porównaniu z podobnym budynkiem bez certyfikacji, w świadomości deweloperów kosztują więcej. Większość ankietowanych (62%) wskazuje, że wzrost kosztów kształtuje się w przedziale od 2 do 10%. Żaden z nich nie uważa, że koszty projektu i budowy zielonego budynku są wyższe niż w przypadku budynku bez certyfikatu o więcej niż 20%. Ile więcej, według Pani/Pana, kosztuje w Polsce projekt i budowa zielonego/zrównoważonego budynku w porównaniu z podobnym budynkiem bez certyfikacji?

Jako przyczyny wyższych kosztów budowy zrównoważonego budynku deweloperzy przede wszystkim podają koszty związane z zastosowaniem nowoczesnych technologii (wg. 87% jest to „silny” lub „dość duży” wpływ). Koszty związane z użyciem ekologicznych materiałów budowlanych mają również „silny” lub „dość duży” wpływ dla 66% deweloperów.

26

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


Najmniej istotne znaczenie mają natomiast koszty związane z zatrudnieniem specjalistów zaangażowanych w proces projektowania i budowy zielonego budynku. Ten czynnik ma „silny” lub „dość duży” wpływ dla 58% ankietowanych. W nawiązaniu do wyższych kosztów projektowania i budowy zielonego budynku, deweloperzy zostali zapytani, czy, według nich, zostaną one spłacone podczas fazy użytkowania na przykład poprzez niższe koszty utrzymania. 61% respondentów odpowiedziało twierdząco. Zastanawiające jest jednak, że aż 21% ankietowanych „nie wie” czy koszty te rzeczywiście się zwrócą. Z drugiej strony, aż 76% ankietowanych deweloperów uważa, że nadwyżka kosztów związana z projektowaniem i budową zielonego budynku będzie się zmniejszać w przyszłości. Świadczy to o przekonaniu deweloperów, że są to inwestycje perspektywiczne. Czy uważa Pani/Pan, że wyższe koszty projektowania i budowy zielonego budynku zostaną spłacone podczas fazy użytkowania?

Czy według Pani/Pana, nadwyżka kosztów związana z projektowaniem i budową zrównoważonego budynku, będzie się zmniejszać w przyszłości?

27


Percepcja inwestorów

Inwestorzy, biorący udział w badaniu, zostali w pierwszej kolejności zapytani, do jakiego stopnia czynniki takie jak: • • • • •

opóźnienia w budowie, zmiany prawne wymagające wprowadzenia wyższych standardów, zmiany preferencji najemców, ekstremalne warunki pogodowe, w skutek których rosną koszty utrzymania oraz ubezpieczenia, rosnące koszty energii.

mają wpływ na rentowność dowolnej inwestycji.

Dla 94% respondentów najsilniejszy oraz „dość duży” wpływ mają zmiany preferencji najemców. Na rentowność inwestycji znacznie wpływają również opóźnienia w budowie...

... oraz zmiany prawne.

Najmniejsza liczba respondentów wskazała ryzyka związane z rosnącymi kosztami energii

...oraz ekstremalnymi warunkami pogodowymi.

28

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce


Inwestorzy niekoniecznie zgadzają się natomiast ze stwierdzeniem, że zrównoważona inwestycja ma lepszą efektywność operacyjną, co wystawia ją na mniejsze ryzyko. Pozytywne jest jednak, że 40% inwestorów dostrzega taką zależność. Według inwestorów, kluczowym parametrem do zmierzenia stopnia zrównoważenia inwestycji jest certyfikacja niezależnej organizacji (46% odpowiedzi). Pozwala to wnioskować, że wprawdzie uzyskanie certyfikatu nie jest dla całej badanej grupy przedstawicieli rynku dowodem czy gwarancją odniesienia korzyści wynikających z atrybutów zielonego budynku, to jednak dla wielu inwestorów pozostaje on najbardziej miarodajnym parametrem.

Tak

Niekoniecznie Nie wiem

Warto zwrócić również uwagę na wysoki odsetek odpowiedzi wskazujących analizę kosztów cyklu życia, jako kluczowy parametr zrównoważenia inwestycji, co świadczy o docenianiu długotrwałych efektów zielonego budownictwa. Co, według Pani/Pana, jest kluczowym parametrem do zmierzenia stopnia zrównoważenia inwestycji?

29


Podsumowanie

W odniesieniu do tez potwierdzonych w globalnym raporcie „Business Case for Green Buildings”, z analizy badania percepcji uczestników polskiego rynku nieruchomości na temat zrównoważonego budownictwa, wynikają następujące wnioski: Podobnie jak w przypadku badania globalnego, również w Polsce respondenci wskazują, że zrównoważone budynki długofalowo redukują koszty operacyjne oraz koszty utrzymania. Charakterystyka zrównoważonych budynków oraz ich korzyści kojarzone są przez respondentów z obniżonymi kosztami mediów, a przede wszystkim energii.

Natomiast świadomość bezpośredniej relacji pomiędzy zrównoważonym budynkiem, a zdrowiem i lepszą wydajnością pracowników jest niska. Badani nie widzą również związku pomiędzy uzyskaniem przez budynek certyfikatu, a uzyskaniem korzyści wynikających z atrybutów zielonych budynków.

Niezauważany jest także wpływ zrównoważonych budynków na łatwiejsze pozyskiwanie najemców, czy też uzyskiwanie wyższych cen najmu oraz sprzedaży nieruchomości.

„Wyniki ankiety dowodzą wzrastającego zainteresowania tematem zielonego budownictwa w Polsce. Nasz kraj posiada ogromy potencjał, ale mamy jeszcze wiele do zrobienia w tym zakresie. Mam nadzieję, że analiza przygotowana przez nas, Partnerów projektu, znacząco przyczyni się do wzrostu świadomości związanej z tematem zrównoważonego budownictwa. Liczę, że wzrost świadomości przełoży się na codzienną praktykę i rozwój budownictwa zrównoważonego, a certyfikacje budynków staną się rzeczywistym i rzetelnym potwierdzeniem ich ekologiczności.”

30

Karolina Krzyżanowska Konsultant ds. nowoczesnych technologii, Imtech Polska Sp. z o.o.


Wyższe koszty projektowania i budowy zielonych budynków w Polsce, zdaniem deweloperów, kształtują się w przedziale między 2 a 10%. Jest to według nich spowodowane głównie kosztami związanymi z zastosowaniem nowoczesnych technologii. Ponadto, znaczna większość respondentów za budowę, kupno lub wynajem skłonna jest zapłacić maksymalnie do 5% więcej.

Inwestorzy nie są jednoznacznie pewni, czy zrównoważona inwestycja ma lepszą efektywność operacyjną i czy jest wystawiona na mniejsze ryzyko. Warto jednak podkreślić, iż wskazują certyfikację jako kluczowy parametr do zmierzenia stopnia zrównoważenia inwestycji.

Niska świadomość uczestników rynku w zakresie przedstawionych powyżej aspektów może wynikać z braku ogólnodostępnych danych potwierdzających korzyści zielonego budownictwa, czy też wartość kapitałową zrównoważonych budynków. Dlatego tak ważne jest potwierdzenie opłacalności zielonego budownictwa poprzez rzeczywiste dane rynkowe.

„Dla SPIE Polska (znanej pod wcześniejszą marką HOCHTIEF Facility Management Polska), wyniki raportu są potwierdzeniem własnych analiz w obszarze kosztów operacyjnych, a także obserwacji i doświadczeń związanych ze świadomością dotyczącą tematyki zrównoważonego budownictwa zarówno w, jak i poza branżą nieruchomości. Jest to dla nas niezwykle istotne zagadnienie, dlatego bez wahania uczestniczymy w projekcie i dzielimy się swoimi doświadczeniami. Zachęcamy również do tego zarówno inwestorów, jak i najemców - bez których inicjatywy i wsparcia, kolejne analizy polskiej rzeczywistości zrównoważonego budownictwa nie będą możliwe.” Malgorzata Wilczek Dyrektor Sprzedaży i Marketingu, SPIE Polska Sp. z o.o.

31


Pomimo, iż w Polsce świadomość korzyści wynikających z atrybutów zrównoważonych budynków jest niska i certyfikaty nie są postrzegane jako gwarancja tych korzyści, to na rynku widoczny jest pozytywny trend w kierunku rozwoju zielonego budownictwa.

Jednak, aby był on możliwy, konieczna jest komunikacja pozytywnych aspektów zielonego budownictwa oraz wielopłaszczyznowa edukacja rynku w tym zakresie.

„Uczestnictwo w raporcie to dla nas kolejny krok w kierunku budowania świadomości i edukacji jakie są związane ze zrównoważonym budownictwem. Z perspektywy 20 lat naszej działalności na polskim rynku obserwujemy ogromną zmianę jaka zaszła w postrzeganiu zielonych budynków przez najemców, inwestorów, a także władze samorządowe. Wyniki pokazują, że kierunek zmian jest jednoznaczny i działania, jakie podjęliśmy znakomicie się w nie wpisują. Nadal jednak musimy poczekać na szczegółowe dane oparte na kilkuletnich analizach funkcjonowania oraz użytkowania obiektów zaprojektowanych i wykonanych zgodnie z zasadami nowoczesnego budownictwa. To cały czas przed nami, ale musimy zacząć już dziś. Wiedza zgromadzona w ramach raportu umożliwi weryfikację założeń i potwierdzi, że zrównoważone budynki są energooszczędne, efektywne i przyjazne dla użytkowników. Bardzo się cieszymy, że tak wiele firm wzięło udział w raporcie i wyraziło chęć podzielenia się wewnętrznymi danymi i doświadczeniami. Tylko dzięki współpracy, której przykładem jest niniejszy raport, będziemy mogli mierzyć się z kolejnymi wyzwaniami w tworzeniu nowoczesnych inwestycji.” Waldemar Olbryk Prezes Skanska Property Poland

32


Podziękowania

Bez pomocy partnerów Construction Marketing Group oraz firm wspierających projekt, przeprowadzenie ankiety nie byłoby możliwe. Dziękujemy przedstawicielom firm i organizacji partnerskich za zaangażowanie i pracę włożoną w przygotowanie ankiety i przeprowadzenie badania. Projekt wsparli: Aleksandra Wasilewska, Colliers International Agnieszka Winkler, Colliers International Agnieszka Luścińska, Colliers International Jerzy Wójcik, Colliers International Robert Karczewski, Hill International Katarzyna Suszyńska, Imtech Polska Karolina Krzyżanowska, Imtech Polska Mateusz Polkowski, Jones Lang LaSalle Ewa Zwardoń, Philips Lighting Poland Andrzej Michalik, PRC Architekci Irena Pichola, PwC Ewa Solarz, PwC Paulina Kaczmarek, PwC Mateusz Walewski, PwC Devin Saylor, Skanska Małgorzata Wilczek, SPIE Polska Marta Lenarczyk, SPIE Polska Dominika Czerwińska, World Green Building Council James Drinkwater, World Green Building Council Specjalne podziękowania kierujemy do Katarzyny Maryniuk, za koordynację projektu w imieniu Construction Marketing Group, oraz Ewy Sobczak, graphic designer w BuroHappold Engineering, za opracowanie graficzne raportu.

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce

33


Construction Marketing Group

Construction Marketing Group jest inicjatywą firm z branży budowlanej i nieruchomości komercyjnych założoną przez Katarzynę Chwalbińską-Kusek z BuroHappold Engineering wraz z Ewą Zwardoń z Philips Lighting Polska. Partnerami wspierającymi inicjatywę są Magdalena Cieliczko i Radosław Górecki z Colliers International oraz Małgorzata Wilczek z firmy Spie Polska. Grupa skupia osoby zajmujące się marketingiem strategicznym, rozwojem biznesu oraz komunikacją. Misją CMG jest podejmowanie aktywności mających na celu networking oraz budowanie i promowanie strategicznej roli marketingu w branży budowlanej i nieruchomości komercyjnych; edukowanie branży w zakresie zrównoważonego rozwoju, integracja w dialogu z decydentami oraz rozwój zawodowy członków grupy. W ramach działań grupy powstał projekt „Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce”, organizowane są cykliczne warsztaty o tematyce marketingowej oraz spotkania branżowe. CMG jest lokalnym partnerem projektu Laboratorium Efektywność Energetyczna w Budynkach organizowanym w Polsce przez WBCSD oraz partnerem WIZJI 2050, która jest wspólną inicjatywą Ministerstwa Gospodarki, Ministerstwa Środowiska, Forum Odpowiedzialnego Biznesu i firmy doradczej PwC.

BuroHappold Engineering jest niezależnym, międzynarodowym biurem projektowym, przez swoich klientów określanym, jako „zaangażowane”, „innowacyjne” i „partnerskie”. W ciągu 40 lat działalności w dynamicznie zmieniającym się świecie, BuroHappold stało się synonimem kreatywnych oraz wartościowych rozwiązań inżynieryjnych dla budynków i miast. Nasze projekty znajdują się na każdym kontynencie i pracujemy z największymi międzynarodowymi biurami architektonicznymi. Ponadto współpracujemy z organizacjami, takimi jak Bank Światowy, Organizacja Narodów Zjednoczonych czy UNESCO. Globalna społeczność doświadczonych inżynierów BuroHappold oferuje eleganckie rozwiązania dla budynków i miast, które mają na celu rozwiązanie największych, współczesnych problemów miejskich. Więcej informacji na stronie www.burohappold.com oraz na profilu na Twitterze: @burohappold. W polskim oddziale, założonym w Warszawie w 1997 roku, pracuje obecnie ponad siedemdziesięciu inżynierów i konsultantów. Dostarczają oni skutecznych, technicznie niezawodnych, ekonomicznych i przyszłościowych rozwiązań, dzięki czemu realizują projekty efektywne biznesowo dla klientów w Europie Środkowej, Wschodniej oraz w innych regionach świata.

34


Philips Lighting zajmuje czołową pozycję w Polsce i na świecie w dostarczaniu profesjonalnych rozwiązań oświetleniowych do biur, galerii handlowych, hoteli, magazynów, jak również do zakładów produkcyjnych, szkół, szpitali i obiektów kulturalnych. Dodatkowo Philips dostarcza oświetlenia zewnętrznego dla budynków, ulic, obiektów sportowych oraz upiększa miasta światłem. Ważnym aspektem w zakresie oświetlenia jest redukcja zużycia energii, która przekłada się na ograniczanie szkodliwej emisji dwutlenku węgla. W biurach dzięki doborowi właściwych opraw LED oraz inteligentnych systemów sterowania koszty zużycia energii można zmniejszyć o ponad 60%. Philips Lighting w Polsce oznacza 90 lat tradycji. Firma zatrudnia ponad sześć tysięcy osób w czterech zakładach produkcyjnych. Philips jest jednym z największych lokalnych eksporterów z inwestycjami przekraczającymi 500 milionów euro.

Colliers International jest globalną firmą doradczą działającą w obszarze rynku nieruchomości komercyjnych poprzez sieć 482 biur w 62 krajach i zatrudniającą ponad 13 500 pracowników. Jako część spółki giełdowej FirstService Corporation Colliers oferuje pełen zakres usług podmiotom związanym z rynkiem nieruchomości. Colliers doradza najemcom komercyjnym, właścicielom nieruchomości oraz inwestorom. Zajmuje się pośrednictwem w zakresie wynajmu, sprzedaży i zarządzania nieruchomościami, a także doradztwem na rynku inwestycji hotelowych i rekreacyjnych, nadzorem budowlanym, wyceną oraz badaniami rynku. Według najnowszego rankingu sporządzonego przez Lipsey Company Colliers International jest drugą na świecie najbardziej rozpoznawalną firmą działającą w obszarze nieruchomości komercyjnych. W Polsce firma działa od 1997 roku i posiada biura w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu, Szczecinie i Gdańsku, w których łącznie zatrudnia ponad 200 specjalistów.

Builder (www.ebuilder.pl) - założony w 1996 roku, wiodący miesięcznik dla budownictwa, architektury i biznesu.

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce

35


Wybrane firmy, które odpowiedziały na ankietę i zgodziły się ujawnić nazwę*:

• • • • • • • • • • • • • • • • • • •

KNIGHT FRANK LHI Sp. z o. o. Netia NOWY STYL GROUP OKAM CAPITAL Sp. z o. o. Provident Polska S.A. REINO Partners Rezydent S.A. Sanitec Koło Sp. z o. o. Siemens Sp. z o. o. Schneider Electric Stena Recycling Sp. z o. o. TDP Sp. z o. o. Thomson Reuters TPS Reapolis TUP S.A. Turner & Townsend Unidevelopment S.A. Zumtobel Light.

* W badaniu wzięło udział 115 respondentów.

36

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Allcon Investment Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. ARCADIS Sp. z o. o. Atlas Sp. z o. o. Avestus Real Estate Sp. z o. o. Bank BPH Bank Zachodni WBK S.A. BlackRock Bouygues Immobilier Polska BUMA INWESTOR CEMEX Polska Centrum Handlowe Sukcesja Det Norske Veritas Poland Real Estate Sp. z o. o. DTZ Polska Sp. z o. o. Echo Investment S.A. ecoville Sp. z o. o. EURO STYL Sp. z o. o. S.K FBserwis GPP Business Park Grupa Capital Park Hammermed Sp. z o. o. Nieruchomości Sp. K HB Reavis ING Bank Śląski


Kontakt

Construction Marketing Group cmg@burohappold.com Katarzyna Chwalbińska-Kusek, BuroHappold katarzyna.kusek@burohappold.com

Ewa Zwardoń, Philips Lighting Poland ewa.zwardon@philips.com

Aleksandra Wasilewska, Colliers International aleksandra.wasilewska@colliers.com

37


cmg@burohappold.com

Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce  
Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce  
Advertisement