Page 1

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ----------------------------------------------------ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Δυνητικές Κοινότητες: Κοινωνιο-Ψυχολογικές Προσεγγίσεις και Τεχνικές Εφαρμογές

Εργασία για το μάθημα Ζητήματα Λειτουργίας και Διαχείρισης των Δυνητικών Κοινοτήτων Υπεύθυνοι διδασκαλίας Η. Βαρλάμης Α. Γιαννακουλόπουλος Δ’ Εξάμηνο Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2009-2010

Τίτλος εργασίας Δυνητική Κοινότητα Εργαζομένων στον Ο.Τ.Ε. Επιμέλεια Εργασίας: Κώστας Μπλέτσος, Α.Μ:

6308M010

Κατερίνα Κριτζιλάκη, Α.Μ.: 6308Μ006

1


Περιεχόμενα Εισαγωγή.......................................................................................................3 Τα ψηφιακά δίκτυα στην υπηρεσία του συνδικαλιστικού κινήματος..............4 Τα sites αντίστασης στον χώρο εργασίας......................................................5 Οι e-unions.....................................................................................................5 Ομάδες κοινών συμφερόντων........................................................................6 Οι εργαζόμενοι στον Ο.Τ.Ε............................................................................7 Η Ομοσπονδία Εργαζομένων Ο.Μ.Ε.-Ο.Τ.Ε. ...............................................7 Το forum Εργαζομένων του Ο.Τ.Ε.....................................................................8 Σκοπός – Στόχοι της Κοινότητας....................................................................8 Συναφής Κοινότητα........................................................................................8 Επιλογή Εργαλείου........................................................................................9 PhpBB............................................................................................................9 Όρια της Κοινότητας.....................................................................................10 Διεξαγωγή δειγματοληπτικής έρευνας.........................................................10 Διάγραμμα 1ο ..............................................................................................11 Διάγραμμα 2ο ..............................................................................................11 Διάγραμμα 3ο...............................................................................................12 Διάγραμμα 4ο...............................................................................................12 Διάγραμμα 5ο...............................................................................................13 Διάγραμμα 6ο...............................................................................................13 Διάγραμμα 7ο...............................................................................................14 Διάγραμμα 8ο...............................................................................................14 Διάγραμμα 9ο...............................................................................................15 Διάγραμμα 10ο.............................................................................................15 Διάγραμμα 11ο.............................................................................................16 Υποερωτήματα ανοικτού τύπου...................................................................16 Ευρήματα της έρευνας.................................................................................16 Προώθηση του forum...................................................................................17 Λειτουργία....................................................................................................18 Συμπεράσματα – Επίλογος.............................................................................19 Βιβλιογραφικές αναφορές................................................................................22

2


Δυνητική Κοινότητα Εργαζομένων Ο.Τ.Ε. Εισαγωγή Η έλευση της Εποχής της Πληροφορίας είχε ως συνέπεια την μεταβολή του πεδίου δραστηριοποίησης των κοινωνικών κινημάτων, η οποία σε μεγάλο βαθμό πραγματοποιείται πλέον μέσω του Internet. Επί τούτου ο Castells, M. (2001) τονίζει πως, όπως η οργάνωση του εργατικού κινήματος της βιομηχανικής εποχής δεν θα μπορούσε να απομονωθεί από το πλαίσιο οργάνωσής του, το εργοστάσιο, έτσι και οι εργαζόμενοι των ημερών μας δεν μπορούν να απομονωθούν από το Internet, που αποτελεί την υλική υποδομή της μορφής οργάνωσης του XXI ου αιώνα, δηλαδή του δικτύου1. Για τον Castells, M. (2001), κύριο χαρακτηριστικό της δικτυωμένης κοινωνίας είναι η πλήρωση του κενού που δημιούργησε η κρίση των κάθετων οργανώσεων της βιομηχανικής εποχής. Τονίζει δε πως αναγκαία και ικανή συνθήκη για την επιβίωση μεταξύ άλλων μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης, αποτελεί η εγκατάλειψη του παραδοσιακού γραφειοκρατικού μοντέλου και η υιοθέτηση

άλλων

“χαλαρότερων”

και

πιο

αυθόρμητων

μορφών

του

συνασπίζεσθαι. Οι μορφές λοιπόν οργάνωσης που Internet και ψηφιακά δίκτυα αναδεικνύουν, εμφανίζονται σαν εκδήλωση ενός συγκεκριμένου τύπου στράτευσης, αυτού της αυτονομίας, της ενεργούς συμμετοχής και της ατομικής ευθύνης, που τίθενται στον αντίποδα της παραδοσιακής. Στην παρούσα, σχεδιάζεται δυνητική κοινότητα εργαζομένων στον Ο.Τ.Ε., στην οποίαν οι εργαζόμενοι μπορούν να συνέρχονται, να ανταλλάσουν απόψεις, να συνδιοργανώνουν δράσεις, να επικοινωνούν αλλά και να συσπειρώνονται ενάντια σε απειλές και ενέργειες που θίγουν τα εργασιακά τους δικαιώματα. Ως κύριο κίνητρο συμμετοχής των εργαζομένων στην εν λόγω αποτελεί η αμοιβαιότητα, κίνητρο που κατά τον Kollock, P. (1999), έτσι όπως αναφέρεται από τους Γιαννακουλόπουλο, Α. και Βαρλάμη, Η. (2008), αποτελεί ένα από τα πλέον ικανά για να ενεργοποιήσει κάποιον2.

1

Castels, M. (2001). Ο Γαλαξίας του Διαδικτύου. Αθήνα: Καστανιώτης. σ. 171. Γιαννακουλόπουλος, Α & Βαρλάμης, Η. (2008). Δυνητικές Κοινότητες και Διαδίκτυο: Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις και Τεχνικές Εφαρμογές. Αθήνα: Κλειδάριθμος. σ. 253. 2

3


Τα όρια της κοινότητας καθορίζονται βάσει δειγματοληπτικής έρευνας, ως bottom-up διαδικασία, γεγονός που περιβάλλει την κοινότητα με τα απαιτούμενα επίπεδα εμπιστοσύνης εκ μέρους των συμμετεχόντων. Ως πλατφόρμα της κοινότητας επιλέγεται το forum, δεδομένου ότι αποτελεί το εξοχήν εργαλείο ανάδειξης πνεύματος σύμπνοιας και συναδελφικότητας. Η στρατηγική των συνδικάτων στην εποχή του Internet. Με την ανάπτυξη των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.), η δυνατότητα έκφρασης σε συνάρτηση με αυτήν της ανταλλαγής πληροφοριών μέσω των ψηφιακών δικτύων (internet και intranet), έδωσαν πνοή μίας νέας ανεξαρτησίας στο συνδικαλιστικό κίνημα. Τα συνδικάτα μέσω των ψηφιακών δικτύων κατακτούν προοδευτικά νέο ζωτικό χώρο, χρησιμοποιώντας και ενσωματώνοντας τις τεχνολογίες αυτές στους χώρους εργασίας. Έτσι, οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες θέτουν τους φορείς αυτούς προ του φαινομένου ανάπτυξης νέων μορφών οργάνωσης, προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των μελών τους. Σύμφωνα με τον Menkhantar, J. (2006)3 δύο κυρίως είναι οι παράγοντες που επηρέασαν στην ανάπτυξη αυτών των οργανώσεων στους χώρους εργασίας:  Η δυνατότητα πρόσβασης των εργαζομένων στο προσωπικό τους ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.  Η γενικευμένη χρήση του intranet από τα συνδικάτα, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα (π.χ. συνδικάτα Connect στην Αγγλία και Syndikat στην Ελβετία). Τονίζεται δε ότι κατά τις εργασίες του Ιδρυτικού Συνεδρίου της Διεθνούς Συνδικαλιστικής Ένωσης, το οποίο έλαβε χώρα στην Βιέννη από 3 μέχρι 6 Νοεμβρίου 2006, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην χρήση των Τ.Π.Ε. για συνδικαλιστικούς σκοπούς. Τα ψηφιακά δίκτυα στην υπηρεσία του συνδικαλιστικού κινήματος Σύμφωνα με τον Favier, L. (2006) από την μέχρι σήμερα πρακτική, αναφορικά με την χρήση των ψηφιακών δικτύων για συνδικαλιστικούς σκοπούς,

3

Menkhantar, J. (2006). L’ indépendance syndicale dans la société de l’ information et de la connaissance: Les contentieux opposant les syndicates et les employeurs sur l΄ utilisation de l’ internet. Communication presentée au Colloque International: Cent ans après la “Charte d’ Amiens”. La notion d’ independence syndicale face à la transformation des pouvoirs. Amiens. σ.1.

4


παρατηρούνται δύο μορφών οργανώσεις. Πρόκειται για τα sites αντίστασης στον χώρο εργασίας και τα e-unions Τα sites αντίστασης στον χώρο εργασίας Χρήση του διαδικτύου για συνδικαλιστικούς σκοπούς πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά από εργαζόμενους στον τομέα των Τ.Π.Ε. και του Internet και συγκεκριμένα από εργαζομένους στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου. Είναι φανερό ότι οι εργαζόμενοι του Amazon.com., του Etown.com ή του ShopAudioVideo.com, οι οποίοι και δημιούργησαν τα πρώτα sites αντίστασης στον χώρο εργασίας, παρουσίαζαν αδυναμία να συνδικαλιστούν με τον παραδοσιακό τρόπο. Το site της Ubi Free, που δημιουργήθηκε από εργαζομένους στην Γαλλική εταιρεία video παιχνιδιών Ubi Soft, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν εμφανίζετο με τη μορφή του συνδικαλιστικού οργάνου, έθεσε τον θεμέλιο λίθο των δυνητικών συνδικάτων. Το εν λόγω site δεν χρησιμοποιήθηκε μόνο ως όργανο διαμαρτυρίας, καταγγέλλοντας τις αδικίες που υφίσταντο οι μισθωτοί της εταιρείας. Χάρη σε αυτό δημιουργήθηκε ένα ολόκληρο προηγούμενο έντονης συζήτησης, αντιπαράθεσης και άσκησης πίεσης διαμεσολαβούμενης από τον υπολογιστή, ώστε ο τότε πρόεδρος της εταιρείας αναγκάστηκε να εγκαινιάσει μία νέα πολιτική ανθρώπινων πόρων. Με άλλα λόγια, οι εργαζόμενοι κατάφεραν να εισάγουν στον δημόσιο χώρο μία κοινωνική σύγκρουση με ελάχιστα μέσα 4. Οι e-unions Οι e-unions αποτελούν δημιούργημα κυρίως του αγγλοσαξονικού κόσμου Πρόκειται για on-line οργανώσεις που αναδεικνύουν το Internet στο επίκεντρο της συνδικαλιστικής στρατηγικής, σε τέτοιο σημείο ώστε να το καθιστούν κύρια πλατφόρμα της δραστηριότητάς τους. Εκπορεύονται από ήδη υπάρχουσες συνδικαλιστικές οργανώσεις, όπως για παράδειγμα τo site του αγγλικού συνδικάτου Connect (των εργαζομένων στις τηλεπικοινωνίες και τεχνολογίες

της

πληροφορίας)

www.connectuk.org,.

Παρόμοια

sites

διατηρούν οι εταιρείες Wash Tech, Washington Alliance of Technology

4

Favier, L. (2006). L’ indépendance syndicale dans la société de l’ information et de la connaissance: Syndicats et movement social à l’ heure d’ Internet. Communication presentée au Colloque International: Cent ans après la “Charte d’ Amiens”. La notion d’ indépendence syndicale face à la transformation des pouvoirs. Amiens. σ.3.

5


Workers, Microsoft, Alliance και I.B.M., η οποία, όπως και η Wash Tech, συμμετέχει στην Communications Workers of America (C.W.A.). Χαρακτηριστικό στοιχείο των e-unions, είναι ότι λειτουργούν αποκλειστικά μέσω των sites τους και μέσω εφαρμογών που συνδέονται με το Internet (email, forum κ.λ.π.). Ομάδες κοινών συμφερόντων Τα ανωτέρω δύο είδη οργάνωσης θεμελιώνονται στην λογική των ομάδων κοινών συμφερόντων, οι οποίες εμφανίστηκαν στις δυτικές κοινωνίες κατά την δεκαετία του’60. Οι ομάδες κοινών συμφερόντων προσδιορίζονται ως κοινωνικές ομάδες, απαρτιζόμενες από Φυσικά ή Νομικά Πρόσωπα, οι οποίες έχουν ως λόγο ύπαρξης την άσκηση μιας μορφής πίεσης στην εξουσία, με σκοπό την προάσπιση των ιδιαιτέρων συμφερόντων τoυς (οικονομικών, υλικών, επαγγελματικών, ανθρωπιστικών, ηθικών κ.λ.π.). Μέσω ενεργειών τους μπορούν να προωθήσουν ακόμα και νομοθετικές ή πολιτικές αλλαγές, ή αντίθετα να τις εμποδίσουν. Χαρακτηριστικό των ομάδων συμφερόντων είναι το γεγονός ότι μπορούν να λάβουν τη μορφή μιας δομημένης οργάνωσης, να ασκούν πίεση σε θεσμικά όργανα ή σε πρόσωπα και να

επηρεάζουν στην λήψη αποφάσεων. Η

διαφοροποίησή τους δε από τα πολιτικά κόμματα, έγκειται στο γεγονός ότι δεν μεριμνούν για το γενικό συμφέρον και ότι οι εκλογικές αναμετρήσεις δεν είναι στις επιδιώξεις τους. Η Πράσινη Βίβλος της Ε.Ε. της 3 ης Μαΐου 2006, προσδιορίζει

σαν

“εκπροσώπηση

συμφερόντων”

“…οποιαδήποτε

δραστηριότητα έχει ως σκοπό την άσκηση επιρροής επί των πολιτικών και διαδικασιών λήψης αποφάσεων των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων5…”. Ο ανωτέρω ορισμός αναφέρεται σε ένα σύνολο οργανισμών, όπως ευρωπαϊκές και διεθνείς οργανώσεις οποιουδήποτε τομέα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, ιδιωτικών εταιρειών, δικηγορικών συλλόγων, αλλά και μη κυβερνητικών οργανώσεων και ομάδων think-tanks. Το έγγραφο 93/c 63/02 της Ε.Ε. ορίζει ότι οι ομάδες συμφερόντων μπορούν να είναι είτε μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα (π.χ. επαγγελματικές ενώσεις, λοιπές

5 6

αδελφότητες

κ.λ.π.)

είτε

κερδοσκοπικού 6.

Στις

πλείστες

των

http://ec.europa.eu/civil_society/interest_groups/definition_fr.htm http://ec.europa.eu/civil_society/interest_groups/docs/v_fr.pdf

6


περιπτώσεων οι επαγγελματικές οργανώσεις εμπίπτουν στην πρώτη κατηγορία. Υπό το πρίσμα αυτό οι εργαζόμενοι στον Ο.Τ.Ε., παρά την ποικιλομορφία των ειδικοτήτων που καλύπτουν, αποτελούν ομάδα αριθμητικώς πολυπληθή και συμπαγή, με προφανή κοινότητα συμφερόντων. Οι εργαζόμενοι στον Ο.Τ.Ε. Στον Ο.Τ.Ε. απασχολούνται σήμερα περίπου 12.000 υπάλληλοι, οι οποίοι ανήκουν σε διάφορες βαθμίδες εκπαίδευσης (πολλοί δε εξ αυτών υψηλής εξειδίκευσης), διέπονται από διαφορετικά κανονιστικά πλαίσια υπαλληλίας (ανάλογα με το έτος πρόσληψής τους) και καλύπτουν διάφορες ειδικότητες. Η ποικιλομορφία των ειδικοτήτων έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη μεγάλου αριθμού

συλλόγων,

Διαφοροποίηση

των

στους

οποίους

υπαλληλικών

οι

status,

υπάλληλοι αλλά

και

συμμετέχουν. τα

συντεχνιακά

χαρακτηριστικά της κάθε ειδικότητας που εκφράζονται μέσω των συλλόγων, οδηγούν συχνά τους εργαζομένους σε συγκρουσιακά φαινόμενα. Η Ομοσπονδία Εργαζομένων Ο.Μ.Ε.-Ο.Τ.Ε. http://www.ome-ote.gr/old/index.htm Η

Ομοσπονδία

συνδικαλιστικό

Εργαζομένων όργανο

των

Ο.Μ.Ε.-Ο.Τ.Ε.

εργαζομένων

αποτελεί

στον

Ο.Τ.Ε.,

το

επίσημο

στο

οποίο

εκπροσωπούνται το μεγαλύτερο μέρος των συλλόγων. Η Ο.Μ.Ε.-Ο.Τ.Ε. παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά των κάθετα ιεραρχημένων συγκεντρωτικών οργανώσεων, με τα ανάλογα ελλείμματα ως προς την συμμετοχή των εργαζομένων στην λήψη αποφάσεων και πρωτοβουλιών, την διάχυση

της

πληροφορίας,

αλλά

και

την

επικοινωνία,

έτσι

όπως

περιγράφονται από τον Maisonneuve, J. (1977)7. Τα ελλείμματα αυτά αλλά και η κατά το 2006 στάση του Προεδρείου της Ομοσπονδίας να συνυπογράψει με την Διοίκηση την αντικατάσταση του Γενικού Κανονισμού Προσωπικού από τον Εσωτερικό Κανονισμό της Cosmote, με κυριότερη συνέπεια την άρση του καθεστώτος μονιμότητας για τους νεοπροσλαμβανομένους, είχε ως τραγικό επακόλουθο την διάχυση κλίματος δυσπιστίας των εργαζομένων προς το συνδικαλιστικό τους όργανο. 7

Maisonneuve, J., (1977). Εισαγωγή στην Ψυχοκοινωνιολογία. Αθήνα: Τυπωθήτω, σ.σ.176-178.

7


Οι πρόσφατες δυσμενείς εξελίξεις σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, τροφοδοτούν κλίμα φόβου για μαζικές απολύσεις και μείωση αποδοχών. Το κλίμα αυτό επιδεινώνει η έλλειψη επικοινωνίας και οριζόντια και κάθετα (των εργαζομένων μεταξύ τους αλλά και μεταξύ εργαζομένων και συνδικαλιστών). αλλά και η στοιχειώδης παροχή πληροφόρησης.

Το forum Εργαζομένων του Ο.Τ.Ε. Σκοπός – Στόχοι της Κοινότητας Είναι φανερό πως κάτω από τις προαναφερθείσες συνθήκες, υπό τις οποίες οι εργαζόμενοι βιώνουν έλλειμμα πληροφόρησης και επικοινωνίας με τους εκπροσώπους τους, αισθάνονται μέρα με την μέρα ότι τα εργασιακά τους δικαιώματα απεμπολούνται και ότι οι θέσεις εργασίας τους απειλούνται, η ύπαρξη μιας δυνητικής κοινότητας θα λειτουργούσε ως χώρος συσπείρωσης όλων ανεξαιρέτως των εργαζομένων. Έτσι ως σκοπός της κοινότητας ορίζεται η συσπείρωση όλων, προκειμένου να ασκηθεί πίεση προς την Διοίκηση για την διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων που κλονίζονται σοβαρά και ως στόχοι η δημιουργία χώρου επικοινωνίας, η ανταλλαγή πληροφοριών, η διάχυση πνεύματος σύμπνοιας και η ανάπτυξη της συναδελφικότητας. Αναφέρεται ότι οι ως άνω στόχοι είναι ουσιώδους σημασίας δεδομένου ότι οι εργαζόμενοι είναι διασκορπισμένοι σε όλη την επικράτεια, στερούμενοι επαφής με συναδέλφους και με Διοίκηση και με μοναδικό κανάλι επικοινωνίας την Ο.Μ.Ε.-Ο.Τ.Ε. Συναφής Κοινότητα Στους κόλπους των εργαζομένων υφίσταται εμπειρία συναφούς κοινότητας, η οποία λειτούργησε ως μέσο άσκησης πίεσης προς την Διοίκηση του ΟΤΕ αλλά

και

προς

την

Κυβέρνηση.

Πρόκειται

για

το

blog

http://700osioi.blogspot.com/, δυνητική κοινότητα 700 εργαζομένων, οι οποίοι, ενώ έλαβαν μέρος στο Πρόγραμμα Εθελουσίας Εξόδου του 2005, συνταξιοδοτήθηκαν

τελικώς τον Μάϊο

του

2010, λόγω

χρονοβόρων

διαδικαστικών εμπλοκών. Το εν λόγω blog κατάφερε να στρέψει πάνω του τα μάτια της δημοσιότητας, αναγκάζοντας ακόμα και μέλος της Κυβέρνησης να απαντήσει σε δημοσιευμένο κείμενο αυτού με επιστολή του.

8


Επιλογή Εργαλείου Για την δημιουργία της εν λόγω Κοινότητας επελέγη η λύση του forum, χώρου δημόσιας συζήτησης, ανοιχτού σε μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων, ο οποίος: 

Επιτρέπει μία μορφή ασύγχρονης επικοινωνίας.

Παροτρύνει την ανάπτυξη πνεύματος σύμπνοιας και κοινότητας.

Ως πλατφόρμα για το εν λόγω forum επελέγη το phpBB, που είναι λογισμικό ανοιχτού και ελεύθερου κώδικα8 βασισμένο στη γλώσσα προγραμματισμού PHP. Το phpBB υποστηρίζεται από τη βάση δεδομένων (Mysql) και παρέχεται με αδειοδότηση GNG/GPL. PhpBB Το phpBB διαθέτει βασικές λειτουργίες όπως δυνατότητες ανάρτησης και απάντησης, δημοσίευσης θέματος ή μηνύματος, των oποίων οι κανόνες τίθενται από τους administrators. Επιτρέπει μορφοποιήσεις, παράθεση κειμένου, προεπισκόπηση πριν την δημοσίευση, δημιουργία ηλεκτρονικών ψηφοφοριών και ανακοινώσεων. Θέτει επίσης για διαχείριση ένα σύστημα ειδοποίησης μέσω e-mail με την εμφάνιση απαντήσεων επί θεμάτων, τα οποία έχουν επιλεγεί για παρακολούθηση. Επιπλέον: 

Η ύπαρξη cookies επιτρέπει στον χρήστη την γρήγορη πρόσβαση σε νέα μηνύματα, δηλαδή σε αυτά που έχουν δημοσιευθεί από την τελευταία του επίσκεψη και μετά στην σελίδα.

Το γεγονός ότι είναι λογισμικό ανοιχτού και ελεύθερου κώδικα καθιστά την πλατφόρμα κατά βούληση προσωποποιήσιμη.

Από απόψεως λειτουργιών, σύμφωνα με την Wikipedia, το phpBB διαθέτει τα εξής πλεονεκτήματα: 

Δυνατότητα εισαγωγής BBcode στα μηνύματα, αν αυτή είναι η επιλογή του administrator. Πρόκειται για κώδικα συγγενή της Html, αλλά που δεν παρουσιάζει ελλείμματα ως προς την ασφάλεια.

Δυνατότητα επιλογής γλωσσών.

Δυνατότητα πολλαπλών γραφικών θεμάτων.

Δυνατότητες επιλογής avatar (μέσα από μία γκάμα που ο administrator μπορεί να ορίσει), αποστολής εικόνας ή εξωτερικού συνδέσμου.

Ρύθμιση ώρας.

8

Λογισμικό που παρέχεται με άδεια χρήσης που επιτρέπει την ελεύθερη διανομή και τροποποίηση του πηγαίου κώδικά. Βλέπε: http://www.gnu.org/licenses/gpl.html

9


Σε ότι αφορά στον administrator, του παρέχονται οι κάτωθι δυνατότητες: 

Ύπαρξης οn-line πίνακα διαχείρισης.

Εκχώρησης

εξουσιοδοτήσεων

για

κάθε

χρήστη

(ανάγνωσης,

δημοσίευσης κ.λ.π.). 

Ορισμού moderators για κάθε forum.

Καθορισμού των συνθηκών πρόσβασης στο forum (π.χ. εάν πρέπει κάποιος να είναι εγγεγραμμένος για να πραγματοποιήσει ανάρτηση, ή εάν

μέρος

των

αναρτήσεων

δεν

θα

εμφανίζεται

στους

μη

εξουσιοδοτημένους). 

Απενεργοποίησης της Html ή του BBcode για λόγους ασφαλείας.

Πρόσβασης στο αντίστοιχο κάθε μηνύματος IP.

Αποκλεισμού μιας IP διεύθυνσης.

Λογοκρισίας.

Πιθανής πρόσβασης σε ποικίλων τύπων βάσεις δεδομένων (ΜySQL, PostgreSQL, SQLite).

Τονίζεται ότι το phpBB αναπτύσσεται από μια μεγάλη και δυναμική κοινότητα που αποτελείται τόσο από προγραμματιστές, όσο και από χρήστες. Όρια της Κοινότητας Προκειμένου να αποσαφηνιστούν τα όρια της Κοινότητας σε ο, τι αφορά καθορισμό δικαιωμάτων συμμετοχής και διαχείρισης, υπηρεσίες και έλεγχο αναρτήσεων, επελέγη η διεξαγωγή έρευνας βάσει ερωτηματολογίου ανοικτών και κλειστών ερωτήσεων. Ο τρόπος αυτός επελέγη προκειμένου η κοινότητα να προκύψει ως bottom-up διαδικασία, απολαμβάνοντας έτσι νομιμοποίησης μεταξύ των εργαζομένων και να διασφαλιστεί έτσι η μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή τους. Δεδομένου ότι πρόκειται για site αντίστασης, ο καθορισμός των

ανωτέρω

βάσει

ευρημάτων,

προάγει

την

δημιουργία

κλίματος

εμπιστοσύνης.

Διεξαγωγή δειγματοληπτικής έρευνας Η έρευνα έλαβε χώρα από 20 έως 30 Απριλίου 2010 στην Αθήνα, σε πληθυσμό 100 τυχαία επιλεγμένων εργαζομένων στον Ο.Τ.Ε., εκ των οποίων: 

Το 94% συμπλήρωσε το ερωτηματολόγιο σε hard copy μορφή.

Το 6% το συμπλήρωσε σε ηλεκτρονική μορφή.

1


Σημειώνεται ότι απεφεύχθη όσο το δυνατόν η διακίνηση του ερωτηματολογίου ηλεκτρονικά, προκειμένου να περιοριστεί η χρήση πόρων της Εταιρείας για ιδία έρευνα. Το ερωτηματολόγιο περιελάμβανε 11 ερωτήσεις κλειστού τύπου, δύο εκ των οποίων περιείχαν υποερωτήματα ανοικτού τύπου. Τα ευρήματα κατεγράφησαν και έλαβαν επεξεργασία με πρόγραμμα excel, απεικονίζονται δε με την μορφή διαγραμμάτων Πίτας, ως ακολούθως: Διάγραμμα 1ο ΕΡΩΤΗΣΗ 1η. Πιστεύτε ότι η κοινότητα θα πρέπει να είναι ανοικτή αποκλειστικά σε εργαζομένους του ΟΤΕ, γενικότερα σε εργαζομένους στον χώρο των Τηλεπικοινωνιών ή σε όλους;

17%

43%

40%

Αποκλειστικά σε εργαζόμενους του ΟΤΕ Γενικότερα σε εργαζόμενους στον χώρο των Τηλεπικοινωνιών Σε όλους

Διάγραμμα 2ο

ΕΡΩΤΗΣΗ 2η Σε περίπτωση που η κοινότητα είναι κλειστή, πιστεύτε ότι θα πρέπει τα μη μέλη του forum να έχουν δικαίωμα ανάγνωσης των περιεχομένων;

30%

70%

Ναι

Όχι

1


Διάγραμμα 3ο ΕΡΩΤΗΣΗ 3η Πιστεύετε ότι θα πρέπει η Διοίκηση να συμμετέχει στην κοινότητα;

45%

55%

Ναι

Όχι

Διάγραμμα 4ο

ΕΡΩΤΗΣΗ 4η Σε περίπτωση που η κοινότητα είναι κλειστή, πιστεύετε ότι η πιστοποίηση θα πρέπει να γίνεται από τους διαχειριστές ή μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας;

35%

65%

Από τους διαχειριστές

Μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας

1


Διάγραμμα 5ο ΕΡΩΤΗΣΗ 5η Πιστεύετε ότι σε περίπτωση πιστοποίησης με email, αυτό θα πρέπει να γίνεται μέσω Central Domain του Ο.Τ.Ε. ή μέσω άλλης e-mail διεύθυνσης;

45%

55%

Μέσω του central domain του ΟΤΕ

Μέσω άλλης e-mail δ/νσης

Διάγραμμα 6ο

ΕΡΩΤΗΣΗ 6η Πιστεύτε ότι οι δημοσιεύσεις στο forum θα πρέπει να γίνονται επώνυμα ή ανώνυμα έτσι ώστε μόνον οι διαχειριστές να γνωρίζουν την ταυτότητα του γράφοντα;

50%

50%

Επώνυμα Ανώνυμα (μόνον οι διαχειριστές να γνωρίζουν την ταυτότητα)

1


Διάγραμμα 7ο

ΕΡΩΤΗΣΗ 7η Πιστεύτε ότι θα πρέπει να δίδεται η δυνατότητα στα μέλη να προσκαλούν άλλα μέλη στο forum;

12%

88%

Ναι

Όχι

Διάγραμμα 8ο

ΕΡΩΤΗΣΗ 8η Πιστεύετε ότι κάποιοι θα πρέπει να αποκλειστούν από τη συμμετοχή στο forum;

21%

79%

Όχι

Ναι

1


Διάγραμμα 9ο ΕΡΩΤΗΣΗ 9η Πιστεύετε ότι πριν από κάθε ανάρτηση, η δημοσίευση θα πρέπει να ελέγχεται ή να μην ελέγχεται από τους διαχειριστές ;

27%

73%

Να ελέγχεται η δημοσίευση από τους διαχειριστές Να μην ελέγχεται

Διάγραμμα 10ο

ΕΡΩΤΗΣΗ 10η Πιστεύτε ότι κατά το αρχικό στάδιο του forum, την διαχείριση θα πρέπει να αναλάβουν συνδικαλιστές, άλλοι ή μεικτή ομάδα και συνδικαλιστών και άλλων;

11% 29%

60%

Συνδικαλιστές Άλλοι Και οι δυο

1


Διάγραμμα 11ο ΕΡΩΤΗΣΗ 11η Συμπηρώνετε το ερωτηματολόγιο με την ιδιότητα του συνδικαλιστή ή του στελέχους του ΟΤΕ;

17%

83%

Συνδικαλιστή

Στελέχους του Ο.Τ.Ε.

Υποερωτήματα ανοικτού τύπου Τα υποερωτήματα ανοικτού τύπου περιλαμβάνονταν στις Ερωτήσεις 8 και 10 και αφορούσαν:  Στην μεν ερώτηση 8 αν η απάντηση είναι ΝΑΙ να υποδείξουν ποιοί κατά την γνώμη τους πρέπει να αποκλεισθούν από το forum.  Στην δε ερώτηση

10 αν η απάντηση αναφορικά με την ανάληψη της

διαχείρισης κατά το αρχικό στάδιο είναι Άλλοι, οι ερωτώμενοι κλήθηκαν να υποδείξουν ποιοι κατά τη γνώμη τους θα πρέπει να είναι αυτοί. Ευρήματα της έρευνας. Από τις απαντήσεις: Διαπιστώνεται η ανάγκη δημιουργίας κλειστής κοινότητας εργαζομένων στον Ο.Τ.Ε., ανοικτής όμως στα μη μέλη από απόψεως δυνατότητας ανάγνωσης περιεχομένου. Η κοινότητα αυτή θα μπορούσε σε μετέπειτα φάση να συμπεριλάβει και εργαζομένους στον ευρύτερο τομέα των Τηλεπικοινωνιών. Καταγράφεται η επιθυμία των εργαζομένων να συμμετέχουν τα μέλη της Διοίκησης στο forum και να μην πραγματοποιείται η πιστοποίηση μέσω του Central Domain, αλλά μέσω άλλης e-mail διεύθυνσης. Προκύπτει η απόλυτη ισοτιμία μεταξύ δυνατότητας δημοσίευσης επωνύμως και ανωνύμως, αλλά και συντριπτική τιμή (88%) υπέρ της παροχής δυνατότητας στα μέλη να προσκαλούν άλλα μέλη. 1


Επισημαίνεται η επιθυμία να μην αποκλειστεί αφενός η συμμετοχή κανενός από την χρήση του forum, αλλά να υπάρχει έλεγχος των δημοσιεύσεων από τους διαχειριστές πριν από κάθε ανάρτηση. Καταγράφεται

επίσης

με

έντονο

τρόπο

η

επιθυμία

εξαίρεσης

των

συνδικαλιστών από την διαχείριση του forum, ακόμα και υπό μορφήν συμμετοχής τους από κοινού με άλλους εργαζομένους, μη συνδικαλιστές. Το ανωτέρω εύρημα αποτυπώνει με εύγλωττο τρόπο την δυσαρέσκεια και δυσπιστία των εργαζομένων έναντι του συνδικαλιστικού τους οργάνου, παρά το γεγονός ότι το 17% των ερωτηθέντων ήσαν συνδικαλιστές. Αναφέρεται ότι το ως άνω εύρημα ήταν καθοριστικό και για την περεταίρω υλοποίηση της κοινότητας. Η ρητή τάση που καταγράφηκε εναντίον της εμπλοκής συνδικαλιστών στην διαχείριση του forum, απέτρεψε στην παρούσα χρονική περίοδο την πραγματική και πλήρη λειτουργία του, δεδομένου ότι ενδεχόμενος αποκλεισμός τους θα αποτελούσε από πλευράς τους casus belli. Σε ότι αφορά τα υποερωτήματα ανοικτού τύπου και συγκεκριμένα: Την ερώτηση 8, οι ερωτώμενοι υπέδειξαν τον αποκλεισμό από το forum: 

Στελεχών που έχουν προσληφθεί από την αγορά (πρόκειται για υπαλλήλους με ειδικές συμβάσεις και παχυλούς μισθούς).

Μελών της Διοίκησης.

Στελεχών των οποίων διαπιστώνεται η αντιδεοντολογική συμπεριφορά στους κόλπους του forum, όπως επίσης και ανυπόληπτων εργαζομένων.

Την ερώτηση 10, κατεγράφη η επιθυμία για ανάληψη διαχείρισης του forum από: 

Επιτροπή Εργαζομένων / Xρηστών, η οποία θα προκύψει μετά από χ ημέρες λειτουργία τους forum.

Εργαζομένων με διαπιστωμένη τεχνογνωσία.

Προώθηση του forum Σε μία πρώτη φάση τα μέλη του εν λόγω forum μπορούν να αποτελούν οι συμπληρώσαντες το ερωτηματολόγιο εργαζόμενοι. Το γεγονός ότι οι ίδιοι έχουν συντελέσει στον σχεδιασμό του και ότι αυτό είναι προϊόν της δικής καταγεγραμμένης βούλησης, παρέχει τις απαιτούμενες δικλείδες ασφαλείας περιβολής του όλου εγχειρήματος με τα απαιτούμενα επίπεδα εμπιστοσύνης.

1


Σε δεύτερη φάση μέλη θα προκύψουν από προσκλήσεις των ήδη υπαρχόντων μελών, γεγονός που ενισχύει την ύπαρξη εμπιστοσύνης. Σε μία τρίτη φάση η κοινότητα μπορεί να διευρυνθεί, συμπεριλαμβάνοντας εργαζομένους εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις Τηλεπικοινωνίες (Τηλεπικοινωνιακούς Παρόχους), δεδομένου ότι τέτοια τάση κατεγράφη κατά την έρευνα. Λειτουργία

Εικόνα 1: Ο πίνακας διαχείρισης του phpbb3

Oι βασικές εργασίες διαχείρισης (administration)9 της πλατφόρμας ήταν:  Καθορισμός δικαιωμάτων μελών και ομάδων του Forum. Συγκεκριμένα επελέγη να υπάρχουν τρείς κατηγορίες χρηστών: 1) Απλοί χρήστες, οι οποίοι είναι όλοι οι εγγεγραμμένοι χρήστες του Forum. Δεν παραχωρήθηκε δικαίωμα πρόσβασης σε μη εγγεγραμμένα μέλη. 2) Μοderators οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τη διαχείρηση των δημόσιων συζητήσεων. 3) Διαχειριστές οι οποίοι είναι και οι καθολικοί διαχειριστές του Forum.  Καθορισμός moderators (συντονιστών) για τις δημόσιες συζητήσεις. Λόγω της πρώιμης

φάσης του εγχειρήματος, οι διαχειριστές ανέλαβαν και

καθήκοντα συντονιστών. 9

Για μια αναλυτική παρουσίαση του πίνακα διαχείρισης του phpbb3 δείτε το παρακάτω video http://www.youtube.com/watch?v=ZYhpzRLD_kc

1


 Ανάρτηση της πρώτης δημόσιας συζήτησης της εφαρμογής.  Ανάρτηση του πρώτου forum, που αντιστοιχεί στη δημόσια συζήτηση.  Επιλογή των κατηγοριών στις θεματικές της δημόσιας συζήτησης.  Ανάρτηση των αρχικών δημοσιεύσεων, καθώς και των υποχρεώσεων των μελών της κοινότητας. Μετά την αρχική φάση, της σχηματοποίησης της κοινότητας, το βασικό καθήκον των διαχειριστών - συντονιστών ήταν η εύρυθμη λειτουργία της και αυτό σε δύο επίπεδα:  Στο τεχνικό επίπεδο, το οποίο αφορά στην καλή λειτουργία του λογισμικού, ελέγχοντας τις αναφορές σφαλμάτων και την ακεραιότητα της βάσης δεδομένων.  Στο λειτουργικό επίπεδο το οποίο αφορά στην ομαλή συμβίωση των μελών του forum, με την λήψη όλων των απαραίτητων προληπτικών ή κατασταλτικών μέτρων, όταν κάποιο από τα μέλη παραβίαζε τους όρους χρήσης.

Εικόνα 2: Προσωρινός αποκλεισμός χρήστη λόγω ανάρμοστης συμπεριφοράς

1


Συμπεράσματα – Επίλογος Η ιδέα της σχεδίασης ενός forum έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τους τόσο από τους σχεδιαστές όσο και από τους εργαζομένους. Η εφαρμογή από την άλλη αποδείχθηκε ένα δύσκολο εγχείρημα .Η απόσταση που χώριζε την ιδέα από την εφαρμογή της παρέμεινε μεγάλη καθ΄ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Υπάρχουν ορισμένοι σημαντικοί περιορισμοί στην κατασκευή και λειτουργία μιας δυνητικής κοινότητας εργαζομένων. Οι περιορισμοί αυτοί αφορούν κυρίως σε θέματα νομικής φύσεως (περίπτωση ανάρμοστης συμπεριφοράς, καταγγελίας ή ακόμα και συκοφαντικής δυσφήμησης εκ μέρους εργαζόμενου, η οποία θα μπορούσε να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για τον ίδιο ή για συναδέλφους του), εμπορικής φύσεως (η εκ παραδρομής ή η ηθελημένη κοινοποίηση εμπιστευτικών πληροφοριών ή οι συκοφαντικές καταγγελίες

για

προϊόντα

της

εταιρείας),

οργανωσιακής

κουλτούρας

(κοινοποίηση ενδοεταιρικών συγκρούσεων, επικριτικές θέσεις για αποφάσεις της διοίκησης) θέματα προστασίας της ελευθερίας του λόγου και της συμμετοχής των μελών κλπ. Για τους λόγους αυτούς επελέγη η διεξαγωγή μιας μικρής πιλοτικής έρευνας η οποία κατηύθυνε (σε κάποιο βαθμό) τον σχεδιασμό. Εδόθη ιδιαίτερη προσοχή σε θέματα ταυτοποίησης η οποία για τεχνικούς λόγους ελάμβανε χώρα αποκλειστικά μέσω διαδικτύου

10

,μετά από

τη σύμφωνη γνώμη των διαχειριστών. Οι όροι χρήσης τους οποίους ο νέος χρήστης αποδεχόταν, αναρτήθηκαν σε ξεχωριστή σελίδα, προκειμένου να είναι εύκολα προσβάσιμοι από όλους. Ένα ενδιαφέρον και σε κάποιο βαθμό μη αναμενόμενο εύρημα της έρευνας, υπήρξε η σαφής αντίδραση των εργαζομένων στην προοπτική της διαχείρισης της εφαρμογής από τους συνδικαλιστές. Οι συνδικαλιστές, αποκλεισμένοι εκ της “κοινής” βούλησης από την διαχείριση και άρα από τον έλεγχο, διείδαν στην δημιουργία του forum ένα ανταγωνιστικό προς τα συμφέροντά τους εγχείρημα, το οποίο θα αδυνατούσαν να ποδηγετήσουν. Παράλληλα η δυνατότητα δημιουργίας ενός ελεύθερου11 χώρου συζήτησης και ζυμώσεων φαντάζει ως απειλή, στο βαθμό που μπορεί να αμφισβητήσει ένα 10

Ο πλέον ασφαλής τρόπος ταυτοποίησης περιλαμβάνει και μια off-line διαδικασία πχ μέσω της αποστολής ενός σχετικού εγγράφου που να πιστοποιεί το συγκεκριμένο μέλος. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν μπορεί να νομιμοποιηθεί στα ερευνητικά-ακαδημαϊκά πλαίσια της εφαρμογής μας. 11 Με τους περιορισμούς που προαναφέρθηκαν.

2


κομμάτι της εξουσίας τούς, αυτό της καθοδήγησης της “κοινής” γνώμης μέσω τυπικών συνδικαλιστικών τελετουργικών (πχ συνέλευση των εργαζομένων, συμβούλια κ.λ.π.). Από μια τέτοια “δυνητική” κοινότητα μπορούν να προκύψουν παράλληλα, άτυπα (μη θεσμοθετημένα) δίκτυα επικοινωνίας τα οποία και σε σχέση με την ανάπτυξη της, μπορούν να αναδείξουν τοπικότητες κοινωνικής επιρροής, οι οποίες εκφεύγουν του παραμικρού ελέγχου τους. Έτσι, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, συνδικαλιστές άσκησαν πίεση στους ερευνώντες ώστε να μην θέσουν σε πλήρη λειτουργία την “δυνητική” κοινότητα, πράγμα που είχε ως συνέπεια την ενδεικτική ανάπτυξή της και μόνο για τις ανάγκες της παρούσας έρευνας. Παρ΄ όλα αυτά, ο εκδηλωθείς ενθουσιασμός των εργαζομένων με την ανακοίνωση του σχεδιασμού για δημιουργία “δυνητικής” κοινότητας, η διαπίστωσή τους ότι το forum μπορεί να θεραπεύσει ορισμένα κακώς κείμενα, η με ζήλο συμμετοχή τους στην έρευνα που έλαβε χώρα, εκφράζει την επιθυμία τους για ανάδειξη νέας μορφής δικτύων επικοινωνίας και γεννούν την ελπίδα για πλήρη λειτουργία του forum σε μελλοντικό χρόνο, όταν οι συνθήκες θα είναι ωριμότερες.

2


Βιβλιογραφικές αναφορές Castels, M. (2001). Ο Γαλαξίας του Διαδικτύου. Αθήνα: Καστανιώτης. Favier, L. (2006). L’ indépendance syndicale dans la société de l’ information et de la connaissance: Syndicats et movement social à l’ heure d’ Internet. Communication presentée au Colloque International: Cent ans après la “Charte d’ Amiens”. La notion d’ indépendence syndicale face à la transformation des pouvoirs. Amiens. Maisonneuve, J. (1977). Εισαγωγή στην Ψυχοκοινωνιολογία. Αθήνα: Τυπωθήτω. Menkhantar, J. (2006). L’ indépendance syndicale dans la société de l’ information et de la connaissance: Les contentieux opposant les syndicates et les employeurs sur l΄ utilisation de l’ internet. Communication presentée au Colloque International: Cent ans après la “Charte d’ Amiens”. La notion d’ indépendence syndicale face à la transformation des pouvoirs. Amiens. Γιαννακουλόπουλος, Α & Βαρλάμης, Η. (2008). Δυνητικές Κοινότητες και Διαδίκτυο: Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις και Τεχνικές Εφαρμογές. Αθήνα: Κλειδάριθμος. http://ec.europa.eu/civil_society/interest_groups/definition_fr.htm http://ec.europa.eu/civil_society/interest_groups/docs/v_fr.pdf http://www.gnu.org/licenses/gpl.html http://www.youtube.com/watch?v=ZYhpzRLD_kc

2

Ζητήματα διαχείρισης δυνητικών κοινοτήτων  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you