__MAIN_TEXT__

Page 1

Tijdschrift voor gedetineerden in het buitenland

hulptroepen in nederland

n u m m e r 3 • 2018

maurice is na 18 jaar terug in nederland ‘Zonder mijn moeder had ik niet meer geleefd’

geestelijk verzorger maarten ‘Een gesprek van hart tot hart’

een nieuwe start zelf keuzes maken bij terugkeer


p u zze l

W N W O L K E N M B B W G G N

I E I K E L N I R U I M N E W

E O R A N J E U I S O H I I S

Z D N E O Z I E S J A A L S T

W W F I E N N E G L A D E S T

K P A R A P L U L W G Z D E O

A A I M U V B O M E N A N R O

C G A T A I W O R W G D A P N

H K I L T E T E E U R E W E L

E Z L R E R C R B A U N T D E

L I A N E H S O O D E G S A Z

G A I G T T L O T K L I F H A

I U E E A E S D K R K I R L H

T N N Z E L T A O M O U E I E

woordzoeker

R U U T A N T O D A L B H A N

Bij de woordzoeker zitten de woorden horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Zoek ze op en streep ze af. De overblijvende letters vormen achter elkaar gelezen de oplossing (zie pagina 25).

© www.puzzelpro.nl

2 6

1 5 8 5

9 8 9 7 3 1 8 2

4

2 6 4 1 3

8

3 9 4 9 6 2 8 6 9 3 1 2

6 4 6

5 9 7 5 4 5

8 1 9

8 7

2

5

5 3 4 7 1

5 7 5

4 9 9 8 3

2 4 8

2 3

8

1 6 2

7 7

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

5 4

8 5 7

8 7 3 1 3 5 5 9 1 3 2

1 3 2 6 1 7 9 6 7 8 3 1 5 3 9 8 8 7 9 2 6 9 3 5 5 6 1 8

ASTER BLAD BOLEET BOMEN BRUIN BUIEN BUIIG DAHLIA DAUW DEPRESSIE EGEL EIKEL FRUIT GEEL GUUR HALLOWEEN HAZELNOOT HERFSTWANDELING KAAL KACHEL K I LT E KLEUR KNUS MIEZERIG MIST MOTREGEN N AT U U R OKTOBER ORANJE PA R A P LU ROOD SEIZOEN SJAAL TA K K E N TUIN WAAIEN WEB WILDGERECHTEN W I S S E LV A L L I G WOLKEN ZADEN ZWAM

sudoku Een sudoku is een puzzel van negen bij negen vakjes waarin een aantal reeds ingevulde getallen staan. Vul de overige vakjes in, zodat in elke horizontale lijn en in elke verticale kolom de cijfers 1 tot en met 9 een keer voorkomen. Verder is de puzzel weer ingedeeld in negen blokjes van drie bij drie, die elk ook weer eenmaal de cijfers 1 tot en met 9 moeten bevatten.


inhoud

redactioneel Het thema in dit nummer is de terugkeer en de nazorg die wordt verleend aan mensen die gedetineerd zijn geweest in het buitenland. Zodra je terug bent in Nederland, is het immers niet altijd vanzelfsprekend dat je direct je oude leven kunt oppakken. Jij bent misschien zelf veranderd, en de wereld om je heen ook. Er zijn dan verschillende instanties die je kunnen helpen. In dit nummer proberen wij, Reclassering Nederland Bureau Buitenland, Epafras en Stichting PrisonLAW, te laten zien wat de mogelijkheden zijn en wat je kunt verwachten. Hierbij is het natuurlijk ook van belang dat jij zelf een actieve rol aanneemt en om hulp vraagt als dat nodig is. Het artikel dat is geschreven door de medewerkers van PrisonLAW sluit hierop aan. Daarin wordt uitgelegd wat de regelingen voor voorwaardelijke invrijheidstelling en verlof zijn als iemand via de WETS naar Nederland is overgebracht. Het is dan de vraag of de buitenlandse of de Nederlandse regelingen voor jou van toepassing zijn en hoe het precies werkt na je overplaatsing. Wij hopen dat de artikelen in het blad jullie weer zullen helpen, en wensen je veel leesplezier!

nieuws binnenland de kunst van het terugkeren

04 08

instanties voor nazorg

12

thuiskomen

14

nieuws buitenland interview maurice & marianne

16 18

sport een gesprek van hart tot hart

22 24

vraag & antwoord

26

brieven achterop

28 32

Zelf keuzes maken en dingen regelen

Meer hulp bij je terugkeer naar de maatschappij

Een verloren zoon keert terug

Na 18 jaar is Maurice terug in Nederland. Een dubbelinterview met moeder en zoon

Geestelijk verzorger Maarten

Voorlopige invrijheidstelling

Alan Binken Bestuurslid Stichting PrisonLAW

COLOFON

Comeback is een uitgave van Stichting Epafras, Reclassering Nederland en PrisonLAW en wordt gratis verspreid onder Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Hoofdredactie Albert Jan Stam Redactie Marjolein van Rotterdam Artdirectie Nienke Katgerman / Gront Eindredactie Ellen Segeren Medewerkers Sander Bouten / Global Village Media, Jarmila Thodé / Epafras, Melinda Lewis en Klasinet Lageman / Reclassering Nederland Bureau Buitenland, Marieke Paijens / PrisonLAW Bladmanagement Arjen Duijts / Global Village Media Strip Jesse van Muylwijck Puzzel Puzzelpro.nl Redactieadres Burgemeester Reigerstraat 74, 3581 KW Utrecht Email info@epafras.nl Telefoon +31 (0)30 - 233 24 32 Website www.epafras.nl Stichting Epafras heeft tot doel geestelijke verzorging te bieden aan Nederlanders in buitenlandse strafinrichtingen. Epafras richt zich in deze geestelijke verzorging op iedereen die te kennen geeft daar behoefte aan te hebben.

comeback • nummer 3 • 2018

3


nie u w s binnen l an d

GESLAAGDEN IN ONZEKERHEID

hulp bij coldcases De tien Nederlandse coldcaseteams krijgen er een hulpje bij: kunstmatige intelligentie, oftewel een extra computerbrein. Nederland telt 1.500 zogeheten coldcases, volgens dagblad Trouw. Dat zijn onopgeloste misdrijven, waarop een straf van minimaal 12 jaar staat. Maar met welke soms 30 jaar oude zaak moet je beginnen? Nu nog moeten rechercheurs met de hand door de dossiers. Dat proces kost 5 tot 30 dagen. Als de hele voorraad aan zaken zo wordt behandeld, duurt het nog tientallen jaren voordat een duide-

lijk beeld ontstaat van welke dossiers de grootste kans hebben om te worden gesloten met een veroordeling. Volgens een woordvoerder van de politie is met een bedrijf uit de ICT-sector gekeken of een systeem kan worden gebouwd dat snel gedigitaliseerde dossiers leest. Het komt erop neer dat na rekenwerk van de computer wordt gemeld in welk dossier de kans het grootst is dat een dader wordt gevonden. De politie denkt zelfs dat een analyse dan niet meer dan een dag hoeft te kosten.

Geslaagden van het vmbo in Maastricht kregen de schrik van hun leven. Het bleek niet waar te zijn dat ze hun diploma hadden gehaald. Het schoolexamen (het gedeelte van het eindexamen dat door de school zelf wordt afgenomen) was onvolledig. Foutje, bedankt! Gelukkig voor de 354 geslaagden werd er iets geregeld. Minister Slob van Onderwijs zelf greep in. De cijfers van het centraal eindexamen mogen nu blijven staan. De nog niet helemaal geslaagden kunnen wel gewoon door naar vervolgopleiding. Later bleek er meer fout te zijn gegaan bij de examens. In Rijswijk werden vier docenten ontslagen omdat ze examenfraude hadden gepleegd. Hun leerlingen mochten na afloop hun herexamen verbeteren.

Eén van de gedupeerde scholieren

GREENPEACE EN SHELL AAN TAFEL

Greenpeace in actie

Op oer-Nederlandse wijze is een voorstel ontwikkeld dat de Nederlandse CO2-uitstoot moet verminderen. Via het poldermodel, het overlegmodel waarbij alle mogelijke partijen meepraten. Aan vijf ‘Klimaattafels’ (vervoer, wonen, industrie, elektriciteit en landbouw) schoven dit voorjaar mensen aan van milieuorganisaties, het bedrijfsleven en de overheid. Ook gezworen vijanden als Greenpeace en Shell zaten aan één tafel. Nederland heeft beloofd dat de CO2-uitstoot in 2030 met 49% moet zijn gedaald. De vraag was: hóe gaan we dat doen? Het is niet gelukt op elke tafel een gezamenlijk antwoord te vinden, schreef Trouw. Hoe de zware industrie minder moet gaan vervuilen en het vervoer schoner moet worden, is bijvoorbeeld nog steeds onduidelijk. Het vergroenen van de woningbouw en de elektriciteitsvoorziening is wél opgeschoten. Miljoenen huizen zullen worden geïsoleerd en van het gas afgesloten.

STEEDS MEER JONGEREN iN GESLOTEN INRICHTING Ernstige gedragsproblemen? De samenleving kan er steeds slechter mee omgaan. 2.710 minderjarigen belandden in 2017 op een gesloten afdeling van een instelling. Ruim 200 meer dan in 2016. Daarmee is het beleid om minder kinderen in de zware hulpvormen te plaatsen mislukt, schrijft de Volkskrant. Toen de jeugdzorg in 2015 overging naar de gemeentes was dat de bedoeling. Er zaten in 2017 ongeveer 25.000 jongeren in een instelling, nog eens 23.000 werden opgevangen in een pleeggezin.

4

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018


nie u w s binnen l an d

MOORDENAAR ANNE FABER KRIJGT 28 JAAR IEDEREEN NAAR DE LEEFSTIJLCOACH Wat doet een leefstijlcoach die straks 5 miljoen potentiële cliënten heeft? 5 miljoen Nederlanders hebben diabetes of hart- en vaatziekten of lopen het risico dat soort aandoeningen te ontwikkelen. Zij kunnen straks van de huisarts een verwijzing krijgen naar de leefstijlcoach, schrijft dagblad Trouw. Zorgverzekeraar CZ is in samenwerking met de Universiteit Maastricht bezig met een proef. De coaches zetten mensen aan tot meer bewegen en gezonder eten. Nu staan dat soort voornemens bij veel mensen op het lijstje, maar blijft het daar vaak ook bij. ‘Met de coach zet je kleine stapjes waarmee je uiteindelijk resultaat bereikt. Er wordt geen beweegprogramma of dieet aangeboden. Maar de leefstijlcoach kijkt naar de persoon, de beweeg- en eetgewoontes, en hoe je in dat patroon kleine stapjes kunt zetten om gezonder te leven’, zegt Madelon Johannesma van CZ. En dat lukt. ‘Je ziet dat mensen gezonder eten, met meer groente en fruit en minder snacks, en dat ze meer bewegen. We hebben ook na twee jaar gemeten en gezien dat de resultaten behouden blijven.’

OPVALLEND: MINDER CRIMINALITEIT Het CBS spreekt over een mysterie. Waar is de criminaliteit gebleven? Sinds het jaar 2000 daalt de criminaliteit. In Nederland maar ook in alle andere westerse landen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat de Nederlandse cijfers bijhoudt, begrijpt er niets van. Een mysterie! Een beroemde wetenschapper, criminoloog Jan van Dijk, denkt de daling wel te kunnen verklaren. In Trouw legt hij uit dat het simpelweg ligt aan de betere beveiliging. Eerst kochten mensen dure spullen. Toen steeg de criminaliteit. Vervolgens daalde die weer. Niet omdat mensen minder spullen kochten, maar omdat ze die beter zijn gaan beschermen. Wat doe je met je bezit als het steeds wordt gepikt? Je investeert ook in betere sloten en alarmsystemen. Volgens Van Dijk is dit patroon hetzelfde in alle ontwikkelde landen.

Michael P. (28) verkrachtte en vermoordde in september 2017 Anne Faber (25). Bijna een jaar later, in juli 2018, doet de rechtbank uitspraak: 28 jaar cel en tbs met dwangverpleging. Haar lichaam werd na weken zoeken gevonden in natuurgebied Horsterwold bij Zeewolde. De rechtbank noemt P. een 'uitzonderlijk gewetenloze en nietsontziende' man volgens De Stentor.

Michael P. in de rechtbank

nieuwe oorlogsheld

Roy de Ruiter

Roy de Ruiter krijgt eind augustus de Militaire Willems-Orde uitgereikt, de hoogste onderscheiding voor dapperheid. Na de klap op zijn schouder zal hij worden aangesproken als ridder. De 36-jarige voormalige Apache-piloot is de vierde Nederlander met de Willems-Orde die nog in leven is. De Ruiter werd zes keer uitgezonden naar Afghanistan. Eerst als copiloot, ten slotte als instructeur.

HALSEMA BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM Oktober vorig jaar overleed de populaire burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan aan longkanker. Na lang beraad koos de gemeenteraad zijn opvolger: voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema. Zij is de eerste vrouwelijke burgemeester van de hoofdstad en de eerste niet-

PvdA'er na tientallen jaren van socialistische burgemeesters. De Amsterdamse krant Het Parool interviewt haar bij haar start. Ze zegt in het gesprek onder meer dat ze haar volle aandacht wil richten op radicalisering, op het bestrijden van de zware criminaliteit en op eerlijk delen.

Femke Halsema

comeback • nummer 3 • 2018

5


nie u w s binnen l an d

verbod satudarah Het is over en sluiten voor Motorclub Satudarah. De extra beveiligde rechtbank op Schiphol heeft de club op 18 juni per direct verboden. Volgens het Openbaar Ministerie is de club een criminele organisatie, de rechter geeft het OM hierin gelijk. De van oorsprong Molukse motorclub heeft ongeveer 100 afdelingen (chapters) in binnen- en

buitenland. Vorig jaar verbood de rechter een andere motorclub, Bandidos, en een procedure tegen de moeder aller motorclubs, de Hells Angels, loopt nog. Volgens het AD was de sfeer in de rechtbank tijdens het Satudarah-proces gemoedelijk. Na de uitspraak vertrokken de leden zonder problemen.

MINISTER DEKKER: VERLOF MOET JE VERDIENEN Minister Dekker (Rechtsbescherming) wil de regels voor het verlof van gedetineerden aanscherpen. Gedetineerden moeten hun verlof in de toekomst verdienen. 'Ze moeten aan de bak. Wie meewerkt krijgt kansen, wie weigert vangt bot', zegt hij in het AD. Volgens de krant zal het verlof, als de minister zijn zin krijgt, gekoppeld worden aan een re-integratiedoel, zoals het aanvragen van identiteitspapieren of werken buiten de gevangenismuren. De minister wil er ook vanaf dat het normaal is dat gedetineerden het laatste derde deel van hun straf thuis uitzitten. Dat wordt nu hooguit twee jaar, en afhankelijk van het gedrag. Wel zullen goedwillende gedetineerden meer hulp krijgen bij hun terugkeer in de maatschappij. De Nederlandse rechters hebben al laten weten dat zij totaal niet op één lijn zitten met de minister en tegen de plannen zijn.

POLITIE BLIJ MET BEWAKINGSCAMERA’S

Beveiligingscamera installeren

200.000 mensen met een eigen bewakingscamera laten de politie meekijken. Bij internetwinkels als Bol.com en Coolblue gaan bewakingscamera’s als zoete broodjes over de toonbank. In totaal zijn er in Nederland anderhalf miljoen camera’s actief bij bedrijven en particulieren. De politie is er blij mee. Via het project Camera in Beeld heeft die toegang tot de beelden. Steeds meer mensen laten de politie meekijken. Van 100.000 in 2016 naar 200.000 nu, meldt het AD. Gemiddeld 100 keer per dag checkt de politie de privécamera's. De politiebonden willen het registreren van de camera’s daarom verplicht maken. Het helpt als de politie meteen weet waar er beelden zijn, vinden de bonden.

6

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

Minister Dekker

BREDE AANPAK SCHULDPROBLEMEN Verschillende ministeries, gemeenten en andere overheden willen maatregelen treffen die helpen bij het oplossen van schulden. De aanleiding hiervoor is een veelbekeken televisieserie. De tv-serie Schuldig ging over mensen met grote schuldproblemen in Amsterdam-Noord. De serie maakte nogal wat los. Ook positieve dingen. Een aantal ministeries, gemeenten en overheidsinstanties hebben maatregelen bedacht die mensen met schulden kunnen helpen. Een ervan is het gespreid betalen van kleine verkeersboetes. Nu nog mag je pas vanaf 225 euro boete gespreid betalen, dat wordt vanaf 75 euro. Ook zal in de toekomst voorkomen worden dat mensen met schulden geen huur meer betalen. Dit door de huur direct van bijvoorbeeld de uitkeringsinstantie naar de woningverhuurder over te maken. Iets dergelijks gebeurt nu al met de premie voor de zorgverzekering. Ook de gemeenten proberen te voorkomen dat schulden opstapelen. Zo wil de gemeente Utrecht de vaste lasten gaan voorschieten voor inwoners die in financiële problemen zitten. Zij kunnen terugbetalen als dat beter uitkomt. Volgens de Volkskrant zijn er in Nederland 1,4 miljoen huishoudens met stevige schulden. Het merendeel is onzichtbaar voor de schuldhulpverleningsinstanties. De invloed van het hebben van schulden is wél zichtbaar: uit onderzoek blijkt dat mensen met schulden 6,5 keer vaker in aanraking komen met justitie.


nie u w s binnen l an d

LAURENT (8) HAALT VWO-DIPLOMA Nooit te jong om te leren. Maar Laurent is misschien een tikje aan het overdrijven. Op zijn zesde begon hij aan zijn vwo-opleiding. Nu, anderhalf jaar later, is hij acht en geslaagd. De zoon van een Vlaams-Nederlands stel ging zowel in Amsterdam als in Oostende naar school. Tegen de verveling liep hij ook nog even stage in het AMC. Chirurgie vindt hij wel leuk. Zijn ouders hebben het intussen druk met het in goede banen leiden van de internationale pers. De belangstelling voor het wonderkind is groot. Volgens het AD is Laurents prestatie al opgepikt door Spaanse, Indonesische en Slowaakse media, en door de BBC, Le Monde en Die Welt. Ook stromen de aanbiedingen van universiteiten uit Nederland, België en de VS binnen.

De verwoeste Telegraaf-gevel

GEBOUW TELEGRAAF GERAMD DOOR BUSJE

De naaktkat Bambino Sphynx

ACTIE TEGEN DESIGNERKATTEN Dierenliefhebbers willen dat er een einde komt aan het fokken van katten die in het wild nooit zouden overleven. Onder deze zogenaamde designerkatten vallen rassen als de Bambino Sphynx, een compleet naakte kat op korte pootjes, en een ras dat nog niet zo lang bestaat. De ‘kat zonder vacht’ is een menselijk maaksel. Het is een kruising tussen de Munchkin, een kat met korte pootjes, en de Sphynx, de naaktkat. Twee ongunstige eigenschappen. Volgens dagblad Trouw spreken dierenorganisaties al van 'martelfokken'. De kale kat kan in de zon verbranden. Zijn dwerggroei zorgt voor andere problemen. En dan heeft hij ook nog eens geen snorharen om zich mee te oriënteren. Er is al een petitie naar de Tweede Kamer.

Schrik bij de Telegraaf. Een bestelauto ramde eind juni het gebouw van de krant. De daders staken de auto na het gevelrammen in brand. Vlammen schoten veertien meter omhoog. In de week ervoor was er een aanslag bij Panorama. Dit pand werd beschoten met een anti-tankwapen. Zowel krant als

tijdschrift besteedt veel aandacht aan misdaadverslaggeving. Volgens weekblad Elsevier spraken journalisten en politici (onder wie premier Rutte) na de twee aanslagen over aanvallen op de vrije pers. Ook volgens Het Parool geeft de brandende auto een signaal af: de media moeten niet denken dat ze alles kunnen schrijven.

PERSONEEL GEZOCHT! Volgens een rapport van uitkeringsinstantie UWV neemt de krapte op de arbeidsmarkt snel toe. Twintig procent van de werkgevers heeft tekort aan personeel. Vooral in de techniek, ICT, zorg, transport en financiële wereld zijn er tekorten. In twee jaar komen er in Nederland 318.000 banen bij. In 2019 zijn er dan 10,5 miljoen banen. Dat voorspelt uitkeringsinstantie UWV. In de bajes van Krimpen aan den IJssel is er ook een groot personeelstekort. Directeur Peter Baaijens van de penitentiaire inrichting (PI) in Krimpen hoopt de vijftien vacatures in zijn instelling grotendeels door vrouwen te laten vervullen. Gevangenissen in de regio kampen met een tekort aan cipiers. Volgens Baaijens hebben vrouwen een positief effect en zijn ze

goed voor de mix. Nu werken er nog overwegend mannen in de PI waar ook alleen maar mannelijke gevangenen zitten.

Een cipier aan het werk

comeback • nummer 3 • 2018

7


h oo f da rti k e l

De kunst van het terugkeren Iedereen, of bijna iedereen, die vastzit komt een keer vrij. Dat is geweldig, maar vaak ook lastig. Er komt van alles op je af. Om je leven buiten straks op de rit krijgen, helpt het als je weet wat je allemaal te wachten staat. Comeback tekst: Marjolein van Rotterdam legt het stap voor stap uit, en vertelt je wat je nu al kunt doen.

E

enmaal buiten ben je weer de baas over je eigen leven. Dat betekent ook: zelf kiezen en zelf dingen regelen. Vaak hoor je mensen praten over de drie W’s, de W’s die nodig zijn om je leven op poten te

8

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

zetten. Wederhelft (vroeger oneerbiedig Wijf), Werk en Wonen, eventueel gevolgd door een vierde W, die van Welzijn en Gezondheid. Maar hoe krijg je die W’s allemaal goed voor elkaar? Dat lees je in dit artikel. De praktische informatie wordt

steeds afgewisseld door de verhalen van ervaringsdeskundigen Paulo en M.H.. Twee gewone ex-gedetineerden die ook niet wisten hoe het allemaal moest. Het verhaal gaat ook over de hulp die er is.


h oo f da rti k e l

bureau buitenland Wie in het buitenland in de gevangenis belandt krijgt bezoek van de ambassade. Daarbij vraagt de bezoekende persoon ook of je het reclasseringsformulier wilt invullen. Een formulier waarmee je vraagt om begeleiding. Waarschijnlijk heb je dat gedaan, zo niet: lees de tip onder aan dit blokje. Misschien heb je later nog vrijwilligers van het Bureau Buitenland van de Reclassering ontmoet. Die hebben je dan verteld dat ze je kunnen helpen, maar dat je vooral ook zelf aan de bak moet. Bureau Buitenland geeft informatie en helpt contact te leggen met de instanties die je nodig hebt. Maar het bureau regelt geen woning, baan, geld of gezondheidszorg voor je. Wat Bureau Buitenland (BB) wél doet, is je aanmelden bij de gemeente voor nazorg. Dat heeft het bureau met de gemeentes afgesproken. Het is voor een soepele afhandeling heel handig als je doorgeeft aan Bureau Buitenland wanneer je vrijkomt. Vergeet dat dus niet! Heb je nooit een Reclasseringsformulier ingevuld dan kun je dat, ook als je al even vast zit, alsnog doen. Vraag het aan bij Bureau Buitenland en stuur het ingevuld terug naar: Reclassering, Bureau Buitenland. Postbus 136, 3500 AC Utrecht. Heb je vragen: bel 0031 88 804 1090. Ervaringsdeskundige Paulo (44) Paulo zat 10 jaar vast in Peru. Voordat hij in hoger beroep ging was het vonnis 13 jaar. 'Een jaar voor elke kilo.' Tijdens zijn verblijf in de cel was hij vooral bezig met overleven. Voor zijn leven daarna regelde hij weinig. Ook geen hulp. 'Ik dacht dat ik het allemaal wel alleen afkon. Zo ingewikkeld zou het toch niet zijn. Maar dat viel tegen! Toen ik terug was in Nederland kwam er héél veel tegelijk op me af.' Ervaringsdeskundige M.H. (37) Zat drie jaar en acht maanden vast in Italië en na strafoverdracht nog zes maanden in Nederland. Gepakt voor smokkel. M. smokkelde geld voor een vriend van Italië naar Nederland. Later bleek er cocaïne in het spel te zijn, hoewel bij M. zelf nooit drugs zijn gevonden. 'De vriend was ouder dan ik en zorgde voor me. Ik kreeg van alles van hem. Ik was dom! Dacht er nooit over na dat het raar was dat hij zo veel had. Ik vertrouwde hem en controleerde nooit iets. Ook niet of er inderdaad 10.000 euro in het tasje zat. Zo zijn de Afrikaanse normen en waarden. Eenmaal in de cel bleek deze vriend dus geen vriend te zijn. En toen had ik niemand meer.'

De gemeente Wat de gemeente voor je kan doen verschilt per gemeente. Cindy du Pree is nazorgcoördinator en verantwoordelijk voor de opvang van ex-gedetineerden in acht gemeenten. Zij zegt: 'Elke gemeente doet iets voor gedetineerden die terugkeren naar de maatschappij. Vaak veel meer dan ze denken! Alleen maakt niet elke ex-gedetineerde er gebruik van. Ik denk dat veel mensen terugkeren zonder dat we dat weten. Dat vind ik echt héél jammer. Als we horen dat iemand in het buitenland vastzit, is dat vaak

houden, zelfs om mee te helpen met de opvoeding van je kinderen. Zorg ook dat je bijhoudt wat er gebeurt in Nederland. Als iedereen het heeft over de MH17 (het uit de lucht geschoten vliegtuig waardoor 193 Nederlanders de dood vonden) en jij weet niet wat dat is, sta je buiten de maatschappij.' Ervaringsdeskundige Paulo Mijn moeder en zus hebben mij gered. Met mijn zus belde ik elke week, met mijn moeder ook heel vaak. Ik schreef ook.

Voor een soepele afhandeling is het handig om door te geven aan Bureau Buitenland wanneer je vrijkomt als de detentie er al bijna op zit. Via Bureau Buitenland krijgen we dan te horen dat iemand terugkeert. Vanaf dat moment is er veel contact tussen de gemeente en Bureau Buitenland.' STAP 1 De W van Wederhelft Waar begint je terugkeer? Eigenlijk al op de dag dat je opgesloten wordt. Het is belangrijk het contact met je achterban, de W van Wederhelft, te onderhouden. De W van Wederhelft staat voor meer dan je vriendin, vrouw, man of vriend. Onder de W vallen al je privé-hulptroepen. Niet de mensen die je meteen als je buiten bent vragen of je weer ‘snel geld wilt verdienen’. Wél alle anderen die je steunen en iets voor je willen doen. Familie, vrienden of buren. Je hebt ze hard nodig tijdens je verblijf in de cel, maar zeker ook als je terugkomt. Misschien ga je wel tijdelijk bij ze wonen. Misschien ook, willen ze het ticket of het treinkaartje betalen dat je nodig hebt om vanuit het buitenland terug te gaan. Stap 1 is dus het onderhouden van contacten. Erik Busstra van de vrijwilligersorganisatie Gevangenenzorg Nederland (zie ook pagina 13) raadt elke gedetineerde aan goed in zijn oren te knopen dat de voorbereiding voor het leven ná de cel meteen beginnen nadat je bent opgepakt. 'Investeer in de contacten die je in Nederland hebt. Ik zou tegen elke gedetineerde willen zeggen dat hij of zij zich niet moet laten afremmen door de beperkte mogelijkheden. Toon belangstelling. Vraag hoe het voor je dierbaren is dat je vastzit. Schrijf over wat je bezighoudt en wat pijn doet, en vraag ook wat de anderen bezighoudt. Kleine dingen, zoals een kaartje op een verjaardag, kunnen een groot effect hebben. Het ís mogelijk de contacten goed te

Dat, en het dochtertje dat ik kreeg met de vriendin die ik had ontmoet, hield me op de been. Mij moeder en zus zijn zelfs op bezoek geweest. Dat was echt heel bijzonder. In Peru mag je je familie ontvangen in je cel. Dus ze hebben gezien hoe ik daar leefde. Ze hebben voor mij een bed gekocht voor 1600 dollar. Mijn zus heeft ook de huur van mijn huis doorbetaald. Tien jaar lang! Toen er nog geen vonnis was dachten we dat het een jaar of twee, drie zou duren... Ze heeft altijd gezegd dat ze het huis aanhoudt zolang ik van de drugs afblijf en mijn karakter niet verandert. Ervaringsdeskundige M.H. Mijn probleem is dat ik niemand heb. Ik ben gevlucht uit Ivoorkust, mijn zus is daar vermoord. Mijn ouders waren toen al dood. Met mijn zus had ik een heel goed contact. We leefden samen. We lachten veel samen, aten samen. Toen ik wegging was ik totaal getraumatiseerd. Pas later, dankzij een psycholoog in Den Helder, leerde ik dat het goed was om haar niet te vergeten.’ STAP 2 De W van Wonen Op een goede dag gloort er licht aan het einde van de tunnel. Het einde van je straf komt in zicht. Je hebt de datum dat je vrijkomt gehoord (en doorgegeven aan Bureau Buitenland!). Wat je nu moet regelen zijn twee dingen. Een paspoort en een adres. Zonder een geldig paspoort of geldige verblijfsvergunning kun je niets in Nederland. Ook inschrijven bij een woningbouwvereniging om een huis te krijgen lukt niet zonder. Als je paspoort verlopen is of kwijt, kun je een noodpaspoort aanvragen. ➔

comeback • nummer 3 • 2018

9


h oo f da rti k e l

Als je een verblijfsvergunning had en die is intussen verlopen, moet je bij de Nederlandse ambassade een inreisvisum aanvragen. In Nederland moet je direct een nieuwe verblijfsvergunning aanvragen. Ook superbelangrijk is een adres. Zonder adres kun je je niet inschrijven bij de gemeente en ook geen bankrekening openen. Heb je nog geen eigen woonplek, zorg dan voor een briefadres. Niet elk adres mag een briefadres worden. Meestal zijn briefadressen adressen bij de opvang of hulpverlening. Terwijl je nog vastzit, kun je alvast iets

keren uit het buitenland verblijven tijdelijk bij familie. Lukt dit niet en heb je ook nog geen woning voor jezelf, dan kun je een beroep doen op de maatschappelijke opvang. Iedere gemeente moet die opvang beschikbaar hebben. In een eigen dorp of stad, of in een grotere gemeente in de buurt. In de opvang krijg je een bed voor de nacht, overdag zijn er (meestal) zorg- en begeleidingsactiviteiten. Als je nachtopvang nodig denkt te hebben kun je dat laten weten aan Bureau Buitenland. Zij geven het dan door aan de gemeente. Tot slot. Weer terug in Nederland ben je verplicht je in te schrijven bij de gemeente.

Zonder een geldig paspoort of geldige verblijfsvergunning kun je niets in Nederland doen om ervoor te zorgen dat je straks een plek hebt om te wonen. Ten eerste bedenken wat je wilt als je straks in Nederland bent. Wil je (tijdelijk) bij familie of vrienden wonen? Vraag ze dan ruim van tevoren of dat kan. Bedenk wel dat dit financiële gevolgen kan hebben als iemand een uitkering heeft. Hoe meer volwassen personen in het huis van degene met een uitkering wonen, hoe lager de uitkering wordt. Het idee is dat iedere bewoner meedeelt in de kosten. Wil je zelfstandig gaan wonen of dat na verloop van tijd gaan doen, schrijf je dan in bij een woningbouwcorporatie voor een huurwoning. Weet wel dat snel een huis vinden zo goed als onmogelijk is. In Amsterdam is de wachtlijst gemiddeld 12 jaar. Je krijgt geen voorrang als je uit buitenlandse detentie komt. 'De nazorgcoördinator van de gemeente kan helpen bij de belangrijkste hulpvragen: onderdak, geld, gezondheid', zegt Cindy du Pree. 'Sommige gemeenten helpen bij het regelen van onderdak of zorgen voor wat leefgeld als iemand terugkeert. Hoe beter de overgang naar het leven na de cel, hoe kleiner de kans op herhaling. Ook zijn er gemeenten die bemiddelen in het vinden van een vrijwilliger die als maatje met de ex-gedetineerde meedenkt. In de regio waar ik werk wordt nauw samengewerkt met de stichting Exodus. Die vangt ex-gedetineerden op en begeleidt ze.’ Nachtopvang De meeste ex-gedetineerden die terug-

10

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

Dat moet binnen 5 dagen na aankomst. Je moet er een afspraak voor maken. Om je te kunnen inschrijven heb je een geldig identiteitsbewijs en een adres nodig (daar zijn ze weer!). Als je geen inschrijfadres hebt en geen geldig ID-bewijs, zorg dan in ieder geval dat je dit zo snel mogelijk laat weten aan de nazorgcoördinator in je gemeente. Ervaringsdeskundige Paolo Omdat mijn zus al die jaren de huur had betaald, had ik nog een huis en een adres. Ik ben me ervan bewust dat dit heel, heel bijzonder is! Ik bleef de eerste tijd wel bij mijn moeder wonen. Ik had nergens geld voor. Pas toen ik een uitkering had, verhuisde ik naar mijn eigen huis. Ik hoop dat mijn vriendin en mijn dochtertje hier ooit ook kunnen komen wonen. Mijn dochter is nu 8. We hebben dagelijks contact. Ervaringsdeskundige M.H. Ik kwam met de WETS vanuit Italië naar Nederland. Dat heeft mij gered! De dag dat ik uit Italië door de marechaussee werd opgehaald was de beste dag in mijn leven! Ik was weer mens! Vóór die dag deed ik niets aan voorbereiding. In de cel was ik bezig met

strafoverdracht Niet iedereen die zijn buitenlandse gevangenis verlaat, is meteen vrij. Velen zitten een deel van hun straf uit in Nederland. Strafoverdracht heet dat, en het wordt geregeld door twee wetten: de WETS en de WOTS. Hierover heeft in Comeback nr. 1 een (zeer) uitgebreid artikel gestaan.

verwerken. De schok dat de man die ik mijn broer noemde niet te vertrouwen was. Pas in de Nederlandse gevangenis dacht ik soms aan mijn leven buiten. Na mijn detentie ging ik naar Nijmegen. In Nederland had ik niemand. Ik had geen eigen huis. Dankzij mijn casemanager in de Nederlandse gevangenis kwam ik terecht bij de stichting Moria. In het begin vond ik dat moeilijk! Ik wilde niets delen, vertrouwde de mensen niet. STAP 3 De W van Werk Hoe kom je aan geld? In de gevangenis is dat een probleem, erbuiten zeker ook. Misschien heb je al ideeën over wat je kunt gaan doen als je weer terug bent. Het kan geen kwaad vast te informeren over daarbij passende opleidingsmogelijkheden. Of al te beginnen. Sommige studies en opleidingen kun je in de gevangenis doen. Het Bureau Buitenland kan je hierbij helpen. Onder meer door het cursusaanbod via EABT, de Stichting Educatie achter buitenlandse tralies, met je door te nemen. Een van de pijlers is Nederlands. Spreek of schrijf je niet goed Nederlands, dan is dat een belemmering om werk te vinden. Mooi als je daar in de gevangenis wat aan kunt doen!

Op zoek naar werk Terug in Nederland moet je vast even wennen. Maar vergeet niet je meteen als werkzoekende in te schrijven. Dat kan bij het UWV Werkbedrijf (het vroegere Arbeidsbureau), of bij een uitzendbureau. Ook hier heb je weer documenten voor nodig. Belangrijk is nu ook een bankrekening te hebben. Die heb je in Nederland trouwens voor bijna alles nodig. Om een bankrekening te kunnen openen heb je een geldig identiteitsbewijs nodig. Om je in te kunnen schrijven als werkzoekende heb je vier dingen nodig: • een geldig identiteitsbewijs, zoals een paspoort of verblijfsvergunning; • een inschrijfbewijs zorgverzekering; • een bankrekeningnummer met bankpas; • een overzicht van je diploma’s en werkervaring. Lukt het je niet om te werken, dan kan een uitkering je werkloze periode overbruggen. Een bijstandsuitkering vraag je aan via het UWV Werkbedrijf. Vraag een voorschot aan. Als je een uitkering hebt aangevraagd heb je niet meteen geld. Het kan weken, soms maanden duren voor je een uitkering krijgt.


h oo f da rti k e l

de problemen groter. Als je er beroerd uitziet, vind je minder snel werk. Zorg dus dat je er zo schoon en netjes mogelijk uitziet. Het kan ook slim zijn je te laten testen door een arts wanneer je terug bent in Nederland. Als je terug bent val je weer onder de Nederlandse gezondheidszorg. Dat wil zeggen, als je je weer aanmeldt bij een zorgverzekeraar. Dat moet je dus doen! Ook hierbij is eventueel hulp te krijgen. Van de nazorgcoördinator bij de gemeente of van diverse andere organisaties die iets doen voor ex-gedetineerden uit het buitenland. Er zijn er veel! Ze werken met vrijwilligers, vaak ook met vrijwilligers die zelf hebben gezeten. In een apart artikel (zie pagina 12) vertellen we je er meer over!

Dan nog even een pijnlijk punt. Schulden. Veel ex-gedetineerden hebben ermee te maken. Ze hadden al schulden toen ze in de fout gingen, en ze hebben die nog steeds als ze weer terugkeren. Schulden zijn meestal pas na twintig jaar verjaard. Ze kunnen op je drukken. Het is dus belangrijk ervan af te komen. Hierbij kun je hulp krijgen. En zijn organisaties en programma’s die je kunnen helpen. Vraag hiernaar als je de bijstandsuitkering aanvraagt. Handig is het als je al tijdens je detentie een overzicht maakt van je schulden (ook openstaande boetes vallen hieronder!). Je kunt de mensen of bedrijven die geld van je krijgen (schuldeisers) laten weten dat je in de gevangenis zit en vragen de schuld te ‘bevriezen’. Dat betekent dat ze stoppen met het berekenen van rente. Ervaringsdeskundige Paulo Tegen de Reclassering had ik gezegd dat ik geen hulp nodig had. Terug in Nederland bleek dat toch een tikje anders te liggen. Zo kwam ik bij Humanitas terecht. Ze hielpen me onder andere met de schulden die ik had, een ‘restschuld’ bij de bank van een paar duizend euro, en bij het aanvragen van een uitkering. Via Humanitas kreeg ik ook een coach bij de gemeente. Dat was een ambtenaar die me mocht! Ook daar heb ik veel aan gehad. Weet je wat het was? Ik had veel meer hulp nodig dan ik dacht. Alles was zó veranderd! Toen ik weer in Nederland rondliep leek het wel of ik er voor de eerste keer was.

Ervaringsdeskundige M.H. In de gevangenis in Nederland dacht ik voor het eerst na over werk, schulden en een nieuw leven opbouwen. Zo begon ik aan allerlei opleidingen. Ik heb nu mijn certificaat basis computeronderhoud. In een buitenlandse gevangenis had ik deze kans nooit gehad. Wat ik heb geleerd is dat je zelf moeite moet doen. Ik heb mijn hart geopend voor Maria, mijn begeleidster, en vanaf dat moment ging het goed. Ik praatte met haar over werk en ook over de schulden die ik had. Toen ik vrijkwam, nu vier jaar geleden, ben ik eerst gaan werken als assistent verzorgende in een verzorgingshuis. Ik smeerde het brood en wandelde met de mensen. Dat was dankbaar werk! Maar toen moest er worden bezuinigd. Via de gemeente kon ik een andere opleiding gaan doen. Nu werk ik in de bouw als elektrotechnicus. In de tussentijd heb ik ook nog een diploma voor sportinstructeur gehaald. Daar was ik echt heel trots op. Het was mijn eerste officiële diploma. STAP 4 De W van welzijn, zorg en gezondheid Gezondheid is hartstikke belangrijk. Veel mensen worden ziek in de gevangenis, vooral in landen buiten Europa. Probeer dus de schade te beperken. In het vorige nummer van Comeback stonden oefeningen die je kunt doen in je cel. Medicijngebruik, slecht eten en drugs tasten je gezondheid aan. Probeer ze te vermijden. Als je ziek terugkomt, ben je een probleemgeval. Je kunt niet werken, of niet op volle kracht. Als je slechte onderdelen niet vervangt, worden

Ervaringsdeskundige Paulo Bij Humanitas kreeg ik verschillende ‘maatjes’. Met één iemand regelde ik allerlei praktische zaken, waaronder ook een ziektekostenverzekering. Dat was geluk, want ik kreeg scooterongeluk. Een ander maatje was zelf een ex-gedetineerde. Ik vond dat echt geweldig. Het is heel fijn om met een lotgenoot te praten. Die begrijpt echt wat je doorgemaakt hebt. Natuurlijk was ik ook heel blij met de andere vrijwilligers. Het gaat nu goed met mij. Ik denk dat ik verstandiger ben geworden. Een voorbeeld: ik had een smartphone gekocht en was op Facebook gegaan. Daar bleek de hele vroegere gevangenis intussen op te zitten. Je krijgt dan meteen allerlei verzoeken. Voorstellen om weer te ‘werken’. Ik heb dat hele Facebook er weer afgegooid. Ervaringsdeskundige M.H. Geestelijk zat ik niet goed in elkaar. Toen ik naar Nederland vluchtte was ik getraumatiseerd en onzeker. Daarom geloofde ik ook de man die ik als mijn broer zag. Toen die onbetrouwbaar bleek was ik ten einde raad. Pas met hulp van een psycholoog heb ik weer geleerd te leven. Hij leerde me om vooral aan de goede kanten van mijn overleden zus te denken. Hij zei: ‘Jouw zus is niet weg. Denk niet meer aan het slechte. Vergeet het bloed. Zorg goed voor je huis en je lichaam. Dat doe je ook voor je zus. Dat heeft me gered. Ik kan wel zeggen dat ik dankzij hem mezelf echt gevonden heb. In de gevangenis heb ik nog iets geleerd. Ik weet nu hoe belangrijk aandacht is. Aandacht is meer re ag e waard dan een miljoen. ■ d it a r e n o p schr

r t ik e l? ijf o n s!

comeback • nummer 3 • 2018

11


achte r g r o n d

Meer hulp bij je terugkeer Het meeste werk moet je zelf doen als je een plek in de Nederlandse samenleving wilt veroveren. Maar er zijn organisaties die je hierbij kunnen helpen. Soms met vrijwilligers die ook lotgenoten zijn. We stellen vier van deze hulptroepen aan je voor: SurAnt, Schiphol Social Work, Gevangenenzorg Nederland en Humanitas. s t i c h t i n g s u r a n t

S c h i p h o l S o c i a l W o r k

Hulp voor iedereen DIRECTE ACTIE VOOR DE KWETSBAARSTEN

Stichting SurAnt is een initiatief van het pastoraat van de Vrije Universiteit in Amsterdam en enkele artsen en psychiaters van Antilliaanse of Surinaamse afkomst. Zij hadden gemerkt dat gedetineerden met dezelfde afkomst behoefte hadden aan meer sociaal contact, en vormden de BijlmerBajesBezoekgroep. In 1998 gingen ze hun groep de SurAnt-groep noemen. In 2007 werd het officiëler. Toen maakten ze er de stichting SurAnt van, met een statuut en een bestuur. Gaandeweg breidde ook de doelgroep uit. 'Tegenwoordig', benadrukt directeur Dew Koesal, 'zijn we er voor iedereen. Gevangenen en ex-gevangenen van élke nationaliteit, élk geloof en élk ras.' Sinds 2007 biedt de stichting ook zorg aan ex-gedetineerden, óók die uit het buitenland. Typisch voor SurAnt is dat de vrijwilligers de tijd nemen. Ze werken binnen de gevangenis maar ook erbuiten. 'En dus ook voor mensen die in het buitenland hebben vastgezeten. We merken dat die nóg minder kennis hebben van het leven buiten dan mensen die in Nederland gedetineerd zijn geweest. Ze missen bijvoorbeeld kennis van alles wat digitaal is. Wat wij met ze doen is kijken wat ze nodig hebben. En dan gewoon stap voor stap het lijstje afwerken. Met mensen die in het buitenland hebben gezeten duurt dat vaak langer. Dat kan ons echt helemaal niets schelen. Ieder zijn eigen tempo. Mensen krijgen de ruimte, ze mogen zo vaak langskomen als ze willen.' Dew Koesal is zelf ook tien jaar vrijwilliger geweest. 'Dan weet je dat luisteren het belangrijkste is. Van daaruit ga je werken. In alle rust. Het grootste probleem van ex-gedetineerden is hun psychische beknelling. We zijn geen psychiaters of therapeuten, maar bieden gemoedelijkheid en begrip. In onze re-integratiecentra werken ook vrijwilligers die zelf vastgezeten hebben. Voor problemen waarvoor profs nodig zijn hebben we een groot netwerk van organisaties waarnaar we mensen kunnen doorverwijzen.'

praktisch Bel of mail met SurAnt (036 532 07 99; info@surant.nu) om je aan te melden, of ga gewoon langs in het RIC in Almere of Amsterdam. SurAnt is elke dag open van 9.00 – 17.00 uur.

Ex-gedetineerden die totaal alleen in Nederland aankomen. Op Schiphol komen ze die steeds vaker tegen. 'Wij vangen steeds meer remigranten en ex-gedetineerden op', zegt Simon van Bockel, projectleider van Schiphol Social Work (SSW). 'Samen zijn het er zo’n tien per maand. Het zijn vooral de kwetsbaarste mensen voor wie wij in actie komen. Voor hen is het minste geregeld. Minder kwetsbaren helpen we natuurlijk ook, maar dan is het vaak een kopje koffie, een treinkaartje en weer door. Ons uitgangspunt is dat mensen doorreizen naar de gemeente waar ze binding mee hebben. Dus dorpen of steden waar ze vroeger gewoond hebben. De gemeenten zijn verplicht ex-gedetineerden verder helpen.' Waar het SSW om gaat is snel problemen oplossen. 'We kijken wat nodig is en maken een plan. Wat we doen kan ver gaan. Soms staan we al bij de gate, soms zorgen we voor medische hulp. Als het nodig is brengen we mensen naar de plek waar ze verder opgevangen worden. Het uitgangspunt is het cliëntenbelang. Als iemand ergens van in de war kan raken staan we hem of haar bij. Het zijn vaak ingewikkelde problemen, waar meerdere instanties voor nodig zijn. Daarom melden we mensen ook weleens aan bij een Veiligheidshuis. Dat is een landelijke organisatie. Ze hebben in elke regio zo’n huis. Het Veiligheidshuis regelt samenwerking in de zorg. Dat laatste, samenwerking dus, is ook typisch voor Schiphol Social Work. We werken met veel partijen samen. Doordat we zo veel mensen kennen, hoeven de remigranten en ex-gedetineerden niet lang op Schiphol te blijven. Simpel en snel is voor ons belangrijk, het gaat óók om het veilig houden van de luchthaven, dus het algemeen belang. Als iemand zich van tevoren heeft aangemeld bij Bureau Buitenland van de Reclassering, is er al voorwerk gedaan. Dat maakt alles een stuk makkelijker. Ik zou dus iedereen die vrijkomt (en denkt hulp nodig te hebben) willen aanraden dat te doen!'

Buiten Ric (re-integratiecentrum) Almere

Spoordreef 33b, 1315 GK Almere 036 – 525 99 55 / 036 – 525 99 56 Buiten Ric amsterdam

Paalbergweg 26-36, 1105 BV Amsterdam 020 – 697 33 70 / 020 – 363 22 39, ricamsterdam@surant.nu Of kijk eerst op de website: buitenric.nl

12

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

praktisch Schiphol Social Work is dagelijks bereikbaar van 8.00 – 00.00 uur op tel. 020 – 341 77 32. SSW werkt ook nauw samen met de marechaussee. Die kun je altijd vragen om je naar SSW te brengen.


achte r g r o n d

naar de maatschappij G e va n g e n e n zo rg N e d e r l a n d

H u m a n i ta s

DE MENS ACHTER HET DELICT

DE KRACHT VAN HET GEVEN

Maatschappelijk werker Erik Busstra begeleidt de vrijwilligers die gedetineerden opzoeken als ze nog vastzitten, maar ook als ze weer vrij zijn. Gevangenenzorg Nederland heeft 630 mensen die supergemotiveerd zijn om dit werk te doen. Zij helpen gedetineerden, hun familieleden en ook ex-gedetineerden die in het buitenland hebben gezeten. De hulp kan ver gaan. In overleg kunnen ze zelfs kijken of het mogelijk is iemand op te halen van Schiphol. 'Het is heel zwaar als je terugkeert en er is niemand die op je wacht', legt Erik uit. 'Wij willen voorkomen dat mensen er helemaal alleen voor staan. Kiezen is vaak al ingewikkeld, in de gevangenis hoef je dat niet te doen. Alles kan behoorlijk op je afkomen als je eenmaal met je blauwe vuilniszak op straat staat.' Gevangenenzorg Nederland is een organisatie die mensen een luisterend oor biedt, en met de (ex-)gedetineerden of hun familieleden meedenkt. Daarnaast is Gevangenenzorg er voor praktische zaken. Erik: 'Onze vrijwilligers weten hoe alles in hun gemeente geregeld is. Welke woonvormen er zijn, welke opvang voor daklozen, of waar het gemeenteloket is. Dat soort dingen. We werken vanuit het idee dat een goede voorbereiding helpt om herhaling te voorkomen. Onze vrijwilligers bezoeken gevangenen in Nederlandse cellen en houden contact met ze als ze weer vrij zijn. Als de ex-gedetineerden dat willen natuurlijk. Gevangenenzorg kan geen zaken regelen voor de ex-gedetineerden, wél goed mee denken. De zorg ná de gevangenis is in de praktijk lastig. Veel jongens verdwijnen uit beeld, terwijl hun zaken nog niet goed geregeld zijn, en zij en hun familieleden zich soms hulpeloos voelen.' Elke gevangene of ex-gevangene is welkom bij Gevangenenzorg Nederland. Typisch voor hen is de mensgerichtheid. 'Al onze vrijwilligers werken vanuit een christelijke overtuiging. We kijken naar de persoon achter het delict. We zien dat iedereen behoefte heeft aan steun, zonder voorwaarden. Die onvoorwaardelijke steun is waar het bij ons om gaat.'

Ruim 900 vrijwilligers van Humanitas helpen gedetineerden bij een nieuw leven na hun detentie, maximaal één jaar lang. Een Nieuwe Start heet deze poot van Humanitas. Er vallen verschillende mogelijkheden onder: een inloopspreekuur in de Buiten RIC’s (Re-integratie Centra), waar ex-gedetineerden terecht kunnen met simpele, praktische vragen; een coachingstraject voor mensen met ingewikkeldere praktische hulpvragen; ondersteuning bij ouderschapsvragen tijdens en na detentie; en tot slot een maatjesproject. Bij het laatste onderdeel gaat het vooral om een luisterend oor en samen leuke dingen ondernemen. Coördinator Lara Homburg: 'De vrijwilligers bij Een Nieuwe Start kunnen lotgenoten zijn, mensen die zelf gedetineerd zijn geweest. Dat is voor degene die hulp krijgt belangrijk, maar ook voor degene die hulp geeft. Pas na een tijdje betrokken te zijn geweest bij Een Nieuwe Start, realiseerde ik me hoe essentieel de kracht van het geven is. Het doet ongelooflijk veel voor de eigenwaarde.' Elke vrijwilliger wordt door Humanitas gekoppeld aan een (ex-)gedetineerde. Als er een tweetal is, gaat dat zelfstandig aan de slag. 'Belangrijk hierbij is dat de (ex-)gedetineerde bepaalt wat er gebeurt. Hij of zij houdt de regie. Met zijn tweeën bekijken ze hoe datgene wat de gedetineerde wil, kan worden bereikt. Wat heb je en waar wil je naartoe. Dat gebeurt op zes verschillende vlakken: wonen, werk en inkomen, schulden, zorg, ouderschap en het IDbewijs. Als er dingen moeten worden geregeld, gaan de vrijwilligers soms mee met de (ex-)gedetineerden. Het kan helpen om een paar extra oren te hebben, bijvoorbeeld als iemand naar de gemeente gaat om zijn of haar uitkering te regelen. Wat ook vaak fijn is, is iemand bij je hebben die thuis is in de Nederlandse samenleving. Gedetineerden leven jaren zonder een idee te hebben van de waarde van geld.' Typisch Humanitas is het zorgen voor menselijke waarden. Zoals het behoud van de regie over het eigen leven, gelijkwaardigheid, en verantwoordelijkheid (voor jezelf en de ander). Het gaat Humanitas erom dat ex-gedetineerden zo sterk worden dat ze zichzelf kunnen redden en een rol kunnen spelen in de maatschappij. 'Samen maken de vrijwilliger en de ex-gedetineerde een plan van aanpak hiervoor. Elke twee maanden stellen ze dat bij', zegt Lara. 'En ook heel belangrijk: elk succes wordt gevierd!'

praktisch Gevangenenzorg Nederland kun je al schrijven of bellen als je nog gedetineerd bent: 079 – 331 05 68, info@gevangenenzorg.nl. Ze zorgen dan dat er iemand voor je is als je weer in het land bent. Je kunt je ook aanmelden via de website gevangenenzorg.nl. Op de site kun je ook (anoniem) chatten.

praktisch Bij Humanitas Een Nieuwe Start kun je je telefonisch aanmelden op nr. 020 – 773 65 42. Ook voor hulp buiten Amsterdam: hier kijkt men voor je waar jouw hulp te krijgen is. Voor het inloopspreekuur in de Buiten RIC’s (Re-integratie Centra) hoef je je niet aan te melden.

comeback • nummer 3 • 2018

13


ge loo f

Thuiskomst van de verloren zoon door Paul Boer

THUISKOMEN Hij was altijd al een flierefluiter geweest. Kon best goed leren, maar het leven had zo veel moois te bieden. Van huis uit had hij geen klagen en pa sprong wel bij als hij erom vroeg. De wijde wereld in, dat leek hem wel wat.

H

ij maakte makkelijk vrienden dus zou hij zich ergens anders ook best thuis voelen. Een baan vinden was met zijn opleiding ook geen probleem, dacht hij zo. Op een dag nam hij afscheid en ging de wereld in. Gevulde spaarrekening en een creditcard van pa, het leven lachte hem toe. Het was heerlijk in dat vreemde land, hij leerde de belangrijkste woorden en omdat hij geld had waren er natuurlijk ook snel vrienden en vriendinnen. Hij voelde zich dan ook thuis en genoot van het leven. Een baan vinden was toch iets ingewik-

14

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

kelder. Niet dat er geen werk was, maar de taal was een probleem. En ook de regelgeving in zijn nieuwe thuisland maakte dat het erg ingewikkeld was om passend werk te vinden. Zo af en toe vloog hij nog wel eens naar huis, maar de laatste keer had hij meer het gevoel dat hij er op vakantie kwam. Nee, thuiskomen was toch echt in zijn nieuwe land. Dromen Het gaat snel met het geld als er niks binnenkomt en ook pa had al aangegeven dat de creditcard voor nood was en niet voor

een uitbundig leven. De druk om aan geld te komen werd groter. Gelukkig waren er vrienden die wel iets wisten. Hij hield van reizen en af en toe een pakje gaan afgeven in een ander land leek hem onschuldig. En het belangrijkste was, hij kon er prima van leven. De gedachte dat hij zijn vriendenkring had ‘gekocht’ en dat hij ook wel verkeerde dingen deed kwam weleens bij hem op, maar het leven was te kort om daar lang bij stil te staan. Eén anoniem telefoontje naar de luchthaven was voldoende voor een uitgebreide koffercontrole en zo hij liep tegen de lamp. 'Geen probleem', was zo zijn eerste gedachte. Vrienden genoeg, een pa die wel iets kon regelen, voldoende geld op de bank. Hij hoorde de rechter zeggen: '18 jaar gevangenisstraf'. Maar ook daar dacht hij licht over, er zou wel iets geregeld worden. In zijn cel, met vele anderen op een paar vierkante meter, wachtte hij iedere dag op bezoek van zijn vrienden en familie. Bezoek dat maar niet kwam en ook nooit


paul-art.eu

ge loo f

‘kopen’. Niet met geld, maar door aardig zijn, vriendelijkheid, behulpzaamheid. Een troostend woord, een helpende hand, een beetje meeleven, het deed soms wonderen. Hij leerde mensen om hem heen waarderen, en de mensen om hem heen leerden hem waarderen. Op een ochtend moest hij zijn weinige spullen bij elkaar zoeken, hij werd overgeplaatst naar een andere gevangenis. In ieder geval een iets betere plek, hij was allang blij. De dromen over thuis en thuiskomen, bleven ook hier. Maar hij begon ook te dromen over zijn vorige gevangenis en over hoe hij zich daar, ondanks alles, toch ook thuis had gevoeld. Een gedwongen thuis, maar toch. Hij miste zijn celmaatjes, de gesprekken, het samen klagen, het veel

warmende brief te schrijven aan zijn ouders. Niet als de vorige brieven waarin hij alleen maar vroeg om geld en klaagde over alles en iedereen, en waarop hij nooit antwoord had gekregen. Het werd een brief over zijn leven, een brief vol hoop en uitdagingen, een brief met toekomstperspectief voor hemzelf. En het werd ook een vraag om vergeving. Hij vroeg geen vergeving voor zijn drugshandel, zijn geldsmijterij of zijn losbandig leven, hij vroeg vergeving voor het feit dat hij was vergeten zoon en broer te zijn. Niets meer en niets minder. Geen aankomsttijd op Schiphol, geen vraag om geld of een dak boven zijn hoofd na aankomst. Toen hij was geland op Schip-

‘Thuis zijn’, ‘thuiskomen’, het bleven dromen met ruim 17 jaar te gaan’

zou komen. Zijn geld was in beslag genomen en het duurde even voor hij besefte dat hij nu letterlijk ‘op de mestvaalt van het leven’ zat. Door de hitte, het gesnurk en de stank van de wc op de cel kon hij maar moeilijk slapen. Tijdens de weinige slaap die hij kreeg, kreeg hij allerlei dromen. Veel afschuwelijke nachtmerries, en zo af en toe dromen over thuis. ‘Thuis zijn’, ‘thuiskomen’, het waren en bleven dromen met ruim 17 jaar te gaan. Thuis is waar je hart is Zo af en toe kreeg hij bezoek van vrijwilligers, een dankbare afwisseling van het dagelijkse, moeilijke leven. Deze gesprekjes zetten hem aan het denken. Dromen over thuis was mooi, maar daar had hij nu niets aan, anders dan voor een paar gelukkige minuten. Hij, die zijn draai altijd gemakkelijk had kunnen vinden, moest dat ook nu weer gaan doen. En gaandeweg leerde hij dat hij ook hier in die cel mensen kon

te harde bed en hij vroeg overplaatsing aan, terug naar zijn vorige cel. Voor hem voelde het als ‘thuiskomen’ toen hij weer terug was in zijn oude vertrouwde cel. Op een dag kwam de directeur hem vertellen dat hij over 2 maanden zou worden vrijgelaten. Zijn voorbeeldige gedrag in de gevangenis hadden hem 10 jaar strafvermindering opgeleverd. Hij mocht naar huis, althans naar Nederland, een andere keuze kreeg hij niet. Maar waar moest hij dan naar toe? Hij had jaren geleden alles achtergelaten in Nederland en al die tijd in de gevangenis had hij niets van zijn familie en vrienden meer gehoord. Geen brief, geen geld, geen telefoontje. Er was niks meer 'om bij thuis te komen'. Hij, die tot dan van alle plekken zelf een thuis had weten te maken, ging die uitdaging opnieuw aan. Hij ging praten met anderen die ook kort voor hun vrijlating stonden en hij werd geraakt door de opmerking: 'home is where your heart is'. Hij nam die opmerking heel letterlijk: ‘thuis is waar mijn hart is’ of te wel: ‘thuis is waar ik zelf ben’. Niet dagdromend over een plek die misschien allang niet meer bestond, over familie die hun leven verder hadden geleefd. Zijn nieuwe thuis zou de plek zijn waar hij zelf was, met zijn goede en slechte eigenschappen, met zijn verleden. Vergeving In die laatste maanden van zijn detentie kwam hij thuis, thuis bij zichzelf. En nu pas was hij in staat om een eerlijke en hartver-

hol stond daar bij het ‘Meeting Point’ een dame met een bordje met zijn naam erop. Ze moest hem naar een bepaald adres brengen, de rit was betaald, meer wist ze ook niet. Ze zette hem daar af en gaf een enveloppe met daarin een bos sleutels, die zouden moeten passen op het kleine rijtjeshuis. Hij ging naar binnen en tot zijn verbazing zag hij enkele spullen staan uit een lang verleden. Een schilderijtje, een poster aan de muur, zelfs zijn oude bureau stond in de kamer. En een bos bloemen in een vaas met daaraan een kaartje: 'Laat weten wanneer je thuis bent, we komen graag langs. Liefs Pa en Ma.' Na een telefoontje stond dan pa op de stoep, alleen. Ze keken elkaar aan en wisten: het is goed zo. De volgende dag kwam zijn hele familie over de vloer, een gelukkig weerzien na zo vele jaren. Geen verwijten of verontschuldigingen. De verloren zoon en broer was terug, in alle opzichten. En toen ’s avonds iedereen weer weg was en hij alleen op de bank zat, besefte hij: 'Ik ben nu weer echt thuisgekomen'. ■ (Vrij naar het Bijbelverhaal over de verloren zoon en deels berustend op een waargebeurd verhaal) Ko van der Krabben Vrijwilliger Epafras Thailand

comeback • nummer 3 • 2018

15


nie u w s b u iten l an d

EUROPA WIL VLUCHTELINGEN BUITEN EU OPVANGEN

RUTTE ZEGT ‘NEE!’ TEGEN TRUMP Ook premier Mark Rutte heeft zijn Trumpmomentje. Waar collega’s vaak door de Amerikaanse president worden beledigd, was Rutte Trump vóór. Toen Trump begon over het handelsconflict tussen Europa en de VS en zei dat het ook positief was als er geen oplossing gevonden werd, zei Rutte hardop: ‘Nee!’. Hoewel Rutte luid sprak, reageerde Trump niet en praatte gewoon door. De premier zal er desondanks nog weleens met plezier aan terugdenken.

Vluchtelingen worden gered op de Middenlandse Zee

Laat vluchtelingen niet meer naar Europa komen, maar vang ze op in de ‘regio’. Sluit hiervoor deals met Noord-Afrikaanse landen. Dat is het nieuwe beleid van Europa. Op een ingelaste migratietop spraken verschillende Europese leiders over de nieuwe aanpak. Daarna nog eens op een echte top. Ook in Nederland is de stemming omgeslagen. Dat blijkt tijdens een spoeddebat in de Tweede Kamer. Het verdrinken op de Middellandse Zee gaat intussen gewoon door. 630 migranten die zijn opgepikt door het reddingsschip Aquarius komen in het nieuws. Italië weigert hen toe te laten. Een week dobbert het schip van Artsen zonder Grenzen op zee. Dan komt vanuit Spanje het bericht dat de vluchtelingen welkom zijn in Valencia. Deze 630 hebben geluk. Nog altijd komen bootmigranten om het leven. Volgens de VN-organisatie IOM (Internationale Organisatie voor Migratie) zijn er dit jaar voor 1 juli al 1.405 mensen omgekomen.

Nigeriaans tekenwonder Kareem Waris Olamilekan (11) uit Lagos, Nigeria wil tussen de grote kunstenaars in de musea van de wereld hangen. En dat is minder onwaarschijnlijk dan het klinkt. Zijn roem is aanzienlijk gegroeid en wel met dank aan de Franse president Emmanuel Macron. Tijdens een officieel bezoek aan Nigeria werd Macron een goed gelijkend, getekend portret van hemzelf gepresenteerd, gemaakt door Kareem. ‘Zeer ontroerd, felicitaties aan deze jonge jongen!’, schreef Macron in het Engels op Twitter,

begeleid door een filmpje van zijn ontmoeting met het tekenwonder.

President Macron met Kareem

NEDERLANDERS SCHRIJVEN BRIEF OVER GEVANGENIS Intimidatie door cipiers, overvolle cellen, slecht eten, niet douchen, geen medische verzorging en dagenlang niet luchten. Het AD kreeg een brief uit Antwerpen van Nederlandse gevangenen die vastzitten in een oude gevangenis. Vanwege de barre omstandigheden waren ze in hongerstaking gegaan. De gedetineerden klagen over een isoleercel die loeiheet is opgestookt, verplicht op de grond slapen, en 3 of 4 man op één kleine cel. Een Nederlander zou een uurtje worden verhoord door de politie, maar zit al drie maanden in een cel, ‘in omstandigheden die thuishoren in de zestiende eeuw’. Volgens de krant zitten de meeste Nederlanders in voorarrest in de oude gevangenis, wachtend op een proces. In de brief aan het AD vragen ze de Nederlandse overheid om hulp.

16

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

Premier Rutte en President Trump

vrouwen achter het stuur Sinds eind juni mogen vrouwen in Saoedi-Arabië autorijden. Een sprong voorwaarts, hoewel van gelijke rechten nog geen sprake is. Dertig jaar was autorijden voor Saoedische vrouwen verboden. Wilden zij een boodschapje doen, dan moest er een man mee. Vorig jaar maakte kroonprins Mohammed bin Salman bekend dat hij van het verbod af wilde. Vooral omdat Saoedi-Arabië wil dat meer vrouwen gaan werken. Het betekent nog geen omslag in het denken van de kroonprins. Tegelijk met het afschaffen van het rijverbod liet hij acht vrouwelijke activisten oppakken. Vrouwen leven in Saoedi-Arabië nog altijd onder het gezag van een mannelijke toezichthouder. Ze moeten hem toestemming vragen om te trouwen of om naar het buitenland te reizen. Een rijbewijs halen is ook nog wel even een dingetje. Vrouwen mogen geen autorijles krijgen van mannen. Ook kunnen ze zich niet verzekeren bij een man. Er zijn daarom speciale vrouwelijke verzekeringsagentes opgeleid.

Geslaagd voor haar rijexamen!


nie u w s b u iten l an d

SPECTACULAIRE REDDINGSACTIE ZOON BEGRAAFT een grote en riskante reddingsoperatie op VADER IN BMW

Een van de Thaise voetballertjes

Twaalf Thaise voetballers tussen 11 en 16 jaar hebben wekenlang vastgezeten in een ondergelopen grot, samen met hun trainer. Toen ze in de grot waren, werden ze op 2 kilometer van de eerste opening ingesloten door regenwater dat de grot in was gelopen. De opluchting was groot toen bleek dat ze nog in leven waren. Er kwam

gang die dagenlang duurde. Een duiker van de Thaise marine kwam erbij om het leven. Volgens een Belgische duiker die bij de reddingsoperatie was, waren er in de grot veel zeer nauwe, kronkelige gangen die vol lagen met modder en zand. Het is ‘navigeren door een soort blubber’, vertelde hij aan dagblad Trouw. Veel aandacht ging uit naar de rol van de trainer, Ekapol Chantawong (25), een voormalige monnik. Hij at zelf niets om zijn jongens meer eten te gunnen en leerde ze hoe ze in het pikkedonker de rust konden bewaren, onder andere door met hen te mediteren. Ook leerde hij ze zo min mogelijk te bewegen om hun energie te sparen.

Een Nigeriaanse man heeft zijn vader begraven in een gloednieuwe BMW van 75.000 euro. 'Ik heb mijn vader altijd al een mooie auto beloofd', zegt Azubuike. Volgens lokale media zit hij er warmpjes bij, maar helaas stierf zijn vader voor Azubuike zijn belofte kon nakomen. Dus kocht Azubuike voor zijn vader een dure BMW, met GPS om hem naar de hemel te begeleiden. Op een foto is te zien hoe begrafenisondernemers de BMW in een graf laten zakken. Niet iedereen blijkt even enthousiast over de stunt van Azubuike. Volgens sommigen is dergelijke decadentie onverantwoord.

KOE WANDELT EUROPA UIT

Uitgedroogde natuur in Nederland

grote droogte in europa De zomer van 2018 was een recordzomer. Niet heel vaak was het zo droog. In veel landen waar droge zomers maar zelden de oorzaak zijn van een mislukte oogst, wordt gevreesd voor de gewassen. Volgens dagblad Trouw staan grote delen van Scandinavië sinds maart droog, hebben het noorden van Duitsland, Polen en de Baltische Staten last, en ook Ierland, Schotland, Zuid-Engeland en Nederland. In Nederland is het droogterecord van 1976 verbroken. Dat was de droogste zomer ooit gemeten. Men vreest voor de dijken. Hier en daar heeft de droogte ook voordelen. Zo doet een Ierse amateurhistoricus de ontdekking van zijn leven: hij vindt een 5.000 jaar oude graancirkel door met zijn drone boven een dor veld vliegen.

Penka heet ze en ze is een mooie, bruine koe. Zwanger maar nietsvermoedend stak ze een grens over. Graasde ze ineens in Servië! Niks aan de hand zou je zeggen, breng Penka lekker naar huis. Maar zo zijn de regels niet. Zo maar een koe invoeren van buiten de EU mag niet: die kan ‘uitheemse’ ziektes meebrengen. Dus moest ze worden afgemaakt. Dat was voor veel dierenliefhebbers reden om te protesteren. De Britse krant Daily Telegraph startte een petitie. 30.000 mensen zetten een handtekening. Een dierenarts heeft nu uitgesloten dat het dier ziektes had opgelopen in Servië, waardoor Penka de rest van haar leven bij haar kudde mag blijven. 'De koe wordt niet gedood,' zegt een woordvoerster van het Bulgaarse ministerie van Voedselveiligheid volgens RTL.

Penka

engelse MINISTERS STAPPEN OP OM BREXIT Niet alles verloopt even soepel met de brexit, de Britse exit uit de Europese Unie. Ook niet binnen het Britse kabinet. Eerst is er overeenstemming: de Britse regering kiest voor de voordelen, maar houdt de nadelen van het EU-lidmaatschap buiten de deur. Dat is wat premier May zelf wil en doordrukt. De hele ministersploeg is het met haar eens. Heel even. Want al in hetzelfde weekend komt er verzet. Eerst komt het ontslag van minister David Davis, de man die over de brexit gaat. Een paar uur later volgt minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson. In de week erna zijn er vervangers benoemd en wordt alles met de mantel der liefde bedekt. Niets aan de hand. Maar stel, stel, dat de brexit toch weer tot een crisis leidt, wat dan? Dan, schrijft het AD, komt de nieuwe regering voor een probleem te staan. Zou die nog onder de brexit uit willen, dan moeten alle 27 andere regeringen van de EU ermee instemmen dat de brexit wordt afgeblazen. ‘Zo niet, dan is de brexit op 29 maart 2019 om middernacht automatisch een feit.’

comeback • nummer 3 • 2018

17


inte r vie w

Na 18 jaar is Maurice terug in Nederland

Acht jaar zit Maurice vast in Peru. Nog eens tien jaar blijft hij er hangen, op het laatst zo ziek als een hond. In een kerk ligt hij te wachten op het einde. In Nederland wacht zijn moeder op het bericht van zijn dood. Dan komt er een wending in zijn leven. En een jaar na zijn terugkeer nog één. Een dubbelinterview met moeder en zoon. tekst & beeld: Marjolein van Rotterdam

O

p de dag van het interview is het een jaar en een paar weken geleden dat Maurice uit Peru terugkwam. 'Die eerste mijlpaal hebben we natuurlijk gevierd!', zegt Marianne, Maurice’ moeder. 'Niet met zijn tweeën, maar met een hele familie. Maurice heeft weer contact met zijn oudste dochter, die hij na haar geboorte niet

18

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

meer had gezien. Sinds haar achttiende, nu twee jaar geleden, bleek ze hem te hebben gezocht. Ook met zijn twee broers is het contact hersteld. Je kunt wel zeggen dat er de laatste paar weken wat is gebeurd…' Maurice: 'Precies op de dag dat ik één jaar terug was belde mijn vader of ik het nieuws al had gehoord. Nee, dus. Maar mijn dochter bleek mij dus te zoeken! Ik vond het

spannend maar wilde haar graag zien. In de studio van het radioprogramma Adres onbekend gebeurde het. Ze was echt helemaal mijn dochter. Er was een klik! Nooit had ik gedacht dat iemand mij nog eens pap zou noemen.' Rottigheid Het lijkt een sprookje met een eind-goedal-goed afloop: en ze leefden nog lang en gelukkig. Maar echt in de lijn der verwachting lag zo’n happy end niet. In Maurice’ leven gaat er maar weinig volgens het boekje. Als kind al is hij anders. Ook volgens hemzelf. 'Ik was niet iemand die keurig in het


inte r vie w

in mijn hoofd. “Uw zoon is vastgenomen in Lima”. Maurice mocht één telefoonnummer doorgeven en één gesprek voeren. Zo kreeg ik hem aan de lijn.' Maurice vertelt dat hij is mishandeld. Hij is zo lang op zijn voetzolen geslagen dat hij niet meer kan lopen. Ook vertelt hij dat Marianne de tien nieuwe nummers die in zijn telefoon staan moet bellen. Dat zal hem helpen. 'Ik ging naar zijn caravan, zijn telefoon lag er. Het eerste nummer belde ik meteen. Het was een man die een afspraak wilde maken. Bij mij thuis. Zo gebeurde het. Een zwarte, geblindeerde Mercedes kwam voorrijden. Ik liet de man binnen. Hij belde met Maurice en zei: “Je moeder moet voor me gaan werken.”’

gareel liep', zegt hij. 'Ik was de jongste thuis en heel druk. In de periode dat mijn ouders scheidden zat ik er altijd tussen. En verkeerde vrienden natuurlijk.' 'Altijd was er rottigheid', vertelt zijn moeder, 'Er waren sloten in de buurt. Maurice viel erin, zijn broers nooit. Hij was dwars. Het kon altijd fout gaan. Ik werd zo’n ouder die altijd op school is.'

hij het huis uit. Hij leefde van de handel in coke. Hij is daar goed in. Hij ziet het wanneer mensen iets nodig hebben.' Smokkel Als Maurice 25 is krijgt hij een kind. Een dochter, Edwina. Hij zal haar tien dagen meemaken. 'Haar moeder zette me het huis uit', zegt hij. 'Ze had problemen, was

‘Dat zinnetje zit nog altijd in mijn hoofd. “Uw zoon is vastgenomen in Lima” Ook op de middelbare school gaat het anders dan bij zijn broers. Maurice heeft een vriendinnetje dat blowt. Zijn moeder weet niet dat dit gebeurt op zijn school. 'Zijn broer zat op dezelfde school, hém had ik er nooit over gehoord. Maurice maakte zijn school niet af. Met het vriendinnetje gokte hij ook. Thuis vond hij munten die in de gokkasten bleken te passen. Intussen bleef hij drugs gebruiken. Wiet werd vervangen door pillen en cocaïne. Op zijn zeventiende ging

psychotisch en vond dat ik weg moest. Dus ging ik.' Maurice gaat door met zijn leven. Hij handelt en gebruikt, en gaat in een caravan wonen. Tot het verzoek komt cocaïne te smokkelen uit Peru. Marianne: 'Hij zou er 5.000 gulden mee verdienen. Het was zijn eerste keer. ‘Als er wat gebeurt staan we achter je’, hadden ze nog gezegd. Niet dus. Ik werd gebeld door de ambassade. “Gaat u even zitten”, zeiden ze. “Uw zoon is vastgenomen in Lima.” Dat zinnetje zit nog altijd

Omkopen en gaan Achteraf gezien denkt ze dat ze meteen naar Peru had moeten gaan. Omkopen en gauw met Maurice terug naar Nederland. In de praktijk ontbreekt het geld. Maurice is en blijft dus vast. Hij is gepakt met 1 kilo coke. Hij wacht eerst op zijn vonnis in een politiecel. Later wordt hij overgebracht naar de Lurigancho gevangenis. Een grote, overbevolkte gevangenis. 'Hij was een gemakkelijke prooi. Een man alleen met een klein koffertje die naar het strand gaat in Peru, en bijna meteen weer terugreist... We vermoeden dat hij een lokaas was. Tegelijk met hem reisden twee andere Nederlanders, elk met veel meer cocaïne. Maar goed. Maurice zat dus vast en ik kon niets, behalve proberen te bellen en geld sturen. Zonder geld begin je niets in een Peruaanse gevangenis. Alles van waarde heb ik verkocht. Ik stuurde 600 gulden per maand, voor een matras, een plek in een cel, en eten. Betaalde je niet, dan kreeg je oneetbare soep.' Het bellen gebeurt ’s nachts. Vanwege het tijdsverschil. Elke keer weer moet Marianne zich in allerlei bochten wringen om Maurice aan de lijn te krijgen. 'Ik nam een glaasje wijn en zette een stem op alsof ik flirtte met de bewaker. Soms deed ik of ik uit de kleren ging. Ze hielden me lang aan het lijntje – ook figuurlijk. Maar uiteindelijk lukte het meestal. “Ten minutes!”, riepen ze dan en daar bleef het ook meestal bij. Soms belde ik na het gesprek nog even met de SOSlijn. 'Die mensen luisteren, geven geen advies. Toch hielp dat. Ik moest mijn verhaal kwijt.' ➔

comeback • nummer 3 • 2018

19


inte r vie w

Bedelen Na bijna acht jaar komt Maurice vrij. Het is eind 2007 als hij naar huis belt: ‘Ik sta buiten. Op blote voeten. Wat moet ik doen?’ 'Alles was hem afgepakt', vertelt zijn moeder. Maurice moest bedelen. Voor zijn eten, voor drugs, voor een bed. Maurice: 'Al snel kreeg ik werk in een carboneria, een zaak die barbecuekooltjes verkoopt. Barbecueën doet iedereen daar. Ook handelde ik in drugs, vooral

voor een man van bijna twee meter. November 2015 stuurt hij Marianne een mailtje. 'Dat deed hij nooit. Dus ik schrok al toen ik zag dat hij gemaild had. Van de boodschap schrok ik nog veel meer. Hij schreef “Help me. Ik weet het niet meer.” Dan is er écht wat aan de hand. De dokter had gezegd dat het afgelopen was. “Ga jij maar liggen, het wordt niets meer.” Een bekende van Maurice stuurde een filmpje. Concentratiekampbeelden waren dat. Ik dacht dat

‘Zo is het altijd gegaan. Hij werkt zich in de shit, ik haal hem er weer uit’ in discotheken. De politie kocht ik om. Op een gegeven moment vroegen ze of ik informant wilde worden. Om niet op te vallen moest ik erbij gaan bedelen. Ik maakte een kartonnetje “Ik ben Nederlander en overvallen. Heb hulp nodig!”. Het was beschamend, maar het werkte goed. Ik verdiende 150 euro met een paar uurtjes “werken”.' Hij krijgt een vriendin, een kind, later meer vriendinnen en meer kinderen. 'Misschien wel een voetbalelftal. Ik was een lange buitenlander, een aantrekkelijke bink.' Het macholeven houdt hij jaren vol. Tot hij ziek wordt. In 2013 krijgt hij voor de tweede keer tbc. Hij wordt zieker en zieker en kan in 2015 zelfs niet meer lopen (wat later een andere oorzaak zal blijken te hebben). Als hij alleen nog maar kan liggen vindt hij opvang in een kerk, met dank aan Matthijs Geluk van Epafras. Maurice: 'Het was een uitkomst dat ik daar mocht liggen. Het was tegelijk verschrikkelijk. Ik was er slecht aan toe. Voelde me heel, heel erg alleen. Een paar keer heb ik geprobeerd er een einde aan te maken.' Ook Maurice’ vader stuurt nu af en toe geld. Zijn moeder is hem altijd blijven steunen. 'Zo is het altijd gegaan', zegt ze. 'Maurice werkt zich in de shit, ik haal hem er weer uit. Er is maar één ding dat ik niet voor hem heb gedaan. Toen hij net vast zat en die donkere Mercedes kwam met die man die zei dat ik voor hem moest gaan werken, wist ik meteen hoe laat het was. Ik moest de hoer gaan spelen. “Gaat u maar”, zei ik tegen die man. De andere negen nummers heb ik nooit meer gebeld.' Nieuw leven In de kerk vermagert Maurice. Uiteindelijk weegt hij nog maar 37 kilo. En dat

20

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

het over was. Dus liet rouwkaarten drukken en schreef de enveloppen.' Dan komt er opeens goed nieuws. Epafras kan Maurice ook helpen bij zijn terugkeer naar Nederland. Op aandringen van Marianne gaat Bert Hes bij Maurice kijken. Hij is meteen overtuigd. Deze man móet worden geholpen. Hij klopt aan bij het hoofdkantoor en weet al snel dat de toestemming eraan komt. Magere Hein mag nog even wachten, Maurice gaat naar Nederland. Als het nieuws is geland, begint zijn moeder alvast te werken aan zijn nieuwe leven. 'Ik maakte een lijstje. Mijn doel was: hij gaat op zichzelf wonen en voor zichzelf zorgen. Daar was best wat voor nodig. Inschrijven bij de gemeente, een zorgverzekering, een bankrekening. Een probleem bleek dat hij een noodpaspoort had. Daar kun je geen bankrekening mee openen, waardoor je ook geen uitkering kunt ontvangen. De zogenaamde basisregistratie werkt dan niet. Dat wil ik de mensen wel meegeven: zorg voor een echt paspoort. Zonder dat houdt alles op.' Een ander probleem is de boete die je moet betalen voor illegaal verblijf. Een dollar per dag. 18 x 365 dollar. Maurice heeft geluk. Omdat zijn achternaam bij binnenkomst in Peru verkeerd is gespeld is hij er officieel niet geweest. Longtest Juni 2017 komen Maurice en Matthijs aan op Schiphol. Marianne haalt Maurice op. 'Toen hij door de douane kwam schrok ik me toch nog rót. Hij zag er echt verschrikkelijk uit. Hij had het benauwd, was ziek. Hij was 44 jaar, maar ik zag een kromgetrokken oude man.' Eenmaal thuis wil hij niet eten of drinken. Praten wil hij wel. Tot vijf uur ’s morgens zitten ze op. 'Achter elkaar vertelde hij door.'

Drie dagen ligt hij op de bank. Marianne belt haar huisarts met de boodschap dat ze een ‘passant’ met tbc op de bank heeft. Ze vermoedt meer, misschien osteoporose? Dat heeft ze zelf ook. Bij het onderzoek gilt Maurice het uit van de pijn. Marianne dringt erop aan dat hij verder wordt onderzocht. Zo vertrekt hij met de ambulance naar het ziekenhuis. Daar wordt hij in quarantaine geplaatst. Later wordt Maurice overgebracht naar het tbc-centrum in Haren, Groningen. In Haren geven ze hem dezelfde medicatie als in Peru. 'Na weken ben ik weer met die arts gaan praten. Dat kon toch niet werken? Ik zei ook dat ik zijn rug niet vertrouwde. Hij had nog steeds veel te veel pijn. Ze maakten een scan. Toen bleek hij drie wervelbreuken te hebben. Veroorzaakt door ernstige osteoporose. De tbc bleek een andere


inte r vie w

krijgen. Die medicijnen zijn heftig. Een soort chemokuur en drug in één. Zijn huid schilfert ervan. Roze schilfers. Na een halve dag is een wit T-shirt roze. Zijn gezicht is er oranje van geworden. Maar we beseffen het elke dag opnieuw: was hij in Peru gebleven, dan was hij er nu niet meer geweest.' Zelf zegt Maurice: 'Zonder mijn moeder had ik zéker niet meer geleefd. Wat ik nu heb, is aan haar te danken. Maar als de dood komt: ik ben niet bang. Ik heb voor dit leven gekozen en ik heb geen spijt. Toen ik 13, 14 jaar oud was begon ik met drugs. Ik ben altijd blijven gebruiken. Ik vond dat het kon als niemand eronder leed. Toen ik vrij kwam in Peru kreeg ik een vriendin en een kind. Ik werkte maar gebruikte ook. Zij wist het. Haar moeder ook. De moeder had er problemen mee. Ik zei: heeft je dochter te eten of komt ze iets tekort? Nee nee nee, die kwam niets tekort. Ik heb altijd eerst gezorgd voor onderdak, eten, kleren. Pas als alles er was kwamen de drugs.'

‘Nooit had ik gedacht dat iemand mij nog eens pap zou noemen’ soort tbc te zijn, een soort dat in Nederland niet voorkomt. Uit een longtest bleek dat hij nog maar 21% van zijn longinhoud benut. Normaal is 85%.' Als Maurice na maanden uit het ziekenhuis ontslagen wordt, is er geen sprake van dat hij op zichzelf kan wonen. Dus woont hij bij zijn moeder. Traplopen kan hij niet, er komt een bed in de woonkamer. 'De kamer die ik voor hem had ingericht heeft hij nooit gezien. Maar we hebben ook lol gehad, hoor. We kletsen dan over de vakanties die we gaan boeken, de auto’s die we gaan kopen. Altijd meervoud.'

Zonder mijn moeder had ik niet meer geleefd Elke dag is ze met hem bezig. Ze ziet het als haar levenstaak en is blij dat ze het kan doen. 'Ook al is het pittig. Vanmorgen om zeven uur stond ik al maaltijden voor hem klaar te maken. Hij is kieskeurig, wil alleen mijn macaroni en mijn gehaktballen. Misschien dat hij ze ooit zelf kan maken. Ik hoop het. Hij is clean, verdraagt geen drugs meer. Maar hij heeft wel COPD in het 4de stadium, in het volgende moet hij aan de zuurstof. En hij moet nog minstens een jaar aan de medicijnen om de tbc eronder te

Huisje, boompje, beestje Eindelijk is Maurice zo ver dat hij naar een eigen huis kan. Hij heeft zich nooit uitgeschreven bij de woningbouwvereniging en staat dus altijd bovenaan. Het wordt een huis in een dorpje in de buurt van de stad van zijn moeder. Marianne: 'De mensen houden je er in de gaten. Het is een leuk dorp! Met de buren heeft hij al contact, en pas geleden hebben we een jong poesje voor hem uitgezocht. Het is het begin van een nieuw leven.' Hij heeft familie, een huis met een huisdier, en iets te doen. 'Over een paar weken begint hij met vrijwilligerswerk. Hij gaat ouderen rijden en hij gaat voorlichting geven over drugs', zegt Marianne. Maurice vindt het idee geweldig. Maar het mooiste voor hem is dat hij zijn dochter terug heeft. 'We appen elkaar de hele dag door. Kijk hier, een lijst met honderden berichten en veel hartjes. Het is een dagtaak', lacht hij. 'Voor haar wil ik nog wel een paar jaartjes doorgaan met ademen. Ik probeer haar te helpen. Ze is heel blij dat ze mij heeft. Als er wat is mag ze hier zo komen wonen. “Ik ben toch je vader”, zei ik tegen haar, en dat meen ik. Het gevoel is echt, ook al heb ik haar re ag e jaren niet gezien.' ■ d it a r e n o p schr

r t ik e l? ijf o n s!

comeback • nummer 3 • 2018

21


s p o rt

Dumoulin op podium in Giro en Tour

Hockeydames wereldkampioen De Nederlandse hockeysters hebben voor de elfde keer in de historie de wereldtitel gepakt. In de finale werd zeer eenvoudig afgerekend met Ierland: 6-0. Voor het veel zwakkere Ierland was het WK al geslaagd, want het was de eerste keer dat een Ierse sportploeg de finale van een WK wist te halen. Nederland domineert het vrouwenhockey al decennialang. Twee jaar geleden moest de formatie op de Olympische Spelen wel genoegen nemen met zilver.

Feyenoord pakt Johan Cruijff Schaal

Tom Dumoulin

Na zijn tweede plek in de Giro d’Italia sloot Tom Dumoulin ook de Tour de France als tweede af. Met de Giro in zijn benen, op een parcours dat niet op zijn maat gesneden was en zonder dat alles mee zat. Dumoulin verbaasde zichzelf én de rest van de wielerwereld. Hij behaalde in zowel de Giro als de Tour de tweede plaats. 'Het waren twee heel verschillende rondes, maar in allebei heb ik heel goed gepresteerd. En ook de juiste dingen gedaan. Mezelf uitgedaagd en dat is gelukt', kijkt hij terug bij de NOS. De kopman van Sunweb ziet verschillen tussen beide rondes. 'De Giro is romantischer en mooier, maar de Tour is grootser', stelt hij vast op Wielerflits. nl. Geraint Thomas van Team Sky hield in het eindklassement Tom Dumoulin en zijn ploeggenoot Chris Froome ruim achter zich en boekte zijn eerste eindzege in een grote ronde. De 27-jarige Dumoulin is de eerste Nederlander op het Tour-podium sinds Erik Breukink in

1990. Bovendien is hij de achtste Nederlander in de geschiedenis die het ereschavot haalt in de Franse rittenkoers. Dumoulin was ook tevreden met de zijn tweede plek achter Chris Froome in de Giro. 'Ik ben trots op mijn team en op mezelf', zei hij na afloop. Volgens de Maastrichtenaar was het een zware Giro en heeft hij er alles aan gedaan om te winnen. Froome was volgens Dumoulin simpelweg sterker. Dumoulin heeft tijdens de Giro één dag in het roze gereden. De tijdritspecialist won de eerste etappe: een race tegen de klok in Jeruzalem. Daarna reed hij vooral op de tweede plek. In eerste instantie achter Simon Yates. De renner van Mitchelton-Scott reed geruime tijd in de roze trui. In de negentiende etappe van de Ronde van Italië moest Yates vroegtijdig lossen. Dumoulin rook zijn kans om roze te pakken, maar een ontketende Froome reed alles en iedereen kapot, volgens de Limburger.

Feyenoord heeft voor het tweede jaar op rij beslag gelegd op de Johan Cruijff Schaal. In Eindhoven was de bekerwinnaar in een zinderende penaltyserie te sterk voor landskampioen PSV. Voor trainer Giovanni van Bronckhorst is het alweer zijn vijfde prijs in Rotterdamse dienst. Met de nieuwe PSV hoofdtrainer Mark van Bommel op de bank als opvolger van Phillip Cocu, en aan de andere kant de teruggekeerde Jordy Clasie bij Feyenoord in de basis was de opening van het seizoen meteen een meetmoment tussen de kampioenen van de laatste twee jaar. Na de 0-0 eindstand moesten strafschoppen dus de beslissing brengen, lezen we op VI.nl. Nieuwe Feyenoord keeper Bijlow was de eerste die een penalty stopte. PSV’er Angeliño had na twee saves van Zoet de winnende op zijn schoen. Maar nadat de Spanjaard miste en Bijlow ook Pablo Rosario van scoren afhield, hield Clasie zijn zenuwen wel in bedwang: 5-6.

Van Persie met zijn ploeg

Vier keer zilver voor Heemskerk

Femke Heemskerk

22

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

Femke Heemskerk heeft bij de EK zwemmen indruk gemaakt door zilver te veroveren op de 100 meter vrije slag. Even later veroverde Heemskerk haar vierde medaille - ze pakte eerder al zilver op de 4x100 én 200 meter vrij - door met de gemengde estafetteploeg als tweede te eindigen op de 4x100 meter vrij. Door haar goede prestaties laat Heemskerk zien dat ze definitief terug is na de teleurstellend verlopen Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro, waar de ze naast het eremetaal greep. Kromowidjojo zou aanvankelijk net als Heemskerk de 100 meter vrij zwemmen. Ze zag echter geen kans op een medaille en trok zich dinsdag al terug voor het koninginnenummer. Eerder dit EK slaagde Kromowidjojo er niet in om haar titel op de 50 meter vrije slag te prolongeren, ze eindigde als derde. Na afloop van die race was ze erg ontevreden over haar optreden, meldt Nu.nl.


s p o rt

Martina en Schippers in een dip Dafne Schippers is bij de EK atletiek haar titel op de 100 meter kwijtgeraakt. De Utrechtse moest in Berlijn genoegen nemen met brons. Op basis van haar tijden van dit jaar was Schippers al niet de favoriet voor het goud. Schippers vindt dat er door media en op sociale media te hard wordt gereageerd op haar mindere prestaties dit seizoen. 'Je kunt me de tijd geven, zonder meteen alle negatieve shit over me heen te gooien. Steun me, in plaats van me af te maken', aldus Schippers op Nusport.nl. Met haar zilveren EK-medaille op de 200 meter maakte ze korte metten met de kritische verhalen over haar tegenvallende prestaties eerder dit seizoen. Schippers liep in de finale met 22,14 haar beste tijd van dit seizoen. Jamile Samuel werd knap derde. Churandy Martina liep finale van de 100 meter bij de mannen ook zijn beste tijd van het seizoen, maar werd slechts zesde. De Nederlander kampt met een blessure. Martina is er ook niet in geslaagd de finale te bereiken op de 200 meter.

Sanne Wevers

Wevers weer goud op balk Sanne Wevers heeft bij de Europese kampioenschappen turnen knap goud veroverd op de balk. Voor Wevers is het de eerste Europese titel uit haar loopbaan. De inmiddels 26-jarige Wevers werd twee jaar geleden Olympisch kampioen, waarna ze in 2017 de WKfinale misliep en op de EK teleurstellend vijfde werd. Met haar gouden plak zorgde Wevers voor haar tweede medaille in bij het EK. Ze maakte ook deel uit van de Nederlandse ploeg die verrassend het brons veroverde in de teamfinale. Wevers is opgelucht dat ze zich weer in de internationale top heeft gemeld. 'Hier heb ik zĂł lang naar toegewerkt. Supergaaf dat ik hier goud pak', aldus Wevers tegen de NOS.

Medailles Bij de EK veroverde de Nederlandse ploeg acht medailles. Dafne Schippers won naast zilver en brons met de estafetteploeg zilver op de 4x100 meter. Lisanne de Witte heeft op zeer knappe wijze een bronzen plak gepakt op de 400 meter. De 25-jarige atlete verbeterde in de finale haar eigen Nederlands record. En Susan Krumins heeft op zilver op de 10 kilometer veroverd. Sifan Hassan zorgde op de 5 kilometer voor het enige Nederlandse goud in Berlijn. Mede door haar Europese titel evenaarde de Nederlandse atletiekploeg het EK-record van 1950, toen eveneens acht medailles werden gehaald. Max Verstappen

Verstappen de beste in Oostenrijk

Dafne Schippers

Max Verstappen heeft zijn eerste seizoenzege van het jaar binnengehaald. De Nederlander deed dat voor het thuispubliek van Red Bull in Oostenrijk. Kimi Raikkonen had de beste start van iedereen, maar verzilverde die niet. Tijdens een Safety Car situatie kwamen Ferrari en Red Bull naar binnen, maar Hamilton niet. Hierdoor kwam Verstappen op een uitstekende uitgangspositie terecht. In het vervolg van de race was iedereen vooral bezig met het sparen van banden, volgens Sportnieuws.nl. Waar iedereen liep te klagen liet Max weten geen problemen te hebben met zijn banden en hij kon redelijk gecontroleerd naar de overwinning rijden.

comeback • nummer 3 • 2018

23


gee s te l ij k ve r z o r ge r

Gevangenis in Griekenland

Maarten Verhoef − Geestelijk Verzorger in Griekenland

‘Een gesprek van hart tot hart’ Ooit geadopteerd door Nederlandse ouders woont de van oorsprong Griekse Maarten Verhoef sinds drie jaar weer in zijn geboorteland. Hij bezoekt er als geestelijk verzorger ook de gevangenissen. Hoe dat gaat vertelt een jonge gedetineerde van nog geen 21 jaar.

S

tomverbaasd was ik', vertelt de jonge gedetineerde. 'Dat de bezoeker van Epafras tien keer zo lang onderweg was als het gesprek duurde. Heel bijzonder.' Volgens Griekse begrippen is ze nog minderjarig, maar ze zit al langere tijd vast. Opgepakt met ‘foute bagage’. Ver weg van vrienden en familie. Een andere taal, andere gewoonten en vast tussen vier muren. Er was overleg met een advocaat en met de Nederlandse ambassade. Ze is ook dankbaar voor de Reclassering die haar bezoekt. 'Ik ben heel blij met ieder

24

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

bezoek dat ik krijg. Wat het verschil maakt met de Geestelijk Verzorger, is dat die gesprekken steeds weer de diepte in duiken. Niet alleen over de dagelijkse gang van zaken in de gevangenis, maar juist ook over

gesprek hier op de vrouwenafdeling. Maar aan hen vertel ik niet echt wat ik van binnen voel. De Geestelijk Verzorger vraagt daar steeds wel naar. Momenteel voel ik me heel erg onzeker. Want ik zou vrijkomen en nu blijkt dat ik mogelijk wel de gevangenis mag verlaten, maar Griekenland zelf niet. En ik ben het zat. Ik wil naar huis. Naar mijn vader die op me wacht. En mijn kleine broertje die niet snapt waar ik blijf. Het kan

‘Ik ben heel blij met ieder bezoek dat ik krijg’ hoe ik me voel. Hoe het is als het stil om me heen wordt in de avonden in de gevangenis. Kijk, met al die meiden is er altijd wel een

zomaar zijn dat ik op straat beland en dat er nog een boete is die ik moet voldoen. Geen idee hoe, want geld heb ik al helemaal niet.'


gee s te l ij k ve r z o r ge r

4 3 6 2 5 9 8 7 1

1 7 5 3 4 8 9 2 6

3 8 5 6 9 1 2 4 7

4 2 1 5 7 3 8 6 9

2 9 8 6 7 1 3 4 5 7 6 9 2 4 8 3 1 5

9 6 1 7 2 5 4 3 8 2 3 8 9 1 4 7 5 6

3 2 7 4 8 6 1 5 9 6 1 4 3 5 7 9 2 8

5 8 4 9 1 3 2 6 7 9 5 7 8 2 6 4 3 1

6 1 9 5 3 4 7 8 2 1 4 3 7 8 5 6 9 2

7 5 3 8 9 2 6 1 4 5 7 2 4 6 9 1 8 3

8 4 2 1 6 7 5 9 3 8 9 6 1 3 2 5 7 4

4 1 2 3 7 9 8 6 5

8 3 7 4 5 6 1 9 2

9 5 6 2 1 8 7 4 3

9 8 6 7 5 2 1 3 4

3 4 5 9 1 8 6 2 7

7 1 2 6 3 4 9 8 5

1 7 9 8 3 4 5 2 6 5 9 8 3 6 7 2 4 1

3 4 8 5 6 2 9 7 1 4 6 3 1 2 9 7 5 8

2 6 5 7 9 1 4 3 8 1 2 7 8 4 5 3 9 6

6 8 1 9 2 7 3 5 4 2 5 1 4 9 6 8 7 3

5 9 4 6 8 3 2 1 7 6 7 9 5 8 3 4 1 2

7 2 3 1 4 5 6 8 9 8 3 4 2 7 1 5 6 9

W I E W I N D Z A A I T Z A L S TO R M OOG S T E N

W N W O L K E N M B B W G G N

I E I K E L N I R U I M N E W

E O R A N J E U I S O H I I S

Z D N E O Z I E S J A A L S T

W W F I E N N E G L A D E S T

K P A R A P L U L W G Z D E O

A A I M U V B O M E N A N R O

C G A T A I W O R W G D A P N

H K I L T E T E E U R E W E L

E Z L R E R C R B A U N T D E

L I A N E H S O O D E G S A Z

G A I G T T L O T K L I F H A

I U E E A E S D K R K I R L H

T N N Z E L T A O M O U E I E

R U U T A N T O D A L B H A N

Maarten Verhoef

oplossing puzzels Gesprekken met inhoud Onzekerheid, vaagheid, afwachten. Hoop en wanhoop. Alle emoties wisselen elkaar steeds af in de afgelopen jaren, bleek tijdens de bezoeken. 'Ik geloof dat God een plan heeft met alles wat er gebeurt, een doel. Alleen snap ik het allemaal niet zo goed. Natuurlijk moet ik geen "foute vrienden" meer om me heen verzamelen. Zeker niet als ik straks weer vrijkom en in Nederland ben. Dan wil ik echt gaan studeren, mijn eigen zaak opstarten en nog veel meer. Maar nu ben ik soms de hoop kwijt. Gelukkig schrikt de Geestelijk Verzorger daar niet van. Sterker nog, hij vraagt door en laat me zoeken naar antwoorden. Zodat ik weer rust krijg en een focus op de toekomst. Hij zegt ook steeds: "Zie op God en niet op je omstandigheden. Dus houd je daar aan vast. Ik kom steeds weer bij je terug om het gesprek met je aan te gaan tot de laatste dag dat je vastzit." Gaaf is dat. Dat eerste gesprek was eigenlijk best bijzonder. Ik had gelezen in Comeback dat er bezoeken mogelijk waren. Gesprekken met inhoud. Een lach en een traan. Onze Geestelijk Verzorger verzekerde mij dat dit niet de laatste keer zou zijn. Hij heeft zijn woord gehouden en komt keer op keer, ondanks de lange reis. En steeds weer kan ik weer verder na zijn

bezoek. De eerste keer moest ik aan hem wennen. Hij stelde open vragen, over dingen die ik niet snel vertel. Maar ik voelde me veilig bij hem en hij was nooit echt in shock van alles wat ik uit heb gespookt. Hij heeft me

aan te vragen over boord zetten. Ook echt tof van ons contact vond ik dat ik tussen de bezoeken door ook wel eens Nederlandstalige lectuur opgestuurd kreeg. Dat was steeds weer een geweldige ver-

‘Hij heeft me steeds weer laten zien dat ik er een maatje bij had gekregen’ steeds weer laten zien dat ik er een maatje bij had gekregen. Goed, ik zat natuurlijk vast en hij vertrok weer na het bezoek, maar ik wist dat ik niet vergeten werd.' Dingen die je echt raken 'Ik denk dat het goed is dat iemand je met regelmaat bezoekt en ziet en voelt wat je gemoedstoestand is. Iemand waar je in vertrouwen je gedachten mee kan delen. Ook over dingen die je echt raken. Het gemis van geliefden, de eenzaamheid op zaal, de soms lastige omstandigheden in de gevangenis. Dat had ik niet willen missen de afgelopen periode. Misschien moeten sommige gedetineerden hun schroom om een gesprek

rassing. Lekker Nederlandse dingen lezen. Boeken zonder kaft want het pakje moet zacht zijn, en ook tijdschriften. Soms praatten we later nog door over de dingen die ik gelezen had. Gesprekken van hart tot hart. Ik kan het iedere gedetineerde aanbevelen. Het heeft me er doorheen gesleept.' ■ re ag Iedere gedetineerde kan e d it a r e n o p r t ik e bezoek ontvangen van l? schr ijf o Epafras. Wil je dat ook? n s! Stuur dan een brief zonder postzegel naar Epafras, Antwoordnummer C.C.R.I. 9804, 3500 ZJ Utrecht, Nederland.

comeback • nummer 3 • 2018

25


v r aag en ant woo r d

Voorwaardelijke invrijheidstelling

‘Hallo, ik ben in Oostenrijk in hoger beroep onherroepelijk veroordeeld voor drugssmokkel. Kunnen jullie mij uitleggen wat er gebeurt wanneer ik met de WETS naar Nederland terugkeer? Welke voorwaardelijke invrijheidstelling geldt bij terugkeer en kan ik ook met verlof in Nederland?’

W

anneer de afdeling Internationale Overdracht Strafvonnissen (IOS) namens de minister van Justitie en Veiligheid het verzoek tot overbrenging heeft goedgekeurd en Oostenrijk eveneens instemt, zal u binnen 30 dagen op een vervoerslijst geplaatst worden. 1 U zult dan op een bepaalde datum daadwerkelijk overgebracht worden naar Nederland. Let wel, de 30-dagentermijn is geen harde termijn en kan dan ook overschreden worden vanwege bepaalde omstandigheden. Doel WETS De overdracht van de tenuitvoerlegging van de opgelegde straf of maatregel door middel van de WETS heeft als doel de resocialisatie en maatschappelijke re-integratie te bevorderen van Unie-

26

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

onderdanen die veroordeeld zijn in een andere lidstaat. De veroordeelde kan door de overbrenging beter worden voorbereid op de terugkeer in de samenleving en daardoor heeft de resocialisatie een betere kans van slagen. Er is gebleken dat na het uitzitten van de detentie in het buitenland, bij terugkeer naar Nederland, verschillende aansluitingsproblemen kunnen ontstaan, zoals het ontbreken van huisvesting en werk. Met de WETS dient voorkomen te worden dat de veroordeelde zonder voorbereiding terugkeert in de Nederlandse maatschappij. De overbrenging biedt de mogelijkheid voor een veroordeelde om zich in eigen taal en land voor te bereiden op terugkeer, dit vergroot de kans op succesvolle resocialisatie en verkleint het risico van recidive. De samenleving heeft hier ook belang bij. 2 De voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.)

en verlof in eigen land kunnen aan het doel van de resocialisatie bijdragen. Voorwaardelijke invrijheidstelling Wanneer een gedetineerde wordt overgeplaatst door middel van de WETS neemt Nederland de buitenlandse straf middels de voortgezette tenuitvoerlegging over. Dat betekent dat uw straf in Nederland hetzelfde blijft, mits deze het strafmaximum niet overschrijdt. Wanneer de rechterlijke uitspraak uit het land van veroordeling is erkend en de tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf overgenomen is, dan is uitsluitend Nederlands recht van toepassing op de uitvoering hiervan. Dit betekent dat eveneens de Nederlandse v.i.-regeling van toepassing is. In Nederland komt iemand, veroordeeld voor


v r aag en ant woo r d

worden opgelegd. Let er wel op dat de voorwaardelijke invrijheidstelling ook in zijn geheel niet kan worden verleend, bijvoorbeeld als u zich ernstig misdraagt of probeert om te vluchten tijdens uw detentie. 7 Algemeen verlof Ten eerste moet worden opgemerkt dat de regelingen om met verlof te gaan voor iemand die is overgebracht vanuit een ander land kunnen afwijken van de normale regeling. Dit heeft te maken met afspraken die justitie in het land van veroordeling en justitie in Nederland met elkaar kunnen maken. De onderstaande regelingen bieden dan ook geen garantie voor iemand die middels de WETS naar Nederland is overgebracht. Wanneer u een verzoek indient tot (proef-) verlof zal het Nederlands detentierecht worden toegepast, in bepaalde gevallen zal dit niet worden toegekend. Het verlof van gedetineerden is geregeld in de Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting. 8 De algemene voorwaarden voor het algemeen verlof zijn: • de veroordeelde moet ten minste een derde van de onvoorwaardelijke opgelegde straf hebben ondergaan; • het strafrestant dient nog ten minste drie maanden te bedragen en ten hoogste een jaar. 9

Aan v.i. zit wel de voorwaarde vast dat u tijdens de proeftijd niet opnieuw een misdrijf pleegt casus Nederlander D. zit per 4 oktober 2016 gedetineerd in België. D. is op 1 maart 2017 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 4 jaar. D. heeft een verzoek tot overbrenging ingediend op grond van de WETS en er wordt door zowel Nederland als België instemming verleend. Op 5 augustus 2017 wordt D. overgebracht naar Nederland. Aldaar voert D. aan dat hij in Nederland op 1/3 voorwaardelijk in vrijheid gesteld dient te worden. In België is het namelijk mogelijk dat iemand op 1/3 van zijn gevangenisstraf voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld. De v.i. in België is echter geen recht maar een gunst en bij gevangenisstraffen van boven de 3 jaar zal de strafuitvoeringsrechtbank in België hierover oordelen. In het geval van D. stond de zitting bij de strafuitvoeringsrechtbank gepland in januari 2018. De strafuitvoeringsrechtbank bekijkt op een zitting het individuele vonnis en bekijkt of de gedetineerde voldoet aan de voorwaarden en op grond hiervan wordt een beslissing genomen. Nu D. al vóór de zitting overgebracht is naar Nederland, is de Nederlandse v.i.-regeling van 2/3 van zijn gevangenisstraf van toepassing. De strafuitvoeringsrechtbank heeft immers geen besluit kunnen nemen ten aanzien van de v.i. in België. Na overdracht kan de Belgische rechter niet meer over de v.i. beslissen. Indien D. éérst de uitspraak van de uitvoeringsrechtbank met betrekking tot de v.i. regeling af had gewacht in België alvorens zijn WETS-verzoek in te dienen en ter zitting was besloten dat D. met 1/3 voorlopig in vrijheid zou worden gesteld, dan zou Nederland deze v.i. over hebben genomen.

In het basisregime is het mogelijk om verlof aan te vragen. Het algemeen verlof wordt verleend voor een duur van maximaal 60 uur. 10 Het aantal algemene verloven waar een gedetineerde om mag verzoeken bedraagt maximaal de helft van het aantal maanden (30 dagen) strafrestant. 11 Voor een strafrestant van één jaar zou dat dus betekenen dat maximaal zes keer om een verlof mag worden verzocht. De directeur beslist over een eerste verzoek tot algemeen verlof, behalve indien de gedetineerde veroordeeld is tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van langer dan twee jaar of indien er sprake was van grote maatschappelijke onrust. In het laatste geval beslist de minister over het eerste verzoek om algemeen verlof. 12 Incidenteel verlof Incidenteel verlof kan worden verleend voor het bijwonen van gebeurtenissen in de persoonlijke sfeer. Hiervoor moet de aanwezigheid van de gedetineerde noodzakelijk zijn. 13 Het verlof wordt slechts verleend in verband met geboorte, ziekte, lichamelijke of geestelijke gesteldheid of het overlijden van een relatie. 14 Het incidenteel verlof is enkel bedoeld voor één dag en kan onder begeleiding of bewaking plaatsvinden indien nodig. 15 Overig (regimesgebonden) verlof De mogelijkheden tot verlof zijn afhankelijk van het gevangenisregime en de soort inrichting waarin de gedetineerde verblijft in Nederland. De verlofmogelijkheden verschillen bijvoorbeeld indien de gedetineerde in een gesloten inrichting, halfopen gevangenis of een open gevangenis verblijft. Gedetineerden kunnen dan als onderdeel van het regime maandelijks (halfopen inrichting) of wekelijks (open inrichting) met weekendverlof. 16 Strafonderbreking Strafonderbreking kan worden verleend indien er niet kan worden volstaan in een andere vorm van verlof en er zodanig bijzondere omstandigheden in de persoonlijke sfeer bestaan. 17 De strafonderbreking duurt minimaal twee keer 24 uur en maximaal 3 maanden, dit hangt af van de omstandigheden van het geval. 18 ■

Alan Binken & Eva Remmelts stichting prisonlaw

comeback • nummer 3 • 2018

• 1 Artikel 2:16 WETS • 3 Artikel 15 lid 2 Wetboek van Strafrecht • 4 Memorie van toelichting, kamerstuk 32885 nr. 3 juncto Artikel 15 lid 7 Wetboek van Strafrecht • 5 Memorie van toelichting, kamerstuk 32885 nr. 3 juncto Artikel 15 lid 7 Wetboek van Strafrecht • 6 Dienst Justitiële inlichtingen, Informatieblad voor Nederlandse gevangenen in de Europese Unie, september 2016 • 7 Dienst Justitiële inlichtingen, Informatieblad voor Nederlandse gevangenen in de Europese Unie, september 2016 • 8 Stcrt 2011, 6043 • 9 Artikel 14 lid 1 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 10 Artikel 15 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 11 Artikel 16 lid 1 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 12 Artikel 17 lid 1 en 2 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 13 Artikel 21 lid 1 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 14 Artikel 22 lid 2 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 15 Artikel 21 lid 2 en 4 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 16 Artikel 19 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 17 Artikel 34 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting • 18 Artikel 35 Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting.

een gevangenisstraf van meer dan 2 jaar, in aanmerking voor de voorwaardelijke invrijheidstelling wanneer degene 2/3 van de straf heeft ondergaan. 3 In andere EU-landen kan het voorkomen dat een veroordeelde in aanmerking komt voor de v.i. al nadat bijvoorbeeld de helft van de gevangenisstraf is ondergaan. Om deze reden wordt er door de WETS rekening gehouden met de v.i. in het land van veroordeling. Voorkomen dient te worden dat de veroordeelde een langer deel van zijn straf moet ondergaan bij overbrenging dan wanneer de straf niet was overgedragen. 4 Het is dus mogelijk dat de v.i. op een eerder tijdstip plaatsvindt dan op 2/3 van de gevangenisstraf. Het is dan wel van belang dat voldoende vaststaat dat de veroordeelde op een eerder tijdstip in het land van veroordeling ook daadwerkelijk in vrijheid zou worden gesteld. Indien dit niet voldoende vaststaat, geldt de Nederlandse v.i.-regeling. 5 Dit houdt in dat de v.i.-datum uit het land van veroordeling gunstiger moet zijn én dat deze v.i.-datum voldoende moet vaststaan. 6 Bij toepassing van de v.i. wordt de tijd dat u in buitenlandse detentie heeft doorgebracht in mindering gebracht op de nog uit te zitten straf in Nederland. Aan uw v.i. zit wel de voorwaarde vast dat u tijdens de proeftijd niet opnieuw een misdrijf pleegt. Er kunnen eveneens nog aanvullende voorwaarden

27


b r ieven

IN comeback IS RUIMTE OM BRIEVEN TE PLAATSEN. Bedenk wel of plaatsing gevolgen voor je kan hebben. We proberen het in te schatten, maar jij weet het zelf het best. Ook kunnen we niet altijd alle brieven en gedichten plaatsen. Soms worden ze doorgeschoven naar een volgend nummer. Nooit zullen we er een van ouder dan een jaar plaatsen. Brieven die erg lang zijn kunnen worden ingekort. ALS JE EEN OPROEP PLAATST OM TE REAGEREN EN JE VOEGT JE ADRES TOE, DAN VERVANGEN WIJ JOUW ADRES DOOR DE TEKST: (Adres bekend bij Epafras). ALS IEMAND DAN WIL REAGEREN KAN HIJ OF ZIJ DIE REACTIE OPSTUREN NAAR EPAFRAS EN WIJ STUREN DIE DAN DOOR. ZO BLIJFT JE PRIVACY BETER BESCHERMD.

Oproep aan lezers Uit het oog uit het hart? Niet bij ons. In de Comeback maken we graag ruimte voor jullie verhalen en jullie ervaringen. Schrijf ons een brief en laat van je horen! Laat ons weten hoe je leven in de gevangenis eruitziet. Hoe je je staande houdt. Of juist niet. Hoe je dag eruitziet. Heb je een vraag over je situatie? Juridisch of persoonlijk? Wij leggen jouw vraag voor aan specialisten. Dat kan anoniem. Of wil je graag contact met andere mensen die vastzitten? Stuur ons een brief met jouw verhaal. Dus: schrijf ons en deel je verhaal met alle andere Nederlandse mannen en vrouwen die vastzitten!

Ramadan in detentie Beste lezers en lotgenoten in binnen- en buitenland. Ik zit nou precies 1 jaar gedetineerd in Griekenland. Ik maak voor het eerst de Ramadan mee in detentie. Ik ben best enthousiast. Jullie mogen mij geloven of niet, maar ik weet echt niet hoe dit hele jaar zo snel voorbij is gegaan. Ik heb er weinig van opgemerkt. Het komt doordat ik een vol dagprogramma heb voor mijzelf, met o.a.: school, sport, leren en 5 keer per dag bidden. Dankzij de steun van mijn familie, vrienden en natuurlijk de Reclassering en Epafras is de tijd sneller voorbij gegaan. Het is natuurlijk niet leuk om in het buitenland te zitten, en dat wij ver weg zijn van onze familie en vrienden, maar het is een feit. Ik kijk niet naar de dingen die ik niet heb, maar meer naar alles wat ik wel heb en wat ik waar kan maken tussen de vier muren. Niets duurt eeuwig. Mijn motto: you can have my body, but never my soul. Het is eindelijk weer Ramadan Kareem (zalig Ramadan). Ik ben als enige moslim aan het vasten hier. Het is te doen, ik word wakker, ik ga naar school, na school kom ik rusten op mijn kamer. Later loop ik twee uurtjes, tussendoor bid ik, ik lees veel en later bereid ik mijn avondmaaltijd. Tussen half 9 en 9 uur doe ik de ‘iftar’ (maaltijd na zonsondergang) en in de avond nog even sporten voor het slapen. Niks is onmogelijk, waar een wil is, is altijd een weg. Als ik geen hoop zou hebben in mijzelf, mijn toekomst en in Allah, dan zou dit alles een grote nachtmerrie zijn geweest voor mij. Met deze brief wil ik al mijn lotgenoten die gedetineerd zitten, al mijn moslimzusters en -broeders een fijne Ramadan en een fijn ‘Eid af-fitr’ (Suikerfeest) wensen. Moge Allah al jullie vasten en ‘dua’s’ (gebeden) accepteren. Ik hoop dat alle dagen snel voorbijgaan en dat wij snel weer vrij zijn. Voor al mijn lotgenoten, mijn dua's zijn met jullie! Don’t forget: you are still alive! Er is altijd ergste van het ergste. Alhamdullilah (Dank aan God) te alle tijden. Nog ’t laatste en belangrijkste: Keep your head up!

Y

• griekenland

blijf ver van drugs Ik zit al maanden vast in Frankrijk zonder contact met mijn familie. Geloof me dat je het kan vergelijken met ijskoud water na een warme douche. Soms voelen dagen voor me als een snee in m’n vinger, een diepe snee. Het advies voor het overeind blijven staan, is veel schrijven. Naar familie, de Ambassade, PrisonLAW of Epafras. Vraag om de Comeback, die heeft me veel geholpen met manieren om sterk te blijven. Want soms dacht ik wel dat ik gek werd door al die stress, depressies, nachtmerries en moeilijke dagen. Ik wens iedereen die vastzit, vrijkomt of vrij is sterkte. Verder kan ik niet meer vertellen over mijn delict of situatie. Een advies aan iedereen die dit leest: blijf ver van drugsgebruik, en helemaal van drugstransport of smokkel. Want je doet niet alleen jezelf pijn maar ook je familie of de familie van diegene die het koopt of gebruikt.

I

28

• frankrijk

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018


b r ieven

formule gevangenis De formule van een gevangenis is een gebrek aan ruimte gecompenseerd met een overschot aan tijd. Dit is wat je het meest ergert, dat je niet kan winnen. Gevangenis is een gebrek aan alternatieven, en de telescopische voorspelbaarheid van de toekomst is wat je drijft tot waanzin. René • nederland

trotse nederlander Ik bewonder het dat jullie je landgenoten niet in de steek laten, ondanks dat ze in de gevangenis zitten. In Nederland wordt er rekening mee gehouden dat een gedetineerde ooit weer vrijkomt en probeert men de nodige hulp te bieden, zodat de gedetineerde niet in de oude fout hervalt. Dat is in België en in meerdere landen jammer genoeg niet het geval. De manier waarop men hier met je omgaat, creëert een soort van woede en haat in een persoon. Sommige rechten worden niet eens gerespecteerd. Gelukkig zit ik dicht bij huis en krijg ik regelmatig bezoek en steun. Ik hoef geen bezoek van jullie hulpverleners, omdat ik vind dat ik het niet nodig heb en wil jullie niet tot last zijn. Ik stel het wel op prijs dat ik jullie hulp aangeboden krijg. Ik voel me een trotse Nederlander door de mentaliteit en zorgzaamheid van Nederland. Ik wens jullie en alle vrijwilligers veel geluk en liefde toe en hoop dat jullie dubbel beloond worden voor jullie goede daden. Vriendelijke groet,

H•

België

comeback • nummer 3 • 2018

29


b r ieven

liefde sterft niet Liefde is nooit plezier hebben in pijn van anderen Liefde is al het goede voor het mensdom Liefde is verder dan het menselijke verstand en meer Liefde is wat God en Jezus vertegenwoordigen Liefde is om altijd tegen haat te vechten Liefde is meer waard dan duizenden woorden Liefde is moeilijk om uit te leggen Liefde is groeiend en kan nooit een limiet bereiken Liefde is nooit gebroken en moet altijd gedeeld worden J

• engeland

blijf sterk Ik zal jullie vertellen hoe het is om vast te zitten in Frankrijk. Voor mij is het de eerste keer dat ik in Frankrijk in de gevangenis ben beland. Ik wist niet wat mij te wachten stond, werd binnengebracht door vier speciale politieagenten. Toen ik binnen was, werd ik ondervraagd. Hierna ging ik naar een cel voor 1 persoon. Na acht dagen ging ik weer verhuizen samen met een Franse jongen. Wij konden goed samen. Maar helaas, na vijf dagen ging hij weg en ik werd weer naar een andere afdeling gebracht samen met iemand uit Oekraïne. Met hem kan ik ook goed samen en blijf ik wel een paar jaar zitten, hij moet lang. En ik zit hier voor STC, MDMA en cocaïne, zit voor meer dan 20 kilo. Hier weten de cipiers dat, in Nederland is dat vaak niet zo. Verder is het hier best moeilijk, ik kan geen Frans spreken en met mijn celgenoot kan ik ook moeilijk praten, hij spreekt gebrekkig Engels. Mijn Engels is goed. Ik studeer nu Frans en het gaat redelijk. De chef op deze afdeling kan Engels. Hij heeft ook een woordenboek omdat je in dit regime alles via brieven moet regelen, zoals school, sport, werk, dokter, alles. Ik heb examen moeten doen om werk te krijgen in het Frans. Maar dat was erg goed. Nu wacht ik op werk, sta op de wachtlijst om als schilder te gaan werken. Verder zijn de cipiers wel goed voor mij. En het eten is ook goed, twee keer een warme maaltijd per dag, geld moet je via familie regelen. Als je niks hebt, dan krijg je 20 euro per maand, maar dan gaat er 10 euro vanaf voor tv en koelkast. Verder hebben wij ook twee keer een uur en een kwartier luchten per dag. Dat is wel fijn, even ontladen, ik heb een lange weg te gaan. Ik hou mij sterk, lees de Bijbel elke dag. En denk elke dag aan mijn familie, want ik ga een paar jaar in voorarrest blijven. Iemand anders vertelde mij dat hij hier al twee jaar in voorarrest zit. Dat is erg moeilijk. Want iedereen wil weten waar hij aan toe is. Een datum om naartoe te werken. Maar zo gaat dat hier in Frankrijk. Blijf geestelijk en lichamelijk sterk, dan red je het wel. Niet te veel denken, of schrijf anders de dingen die je tegenzitten van je af, dat kan een opluchting zijn. Wees sterk. Dan komt alles goed. Ik wens iedereen sterkte, kracht en hoop. Groet,

P

30

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 018

• frankrijk


b r ieven

nederlands accent Ik heb de Comeback al twee keer gekregen en het doet mij goed ervaringen van lotgenoten gevangen in het buitenland te lezen. Ik schrijf gevangen omdat je letterlijk en figuurlijk gevangen zit. Zo ervaar ik dat. De taal ken je niet, dus is meer ‘oui’ en ‘non’ (ja en nee). Oui madame-non madame. Maar ik bekijk het van een positieve kant. Het geruzie, het elkaar niets gunnen, daar versta ik niets van, hahaha. Ja, elke week weer hetzelfde tijdens het luchten, vrouwen die naar me schelden, schreeuwen, soms frustratie en gevechten. Ik heb nu een baan in de huishouding, een baan waar elke gedetineerde naar uitkijkt. Maar ja, ik als Nederlandse mag het doen, al ken ik de taal niet. Frans is moeilijk voor mij met een Nederlands accent. Maar ik doe mijn best, het is ook goed voor mijn overplaatsing naar Nederland. Groetjes,

B•

frankrijk

gekkenhuis Even een waarschuwing voor iedereen die denkt even een veldje of hokje vol met cannabisplanten te zetten in Spanje, speciaal Andalusië. Ik zit inmiddels 20 maanden gevangen voor het bezit van 26,48 kg 'Marihuana', na analyse en 5,87 kg met een THC gehalte van 19,37% en 20,62 kg met een THC gehalte van 0,513%. Dit is 0,013% boven de limiet wet. Op alleen die 5,87 kg had ik voorwaardelijk gekregen. Het is mijn eerste veroordeling, en woon al 17 jaar in Spanje. Die 20,62 kg zogenaamde 'Canabis Satira' heeft mij de nek omgedraaid. In gewicht is het zonder calculator bijna niet uit te rekenen 20,62 x 0,013 = ca 2,7 gram. Voor dit alles kreeg ik 3 jaar + 1 dag en een boete van 45.000 euro (of bij geen betaling 45 dagen extra). V.i. bestaat maar is een illusie, ik zie hier veel mensen 75% of meer van hun straf uitzitten. En in geval van een disciplinaire straf, illegale telefoon of vechten, zit je zo goed als zeker je gehele straf uit. Drugsgebruik interesseert ze niet, er wordt niet op gecontroleerd. Er zijn hier in vijf en halve maand zeven gedetineerden overleden door een overdosis, begin juni zelfs twee tegelijk in een nacht. Geen wonder ook, er worden hier ongelofelijke hoeveelheden medicijnen uitgedeeld. Diazepam, lorazepam, alprazolam, soroquel. Allemaal tranquilizers, en die worden weer druk verhandeld. Dan is er nog allerlei illegaal spul te verkrijgen: heroïne, cocaïne en methadon in pilvorm. En er wordt hier een flink percentage mensen vloeibare methadon gegeven onder toezicht. Maar tegelijkertijd wordt er buiten zicht van de bewaarders en camera’s heroïne gerookt en cocaïne gesnoven. Samen met het spul dat uitgedeeld wordt, vormt dit kennelijk dodelijke cocktails. Elke morgen om 8.30 uur word je de patio opgestuurd tot 14.00 uur. Tot 17.00 uur even rust, dan tot 20.00 uur weer terug in dit gekkenhuis. Tip: als je niet gelovig bent, wat ik niet 'echt' ben, verdiep je dan in meditatie. Ik heb wat literatuur op laten sturen en begin het beetje bij beetje onder de knie te krijgen. Iedereen kan het, zelfs als je hyperactief bent. Echt, het helpt rust te vinden. En bidden is ook een vorm van meditatie.

OPROEP Wil je bezoek van Epafras? Laat dit dan aan ons zo snel mogelijk weten met behulp van de portovrije envelop! Zo blijven we op de hoogte van je meest actuele verblijfplaats en komen ook na een overplaatsing brieven en Comeback op het juiste adres. Wil je corresponderen? Dat kan met gedetineerden in buitenland en binnenland, maar ook met vrijwilligers in Nederland. Zij kunnen je op de hoogte houden van wat er zoal speelt in de Nederlandse samenleving. Vraag bij Epafras een formulier aan om je aan te melden. Wil je meedoen aan het Kindercadeauproject? Dat is mogelijk voor eigen kinderen tot en met 12 jaar die in Nederland wonen. Geef dan ook contactadres, geboortedata en eventueel telefoonnummer door, zodat toestemming gevraagd kan worden. Wil je een Bijbel ontvangen? Het toezenden van een Bijbel en lectuur is aan regels gebonden. In Frankrijk wordt lectuur alleen toegelaten als daar toestemming voor is gevraagd en gekregen. Voor Spanje, en in mindere mate voor Engeland, geldt dat pakketjes retour gezonden worden. Als je gevangen zit in een van deze landen en lectuur wilt ontvangen, informeer ons dan als je een andere manier hebt gevonden voor ontvangst. Voor gedetineerden in Duitsland proberen wij bij een aanvraag voor een Bijbel de lokale geestelijk verzorger in te schakelen om toegang tot jou te krijgen. Heb je tips voor gedetineerden, reacties, verhalen of gedichten? Brieven worden vertrouwelijk behandeld. Is jouw verhaal bestemd voor publicatie in Comeback, geef dit dan uitdrukkelijk aan. Bij dit nummer vind je een portovrije envelop. [Deze envelop is alleen bedoeld voor post voor Epafras of familie, niet voor Reclassering of PrisonLAW.] Je kunt schrijven naar:

Sterkte voor iedereen.

T

• spanje

Antwoordnummer C.C.R.I. 9804 3500 ZJ Utrecht the netherlands

comeback • nummer 3 • 2018

31


achte r o p

column

Reynaldo Adames

Netwerk daar zelf al snel aan wennen. Maar er waren andere zaken waar anderen mij heel goed mee hebben kunnen helpen. Om een aantal voorbeelden te noemen: een OV-Chipkaart aanschaffen, opladen en gebruiken terwijl ik de ouderwetse treinkaart en strippenkaart gewend was. Een DigiD aanvragen en gebruiken. En ineens waren daar de smartphone en social media.

Een van de dingen waar je elke dag aan denkt wanneer je binnen zit, is de dag van de vrijlating. Zelf heb ik vele nachten op mijn bed starend naar het plafond nagedacht over hoe die dag eruit zou zien. En steeds had ik een ander idee bij wat ik als eerste zou doen. En toen ik eenmaal buiten was, was ik vergeten wat ik als eerste had willen doen… Maar ik weet nog wel wat ik daadwerkelijk als eerste deed: dat was mijn moeder een knuffel geven. Ze hield me stevig vast, keek me recht in de ogen aan en zei: 'Dit is de laatste keer'. Ik keek haar aan en ik knikte. Morele steun Op een ochtend werd ik wakker en het was stil, mijn moeder en haar man waren gaan werken. Op de afdeling in de gevangenis was ik gewend geraakt dat er elke ochtend een PIW’er mijn celdeur opende en mij een goedemorgen wenste. En als ik de celdeur uitliep waren er altijd medegedetineerden die elkaar een goedemorgen wensten onderweg naar arbeid of gewoon tijdens recreatie. Het klinkt misschien vanzelfsprekend, maar als ex-gedetineerden hebben we mensen om ons heen nodig. Voor morele steun, aandacht, maar ook voor de ondersteuning bij allerlei praktische zaken en onverwachte momenten in de beginfase na de detentie. In de eerste week buiten zag ik een hond. Meer dan 3 jaar heb ik geen hond in het echt gezien, en toen zag ik er eentje lopen, dat voelde zo raar! Natuurlijk kon ik

de rechter

Vertrouwen Tijdens mijn hoger beroep is mijn straf zodanig verlaagd dat ik nog minder dan een jaar moest zitten en daardoor kwam ik ook in aanmerking voor het penitentiaire programma. Ik zou dan 11 maanden in het programma zitten waarvan een aantal met een enkelband onder toezicht van de Reclassering. Gelukkig kon ik bij mijn moeder terecht voor deze periode. Het bood mij de kans om in een nieuwe omgeving een nieuwe start te maken. Er was wel één voorwaarde: ik moest ver weg blijven van iedereen die met criminaliteit en detentie te maken had. Mijn moeder vertrouwde erop. Niet omdat ik het beloofde (die belofte heb ik eerder verbroken), maar vanwege wat ik heb laten zien tijdens mijn detentie. Haar vertrouwen in mij was groter dan voor mijn detentie, want ze maakte het proces naar verandering mee. Gelukkig kon ik op mijn familie terugvallen. Dat geldt echter niet voor iedereen. Daarom is het goed dat er in Nederland veel verschillende organisaties voor nazorg zijn. En er zijn bijvoorbeeld Kerken met Stip, waar mensen met een detentieverleden welkom zijn. Maar de meest ideale situatie is natuurlijk een combinatie van professionele ondersteuning én een eigen netwerk van vrienden en familie.

Reynaldo Adames heeft een lange weg afgelegd. Van dader naar iemand die in gevangenissen zijn eigen verhaal vertelt. Het verhaal dat het weer goed kan komen. Als je maar de confrontatie durft aan te gaan.

jesse van muylwijck

Profile for Comeback

Comeback 3 2018  

Comeback 3 2018  

Advertisement