Page 1

Tijdschrift voor gedetineerden in het buitenland

wots of

n u m m e r 3 • 2016

lots? all you need is love Maar hoe onderhoud je contact vanuit de bajes?

Nederlandse nationaliteit kwijt tijdens detentie? Dat risico loop je als je een dubbele nationaliteit hebt

dubbele nationaliteit Raak je Nederlandse pas niet kwijt tijdens detentie


puzzel

G U U R N J E A I L H A D Z L

K N O L L E N I U T S E A A O

G I I U B E N V I T R E A N O

D O O R L T E D E A T J R A G

E E U B E A I R A L S M R T S

L I W E B K A J I U I T O U T

N N L E H C A K L E W A O U S

W O L K E N W H Z E I K V R I

B N E V E L L E C W G K L W M

O E J D E P R E S S I E E A E

M S N S P I N N E N R N S L N

E S A E G S N L E G G U D M S

N E R E D A L B T S F R E H U

F B O A K A S F E E R V O L N

woordzoeker

B U I E N E Z R A A L N V M K

Bij de woordzoeker zitten de woorden horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Zoek ze op en streep ze af. De overblijvende letters vormen achter elkaar gelezen de oplossing (zie pagina 19).

© www.puzzelpro.nl

9 6 7 4

9 7

2 7 9 5 8 3

1 7 2 5 8 1 3

4 6 9 5 2

3 7 2

1 4 6 1

6

9

2

1

8 2

1 3 4

6 4 3

1 9 3

1 9

6 4 7 2 8 6 4 2 8 5

8 7 1

7 7 2

7

5 8 7 6 9 3 6 1

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

6

9 4

8

3 5 9 7 5 2 1 7 3

8 5 2 8

3 1 8

9

8 6 5

3 5

1 3 1 7 5

4 6 8

sudoku

9 4

1

2

ASTER BESSEN BOLEET BOMEN BRUIN BUIEN BUIIG DAHLIA DAUW DEPRESSIE EGEL EIKEL GEEL GUUR HERFSTBLADEREN KAAL KACHEL K I LT E KLEURSCHAKERING KNOLLEN KNUS LAARZEN MIEZERIG MIST NAJAAR N AT U U R NEVEL OOGST ORANJE ROOD SFEERVOL SJAAL SPINNEN STORM TA K K E N TUIN V O E D S E LV O O R R A A D WAAIEN WEB WIND WOLKEN ZADEN

Een sudoku is een puzzel van negen bij negen vakjes waar een aantal reeds ingevulde getallen staan. Je dient de overige vakjes in te vullen op zo’n manier dat in elke horizontale lijn én in elke verticale kolom de cijfers 1 tot en met 9 één keer voorkomen. Verder is de puzzel weer ingedeeld in negen blokjes van drie bij drie, die elk ook weer eenmaal de cijfers 1 tot en met 9 moeten bevatten.


inhoud

redactioneel Voor je ligt weer een nieuwe uitgave van het tijdschrift Comeback. Dit is alweer de zevende editie, die wordt uitgebracht na de zomer van dit jaar. Deze zomer heb ik samen met een collega voor het eerst een werkbezoek afgelegd aan Ecuador. Het eerste bezoek aan een land is altijd extra spannend. Het is een eerste kennismaking met de Nederlandse gedetineerden in dat land en met hun zaak. Daarnaast is ook het rechtssysteem nieuw. Hoe verloopt een strafzaak precies, welke procedures zijn voor vervroegde vrijlating, wat kan verwacht worden van de WOTS-procedure? Dat zijn vragen die aan de orde komen. Ook moeten wij nieuwe contacten zien te maken, met lokale advocaten, overheidsorganisaties en vertegenwoordigers van de rechterlijke macht, voor een mogelijke toekomstige samenwerking. Weer in Nederland kijk ik voorzichtig tevreden terug op de resultaten van het werkbezoek. Vooral de WOTS-procedure tussen Nederland en Ecuador loopt stroef. Wij gaan proberen daar iets aan te doen. Omdat ons is opgevallen dat bij gedetineerden, maar ook bij anderen relatief weinig bekend is over de LOTSprocedure, de procedure om een deel van de straf uit te zitten in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, verschijnt in deze editie onder meer een artikel over de vereisten voor die procedure.

mr. Alan Binken Bestuurslid PrisonLAW

Grenzeloze liefde

04

liefde is alles nieuws binnenland dubbele nationaliteit

07 08 11

geloof nieuws buitenland brexit advocatuur

12 14 17 18

pindakaas voor iedere jarige

20

vraag & Antwoord

23

sport schulden

24 26

brieven achterop

28 32

Koester en omarm het contact dat je hebt, al is het maar één persoon

Gemiddeld verliezen 20 gedetineerden per jaar hun Nederlandse nationaliteit

Singh is vastberaden om zijn veroordeling aan te vechten

Vrijwilliger Yvonne van Eyken bezoekt gevangenen in Peru

PrisonLAW over de LOTS -procedure

Vanaf 1 januari 2017 krijgen mensen met hoge schulden een adempauze

COLOFON

Comeback is een uitgave van Stichting Epafras, Reclassering Nederland en PrisonLAW en wordt gratis verspreid onder Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Hoofdredactie Pieter Visschers Redactie Hester Otter, Laurie Treffers Artdirectie Nienke Katgerman / Gront Medewerkers Sander Bouten / Global Village Media, Jarmila Thodé / Epafras, Hans van Kooten & Peter van den Hoogen / Reclassering Nederland Bureau Buitenland, Wendy Jansen / PrisonLAW Bladmanagement Arjen Duijts / Global Village Media Strip Jesse van Muylwijck Puzzel Puzzelpro.nl Druk GrafiServices Redactieadres Burgemeester Reigerstraat 74, 3581 KW Utrecht Email info@epafras.nl Telefoon +31 (0)30 - 233 24 32 Website www.epafras.nl Stichting Epafras heeft tot doel geestelijke verzorging te bieden onder Nederlanders in buitenlandse strafinrichtingen. Epafras richt zich in deze geestelijke verzorging op iedereen die te kennen geeft daar behoefte aan te hebben.

comeback • nummer 3 • 2016

3


h oo f d a rt i k e l

Grenzeloze liefde Ook in de bajes ‘All you need is love’. Het is een van de bekendste zinnen ter wereld. Geen wonder, want wie heeft er geen liefde nodig? Maar hoe onderhoud je contact wanneer er een hoge muur tussen jou en je naaste staat?

C

ontact met de mensen die je echt kennen is het meest waardevolle als je in detentie zit’, vertelt Joseph Oubelkas. ‘De rest boeit dan niet. De situatie waarin je zit, de rotzooi waardoor je wordt omgeven. Dat kan je dan aan. Hoe verschrikkelijk je omstandigheden ook zijn.’ In 2004 werd Joseph, onterecht, opgepakt in Marokko voor drugsmokkel. Jarenlang zat hij in verschillende Marokkaanse gevangenissen. Hij heeft er geen enkele twijfel over: contact met mensen buiten de gevangenismuren hebben hem door de detentieperiode gesleept. ‘Zelfs

4

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

al waren die contactmomenten schaars. We mochten soms bellen vanuit de telefooncel. Gelukkig waren er de brieven, die mochten zonder beperking uitgewisseld worden.’ Van zijn moeder kreeg hij er honderden vol met mooie woorden en tips. ‘Ik had in de slachtofferrol kunnen gaan zitten’, vertelt Joseph. ‘Ik had kunnen denken van ‘mamma, jij schrijft lieve dingen, maar ik zit hier tussen de ratten en de kakkerlakken. Jij kunt vanuit thuis makkelijk praten over het bepalen van doelen en het nemen van verantwoordelijkheden.’ Maar Joseph nam de woorden van zijn moeder ter harte en besloot er het beste

van te maken in de gevangenis. ‘Het zou zo maar kunnen dat ik het niet gedaan had, als zij mij niet zo trouw had geschreven.’ Joseph bewaarde al de brieven en maakte er, nadat hij weer een vrij man was, een boek van. ‘400 brieven van mijn moeder’ werd een bestseller. ‘Ik kreeg bij elkaar 36 kilo aan post. Die brieven kon ik moeilijk in een hoekje laten liggen. Ik moest er iets mee doen. Ik wilde mijn verhaal optekenen met als doel anderen ermee te kunnen helpen.’ Zestien jaar lief en leed in brieven Hoe belangrijk contact met de buitenwereld is als je geen kant op kan, weet ook Sheila uit Arnhem. Al zestien jaar wisselt ze brieven uit met Sean, een Amerikaanse gevangene. Ze schreef erover op haar internet blog beineffable.com. ‘Ik wilde meer maatschappelijk betrokken zijn, dus besloot ik met gedetineerden te schrijven.’ Na al die jaren


h oo f d a rt i k e l

heeft Sheila nog steeds geen flauw idee waarom haar penvriend Sean opgesloten zit. ‘Dat interesseert me helemaal niet. Ik heb ook nooit de behoeft gehad om er naar te vragen. Levenslang krijg je niet voor niets, hij heeft iets ernstigs gedaan. Dat realiseer ik me. Maar ik hoef hem daar niet aan te herinneren. Ik wil de persoon zien die hij nu is, en niet de persoon die hij was toen hij zijn misdaad pleegde. Dan blijf je hangen in het verleden en dat voegt niets toe.’ De eerste tien jaar schreven de twee elkaar om de week. Daarna iedere maand en nu om

Maar liefde vinden binnen de gevangenismuren is moeilijker, ondervond Joseph: ‘Het gebeurde wel, maar ik heb het zelf niet meegemaakt. In Marokko is men heel homofoob. Liefde tussen twee mannen kwam er niet voor. Er werden wel afspraakjes gemaakt. Mensen bleven dan langer onder de douche. Maar dat had niets met liefde te maken.’ Joseph vond er wel vrienden. ‘Lotgenoten waarmee ik mooie vriendschappen heb opgebouwd. Daar putte ik troost uit. Bezoekuren waren er niet. Ik heb het fysieke contact zo gemist. Een knuffel van mijn moeder. Een

devolle aanraking kan heel groot zijn, als je gevangen zit. Dit blijkt uit een van de weinige onderzoeken onder gedetineerden, naar hoe zij met seksualiteit en relaties omgaan in de gevangenis. ‘Er is nooit iemand die iets liefs in je oor fluistert, je gezicht streelt of je een warme knuffel geeft. Deze gebaren moet je missen: niet een week lang, of een maand, maar jaren lang. Dat mis ik veel erger dan het vrijen, het gewoon graag gezien worden’, zo vertelt een gedetineerde. Een andere gedetineerde: ‘De emotionele

‘Contact met mensen buiten de gevangenismuren hebben me er doorheen gesleept’ de paar maanden. ‘Hij vindt het ontzettend interessant dat ik onder andere schrijf over mijn reizen. Op die manier laat ik hem de wereld zien. Ik ben voor hem een toevoeging. Ik vertel hem wat ik zie, meemaak en hoe ik over dingen denk. Hij reageert daar weer op. We pennen met gemak acht kantjes vol.’ Door haar huwelijk en moederschap komt de inmiddels 38-jarige Sheila er minder vaak aan toe om te schrijven. ‘Maar Sean heeft ook niet stilgezeten’, lacht Sheila. ‘Hij is ondertussen ook getrouwd! Hij stuurde me de foto’s van zijn huwelijk en schreef me dat zijn vrouw jaloers op mij was, omdat we zoveel schrijven. Hij heeft haar gezegd dat ze zich daar geen zorgen om hoeft te maken.’ Sean trouwde uiteindelijk met een andere vrouw met wie hij schreef: een vriendin uit zijn jeugd. Door de brieven en bezoekuren bloeide er iets op tussen de twee. Sheila was niet verbaasd toen ze het nieuws hoorde. ‘Sean is gewoon een heel aardig, positief mens. Helemaal niet agressief. Dat geloof ik echt. Je kunt je niet zestien jaar lang anders voordoen dan je bent.’ Vooral op zoek naar aanraking Het gebeurt vaker dat er door schriftelijk contact meer dan vriendschap ontstaat. ‘Zelf stond ik daar niet voor open, daar was ik erg duidelijk in. Ik wilde schrijven om iemand een hart onder de riem te steken. Maar ook om mijn eigen inzichten te vergroten en er iets van te leren. Dat er liefdes ontstaan snap ik overigens wel’, zegt Sheila. ‘Je deelt lief en leed met elkaar. Soms durf je je zelfs beter te uiten door te schrijven. Je bouwt op deze manier een hechte band op.’ Relaties onderhouden buiten de gevangenis kan met brieven en telefoongesprekken.

omhelzing van mijn broertjes. Het samenzijn met mijn partner. Je had geen aanraakbare liefde. Die bestond niet. Alleen getrouwde stellen mochten elkaar een keer in de maand zien. Met bewakers voor de deur. Niet heel erg romantisch.’ Begrepen voelen Joseph bleef positief, ondanks de omstandigheden. ‘Ik keek maar naar wat ik wel had. Onaanraakbare liefde. Liefde in de vorm van woorden. Ik raad het iedereen aan: koester en omarm het contact dat je hebt, al is het maar één persoon.’ Het gemis aan een lief-

gevolgen van de gevangenschap en het proces wordt vaak onderschat. (...) Enkel liefdevolle aandacht kan de pijn iets verzachten; de gedachte van begrepen, geliefd of gesteund te worden’, zo vertelt een gedetineerde. Het blijkt dat niet zozeer de seks belangrijk is, maar dat het gebrek aan liefde nog meer een probleem is. ‘Ik zag om mij heen veel huwelijken stuklopen’, vertelt Joseph over zijn tijd in de gevangenis. ‘Er waren jongens die dertig jaar moesten zitten. Je kunt makkelijk oordelen over een partner die voor een ander kiest, maar ga er maar aan- ➔

Detentie en relaties onderhouden: een flinke opgave ‘Soms zijn gedetineerden bang om contact op te nemen met hun geliefde, vrienden of familie’ zegt Ruben de Cuyper die zich voor zijn promotie boog over detentie en relaties. ‘Ze weten dat wat ze hebben gedaan niet goed is en daarom is de drempel om contact op te nemen heel hoog voor ze.’ Uit zijn onderzoek blijkt dat het goed is voor gedetineerden om contact met familieleden te onderhouden. ‘Het helpt je echt als je weer terugkomt in de maatschappij en je leven weer op moet pakken. Ook geeft het emotionele steun tijdens de gevangenisperiode.’ De onderzoeker heeft wel één kanttekening. ‘Neem geen contact op met foute of criminele mensen uit je verleden. Dat heeft juist een slechte invloed. Het zorgt ervoor dat je sneller weer de fout ingaat als je eenmaal weer buiten bent.’ Maar relaties onderhouden vanuit de gevangenis is niet altijd even gemakkelijk. Detentie heeft sowieso een grote impact op relaties. De kans op een echtscheiding neemt door een gevangenisstraf met twintig procent toe. ‘Heel erg zonde. Mensen hebben dan een grotere kans om weer de fout in te gaan na vrijlating. Contact blijkt heel belangrijk als je kijkt naar recidive. Het kan voor mensen de reden zijn om niet terug te vallen in de oude patronen. Ook kunnen de contacten na vrijlating de levensomstandigheden van ex-gedetineerden verbeteren, bijvoorbeeld door mee te helpen een nieuwe baan te zoeken.’ Opvallend is dat het aantal kennissen en vrienden niet verandert na detentie. Wel verandert de samenstelling. Maar liefst zestig procent wordt vervangen. ‘Deze nieuwe mensen zijn geen medegedetineerden, maar vooral familieleden waar contact mee wordt opgenomen!’

comeback • nummer 3 • 2016

5


h oo f d a rt i k e l

staan. Het is haast onmogelijk een relatie te onderhouden vanuit de gevangenis, of je moet een heel erg sterke band met elkaar hebben. Gelukkig gebeurde dat ook hoor.’ Dat gold alleen niet voor Joseph. Op het moment dat Joseph achter slot en grendel kwam had hij vijf jaar een vriendin. ‘De eerste anderhalf jaar ging het nog wel, maar daarna kreeg ze gevoelens voor een ander.’ Elke nacht alleen Hoe bepaalt detentie het leven van achterblijvers? Hoe houden zij relaties in stand met hun partner of familielid in de gevangenis? We leggen de vraag voor aan Christina. Haar vriend zit een straf uit van acht jaar in Duitsland. ‘We waren altijd samen en ineens was hij weg. Vooral alleen slapen in ons bed is niet fijn. In het begin schrok ik vaak wakker en dan zag ik dat hij weg was. Ik ging naar hem op zoek, maar besefte al snel dat hij er helemaal niet is. Dan breek je.’ In de eerste drie maanden was contact amper mogelijk. ‘Het leek net of je partner overleden was, terwijl dat niet zo is. Zo voelde het voor mij’, zegt Christina. ‘Alles wat je samen deed moest ik nu alleen doen. Gelukkig zijn we geestelijk sterk verbonden met elkaar. Dat werd nog duidelijker toen we zo weinig contact hadden. We voelden dezelfde gevoelens. Dat werd dan wederzijds bevestigd door elkaar. En we spraken af om elke volle maan op hetzelfde tijdstip naar de maan te kijken. Dat doen we nog steeds. Het sterkt ons tijdens deze periode.’

ten over van alles. Over thuis, familie, werk, toekomst, verleden, heden en het gemis van elkaar.’ Ondertussen is ze actief op Facebook in de besloten groep ‘Achterblijvers na detentie’, waar partners en familieleden van gedetineerden terecht kunnen voor extra ondersteuning en informatie. Elkaar zo vaak mogelijk zien Een verblijf in een buitenlandse gevangenis maakt communiceren een stuk moeilijker, vertelt Mira – niet haar echte naam. Haar zoon zat in Denemarken gevangen. En juist contact is zo belangrijk om je leven na detentie weer op te pakken.

‘Menselijk contact is een van de meest waardevolle dingen in het leven’ Weinig bezoektijd De eerste twee jaar zitten er bijna op voor Christina’s vriend. Christina gaat twee keer per maand bij haar geliefde op bezoek. ‘In principe kan ik er elke week heen, maar dat is niet te doen op dit moment. In vorige gevangenissen was er maar een krap uur bezoektijd. Dan heb je nauwelijks de mogelijkheid om goed bij te praten. Ik vond die korte bezoektijden heel naar. Je loopt naar buiten en je bedenkt je dan wat je nog had moeten zeggen. Maar goed, nu zit hij in een gevangenis waar het allemaal soepeler gaat en je een paar uur kunt zitten. We pra-

6

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

Het missen van haar zoon is nog steeds moeilijk, maar niet meer zo vreselijk als in het begin, vertelt ze. ‘Toen was communicatie vanuit de Deense gevangenis nauwelijks mogelijk.’ In 2014 werd Chris naar Nederland overgeplaatst. Moeder en zoon doen er alles aan elkaar zo vaak mogelijk te zien en spreken. Bellen is duur, maar toen Chris’ opa op sterven lag zorgde Mira ervoor dat hij er telefonisch bij was. Mira: ‘Mijn vader zei: ‘Volhouden Chris, je bent zo terug in Nederland. Het komt goed!’ ‘Ja opa, hoorde ik mijn zoon zeggen. Ik houd van je opa.’ Tot op het laatste moment hing Chris aan de telefoon.’ Eens in de twee

weken gaat Mira bij hem op bezoek. ‘Een omhelzing mag daar, dus dat doen we ook. En dan beginnen we meteen te babbelen.’ Het draait in de gesprekken niet alleen over het leven buiten de gevangenis, vertelt Mira. ‘We hebben het bijvoorbeeld ook over zijn tropische vogels, want die mag hij in zijn cel houden.’ Contact kan pijnlijk zijn Maar niet iedereen zit te wachten op contact met familieleden. Contact opnemen en onderhouden met je geliefden is soms niet even gemakkelijk. Contact kan pijnlijk zijn, confronterend. Joseph kan zich goed herinneren dat enkele van zijn celgenoten geen contact met hun familie durfden op te nemen. ‘Puur egoïstisch vond ik dat en dat heb ik ze ook gezegd. Dat ze alleen maar aan zichzelf denken. Misschien hebben je geliefden wel behoefte aan contact? Zet je eigen schaamte opzij en bega niet nog een stomme fout. Denk aan je vrouw en kinderen in plaats van aan jezelf. Ga niet zielig lopen doen. Het zijn harde woorden, maar ze hebben wel geholpen’, zegt hij. ‘De familie bleek inderdaad blij te zijn en er kwam weer een lichtpuntje in het leven van mijn celgenoten. Opeens kregen ze spullen van thuis opgestuurd. Wat een glimlach stond er op de gezichten als ze weer een plastic zak in de handen hadden! Of na een knuffel met hun kind. Ze hadden weer even dat menselijke contact en dat is toch wel een van de meest waardevolle dingen in het leven.’ ■


ac h t e r g r o n d

‘Liefde is alles’ Hoe pak je het leven in vrijheid op, als je bijna vijf jaar onschuldig gevangen hebt gezeten? Joseph Oubelkas schreef erover in het boek ‘Gezondheid, liefde en vrijheid’. Wat betekent vrijheid voor hem nu? We leggen de schrijver een paar vragen voor.

J

oseph Oubelkas was 21 toen hij in 2004 voor een IT-klus naar Marokko werd gestuurd, het land waar zijn vader was geboren. Tijdens het werkbezoek werd hij door de Marokkaanse autoriteiten aangehouden voor drugssmokkel. Ondanks gebrek aan bewijs werd Oubelkas veroordeeld tot tien jaar cel. Na vier en een half jaar in verschillende Marokkaanse gevangenissen kwam Oubelkas uiteindelijk vrij: de Nederlandse staat had vastgesteld dat hij onschuldig was. ‘Gezondheid, liefde, vrijheid’ is het vervolg op zijn boek ‘400 brieven van mijn moeder’ dat Joseph schreef na vrijlating en gepubliceerd werd in 2011. Het boek over zijn onterechte gevangenschap, vriendschap en moederliefde werd een enorm succes en 15 keer herdrukt. Sinds de verschijning geeft Joseph Oubelkas lezingen en presentaties voor scholen, universiteiten en bedrijven in binnen- en buitenland. Joseph vertelt hoe hij zijn leven, ondanks alle tegenslagen, veranderingen en onzekerheden, weer opbouwt in de vrije, maar achterdochtige wereld. Wij vroegen de schrijver wat gezondheid, liefde en vrijheid voor hem betekent.

vooral de liefde die ik deel met mijn huidige vriendin. Maar ook de relatie met mijn vrienden, moeder, vader en broertjes. Ik kan nu gewoon naar mijn moeder rijden en haar een knuffel geven. Ik spreek weleens jongeren die geen moeder meer hebben. Als ik geen moeder had gehad tijdens mijn detentieperiode, dan had ik er heel anders voor gestaan. Dan had ik haar brieven nooit gekregen. Ik zou niet weten hoe ik de verschrikkelijke jaren zonder haar door had moeten komen. Dan was het een heel ander verhaal geweest.’ Vrijheid ‘Ik beschrijf in het boek eerst de kinderlijke vrijheid. Toen ik net vrijkwam, voelde

ik me als een kind in een groot pretpark of in een snoepwinkel. Er wordt aan je verteld dat je alles mag uitkiezen wat je wilt. En overal net zolang in mag zitten als je wilt. Van gekkigheid wist ik niet wat ik als eerste wilde. En dan kan je weer patat eten, en satésaus en Chinees, na al die pannen soep in de gevangenis! Ik werd ziek als een hond. Alles kwam er weer uit, maar ik gaf over met een glimlach. Dat was een heel bijzondere ervaring. Ik sprong ook vaak in de auto. Om vrienden te bezoeken, de horizon te zien, de polder, de zee, de afsluitdijk. Daar was ik nog nooit overheen gereden. Maar uiteindelijk ging het niet alleen om fysieke vrijheid, maar ook om vrijheid van geest. Er zijn mensen die vast zitten in een mentale gevangenis. Een gevangenis die ze zelf hebben gemaakt. Als ex-gevangene krijg je een stempel. Daar kan je boos om worden, je kunt het begrijpen of je kunt de boel omdraaien. Dat laatste heb ik gedaan. Ik heb uitgevonden dat ik geen gevangenis voor mijzelf maak, maar dat ik de vrijheid voor mijzelf maak. En dat proces, om je eigen geluk te bepalen, is heel belangrijk.’ ■

‘Uiteindelijk gaat het ook om vrijheid van geest’

Gezondheid ‘In de gevangenis ben ik een keer heel erg ziek geweest. Ik had dysenterie. Ik stond er echt van te kijken hoe je je het ene moment goed voelt en je binnen een paar seconden hondsberoerd bent. Ik was twee weken ontzettend ziek. De voeding in de gevangenis bestond uit gele, groene, bruine of witte soep. Met een keihard stuk brood. Dit kregen we twee keer per dag. Als buitenlander mocht ik gelukkig wat extra voedsel van buiten inkopen. Ik heb toen heel bewust vitaminen binnen proberen te krijgen die nodig zijn in een smerige omgeving. Toen ik vrij kwam bleek ik goed in orde te zijn. Mijn nieren hadden mindere waarden, maar dat is nu verholpen. Gezondheid heeft voor mij een veel diepere betekenis gekregen dan voorheen. Ik ben heel erg bewust bezig met mijn lijf en voeding. En ik ben iedere dag dankbaar dat ik gezond ben en kan lopen. Dat ik de wijde wereld in kan.’ Liefde Liefde is alles. Liefde voor de mensen die naast je staan. Ik beschrijf in het boek

comeback • nummer 3 • 2016

7


nieuws binnenland

Nexit na de Brexit?

Groot-Brittannië uit de EU

Nadat de Britse bevolking via een referendum heeft laten weten dat het merendeel van de Britten uit de Europese Unie wil treden (‘Brexit’), zijn er ook in Nederland geluiden te horen voor een referendum. PVV-leider Geert Wilders droomt samen met vele andere EU-tegenstanders van een ‘Nexit’: een Nederlandse exit uit de EU. Toch is dit niet waarschijnlijk. Nederlanders lijken namelijk geschrokken te zijn van het daadwerkelijke uittreden van Groot-Brittannië uit de EU. Hoewel de anti-EU gevoelens de afgelopen jaren zijn toegenomen – in januari dit jaar wilde 52 procent nog een referendum voor een Nexit – zeggen de peilingen na het Brexit-referendum iets anders. Op

23 juni, de dag van het referendum, werd een peiling uitgevoerd door marktonderzoeksbureau Ipsos. Toen wilde 41 procent van de Nederlanders een referendum. Ongeveer 66 procent zou dan voor ‘blijven’ in de Europese Unie stemmen. Twee weken na de uitslag van het referendum bleek dat nog maar 34 procent een referendum wilde. 71 procent zou dan voor stemmen. Een Nexit-referendum zit er dus voorlopig nog niet in. Wilders wist dat ook wel, blijkt later in een interview met de De Telegraaf. ‘Tenzij er een klein wonder gebeurt, zal daar niet onmiddellijk een meerderheid voor zijn.’ Zie de buitenlandpagina’s voor meer informatie over de Brexit.

Jeugd relt in Ede Uitgebrande auto’s, vernieling van panden en met stenen bekogelde politie. Het relgedrag van een groep hangjeugd in Edese wijk Veldhuizen heeft ervoor gezorgd dat de burgemeester begin mei een samenscholingsverbod voor een halfjaar invoerde. Aan de Volkskrant vertellen leden van de hanggroep, die bestaat uit ongeveer vijftig jongens tussen de 12 en 22 jaar, dat zij boos zijn omdat het Marokkaanse theehuis, hun hangplek, werd gesloten. Het winkelcentrum waarin het theehuis zat, wordt gesloopt en daardoor moest het theehuis vertrekken. De Edese burgemeester heeft aan Omroep Gelderland laten weten ‘er helemaal klaar mee’ te zijn. ‘Ook minister Asscher van Integratie maakte tegenover De Telegraaf duidelijk dat er geen ruimte voor tuig is. Het ‘tuig’ zou het volgens Asscher voor andere Nederlandse Marokkaanse jongeren verpesten. In 2008 en 2009 werd ook al een samenscholingsverbod ingevoerd in Veldhuizen. Sindsdien is geprobeerd om de achterstandswijk te vernieuwen.

Uitgebrande auto’s in Ede

De sleutel van je eigen cel Wat zou jij doen als je de sleutel van je eigen cel kreeg? Of zelfs van de hele afdeling? Steeds meer Nederlandse gedetineerden moeten laten zien dat ze daar wel raad mee weten. Na een geslaagd experiment in de gevangenis van Dordrecht wil het ministerie van Justitie meer gedetineerden de sleutel van hun celdeur geven. Jaap Oostveen, woordvoerder voor het ministerie van Veiligheid en Justitie, vertelt aan het AD dat uit het Dordtse experiment blijkt dat een sleutel goed is voor de zelfredzaamheid van gedetineerden: ‘De gedachte is: waarom doen wij dingen die zij ook zelf kunnen doen? Dat is heel omslachtig. Je geeft ze zo meer eigen verantwoordelijk-

8

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

heid. Wij kunnen de celdeur open maken, maar ze kunnen ook zelf zorgen dat ze op tijd zijn voor zaken als het dagprogramma.’ Ook voor de bewakers heeft het sleutelsysteem voordelen: nu hebben zij meer tijd om in de gaten kunnen houden wat er op de afdeling speelt in plaats van de hele dag door deuren te openen! Volgens de NOS betekent de uitbreiding van het plan niet dat gedetineerden vrij zijn om te gaan en staan waar zij willen. In de gevangenis van Dordrecht is de sleutel bijvoorbeeld alleen te gebruiken tussen acht uur ‘s ochtends en vijf uur ‘s middags. En het sleutelsysteem is geen optie voor extra beveiligde inrichtingen of terreurafdelingen.


nieuws binnenland

Nederlanders minder lang werkloos Positief economienieuws! Het aantal langdurig werklozen is in het eerste kwartaal van 2016 met bijna een vijfde gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. Dit meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) halverwege mei. Volgens het CBS waren er in de eerste maanden van dit jaar 232.000 werklozen die langer dan een jaar op zoek zijn naar een baan, zo schrijft dagblad Trouw. Dat zijn er 57.000 minder dan in de eerste maanden van 2015. Een patroon dat de onderzoekers ontdekten was dat deze daling vooral te merken was bij werklozen tussen

de 25 en 45 jaar. Bij de 45-plussers was er minder verschil ten opzichte van 2015. Het is niet bekend of deze positieve ontwikkeling ook geldt voor ex-gedetineerden die een baan zoeken. Over het algemeen wordt gedacht dat ex-gedetineerden moeilijker aan een baan komen. De Penitentiaire Inrichting in Zwolle organiseerde onder andere daarom op 14 juni de eerste re-integratiemarkt in hun gevangenis. Volgens RTV Oost bezochten bijna 200 gedetineerden de markt, waar zij bijvoorbeeld informatie konden krijgen over solliciteren.

Drugssmokkel met ambulances Als er een prijs bestond voor de meest originele manier om drugs naar een ander land te smokkelen, zouden deze drugssmokkelaars hem gewonnen hebben. Helaas voor hen deelde de rechter gewoon straffen uit. Zes Britten zijn maandag in Birmingham veroordeeld tot celstraffen van elf tot twintig jaar. Met Nederlandse ambulances waarin nepgewonden zaten, smokkelden zij drugs van in totaal een waarde van 1,9 miljard dollar naar hun thuisland. Volgens Nu.nl werden de ambulances per veerboot vanaf Hoek van Holland naar Groot-Brittannië vervoerd. Het gaat om zes Britse en drie Nederlandse mannen. Een jaar geleden volgde de

Britse politie een van de ambulances. Een ‘patiënt’ werd met krukken afgezet bij een hotel, maar liep even later kerngezond naar buiten, zo weet de Volkskrant. De neppatiënt werd samen met drie anderen aangehouden. In de ambulance trof de politie een enorme hoeveel drugs aan achter verborgen panelen. De politie denkt dat de originele drugssmokkelaars zo’n 25 tripjes hebben gemaakt. Er zijn tien ambulances in beslag genomen. Het is nog niet bekend hoe de drugssmokkelaars aan de ambulances zijn gekomen. De drie Nederlandse mannen werden vorig jaar november al veroordeeld. Zij kregen elk tussen de 18 en 28 jaar cel.

Kapotte autoruit door de hagel

Hagelstenen als tennisballen Hagelbuien in Noord-Brabant gaan verzekeringsmaatschappijen miljoenen kosten. Waarom? Omdat de hagelstenen zo groot als tennisballen waren. Halverwege juni, nog wel. De hagelstenen vielen tijdens een zogenaamde ‘supercel’: de meest heftige soort onweersbui, aldus Nu.nl. Een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars zegt daarover: ‘Het waren geen hagelstenen meer, maar echte ijsballen. Dat ze zo groot waren is echt uitzonderlijk, dat maken we zelden mee.’ Niet alleen auto’s werden omgetoverd tot ‘poffertjespannen’, ook veel daken en ramen zijn gesneuveld. Tuinders hebben tevens enorme schade. Glazen kassen zijn compleet verwoest en veel fruit is verloren gegaan. Een dag eerder maakte het Verbond van Verzekeraars al bekend dat noodweer voor een schadebedrag van 20 miljoen euro in de Randstad had gezorgd.

Vreemde Tralies Momenteel is op de Nederlandse buis een zesdelige documentaireserie te zien over Nederlanders die vastzitten in buitenlandse gevangenissen. Vreemde Tralies bracht presentator Arjan Erkel naar gevangenissen in Albanië, Japan, Peru, Colombia en Noorwegen. Als medewerker van Artsen Zonder Grenzen werd hij in 2002 ontvoerd in Dagestan. Hij werd bijna twee jaar vastgehouden door rebellen.

comeback • nummer 3 • 2016

9


nieuws binnenland

Filmpjes van bajesleven Nederlandse gedetineerden blijken slecht gecontroleerd te worden. Niet alleen werden de laatste maanden filmpjes online geplaatst die gedetineerden met verboden mobieltjes hadden gemaakt, ook bleek dat er de laatste vier jaar meerdere malen kinderporno en drugs in tbs-klinieken is aangetroffen. Uit meer dan tien Nederlandse gevangenissen zijn filmpjes en foto’s opgedoken. Daarin laten gedetineerden hun ‘luxe’ cel zien, zo schrijft Algemeen Dagblad. Dat met mobieltjes filmpjes en foto’s gemaakt worden, is

wellicht niets bijzonders anno 2016. Maar mobieltjes zijn in de Nederlandse bajes strikt verboden! Mobiele telefoontjes die ongeveer zo groot zijn als een wijsvinger worden steeds vaker gevonden in de Nederlandse gevangeniscellen. De afgelopen vier jaar zijn er honderden mobieltjes aangetroffen in Nederlandse gevangenissen, zegt directeur Peter Hennephof van de Dienst Justitiële Inrichtingen tegen het AD. De toestellen bevatten geen metalen onderdelen, waardoor ze niet opgemerkt worden door metaaldetectors. Ook zou-

Stakingen cipiers België

Belgisch gevangenispersoneel protesteert

Eind mei maakte de Nederlandse staat bekend voorlopig geen verdachten meer uit te leveren aan onze zuiderburen. Dit vanwege massale stakingen van het Belgische gevangenispersoneel en de slechte leefomstandigheden. De Internationale Rechtshulpkamer (IRK) van de rechtbank in Amsterdam maakte deze beslissing, zo meldt De Telegraaf. De IRK wil eerst meer informatie over de omstandigheden waar gedetineerden mee te maken krijgen. Wekelijks behandelt de IRK zo’n twee uitleveringsverzoeken van België. Eind april begonnen Belgische cipiers massaal met staken om de ‘onmenselijke’ werkomstandigheden. Niet enkel voor henzelf, maar ook voor de gevangenen die in overbevolkte en verouderde cellen zitten, aldus NRC. Veel douches en wc’s werken niet, waardoor men op een emmer in de cel moet poepen. Ratten, kakkerlakken en muizen komen veel voor. Het Europees

10

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

Comité voor de Preventie van Foltering bracht in de week waarin de staking begon, een keihard oordeel over de Belgische bajes naar buiten: ‘Een beschaafd land als België onwaardig. Gevangenen die hun behoefte moeten doen in een emmer, dat kom je in heel Europa niet meer tegen.’ De massale stakingen verergerden de leefomstandigheden nog meer: gedetineerden konden niet op tijd douchen, eten, bezoek ontvangen of hun benen strekken. Toch kregen de cipiers de steun van verschillende vsakbonden. Tijdelijk werden de politie en het leger ingezet om de gevangenissen te bewaken. De situatie escaleerde na drie weken staking: bij ongeregeldheden in een gevangenis in Luik overleed een gedetineerde na een gevecht met een medegedetineerde, aldus Elsevier. Pas halverwege juni pakten verschillende cipiers hun werk weer op, maar er lijkt nog geen akkoord te zijn bereikt met de regering.

den ze volgens een gebruiker die er één bij webwinkel Amazon kocht ‘gemakkelijk en pijnloos te verstoppen zijn’. Gedetineerden gebruiken de mobieltjes, die zijn voorzien van stemvervormers om afluisteraars te slim af te zijn, om stiekem te communiceren met vrienden, of zelfs met criminele handlangers. Begin dit jaar werd een plan gemaakt om smokkelwaar in tbs-klinieken tegen te gaan. Sinds april wordt personeel dagelijks gecontroleerd en vanaf eind 2016 zal de inspectie onaangekondigde bezoeken uitvoeren.

Politie steelt bij huiszoekingen Er zou op grote schaal door politieagenten worden gestolen tijdens huiszoekingen en arrestaties. Dit stelden strafrechtadvocaten uit heel Nederland in een uitzending van tv-programma EenVandaag op 28 mei. Topadvocaten vertellen in de uitzending dat zij tientallen keren per jaar te maken hebben met verdwenen spullen na inbeslagnames. Strafpleiter Louis de Leon: ‘Alles wat kan, gebeurt, alles. Geld, sieraden, drugs, auto’s, Rolexen.’ Vaak wordt er geen aangifte gedaan. Als het om drugs gaat, bijvoorbeeld. Advocaat Mark Teurlings: ‘Bij wie ga je klagen als een kilo cocaïne weg is? Bij de politie? Dat wordt een lastige zaak.’ Uit de uitzending blijkt dat de advocaten het vertrouwen in justitie en de politie helemaal verloren hebben. Teurlings zegt daarover: ‘In het begin van je carrière heb je nog vertrouwen in politie en Justitie. Officieren die altijd eerlijk zijn. Politie die altijd eerlijk is. Het is onzin.’ De Nationale Ombudsman is naar aanleiding van de vele klachten een groot onderzoek gestart naar diefstal bij huiszoekingen. Zowel Justitie als de politie weigeren te reageren op de EenVandaaguitzending. Wel lieten zij schriftelijk weten specifieke zaken tot de bodem willen uit te zoeken en roepen zij slachtoffers van diefstal op aangifte te doen.


ac h t e r g r o n d

Nederlandse nationaliteit kwijt tijdens detentie? Zo voorkom je het! Het zal je maar gebeuren: je zit langdurig vast in een gevangenis buiten de Europese Unie, en je hoort opeens dat je je Nederlandse nationaliteit hebt verloren. Dat risico loop je als je een dubbele nationaliteit hebt. Gemiddeld verliezen 20 gedetineerden per jaar hun Nederlandse nationaliteit.

H

eb je naast het Nederlanderschap nog een andere nationaliteit en verblijf je – als meerderjarige – al tien jaar buiten de Europese Unie (en Sint-Maarten, Aruba en Curaçao)? Dan heb je waarschijnlijk automatisch je Nederlandse nationaliteit verloren. ‘We hebben voorbeelden van mensen uit de Dominicaanse Republiek en de Verenigde Staten’, vertelt Tessa Martens van het ministerie van Buitenlandse Zaken. ‘Als je geen Nederlandse nationaliteit meer hebt, betekent dat ook dat je geen consulaire bijstand van Nederland meer krijgt in de gevangenis. In sommige landen krijg je dan ook geen gift meer van 30 euro en ook geen bezoeken meer van de Nederlandse ambassade. En ook belangrijk: geen nieuw Nederlands paspoort.’ Voor je terugkeer naar Nederland heeft dit grote gevolgen. Je bent tenslotte geen Nederlander meer. Het kan gebeuren dat jouw familie wel gewoon in Nederland woont, maar dat jij in Nederland geen leven meer kunt opbouwen. Het is dus aan het land van de (andere) nationaliteit om te bepalen wat ze met hun onderdaan doen. Wil je wel weer in Nederland wonen? Dan is de kans groot dat je een visum moet aanvragen of een verblijfsvergunning. Twee oplossingen Er zijn twee manieren om te voorkomen dat je Nederlanderschap kwijtraakt. De eerste manier is dat je voor het einde van de tien jaar, minimaal een jaar in de Europese Unie gaat wonen. Dit is alleen voor veel gedetineerden niet mogelijk, als ze zijn opgezadeld met een jarenlange straf in het buitenland. Als je voor het einde van de tien jaar vrijkomt, is het verstandig in ieder geval een jaar in een land binnen de Europese Unie of het Caraïbische deel van Nederland te gaan wonen. Zo behoud je je Nederlandse nationaliteit.

Moet je nog lang zitten? Zorg er dan voor dat je voor het einde van tien jaar detentie, een paspoort of een ‘verklaring omtrent bezit Nederlanderschap’ krijgt. De gevangenisdirectie zal de verstrekking van een paspoort in de meeste gevallen niet goedkeuren. Dan is de aanvraag voor een ‘verklaring omtrent bezit Nederlanderschap’ de beste optie. Zo kun je je Nederlanderschap tijdens je detentie houden. Tien jaar recht Je kunt deze verklaring bij de ambassade aanvragen. De kosten – 30 euro- moet je zelf betalen. ‘Je kunt de aanvraag vanuit de ge-

vangenis indienen’, vertelt Martens. ‘De ambassade heeft al je gegevens nodig. De verklaring wordt opgemaakt in Nederland. Het kan een paar weken duren voordat je de verklaring in handen hebt.’ Zo heb je weer tien jaar recht op een Nederlandse nationaliteit. Binnen die volgende tien jaar moet je er opnieuw voor zorgen dat je weer een jaar in de Europese Unie woont, of opnieuw een ‘verklaring bezit Nederlanderschap’ krijgt. ■ In de brochure ‘Gearresteerd in…’ van het ministerie van Buitenlandse Zaken kan je meer lezen over het mogelijke verlies van het Nederlanderschap.

dubbele nationaliteit In Peru werd Pedro gearresteerd, net voor de zomervakantie in 2003. Zijn leven stond volledig op z’n kop. Niet alleen kwam hij in de gevangenis terecht, hij kreeg ook een zware straf: 12 jaar in detentie. Pedro had bij zijn arrestatie de Nederlandse en de Dominicaanse nationaliteit. In die tijd dat hij moest zitten, heeft hij geen nieuw paspoort aangevraagd. Zonder dat Pedro het besefte, verloor hij op 1 juli 2013 – tien jaar na zijn arrestatie- zijn Nederlanderschap. Na zijn detentie kan Pedro dus niet meer terugkeren naar Nederland.

comeback • nummer 3 • 2016

11


g e loo f

Deze pagina’s heten voortaan: ‘Geloof’. Waarom? Omdat veel mensen (ongeveer 85% van de wereldbevolking) hun hoop, kracht en vertrouwen halen uit hun geloof. Geloof is belangrijk voor het halen van je doelen. Dát is geen geloof maar een feit. Wie gelooft staat sterk.

Van God los? I

k weet niet hoe het met jouw geloof zit? Was je altijd al bezig met ‘het geloof’? Voor de meeste kerels van in de twintig ziet God eruit als een BMW-cabrio met 3 blonde meiden. En een fles Tequila. Lekker hard gaan! Alles doen wat God verboden heeft is natuurlijk aantrekkelijk. Grenzen verkennen, er (te ver) overheen gaan en dan… BAM! Dat ‘lekker hard gaan’ komt ooit tot stilstand. En vaak ook heel hard! Waarom? Omdat als je iets wilt hebben-en-houden, je het vaak juist verliest. Dat is een ‘wet van het leven’. Alle grote jongens hebben ooit het loodje gelegd. Van Caesar tot Napoleon, van El Capone tot Willem Holleeder; allemaal zijn ze het slachtoffer geworden van hun eigen hebzucht. Hebben is niet zijn. Ook onze beschaving zal, als we zo doorgaan (en dat doen we) ooit hard tot stilstand komen. ‘Wie alleen maar bezig is met ‘het oog’ en niet met ‘het hart’ zal zichzelf en de wereld vernietigen’ (Laotzé, Chinees filosoof). Zooitje Het kwaad heeft iets aantrekkelijks. Geweld, macht, geld: ‘these are the eyes of the devil’. Duivel komt van het Grieks; diabolos. Dat betekent letterlijk: door-elkaar-gooier. Op z’n Hollands: een zooitje ervan maken. Vijftien jaar heb ik in de bajes gewerkt als pater. Ik hoef je niet te vertellen dat daar meestal geen slechte mensen zaten, maar wel lui die van hun

leven een zooitje hadden gemaakt. Als de fundamenten onder je huis niet in orde zijn, zakt de zaak bij een stevige storm in elkaar (zo staat in de bijbel Matteüs 7: 24-27). En dan plotseling zit je in de bajes (het Joodse woord voor ‘huis’). En dat huis is wél stevig gebouwd. Daar zitten geen scheuren in het fundament. Wie daar zit, komt zichzelf tegen. ‘t Is maar goed dat ik hier terecht ben gekomen, anders had ik misschien niet meer geleefd’ hoor je mannen wel eens zeggen. ‘Soms moet je diepgaan om te weten wat het leven écht is. Ik dacht niet dat ik het ooit zou zeggen…maar ik heb hier God ontmoet’. Reflecteren En daar is het dan: het geloof. ‘Buiten gaan ze nooit naar de kerk, maar in de bajes zien ze ineens het licht’ hoor je buitenstaanders vaak zeggen. En zo is het ook. En wat is daar mis mee?! Als de fundamenten onder je leven vandaan getrokken worden, als je zelfvertrouwen naar een nulpunt daalt, als je niets meer bent dan nummer 351-99, dan weet je dat het hoog tijd is voor verandering. Dat geldt niet alleen voor bajesklanten maar voor iedereen! Daarom gaan mensen in de bak vaak lezen in een boek. De Bijbel, de Koran of een ander (heilig) boek. ‘Reflecteren’ heet dat: goed naar jezelf en je eigen gedrag kijken. Niet je eigen gelijk zoeken maar jezelf tegen het licht houden. Contact zoeken met de wereld achter alle dingen, met God, met Jezus met je overleden moeder. Bidden, mediteren, studeren, allemaal belangrijk

Geloof & Terreur Ik ben Gerrit en zit 8 jaar vast in de VS. Sinds kort ben ik gevangenis-Imam. Steeds meer mensen haten elkaar omdat we anders zijn, een andere religie hebben. Het geloof moet juist goede dingen voort brengen. Hoe kunnen we haten wat God gemaakt heeft? En we moeten ons afvragen: wat brengt ons dichter bij God en wat brengt ons dichter bij elkaar? Geloof moet ons een voordeel opleveren. Maar het levert ons vandaag vaak veel nadeel op: oorlog, geweld mensen die tegenover elkaar staan. Ze laten ons het slechtste van de schepping zien. Islam wil zeggen dat je je onderwerpt aan de wil van God en dat is geen terrorisme! Dat is liefde en vrede. En dat wens ik alle gelovigen toe!

Gerrit •

12

rhode island • verenigde staten

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

om weer bij jezelf uit te komen en antwoorden te vinden op het raadsel van het leven. Vertrouwen ‘Pas in het diepste duister zie je het begin van het licht’ zei een gedetineerde in de VS tegen me. Maar ook ‘Voordat de zon opkomt is het het koudst…’. In de bajes zijn veel mannen en vrouwen weer gaan geloven. Geloof betekent vertrouwen. Niet zomaar een beetje kaarsjes branden of hard schreeuwen dat God alles oplost. Maar voelen dat je weer aangesloten bent op de bron van je bestaan. Goed luisteren naar de stem van je ziel. Of zoals de Paus zei: ‘Het kwaad schreeuwt; het goede fluistert’. We zijn opgevoed met wat we allemaal moeten dóen. De oosterse filosofie en de


g e loo f

Goed luisteren naar de stem van je ziel: ‘Het kwaad schreeuwt; het goede fluistert’

Liefde maakt lijden lichter, lijden maakt liefde sterker leer van Jezus zeggen juist dat je veel moet láten! We houden aan de verkeerde dingen vast en laten de goede dingen los. We proberen uit alle macht het leven te controleren, maar dat leidt zelden tot meer grip. Laat het liever los. Dan komt het naar je toe. Neem afstand, wees rustig en luister naar de stem van je ziel. ‘Free yourself from the burden to hold on to anything. Let go… you are a part of everything.’ Liefde In de kerkdiensten in de bajes horen we de oude verhalen. Luisteren we naar mu-

10 Tips voor een goed leven volgens verschillende religies

ziek. Luchten we ons hart. Voelen we dat de geest van God ons weer raakt omdat we kwetsbaar zijn. De hardheid verdwijnt en ons hart gaat weer spreken. De passie van de pijn maakt ruimte voor de passie van de liefde. We voelen ons weer wezenlijk verbonden met de Ander: de bron waaruit alles voortkomt en alles naar terugkeert. Voor de één is dat God, de ander noemt het Allah, weer een ander heeft er geen woorden voor. Wees moedig en leef met passie! ■

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Pieter Visschers

Heb lief Doe het andersom Wees oprecht Durf kwetsbaar te zijn Wees humoristisch Blijf vriendelijk Geniet van de natuur W  ees jezelf (en niet steeds dezelfde) Durf fouten te maken V  ergeld geen kwaad met kwaad

Geestelijk Verzorger Epafras

comeback • nummer 3 • 2016

13


nieuws buitenland

Terreuraanslag in Nice

De vrachtwagen waarmee de aanslag is gepleegd

Op de boulevard in Nice is tijdens de nationale feestdag op 14 juli een aanslag gepleegd. Een terrorist reed met een vrachtwagen op de menigte in, waarbij 84 mensen stierven. Het was rond half elf ‘s avonds toen de paniek op de Promenade des Anglais uitbrak. Honderden mensen hadden zich verzameld om van de vuurwerkshow te genieten toen er een grote vrachtwagen de boulevard op kwam scheuren. Al snel bleek dat de chauffeur maar een doel had: zoveel mogelijk mensen raken, zo zal Nu.nl later berichten. Vanuit de truck schoot de dader met wapens op de menigte. Het duurde maar liefst twee kilometer voordat de politie de dader kon stoppen door hem dood te schieten. Uiteindelijk bleek dat hij 84 doden en meer dan 200 gewonden op zijn geweten had. Een ooggetuige, een Franse journalist, omschrijft de horror die hij heeft gezien op zijn website: ‘Ik zag lichamen door de lucht vliegen als kegels. (...) Iedere vijf meter lagen er lichamen, ledematen, bloed.’ De dader werd al snel bekend: Mohamed Bouhlel, een 31-jarige Tunesiër die een verblijfsvergunning had in Frankrijk. Hoewel zijn omgeving zei dat hij niet erg islamitisch was, denkt de Franse openbaar aanklager dat Bouhlel in korte tijd geradicaliseerd was. De Islamitische Staat (IS) heeft de aanslag opgeëist, maar er wordt getwijfeld of Bouhlel wel echt een zogenaamde ‘soldaat’ van IS was, meldt dagblad Trouw. IS eist wel vaker aanslagen op waarvan niet zeker is of zij daar wel achter zaten. RTL Nieuws meldde dat Bouhlel zijn aanslag maandenlang voorbereidde en daarbij hulp kreeg. Vijf mensen zijn inmiddels opgepakt.

De Paus in Polen

paus over terrorisme Paus Franciscus meent dat de oorzaak van terrorisme niet moet worden gezocht in de islam, maar in sociale ongelijkheid en het kapitalisme. Het is de liefde voor geld, die de waarden van religie en familie heeft verdrongen voor een hebzucht

14

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

die terrorisme in de hand werkt, aldus de paus. Naar aanleiding van de recente terreuraanslagen zei hij dat ‘de wereld in oorlog is, maar niet in oorlog met de islam’. In het vliegtuig van Polen naar Rome vertelde paus Franciscus aan CNN: ‘Terrorisme ontstaat als er geen alternatief is, als in het centrum van de maatschappij de God van Geld staat, niet de mens, de man en de vrouw, de familie. Als de glorie van de schepping verdwenen is en geld die centrale plaats heeft overgenomen, dan is er sprake van terrorisme tegen de hele mensheid.’ Hij had eerder al kritiek op het kapitalisme: ‘De verafgoding van geld leidt ertoe dat de rijken zich het lot van de armen niet meer aantrekken. Ze sluiten hun deuren, weigeren de armen zelfs te zien.’

Politiegeweld tegen zwarte Amerikanen Begin juli stierven twee zwarte mannen binnen 48 uur door politiegeweld. Eén in de staat Louisiana, de ander in Minnesota. Tijdens een protest tegen het politiegeweld in Dallas, Texas, schoot een zwarte man vijf politieagenten dood. De sfeer in de VS is gespannen. Niet alleen zwarte mensen vrezen nu voor geweld door politieagenten. Ook andersom is het wantrouwen aangewakkerd. De eerste dode in deze golf van protesten was de 37-jarige Alton Sterling. Toen de politie van Baton Rouge, Louisiana, op 6 juli een melding kreeg van een donkere man die iemand anders met een pistool zou hebben bedreigd, gingen twee agenten naar de parkeerplaats waar de man gesignaleerd was. Een voorbijganger filmde vervolgens de aanhouding van Sterling, zo meldt de Volkskrant. Hoewel Sterling wel legaal een wapen droeg, had hij deze niet getrokken. Toch werd hij, nadat hij al op de grond was gewerkt, doodgeschoten. Hij overleed ter plekke. Een dag later werd Philando Castile (32) doodgeschoten in zijn auto, met zijn vriendin en 4-jarige dochtertje op de achterbank. Castile werd in de staat Minnesota aangehouden om een kapot achterlicht. Hij vertelde de agent, zoals gebruikelijk is ,dat hij een wapenvergunning en een wapen had, aldus Metro. Toen hij zijn legitimatie wilde pakken, schoot de agent hem plots dood. Zijn vriendin filmde hoe haar vriend stierf aan zijn verwondingen. Beide incidenten riepen enorme woede op bij zwarte Amerikanen. Een grote groep voert al jaren actie onder de naam Black Lives Matter (‘Zwarte levens doen ertoe’) tegen racistisch politiegeweld. Tijdens een van de protesten in Dallas op 8 juli richtte een 25-jarige zwarte veteraan woedend zijn wapen op de aanwezige politieagenten. Vijf van hen overleefden de aanval niet. De dader werd gedood door de politie. In het weekend dat volgde, waren politieagenten in steden door het hele land het slachtoffer van geweld. Sommige politiebureaus moesten zelfs tijdelijk sluiten.

Protesten tegen politiegeweld


nieuws buitenland

Doden bij schietpartij homoclub VS Amerika is opnieuw geschokt door een schietpartij. Dit keer werd het de dodelijkste schietpartij door een enkele schutter in de Amerikaanse geschiedenis. Een 29-jarige man liep in de nacht van 12 juni een homoclub in Orlando, Florida, binnen en schoot daar vijftig mensen dood. Nog eens vijftig mensen raakten gewond. Vol-

Familie rouwt in Florida

gens NRC droeg de schutter tijdens de aanval een automatisch vuurwapen. Hij werd al snel geïdentificeerd als de 29-jarige Omar S. Mateen, die als bewaker werkte. Hij was Amerikaans staatsburger met Afghaanse ouders. SWAT-teams schoten Mateen dood in hun poging de aanslag te stoppen. Mateen liet een echtgenote en een jonge zoon na. Hoewel de Islamitische Staat (IS) de schietpartij heeft opgeëist, worden de motieven van de schutter nog betwist. Hij was namelijk niet erg religieus. Volgens dagblad Trouw zou hij zelf hebben geworsteld met zijn seksuele geaardheid. Verschillende bronnen hebben gemeld dat Mateen vaste gast van de homoclub was. Ook zou hij op verschillende homodatingwebsites zitten. De slachtoffers van de schietpartij zijn voornamelijk mannen tussen de 20 en 50 jaar oud. De schietpartij heeft wederom de wapendiscussie in de VS aangewakkerd.

Hillary Clinton vs Donald Trump Eigenlijk wisten we het al, maar nu is het echt officieel: de Amerikaanse presidentsverkiezingen die in november dit jaar gehouden worden, gaan tussen Hillary Clinton en Donald Trump. Hillary Clinton, eerder ‘First Lady’ toen haar man Bill Clinton van 1997 tot 2001 president was, moest lang wachten op de nominatie van Democratische presidentskandidaat omdat haar rivaal Bernie Sanders het niet wilde opgeven. Dit terwijl de uitgesproken linkse Sanders al niet meer kon winnen, zo meldt Nu.nl. Pas nadat Clinton beloofde miljarden vrij te maken voor de Amerikaanse gezondheidszorg, één van Sanders speerpunten, trok Sanders zich op 12 juli terug

Clinton en Trump

uit de race. Donald Trump, de beroemde zakenman en voormalig tv-presentator, werd op 20 juli officieel benoemd tot de Republikeinse presidentskandidaat. Zijn kandidatuur zorgt voor verdeeldheid in de Republikeinse partij. Trump houdt er namelijk nogal omstreden ideeën op na. Zo vindt hij dat er een muur bij de Amerikaanse grens met Mexico moet worden gebouwd om ‘verkrachters’ buiten de deur te houden. Ook pleit hij voor een toegangsverbod voor moslims. Zijn aanhangers gebruiken vaak het argument dat Trump tenminste zegt waar het op staat. Een ding staat vast: met Trump als presidentskandidaat worden de verkiezingen in elk geval nooit saai!

Vrouwelijke gedetineerden vrijgelaten Vrouwelijke gedetineerden in Zimbabwe deden ongetwijfeld een gezamenlijk dansje van blijdschap in hun cel eind mei. Toen bleek dat alle vrouwelijke gedetineerden in het Afrikaanse land worden vrijgelaten om kosten te besparen: de gevangenissen zitten overvol. Het gaat om zo’n 2.000 vrouwen, schrijft de Volkskrant. De regeling geldt niet voor vrouwen die levenslang vastzitten of ter dood zijn veroordeeld. Het blijft niet bij vrouwen. President Mugabe verleent ook gratie aan mannelijke gevangenen onder de 18, gedetineerden boven de 60 die meer dan tweederde van hun straf hebben uitgezeten en terminaal zieken. Zimbabwe kampt al jaren met een economische crisis en de gevangenissen zitten te vol. Met deze regeling hoopt Mugabe de gevangenissen wat ruimte te geven.

FBI schendt privacy gedetineerden Wil je een tatoeage? Dat is misschien niet een slimme keuze als je wordt opgepakt. Het Algemeen Dagblad schrijft dat de FBI sinds 2014 werkt aan een nieuw tatoeagesysteem. De tatoeages van gedetineerden worden al langer vastgelegd, maar de FBI wil een programma ontwikkelen dat automatisch patronen en ontwerpen herkent. Dat programma zou dan een tatoeage kunnen herkennen en weten welk geloof of politieke overtuiging iemand heeft. Ook wordt er meteen gecheckt op lidmaatschap van criminele organisaties. Gedetineerden hebben weinig tot niets te zeggen over de foto’s die van hun lichaam gemaakt worden. Deze foto’s worden eindeloos gedeeld met andere organisaties. De nieuwe tatoeageherkenningssoftware van de FBI schendt de privacy van gedetineerden. Dat vindt de Electronic Frontier Foundaties (EFF), een organisatie die de vrijheid van meningsuiting in het digitale tijdperk wil beschermen. De organisatie eiste in juni dat het onderzoek voor de nieuwe software direct wordt gestaakt.

comeback • nummer 3 • 2016

15


nieuws buitenland

Mislukte coup in Turkije Een coup in Turkije op 15 juli? Even leek het erop dat een groep binnen het Turkse leger succesvol de macht had gegrepen. Ze zeiden de democratie in Turkije te willen herstellen. Het werd een groot fiasco. President Erdogan riep zijn aanhangers op om de straat op te gaan en de landverraders op te pakken. Dat werkte: de opstand werd neergeslagen. Binnen enkele dagen na de coup zijn er al meer dan 10.000 Turken – rechters, journalisten, leraren en aanhangers van de oppositie – gearresteerd. Bijna driehonderd mensen, waaronder 190 burgers, stierven bij de couppoging. Volgens president Erdogan zit zijn grote rivaal Fethullah Gülen achter de coup. Gülen is een belangrijke Turkse geestelijke en de grootste criticus van Erdogans regime. Sinds 1999 verblijft hij in de VS, zo schrijft NOS, maar hij heeft nog een heel groot netwerk in Turkije. Gülen ontkent zijn betrokkenheid bij de staatsgreep. Turken gingen die nacht massaal de straat op om te protesteren tegen de coup, aldus

NOS. Ook in Nederland was het onrustig, omdat veel Turkse Nederlanders naar buiten gingen om hun steun aan president Erdogan te betuigen. Duizenden mensen verzamelden zich voor het Turkse consulaat in Rotterdam. Vermeende Gülen-aanhangers werden bedreigd. Erdogan heeft het mensenrechtenverdrag tijdelijk opgeschort

Feest na de mislukte staatsgreep

Gedetineerden ontsnappen om bewaker te redden Een bewaker van een gevangenis in Texas heeft zijn leven te danken aan een ontsnapping van acht gedetineerden. Zij braken uit hun cel om hem te redden toen ze merkten dat hij een hartaanval had. De acht gevangenen zaten begin juli in een cel te wachten totdat zij naar de rechtbank moesten toen de bewaker - ‘een goede kerel’, volgens een van hen - opeens voorover viel. Ze schreeuwden om hulp, maar niemand hoorde hen. Toen besloten ze met zijn allen het slot van de deur te forceren, zo schrijft het AD. Dit lukte, waarop zij vervolgens nog harder begonnen te schreeuwen en op deuren begonnen te bonken. Dat alles met gevaar voor eigen leven. Zoals een van de gedetineerden aan een lokale nieuwszender vertelde: ‘Ze dachten vast dat er een opstand uit was gebroken en dat wij het hadden overgenomen. Ik was bang dat ze met getrokken wapens zouden komen.’ Het duurde even voordat andere bewakers doorhadden wat er aan de hand was. Zij reanimeerden de bewusteloze bewaker, met succes. Volgens de directeur van de gevangenis hebben de gedetineerden zijn leven gered.

16

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

in de noodsituatie. Hierdoor worden burgers niet meer beschermd tegen onrechtmatige gevangenisstraf en marteling. Ook overweegt het regime de doodstraf weer in te voeren. Er klinken geluiden dat deze coup Erdogan wel erg goed uitkomt: hij kan nu definitief afrekenen met zijn tegenstanders.

Europa? Nee! Een kleine meerderheid van het Britse volk maakte de beslissing: 51,9 procent vindt dat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie moet verlaten. Dit was de uitslag van het referendum dat op 23 juni werd gehouden. Premier David Cameron, voorstander van de Europese Unie, is inmiddels opgestapt na zijn nederlaag. Hij is vervangen door Theresa May, de voormalige minister van Buitenlandse Zaken. Zij moet de onderhandelingen over de Brexit, de exit van Groot-Brittannië uit de EU, gaan leiden. De opkomst voor het referendum was hoog: 72 procent van de stemgerechtigden kwam opdagen. Dat zijn zo’n 30 miljoen Britten, weet Nu.nl. David Cameron zei op de dag van de uitslag na zes jaar vaarwel tegen zijn baan als premier. Op 13 juli werd Theresa May, net

als Cameron van de Conservatieve Partij, benoemd als de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk. Hoewel ook May tegenstander van de Brexit was, heeft zij beloofd het proces zo goed mogelijk te laten verlopen, zo bericht NRC. Wanneer een officieel verzoek tot het opzeggen van het EU-lidmaatschap zal worden ingediend, is niet bekend. Volgens een Duits weekblad verwacht de Europese Commissie dit verzoek pas in september volgend jaar te ontvangen. EU-ministers willen echter graag een zo snel mogelijke Brexit, zo lieten zij in een brief aan de Britse staat weten. Wel denken zij dat onderhandelingen minstens twee jaar gaan duren. De uitslag van het referendum zorgde voor flink wat ophef in de internationale gemeenschap. Europese leiders, waaronder onze premier, lieten weten teleurgesteld te zijn. Wel aanvaarden zij de uitslag en vinden zij dat de wens van het Britse volk gerespecteerd moet worden. Niet alleen politici maken zich zorgen, ook economen trekken aan de bel. Zij vrezen dat een Brexit desastreuze gevolgen heeft. Niet alleen voor de Britse economie, maar ook voor die van Europa. Uit onderzoek is gebleken dat Nederland na de Britten de meeste economische tegenslag zal merken van de Brexit, schrijft Nu.nl.


ac h t e r g r o n d

brexit: lauwe soep Enkele beschouwingen over de gevolgen van BREXIT voor het strafrecht en Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk.

E

en meerderheid van het Britse volk stemde op 23 juni jl. om de EU te verlaten. Voor degenen die de politieke en juridische discussies in het land al langer volgden was het misschien niet eens zo verrassend, de kritiek op Europa was de afgelopen jaren steeds heftiger geworden. Dat gold zeker ook voor het ongenoegen over de vermeende juridische invloed op het Britse rechtsstelsel. Het officiële startschot, de verklaring dat het Verenigd Koninkrijk zich gaat terug trekken, wordt waarschijnlijk pas begin 2017 gegeven. Veel is dus nog onduidelijk. Maar kan er misschien al wel iets worden gezegd over de mogelijke gevolgen van BREXIT voor Nederlanders die met het Britse strafrechtssysteem te maken hebben gekregen of nog gaan krijgen? Eigenlijk nog heel weinig, maar in dit artikel worden enkele aspecten besproken. Betere samenwerking De Europese invloed in en op het strafrecht is met name te zien in een betere samenwerking tussen de verschillende landen. De idee erachter is dat met het vrije verkeer van goederen en mensen, de kern van de EU, ook criminaliteit eerder grenzen overschrijdt en dus meer gezamenlijk moet worden be-

graag dat er informatie wordt uitgewisseld. Dat zal ook blijven gebeuren. Extradiction Het Europees Arrestatie Bevel (EAB) is het belangrijkste juridische instrument van de toenemende samenwerking. Binnen de EU kan een land een EAB uitvaardigen voor de aanhouding van een verdachte. Waar bij een reguliere uitlevering (extradition) allerlei juridische procedures kunnen worden gevoerd om de uitlevering tegen te houden, was de opzet van het EAB om dit proces (surrender genoemd) zo administratief mogelijk af te doen, met een heel beperkte tussenkomst van een rechter. Dat is grotendeels ook gelukt, vanuit het perspectief van een strafrechtadvocaat zelfs te goed. Hoewel dit recentelijk In Nederland weer iets is rechtgetrokken met de weigering van overleveringen naar Hongarije vanwege de gevangenisomstandigheden daar, wordt er over het algemeen (te) gemakkelijk overgeleverd. Met BREXIT is het Verenigd Koninkrijk in principe niet langer gebonden aan het Kaderbesluit dat aan het EAB ten grondslag ligt. Maar het is zeer de vraag of men daarvoor niet een vergelijkbare regeling terug zal willen. Immers, het EAB zorgt er voor dat Britten die gezocht worden gemakkelijk kunnen worden overgeleverd en ook dat men EU-onderdanen die in het Ver-

Veel is nog onduidelijk over de gevolgen streden. Dit geldt zowel op het niveau van de opsporing als ook de vervolging en berechting. Er wordt gemakkelijker en vaker informatie uitgewisseld en er wordt ook meer gezamenlijk onderzocht. Daarbij wordt in principe uitgegaan van een wederzijds vertrouwen in elkaars rechtssysteem. Op het gebied van de samenwerking tussen verschillende onderdelen van de politie binnen de EU zal er waarschijnlijk niet veel veranderen. Het Verenigd Koninkrijk wilde geen super-machtige Europese instituties (zo verzette het zich al langer tegen een Europees Openbaar Ministerie en tegen verregaande harmonisering van de strafwetten), maar wil natuurlijk wel

enigd Koninkrijk wonen en verdacht worden van strafbare feiten snel kan overdragen. Het EAB zal dus op de een of andere manier wel van kracht blijven. WETS en WOTS Datzelfde geldt zeer waarschijnlijk ook voor de WETS en in ieder geval voor de WOTS, de regelingen op basis waarvan straffen kunnen worden overgedragen aan een ander land. De WETS is net als het EAB gebaseerd op een Kaderbesluit binnen de EU, dat zowel door het Verenigd Koninkrijk als Nederland is omgezet in nationale wetgeving. Ook al is het Verenigd Koninkrijk straks niet meer gebonden aan het Kaderbesluit, de nationale wetgeving blijft nog wel van

kracht. Er zal hoe dan ook waarschijnlijk een oplossing worden gevonden waardoor de essentie van de WETS overeind blijft. Dat geldt zeker voor de WOTS-regeling, die weer zijn oorsprong vindt in een verdrag binnen de Raad van Europa, het Verdrag inzake de Overbrenging van Gevonniste Personen (VOGP). Daar ging BREXIT niet over. Moeizame onderhandelingen Voor de toepassing van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) in het Verenigd Koninkrijk zal BREXIT waarschijnlijk geen direct gevolg hebben. Immers, het mensenrechtenverdrag is gesloten binnen de Raad van Europa en heeft gevolgen ver buiten de EU. Rusland is lid, Turkije ook (nog). Maar een deel van de anti-Europese kritiek werd juist wel veroorzaakt door uitspraken uit Straatsburg en Theresa May, die tegen de BREXIT was, riep eerder dit jaar wel op om het EVRM op te zeggen. Door de grote opschudding die door BREXIT werd veroorzaakt en de moeizame onderhandelingen die May nu al met Europa moet voeren is de kans dat het Verenigd Koninkrijk nog een Europees verdrag gaat opzeggen waarschijnlijk minimaal. Kortom, vooralsnog verandert er niets. De onderhandelingen in de komende jaren zullen moeten uitwijzen wat de gevolgen van BREXIT voor het strafrecht en de Europese samenwerking zijn en met name voor Nederlanders die nu al in het Verenigd Koninkrijk zitten of daar nog in aanraking gaan komen met justitie. Mijn verwachting is dat de soep niet zo heet zal worden gegeten als hij eind juni leek te worden opgediend. ■

Bart Stapert Advocaat internationaal strafrecht

comeback • nummer 3 • 2016

17


a dvocat u u r

De tunnel waar geen einde aan komt I n 2011 ontvangt Stichting PrisonLAW een smeekbede van de heer Jaitsen J. Singh (hierna: Singh) die op dat moment ruim 27 jaar gedetineerd is in de Verenigde Staten voor de moord op zijn vrouw Grace en dochter Daphne. Datzelfde jaar bezoekt PrisonLAW de heer Singh en zijn zoon Surendar. Na dit bezoek begint de lange zoektocht naar de juridische waarheid in de strafzaak, die op dit moment - ruim vijf jaar later nog steeds niet is afgerond. nachtmerrie Op 27 augustus 1983 begint de nachtmerrie van Singh, op dat moment woonachtig in Ontario (Californië). Dat op die dag – binnen slechts enkele uren – zijn leven een hele andere wending zal krijgen weet Singh niet. Hij is gaan jagen met zijn zoon en wat vrienden, iets wat hij graag deed met zijn gezin. Datzelfde weekend besluiten zijn vrouw en zijn dochter op het laatste moment toch niet

18

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

mee te gaan vanwege een verjaardagsfeestje van een vriendin van Daphne. Vroeg in de avond komt Singh terug van zijn jachttrip en treft hij een enorme ravage aan in zijn huis: alle spullen zijn overhoop gehaald en er zijn overal bloedsporen aanwezig. En het meest verontrustende is dat er nergens een spoor te bekennen is van Grace en Daphne. Zij worden als vermist opgegeven, evenals de auto van Grace. De toen 14-jarige zoon van Singh wordt ondergebracht bij vrienden. De volgende dag worden de lichamen van de vrouw en dochter van Singh aangetroffen in de auto van Grace. Er is geen verdachte in beeld en lange tijd blijven de moorden onopgelost.

Omgekeerde bewijslast Tot op 3 april 1984. Op deze dag wordt er een verdachte aangehouden voor de reeks gewelddadige overvallen welke plaatsvonden in de woonplaats van Singh. Deze verdachte is een bekende van de politie en is in de latere strafzaak van de heer Singh een cruciale

rol als kroongetuige gaan spelen. Deze persoon heeft, nadat hij als verdachte voor het plegen van een moord en een reeks brute en gewelddadige overvallen was aangehouden, aan de officier van justitie gemeld dat hij beschikt over zeer belangrijke informatie met betrekking tot de moorden op Grace en Daphne. Hij komt tot een deal met de officier: strafvermindering in ruil voor bruikbare informatie. Opvallend is dat deze deal voor de verdediging en de jury geheim wordt gehouden. De kroongetuige meldt dat Singh de moorden zou hebben gepleegd. Niet lang daarna wordt Singh aangehouden en volgt er een onderzoek. Tijdens de eerste hoorzitting is er onvoldoende bewijs voorhanden en wordt Singh vrijgesproken voor de betrokkenheid bij de moorden. Al vrij snel hierna blijkt dat de zaak hiermee niet afgedaan is. De officier van justitie verandert de aanklacht namelijk van ‘moord’ naar ‘huurmoord’. De kroongetuige zou hebben aangegeven dat hij is ingehuurd door de heer Singh om de moorden tegen


a dvocat u u r

Jaitsen J. Singh

5 6 2 9 1 4 8 7 3

8 9 7 2 3 6 4 5 1

1 3 4 8 7 5 9 2 6

7 2 1 6 9 4 3 8 5 9 7 5 3 2 8 1 6 4

8 6 9 1 3 5 7 4 2 6 2 8 5 4 1 3 9 7

5 3 4 7 2 8 6 1 9 4 1 3 7 6 9 5 8 2

1 9 3 2 4 7 8 5 6 3 5 6 4 9 7 2 1 8

2 8 7 5 1 6 9 3 4 2 8 1 6 5 3 7 4 9

6 4 5 9 8 3 2 7 1 7 4 9 1 8 2 6 3 5

9 5 3 7 4 1 6 2 8

4 8 1 3 2 6 5 7 9

2 6 7 5 9 8 3 1 4

4 1 3 7 2 8 6 5 9

6 5 8 9 4 3 7 1 2

7 9 2 6 5 1 4 8 3

6 7 5 9 8 4 2 3 1 2 4 5 3 1 6 9 7 8

3 2 8 1 6 5 9 4 7 3 8 9 4 7 2 1 6 5

1 9 4 2 3 7 8 6 5 1 6 7 5 8 9 2 3 4

7 1 6 8 5 3 4 9 2 5 3 1 2 6 4 8 9 7

8 3 9 4 7 2 1 5 6 9 2 6 8 3 7 5 4 1

5 4 2 6 1 9 7 8 3 8 7 4 1 9 5 3 2 6

Vast staat dat er in deze strafzaak veel is misgegaan

Rachel Imamkhan advocaat prisonlaw

3 1 6 4 7 9 5 2 8

geen tegenbewijs Singh wordt wederom tot dezelfde straf veroordeeld en is inmiddels al ruim 32,5 jaar gedetineerd. Het is onmogelijk om alle fouten die in deze zaak zijn gemaakt hier te bespreken, maar vast staat dat er in deze strafzaak veel is misgegaan. De rechters, die Singh destijds hebben veroordeeld, zijn in andere strafzaken beschuldigd van corruptie: zo zouden deze rechters steekpenningen hebben aangenomen in ruil voor veroordelingen. Al met al blijken in deze strafzaak grove procedurele fouten te zijn gemaakt wat ertoe heeft geleid dat het tot op heden

vinding, maar om politieke belangen en het snel scoren, ten koste van een mensenleven. Met de technologie van nu hadden op zijn minst met het forensisch bewijs de echte daders opgespoord kunnen worden. Jaitsen Singh zit al 32,5 jaar in detentie en vraagt zich dagelijks af wie zijn vrouw en dochter hebben vermoord en waarom? Onschuld pleiten, en proberen te bewijzen, betekent helaas nog niet dat je rechtvaardigheid zult krijgen. ■

9 7 2 8 5 1 4 6 3

Heropening De veroordeling is een klap voor de familie van Singh. Maar Singh geeft niet op en blijft volhouden dat hij onschuldig is en is vastberaden om zijn veroordeling aan te vechten. Op het moment dat de lokale advocaten van Singh achter de deal komen die de officier heeft gemaakt met de kroongetuige is het mogelijk om een verzoek tot herziening in te dienen, wat ook is gebeurd. Dit herzieningsverzoek wordt in 1998 ingewilligd en de strafzaak wordt heropend. De kroongetuige zit op dat moment wederom

formatie te delen met de jury en de rechters. Maar dan slaat het noodlot opnieuw toe. Eind november 1999, enkele dagen voordat de kroongetuige onder ede zal getuigen, overlijdt hij tijdens een nieuwe arrestatie aan een overdosis. Hiermee gaat het belangrijkste bewijs verloren tijdens de herzieningsprocedure. De verdediging verzoekt aan de rechtbank of de nieuw afgelegde verklaringen van de kroongetuige gebruikt mogen worden tijdens de herziening en de eerdere afgelegde belastende verklaringen van de eerste strafzaak in 1984 buiten beschouwing te laten vanwege de onbetrouwbaarheid. De rechter is echter onverbiddelijk en wijst dit verzoek af. De rechter gaat geheel voorbij aan het feit dat de eerder afgelegde verklaring geheel haaks staat op de tweede afgelegde verklaring. De verklaring van de kroongetuige is onbetrouwbaar en de verklaring zou in zijn geheel buiten beschouwing gelaten moeten worden tijdens de herzieningsprocedure. Immers, in ruil voor privileges legt een kroongetuige voor de officier van Justitie een gunstige verklaring af.

4 5 8 3 6 2 1 9 7

betaling te plegen, maar dat hij er uiteindelijk van heeft afgezien om de moorden ook daadwerkelijk te plegen. Hoe de veronderstelde afspraken tot stand zouden zijn gekomen, wat er precies zou zijn afgesproken én waarom er uiteindelijk door de kroongetuige is afgezien van het plegen van de moorden blijft tot de dag van vandaag onduidelijk. De kroongetuige was een heroïne verslaafde, maar dat wordt verzwegen. Dit zou namelijk de betrouwbaarheid van de verklaringen twijfelachtig maken. Ook het feit dat de kroongetuige in meerdere strafzaken als informant fungeerde in ruil voor privileges zoals geld, strafvermindering en/ of geen strafvervolging wordt stilgehouden. De strafzaak gaat verder en de verklaringen van de kroongetuige spelen een cruciale rol. Ook zijn er naar mening van de verdediging nog meer merkwaardige dingen aan de hand tijdens het strafproces: zo raakt bijvoorbeeld het forensisch materiaal op een raadselachtige wijze zoek en is het onmogelijk om een aantal getuigen onder ede te horen. Uiteindelijk wordt Singh in 1986 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 56 jaar tot levenslang.

E L F E N B A N K J E S E N V L I E G E N Z WA M M E N

K N O L L E N I U T S E A A O

G I I U B E N V I T R E A N O

D O O R L T E D E A T J R A G

E E U B E A I R A L S M R T S

L I W E B K A J I U I T O U T

N N L E H C A K L E W A O U S

W O L K E N W H Z E I K V R I

B N E V E L L E C W G K L W M

O E J D E P R E S S I E E A E

M S N S P I N N E N R N S L N

E S A E G S N L E G G U D M S

N E R E D A L B T S F R E H U

F B O A K A S F E E R V O L N

B U I E N E Z R A A L N V M K

oplossing puzzels

niet mogelijk is de onschuld van Singh aan te tonen. Volgens het hooggerechtshof in de Verenigde Staten is de onschuldpresumptie bij een verdachte het best te omschrijven als de onschuldveronderstelling. Men gaat ergens vanuit zonder voorafgaand gedegen feitenonderzoek en zonder dat er bewijs voorhanden is. In de Verenigde Staten geldt de universele betekenis van de onschuldpresumptie niet. Het gaat er niet om dat de verdachte onschuldig is tot het tegendeel is bewezen is, maar om de afwezigheid van tegenbewijs. In deze zaak ging het niet om de waarheids-

G U U R N J E A I L H A D Z L

gedetineerd voor een reeks gepleegde strafbare feiten en verklaard na de heropening van de strafzaak aan zijn medegedetineerden dat zijn verklaring van 1984 onjuist is geweest. Hij zou nooit benaderd zijn door Singh om de moorden te plegen en Singh zou niets van de moorden weten. Ook verklaart hij aan deze medegedetineerden en aan de advocaten van Singh dat hij gedurende de strafzaak heeft gelogen over het feit dat hij heroïneverslaafd was en hiervoor gefinancierd werd door de officier. Hij is bereid om onder ede tijdens de herzieningsprocedure deze nieuwe in-

comeback • nummer 3 • 2016

19


interview

‘Voor iedereen die jarig is, neem ik een pot pindakaas mee’ Reclassering Nederland (RN) zet wereldwijd vrijwilligers in om Nederlandse gedetineerden te bezoeken. Yvonne van Eyken is een van hen. Zij woont al 28 jaar in Peru en is sinds 4 jaar actief voor RN. ‘Als het met iemand niet goed gaat, krijgt de ambassade dat direct te horen, met grote hoofdletters.’

V

eel Nederlanders zijn opgepakt in de havenstad Callao, die vastgegroeid is aan de hoofdstad Lima. Ze worden vandaaruit over de gevangenissen in het land verspreid. Yvonne: ‘De gevangenis van Callao is een van de volste van het land. Dus het is fijn dat ze door de verspreiding meer ruimte in de gevangenissen krijgen. Maar tegelijkertijd komen ze verder van advocaten en rechtbanken te zitten’. Zware trip In een uitgestrekt land als Peru duurt het uren om alle gevangenen te kunnen bereiken. Voor een bezoek aan een ge-

20

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

vangenis in Lima vertrekt ze om zeven uur ’s ochtends en is dan om zes uur ’s avonds pas weer thuis. Een andere gevangenis is driehonderd kilometer rijden, en de rest is alleen per vliegtuig te bereiken. Voor Challapalca, een kleine gevangenis met tachtig gevangenen, is het anderhalf uur vliegen naar Puno en dan vijf uur rijden naar de gevangenis, waar ze onderweg op 5500 meter hoogte komt. ‘Daarom is het een hele zware trip.’ Dat avontuurlijke vindt Yvonne niet zwaar, maar spannend en leuk. ‘Challapalca is gebouwd rond 1995, door de president. Hij was keihard, en vond dat de gevangenen het zwaar moesten hebben. De gevangenis was bedoeld voor

de zwaarste criminelen, maar er zitten nu vooral afpersers. Daar kunnen ze geen mobiele telefoon gebruiken, zodat afpersen een stuk moeilijker wordt.’ Niet vrijblijvend Bezoek krijgen is een luxe. Franse en Zuid-Afrikaanse gevangenen krijgen nauwelijks bezoek. Hun ambassades helpen niet, de Nederlandse wel. Vrijwilligerswerk is voor Yvonne niet alleen maar op bezoek gaan en gezellig doen. Het is belangrijk om ogen en oren open te houden. Als het met iemand niet goed gaat, krijgt de ambassade dat direct te horen, ‘met grote hoofdletters.’ Yvonne is overtuigd vrijwilliger. ‘Ik ga door. Ik zou niet weten wat ik tegen mijn ‘vrienden’ in de gevangenis zou moeten zeggen als ik niet meer zou komen.’ Yvonne vindt het belangrijk werk. ‘Het is vrijwillig, maar het is niet vrijblijvend, en dat vind ik fijn.’


interview

Yvonne van Eyken

Vijf vrijwilligers bezoeken alle Nederlandse gedetineerden in Peru, elke zes weken – vaker mag niet. Yvonne en de anderen vullen daarna rapporten in voor de coördinator van Bureau Buitenland van Reclassering Nederland. Vanuit Utrecht staat de coördinator met alle vrijwilligers in verbinding. Geen Spaans? Lastig Yvonne vertelt over de gevangenissen in Peru: die zijn erg vol. Gedetineerden hebben weinig privacy, maar wel sociale contacten met elkaar. Buitenlanders zijn daarbij niet altijd even welkom. ‘Als je als Nederlander geen Spaans spreekt, wordt het heel lastig.’ Ze bezoekt veel gedetineerden in de overvolle Sarita Colonia gevangenis. Van acceptatie van buitenlanders kun je hier nauwelijks spreken. Nederlanders moeten voor sommige Peruaanse gedetineerden oppassen. Als je het Peruaanse gevangeniscultuurtje niet goed begrijpt, kan je dat lelijk opbreken. Yvonne kan enkele gedetineerden helpen met cursussen van EABT (Educatie Achter Buitenlandse Tralies). Beroepscursussen zijn populairder dan ‘Spaans’. ‘Als een Nederlander geen Spaans spreekt, wordt die opgevangen door de andere Nederlanders.

Als ze de taal niet snel oppikken, dan lukt het meestal helemaal niet meer.’ Groepsbezoek in Lima Er zijn 64 Nederlandse gedetineerden in heel Peru. In de grotere gevangenissen van Lima gaan de vrijwilligers op groepsbezoek, iedereen apart bezoeken kan niet. Yvonne maakt graag tijd voor een één-op-één gesprekje, maar dat moet altijd kort en kan nooit echt privé. Yvonne: ‘Bijna iedereen

De foto’s bij dit artikel geven een indruk van de laatste reis die Yvonne samen met Hans van Kooten van Bureau Buitenland van Reclassering Nederland maakte in Peru.

de gevangenis die handeltjes drijven in tandpasta, of wat ze dan ook nodig hebben.’ Yvonne mag geen medicijnen meenemen. Ook berichten doorgeven aan familie in Nederland, wat vaak gevraagd wordt, mag niet. Wel kan Yvonne

Het is belangrijk om ogen en oren open te houden vindt het leuk dat we komen. Sommigen komen aanrennen en knuffelen.’ Dat waardeert zij. Soms krijgt ze ‘een armbandje of een klein tasje’. Er was zelfs een man die liedjes voor de vrijwilligers maakte. Yvonne doet graag iets voor de gedetineerden. ‘Voor iedereen die jarig is neem ik een pot pindakaas mee.’ Meestal zonder deksel, want die zijn niet toegestaan. Geen handel De vrijwilligers doen niet alles. ‘We zijn niet de paqueteras, de mensen binnen

iets doorgeven aan het hoofdkantoor van RN, die dan weer met de familie contact zoekt. Veel Nederlandse gevangenen nemen een baantje in de bajes. Als je iets wilt bereiken in het Peruaanse gevangenissysteem Instituto Nacional Penetenciario (INPE) moet je ervoor werken. Wat de gedetineerden maken, kunnen ze verkopen, om zelf een extraatje te kopen. Werk staat verder goed op je psychologische rapport, wat belangrijk is voor als je straf voorbij is. ‘Iedereen ➔

comeback • nummer 3 • 2016

21


interview

Yvonne van Eyken en Hans van Kooten

heeft zijn eigen handeltje daarbinnen en iedereen is ‘desperate’ voor geld’ zegt Yvonne. Zelfs voor een baantje moet je betalen. Dat vind je niet terug in de officiële gevangenisregels, maar het gebeurt in de praktijk wel. ‘Voor je matras moet je ook betalen, of voor het schoonmaken.’ Familiebanden zijn belangrijk Terwijl de Nederlandse gevangenen Peru meestal vreselijk vinden, ziet Yvonne ook de andere kant. Een land met een cultuur waarin familieleven een heel belangrijke plek inneemt. ‘Familiebanden en respect naar elkaar toe zijn belangrijker in Peru dan in Nederland. ‘Zware onderwerpen worden lichter gemaakt met humor. ‘Ze lachen elkaar op een luchtige manier uit, en daardoor wordt het probleem vaak minder beladen.’ Het contact tussen de mensen is spontaner. Over de cultuur van de gevangenis en de politie is ze juist negatief: Vreselijk corrupt, vreselijk hiërarchisch – er zijn vele bazen, en die hebben weer bazen, en daarboven moet weer aan de volgende baas toestemming worden gevraagd. ‘Je

22

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

kunt er niet op rekenen’, zegt Yvonne. Soms mag bijvoorbeeld tweedehands kleding in dezelfde zwarte kleur als de kleren van de bewakers zo mee naar binnen, andere keren krijg je daar problemen mee. Geen vrijheid na detentie Detentie is sowieso zwaar, maar ook na het verblijf in de gevangenis is er nog geen échte vrijheid. Als je na je straf vrijkomt in Peru, mag je nog niet zomaar het land verlaten. Hierdoor zitten zo’n twintig Nederlanders vast in Peru, maar niet in de gevangenis. Ze leven op straat. ‘Dat is een gigantisch probleem’, vertelt Yvonne. ‘Je hebt brieven van een advocaat nodig, en hulp van de ambassade.’ Maar de ambassade kan niet de advocaten betalen, of de boete die de Peruaanse justitie oplegt. Als je deze ‘boete’ betaalt, krijg je ‘eerherstel’. Dat betekent dat ze jouw actieve strafblad in Peru schrappen. Zonder dit eerherstel krijg je geen paspoort. En kun je het land niet verlaten.’ Blijven of vluchten Wie geen Spaans spreekt, de onduidelijke procedures niet goed volgt, of gewoon pech heeft met langzame ambtenaren,

moet in Peru blijven. Heb je uiteindelijk de boete betaald, of heeft de rechter je boete kwijtgescholden na heel veel gedoe, dan kun je eindelijk terug naar Nederland. Zo lopen deze Nederlandse ex-gedetineerden een lange tijd rond in Peru. ‘Enkelen willen niet meer weg. Die werken, of berusten.’ Anderen kiezen voor een illegale route, via Bolivia of een ander land om weg te komen. Terwijl Yvonne zich al 28 jaar thuis voelt in Peru, willen de meeste Nederlanders na detentie maar een ding: weg.’ ■

Gevangenissen Peru op tv Arjan Erkel bezocht onlangs voor het Nederlandse televisieprogramma Vreemde Tralies ook Peru. Yvonne werkte eraan mee, door samen met hem de gevangenissen in Peru te bezoeken. Arjan Erkel maakte deze serie, omdat hij zelf in het buitenland gevangen heeft gezeten – hij werd ontvoerd in Dagestan, Rusland.


v r a ag e n a n t woo r d

Niet WOTS maar LOTS Tijdens werkbezoeken aan een land besteden wij altijd aandacht aan de WOTS-procedure. PrisonLAW heeft bijvoorbeeld in Peru en in Ecuador met het ministerie van Justitie in die landen besprekingen gevoerd over de WOTS-procedure. Het komt eigenlijk nooit voor dat die procedure tussen Nederland en een ander land soepel verloopt.

W

at veel mensen vaak vergeten is dat Nederlandse gedetineerden uit de andere delen van het Koninkrijk der Nederlanden vaak niet via de WOTS-procedure naar Nederland kunnen terugkeren. Voor die gedetineerden geldt een andere procedure en die heet de LOTS-procedure. Als Nederland een WOTS-verdrag met een bepaald land sluit, bijvoorbeeld met Perú, dan maakt Nederland normaal gesproken ook gelijk afspraken over de LOTS-procedure. Dit artikel bespreekt de LOTS-procedure voor Aruba, Curaçao en Sint-Maarten (de BES-landen blijven in dit artikel buiten beschouwing). Om voor de WOTS-procedure in aanmerking te komen, moet je voldoende binding met Nederland hebben. Dit betekent dat je bijvoorbeeld de vijf jaar voorafgaand aan je arrestatie in Nederland moet hebben gewoond en/of je familie in Nederland hebt. Wanneer dit voor jou het geval is, moet je een WOTS-verzoek indienen. Ben je afkomstig van Aruba, Curaçao, Sint-Maarten en heeft je hele leven voor je aanhouding zich daar afgespeeld? Dan moet er een LOTS-verzoek ingediend worden. Je hebt dan meer binding met een van deze delen van het Koninkrijk dan met Nederland. Voorwaarden Net als de WOTS kent de LOTS-procedure een aantal vereisten. Aan die voorwaarden moeten verzoeken voldoen, anders wordt het verzoek afgekeurd. Deze voorwaarden lijken heel erg op de voorwaarden die gelden voor de WOTS. Er zijn geen grote verschillen. Een overbrenging met de LOTS is, net als de WOTS, een gunst en geen recht. Dit betekent dat ook wanneer aan alle voorwaarden is voldaan, de overbrenging geweigerd kan worden. De WOTS en LOTS worden geregeld in andere, aparte wetten. Het is belangrijk om te weten dat elk deel van het Koninkrijk zijn eigen wetten heeft. In Nederland is de WOTS geregeld in de

Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen. In Aruba, Curaçao en Sint Maarten is de LOTS-procedure terug te vinden in het Wetboek van Strafvordering van het desbetreffende deel van het Koninkrijk. De belangrijkste verschillen Heel belangrijk om te weten is dat LOTSverzoeken niet worden behandeld door het ministerie van Veiligheid en Justitie in Nederland. Wie neemt dan de beslissing over het LOTS-verzoek? Dit is de minister van Justitie van het deel van het Koninkrijk waar je naar toe wil worden overgebracht. Voor Aruba is dit bijvoorbeeld de minister van Justitie van Aruba. Als je met de WOTS of LOTS wordt overgebracht, zijn de regels van het land waar je naar wordt overgebracht van toepassing. Bij de WOTS zijn dit de Nederlandse regels en bij de LOTS de regels van Aruba, Curaçao of Sint Maarten. Vooral de regels van voorwaardelijke invrijheidstelling zijn belangrijk: op Aruba, Curaçao en Sint Maarten wordt je, net als in Nederland, in de regel voorwaardelijk in vrijheid gesteld nadat je 2/3 van de straf hebt uitgezeten. procedure Ook een LOTS-verzoek dien je in bij de gevangenisautoriteiten van de gevangenis waarin je verblijft. De gevangenis zal vervolgens de instantie (in het land waar je vast zit) die over LOTS-verzoeken gaat informeren over jouw wens om overgebracht te worden: vaak is dit het ministerie van Justitie. Er wordt bekeken of aan alle vereisten is voldaan en of het wenselijk is dat jij jouw straf in een ander land zal uitzitten. Is het land waar je gedetineerd bent akkoord? Dan wordt het verzoek naar het ministerie van Justitie gezonden van het deel van het Koninkrijk waar je de straf wenst uit te zitten. Het ministerie van Justitie daar beoordeelt opnieuw of aan alle vereisten is voldaan. Uiteindelijk neemt de minister van Justitie een beslissing. Indien het verzoek wordt goedgekeurd, zijn er twee manieren waarop het strafvonnis kan worden overgenomen:

1. De voortgezette tenuitvoerlegging: de straf blijft hetzelfde, ook al is deze straf hoger dan dat gebruikelijk is in het land waar je de straf gaat uitzitten. 2. De omzettingsprocedure: de rechter zet de buitenlandse straf om naar een straf die in dat deel van het Koninkrijk gebruikelijk is. De omgezette straf mag niet hoger, maar wel lager zijn dan de buitenlandse straf. Per individueel geval moet worden bekeken welke procedure van toepassing is. Dit hangt onder meer af van de inhoud van het LOTS-verdrag dat van toepassing is. wat verder belangrijk is Dit artikel beschrijft kort de LOTSprocedure, die wordt gevoerd in Aruba, Sint-Maarten en Curaçao. Het land waar je bent gedetineerd moet natuurlijk ook instemmen met het verzoek. In elk land gelden hiervoor andere regels. De beslissingen worden vaak door rechters genomen, maar dat is niet altijd het geval. Hoe de procedure er in jouw geval uitziet, hangt af van het land waar je bent veroordeeld. Mocht dat nodig zijn, dan kan PrisonLAW bij de procedure helpen, eventueel in samenwerking met je lokale advocaat. Het kan dat je naast een gevangenisstraf ook een boete opgelegd hebt gekregen. Die moet vaak worden betaald of, indien dat niet kan, kwijtgescholden worden om in aanmerking te komen voor de LOTS. Hier moeten vaak aparte tijdrovende procedures voor gevoerd worden, die in elk land anders zijn. Let daar goed op. PrisonLAW kan eventueel ook bij die procedure helpen, maar hier kan ook een belangrijke rol zijn weggelegd voor je lokale advocaat. PrisonLAW heeft in Peru en Ecuador overigens gemerkt dat de overheid van die landen niet goed weet dat er ook een LOTS-procedure bestaat. Zij kennen de verhouding tussen Nederland en de Caribische delen van het Koninkrijk niet. Dit is belangrijk om je achterhoofd te houden als je een LOTS-verzoek indient: de procedure kan hierdoor vertraagd worden. PrisonLAW heeft de autoriteiten in Peru en Ecuador inmiddels geïnformeerd over de LOTS-procedure. ■

mr. Alan Binken & mr. Wendy Jansen stichting PrisonLAW

comeback • nummer 3 • 2016

23


s p o rt – o lym p i s c h e s p e l e n

Succes op het water Zonderland valt van de rekstok

Dafne Schippers

Ranomi Kromowidjojo

Ups en downs in Rio Dafne Schippers pakte de zilveren medaille op 200 meter sprint. Schippers werd geklopt door Elaine Thompson die eerder ook al de 100 meter had gewonnen, Schippers werd daar vijfde. Na haar race gooide ze boos haar schoenen tegen de grond. ‘Ik kwam hier voor goud’, zei ze kort

na de race volgens RTL. Epke Zonderland heeft niet opnieuw goud op de rekstok kunnen winnen, hij viel tijdens zijn oefening. Ook de zwemsters stelden teleur, ze behaalden geen enkel medaille terwijl de verwachting was dat Ramoni Kromowidjojo kans zou maken op goud op de 50 en 1000 meter.

De Nederlandse sporters waren erg succesvol op het water. Dorian van Rijsselberghe werd voor de tweede keer op rij olympisch kampioen windsurfen. Van Rijsselberghe kon het amper geloven: ‘de omstandigheden zijn superlastig geweest’ zegt hij in NRC. Marit Bouwmeester veroverde bij het zeilen goud in de Laser Radial-klasse. Bouwmeester won vier jaar geleden in Londen olympisch zilver. Ze gold dan ook als een van de grote favorieten voor goud. Roeisters Ilse Paulis en Maaike Head hebben goud veroverd in de finale van de lichte dubbeltwee. Het duo, vooraf gezien als topfavoriet, maakte die status waar.

Shootout bij Hockeydames De Nederlandse hockeysters zijn in Rio in de finale verslagen door de Britten met shootouts. Na goud in Peking in 2008 en vier jaar later in Londen moesten de dames nu genoegen nemen met het zilver. In de reguliere speeltijd werd het 3-3. Daarna volgde een bloedstollende serie shootouts waarin Nederland kansloos was.

Turner van Gelder naar huis gestuurd

Yuri van Gelder

Turner Yuri van Gelder was volgens zijn management ‘enorm aangeslagen en kapot’ nadat hij uitgesloten werd van verdere deelname aan de Olympische Spelen in Rio de Janeiro zo meldt Nu.nl. Van Gelder werd, een week voordat hij bij de Olympische Spelen in Rio de finale aan de ringen zou turnen, op verzoek van zijn trainer naar huis gestuurd. Hij was buiten het atletendorp op stap geweest. Volgens de NOS keerde hij om 6.00 uur in de ochtend pas terug in het olympisch dorp. Zijn terugkeer zou erg luidruchtig zijn geweest en is dus niet onopgemerkt gebleven. Chef de mission Maurits Hendriks sprak eerder van een ‘moeilijke beslissing’: ‘Onze sporters hebben een voorbeeldrol en daar past dit gedrag absoluut niet bij. Yuri heeft ons geen andere keuze gelaten.’

Dumoulin pakt zilver in tijdrit Fabian Cancellara heeft de tijdrit op de Olympische Spelen gewonnen. In Rio de Janeiro legde de Zwitser het 54,6 kilometer lange parcours het snelste af. Tom Dumoulin eindigde 47 seconden achter Cancellara, wat genoeg was voor een zilveren medaille. Tourwinnaar Chris Froome moest genoegen nemen met het brons. Tom Dumoulin kende in aanloop naar de olympische tijdrit veel pijn. Bij een valpartij in de Tour had hij een breuk in zijn pols opgelopen. ‘Ik zat helemaal onder de pijnstillers’, verklaarde de Nederlandse meTom Dumoulin daillewinnaar na afloop volgens De Telegraaf.

24

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

medaillespiegel 1 Verenigde Staten 46 2 Verenigd Koninkrijk 27 3 China 26 4 Rusland 19 5 Duitsland 17 6 Japan 12 7 Frankrijk 10 8 Zuid-Korea 9 11 Nederland 8

37 23 18 18 10 8 18 3 7

38 17 26 19 15 21 14 9 4


s p o rt – o lym p i s c h e s p e l e n

Goud en brons van der Breggen Wielrenster Anna van der Breggen heeft Nederland de eerste gouden medaille bezorgd op de Olympische Spelen in Rio. De 26-jarige Van der Breggen zegevierde in de

Anna van der Breggen wint goud

eindsprint van een kopgroep, die pas in de laatste paar honderd meter voor de finish de ontsnapte Mara Abbott achterhaald had. Verdriet was er ook voor Nederland, want Annemiek van Vleuten ging in de laatste afdaling van de 137 kilometer lange rit keihard onderuit terwijl ze solo aan kop ging. Ze bleef enige tijd roerloos liggen, maar werd even later bij bewustzijn naar het ziekenhuis vervoerd. Van der Breggen wist in de tijdrit ook nog een bronzen plak te veroveren.

Nouschka Fontijn wint een zilveren plak

Boksmedaille voor Nouchka Boksster Nouchka Fontijn heeft zilver gewonnen op de Olympische Spelen. De Amerikaanse Claressa Shields was in de finale te sterk voor de Schiedamse. De boksster baalde toch wel van de zilveren plak. ‘Als zij de huidige kampioen is moet je het heel goed doen om de jury te overtuigen. Als het dan kielekiele is, pak je het niet’ staat op NOS.nl. De zilveren plak is historisch want Nederland wist sinds 1992 geen boksmedaille meer te winnen. Bovendien is Fontijn de eerste Nederlandse vrouw die daarin slaagt.

Sanne Wevers tijdens haar gouden oefening op de balk

Onverwacht goud Sanne Wevers heeft bij het turnen goud veroverd op balk. Wevers turnde een bijna perfecte oefening en kwam uit op een score van 15,466. Nooit haalde ze op haar favoriete toestel zo’n hoog cijfer volgens het AD. Wevers werd de eerste Nederlandse turnster die een medaille op de Spelen wist te winnen. ‘Ik ben echt trots dat ik heb kunnen laten zien hoe mooi turnen is’, zei Wevers na afloop in De Telegraaf. Sprintgoud Elis Ligtlee heeft voor een stunt gezorgd op de wielerbaan in Rio door op de keirin (sprint) olympisch goud te veroveren. Vanaf het moment dat de gangmaker de baan verliet, nam Ligtlee het de kop in

de olympische finale. De concurrentie kon er vervolgens niet meer overheen komen, al was het verschil op de finish heel klein. Marathon Ferry Weertman heeft goud veroverd bij de 10 kilometer openwaterzwemmen. De fotofinish moest er aan te pas komen om te zien dat de 24-jarige Nederlander na vier rondjes van 2,5 kilometer voor de kust van de Copacabana als eerste het finishbord aantikte na 1 uur, 52 minuten en 59 seconden. Bij de vrouwen won Sharon van Rouwendaal goud voor Nederland op deze afstand. Ze tikte aan na 1 uur, 56 minuten en 31 seconden.

Nouschka Fontijn wint een zilveren plak

BMX’er knalt naar zilver Jelle van Gorkom heeft op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro een zilveren plak veroverd. De Nederlander Kimmann eindigde als 7e. Van Gorkom kende dit seizoen al veel blessures, maar dit is de revanche op alle blessures die hij ooit had. Zo lag hij na de Spelen in Londen (2012) zelfs een tijdje in coma na een harde val. Eerder crashte Kimmann in Rio. De BMX’er vloog 7 meter door de lucht en viel op het groene asfalt. Hij liep daardoor een scheurtje in zijn enkel op. Maar hij wilde door. ‘Tape erom, paracetamolletje erin en knallen’ zo laat hij weten in de Gelderlander.

comeback • nummer 3 • 2016

25


ac h t e r g r o n d

Even rust: een half jaar geen schuldeisers op de stoep Een half jaar geen aanmaningen op de mat. Geen onverwachte incassomaatregelen. Geen deurwaarders op de stoep. Als het aan het kabinet ligt, krijgen mensen met hoge schulden vanaf 1 januari 2017 een adempauze. En dat is een goed idee, want geldgebrek blijkt slecht te zijn voor je brein.

A

ls je continu te weinig geld hebt, lijken de gevolgen in het begin allemaal nog mee te vallen. Het geldgebrek maakt je alert en creatief. Je let beter op wat je uitgeeft, je bent je bewust van hoe duur alles is, je probeert oplossingen te verzinnen. Maar al snel komt er een kantelpunt: de armoede gaat je leven overheersen. Dat laten de econoom Sendhil Mullainathan en de psycholoog Eldar Shafir zien in hun boek Schaarste. Geldgebrek werkt door in je hersenen en beïnvloedt zo je gedrag, waardoor het moeilijker wordt om weer

26

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

grip te krijgen op je financiële situatie. Je blikveld wordt kleiner Je vraagt je af hoe je de huur moet betalen, je worstelt met rekeningen die al lang betaald hadden moeten zijn en je telt de dagen tot er weer geld op je bankrekening wordt gestort. Je voelt je in het nauw gedreven. De problemen blijven je afleiden, omdat ze zo belangrijk en ingrijpend zijn. Waar je ook bent, wat je ook doet. Het blijft je aandacht trekken. Je krijgt last van een tunnelvisie: je kunt je alleen nog maar concentreren op alles wat met je schuldenlast

te maken heeft. Al je aandacht gaat uit naar het oplossen van je geldproblemen. Alle andere dingen doen er veel minder toe. Je gaat je anders gedragen Psychologen hebben laten zien dat geldgebrek een brein volledig kan overnemen. Ook al probeer je je aandacht op iets ander te richten, het lukt niet. Niet alleen je denken verandert, ook je gedrag. Je gaat je richten op de acute en meest dringende problemen. De energierekening die morgen betaald moet zijn, omdat anders gas en licht worden afgesloten. Of de deurwaarder die je spullen deze week nog in beslag wil nemen. Daardoor denk je niet meer na over de langere termijn. Je probeert wanhopig het ene financiële gat met het andere te dichten, sluit nog meer le-


ac h t e r g r o n d

het regelen van een afspraak bij de dokter tot het invullen van een formulier. Je raakt in de war, wordt kortzichtig én gaat impulsievere dingen doen die je nog verder de afgrond in duwen. Van het afsluiten van een duur abonnement van een mobiele telefoon tot het kopen van een nieuwe flat screen televisie als je vakantiegeld binnenkomt. Het is de armoede zélf , die een belasting voor het denken vormt. In beslag genomen Je hebt voor bijna alles wat je doet bandbreedte nodig. Om boodschappen te doen, een krant te lezen, een gesprek te voeren. Maar ook om anderen goed in te schatten, je emoties in de hand te houden en je impulsen te onderdrukken. Arme mensen zijn hier meestal slechter in dan rijke mensen. Niet omdat ze minder slim zijn, maar omdat hun hersenen voor een groot deel in beslag worden genomen door hun geldgebrek. Hoe armer je bent, hoe structureler je financiële problemen, des te groter de kans dat je domme beslissingen neemt.

ningen af tegen een te hoge rente, of je geeft het weinige geld dat je hebt aan iets uit dat je helemaal niet nodig had. De problemen stapelen zich op. Te weinig bandbreedte Mensen met schulden hebben niet alleen te weinig geld, maar ook te weinig ‘bandbreedte’. Bandbreedte is een begrip uit de psychologie. Bandbreedte zegt iets over hoeveel denkkracht je beschikbaar hebt. Om zaken te plannen, dingen te regelen en beslissingen te nemen. Doordat de hersens

Maatregelen van de overheid De overheid heeft de laatste jaren steeds meer ingezet op de zelfredzaamheid en eigen kracht van de burgers. Om mensen met schulden een zetje in de goede richting te geven is fors geïnvesteerd in sollicitatietrainingen, cursussen en omscholing. Het is maar de vraag of dit echte oplossingen zijn voor mensen met schulden, denken Sendhil Mullainathan en Eldar Shafir. Als mensen eenmaal tot hun nek in de schulden zitten, is het immers heel lastig om daar op eigen kracht uit te komen. Scholing helpt niet of nauwelijks zolang mensen te weinig bandbreedte hebben. Het kost mensen al moeite om op tijd en op de juiste locatie bij zo’n workshop aanwezig te zijn. Hun brein is door de focus op geldgebrek niet in staat alle nieuwe informatie op te nemen. En dat heeft dus niks

Als je eenmaal in de schulden zit, is het heel lastig daar op eigen kracht uit te komen overuren maken door geldzorgen, blijft er minder denkkracht over voor al het andere. Je concentratie wordt slechter, je IQ wordt er zelfs (tijdelijk) lager van. Je gaat je werk – als je dat hebt – slechter doen, je gaat vaker snauwen en onaardig doen tegen je kinderen, je gaat slechter voor jezelf zorgen. Alles wordt een stuk zwaarder. Van

te maken – ook al wordt dat vaak gedacht – met een gebrek aan motivatie. Ze willen wel, maar kunnen het niet. Meer lucht geven Hoe kunnen mensen met schulden dan wél geholpen worden volgens Sendhil Mullainathan en Eldar Shafir? Door een overheid

die mensen lucht geeft en daardoor meer denkruimte. Dus niet mensen korten op hun uitkering als ze slordig gekleed op een sollicitatiegesprek verschijnen. Of mensen dwingen tot een tegenprestatie in ruil voor een uitkering. Lucht geven kan op heel veel verschillende manieren. Vraag of iemand je kan helpen bij het invullen van een aanvraag voor zorgtoeslag bijvoorbeeld. Of vraag of iemand je kan helpen om je aan te melden bij de voedselbank. Als je weet dat er in ieder geval voor een aantal voldoende eten in huis is, dan geeft je dat rust in je hoofd. De maatregel om mensen met schulden een adempauze te gunnen, past ook in deze lijn. ■

De nieuwe regeling Het is nog wachten op een akkoord van de Raad van State, maar dan treedt de nieuwe regeling in op 1 januari 2017: Mensen met schulden krijgen zes maanden rust. En dat is hard nodig, want in Nederland worstelen veel mensen met geldgebrek en hoge schulden. Zo groeit inmiddels 1 op de 8 kinderen op in armoede. Verschil met nu Nu al kan de gemeentelijke schuldhulpverlening met schuldeisers een adempauze afspreken. Maar of dit werkt, hangt af van de vrijwillige medewerking van de schuldeisers. In de nieuwe regeling kunnen gemeenten de adempauze bij de rechter afdwingen als ze er niet uitkomen met de schuldeisers. Dat is het grote verschil. Hoe werkt het straks? Als de afspraken zijn gemaakt met de schuldeisers wordt het geld dat iemand binnenkrijgt apart gezet. Als dat bedrag tenminste meer is dan hij (volgens de gemeente) nodig heeft om van te leven. Daarmee kan aan het einde van de periode van zes maanden al een deel van de schulden worden terugbetaald. Tijdens deze rustige periode worden ook afspraken gemaakt tussen schuldeisers en schuldenaar over het vervolg. Van het treffen van een betalingsregeling tot en met het tijdelijk bevriezen van de incasso’s.

comeback • nummer 3 • 2016

27


brieven

IN comeback IS RUIMTE OM BRIEVEN TE PLAATSEN. Bedenk wel of plaatsing gevolgen voor je kan hebben. We proberen het in te schatten, maar jij weet het zelf het best. Ook kunnen we niet altijd alle brieven en gedichten plaatsen. Soms worden ze doorgeschoven naar een volgend nummer. Nooit zullen we er een van ouder dan een jaar plaatsen. Brieven, die erg lang zijn kunnen worden ingekort. ALS JE EEN OPROEP PLAATST OM TE REAGEREN EN JE VOEGT JE ADRES TOE, DAN VERVANGEN WIJ JOUW ADRES DOOR DE TEKST: (Adres bekend bij Epafras). ALS IEMAND DAN WIL REAGEREN KAN HIJ OF ZIJ DIE REACTIE OPSTUREN NAAR EPAFRAS EN WIJ STUREN DIE DAN DOOR. ZO BLIJFT JE PRIVACY BETER BESCHERMD.

Oproep aan lezers Uit het oog uit het hart? Niet bij ons. In de Comeback maken we graag ruimte voor jullie verhalen en jullie ervaringen. Schrijf ons een brief en laat van je horen! Laat ons weten hoe je leven in de gevangenis eruit ziet. Hoe je je staande houdt. Of juist niet. Hoe je dag eruit ziet. Heb je een vraag over je situatie? Juridisch of persoonlijk? Wij leggen jouw vraag voor aan specialisten. Dat kan anoniem. Of wil je graag contact met andere mensen die vast zitten? Stuur ons een brief met jouw verhaal. Dus: schrijf ons en deel je verhaal met alle andere Nederlandse mannen en vrouwen die vast zitten!

omarm elke dag De vlucht is in mijn hoofd; Poëzie is de vlucht; artistiek, spirit, bewustzijn, de waarheid. De kracht van overleven, stilte in je lichaam, stress heeft mij verlaten, vrede met wie ik ben. Historie van leven kan verdergaan, op naar de toekomst; tijd mij vormt, de juiste weg aangeeft. Vlucht in mij hoofd, zonder drugs, wat ik wil kan ik worden. Poëzie mijn redder, de gift van God is leven. Omarmen elke dag, dank zeggen, de familie; Vader, moeder, broers, zusters, kinderen, overal op deze aarde. R.

28

wets werkt! Ik wil met deze brief de mensen die gedetineerd zijn in Duitsland een flinke duw in hun rug geven. Ik ben in juni 2015 gearresteerd voor een drugsdelict en een half jaar later veroordeeld tot 6 jaar. Zo, die kwam even aan zeg. De eerste vier maanden waren zeer slecht in ‘Köln’, maar daarna kon ik gelukkig aan het werk als ‘Hausarbeiter’. Nadat mijn oordeel rechtsgeldig was, ben ik overgeplaatst naar Aken. Na veel gelezen te hebben over een eventuele terugkeer naar Nederland, besloot ik PrisonLAW aan te schrijven en na een tijdje kreeg ik een brief terug van Wendy die mij tot de dag van vandaag geholpen/geadviseerd heeft. Het zou een terugkeer worden via WETS. Het zou allemaal lang kunnen gaan duren. Maar!! Nadat ik het certificaat had ondertekend op de rechtbank van Aken op 26 februari, kreeg ik vandaag, op 21 mei, de bevestiging van de Duitse autoriteiten dat ik één dezer dagen wordt overgebracht! Geweldig nieuws dus voor mij. Plusminus 80 dagen dus, vanaf het moment dat ‘Nederland’ mijn aanvraag vanuit Duitsland ontvangen had. Mijn akte is dus vrij snel alle loketjes langsgegaan. Ministerie van Justitie Duitsland naar ministerie van Justitie Nederland, naar gerechtshof Arnhem, naar de minister van Justitie Den Haag, naar Officier van Justitie in Köln, naar gevangenis Aken! En telkens netjes op de hoogte gehouden over de gang van zaken door PrisonLAW! Ook werd mijn vrouw en familie geïnformeerd. Wets werkt! Ik ben nog niet thuis, maar ga in ieder geval terug naar het land van Johan Cruijff en Max Verstappen. Mijn advies voor Duitse gevangenen: vraag gelijk werk aan zodat je uit je cel bent en inkopen kan doen. Bedenk verder dit nog: Je bent daar gekomen zonder vrienden en gaat daar ook weer weg zonder! Nogmaals: Wendy van Stichting PrisonLAW, heel erg bedankt voor je inzet en voor het feit dat ik na een jaar weer eens kan lachen.

• thailand

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

T.

• duitsland


brieven

24 uur op cel Hier ben ik weer. Om te beginnen wil ik mijn oprechte excuses aanbieden aan Epafras omdat er afgelopen week bezoek was gekomen van uw organisatie, maar ik heb dit geweigerd vanwege het feit dat ik bedreigd wordt door een aantal personen die mij proberen af te persen. Omdat ik niet meewerk hebben ze gezworen mij iets aan te doen. De directie en de advocaat zijn op de hoogte hiervan en de directie zegt dat ze het nodige zal doen om mij weg te krijgen hier. Maar ze weigert mijn veiligheid volledig te garanderen. Dus heb ik en mijn raadsman maar gegarandeerd dat als ik word aangevallen door deze personen, dat we die persoon en de directie voor het gerecht zullen slepen. Want de directie is wel degelijk aansprakelijk voor mijn veiligheid. Maar dat betekent niet dat ik het risico ga nemen. Dus ik zit nu 24 uur op cel en weiger alle bezoek. Ook mijn familie. Ik hoop dan ook dat u kunt begrijpen dat ik niet ben komen opdagen. Ik wil uw dienst nog bedanken voor de vrijwilligers die u stuurt. Dit zijn aardige mensen. Ik hoop dan ook dat als ik vrij kom, ik misschien ook iets kan doen voor gedetineerden, vrijwillig. Omdat dit belangrijk is voor de gevangenen, en ook voor de maatschappij, om niet in het diepe gegooid te worden direct na de vrijlating. Maar ook gewoon als luisterend oor, dat is ook lekker en opluchtend. Nogmaals mijn excuses voor het weigeren van de vrijwilliger die hier voor mij kwam en ik hem heb laten zitten of haar. Ik hoop dan ook dat u mij begrijpt.

Blessed At seventy, I am too old for a rave But one foot is not yet in the grave At seventy years of age I should be on the final page This morning when I got out of bed I checked to see, I wasn’t dead I’m seventy years of age today And by right should be in day I’ve got a few ills, but I’m doing all right My hair has gone from grey to white There are two pills, that I need to take To thin my blood and ease my aches My ears and eyes have started to fade I now need glasses and hearing aids When I rise from my chair, I let out a groan And must admit, I like a good moan I’ve had ups and downs throughout life But, I’ve been blessed with Debbie, my beautiful wife Three wonderful children all doing fine And six grandchildren down the line I’ve had hard times of toil and stress But I’m content as I’ve been blessed With lovely friends at ‘Epafras’ and family And feel sorry for those not as lucky as me. P.S. I got a stubbornness to dying. J.

• engeland

Met vriendelijke groet,

I. •

belgië

liefde voor je naasten Zo is het, om te geloven, de juiste weg te volgen, zonder angst om morgen, de toekomst, geloven dat alles goed komt als de dag nu is, courage, vasthouden dat Hij de Heilige Spirit in mij is, luisteren, horen, begrijpen en te doen wat goed is, mijn vlees en bloed zal dan gezond zijn, mijn hoofd en gedachten in rust om te overzien, weinig woorden en zij; de rechters en mensen om mij heen niet vervloeken, maar vergeven en vraag om vergiffenis van mijn zonden, zij mij vergeven, ik naar huis kan gaan, hen achterlaten, respecteren hun cultuur, gewoontes die zij volgen, ik ben niets en niemand, volgeling geworden van Jezus Christus om rust te vinden en mijn jaren die volgen goed te doen wat mogelijk is, voor Hem is niets onmogelijk, geloof daarin, liefde voor je naasten, hulp aan hen die nodig hulp zoeken, liefde voor mijn moeder, zuster, broers, dochter en kleinkinderen, zij die ik liefheb en mij liefhebben, zo zal het zijn op naar vrijheid geloven in de woorden; parables van Jezus Christus. Amen

R. •

peru

comeback • nummer 3 • 2016

29


brieven

M.

30

co m e b ac k • n u m m e r 3 • 2 016

• thailand


brieven

dankbaar Zo. Deze keer een reactie van mij vanuit de gevangenis uit Rodez, Zuid-Frankrijk. Ik heb het verhaal van mevr. Hofstede-Van der Meulen met aandacht gelezen. Aandacht maakt het leven hier minder zwaar, daar sta ik 100% achter. Ik weet dat het in ZuidAmerikaanse landen niet zo prettig is om te zitten. Ik heb hiervoor in de gevangenis in Brazilië gezeten, het is erg om daar te zitten. Mijn ervaring in Brazilië was dat het normaal is om geslagen te worden, ik heb het ettelijke malen persoonlijk meegemaakt. Wat me wel verheugde was dat het Nederlandse consulaat snel naar me toe kwam om mij te informeren over wat de mogelijkheden waren. Mijn ervaring in Brazilië is een groot verschil met West Europese landen. Ook in Nederland en Duitsland heb ik jaren ervaring in het gevangenisleven. Het is hier in West Europa wel dragelijk om te zitten, de tijden zijn in de gevangenissen hier veel veranderd ten opzichte van vroeger, toen ik voor het eerst in Nederland vast zat. Toen was het meer disciplinair. Geen WC, maar een ton voor je ontlasting. Eén kruik met water per dag, daar moest je alles mee doen, je gezicht wassen, tandenpoetsen. Douchen deed je één keer per week. Je droeg een gevangenispak en voor zondag of bezoek moet je een stropdas aan. Het is nu wat dat betreft een luxe. Ik heb hier een douche, WC in mijn cel, een wasbak en het mooiste is een ijskast en een kookplaat. Dus het is een luxe in je cel. Wat je niet hebt, is je vrijheid. Daaraan ontkomt je niet zolang je nog vastzit. Mijn ervaringen in Brazilië zijn dus heel anders. Daar zat ik in een zaal bestemd voor 30 personen, maar wegens celtekort moet je met 60 soms 80 man je zaal delen. Je hebt daar 3 gaten in de vloer waar je je behoefte kan doen. Ik had al eerder hierover geschreven, met tekening erbij hoe het daar ongeveer is. Of je fout bent of niet, dat bepaalt de rechter, daar kom je niet onderuit. Je moet zelf kracht vinden om deze nare tijd door te komen. Als je wel aandacht hebt van instanties vanuit Nederland of je families of relaties, moet je maar dankbaar zijn. Maar zitten moet je alleen doen. Of je een goede relatie hebt met medegevangenen, of niet, ieder draagt zijn straf zelf. Daar moet je het mee doen. En zelf proberen het naar je zin te maken. De instanties doen wel hun best, maar het komt erop neer dat je daar alles zelf moet doen. Het neemt z’n tijd eer je alles voor elkaar hebt. Neem van me aan dat zodra je vrij bent, je in een of andere situatie terecht komt wanneer je geen hulp hebt van vrienden, kennissen of familie. Denk maar zo: eerst je vrijheid, dan ben je vrij je keuzes te maken en welke richting je gaat nemen. Goede of slechte keuzes, denk daar maar over na! Houd vol, eens kom je wel vrij.

J.

• frankrijk

misstanden Over misstanden hier schreef ik vaak op papier. ‘Wacht even’ duurt uren ’t Is koud en water stroomt langs de muren. Het is 2x per dag dat de kachel 10 minuten branden mag. Ook WC papier kom je vaak tekort hier. BuZa heeft een brede rug maar met geld komen ze niet over de brug. Zomer én winter maar één deken en laken ach, dit zijn maar een paar zaken. D.

• roemenië

OPROEP Wil je corresponderen? Dat kan met gedetineerden in buitenland en binnenland, maar ook met vrijwilligers in Nederland. Zij kunnen je op de hoogte houden van wat er zoal speelt in de Nederlandse samenleving. Vraag bij Epafras een formulier aan om je aan te melden. Wil je meedoen aan het Kindercadeauproject? Dat is mogelijk voor eigen kinderen tot en met 12 jaar die in Nederland wonen. Geef dan ook direct contactadres, geboortedata en eventueel telefoonnummer door zodat toestemming gevraagd kan worden. Wil je een Bijbel ontvangen? Het toezenden van een Bijbel en lectuur is aan regels gebonden. In Frankrijk wordt lectuur alleen toegelaten als daar toestemming voor is gevraagd en gekregen. Voor Spanje en in mindere mate voor Engeland geldt, dat pakketjes retour gezonden worden. Als je gevangen zit in een van deze landen en lectuur wilt ontvangen, informeer ons dan als je een andere manier hebt gevonden voor ontvangst. Voor gedetineerden in Duitsland proberen wij bij een aanvraag van een Bijbel de locale geestelijk verzorger in te schakelen om toegang te krijgen. Heb je tips voor gedetineerden, reacties, suggesties, ingezonden brieven, verhalen en gedichten? Brieven worden vertrouwelijk behandeld. Is jouw brief, verhaal enz. bestemd voor publicatie in Comeback, geef dit dan uitdrukkelijk aan. Bij dit nummer vind je een portovrije envelop. [Deze envelop is alleen bedoeld voor post voor Epafras of familie, niet voor post voor Reclassering of PrisonLAW.] Je kunt schrijven naar:

Antwoordnummer C.C.R.I. 9804 3500 ZJ Utrecht the netherlands

comeback • nummer 3 • 2016

31


ac h t e r o p

column

Rein Gerritsen

Prison Show Kort geleden, aan het begin van 2016, ging de Nederlandse versie van The Prison Show de lucht in via Zaanradio. De drijvende kracht achter deze radioshow bestond uit Frans Douw, voormalig gevangenisdirecteur, en Jemuel Lampe, een ex-gedetineerde. Het idee voor hun show kregen ze door The Prison Show Houston, Texas, gerund door Ray Hill, ooit zelf gevangen maar tegenwoordig een succesvol ondernemer. Als echte radiopresentatoren waren ze iedere vrijdag, een uur lang, live te beluisteren. herstelproces ‘Jemuel, ik en anderen wilden mensen aan het woord laten die van doen hebben met ons gevangenissysteem,’ vertelt Douw. ‘En op dit punt weken wij enigszins af van onze Amerikaanse vrienden. Bij ons bood The Prison Show niet alleen een platform voor (ex-)gedetineerden, hun families en deskundigen, zoals dat in Amerika het geval is, maar wij lieten ook de slachtoffers van misdrijven aan het woord.’ Daarin waren ze geïnspireerd door de ‘herstel en terugkeer’ gedachte. Het blijkt namelijk dat slachtoffers – niet allemaal natuurlijk, maar sommigen wel – er baat bij hebben om in hun herstelproces het gesprek aan te gaan met daders van soortgelijke delicten. ‘Door bijvoorbeeld van een dader te horen dat zijn misdaad niet tegen het slachtoffer persoonlijk gericht was, maar eerder een kwestie was van ‘gelegenheid maakt de dief’. Als ze dat horen, slaakt menig slachtoffer een zucht van opluchting. Ze kunnen dan afrekenen met het gevoel gevolgd te worden.’ Ik heb de uitzendingen natuurlijk beluisterd en mocht zelf ooit ook eens te gast zijn. Wat me daarvan bijstaat is de atmosfeer van openheid. Alles op tafel gooien. En verrek, dat werkt. toestemming Begin mei ging de show uit de lucht. Waarom gingen ze dan al zo snel uit de lucht als blijkt dat die openheid ook de slachtoffers goed doet? Ging DJI dwarsliggen? Douw vertelt: ‘Dat had niet zozeer te maken met een actieve tegenwerking van DJI

de rechter

als wel met de weigering om mee te werken. De toestemming om een bepaalde gedetineerde aan het woord te laten, live of vooraf opgenomen, liet vaak maanden op zich wachten. Bovendien werden gedetineerden niet in staat gesteld om naar onze zender te luisteren. Velen wisten niet eens van ons bestaan. Wat dat betreft was het dus makkelijker om een slachtoffer aan het woord te laten, dan een dader. Voor ons leverde dat een onwerkbare situatie op.’ terugkomen Hoe ziet de toekomst er nu uit voor The Prison Show? Jemuel is nu weer bezig met zijn koffie, als barrista, en Douwe heeft een jaartje vrijaf genomen. Even rust nemen en de zaken op een rijtje zetten. Maar ze gaan terugkomen met de show. Sterker en krachtiger dan ooit. Ofwel door landelijk te gaan, zodat we overal beluisterd konden worden, ofwel door DJI ervan te overtuigen dat ze niet zo krampachtig moet doen. Iedereen is gebaat bij succesvolle integratie en herstel.

Rein Gerritsen heeft vastgezeten in Nederland en heeft daarover de boeken Knock-out, 13 Ongelukken en Filosoof in de bajes geschreven. Hij maakt jullie in zijn column deelgenoot van zijn ervaringen.

jesse van muylwijck

Comeback #3 2016  

Magazine voor Nederlandse gevangenen in het buitenland

Comeback #3 2016  

Magazine voor Nederlandse gevangenen in het buitenland

Advertisement