Page 1

Tijdschrift voor gedetineerden in het buitenland

muziek ma akt vrij

n u m m e r 2 • 2019

vriendelijkheid, verhalen en verbinding Nieuwe directeur Epafras Nienke van Dijk

thuisfront-informatiedagen ʻEindelijk mensen die begrijpen wat ik bedoelʼ

de stand van nederland

in welk land kom je straks terug?


puzzel

F E E S T N E M E G N A R R A

I U E H H R I J R E I Z E L P

H C M I C E O U K A V W U O B

L E K R O N S P T N W J E E D

T B I T T T F E S N A C K S N

O R A D L I N U J R E R T T A

P A P R E T P A R K E R D C R

J B N T D T Z S R T O T E T T

E K S N N T O A L O E R A I S

V E R M A A K E K B O R Z W D

N O B H W F H I R H R D R E N

E D D S I S O O O I E A T A J

Z D I U I O S T N T S U K U S

E A H E H R E O N T T M L S O

L B R G O L F E N E L I E Z IJ

© www.puzzelpro.nl

3 1 9 6

1 7 9 6 2 6 5 4 5 9 8 4

9 8 8 4 7 7 2 6 9 8 4 1 5

1

5 7

5 8 9

8 9 7 4

9

8

6 1 7 2 6 9 2 8 4 3 2 4 6 7 5 6 9 4 1 2 9 8 3 2 5 8 3 4 8 5

3 2 9

5 9 4 5 6 8 4

8 9 5

1

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

4

ARRANGEMENT BADDOEK BARBECUE B O U W VA K DIERENTUIN DRANKJE FEEST FIETSEN FRISBEE GOLFEN HEIDE HITTE HOOIKOORTS HORECA HOTEL HUIFKAR JULI JUNI KUST LEZEN OUTDOOR PLEZIER P R E T PA R K REIS RUST S H E LT E R SHIRT SNACK SNORKEL SORBET STRAND TENT TERRAS TIPS TOERISME T O PJ E VERMAAK W A N D E LT O C H T WARM W AT E R S P O R T IJSKAR ZEILEN

sudoku

1 7

3

1 8 2 7 6 9 9 3

7

Bij de woordzoeker zitten de woorden horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Zoek ze op en streep ze af. De overblijvende letters vormen achter elkaar gelezen de oplossing (zie pagina 29).

8 6 1 8 7

6 2 2

2

4 5 6 3 9 5 8 7 4 5 7 8

woordzoeker

4 1 3

4 8

Een sudoku is een puzzel van negen bij negen vakjes waarin een aantal reeds ingevulde getallen staan. Vul de overige vakjes in, zodat in elke horizontale lijn en in elke verticale kolom de cijfers 1 tot en met 9 een keer voorkomen. Verder is de puzzel weer ingedeeld in negen blokjes van drie bij drie, die elk ook weer eenmaal de cijfers 1 tot en met 9 moeten bevatten.


inhoud

redactioneel In dit nummer van Comeback staat een alfabet. Van de A van Amsterdam tot en met de Z van Zwembad. Een samenvatting van hoe Nederland ervoor staat. En wat je dus kunt aantreffen als je terugkeert. Het gaat ogenschijnlijk prima met Nederland. Duncan Laurence wint voor Nederland het Eurovisie Songfestival. Zelfs het Nederlandse voetbal herrijst uit zijn ‘as’: Ajax haalt de halve finale in de Champions League! Tegelijk worden de verschillen alleen maar groter. De kloof tussen arm en rijk verdiept. Wonen in de ene of de andere wijk maakt veel uit. In het centrum van (bijvoorbeeld) Rotterdam kun je hordes mensen zien die kopen, kopen, kopen, en genieten van hun dure cappuccino’s of verse-gembertheetjes op een terras. Elektrische bakfietsen met kinderen zoeven voorbij, joggers met de nieuwste iPhone (ruim 1.400 euro) om hun arm. Maar in de wijk Bospolder-Tussendijken kom je weinig rijkdom tegen. Dit is een wijk waar bijna niemand boven bijstandsniveau zit en een kwart van de mensen slecht Nederlands spreekt. Toch, blijkt ook uit het alfabet, is er hoop. 2 miljoen Nederlanders zorgen voor een ander. Nog meer mensen zetten zich in als vrijwilliger. En anders dan altijd gedacht blijken we niet toe te kijken zonder hulp te bieden als er iemand te water raakt. Er is altijd wel iemand die in het water springt. Epafras, Bureau Buitenland van de Reclassering, en onze nieuwe partner DutchAdvocates (die we je in dit nummer voorstellen), horen graag bij degenen die voorkomen dat anderen verdrinken – letterlijk en figuurlijk. Eén van onze reddingsboeien is Comeback. We wensen je veel leesplezier!

De stand van Nederland

nieuws binnenland een nieuwe start voor prisonlaw VRIENDELIJKHEID, VERHALEN en vERBINDING

04 07 08

geloof de stand van nederland

10 12

nieuws buitenland thuisfront-informatieDAGEN

16 18

sport muziek maakt vrij

20 22

dutchadvocates

24

brieven achterop

27 32

Interview met Nienke van Dijk, de nieuwe directeur van Epafras

In welk land kom je straks terug?

‘Eindelijk mensen die begrijpen wat ik bedoelʼ

‘Door muziek kom je dichter bij je goede ikʼ

‘We willen zoveel mogelijk mensen helpen!ʼ

Marjolein van Rotterdam redacteur Comeback

COLOFON

Comeback is een uitgave van Stichting Epafras, Reclassering Nederland en PrisonLAW en wordt gratis verspreid onder Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Hoofdredactie Nienke van Dijk Redactie Marjolein van Rotterdam Artdirectie Nienke Katgerman / Gront Medewerkers Sander Bouten / Global Village Media, Jarmila Thodé / Epafras, Melinda Lewis en Klasinet Lageman / Reclassering Nederland Bureau Buitenland, Marieke Paijens / PrisonLAW Bladmanagement Arjen Duijts / Global Village Media Strip Jesse van Muylwijck Puzzel Puzzelpro.nl Redactieadres Burgemeester Reigerstraat 74, 3581 KW Utrecht Email info@epafras.nl Telefoon +31 (0)30 - 233 24 32 Website www.epafras.nl Stichting Epafras heeft tot doel geestelijke verzorging te bieden aan Nederlanders in buitenlandse strafinrichtingen. Epafras richt zich in deze geestelijke verzorging op iedereen die te kennen geeft daar behoefte aan te hebben.

comeback • nummer 2 • 2019

3


nie u w s binnen l and

Intertoys failliet In februari valt het doek voor Intertoys. De zoveelste winkelketen die failliet is door teveel concurrentie van het internet. Het ging snel. Wie nog cadeaubonnen had moest die rap inwisselen. Toen dat niet overal lukte ontstond er een volkswoede. Het hielp ook niet dat er door de topdrukte een computerstoring was. In Zwolle, noteerde het AD, werden medewerkers met speelgoed bekogeld en uitgescholden. De Zwolse filiaalhoudster besloot de winkel te sluiten. 'Er werd tegen de pui geschopt en gespuugd. Er waren mensen die hun middelvinger opstaken. Het was echt niet prettig', zei ze tegen de krant.

Bloemen op de plek van de aanslag

zuiniger met water

Politie doet onderzoek

Aanslag op Utrechtse tram Een man die streng moslim is, maar ook en af en toe drugs gebruikt, , pleegt op 18 maart een aanslag op een Utrechtse tram. Hij schiet in het wilde weg. Er vallen drie doden. Een 74-jarige man bezwijkt later nog in het ziekenhuis. Eerst denkt de politie dat het om een terroristische aanslag gaat, later twijfelt ze daaraan. De dader, Gökmen T., handelt alleen. Ook dat is in het begin niet duidelijk. T. vlucht weg uit de tram en het duurt uren voor hij wordt gepakt. Later blijkt dat T. vaker

gewelddadig is. Volgens het Parool is hij een paar weken voor de aanslag veroordeeld tot een celstraf van vier maanden voor een inbraak. En een dag eerder tot een celstraf van twee weken in verband met een winkeldiefstal. Vier dagen na de aanslag lopen ongeveer 16.000 mensen, waaronder leden van diverse moslim organisaties, mee met een stille tocht. Supporters van FC Utrecht dragen een groot spandoek met Utreg buigt nooit erop. Langs de route staan veel toeschouwers.

Ook in kikkerland Nederland moeten we oppassen voor waterschaarste. Dat is de boodschap van een nieuwe campagne van drinkwaterbedrijven, waterschappen en de provincies Utrecht, Overijssel, Gelderland en Flevoland. Als we de verspilling niet stoppen, zou er in de toekomst weleens een watertekort kunnen zijn. In Nederland! Dat is wel even schrikken. Maar ook Nederland heeft steeds vaker droge periodes. De zomer van 2018 was er een sprekend voorbeeld van. Tegelijk groeit het drinkwatergebruik. En niet omdat we het zoveel drinken: van de 120 liter drinkwater die een Nederlander gemiddeld gebruikt, drinkt hij er maar 0,8 liter op schrijft NRC. Korter douchen dus, zeggen de drinkwaterbedrijven. En regenwater opvangen om de tuin te sproeien, en vaker de spaarknop op de wc gebruiken.

Mazelen nu ook terug in Nederland De kinderziekte leek ongeveer verdwenen. Maar ineens komen er weer overal vandaan berichten dat de mazelen terug zijn. Dit voorjaar ook uit Nederland. In een kinderdagverblijf in Den Haag blijken drie kinderen onder de vier jaar mazelen te hebben. Jonge kinderen kunnen doodgaan aan de mazelen. Ouders reageren geschrokken, en meteen laait de discussie over verplicht inenten op. Eén Amsterdams kinderdagverblijf weigert sinds de uitbraak niet ingeënte kinderen. De crèche heeft een advocaat in de arm genomen. Volgens de Volkskrant was de laatste grote mazelenepidemie in Nederland in 2013. 2.700 mensen kregen toen de ziekte, een meisje overleed.

4

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019


nie u w s binnen l and

Fout op fout in aanpak Michael P. Nederland trekt zich terug uit Mali Per 1 mei stopt de Nederlandse missie in Mali. Op de balans staan aan de negatieve kant vier militairen die er de dood vonden. Twee in een helikoptercrash, twee door niet goed werkende mortieren. Wat de veiligheidsmissie in Mali van het Nederlandse leger aan positiefs opleverde, is de vraag. Veel betrokkenen hebben hun twijfels over de missie, schrijft de Volkskrant, en over missies in het algemeen. Ze vinden de besluitvorming niet open genoeg. Vaak zijn er andere motieven dan wordt gezegd. In Mali zou volgens de krant een rol hebben gespeeld dat Nederland graag een van de tijdelijke zetels in de Veiligheidsraad van de VN wilde hebben. Ook zijn de doelen vaak niet realistisch. De VN-operatie Minusma begon in 2014. Nederland stuurde meer dan vierhonderd militairen.

In september 2017 verkrachtte en vermoordde Michael P. Anne Faber. Hij verbleef toen in een kliniek omdat hij was veroordeeld voor een ernstig zedendelict. Maar mocht ter voorbereiding op zijn terugkeer in de samenleving naar buiten. Anderhalf jaar na de moord wordt er weer druk over gepraat. Dat komt onder meer door twee onderzoeken naar de behandeling van P. Hieruit blijkt dat er fout op fout is gestapeld. Nie-

Anne Faber

mand had in de gaten hoe gevaarlijk P. was. Michael P. kreeg te veel vrijheden door een lange reeks blunders, schrijft Trouw. Ook de Tweede Kamer praat erover. Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) moet zich verantwoorden, en gaat diep door het stof. Na het Kamerdebat, waarbij de ouders van Anne Faber aanwezig waren, trok de minister de vrijheden in van 21 gedetineerden. P. heeft een straf van 28 jaar opgelegd gekregen.

Plaats delict

Michael P.

Levenslang geëist tegen wrak oudste Willem Holleeder zeeschip

Een geluk bij een ongeluk, schrijft het AD. Bij het bergen van de zeecontainers die met Oud & Nieuw overboord sloegen is een wrak van een 16de-eeuws zeeschip gevonden. In de Waddenzee hengelden grijpers naar de containers en stuitten op hout en koperen platen. Ze bleken afkomstig te zijn van een schip dat daar op de bodem lag. Het is het oudste zeevarende schip dat ooit in de Nederlandse wateren is gevonden. Het schip is waarschijnlijk van de familie Fugger, koperbaronnen. Op de platen staat het merkteken van de familie. Minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven noemde de vondst al een ‘spectaculaire ontdekking’. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gaat het wrak zo snel mogelijk onderzoeken met duikers.

‘Voor Willem Holleeder is er maar één passende straf, en dat is levenslang’. Het OM wond er geen doekjes om. Volgens de aanklagers is het bewezen dat Holleeder medeverantwoordelijk is voor vijf liquidaties, poging tot moord, doodslag, zware mishandeling en deel uitmaken van een criminele organisatie met moord en wapenbezit als oogmerk. Holleeder wordt volgens zijn aanklagers in alles gedreven door geldzucht. Na het OM zijn de advocaten van ‘de Neus’ aan de beurt. Zij kregen vijf dagen om uit te leggen dat het verhaal van de aanklagers ‘niet diepgaand en nogal eenzijdig’ is, citeert de Volkskrant een van hen. De uitspraak staat gepland voor donderdag 4 juli.

Holleeder en zijn advocaat Hout van het wrak

comeback • nummer 2 • 2019

5


nie u w s binnen l and

kinderen van syriëgangers mogen niet terug Haar kleindochter van drie overleed in Syrië. Dores vertelt in de Volkskrant dat ze op televisie zag hoe de bommen neerdaalden op het laatste IS-bolwerk in Syrië. Precies op de plek waar haar dochter zat, én haar twee kleinkinderen. Kleindochter Soumaya, drieënhalf jaar oud, kwam bij de bombardementen om het leven. Haar verhaal werd gebruikt om de politiek te overtuigen van de noodzaak kinderen terug te halen uit Syrië. Nederlandse en Iraakse autoriteiten voeren nu gesprekken om tien Nederlandse vrouwen en hun kinderen in Syrische kampen een veilige doorgang naar het Nederlandse consulaat in de Iraakse stad Erbil te kunnen garanderen, meldt het AD.

Duncan Laurence wint voor Nederland het Eurovisie Songfestival

nederland wint songfestival Heel Nederland staat te dansen als Duncan Laurence voor Nederland het Eurovisie Songfestival wint met zijn zelf geschreven liedje Arcade. Het was dan ook al even geleden, 44 jaar geleden won Nederland voor het laatst. Toen was het Teach-in met het nummer Ding-a-Dong. De stemming in Tel Aviv, waar het festival werd gehouden, was zenuwslopend. Duncan, die bij de bookmakers vooraf de grote favoriet was, eindigde bij de vakjury als derde. Dat hij toch won had hij te danken aan ‘een daverende score bij de tv-kijkers thuis’, aldus het AD. De uitslag van deze publieksstemming telt even zwaar mee als die van de jury.

40.000 mensen bij klimaatmars

staat koopt aandelen klm

40.000 mensen komen op 10 maart naar Amsterdam voor een Klimaatmars. Dat het pijpenstelen regent deert ze niet. De demonstranten vragen aandacht voor de opwarming van de aarde. Ze willen dat de Nederlandse overheid in actie komt.

De Nederlandse staatssecretaris ging er in de ogen van de Fransen met een gestrekt been in. Hoekstra kocht voor de Staat een groot belang in Air France-KLM, waardoor Nederland nu een bijna even groot aandeel in het bedrijf heeft als de Fransen. Voor de Fransen voelt het als een staatsgreep. De aandelen kostten zo’n 700 miljoen euro.

snorfiets van het pad in amsterdam 4.661 protesten kreeg de gemeente binnen – maar weinig besluiten zullen zoveel reacties hebben opgeleverd. Vanaf 8 april mag de snorfiets, de langzame scooter, niet meer op het fietspad. De scooters moeten op de rijbaan rijden, én een helm op. De snorfiets bestaat sinds 1976. De aanleiding was de verplichting voor bromfietsrijders om een valhelm te dragen. Volgens Wikipedia had vooral een groep plattelandsvrouwen problemen met de helm. De dames droegen klederdracht en reden altijd op een bromfiets. Hun Zeeuwse boerinnenkap of hun Urker mutsje wilden ze niet afzetten. Als typisch Nederlands poldercompromis kwam toen de snorfiets uit de hoge hoed.

Verkiezingen: winst voor een ander geluid Elke keer als Nederland naar de stembus gaat, lijkt het wel of de kiezers graag voor iets nieuws gaan. Ook in maart, toen er Provinciale Statenverkiezingen werden gehouden. Met een mengsel van ongewone ideeën, een anti-immigratiestandpunt en verzet tegen alles wat met klimaatmaatregelen te maken heeft, werd Forum voor Democratie de winnaar. In vier provincies werd de partij de grootste. Omdat de Provinciale Staten de Eerste Kamer kiezen, is de partij van Thierry Baudet nu ook in één klap de grootste partij in de Eerste Kamer. De PVV en de SP zijn de grote verliezers van deze verkiezingen.

6

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019


achte r g r o nd

Een nieuwe start voor PrisonLAW Deze keer schrijven we geen juridisch inhoudelijk artikel, zoals jullie normaal gesproken van ons gewend zijn. Dit is namelijk ons laatste artikel voor de Comeback.

J

arenlang schreven we in dit blad over de WOTS en de WETS en de rechtssystemen in de landen waar jullie gedetineerd zijn, zodat jullie meer wisten over jullie mogelijkheden en kansen. Maar na een roerige periode hebben we besloten de subsidierelatie met het ministerie van Buitenlandse Zaken te stoppen. Er is inmiddels een nieuwe partner voor het ministerie. Wij willen als onafhankelijke organisatie puur en alleen jullie juridische belangen voor ogen houden. Daarom hebben we gekozen om verder te gaan als stichting PrisonLAW, zonder subsidie. Dat deden we al in de periode 2005 tot 2012, toen stonden wij vele gedetineerden bij. Terug naar Nederland Zo kwam er in 2010 een einde aan Rien Parlevliets jarenlang gevangenisstraf in de beruchte Bangwang-gevangenis in Thailand. Hij werd in 2001 opgepakt voor drugssmokkel – erin geluisd door een kennis, was zijn verweer. Maar de rechter had daar geen oren naar en hij kreeg levenslang, Daarnaast waren en twee Nederlanders ter dood veroordeeld. Deze straf werd omgezet in levenslang. Het lukte ons om deze gedetineerden terug te laten keren naar Nederland via de WOTS. Op vrije voeten De Nederlanders in Thailand zijn niet de enige die de celdeur achter zich konden sluiten: we hebben meer mensen

juridisch kunnen helpen. Zoals Romano van der Dussen die in 2003 in Spanje werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van 15 jaar en zeven maanden, voor verkrachting en aanranding. Er waren destijds al veel aanwijzingen dat Van der Dussen niet schuldig was. Hij riep de hulp in van PrisonLAW en we drongen aan op heropening van

dat (helaas) wel dat we in het algemeen zaken tegen betaling oppakken. Ons vertrek betekent ook dat we niet meer in de redactie van dit mooie blad zitten. Maar, zoals jullie van ons gewend zijn, blijven we voor jullie tot het uiterste gaan. Sinds de oprichting van PrisonLAW in 2005 is er voortdurend geïnvesteerd in een uitgebreid netwerk en expertise in de verschillende continenten. Van Thailand, Peru, Ecuador, Colombia, tot Spanje en de Verenigde Staten. We hebben in deze landen een stevig netwerk van advocaten, ngo’s en universiteiten. Zo kunnen we grote stappen zetten in elk juridisch proces. Van elk land kennen de lokale wetten en regelingen, bijvoorbeeld van de ten-

‘Zoals jullie van ons gewend zijn, blijven we voor jullie tot het uiterste gaan’ de zaak. Dat lukte. Uiteindelijk bleek uit DNA-onderzoek dat een Engelsman de dader was. De kranten stonden er vol van. En Romano? Hij kwam op vrije voeten. Moeilijke zaken Zelfs in Zuid-Amerika, landen waar gedetineerden geen toegang hebben tot juridische bijstand, zijn we actief. Nadat het WOTS-verdrag tussen Peru en Nederland werd gesloten, stonden wij gedetineerden bij met hun moeilijke zaken, zodat ze uiteindelijk konden terugkeren naar huis. En we gaan door, voor jong en oud. Bijvoorbeeld voor de 74-jarige Nederlander Jaitsen Singh die 35 jaar gedetineerd is in de Verenigde Staten. En voor de 17-jarige Charly T. die in Spanje een maandenlange straf dreigt te ondergaan. Netwerk en expertise Nu we geen subsidie hebben, betekent

Romano van der Dussen

Jaitsen Singh

uitvoerlegging van de straf. En we weten of de WOTS of WETS de allersnelste route naar huis is. Zit je vast in een ander land en heb je onze hulp nodig? Dan kun je ook bij ons terecht voor juridische bijstand. Vertrouwen Tot slot willen wij iedereen van de redactie Comeback bedanken voor de samenwerking. Ook willen wij ons netwerk, reclassering en de ambassades bedanken voor de goede samenwerking en het fijne contact. Bovenal willen we jullie – de gedetineerden – bedanken voor alle brieven die we mochten ontvangen. Bedankt voor het contact. Bedankt voor het vertrouwen. We zetten ons 100 procent voor jullie in! Namens het team van PrisonLAW Rachel Imamkhan

Dossiers op kantoor

comeback • nummer 2 • 2019

7


inte r vie w

Nienke van Dijk - de nieuwe directeur van Epafras

Vriendelijkheid, verhalen en verbinding Ze is theologe, werkte in het welzijn, in de diaconie en in het onderwijs. De nieuwe directeur van Epafras heet Nienke van Dijk. We stellen haar voor aan de hand van de drie V’s die volgens haar typisch zijn voor Epafras. Vriendetekst & foto: Marjolein van Rotterdam lijkheid, verhalen en verbinding. VRIENDELIJKHEID 'De naam Epafras betekent 'vriendelijk'. De naam is verbonden met de naam Aphrodite, de godin van de liefde. Epafras bezoekt mensen die vastzitten in het buitenland. Een mooi gebaar van menselijkheid. We zijn er eerst en vooral om te luisteren, ook naar de verhalen achter het misdrijf. Het gaat bij ons om het contact met de mensen, we zijn géén rechters.'

8

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

Nienke van Dijk, de nieuwe directeur van Epafras, is een vrouw met ervaring in het

helpen. In haar leven blijkt het steeds weer te gaan om de mensen. Ze studeerde theologie, en als je haar vraagt wat belangrijker is: God of medemens, zegt ze: ‘God ontmoet je onder de mensen’. Betrokkenheid bij anderen kreeg ze met paplepel ingegoten. 'Mijn stiefvader werkte bij de kinderbescherming. Aan tafel hoorden we zijn verhalen, over verwaarlozing, mishandeling en ook over jeugdgevangenissen. Hij veroordeelde de mensen nooit. Hij is voor mij altijd een voorbeeld geweest.' In het verleden werkte Nienke onder meer bij STEK, een Haagse organisatie die stad en kerk verbindt. STEK doet veel voor vluchtelingen. Daar, en ook in de banen

‘Het gaat bij ons om het contact met de mensen, we zijn géén rechters’ besturen, in het helpen van anderen en in het begeleiden van mensen die anderen

die ze daarvoor had, kwam ze in aanraking met mensen aan de randen van de samen-


inte r vie w

VERHALEN 'Mijn vader verongelukte toen ik vier was. Dat was ingrijpend voor ons gezin. We geloofden dat hij in de hemel was en baden vóór hem, maar ook naar hem. 'Onze Vader die in de hemelen zijt…'. Als kind beleefde ik dat zo. Mijn moeder was gelovig en kritisch. Toen de dominee zei dat de dood van mijn vader de wil van God was, werd ze verschrikkelijk boos. Dat heb ik nog altijd op mijn netvlies staan. Ze was nooit boos! Ze zette de dominee de deur uit. Mijn verhouding met de kerk lijkt op die van mijn moeder. Gelovig én kritisch. Toch heb ik de wereld van kerk en geloof altijd weer opgezocht. Ook daar trok ik graag op met mensen aan de rand van de kerk: je bent binnen en soms buiten. Ik vind het belangrijk dat in de kerk ook de andere verhalen klinken dan die uit de eigen kring. Ik geloof in een bevrijdende God, niet in een God die je kopje onder duwt. De God die mensen uit slavernij en gevangenschap leidt. Ook nu zijn er situaties van slavernij, van verslaving, van geweld. Daar is ook een link met gedetineerden.' Over de verhalen: 'Ik heb theologie gestudeerd, maar wilde geen dominee worden. Nienke van Dijk

leving. Ook met gedetineerden. 'Ik hou niet van het ál te geregelde', zegt ze daarover. 'Ik ben benieuwd naar de verhalen van mensen waarbij niet alles goed gaat. De grenzen tussen 'gewoon' en 'ongewoon', tussen 'boef' en 'braaf' zijn dun. Maar over die grens gaan heeft grote gevolgen. Voor jezelf, je familie, je kinderen. Het zijn vaak heftige verhalen. In bijna mijn hele werkzame leven heb ik die opgezocht. Slachtoffers van mensenhandel en mensen die geweld plegen. Inbrekers, maar ook bijvoorbeeld een vrouw die haar eigen kind had omgebracht. Je praat dan over schuld, over verantwoordelijkheid en soms over vergeving. Hoe kun je iets goedmaken?' Bij Epafras komen de vaardigheden uit haar verleden goed van pas. Andersom ziet Nienke van Dijk in Epafras de organisatie die haar past als een jas. Haar motivatie voor het werk bij Epafras vat ze samen in drie V’s. 'De V’s van Vriendelijkheid, van Verhalen, en van Verbinding tussen Nederland en gedetineerden in het buitenland.'

VERBINDING De verbinding tussen Nederland en de rest van de wereld, is reden nummer drie waarom Nienke het werk van Epafras mooi vindt. 'Het begeleiden van de terugkeer naar Nederland is nuttig werk. Sommige mensen hebben jaren vastgezeten. Ze weten niet meer naar welk land ze terugkeren. Daarin kunnen onze geestelijk verzorgers hen ondersteunen. Met onze geestelijk verzorgers kun je over alles praten. Over de omstandigheden waarin je vastzit, over de straf, over schuld en schaamte, de relatie met het thuisfront, herstel én terugkeer. Soms gaat het ook over het herstel van verbroken relaties. Er zijn families die afstand nemen van een gedetineerde. Ze zijn teleurgesteld en geschokt. Dat kan voor altijd zijn, maar soms kan het contact hersteld worden. Kinderen willen vaak wel contact. Soms is het ook voor kinderen belangrijk dat je laat merken dat je een fout hebt gemaakt'. 'We werken tegenwoordig met geestelijk verzorgers die ter plaatse wonen en werken. Dat heeft voordelen: ze spreken behalve Nederlands ook vaak de taal

‘Elke dag als ik binnenkom zie ik een stapel luchtpostbrieven. Daar word ik blij van’ Ik hield van de Bijbelverhalen en wilde ze graag beter begrijpen. Waren er nog andere dingen te lezen en te horen dan ik vroeger geleerd had? Intussen ben ik soms toch voorganger in een kerkdienst. Bij uitvaarten bijvoorbeeld, dat is mooi werk: met elkaar verhalen vertellen over een mensenleven. Als dat eerlijk en waardig gebeurt, troost dat. Ook daar zie je dat wat er ook in een leven is gebeurd, een scheiding of ander verdriet: er is altijd een verhaal, een reden, een verleden. Soms hoor je wel vreemde verhalen. Bijvoorbeeld van de inbreker die, voordat hij op strooptocht ging, altijd bad om vergeving. Dan was dat maar vast geregeld.' Verhalen zijn er volop bij Epafras. 'Daarom ben ik ook blij met het schrijf-project van Epafras. Eén van onze geestelijk verzorgers reageert op de brieven van gedetineerden. Elke dag als ik binnenkom zie ik een stapel luchtpostbrieven, van gedetineerden uit de hele wereld. Waar zie je dat nog? Geweldig!'

van het land en kennen de omstandigheden. Het scheelt ook vliegkosten, geld dat we beter kunnen besteden. Maar je moet je mensen wel goed ondersteunen. Ook daarin wil ik iets betekenen. Als ik hier ooit weer wegga – en ik hoop dat dat pas is wanneer ik met pensioen ga – wil ik graag dat de hulp die wij bieden professioneel is. Dat onze mensen ter plaatse iets hebben om op terug te vallen. En dat ze goed getraind aan het werk gaan. Ik vind intervisie belangrijk: elkaar ondersteunen en van elkaar leren. Dat vraagt ook onderling openheid en verbinding. Met skype, bellen, mailen, maar ook gewoon live. Ik ben ook van plan de mensen op te zoeken.' 'Wellicht kan ook de samenwerking met Exodus (Nienke zit er nu nog in de Raad van Toezicht) verstevigd worden. We gaan later dit jaar met ze samenwonen in re ag e Leiden. Dus dat wordt ald it a r e n o p r t ik e l? leen maar gemakkelijker.' ■ s chrij

f ons !

comeback • nummer 2 • 2019

9


ge loo f

Banjul, Gambia

Nico luistert naar de verhalen van familie

De Liefde van het delen West-Afrika, 6 uur vliegen, nauwelijks tijdverschil maar een totaal andere wereld. Sinds mijn pensionering breng ik een groot gedeelte van mijn leven door in het kleinste land van het onmetelijk grote Afrika.

O

m de grootte van Afrika een beetje aan te duiden: je vliegt in tien uur van west naar oost, terwijl het vanuit Nederland maar zes uur vliegen is naar mijn tweede thuis,

10

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

The Gambia, een van de tien armste landen ter wereld. Niets lijkt er op Nederland. Het weer is er altijd goed, het ligt in de tropen, de zon gaat er onder om 19.00 en komt om 07.00 weer op. Altijd strandweer, dag

in dag uit. Prachtige poederwitte palmenstranden; zo op het eerste oog een waar paradijs. Maar schijn bedriegt. Het grootste deel van de bevolking leeft er in onbeschrijflijke armoede. De prijzen voor bijvoorbeeld elektriciteit en boodschappen liggen net boven het Nederlandse niveau. De doorsnee betaling voor een maand werk ligt op ongeveer 70 euro. Er zijn geen sociale voorzieningen, er is geen openbaar vervoer. Zaken zoals water en elektra komen en gaan, altijd onverwachts. De gezondheidszorg is voor de meesten onbetaalbaar en schiet ernstig te kort, net als het onderwijs. Voor 95 procent van de bevolking is er aan alles gebrek. De gemiddelde leeftijd haalt de 60 niet en de


ge loo f

Ze dromen van Europa, waar er voor hen geen plek is in de herberg van de welvaart. Hier en daar lukt het – met vallen en opstaan – om kleinschalige bedrijvigheid op te starten, waarbij een gedeelte van de verdiensten wordt geïnvesteerd in onderhoud en uitbreiding. Maar altijd is er aan alles gebrek. Voor Epafras bezoek ik de Nederlandse gedetineerden in en vanuit dit deel van Afrika, dat zich uitstrekt van de Saharawoestijn in het noordelijke Mauritanië, tot de groene heuvels van Guinee-Bissau in het zuiden. Op ruim een uur vliegen naar het westen

ken weer buiten sta, is het stil in mij. Zo gaat dat dan drie dagen op een rij, tot ik ze alle zes, in alle rust gesproken heb. Mijn vrijheid is dan even onwerkelijk, mijn hart zit nog dagen opgesloten in de reflectie op wat mij werd toevertrouwd. Ik neem er de tijd voor, om te verwerken. Mijn vrijheid is een wrange tegenstelling tot hen die jarenlang daar in het donker leven. Letterlijk, want het zitten en voetballen in de zon op de binnenplaats van de inrichting is een spaarzame activiteit. Zeker niet iets alledaags.

ʻIk kom om te praten van mens tot mens, om te luisterenʼ

Straatbeeld in Gambia

Gevangenis in Kaapverdië

kindersterfte vestigt trieste records. Desondanks zijn de mensen in dit land vriendelijk en gastvrij. Ze staan voor elkaar klaar en helpen waar nodig. Ik woon er middenin. Als pastor luister ik naar de verhalen en probeer verbindingen te maken tussen hulpverleners en hulpontvangers. KaapVerdië De overheid lijkt ver weg, het zijn met name de familiestructuren en de religie die het dagelijks leven bepalen. Jongeren komen daardoor in de knel. Alle moeizaam bij elkaar geharkte dubbeltjes gaan meestal op aan de doktersrekeningen of rijst voor de familie. Het is daardoor bijna onmogelijk om te werken aan je toekomst.

in de Atlantische oceaan, ligt Kaapverdië, waar ik tweemaal per jaar naartoe ga om daar de Nederlandse gedetineerden te bezoeken. In de overige landen zitten op dit moment gelukkig geen Nederlanders in detentie. Het leven in de gevangenis in dit deel van de wereld is hard en moeizaam. Overbevolkt, strenge regimes, geen privacy, barre sanitaire voorzieningen. Er is behoorlijk wat geweld en altijd is er de stank en het lawaai, dag en nacht. Bij mijn bezoeken komen drugs, levensdelicten en ontucht ter sprake. Men beseft heel goed waarvoor en waarom men vast zit. Het zijn ook geen eenvoudige gespreksonderwerpen. Ook niet voor een goed getrainde pastor. We zijn en blijven mens aan beide zijden van het gesprek. Het is geen pretje om in Afrika in de gevangenis te moeten zitten. Laatst zei een van hen tegen mij: ‘De apen in Diergaarde Blijdorp hebben het een stuk beter dan wij hier.ʼ Van mens tot mens Nood leert bidden, en dat doen de mannen en vrouwen daar ook in die donkere holen, meer dan gemiddeld. Het is een hulpmiddel bij het overleven. Bidden om kracht, om vol te houden, maar ook bidden om vergeving en genezing. Nergens heb ik het 'Heer ontferm U over ons', zo duidelijk en hartgrondig horen klinken als daar. Ik wil er zijn voor mijn broeders en zusters, zoals Jezus mij heeft opgedragen en voordeed aan het kruis van Golgotha. In Godsnaam. Als ik dan na twee intensieve gesprek-

Ik neem mijn mensen mee in mijn hart, hou ze bij me, tot ze vrij zijn, zoals ik. Opdat er dan weer anderen, maar dan van de reclassering, hen op weg helpen in het oerwoud van de moderne tijd. Ze kennen geen WhatsApp, Facebook, Email, OV-Chip, Instagram, GSM en ga zo maar door. Ze komen straks in een totaal veranderde wereld terecht. In de gevangenis staat de tijd voor hen letterlijk stil, jaren gingen en gaan voorbij; voor de een acht, voor de ander vijfentwintig. Ik ben een onderdeel geworden van het gevangenisregime, ik ben de bewaker van hun ziel, hun hoop, hun geloof en hun liefde, waarvan de apostel Paulus zegt dat uiteindelijk vooral het laatste, de Liefde van het delen, de Agapè, telt. Ik kom er niet om te preken, om te moraliseren, te evangeliseren, ik kom om te praten van mens tot mens, om te luisteren en hun verhalen te bewaren in de kluis van mijn hart. Ik kom om te praten over de dingen die voor hen van belang zijn. Wij van Epafras zijn de enigen waarmee ze vrijuit kunnen praten, veilig binnen de geheimhouding van het pastorale gesprek. Met de Liefde in het midden zoals Paulus, de leraar van Epafras, het bedoelde. ■

Nico Hollander Pastor-theoloog geestelijk verzorger Epafras

comeback • nummer 2 • 2019

11


h oo fda rti k e l

wat gebruiken op een terras. Op het eerste gezicht ziet hun leven er niet heel anders dan een jaar of tien, twintig, of zelfs dertig jaar geleden. Maar dit zijn gemiddelden. Zoom je in op de dagelijkse werkelijkheid, dan blijkt er toch aardig wat te veranderen. Er is onrust. Veel mensen zijn erg op zichzelf en bemoeien zich niet of weinig met de ander. Nogal wat mensen voelen zich niet gezien of alleen. Het gemiddelde gaat goed, maar met de mensen die buiten de gemiddelden vallen gaat het vaak helemaal niet zo goed. Het Nederland van nu is dus nogal divers. Aan de hand van het alfabet leiden we je door de opvallendste trends. Van de A van het alsmaar voller wordende Amsterdam, tot de Z van zonnebaden en zwembaden.

A

Afgeladen Amsterdam Amsterdam ontvangt steeds meer toeristen. Sommige Amsterdammers zien ze als een plaag. Ze haten de rolkoffers en de Airbnb-ers in het huis van hun buren (nogal eens dronken of stoned). Airbnb is het systeem waarbij particulieren via een app hun huizen verhuren. De eigenaren verdienen er gemiddeld 10.000 euro per jaar mee. Als ze meer huizen hebben loopt het op tot wel 60.000 euro. De gemeente legt boetes op aan mensen die te veel nachten verhuren. Dat helpt niets. De verhuurders accepteren de boete en gaan vrolijk door. De toeristenstroom spreiden is een andere oplossing. Hilversum heet in de folders Amsterdam Forest, het Muiderslot Amsterdam Castle.

De stand van het land

Wat valt op als je na tien jaar terugkomt naar Nederland? Is er veel veranderd? Ja, zegt bijna iedereen die een tijdje weg is geweest. Maar wat precies? En zetten die veranderingen ook door? Comeback vertelt je hoe tekst: Marjolein van Rotterdam illustraties: Jan Peter Boelema Nederland ervoor staat.

N

ederlanders hebben een baan of een eigen zaak, zijn rijk, gelukkig, lid van een fitnesscentrum of een sportclub, gezond (hoewel enigszins gestrest en te dik) en hebben 1,6 kind. Dat laatste als ze er de leeftijd voor hebben. Verder zijn ze in het bezit

12

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

van 1,3 fietsen waaronder steeds vaker een elektrische en een bakfiets, een auto en een huisdier. Ze voelen zich behoorlijk veilig en zeker, gaan een paar keer per jaar op vakantie, kijken nog altijd naar het Songfestival en zijn lid van een vereniging. Ook maken ze geregeld een fietstochtje, waarbij ze


h oo fda rti k e l

B

en gasfornuizen moeten gaan inruilen. Het fornuis voor een elektrisch kooktoestel en de kachel voor een warmtepomp. Zo’n pomp gebruikt stroom om warmte uit de lucht, bodem of het grondwater te halen. Een warmtepomp stoot minder CO2 uit en is dus ook goed voor het klimaat.

Burn-out Steeds meer mensen raken uitgeput van hun werk. In 2018 kampte meer dan 17 procent van de Nederlandse werknemers met burn-outklachten.

C

Criminaliteit De politie krijgt steeds minder misdrijven te verwerken. In 2003 was het aantal nog ongeveer het dubbele van dat van 2017. We zitten nu op 49 misdrijven per 1.000 inwoners, ongeveer het aantal van 1980.

D

Digitalisering Wat vroeger sprookjes leken wordt nu echt. Je kunt al roepen tegen een apparaat en vragen wat de hoofdstad is van Nederland, of wat het antwoord is op een rekensom. In de VS heeft ongeveer één op de vijf huishoudens een slimme luidspreker. Nederlanders gaan hen achterna. Vijf maanden na de komst van Google Home naar de Nederlandse markt (najaar 2018) had al vijf procent van de Nederlandse huishoudens er één.

E

Economie Steeds meer Nederlanders hebben een baan en steeds minder Nederlanders maken zich zorgen over hun financiën. De economie is booming. Nederlanders horen bij de gelukkigste volkeren ter wereld. Tegelijk wordt de kloof tussen arm en rijk, tussen hoog of laag opgeleid, tussen met of zonder kleur groter. Zo hebben sinds de crisis van 2008 mensen met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond meer moeite om aan het werk te komen. Intussen stijgen de voedselprijzen, en gaan ook de huizenprijzen als een raketje omhoog. De gemiddelde huizenprijs steeg in 2017 naar 263 duizend euro. Het duurste zijn de huizen in Bloemendaal (776.000 euro). Het goedkoopste in Delfzijl (141.000 euro). E-auto’s De elektrische auto rukt op. In bijna elke straat staan oplaadpalen. Nederland loopt in de EU voorop. In februari reden er 146.750 elektrische auto’s rond.

F

Gezondheid Als je maar gezond bent! Veel Nederlanders zijn erg met hun gezondheid bezig. Ze eten superfoods, worden veganist, roken en drinken niet en ze sporten. In 2017 sportte 64 procent van de Nederlanders wekelijks. Ze sporten nog steeds het vaakst bij een vereniging. 42,7 procent van de Nederlanders is er in 2018 lid van. Dit is aan het veranderen. Sport wordt individueler. Nu al zijn 2,25 miljoen mensen lid van een fitnesscentrum.

Fiets blijft De ouwe, trouwe oer-Hollandse fiets is nog altijd sterk aanwezig. Sterker nog, de fiets is sexy! In sommige groepen maak je indruk door te fietsen op een fiets zonder remmen, in andere door aan te komen zoeven op een elektrische fiets. Er zijn er al een kleine twee miljoen. Dat aantal stijgt. Tegelijk is het cool om op eigen kracht te fietsen. Er is zelfs een Nederlands Kampioenschap Tegenwindfietsen. Verplicht op een fiets zonder versnellingen en met terugtraprem.

Veel mensen zijn erg op zichzelf en bemoeien zich niet of weinig met de ander

G

Gaskraan gaat dicht De gaswinning in Groningen, een van de pijlers van de Nederlandse economie, wordt stopgezet. In 2030 moet Nederland van het ‘gas af zijn’. Dit heeft alles te maken met de verzakkingen van de Groningse huizen door aardbevingen – een gevolg van de gasboringen. Voor Nederlandse huishoudens betekent het dat ze op termijn hun gaskachels

H

Hip Wat hip is, verandert. Ook voor mannen! Hipsters bijvoorbeeld, mannen met lange baarden, skinny jeans, hoge schoenen en een geruit overhemd, zie je steeds minder, ondanks de opkomst van de op baarden en snorren gerichte barbiers. De baarden zijn alweer korter. Wél hip zijn opgeschoren kapsel, lineaalrechte scheidingen, en sneakers met dikke zolen. Die moeten nieuw zijn of als nieuw. Smetteloos in elk geval. ➔

comeback • nummer 2 • 2019

13


h oo fda rti k e l

I

Insecten Muggen in je slaapkamer. Bijen in je limonadeglas. Deze op het eerste gezicht normale irritaties komen in Nederland steeds minder voor. Het aantal insectensoorten daalt schrikbarend. Dat heeft grote gevolgen. Vlinders, wespen, kevers, bijen en vliegen bijvoorbeeld, zijn bestuivers. Zonder hen geen fruit- en groente. Mestkevers recyclen de mest die zoogdieren op de grond laten vallen. Volgens een insectenkenner moet je je het zo voorstellen: de wereld is een hangmat. Als er insecten verdwijnen is dat alsof er draden uit de hangmat worden gehaald. Nu nog ligt de mens comfortabel in de mat, hier en daar een gat is geen probleem. Maar te veel gaten zorgen voor instabiliteit en de uiteindelijke ineenstorting van het evenwicht.

J

Jeugd van tegenwoordig Net als altijd kijken ouderen soms met verbazing naar de volgende generatie. Ze zien jongeren die de hele dag over hun schermpjes gebogen zitten. Maar ook kinderen die staken voor het milieu en daarover op wereldconferenties hun zegje doen. Nieuw is dat de verschillen tussen de generaties kleiner worden. Je ziet dat bijvoorbeeld terug in de popmuziek. Die vernieuwt amper. In plaats van alles omverblazende nieuwe geluiden wordt er gerecycled. Kinderen van nu luisteren net zo makkelijk naar muziek uit de seventies als naar muziek uit 2019.

K

Klimaat Het klimaat is een hot item – letterlijk en figuurlijk. Er zijn politieke debatten, poldergesprekken (met deskundigen, bedrijfsleven en burgers) en protesten van jongeren. Het is de meeste Nederlanders duidelijk dat er iets moet gebeuren om de opwarming van de aarde af te remmen. Het Woord van het Jaar 2018 was vliegschaamte. Tegelijk willen we het vliegen ook weer niet compleet opgeven.

14

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

Koffie van de barista Veel werkende Nederlanders drinken alleen nog koffie buiten de deur. Voor koffie gaan ze naar een gezellig tentje waar een echte barista de koffie maakt. Veel mensen hebben geen eigen apparaat meer of gebruiken het nooit. Wie wel thuis koffie maakt heeft daarvoor een Italiaans apparaat dat het halve aanrecht beslaat. Het gewone kopje filterkoffie sterft uit.

L

Lontje Soms lijkt het of iedere Nederlander een kort lontje heeft. Er hoeft maar dit te gebeuren of de boel ontploft. Doodsbedreigingen vliegen heen en weer over de sociale media. Ook in het echt lijkt het vaak mis te gaan. Nederlanders die tijdens Oud & Nieuw vuurwerk gooien naar hulpverleners. Zijn we echt onaardiger geworden? Ja en nee. Op Facebook en Twitter worden sommige mensen beesten. Daar slaat de vlam heel snel in de pan. In het echt valt het nog een beetje mee. Op straat hoor je overal ‘Fijne dag!’. Ook zetten veel mensen zich in voor een ander. Anders dan altijd gedacht blijken we anderen niet te laten verdrinken, bleek bijvoorbeeld dit voorjaar uit onderzoek. Ook zijn Nederlanders de laatste 25 jaar wat positiever over migranten gaan denken. Ondanks al het gemopper.

natuur bij, aan de andere kant zijn er ongelooflijk veel dieren en planten in nood. De wolf is terug, de zalm komt eraan, met de otters en de bevers gaat het goed. Tegelijk sterven weidevogels, insecten en vlinders uit. Tussen 1890 en 2017 daalde het aantal Nederlandse vlinders met 84 procent, 15 soorten verdwenen helemaal.

M

Mobiele portemonnee Ongeveer niemand betaalt meer met geld. Betalingen doen we met een bankpas, toegang tot het openbaar vervoer krijgen we met een ov-chipkaart. In Zweden is er al nauwelijks contant geld meer in omloop. Nederland gaat dit land achterna. Heb je met vrienden op een terras gezeten en heeft één iemand voor de groep betaald, dan stuurt diegene de anderen een ‘tikkie’. Dit is een berichtje met een betaalverzoek. Met mobiel bankieren kan het bedrag dan voor iedereen het terras verlaten heeft zijn gedeeld.

N

Natuur Nederland ligt wat natuur betreft in een spagaat. Aan de ene kant komt er nieuwe

O

Overgewicht Veel Nederlanders maken zich druk over hun gezondheid (zie G), toch zijn er ook veel mensen te dik. Bijna de helft van de bevolking heeft overgewicht. Ook jongeren: in 2018 was 16 procent van de kinderen en jongeren van 2 tot 25 jaar te dik.


h oo fda rti k e l

P

Politiek Klagen over ‘de politiek’ is niets nieuws. Wél nieuw is dat dit tot steeds meer versplintering leidt. Nieuwe en steeds extremere partijen krijgen steeds vaker veel stemmen. Het nieuwste kid on the block is Forum voor Democratie van Thierry Baudet, een man die stemmen wint door tegen immigranten te zijn, en tegen maatregelen om de klimaatverandering te stoppen. Hij mixt populisme met citaten van beroemde wijsgeren en doorspekt het met een verlangen naar de tijd dat Nederland nog een koloniale grootmacht was.

R

Robots rukken op Robot Eddy helpt juffen en meesters op de basisschool. Ook zijn er zorgrobots, operatierobots, huisdierrobots en gezelschapsrobots. Zelfs een trouwfotografie-robot is al gesignaleerd. Robots zouden een oplossing kunnen zijn voor de zorg, waar een groot tekort aan personeel is. Aan de andere kant vrezen Nederlanders voor hun baan. Robots zouden die weleens kunnen gaan inpikken.

S

Smartphone De mobiele telefoon is het meest aanwezige apparaat van Nederland. Mensen

shoppen ermee, zoeken de weg ermee, en appen, facebooken en twitteren op hun telefoon. Voor een smartphone hebben we dan ook heel wat over. De nieuwste iPhone kost zo’n 1.450 euro. De toestellen worden ook steeds groter. Het zijn computers op zakformaat. Nadelen hebben ze ook. Je wordt er moe van, het blauwe licht remt het slaaphormoon. En het leidt af. In de auto en op de fiets is het gebruik van de telefoon daarom verboden. Maar vooral het laatste lijkt niemand wat te kunnen schelen.

T

Televisie Steeds minder mensen kijken tv op de tv. Ook hiervoor gebruiken ze hun smartphone. Ze kijken bovendien steeds vaker wanneer ze willen. 2019 is het jaar waarin voor het eerst meer dan de helft van alle Amerikanen (22-45 jaar) niet meer naar gewone tv-uitzendingen kijkt. Voor Nederland zal dat niet anders zijn, al helemaal voor jongeren. Wie jong is kijkt Netflix.

U

Uitgaan Het wordt steeds frisser in het uitgaansleven. Roken mag nergens meer, wie rookt doet dat buiten. Alcohol mag nog wel maar raakt uit. Alcoholvrij bier drinken is al gewoon, alcoholvrije wijn rukt op. Er zijn bars waar de 0,0-cocktails (zonder alcohol dus) het populairste zijn. Discotheken zijn hard op weg te verdwijnen. Tussen 2007 en 2017

vliegt, steeg tussen 2007 en 2017 met 50 procent. De afgelopen tien jaar groeide het aantal passagiers op Schiphol met ruim 43 procent. Bij de overige luchthavens checkten in 2017 bijna drie keer zoveel passagiers in en uit als in 2007. Vrijwilligerswerk Veel Nederlanders doen vrijwilligerswerk. Ook jongeren. Meer dan de helft van de 15 tot 25-jarigen doet weleens vrijwilligerswerk. Tussen de 15 en 18 zelfs bijna 60 procent. Daarnaast zijn er ongeveer twee miljoen Nederlanders die mantelzorg geven, zorg aan familieleden, buren of bekenden.

W

Winkels Wie gewend is aan winkelstraten overal in de stad met bakkers, groenteboeren, kruideniers, drogisten, speelgoed en kleding, herkent zijn stad niet meer. Winkelen doet Nederland op het web. Veel oude winkels staan daardoor leeg of worden overgenomen door: 1. Horecazaken 2. Kappers en nagelstudio’s 3. Vintage en tweedehandszaken

Z

Zonnebaden Het strand is veranderd. Zag je in de 20ste eeuw nog overal mensen bloot in de zon liggen, in de 21ste doen alleen

Maar er zijn ook 2 miljoen Nederlanders die zorgen voor familieleden, buren of bekenden daalde het aantal met 44 procent. In plaats daarvan gaan Nederlanders naar festivals, gaan ze uit eten (tot en met het ontbijt aan toe) of pikken een terrasje met een glas gemberthee of ander hip drankje.

oude mensen dat nog, en dan alleen op de naaktstranden. Jongeren zijn preutser geworden (je foto staat voor je het weet op snapchat of Instagram). Ook is de angst voor huidkanker toegenomen.

V

Zwembaden Openluchtzwembaden verdwijnen. Maar weinig baden kunnen het financieel nog bolwerken. Het aantal bezoekers daalt. Er is veel concurrentie van ander vermaak. Ook zijn veel re ag e zwembaden verouderd of een d it a r e n o p r t ik e l? beetje vies. ■ s

Vakantie Eén keer per jaar op vakantie vindt bijna geen Nederlander meer genoeg. Vaker, korter, en ook verder gaan we. Het aantal passagiers dat van of naar Nederlandse luchthavens

chrij

f ons !

comeback • nummer 2 • 2019

15


nie u w s b u iten l and

Politie bij een kerk in Sri Lanka

Aanslagen in Nieuw-Zeeland en Sri Lanka De kathedraal van Parijs brandt af

Parijs huilt om de Notre-Dame Op een gewone maandagavond, rond zeven uur, staat ineens de Notre-Dame van Parijs in lichterlaaie. De kathedraal die hét icoon van Parijs, zo niet heel Frankrijk is. Er zijn restauratiewerkzaamheden aan de gang. De brand breekt uit op de zolder waar werklui bezig zijn geweest. Hiervandaan verspreidt het vuur zich naar het gehele dak. 400 brandweerlieden worden ingezet om de brand te blussen. Dat lukt niet meteen. Rond acht uur storten de torenspits en een deel van het dak in. De Notre-Dame is een van de oudste bouwwerken van Parijs. De brand veroorzaakt dan ook een groot verdriet onder de Parijzenaren. Velen van hen komen naar de kathedraal, velen huilen. Premier Macron kondigt een nationale inzamelingsactie aan. Een dag na de brand is al 700 miljoen euro gedoneerd.

Foutje bedankt!

Een bejaard echtpaar in de buurt van Melbourne kreeg via de post 20 kilo harddrugs thuisbezorgd. Ze hadden geen idee wat het was. Het Australische stel nam een pakje in ontvangst en zag dat er alleen maar wit poeder in zat. Methamfetamine, maar dat wisten ze toen nog niet. Wel vonden ze het een vreemd pakket en belden dus de politie. Die geloofde het stel op hun woord. Volgens het AD heeft de vondst een straatwaarde van ongeveer tien miljoen Australische dollar, ongeveer zes miljoen euro.

De één het werk van een extreemrechtse racist, de ander van een radicaalislamitische groep. Bij aanslagen in Christchurch, Nieuw-Zeeland en op verschillende plaatsen in Sri Lanka vallen veel doden. Heel veel doden. Op 15 maart pakt Brenton T. in Nieuw-Zeeland een automatisch wapen en schiet in twee moskeeën 50 mensen dood. Hij zou ervan zijn overtuigd dat de westerse samenleving wordt 'overspoeld' door groepen die daarin niet thuishoren. Terwijl hij de aanslagen pleegde liet T. zijn acties via livestreaming rechtstreeks zien op sociale media. Vijf weken later, op Paaszondag, is het raak in Sri Lanka. Hier vallen ruim 250 doden en honderden gewonden bij aanslagen in verschillende kerken en luxehotels. Deze aanslagen zijn gepleegd door de radicaalislamitische groep NTJ, en zijn vermoedelijk georganiseerd of geïnspireerd door IS. De Sri-Lankaanse veiligheidsdienst werd er op 4 april al voor gewaarschuwd door Indiase collega’s. De regering is ook op de hoogte gesteld. Met de gegevens is niets gedaan. Volgens de Volkskrant komt dat doordat de regering onderling verdeeld is. De verwachting is dat de aanslagen ook effect hebben op het toerisme. Dat bloeide juist weer op na de donkere tijd met veel geweld van de Tamil Tijgers.

Alweer een Boeing 373 Max verongelukt Wat is er aan de hand met de Boeing 373 Max? In elk geval iets. Op 10 maart stort er een neer in Ethiopië. Een gloednieuw vliegtuig. Het ongeluk met het toestel van Ethiopian Airlines kost alle 157 inzittenden het leven. In oktober gebeurt iets dergelijks in Indonesië. Dan komen 189 mensen om. Twee crashes binnen een half jaar. Van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart moeten alle vliegtuigen van dit type vliegtuig aan de grond blijven. Later verbiedt ook de rest van de wereld het vliegtuig. De software zou niet deugen. Boeingbaas Dennis Muilenburg laat eraan sleutelen. Een maand na het ongeluk zegt hij in het AD dat piloten 96 vluchten hebben uitgevoerd om de nieuwe software in het toestel 737 Max te testen. Huguette Debets, een Nederlandse vrouw van Rwandese afkomst, klaagt vliegtuigfabrikant Boeing aan. Haar ex-man Jackson Musoni, de vader van haar kinderen, kwam om bij de crash in Ethiopië.

16

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

Wrakstukken van de Boeing 373 Max


nie u w s b u iten l and

Venezuela: rellen, een couppoging en meer chaos

documentaire Michael Jackson schokt fans Tien jaar na zijn dood is Michael Jackson weer volop in het nieuws. Dit komt door de film Leaving Neverland. De titel verwijst naar het landgoed waar The King of Pop woonde. In 2003 werd er een inval gedaan na meldingen over misbruik van een 13-jarige jongen, schrijft het AD. Jackson werd in de rechtszaak hierover vrijgesproken van 14 aanklachten tegen hem. In de onthullende, maar ook omstreden documentaire vertellen twee mannen dat Michael Jackson ze langdurig heeft misbruikt. Ze waren toen vanaf zeven en tien jaar oud. Alleen deze twee mannen komen aan het woord. Voor veel fans is dat genoeg. Zij zijn geschokt. Anderen weigeren het te geloven.

Eind april is er in Venezuela een couppoging. Oppositieleider Juan Guaidó kondigde hem aan. Iedereen moest de straat op gaan om Maduro af te zetten. Het lijkt erop dat hij hiermee een doorbraak wilde forceren. In januari benoemde hij zichzelf tot interim-president, maar intussen zit de oude president Maduro er nog altijd. Volgens Maduro mislukte de coup. De een (Guaidó) heeft de steun van de Amerikanen, de ander van de Russen. De onzekerheid in het land neemt nog elke dag toe. Wat wél zeker is, is dat het land op de rand van de afgrond staat. Eerder al waren door stroomstoringen tientallen mensen om het leven gekomen, was er een voedseltekort en een groot tekort aan drinkwater. Ook die zorgden voor rellen. De situatie in het land heeft ook gevolgen voor de gevangenissen. Half april ontsnappen 65 gedetineerden uit een gevangenis op het eiland Margarita. Hoewel volgens het AD uitbraken vaker voorkomen.

foto van een zwart gat

thaise cel stiekem gefilmd De Nederlander Gerard van Vulpen zat sinds oud en nieuw in een Thaise cel. Stiekem filmde hij zijn cel en medegevangenen met een meegesmokkelde telefoon. Het filmpje werd gepubliceerd door de Telegraaf. Volgens diezelfde krant belandde Van Vulpen op het eiland Koh Samui in een nachtmerrie. Tijdens de jaarwisseling kreeg hij ruzie om wisselgeld en werd hij neergestoken. Na behandeling in het ziekenhuis dacht hij op weg te zijn naar Nederland maar kwam terecht in de cel. Inmiddels is hij, na bijna drie maanden vast te hebben gezeten, weer in Nederland.

Voor het eerst in de geschiedenis is het gelukt. Astronomen van over de hele wereld hebben samengewerkt om de eerste foto te maken van een zwart gat. Zwarte gaten horen tot de grootste mysteries van het heelal. Volgens het Parool vermoedden wetenschappers al heel lang dat elk melkwegstelsel om een enorm zwart gat draait met een gewicht van vier miljoen keer onze zon. Tot nu toe kon het bestaan ervan alleen niet met foto’s worden bewezen. Het was te donker: door de enorme zwaartekracht van een zwart gat wordt al het licht weggezogen. Door heel veel schotelantennes te koppelen lukte een foto nu wel. Sterrenkundigen vinden de foto een Nobelprijswaardige prestatie.

WikiLeaks-oprichter gearresteerd Julien Assange, de man die ooit de wereld verblufte met het kraken van gevoelige politieke informatie, is gearresteerd. De oprichter van de website WikiLeaks zat al zeven jaar in de Ecuadoraanse ambassade in Londen. Hij verbleef er om uitzetting naar Zweden te voorkomen. Daar werd hij gezocht in verband met een verkrachtingszaak. Assange zelf dacht dat de Zweedse zaak een smoes was en dat hij aan de VS zou worden uitgeleverd. Hij zat in de ambassade tot de president van Ecuador, Moreno, het asiel in april introk. Meteen vroegen de Amerikaanse autoriteiten om zijn uitlevering. Volgens de NOS beschuldigen zij Assange ervan dat hij het computernetwerk van het Pentagon geprobeerd heeft te hacken. Hiervoor kan de 47-jarige Australiër een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar krijgen.

Julien Assange

comeback • nummer 2 • 2019

17


achte r g r o nd

‘Eindelijk mensen die begrijpen wat ik bedoel’ Bureau Buitenland van de Reclassering ondersteunt familieleden, vrienden en kennissen van gedetineerden. Onder meer met bijeenkomsten. Manon, moeder van een zoon die vastzit, was erbij in maart. Ze vertelt haar verhaal, én wat ze aan de thuisfront-informatiedag heeft gehad.

H

et begin was het ergste. De onzekerheid die daarbij hoorde. Niet weten wat er gaat gebeuren en hoe je je kind kunt helpen. 'Vreselijk', zegt Manon, moeder van een 21-jarige gedetineerde. 'Toen Michel was opgehaald door de politie had ik geen idee wat er ging gebeuren. Men zei dat een buitenland om zijn uitlevering had gevraagd. Maar je weet dan helemaal niks. Het stomme was, dat de advocaat die we toegewezen kregen ook geen idee had.

18

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

tekst en beeld:

Marjolein van Rotterdam

Die was sowieso niet heel handig bezig. De brief met het besluit van de overlevering naar het andere land liet hij naar Michels

me aan vasthield was dat die advocaat had gezegd dat hij een terugkeergarantie had, omdat Nederland een afspraak heeft met het land. Volgens die afspraak moeten beide landen meewerken aan strafoverdracht. Eigenlijk vond ik het heel slecht hoe die advocaat werkte. Alsof het hem alleen om het geld ging. Daar zou wel iets aan verbeterd mogen worden.'

‘Vreselijk om niet te weten hoe je je kind kunt helpen’ huis sturen. Terwijl daar niemand was om hem te lezen. Ik wist daardoor niet waar hij naartoe was gestuurd. Het enige waar ik

Privé tussenstop 'Zes dagen zat Michel vast op Schiphol. Ik mocht niet naar hem toe. Toen werd hij in-


achte r g r o nd

eens op het vliegtuig gezet. ‘s Avonds laat, rond 11 uur, belde hij vanuit een politiebureau in het land waar hij heen was gebracht. Heel kort, misschien 30 seconden. Hij klonk paniekerig en de verbinding werd verbroken. Hij was een verdachte in een ander land. Dat land wilde hem berechten. Later vertelde hij dat hij behandeld werd alsof hij al veroordeeld was. Het vliegtuig maakte een tussenstop alleen voor hem. Hij voelde zich bekeken! Michel wist toen ook alleen nog maar naar welk land hij werd gebracht. Hij had geen idee naar welke gevangenis, of zelfs maar in welke stad. Er zijn tientallen gevangenissen in dat land. Je spreekt de taal niet. Dus ga dan maar eens zoeken. Er is op zo’n moment niemand die je helpt. De Nederlandse advocaat zei dat de gevangenissen in het land achterliepen. Toen ik er eindelijk achter kwam waar hij zat, bleek die gevangenis een keurige website te hebben die zelfs in het Nederlands te lezen was. Pas later hoorde ik via Michel van Bureau Buitenland en van andere organisaties.' Op bezoek Michel zit eerst alleen op een cel, maar wordt zonder dat hij weet waarom overgeplaatst naar een cel met andere verdachten. Hij moet er wachten op zijn proces. Wanneer dat plaatsvindt weet hij niet. 'Eindelijk kreeg ik hem aan de telefoon. Hij had geen geld en kon dus niet bellen. Drie weken had ik niets gehoord. Hij vertelde waar hij zat van die plaats had ik nog nooit gehoord. En dat een medegevangene het telefoontje betaalde. Er zat toen een Serviër bij hem in de cel. Die heeft hem van alles verteld. Daar had hij veel aan. Alleen was die Servische jongen ineens weer weg. Toen zat hij met vier jongens met wie hij niet kon praten. Later werd hij weer overgeplaatst naar een cel voor hem alleen.' Samen met haar dochter gaat Manon bij hem op bezoek. ‘Toen we de avond voor het bezoek aankwamen, liepen we een rondje langs de gevangenis. We hoorden hem roepen. De volgende dag vertelde hij dat hij een spelletje kaart speelde. Het bezoek zelf was heel bijzonder. We mochten twee uur blijven. We lachten en huilden. Het contact lijkt hierdoor nog hechter geworden. Maar om hem dan weer te moeten achterlaten… Dat was zwaar. Intussen is Michels zaak voor de rechter geweest. Geen vrijspraak, zoals we hadden gehoopt, maar vijf jaar. Toch was er vooral opluchting. Eindelijk zekerheid. Dan kun je weer vooruitkijken.'

Lotgenoten Omdat Michel haar als contactpersoon opgeeft, krijgt Manon een uitnodiging van Bureau Buitenland om naar de thuisfrontinformatiedag te komen. Ze geeft zich op. De bijeenkomst is in Utrecht. Twee dagen voor de dag, op 19 maart, vindt er een aanslag plaats in een Utrechtse tram. 'Vlakbij het kantoor van de Reclassering, waar de dag wordt gehouden. Ik wilde eerst nog

hij het boek van Astrid Holleeder, Judas, in een paar dagen uit had en voor de tweede keer ging lezen. Hij is aangemeld bij IOS, het bureau dat de terugkeer met de WETS naar Nederland moet goedkeuren. Ik hoop dat hij heel snel overgeplaatst wordt. Als hij terug is in Nederland kan hij misschien ook werken. Dan kan hij geld verdienen voor zijn boodschappen, postzegels

‘Het doet je echt goed als je merkt dat je niet de enige bent’ thuisblijven. Mijn vriend zei: Ga nou maar. Al hoor je maar één ding. Ik ben heel blij dat ik ben gegaan. Eindelijk ontmoette ik mensen die begrepen wat ik bedoel. Het doet je echt goed als je merkt dat je niet de enige bent. De lotgenoten waren fijn, maar er zijn ook mensen van Bureau Buitenland aanwezig. Mensen die aardig zijn en alles weten van het land waar je kind vastzit. Tijdens de bijeenkomst is er van alles verteld, ook over de WETS, de wet die regelt dat mensen vanuit Europese landen het laatste deel van hun straf in Nederland kunnen uitzitten. De regels zijn best ingewikkeld. Maar het werd heel duidelijk uitgelegd. Ik zou echt iedereen aanraden naar zo’n bijeenkomst te gaan. Als gedetineerden dit lezen: vertel het thuisfront hierover. Het helpt hun echt heel erg!' Veranderd Michel is nu bezig met zijn toekomst. Hij loopt hard, heeft een studiepakket aangevraagd voor de opleiding tot beroepschauffeur en leest veel. ʻIk heb hem een doos vol gestuurd. Laatst vertelde hij dat

en telefoontjes. Hij heeft schulden gemaakt en zal geld nodig hebben als hij vrijkomt. Alles is weg. Zijn huis en zijn spullen. Voor hij vast kwam te zitten woonde hij op zichzelf. We hebben de huur op moeten zeggen en zijn spullen weggedaan of naar de Kringloop gebracht.' 'Michel is veranderd', zegt ze aan het einde van het gesprek. 'Hij denkt veel na over zijn leven en is heel zorgzaam geworden. Hij is trots op ons. Ook op zijn broer en zus. Ik mis hem vreselijk, ook al bellen we vaak en sturen we elkaar twee keer in de week een brief. Prachtige brieven schrijft hij, met tekeningen erbij. Laatst zei hij dat hij misschien wel stiekem een kunstenaar is. Uiteindelijk zal het goedkomen met hem. Ik geloof wel in bepaalde dingen. Niets gebeurt voor niets. Die gevangenis zal ook iets goeds opleveren.' ■

De namen in dit artikel zijn niet de echte namen van deze personen

Thuisfront-informatiedagen Bureau Buitenland organiseert meerdere keren per jaar een thuisfront-informatiedag. Op deze dagen geven mensen van Bureau Buitenland informatie en advies. Ook worden er gastsprekers van andere organisaties uitgenodigd. Verder is er veel gelegenheid voor lotgenotencontact. Er zijn nog drie informatiedagen in 2019. Op 20 juni, 19 september en 12 december. De dagen starten om 10.00 uur en eindigen rond 15.00 uur. Ze vinden plaats in Utrecht. De lunch wordt verzorgd en het reisgeld vergoed. Aanmelden kan via thuisfront@reclassering.nl. Ook handig: Bureau Buitenland heeft een speciaal telefoonnummer voor het thuisfront. Contactpersonen van gedetineerden in het buitenland kunnen Bureau Buitenland bellen op werkdagen tussen 09.00 en 12.00 via telefoonnummer 088 - 804 2021.

comeback • nummer 2 • 2019

19


s p o rt

Van der Poel blijft winnen Mathieu van der Poel heeft na een sensationele finale de Amstel Gold Race gewonnen. De Nederlands kampioen was na ruim 260 kilometer als eerste in Berg en Terblijt, nadat de finale op 44 kilometer van de meet was geopend door hemzelf. Zo wint hij 29 jaar na vader Adrie van der Poel (1990) ook de Gold Race. In de slotkilometer leken Julian Alaphilippe en Jakob Fuglsang nog te gaan strijden om de winst schrijft Wielerflits. De laatste kilometers waren vlak richting de brede baan in Berg en Terblijt. Het gepoker voorin zorgde ervoor dat Van der Poel het gat nog wist te dichten, maar hij moest alles zelf klaren met een hele groep in zijn wiel. In de laatste 300 meter sloot hij aan bij de koplopers en begon hij zijn sprint, waar niemand, maar dan ook niemand een antwoord op had.

Robin van Persie

van Persie stopt

Mathieu van der Poel na zijn overwinning in de Amstel Gold Race

Robin van Persie is dankbaar dat hij op grootste wijze werd uitgezwaaid in De Kuip. Trots overheerste bij de 102-voudig eOranje-international. 'Ik heb een heel raar gevoel, want 17 jaar lang ben ik gewend dat er altijd een volgende wedstrijd komt. Dat is nu niet zo', zei Van Persie bij FOX Sports. ' De topscorer aller tijden van Oranje ontving uit handen van oud-bondscoach Marco van Basten een gouden schaal, als cadeautje van de KNVB. De 35-jarige Van Persie speelde bij Feyenoord, Arsenal, Manchester United en Fenerbahçe. 'Ik heb er het maximale uit gehaald. Daar ben ik trots op.' Ook trainer Van Bronkhorst nam afscheid van Feyenoord. Hij is nog op zoek naar een nieuwe club.

Raceklasse voor vrouwen Beitske Visser rijdt als een van de favorieten in de W Series, de nieuwe raceklasse voor vrouwen. De 24-jarige Visser reed in het verleden in verschillende raceklassen tegen onder anderen de huidige Formule 1-coureurs Max Verstappen, Pierre Gasly en Carlos Sainz. Hoewel ze het nooit een probleem heeft gevonden om tegen mannen te racen, vindt ze het goed dat er nu een aparte raceklasse voor vrouwen komt. 'Dit kampioenschap is opgezet zodat meer vrouwen de kans krijgen om te racen en om beter te worden', zegt Visser in gesprek met NUsport. Om de W Series te bereiken, heeft Visser een pittige selectieprocedure doorlopen. Vrouwelijke coureurs uit de hele wereld konden zich aanmelden, waarna er 55 rijdsters werden uitgenodigd om mee te doen aan een driedaagse test. Van die 55 coureurs bleven er uiteindelijk 18 over.

Coureur Beitske Visser

Comeback golfer Tiger Woods

Tiger Woods

20

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

Oud-topgolfer Robert-Jan Derksen is zeer onder de indruk van wat Tiger Woods liet zien bij de Masters in Augusta. De Amerikaanse legende bekroonde zijn comeback na blessureleed door de eerste major van het jaar te winnen. 'Twee jaar geleden dacht hij dat hij niet meer kon golfen, want hij kon door rugklachten niet meer zijn bed uit komen en met zijn kinderen spelen', zegt Derksen, tegenwoordig commentator bij Ziggo Sport, tegen NUsport. 'Dit is wat mij betreft een van de grootste comebacks ooit in de sport.' Woods, die de afgelopen jaren met een hardnekkige rugblessure én privéproblemen kampte, pakte in Augusta zijn 15de majortitel en zijn eerste sinds 2008. Alleen Jack Nicklaus (18 titels) was succesvoller op de vier grote toernooien. 'De prestatie van Woods gaat veel verder dan alleen golf', aldus Derksen. 'Ik spreek veel mensen die niets met golf hebben en het toch heel bijzonder vinden wat Woods heeft gedaan na alles wat hij heeft meegemaakt.'


s p o rt

Supporters van Ajax vieren feest

Daley Blind

Frenkie de Jong en Donnie van de Beek

De spelers van Ajax vieren het kampioenschap na de overwinning op FC Utrecht in de Johan Cruijff Arena

Ajax supporters

Frenkie de Jong in actie tegen Juventus

Droomseizoen Ajax Lang streed de ploeg op drie fronten, en kregen ze van over de hele wereld lof voor hun aanvallende en positieve spel. Met twee van de drie trofeeën in de kast kan het jaar niet meer stuk voor de jonge ploeg uit Amsterdam.

KNVB Beker Ajax pakte met de KNVB Beker de eerste prijs van het seizoen. De Amsterdammers speelden in een makkelijke finale in De Kuip tegenstander Willem II met 0-4 eenvoudig van de mat. Er kwam zodoende voor Ajax een einde aan een prijzendroogte van vijf jaar. De Amsterdamse fans hebben er lang op moeten wachten, maar eindelijk kan de club weer een trofee in de prijzenkast bijzetten schijft de Telegraaf. De Amsterdammers pakten in het seizoen 2013/2014 voor het laatst de landstitel. De Beker werd voor het laatste in de lucht gehouden in 2010. Daley Blind is blij dat er een einde is gekomen aan de prijzendroogte van Ajax. 'Ik ben superblij dat we de be-

ker binnen hebben. Ik had de finale al twee keer verloren. Dat wilde ik echt niet nóg een keer meemaken'.

Champions League In de Champions League schopte Ajax het tot de halve finale. In de laatste minuut werden ze uitgeschakeld. Na de spectaculaire winst op Real Madrid werd in de kwartfinale Juventus, met sterspeler Christiano Ronaldo, uitgeschakeld. De Amsterdammers wonnen de heenwedstrijd in de halve finale tegen Tottenham Hotspur in Londen al met 0-1 en leidden in de return in eigen huis halverwege ook nog eens comfortabel met 2-0. Na rust gaf Ajax het compleet weg. Lucas Moura zorgde diep in de blessuretijd voor de allesbeslissende 2-3. 'Ik denk dat iedereen ervan heeft genoten dat er weer eens een keer een club was buiten de Europese elite die ver kwam in de Champions League. En ook nog eens met mooi voetbal. Het was een soort sprookje, maar dan met een heel slecht einde', zei Frenkie de Jong. 'We hebben de wereld versteld doen

staan', voegde rechtsback Noussair Mazraoui toe. 'Iedereen schreef en sprak over ons. We mogen supertrots op elkaar zijn.' Eredivisie Trainer Erik ten Hag had er alle vertrouwen in dat Ajax er na de mokerslag tegen Tottenham Hotspur voor de laatste competitiewedstrijden tegen FC Utrecht en De Graafschap weer zou staan. 'Deze ploeg is ontzettend weerbaar. Als ze in de spiegel zouden kijken dan kunnen ze zichzelf en elkaar helemaal niets verwijten. Ze kunnen zich oprichten en dat gaan we ook zeker doen', zei Ten Hag een dag na de deceptie tegen Tottenham voor de camera van Ajax TV. En zo ging het ook. In de voorlaatste ronde wint Ajax thuis met 4-1 van FC Utrecht, en gaat PSV met 0-1 uit onderuit tegen AZ. Door het veel betere doelsaldo is Ajax in de laatste ronde niet meer in te halen door PSV, en kon het feest in Amsterdam beginnen.

comeback • nummer 2 • 2019

21


achte r g r o nd

Het verfijnen van het muziek arrangement

Afrikaanse drumritmes leren

Mixen en editen in de opnamestudio

Muziek maakt vrij, ook al zit je vast Muziek gaat over vrijheid en kan veel kracht geven. Ook (of juist?) in gevangenschap. Muziekdocent Raoul Wijffels werkt met jonge Indonesische gevangenen. ‘Door muziek kom je dichterbij je goede ik.’

V

lak voordat de verbinding verbreekt zegt Raoul Wijffels: ‘Ik weet het héél zeker. Mensen veranderen door muziek. Dat weet ik zeker doordat... FLOEP – weg is hij. We moeten drie keer opnieuw bellen, maar dan weet hij nog precies waar hij gebleven is. 'Ik weet zeker dat mensen kunnen veranderen door muziek. Want dat heeft te maken met het goede in de mens. We worden allemaal goed geboren. Alleen komen er bij sommigen door slechte ervaringen scheurtjes in het goede. Muziek kan die herstellen, want brengt je dichterbij je ware ik. Muziek maakt je vrij, ook al zit je vast.’

22

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

tekst:

Marjolein van Rotterdam

Jeugdgevangenis Zijn leven lang deed Raoul ervaring op met de kracht van muziek. Onder andere als leraar aan het conservatorium in Rotterdam. Maar vooral in de gevangenissen van Indonesië zag hij voor zijn ogen gebeuren hoe muziek kon werken als medicijn. ‘Ik kwam naar Bali om iets te leren over de cultuur en onderwijs en bleef er hangen. Nu alweer 13 jaar geleden. Meteen ook werd ik vrijwilliger voor de reclassering – wat ik nog steeds ben. Misschien kennen sommige lezers mij. In het begin was de muziek, de traditionele muziek van Indonesië, overdonderend. Iedereen leek muzikaal. Ik zag overal talent. Maar met veel ervan werd niets gedaan.

Toen bedacht ik dat ik daar wat aan wilde doen.' Hij gaf zichzelf twee jaar. 'We richtten een stichting op OneDollarForMusic (ODFM). Een stichting die mensen, vooral jongeren, helpt hun leven opnieuw richting te geven. Door muziek te maken en andere creatieve dingen te doen. We begonnen met twee projecten. In het ene kreeg jong talent een podium, we organiseerden een festival waarop iedereen een mix van traditioneel en modern speelde. Er kwamen bijna 100 bandjes op af. Het tweede was een project in het oosten, waar meer problemen waren. Hier gingen we muziekdocenten opleiden. Zij konden als een inktvlek werken.’ Het was niet altijd gemakkelijk om in Indonesië te werken. Alles ging ontzettend traag. Maar het lukte. ‘Een van de bandjes van het eerste project is intussen doorgebroken’, vertelt Raoul. ‘Zij zijn al op tournee in Duitsland geweest. Nosstress heten ze. Ik ben echt heel trots op ze!’ Vergeven In 2013 kwam er nog iets bij. ‘De hulporganisatie ICCO vroeg ons toen of we voorstel-


achte r g r o nd

achterkant van een T-shirt van een jongen. Er staat een tekst op. Yesterday I broke the law. Today I learn to build up a future. Dat is precies waar het bij OneDollarForMusic over gaat. Tegelijk werkt ODFM aan simpele dingen. Verbeteringen in de gevangenissen. 'Belangrijk hiervoor was een nieuwe wet die in 2015 is aangenomen. Die zorgde voor meer aandacht voor de rechten van het kind. De voorzieningen zijn sindsdien beter geworden. Er kwamen bijvoorbeeld tegels op de vloer. Bij andere dingen, zoals het sanitair, helpen wij.’

Mee drummende cipiers Ook Raoul Wijffels heeft aanwijzingen genoeg voor de genezende werking van muziek. 'Door muziek voelen gedetineerden zich beter over zichzelf. Het geven van presentaties helpt: wie optreedt wordt gezien, de waardering die ze krijgen is enorm. In het begin is het zo dat families zich schamen voor hun zoon in de gevangenis. Vaak komen ze niet langs. Dat verandert langzaamaan. Die jongeren kunnen ook

‘Na een jaar muziek maken denkt 100 procent positief over zijn toekomst’

Een songwriter in de opnamestudio

len wilden indienen. Een ervan was Jeugd in de knel. Een project in jeugdgevangenissen. Met ons team bedachten we een project dat een beetje leek op dat met de jongeren buiten de cel. We wilden de jonge gedetineerden dichter bij zichzelf brengen. We hoopten dat ze zichzelf zo zouden kunnen vergeven. Het ging vaak om jongeren die van dader slachtoffer waren geworden. In de gevangenis was er veel geweld. Enkelen waren pas 12 jaar oud. Sommige jongens waren ook slachtoffer van hun familie. Een verhaal van een 17-jarige jongen zal ik nooit vergeten. Hij was een hindoe die verliefd was geworden op een moslimmeisje. Het meisje was zwanger geraakt. Haar familie was woedend. Ze gaven de jongen aan voor verkrachting. Terwijl zijn enige ‘misdaad’ was geweest dat hij verliefd geworden was. En het meisje op hem. Ze kwam hem met de baby opzoeken in de cel.' Raoul en zijn team gebruiken verschillende middelen. Muziek, maar ook schrijven, dichten, en schilderen. In de jeugdgevangenis zijn intussen alle muren beschilderd. Over het project is een film gemaakt – te zien op YouTube. In het begin van de film zie je de

Onderzoek Jeugd in de knel is niet het enige project waarin gedetineerden met muziek bezig zijn. Wereldwijd zijn er veel meer. Als je erover leest of filmpjes ziet kun je maar één conclusie trekken: muziek werkt. Het helpt als je zelf speelt, maar ook om te luisteren naar muziek. Muziek geeft troost, kan een ontsnapping zijn aan de stress en gewoon even afleiding bieden. De Nederlandse pianiste Iris Hond weet dat als geen ander. Zij is een groot talent dat op straat belandde en nu voor mensen aan de rand van de samenleving en in gevangenissen speelt. Ze heeft een eigen stichting, Music for Shelter. In het AD zei ze: 'Met mijn stichting wil ik kwetsbare groepen in contact brengen met muziek. Niets is zo heilzaam als muziek.' Dat laatste blijkt ook uit onderzoek. Onderzoekers van de universiteit van Leicester ontdekten bijvoorbeeld dat gedetineerden die bezig zijn met muziek ‘meer betrokken zijn, betere luister- en communicatievaardigheden hebben, zich rustiger voelen en betere relaties hebben met cipiers’.

echt wat, en als hun ouders dat zien... dat doet iets. We bouwen een brug met het dorp. We halen iedereen erbij. Ook de cipiers. Er zijn cipiers die mee drummen. De minister van Justitie kwam op bezoek. Hij vroeg: ‘Waarom zijn de gedetineerden in deze gevangenis zo blij?’ Het aantal recidivisten zegt ook wel iets. Tussen 2013 en 2016 waren die er niet of nauwelijks. Dat heeft ook te maken met de zorg na detentie. Elke jongere die vrijkomt kan door ons geholpen worden.’ Raoul en zijn team houden enquêtes. Eentje aan het begin van een project en een als het project een jaar loopt. Hieruit blijkt heel duidelijk dat er iets verandert. ‘Een vaste vraag is hoe de jongeren over zichzelf en hun toekomst denken. Na een jaar is 100 procent positief over zijn toekomst.’ Raoul is even stil. Dan zegt hij: ‘Voor mij zijn de enquêtes een bonus. Ook zonder twijfel ik niet aan de kracht van muziek. Muziek is helend en verbindt.’ ■

Film over jeugdgevangenis De titel van de film is Kreatif Bersuara, Creatieve stemmen vrijgelaten. Hij speelt in de Jeugdgevangenis Karangasem op Bali. In de film zie je jongens zingen, gitaarspelen, les krijgen in componeren. Anderen tekenen en schilderen. Een gedenkwaardig moment is dat waarop het hoofd van de bewaking wordt geïnterviewd. Hij zegt: 'De kinderen zijn creatiever geworden. De muziek en andere kunsten hebben echt wat losgemaakt. Van tevoren zou ik misschien heb gedacht dat er een of twee kinderen bij zouden zijn die wat kunnen, maar er blijken véél meer talenten rond te lopen.' En zo is het. Iedereen kan wel iets, en velen kunnen dat iets heel goed. Dat het de kinderen verandert is in de film niet te missen. Het zelfvertrouwen schiet als een raketje omhoog. De gevangenisband maakte al een cd: Free music behind bars. https://youtu.be/2uXIsBPwKc8

comeback • nummer 2 • 2019

23


achte r g r o nd

Veerle Goudswaard en Romana Michiels van DutchAdvocates

24

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019


achte r g r o nd

Even voorstellen: Stichting DutchAdvocates

‘We willen zoveel mogelijk mensen helpen!’ Sinds 1 januari kun je als gedetineerde in het buitenland met al je juridische vragen terecht bij DutchAdvocates. De vijf juristen van deze stichting helpen Nederlanders in buitenlandse detentie met advies. Veerle Goudswaard en Romana Michiels leggen uit wat de aanpak is van DutchAdvocates, én waarom tekst & foto: Marjolein van Rotterdam ze dit werk zo graag doen.

H

et is heel bijzonder om te werken voor gedetineerden in het buitenland', zegt advocaat Veerle Goudswaard. 'Dat merkten we al toen we op ons vorige kantoor doodstrafzaken behandelden van Nederlanders in het buitenland. Het is werk waarmee je de kern van het recht op een eerlijk proces raakt. In Nederland is alles relatief goed geregeld. Iedereen krijgt rechtsbijstand. Dat is in veel andere landen minder goed voor elkaar.'

Niet alles De twee juristen zijn blij dat de Nederlandse overheid geld uitgeeft aan de juridische ondersteuning van landgenoten in den vreemde. 'Dat doet zeker niet elk land', zegt Romana. 'Gedetineerden moeten alleen wel weten dat wij niet álles kunnen. We kunnen de lokale situatie niet veranderen. Wij hebben bijvoorbeeld geen invloed op een traag en corrupt rechtssysteem, of slechte detentieomstandigheden.'

ʻOnze rol is het verlenen van juridisch advies, we kunnen niet als advocaat optreden op zitting’ Romana: 'Voor mij persoonlijk is het fijn om te werken voor Nederlanders die in het buitenland gedetineerd raken. Ze zitten in een vreemd land, waar ze de taal vaak niet spreken en het systeem niet kennen. Ook voor de familie is dit erg zwaar. Door duidelijkheid te geven over de situatie en te adviseren kun je echt een verschil maken. Dat geeft voldoening.'

'Laatst belde er iemand die vertelde dat er in de gevangenis mensen rondlopen met zelfgemaakte messen', vertelt Veerle. 'Dat is reden voor paniek, en dat snappen we. Maar wij kunnen daar helaas niets aan doen. Ook zitten veel mensen met vragen over hoe ze aan medicijnen of geld komen. Dit zijn zaken voor de medewerkers van het consulaat. Onze rol is het verlenen van juridisch advies. We kun-

DE VIJF VAN DUTCHADVOCATES DutchAdvocates bestaat naast advocaat Veerle Goudswaard en juridisch medewerker Romana Michiels uit Bart Stapert, Derk Wiersum en Marieke Paijens. Marieke kennen de lezers van Comeback al: zij werkte eerst voor PrisonLAW. Bart is voorzitter van het bestuur van DutchAdvocates. Bart is een bekende van het ministerie van Buitenlandse Zaken door zijn jarenlange bijstand aan Nederlanders die ter dood veroordeeld zijn of dat riskeren. Daarom werd hem gevraagd of hij zijn werk voor Nederlandse gedetineerden in het buitenland wilde uitbreiden. Het advocatenkantoor waar Bart, Derk, Romana en Veerle samen hebben gewerkt is opgeheven, omdat Bart intussen raadsheer is bij het Gerechtshof van Den Bosch. Samen richtten ze speciaal voor dit werk DutchAdvocates (DA) op.

nen ook niet als advocaat optreden op zitting. Elke gedetineerde heeft een lokale advocaat nodig in het land waar hij vastzit. Wij werken met die advocaten samen, ondersteunen hen bij het voeren van de zaak. Ze zitten er niet altijd op te wachten. Vaak hebben ze al een enorme werkdruk. Wij zorgen dan nog eens voor extra werk. Het helpt als de gedetineerde de lokale advocaat vertelt dat hij ons om advies heeft gevraagd en aangeeft dat wij de advocaat in zijn werk zullen ondersteunen.' Superbelangrijke beginfase DutchAdvocates staat mensen het liefst meteen na aanhouding bij. 'Dan kunnen we eventueel helpen bij het vinden van een lokale advocaat. Eentje die goed is en bereid is samen te werken. We hebben een breed netwerk in landen waar Nederlanders vastzitten.' Direct na arrestatie worden belangrijke keuzes gemaakt over de proceshouding van de gedetineerde, de te voeren strategie en ontlastend bewijs moet vaak zo snel mogelijk worden veilig gesteld. 'Fouten hierin kun je later vaak niet, of nauwelijks herstellen', zegt Veerle. 'Daarnaast is het belangrijk dat de gedetineerde snel op de hoogte is van zijn specifieke rechten, zodat hij bijvoorbeeld niet iets ondertekent wat hij niet begrijpt.' Strafoverdracht Sinds DutchAdvocates in januari is begonnen kwamen er al veel vragen binnen. 'Vaak gaat het over de mogelijkheid de straf in Nederland uit te zitten via de WETS of de WOTS', vertelt Romana. 'Bij algemene vragen over de procedure en vragen over de voortgang van een aanvraag verwijzen we naar een speciaal informatienummer dat gedetineerden kunnen bellen (+31 88 0725963). Dan krijg je de instantie aan de lijn die de aanvragen behandelt (IOS), zij kunnen exact zien hoe het ervoor staat en ➔

comeback • nummer 2 • 2019

25


achte r g r o nd

Mochten er gedetineerden zijn met een goede vraag, we horen het graag! waar een aanvraag eventueel vastloopt.' DutchAdvocates denkt mee over de vraag of het aanvragen van een WOTS-verzoek slim is in iemands specifieke geval. 'We kijken wat de voor- en nadelen zijn van een overdracht naar Nederland. Soms kom je er dan op uit dat een aanvraag meer kost dan oplevert. Bij een strafoverdracht raak je bijvoorbeeld privileges kwijt die tijdens detentie in het buitenland zijn opgebouwd.' 'Strafoverdracht lijkt soms ver weg, omdat het pas aan de orde komt als je straf onherroepelijk is', gaat Veerle verder. 'Maar wat soms over het hoofd wordt gezien, is dat een wens om de straf in Nederland uit te zitten, invloed heeft op de processtrategie. Je moet bijvoorbeeld goed nadenken of het zinvol is om in hoger beroep te gaan. Vooral in landen waar procedures erg lang duren, betekent het instellen van hoger beroep vaak dat je veel langer in het buitenland gedetineerd blijft. Uiteindelijk is het daardoor soms zelfs niet meer mogelijk om je straf naar Nederland te laten overdragen.' Kwetsbaren DutchAdvocates heeft een beperkt budget. Daarom moeten er keuzes worden gemaakt. 'We proberen onze tijd zo eerlijk mogelijk te verdelen', zegt Veerle. 'Elk jaar worden er ongeveer 1.350 Nederlanders aangehouden in het buitenland. Ons doel is dat zoveel mogelijk van hen een goede basis aan juridisch advies ontvangt. Samen met Bureau Buitenland van de Reclassering en het ministerie van Buitenlandse Zaken, zijn we bezig om de beschikbare informatie uit te breiden met voor elk land specifiekere praktische en juridische informatie.'

26

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019

'We gaan de informatie op verschillende manieren toegankelijk maken', vult Romana aan. 'Via het consulaire informatiepakket dat de gedetineerde na arrestatie ontvangt, maar ook via de website zoals dat deels ook al door PrisonLAW werd gedaan. Familieleden en bekenden hebben dan ook toegang tot de informatie.' Veerle: 'Zo voorkomen we dat we dubbel werk doen en blijft er meer tijd over voor de dossiers waar we een inhoudelijk verschil kunnen maken. Zoals bij moeilijke juridische vragen. En voor mensen die het meest kwetsbaar zijn,  bijvoorbeeld  heel oude of jonge gedetineerden, of mensen met psychische problematiek. Wij willen zoveel mogelijk mensen helpen, en de uitzonderlijke gevallen intensief.' Comeback Een van de dingen die DutchAdvocates gaat doen is de contacten ter plaatse versterken. Daarnaast willen de juristen landen bezoeken waar veel Nederlanders vastzitten. Een van de eerste landen zou weleens de Dominicaanse Republiek kunnen zijn. Daar zitten maar liefst 55 Nederlanders in de cel. 'Een aantal gedetineerden kunnen we dan bezoeken en we hebben goede lokale partners met wie we de samenwerking willen uitbreiden.' DutchAdvocates neemt ook het schrijven van artikelen voor Comeback van PrisonLAW over. 'Onze eerste bijdrage komt in het volgende nummer', zegt Romana. 'We denken dat we er een vraag van een gedetineerde zullen uitpikken. Liefst over een onderwerp waar meer mensen mee worstelen. Wat precies weten we nog niet. Mochten er gedetineerden zijn met een goede vraag om in het blad te beantwoorden: we horen het graag!’ ■

Stichting DutchAdvocates Per 1 januari 2019 is stichting DutchAdvocates de nieuwe subsidiepartner van het ministerie van Buitenlandse Zaken op het gebied van juridisch advies. DutchAdvocates verleent onafhankelijke juridische ondersteuning aan Nederlanders die in het buitenland zijn gedetineerd. DutchAdvocates mag in het buitenland niet zelfstandig als uw advocaat optreden. U heeft dan ook altijd een lokale advocaat nodig. DutchAdvocates kan onder andere helpen met: • de keuze voor een lokale advocaat; • uitleg over het verloop van uw strafzaak; • het bepalen van uw processtrategie; • het aanleveren van relevante informatie vanuit Nederland; • de keuze voor een eventueel WOTS-verzoek.

Contact U en uw contactpersoon kunnen rechtstreeks met DutchAdvocates contact opnemen. Ook kunt u bij de Nederlandse vertegenwoordiging aangeven dat u ondersteuning wenst door DutchAdvocates. Na een intakegesprek bepaalt DutchAdvocates of, en zo ja, hoe zij u kan helpen. adres Jacob

Obrechtstraat 51 1071KJ Amsterdam Nederland

e-mail info@DutchAdvocates.com tel.

+31 (0)20-7920150

website www.DutchAdvocates.com

Let op Het is raadzaam uw lokale advocaat direct over uw verzoek aan DutchAdvocates te informeren en uw advocaat expliciet toestemming te geven om informatie over uw strafzaak te delen met DutchAdvocates.

re ag e d it a r e n o p r t ik e l? schr ijf o n s!


b r ieven

IN comeback IS RUIMTE OM BRIEVEN TE PLAATSEN. Bedenk wel of plaatsing gevolgen voor je kan hebben. We proberen het in te schatten, maar jij weet het zelf het best. Ook kunnen we niet altijd alle brieven en gedichten plaatsen. Soms worden ze doorgeschoven naar een volgend nummer. Nooit zullen we er een van ouder dan een jaar plaatsen. Brieven die erg lang zijn kunnen worden ingekort. ALS JE EEN OPROEP PLAATST OM TE REAGEREN EN JE VOEGT JE ADRES TOE, DAN VERVANGEN WIJ JOUW ADRES DOOR DE TEKST: (Adres bekend bij Epafras). ALS IEMAND DAN WIL REAGEREN KAN HIJ OF ZIJ DIE REACTIE OPSTUREN NAAR EPAFRAS EN WIJ STUREN DIE DAN DOOR. ZO BLIJFT JE PRIVACY BETER BESCHERMD.

Oproep aan lezers Uit het oog uit het hart? Niet bij ons. In de Comeback maken we graag ruimte voor jullie verhalen en jullie ervaringen. Schrijf ons een brief en laat van je horen! Laat ons weten hoe je leven in de gevangenis eruit ziet. Hoe je je staande houdt. Of juist niet. Hoe je dag eruitziet. Heb je een vraag over je situatie? Juridisch of persoonlijk? Wij leggen jouw vraag voor aan specialisten. Dat kan anoniem. Of wil je graag contact met andere mensen die vast zitten? Stuur ons een brief met jouw verhaal. Dus: schrijf ons en deel je verhaal met alle andere Nederlandse mannen en vrouwen die vast zitten!

onzichtbaar Als eerste wil ik jullie erg bedanken voor de steun en het toezenden van de Comeback. Ik zit nu vijf maanden vast in Engeland. Dit is de strengste vrouwengevangenis en ik zit zowat 24 uur opgesloten. Het eten is om te huilen en de douches zijn smerig, vol met vliegjes en het stinkt naar urine. Ik voel me hier onzichtbaar en niet gehoord. Mijn Engels was slecht, maar ik heb ondertussen mijn level 1 + 2 afgerond. Ik geef nu zelf een training aan nieuwe binnenkomers. De eerste maanden waren het zwaarst omdat ik een buitenlander ben en nergens bij hoorde. Er zijn ook veel lesbische vrouwen. Nu heb ik eindelijk mijn structuur hier gevonden. Ik probeer alles te doen hier, zoals werken, sporten en naar de moskee gaan. Er gaan hier verschillende soorten drugs rond, en ook al voel ik mij soms erg down, blijf ik daar toch ver van uit de buurt! Ik heb gelukkig goed contact met mijn familie, wat echt belangrijk is. Mijn dochter van 10 jaar verblijft bij mijn zus. Ik kan je in geen woorden omschrijven hoe erg ik haar mis. Het gaat verder wel goed met haar, dus ik blijf positief. Dit is een eenmalige ervaring, waar een eind aan gaat komen. Ondanks dat ik gevangen zit, wil ik het beste uit deze tijd halen! Ik wens iedereen heel veel sterkte toe! Groetjes,

K•

engeland

Samen staan we sterker Ik zit gevangen in de Verenigde Staten. Ik ben op dit moment in een vorm van hoger beroep, genaamd 'Appeal for Post Conviction Relief', in State Court. Ik ben op zoek naar Nederlandse gevangenen, die toen ze gearresteerd waren, niet door de Amerikaanse politie op de hoogte gebracht waren van hun rechten volgens artikel 36 van de 'Vienna Convention on Consular Relations'. Deze rechten houden in dat voordat ze je de 'Miranda Rights' geven, ze jou een kans moeten geven om je Consulaat of Ambassade te bellen zodat die jou instructies kunnen geven wat te doen en wat niet te doen. Om een kort voorbeeld te geven, in Nederland mag de politie (officieel) niet tegen je liegen, maar in de VS is dat toegestaan. Een medewerker van het Consulaat had jou die informatie kunnen geven voordat de politie je kan verhoren. Ik wil een Class Action beginnen en heb daar minimaal drie andere gevangenen met de Nederlandse nationaliteit voor nodig (des te meer, des te beter), het maakt niet uit of je daaraan deelneemt voor geld of je vrijheid. Als je geïnteresseerd bent, schrijf mij dan via Epafras, je kunt de portovrije envelop daarvoor gebruiken. In de VS mag je niet van gevangenis naar gevangenis schrijven, vandaar dat je mij (eenmalig) via Epafras kan schrijven. Vermeld in je brief: Arrestdatum, datum eerste contact met Consulaat of Ambassade, of dat je een Federal Case of een State Case hebt, naam, adres, geboorte datum enz. Onthoud: samen staan we sterker!

G•

verenigde staten

comeback • nummer 2 • 2019

27


b r ieven

hoop en geloof Je moet gewoon blijven hopen. Want kijk wat er is gebeurd met Jonas. God heeft Jonas een opdracht gegeven. Hij moest het evangelie naar de stad brengen, maar heeft het niet gedaan. En Jonas ging weg in een boot en toen was er onweer op zee. De mannen van de boot hebben Jonas in de zee gegooid en de walvis heeft hem gegeten. En pas toen hij in de buik van de walvis was, heeft Jonas aan God gedacht. En hij begint te bidden en zegt tegen God: 'sorry dat ik uw opdracht niet heb aangenomen. Vergeef me alstublieft'. En God heeft de walvis gezegd dat hij Jonas uit zijn buik moet spugen. Dus daarom; blijf altijd hopen. Hoop mag je nooit kwijtraken. God luistert altijd naar ons, en in alle situaties, waar je ook in zit. Leg dus al je problemen in de handen van God, want hij gaat voor je vechten.

J

• peru

bezoek Als jullie deze brief lezen, is het waarschijnlijk juni 2019 en heb ik 4 van de 6 jaar uitgezeten. Door de slechte omstandigheden hier in de PI, krijgen gedetineerden een strafkorting van 6 dagen per 30 dagen detentie, wat voor mij erop neerkomt dat ik als alles voor mij meezit, ik in maart 2020 vrijkom. Al vanaf het begin van mijn detentie heb ik contact gehad met de vrijwilligers van de Stichting Epafras die dit geweldige blad 'Comeback' maakt, en het in samenwerking met twee andere organisaties vier keer per jaar laat verschijnen. Een blad met veel informatie uit de vrije wereld. Maar de Comeback is niet het enige wat Epafras voor ons doet. Veel van ons zitten voor korte of langere tijd gedetineerd in een vreemd land, met weinig of geen bezoek van familie, om van vrienden maar te zwijgen. Dus persoonlijk contact met mensen die onze eigen taal spreken, zijn waarschijnlijk alleen de vaak beperkte telefoongesprekken. Epafras heeft de mogelijkheid om bij ons, gedetineerden in het buitenland, op bezoek te komen. Die naar jou willen luisteren en je nooit veroordelen voor je daden. Mensen, ik ben zelf een vreemd beestje. Ik ben niet zo gesteld op (sociale) contacten (ik ben autist), maar wat ben ik blij dat ik met deze bezoeken heb ingestemd. De eerste twee keer kwam vrijwilliger Andries, speciaal uit Nederland om 2 uur bij mij op bezoek te komen. Nu komt er een Nederlandse jongedame, Marlute, die hier in dit land woont, op bezoek. Geweldig gewoon wat deze mensen doen; ze vragen niks. Laten je praten en als je wilt, bidden ze met en voor je. Maar buiten deze bezoeken schrijf ik ook regelmatig met vier verschillende vrijwilligers, die waar mogelijk ook dingen kunnen/willen zoeken voor je. Wat eigenlijk de kroon op dit alles is, dat een medewerker van Epafras mij komt dopen. Hier ben ik blij mee. Beste mensen, zit je vast of het nu binnen Europa of buiten Europa is, Epafras heeft over de hele wereld contacten met Nederlanders die graag bij jou langs komen. Van wat voor achtergrond je ook komt, zowel sociaal als religieus, homo of hetero, blank of bruin of welke andere kleur ook, Epafras laat niemand zitten. Velen zullen denken, ja maar ik ga wel met de WETS/WOTS naar Nederland terug. Hou er rekening mee dat dit soort procedures lang kunnen duren, of, zoals in mijn geval, onmogelijk zijn. Geef je in ieder geval op bij Epafras voor een bezoek, ben je toch overgeplaatst, dan is dat helemaal geen probleem. Maar ben je toch nog gedetineerd in dat ‘verre’ land, is zo’n bezoek heel wat waard. Geloof mij maar, ik ben heel blij met deze bezoeken en kijk er echt naar uit... Een andere organisatie die jullie aandacht verdient, is de Stichting Educatie Achter Buitenlandse Tralies, die cursussen en opleidingen verzorgen voor Nederlanders gedetineerd in het buitenland. Ik heb ondertussen vier getuigschriften en een diploma behaald en ben nu met mijn zesde cursus bezig. En ik heb mijn plannen voor de toekomst aardig op een rijtje, mede door de cursussen die ik bij deze Stichting heb gevolgd. Voor meer informatie over cursussen Ook wil ik langs deze weg zowel de Ambassade hier te lande en Marieke en opleidingen kun je schrijven naar: van PrisonLAW ontzettend bedanken voor hun tijd en aandacht die zij mij EABT gegeven hebben in deze toch stressvolle tijden. Bedankt! Postbus 9005 Blijf niet in je cel, maar geef je op voor een bezoek van Epafras of 6070 AA Swalmen studeren via EABT. The Netherlands info@eabt.nl

R

28

• roemenië

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019


b r ieven

Lieve groetjes uit de vrouwengevangenis

1 2 8 7 6 3 5 9 4

5 3 4 1 9 8 6 2 7

7 9 6 2 5 4 3 8 1

6 8 7 3 1 2 9 4 5

3 4 5 9 7 6 8 1 2

9 1 2 8 4 5 7 3 6

9 5 4 2 6 7 3 1 8 8 7 3 6 2 1 4 5 9

3 8 6 4 1 5 9 7 2 2 5 9 4 3 7 1 6 8

7 2 1 3 8 9 5 6 4

7 2 9 6 3 1 5 4 8

4 6 1 5 8 9 2 7 3

7 1 6 3 2 8 5 4 9

8 5 3 4 7 2 1 9 6

4 1 6 5 9 8 3 2 7

5 4 2 9 6 7 3 8 1

8 3 9 1 4 5 6 7 2

5 4 1 9 6 7 8 3 2 6 7 8 2 3 1 4 9 5

9 3 7 2 8 4 6 1 5 9 2 1 5 8 4 7 3 6

6 8 2 1 5 3 9 7 4 3 5 4 7 9 6 1 2 8

3 6 4 8 2 9 7 5 1 1 9 5 8 7 3 2 6 4

1 9 8 7 4 5 2 6 3 4 8 7 6 5 2 9 1 3

2 7 5 3 1 6 4 8 9 2 6 3 4 1 9 8 5 7

I E M A N D I N H E T Z O N N E TJ E Z E T T E N

F E E S T N E M E G N A R R A

I U E H H R I J R E I Z E L P

H C M I C E O U K A V W U O B

L E K R O N S P T N W J E E D

T B I T T T F E S N A C K S N

O R A D L I N U J R E R T T A

P A P R E T P A R K E R D C R

J B N T D T Z S R T O T E T T

E K S N N T O A L O E R A I S

V E R M A A K E K B O R Z W D

N O B H W F H I R H R D R E N

E D D S I S O O O I E A T A J

Z D I U I O S T N T S U K U S

E A H E H R E O N T T M L S O

L B R G O L F E N E L I E Z IJ

• filipijnen

2 1 9 7 5 8 4 3 6

M

5 4 7 6 2 3 8 9 1

Ik zit nu 2 jaar en 4 maanden in een gevangenis in de Filipijnen, en er is geen uitzicht op vrijheid. Er is nog geen uitspraak en dat kan hier nog wel een paar jaar duren. Alles gaat superlangzaam hier. In deze gevangenis is plaats voor 230 personen, maar er zijn ongeveer 900 personen hier. En ik ben de enige buitenlander. De meesten slapen op de grond. Het eten is oké, maar bijna altijd hetzelfde. Er heersen veel huidziektes. Gelukkig heb ik daar geen last van, al heb ik het wel zwaar. Geen familie of vrienden die op bezoek komen. Ik ben momenteel meer ziek van de stress, denk te veel aan mijn familie die geen contact willen en mij dus ook niet helpen. Krijg momenteel elke 6 weken bezoek van Jeroen, een Nederlander die vrijwilliger is, en van meneer Peter van de Nederlandse ambassade. Daar ben ik blij mee. Ik zit hier in de gevangenis voor diefstal van mijn eigen salaris. Ik was resort manager en mijn werkgever betaalde mijn salaris niet en ik was zo stom om het zelf te pakken. Het enige goede dat ik nu in deze gevangenis zit, is dat ik God gevonden heb. Ik ga hier bijna iedere dag naar de kerk en bid drie keer per dag en lees iedere dag de Bijbel. Van pastoor Henry heb ik een paar boeken gehad. Hij is een goede vriend geworden, maar ik mis mijn familie. Ik hoop dat ik via de Comeback schrijfvrienden krijg. Voor de Nederlanders in de Filipijnse gevangenis, veel sterkte.

• Peru

6 3 8 9 4 1 2 5 7

goede vriend

E

8 9 3 1 7 4 6 2 5

• duitsland

Soms weet ik niet Wat te zeggen over iets Maar ooit was er Een mooi klein meisje Altijd in mijn dromen En door haar wonderlijk bestaan Weet ik veel over de waarheid En nu kan ik met veel zekerheid Daarover in de wereld vertellen

4 7 2 5 3 6 1 8 9

C

Voor Mai

1 6 5 8 9 2 7 4 3

Wat een aangename verrassing, post uit Nederland. Het heeft even geduurd voor ik het had, want ja, alles gaat via de rechtbank. Die lezen alles grondig door. Privacy bestaat hier niet. Want ja, stel je voor dat er wat bruikbaars in staat. Ik ben nog niet zo heel lang hier, maar het komt me de neusgaten nu al uit. Alles duurt lang en voor alles moet een ‘Anfrag’ (aanvraagformulier) worden ingevuld. Wil je werken, dan moet daar gerechtelijk toestemming voor komen. Als die er eenmaal is, kom je op een wachtlijst. Want ja, er is te weinig werk voor alle vrouwen hier. Bezoek of telefoneren, tsja, natuurlijk ook een ‘Anfrag’, die moet je opsturen en laten invullen en ondertekenen. Dat duurt ook ongeveer 4 tot 6 weken. Langdurig allemaal. En dan nog het taalverschil en dat je je niet altijd goed kunt uitdrukken. Maar ja, verder heb ik best een leuke afdeling. Heb ik geluk mee gehad, denk ik. Het kan ook anders zijn. De deuren zijn ook lang open. De dag begint hier om 10 uur ’s ochtends en eindigt om 18.45 uur. In die tijd kunnen we douchen, luchten, eten, sporten, enzovoort. De dagen gaan snel omdat we veel lachen. Dat moet je wel doen in de Knast (gevangenis), anders gaat het langzaam. Hoe lang ik moet zitten en wanneer mijn rechtszaak komt, ik heb geen idee. Mijn advocaat is er druk mee, en tot die tijd moet ik het zien uit te houden! Hopelijk valt het allemaal mee, al ga ik uit van het ergste natuurlijk. Zou het tof vinden om te schrijven met medegedetineerden in het buitenland, daar ik geen familie heb. Mannen of vrouwen is allemaal goed.

comeback • nummer 2 • 2019

29


b r ieven

mijn verhaal Ik wil even mijn verhaal kwijt aan jullie, want ik ben nu al één jaar in voorhechtenis. De reden hiervoor is het bezit van 400 gram hasj, die ik hier heb gekocht voor mijn verblijf van 33 dagen samen met mijn vriendin. Ik ben een zware roker van medisch wiet in Nederland. Bij een vorig verblijf ging ik op zoek om de 2-3 dagen, dus voor het gemak en om geen vakantietijd te verliezen, kocht ik in één keer om van de vakantie van ons leven vol te kunnen genieten. Ik had een 5-sterren hotel geboekt en € 5.000 gespaard, maar die droom werd een hel. Ik had de hasj geen uur tevoren gekocht toen de politie mij in het hotel kwam aanhouden. Ik was nog geen vijf uur in Antalya! De politie was op de hoogte dat ik drugs bij me had. Hoe wisten ze dat? Werkte de dealer met de politie samen? Ik vertelde dat ik de dealer bij mijn vorige verblijf ontmoet had en die jongen zei dat ik vooraf kon bestellen vanuit Nederland, zodat hij de hasj klaar zou hebben als ik kwam. De hasj was in kleine pakjes met plasticfolie en tape ingepakt, ongeveer 90 stuks. Aangezien ik geen twee uur in het hotel was, en geen plastic of tape bij me had, was het al snel duidelijk dat ik die pakjes niet zelf gemaakt had. Ik had ook geen weegschaal, uiteraard. De camerabeelden van het hotel laten zien dat ik één uur na het inchecken ben weggegaan, één uur later terug was met een plastic zak in de hand. De rechtbank geeft toe dat ik de pakjes niet gemaakt kon hebben en ze ook niet het land heb ingesmokkeld, maar ze willen het toch graag als handel zien! Waarom en hoe dan? Het zijn pakjes, klaar voor verkoop, zeggen ze. Het is een grote hoeveelheid, zeggen ze. Maar ik spreek geen Turks, heb geen actieve simkaart, geen klanten in mijn telefoon, niemand die getuigt van verkoop. Ik kan het gewoon niet vatten. Dat Afghaans spul is nog geen 4% THC en wat ik rook in Nederland is boven 20%. Dat is de reden voor de hoeveelheid, niets meer, niets minder! Het is duidelijk dat niets wijst op verkoop, geen enkel bewijs ervoor, misschien zelfs bewijs van het tegendeel! De dealer werd niet gevonden, terwijl ik zijn naam gaf en waar hij werkt. Niet te geloven dat ze hem niet vinden en dat ik voor handel word aangeklaagd! Elke dag, sinds mijn aanhouding één jaar terug, vraag ik me af waarom ze me dit aandoen? Waar is bewijs? Hoe kan dat gerechtigheid zijn? Ik kwam hier met mijn Nederlandse ID-kaart en ging ervan uit dat hier de mensenrechten zoals in Europa zijn, waar je onschuldig bent tot het tegendeel bewezen is. Zonder bewijs kun je toch niet aangeklaagd worden? Ik heb € 2.500 aan een advocaat uitgegeven, ben al vijf keer naar de rechtbank geweest, maar die vindt elke keer weer een reden om mijn aanhouding te verlengen: voorarrest zonder bewijs! Eén jaar lang! Dat kan toch niet? Eerst was het info aan Interpol vragen, dan gingen ze info bij de Ambassade aanvragen. Bij de derde keer, ging het om via de officiële weg info te vragen bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. De vierde en vijfde zitting steeds onmiddellijke verlenging van de aanhouding omdat er nog geen antwoord was gekomen. Gewoon bevestiging vragen aan het Nederlands Consulaat en je hebt bevestiging dat ik Nederlander ben, toch? En dit terwijl ik een Nederlandse ID-kaart heb, een Nederlands rijbewijs, Nederlandse bankkaarten, vliegticket heen en terug voor Nederland. De consul is bij me langs geweest en ik krijg financiële steun! Wat wil die rechtbank dan? Echt raar... Ondertussen heeft mijn advocaat bij de hoogste rechtbank een klacht ingediend tegen mijn aanhouding. Ik wacht op een antwoord. Ook is er nog de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de Europese Rechtbank voor Mensenrechten. Dat is de laatste troef, dus hou ik die nog even achter de hand. Ik ben mijn huis kwijt en mijn auto. Ik heb mijn kinderen en mijn familie al één jaar niet gezien. Er is hier niks te doen in de gevangenis. Buitenlanders mogen niet werken, boeken mogen enkel in het Turks (maar Comeback krijg ik wel). We zijn met zeven man in een cel met vier bedden en je moet voor je gaat liggen even de kakkerlakken wegjagen. Je wordt afgeperst, en zelfs geslagen om het geld dat je hebt met andere te delen. Bewakers komen twee keer per dag even tellen of iedereen er nog is, dat is hun werk voor de dag. Geen sport, geen studies. Wel één keer per maand op het 'voetbalveld' voor een uur, maar daar is geen sprietje gras op, wel stenen en zo. Een bal moet je zelf kopen, uiteraard. Ben je ziek, kun je aanvragen om de dokter te zien, maar dat kan 2 maanden duren... Al één jaar geen bezoek, buiten de Consul. Vrienden en familie zijn gekomen, maar ze kregen geen toegang. Ik ben 37 jaar en kom uit Amsterdam. Jammer dat ik nog geen bezoek van jullie kreeg. Ik hoop dat mijn verhaal in Comeback en in de Nederlandse media gepubliceerd wordt, in de hoop dat dit mij enige vorm van steun kan bieden en dat iemand zich vragen stelt bij wat er hier gebeurt. Hoe kan dit in de 21ste eeuw? Met vriendelijke groet,

R

30

• turkije

co m e b ac k • n u m m e r 2 • 2 019


b r ieven

waardeer het leven Ik zet het scheermesblad op mijn pols en met een snelle beweging ontstaat er een openstaande wond, maar nog nauwelijks bloed. Ik zet het mes in de wond en herhaal dezelfde beweging en direct stroomt het bloed langs mijn onderarm, om in snel opeenvolgende dikke druppels op mijn bed te vallen. De pijn viel eigenlijk erg mee. 'Dat is het dan' gaat het door mijn hoofd. Ik ga liggen en verwacht spoedig bewusteloos te raken, om vervolgens pijnloos in te slapen. De afscheidsbrieven heb ik onder de deur geschoven en zijn door de nachtwacht al meegenomen. Ik heb me zo net mogelijk aangekleed, zodat ik daarin naar Nederland word overgebracht en mijn familie geen 'gevangene' krijgt thuisgestuurd. Dit is de oplossing voor de ondraaglijke situatie. Naast een bijzonder lange gevangenisstraf heeft de rechter – tegen de wens van het OM en de advocaat in – een boete van bijna een half miljoen opgelegd, die ik onmogelijk kan betalen. Als gevolg daarvan wordt de WETS geblokkeerd en zal ik pas na mijn pensioen naar Nederland terugkeren. Zonder enig bewijs is deze boete opgelegd. Corruptie, gesjoemel met bewijs, leugens van politie en politie in de jury. De kranten maken er hier regelmatig melding van. Toch wordt er niets gedaan. Vaag hoor ik gerammel van sleutels, de luide 'klak' van het slot en stemmen. Er wordt tegen me gesproken, maar ik ben zo diep in mezelf gekeerd dat ik niet wil reageren, alsof ik niet wakker wil worden. Eerder in de nacht had ik uit onmacht en woede mijn cel kort en kleine geslagen met de stoel. Langzaam word ik me gewaar van mijn omgeving: een puinhoop, papieren en een TV in stukken liggen op de vloer. Uiteindelijk is dit ook mijn redding omdat men controleerde in wat voor staat ik was. De hoofdbewaker zit later, als de verpleegster klaar is met hechten en verbinden, naast me op bed en praat tegen me. De woorden komen niet aan. Een bewaker wordt bij de deur gezet en observeert elke beweging. Ik ruim een beetje op en maak een kop koffie. Enige tijd later, als ik op bed – bloed ontwijkend – lig te dommelen, komt de priester binnen. Hij spreekt me streng maar begripvol toe. Wat ik me in mijn wanhoop niet realiseerde, is dat mijn bedoelde offer om druk bij familie en mezelf weg te nemen, juist het tegenovergestelde effect zou hebben. Zo had ik het niet gezien. Deze omgeving doet rare dingen met je hoofd. Een week later doe ik de biecht, waar een geschrokken (andere) priester nogmaals de consequenties van zelfdoding benadrukt. 'Een vader in de gevangenis is nog steeds een vader' denk ik bij mezelf. Ik besluit het mijn kinderen (nog) niet te vertellen. We zijn erg close en ik zie nu welk drama is afgewend. Na de biecht krijg ik een nieuwe rozenkrans, de andere was zo met bloed doordrenkt dat deze niet meer te redden was. Toch heeft het geheel een positieve kant, bewakers en medegevangenen tonen hun begrip en medeleven en bieden hulp aan. Ook volgt er een formeel begeleidingsprogramma. De eerste dagen na de onbezonnen actie ben ik een soort van verdoofd. Nu dat eenmaal weg is, is er een last van me afgevallen. De uitkomst van de juridische vervolgstappen hebben minder effect op me en bidden geeft me meer kracht. De tekst van de titelsong van de jaren-70 MASH serie gaan ook door mijn hoofd. 'Suicide is painless... And you can take or leave it if you please'. En zo voelt het. Ik ben niet bang meer voor de dood, maar waardeer het leven meer en ik heb weer hoop. De moraal? Vraag om hulp als je tegen het plafond zit, en houdt vol voor je familie en jezelf. Uiteindelijk kom je weer vrij. Vertrouw op God en vergeet niet te bidden.

J

• engeland

OPROEP Wil je bezoek van Epafras? Laat dit dan aan ons zo snel mogelijk weten met behulp van de portovrije envelop! Zo blijven we op de hoogte van je meest actuele verblijfplaats en komen ook na een overplaatsing brieven en Comeback op het juiste adres. Wil je corresponderen? Dat kan met gedetineerden in buitenland en binnenland, maar ook met vrijwilligers in Nederland. Zij kunnen je op de hoogte houden van wat er zoal speelt in de Nederlandse samenleving. Vraag bij Epafras een formulier aan om je aan te melden. Wil je meedoen aan het Kindercadeauproject? Dat is mogelijk voor eigen kinderen tot en met 12 jaar die in Nederland wonen. Geef dan ook contactadres, geboortedata en eventueel telefoonnummer door, zodat toestemming gevraagd kan worden. Wil je een Bijbel ontvangen? Het toezenden van een Bijbel en lectuur is aan regels gebonden. In Frankrijk wordt lectuur alleen toegelaten als daar toestemming voor is gevraagd en gekregen. Voor Spanje, en in mindere mate voor Engeland, geldt dat pakketjes retour gezonden worden. Als je gevangen zit in een van deze landen en lectuur wilt ontvangen, informeer ons dan als je een andere manier hebt gevonden voor ontvangst. Voor gedetineerden in Duitsland proberen wij bij een aanvraag voor een Bijbel de lokale geestelijk verzorger in te schakelen om toegang tot jou te krijgen. Heb je tips voor gedetineerden, reacties, verhalen of gedichten? Brieven worden vertrouwelijk behandeld. Is jouw verhaal bestemd voor publicatie in Comeback, geef dit dan uitdrukkelijk aan. Bij dit nummer vind je een portovrije envelop. [Deze envelop is alleen bedoeld voor post voor Epafras of familie, niet voor Reclassering of PrisonLAW.] Je kunt schrijven naar:

Antwoordnummer C.C.R.I. 9804 3500 ZJ Utrecht the netherlands

comeback • nummer 2 • 2019

31


achte r o p

column

Reynaldo Adames

What a wonderful world The Shawshank Redemption is een film over het leven in de Amerikaanse gevangenis in de jaren ’50, waar corruptie bij bewakers en directie een grote rol speelt. Persoonlijk vind ik een van de mooiste scenes uit de film het moment dat Andy, de hoofdrolspeler, een vinylplaat vindt met operamuziek en deze opzet zodat de gehele gevangenis het kan horen. Alle gevangenen kijken op, sommigen deden hun ogen dicht terwijl ze zichzelf overgeven aan de muziek. Muziek is magisch, en ik kan me herinneren dat ik momenten heb gehad, net zoals Andy, dat ik achterover leunde en genoot. Ontgiften In de buitenwereld hebben we vaak muziek aan, maar we luisteren niet. In de gevangenis is dat meestal anders, het is en blijft een plek waar je dingen gaat waarderen die buiten misschien vanzelfsprekend zijn. Nummers van Marvin Gaye heb ik waarschijnlijk tig keer gehoord op de radio, maar pas in detentie, toen ik een cd van een medegedetineerde leende, ben ik ze echt gaan waarderen. In mijn eerste boek ‘Eens een boef’ beschreef ik muziek als een middel om mijzelf te ontgiften. Want het soort muziek en de teksten waaraan ik gewend was, hebben zeker een rol gespeeld in het feit dat ik vastzat. Om een voorbeeld te geven; het nummer ‘Hellrazor’ van Tupac had ik meestal hardop staan onderweg naar een overval. Dat soort nummers bevestigden mijn levensstijl. In detentie ben ik er op een gegeven moment steeds minder naar gaan luisteren. Het had een positief effect, ik luisterde steeds minder naar de hip-hop en gangsterrap die deel uitmaakten van mijn toenmalige identiteit. Muziek liet me anders naar de wereld kijken, en uiteindelijk ook naar mezelf.

gitaarlessen zien nemen in de gevangenis waar ze veel voldoening uit haalden. Mannen die zich ook af en toe terugtrokken in hun cel en hun gitaar bespeelden. Naast rust bracht het vreugde op momenten dat je het niet zou verwachten. In de kerk hebben we zondag weleens uit volle borst meegezongen terwijl we de teksten soms maar half kenden, maar er was vreugde. Inmiddels ben ik een aantal jaren buiten en ik betrap me er telkens op dat ‘What a wonderful world’ van Louis Armstrong een tijdje blijft hangen nadat ik mensen op straat elkaar zie begroeten. ‘I see friends shaking hands saying how do you do? They're really saying I love you’. Prachtig! En wat een verschil met Tupacs Hellrazor: ‘Mama raised a hellrazor, born thuggin' Heartless and mean, muggin' at sixteen’. Om maar een voorbeeld te geven hoe ik, doordat ik binnen anders naar muziek ben gaan luisteren, anders naar de wereld en de mensen om me heen ben gaan kijken.

Vreugde Toen kwam de rust, een ander magisch aspect van muziek. Op momenten waarop je het heel erg moeilijk hebt, kan je de rust vinden in muziek. Het is gebeurd, dat als er conflicten waren op de afdeling of dat ik gedoe had met het thuisfront en dat ik me terugtrok in mijn cel en muziek opzette; rust! Het is niet alleen het luisteren, maar ook het beoefenen ervan. Zo heb ik mannen

Reynaldo Adames heeft een lange weg afgelegd. Van dader naar iemand die in gevangenissen zijn eigen verhaal vertelt. Het verhaal dat het weer goed kan komen. Als je maar de confrontatie durft aan te gaan.

de rechter

jesse van muylwijck

Profile for Comeback

Comeback 2 2019  

Comeback 2 2019  

Advertisement