Comeback 1 2021

Page 1

Tijdschrift voor gedetineerden in het buitenland

JOUW DROMEN LATEN UITKOMEN

N U M M E R 1 • 2021

‘IK WAS MIJN EIGEN PSYCHOLOOG’ Danny Kegel zat 10 jaar vast in Peru

‘OOK EEN RECHTER IS EEN MENS VAN VLEES EN BLOED’ Rechter Frank Wieland zoekt verbinding in de rechtzaal

JE STRAF UITZITTEN IN NEDERLAND


PUZZEL

D Z K IJ L O R V E R H A A L S

G O E D E V R IJ D A G M E I C

A N E I M A N D V A L G C R H

P D N K T K U I K E N R E D I

I A J R O N E U C E A S J R L

K G A O S R A R E N A B F E D

D E R O I I S K D O H F E K E

O I I N H V U N A S T R I K R

O L G Z E T R E L V U E L I E

R I E G U E P E O E S V E K N

B M N L I M R P C F E A D M E

T A P Z T A I S O E K G A U L

Z F E I E A S A H E P R M P L

B L O E M R E N C S K T E S O

P T H C O T P O E T N E L K B

© www.puzzelpro.nl 4 1 8 5 2 3 7 4 9 4 8 1 5

7 4

2 7 9 5 4 1 5 3 7 8 4 6 3 5

6

3

5 3

5 6 7

8 4 9 7 8 8 5

2

4

5

6

1 7 3 2 8 9 7

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

7 5 3 2 4 6

3 9 5 8 1 5

8

5

7

2

1

9

4 1 1 3 6 6 7 4 1 5

8 8 7 1 5 6 3

2 5

1 7 1 9 1 4

2 2 7 8 1

2 9

6 3 3 9 2 4

WOORDZOEKER Bij de woordzoeker zitten de woorden horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Zoek ze op en streep ze af. De overblijvende letters vormen achter elkaar gelezen de oplossing (zie pagina 31).

BLOEM BOLLEN BROODKIP CHOCOLADE DANS EENJARIGEN ENGEL FA M I L I E FEEST GEEL GOEDE VRIJDAG HAAN KERK KIKKERDRIL KOOR KROON KUIKEN LENTE MAART M A D E L I E FJ E MAND MARKT MUZIEK NARCIS OPTOCHT PA A S VA K A N T I E PLEZIER RECEPT SCHILDEREN SPEENKRUID STRIK SURPRISE TULP VERF VERHAAL VIERING VROLIJK ZANG ZONDAG

SUDOKU Een sudoku is een puzzel van negen bij negen vakjes waarin een aantal reeds ingevulde getallen staan. Vul de overige vakjes in, zodat in elke horizontale lijn en in elke verticale kolom de cijfers 1 tot en met 9 een keer voorkomen. Verder is de puzzel weer ingedeeld in negen blokjes van drie bij drie, die elk ook weer eenmaal de cijfers 1 tot en met 9 moeten bevatten.


INHOUD

REDACTIONEEL In het eerste nummer van 2021 van de Comeback gaat het over terugkeren naar Nederland, als je daar nog een deel van je straf moet uitzitten. Hoe gaat het er dan aan toe in een Nederlandse gevangenis? Is het echt zo dat je al snel met een enkelband thuis zit? Of gaat het toch anders? Sommige Nederlanders komen terug terwijl ze ook nog verslaafd zijn aan drugs. Wat dat betekent lees je in het verhaal van Danny Kegel, die lange tijd vastzat in Peru. Met hulp en dankzij zijn muziek kon hij zijn leven toch een andere wending geven. In deze Comeback ook een kennismaking met onze nieuwe columniste: Inge Schilperoord. Ze werkt als forensisch psycholoog en is schrijver. Ze schrijft in haar column over de overeenkomsten tussen de mens voor en achter de tralies. Inge vervangt Reynaldo Adames die de afgelopen jaren de achterpagina vulde. We willen hem graag hartelijk danken voor zijn persoonlijke verhalen. Bij dit nummer vind je ook een kaart met een Paasgroet uit Nederland. Mensen uit de kerken hebben een kaart geschreven, ook voor jou, als je in het buitenland vastzit. Om je te laten weten dat er hier aan je gedacht wordt. Helaas laten niet alle gevangenissen deze kaart toe. Je kunt ons altijd schrijven via de antwoordenveloppe. We zorgen dan dat er op een andere manier een groet naar je toe komt! Heb je zelf zin om ook iets te maken of tekenen? Doe dan mee met de het project Hoop in je cel. Je leest er meer over in dit nummer. We zien uit naar jullie reacties!

NIEUWS BINNENLAND 04 NAAR EEN NEDERLANDSE GEVANGENIS 08

ʻHard knokken en je mogelijkheden pakken’

‘OOK EEN RECHTER IS EEN MENS VAN VLEES EN BLOED’

12

COLUMN SANDRA GELOOF

15 16

NIEUWS BUITENLAND ‘IK WAS MIJN EIGEN PSYCHOLOOG’

18 20

SPORT STRAF UITZITTEN IN NEDERLAND

22 24

BRIEVEN ACHTEROP

27 32

Rechter Frank Wieland zoekt verbinding in de rechtzaal

Jouw dromen uit laten komen

Danny Kegel zat 10 jaar vast in Peru

Verloop en voorwaarden

Nienke van Dijk DIRECTEUR EPAFRAS

COLOFON

Comeback is een uitgave van Stichting Epafras, Reclassering Nederland, Dutch&Detained en Lawyers Across Borders en wordt gratis verspreid onder Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Hoofdredactie Nienke van Dijk / Epafras Redactie Marjolein van Rotterdam Artdirectie Nienke Katgerman / Gront Medewerkers Sander Bouten / Global Village Media, Jarmila Thodé / Epafras, Melinda Lewis en Klasinet Lageman / Reclassering Nederland Bureau Buitenland, Sofie Bollen & Veerle Goudswaard / Dutch&Detained en Robert Malewicz / Lawyers Across Borders Bladmanagement Arjen Duijts / Global Village Media Strip Jesse van Muylwijck Puzzel Puzzelpro.nl Redactieadres Morssingel 5-7, 2312 AZ Leiden Email info@epafras.nl Telefoon +31 (0)71 – 204 84 07 Mobiel +31 (0)6 - 255 90 281 (voor gedetineerden, familie en naasten) Website www.epafras.nl Stichting Epafras heeft tot doel geestelijke verzorging te bieden aan Nederlanders in buitenlandse strafinrichtingen. Epafras richt zich in deze geestelijke verzorging op iedereen die te kennen geeft daar behoefte aan te hebben.

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

3


NIEUWS BINNENLAND

Lege terassen door sluiting horeca

Lege straten tijdens de avondklok

Demonstratie tegen de corona maatregelen

CORONANIEUWS NEDERLAND In Nederland stierven in 2020 169.000 mensen, 15.000 meer dan in een gemiddeld jaar. Dat maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek in januari bekend. Alle sterfgevallen boven het gemiddelde noem je de oversterfte. In 2020 is corona de veroorzaker. Dat nieuws hoort Nederland terwijl de ‘tweede golf’ – die van najaar en winter 2020/2021 – over het land gaat. De tweede is zwaarder dan de eerste. Meer besmettingen, en meer ziekenhuisopnamen. Intussen blijken er ook mensen te zijn besmet met varianten van het oorspronkelijke coronavirus. De Engelse en Zuid-Afrikaanse variant zijn nog besmettelijker. AVONDKLOK LEIDT TOT RELLEN Vooral die besmettelijke varianten leiden tot steeds strengere maatregelen. Met name één maatregel leidt tot veel discussie: de avondklok. Die volgt kort nadat de tweede lockdown is ingegaan. Een avondklok zou niet passen bij het vrijzinnige Nederland, en sommige mensen maakten zelfs vergelijkingen met de spertijd in de Tweede Wereldoorlog. Maar die vergelijking gaat de meesten veel te ver, en in de tweede helft van januari komt het er toch van. Niemand mag na negen uur ‘s avonds de deur uit. Op de eerste dagen van de avondklok zijn er soms rellen. Jonge gasten gooien stenen

4

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

naar de politie, plunderen winkels, duwen de dienstauto’s van de politie en hulpverleners om en stoken straatvuren. Maar al snel blijven verdere rellen uit. In Rotterdam richt burgemeester Aboutaleb zich tot zijn stad in een filmpje. Hij praat direct tot de jongeren. ‘Voel je je goed met die tas gestolen spullen naast je bed?’ Na de eerste chaotische avonden nemen de rellen overal af. Dat komt ook doordat buurtbewoners meehelpen. In de Bijlmer bijvoorbeeld blijft het rustig nadat bewoners jongeren naar huis sturen, schrijft Trouw. In februari spant een groep felle tegenstanders van de avondklok een rechtszaak aan. De rechter geeft hun gelijk, maar de regering zorgt vervolgens snel voor een noodwet, waardoor de avondklok toch blijft. Bovendien heeft in hoger beroep de regering alsnog gelijk heeft gekregen. SCHOOLSLUITING Maar de maatregelen hebben ook negatieve effecten. Trouw schrijft bijvoorbeeld over de schoolsluiting. Die beschadigt kwetsbare kinderen en leidt tot flink wat meer gevallen van mishandeling. Uit Leids onderzoek blijkt dat naar schatting bijna 40.000 kinderen zijn mishandeld tijdens de eerste lockdown, drie keer zoveel dan in dezelfde periode in 2017. Om de schade van de schoolsluiting te herstellen en meer problemen te voorkomen komt er een miljardeninjectie in het onderwijs. 8,5 miljard

euro in 2,5 jaar om te voorkomen dat de coronacrisis blijvende schade achterlaat in het onderwijs en bij een hele generatie scholieren en studenten. Volgens het FNV, de vakbond, zijn ook werknemers de klos. Zij moeten van hun baas naar kantoor en de vrijdagmiddagborrel komen, terwijl de overheid juist iedereen die kan thuis wil laten werken. De christelijke vakbond CVN schat het percentage dat verplicht naar kantoor moet op 25 procent. DE ECONOMIE Net als tijdens de eerste golf zijn er tijdens de tweede coronagolf verschillende kampen. Aan de ene kant mensen die voorzichtig zijn, niemand in gevaar willen brengen en zich houden aan de regels. Tegenover hen mensen die denken dat de maatregelen – zoals het sluiten van de horeca en de winkels – overdreven zijn en de economie om zeep helpen. Dat de economie te lijden heeft van de coronacrisis betwist niemand. De economie krimpt in 2020 door corona met 3,8 procent, de grootste daling sinds de Tweede Wereldoorlog. De overheid probeert bedrijven overeind te houden en dat mag wat kosten: begin februari is er al 61 miljard euro uitgekeerd. Toch vallen sommige bedrijven buiten de boot. Een aantal ondernemers die naast de noodpakketten grijpen, klagen het Rijk aan. Sinds het uitbreken van de coronacrisis zijn er 482 rechtszaken ge-


NIEUWS BINNENLAND

voerd over de steunmaatregelen, blijkt uit cijfers die de Volkskrant opvroeg. De kans op succes voor de rechter lijkt niet heel groot: er bestaat niet zoiets als recht op overheidssteun. EN INTUSSEN: VACCINEREN! Op 6 januari wordt in Nederland het eerste vaccin tegen het coronavirus gezet. Nederland zit daarmee in Europa in de achterhoede. De traagheid heeft allerlei oorzaken. Vaccins worden niet geleverd en de organisatie loopt niet gesmeerd. De verdeling leidt tot gemopper en soms groot, soms klein leed. Zo beschrijft de Volkskrant hoe de 88-jarige Martien Haveman niet tegelijk met haar man Piet (90) kan worden geprikt. Ze vallen in verschillende leeftijdsgroepen van het vaccinatieschema. Ruim een maand na de eerste prik zijn ongeveer 500.000 mensen ingeënt. Ze zijn nog niet 100 procent immuun, maar al snel blijkt dat de sterfte onder de groep gevaccineerde personen enorm is afgenomen, de effecten van het vaccinatieprogramma zijn dus al zichtbaar. GEDETINEERDEN IN DE PROBLEMEN In de Nederlandse gevangenissen raken ook steeds meer mensen besmet. Begin februari zijn een kleine 500 gedetineerden positief getest op corona. Nog veel meer zitten er in quarantaine. Een aantal gevangenissen is helemaal dicht gegaan en mag er geen bezoek meer komen, in andere zitten er hele afdelingen in isolatie. Gedetineerden klagen soms over de beschermingsmaatregelen die zijn getroffen. Ze vinden het niet genoeg. In januari bijvoorbeeld, doen 19 gedetineerden van de penitentiaire inrichting in Heerhugowaard aangifte tegen hun gevangenisdirecteur. Zij stellen hem verantwoordelijk voor de verspreiding van corona binnen de inrichting, schrijft de Volkskrant. Het dragen van mondkapjes was hun verboden. Maar als niet voldoende afstand kan worden gehouden, worden mondkapjes nu toch verplicht in gevangenissen. Dat heeft minister Dekker (Rechtsbescherming) besloten. Penitentiaire inrichtingen vinden het wel belangrijk dat gedetineerden herkenbaar zijn, zodat medewerkers hun identiteit en hun gemoedstoestand kunnen zien. Gevangenisdirecteuren krijgen dan ook de ruimte om af te wijken van de nieuwe richtlijnen. Dit kan als de gezondheid of veiligheid van personeel of gedetineerden in gevaar komt.

Het kabinet van minister president Mark Rutte stapt op na de toeslagenaffairre

DE REGERING STAPT OP Het hing al een tijdje in de lucht. De ‘Toeslagenaffaire’, over de kinderopvangtoeslag, zou weleens het einde kunnen betekenen voor de Nederlandse regering. Half januari is het zo ver. De aanleiding is een onderzoek van een Tweede Kamercommissie dat in december is gepresenteerd. De uitkomst van het onderzoek is dat er ongekend onrecht is gedaan aan de ouders. Honderden ouders zijn jarenlang gebrandmerkt als fraudeur, schrijft de Volkskrant. Naar schatting 26.000 ouders, van 2013 tot en met zeker 2019, hebben onterecht de ontvangen toeslagen moeten teruggeven aan de Belastingdienst. Velen moesten schulden maken om te kunnen betalen. De schulden lopen soms in de tienduizenden of zelfs honderdduizenden euro's. Opvallend vaak zijn mensen met een buitenlandse achternaam de klos. Half januari dient het kabinet zijn ontslag in. ‘Als het hele systeem heeft gefaald, kan alleen gezamenlijk verantwoordelijkheid worden genomen’, aldus premier Rutte. Het vertrek van de regering wordt als symbolisch gezien. Op 17 maart zijn er tenslotte verkiezingen. Intussen worden de ouders geholpen met geld.

BOEREN WILLEN HEK TEGEN WOLF Een groep Friese veehouders wil een hek rond de provincie Friesland plaatsen om wolven buiten de deur te houden schrijft het AD. De boeren, verenigd in de stichting Wolvenhek Fryslân, zijn bang dat koeien en schapen binnen tien jaar uit de wei zullen verdwijnen door ‘de snelle uitbreiding van de wolf’. De veehouders denken dat er over vijf jaar 50 tot 150 wolven in Nederland zijn. De boeren starten met een inzamelingsactie om het hek van enkele honderden kilometers lengte te kunnen betalen. Het wolvenhek gaat ongeveer 2 miljoen euro kosten en zou zich moeten uitstrekken van het IJsselmeer tot aan het Lauwersmeer, dus langs de grenzen met Overijssel, Drenthe en Groningen. Er heeft zich nog geen wolf in Friesland gevestigd, maar er zijn wel aanvallen van zwerfwolven geweest. Volgens de stichting Wolvenhek Fryslân is het voor individuele boeren in Friesland onmogelijk om hun vee te beschermen tegen wolvenaanvallen, aangezien er in de provin-

cie meer dan 150.000 schapen en 300.000 koeien worden gehouden. In Gelderland en Noord-Brabant krijgen veehouders een schadevergoeding na een wolvenaanval en steun voor het nemen van wolfwerende maatregelen. De Zoogdiervereniging pleit voor een landelijke regeling. De fractie van de Fryske Nasjonale Partij FNP wil niet dat de provincie meewerkt aan de plannen. 'We maken van onze mooie en natuurlijke provincie op deze manier een dierentuin.'

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

5


NIEUWS BINNENLAND

EXPLOSIES IN POOLSE SUPERMARKTEN

Golden Earring met George Kooymans (rechts)

GOLDEN EARRING ROCKT NIET MEER De Haagse band die altijd doorging stopt. Het kon niet anders. Golden Earring heeft altijd gezegd te stoppen als één lid niet meer kan spelen. Als bekend wordt dat George Kooymans (72) de spierziekte ALS heeft, is het dus einde oefening, schrijft de Volkskrant. Kooymans is zijn leven lang verbonden geweest aan de Golden Earring. Hij is 13 als hij in 1961 een bandje opricht met zijn 15-jarige buurjongen Rinus Gerritsen. Ze noemen zich The Tornado's, tot blijkt dat er al een Engelse band is die zo heet. Nieuwe naam: The Golden Earrings. Nog weer later, in 1969, vervalt de s op het einde. De groep kiest dan voor harde rock, en breekt ook internationaal door: eerst op het Europese vasteland, daarna – dankzij de hit Radar Love − in Engeland en de VS. In totaal haalt Golden Earring 47 keer de Nederlandse Top 40, waarvan 27 in de top tien. Golden Earring speelde altijd en overal. In elk dorp, elke sporthal, elke feesttent. De Volkskrant: een polderfenomeen van wereldallure, dát was de Earring. Zestig jaar rockhistorie, 58 jaar on the road, waarvan de laatste 51 in de bezetting die met Radar Love (1973) wereldfaam verwierf.

Verschillende Poolse supermarkten gaan in vlammen op nadat een explosief is afgegaan. Als de politie uitrukt wanneer er voor een Poolse supermarkt in Aalsmeer een verdacht pakketje ligt, blijkt het geen explosief te zijn maar de bestelling van de broodjes. In Aalsmeer was al eerder een explosie bij een Poolse supermarkt, schrijft de Volkskrant begin januari. Sinds december waren er vijf ontploffingen geweest bij Poolse supermarkten. Behalve in Aalsmeer ook in Heeswijk-Dinther en in Beverwijk, waar twee keer bij dezelfde winkel explosies waren. In januari was opnieuw een aanslag op een Poolse supermarkt. Dit keer in Tilburg, maar de zaak was van dezelfde familie als de winkels in Beverwijk en Aalsmeer. De explosies leverden niet direct een spoor naar een dader op. Volgens de Volkskrant wonen er In Nederland circa 200 duizend (geregistreerde) Polen, die dol zijn op hun eigen brood, vlees, worst en bier. Maar ook arbeidsmigranten uit andere Oost-Europese landen kopen graag Poolse producten.

Verwoeste Poolse supermarkt

ALLE BLIKJES VERZAMELEN! MOORDENAAR De hoeveelheid blikjes die in Nederland op straat komt te liggen is weleens geschat op 98 miljoen blikjes per jaar, zo’n 6 per landgenoot. Het zijn vooral Red Bull blikjes die in het zwerfvuil terechtkomen, op de tweede plaats staan de bierblikjes van Heineken. Al langer vinden veel mensen dat daar iets aan moet gebeuren. Een statiegeldregel bijvoorbeeld. Alleen was het bedrijfsleven daar altijd tegen. De staatssecretaris besloot daarom de bedrijven een kans te geven. Als ze de hoeveelheid blik met 70 procent konden laten afnemen hoefde de statiegeldregel niet. Het is niet gelukt. Vorig jaar steeg het aantal blikjes in het zwerfafval met 27 procent, in plaats van dat het met 70 procent afnam, schrijft het AD. Daarom komt er nu vanaf eind 2022 statiegeld op blikjes. Het bedrag per blikje wordt minimaal 15 cent.

6

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

KRIJGT GRATIE Hij schoot in 1983 zes mensen dood in het Delftse café ’t Koetsiertje en kreeg levenslang. Nu, 38 jaar later, krijgt hij gratie. Liever had de minister dat niet gedaan. Maar er zijn geen juridische middelen meer die de gratie kunnen tegenhouden. Cevdet (zijn voornaam) werd veroordeeld in een tijd dat in Nederland nog wel eens gratie werd verleend. In 2004 zei toenmalig minister Donner dat levenslang voortaan betekent dat je echt tot aan je dood in de cel blijft. Maar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft intussen bepaald dat levenslange opsluiting onmenselijk is. Na 25 jaar moet er een toetsing komen en kan gratie volgen. Het is voor het eerst sinds 1986 dat een levenslang gestrafte in Nederland gratie krijgt.


NIEUWS BINNENLAND

MEER PARTIJEN AANGEVOERD DOOR EEN VROUW Op 17 maart zijn er verkiezingen voor de Tweede Kamer. Als je dit leest zijn ze waarschijnlijk al geweest. Opvallend deze keer: er doen veel meer partijen mee dan normaal (37) en veel meer partijen worden geleid door een vrouw. Waar in de vorige Kamerverkiezingen van de grotere partijen alleen de SP en de Partij voor de Dieren een vrouw op het affiche had staan, zijn nu ook bij D66, 50+ en de PvdA vrouwen de lijsttrekker. De verkiezingen vallen midden een coronagolf. In januari twijfelde een enkeling over het doorgaan van de verkiezingen. Bij de politieke partijen is er geen twijfel. Wel komen er meer dagen om te gaan stemmen, mogen zeventigplussers per post stemmen, en mag iedereen van maximaal drie anderen een volmacht krijgen, dus voor drie anderen gaan stemmen.

SCHULDHULP VOOR MENSEN MET GELDSTRAF Er is hoop voor mensen met schulden die ook nog een boete krijgen of de verplichting hebben een schadevergoeding te betalen. Ook zij kunnen hulp krijgen bij het oplossen van hun schuldenprobleem. Minister Dekker wil hiermee ‘mensen vaker in de gelegenheid stellen hun financiën op orde te krijgen’, schrijft de Volkskrant. Volgens de krant betekende het hebben van een strafrechtelijke boete dat hulpverlenende organisaties niet wilden of konden helpen. Behalve als dat een verkeersboete was. Die situatie was een van de oorzaken voor het toenemen van het aantal Nederlanders met problematische schulden.

WINTERSE WEEK ZORGT VOOR VROLIJKHEID

SCHULDEN DOOR BOODSCHAPPEN VAN JE MOEDER Een bijstandsgerechtigde stapte naar de rechter omdat de gemeente vindt dat ze ruim 7.000 euro moet terugbetalen aan boodschappen die haar moeder jarenlang voor haar deed. Het ging om inkopen zoals wc-papier, brood, sla, vlees, koffie en eieren. De vrouw verloor het proces, en is de gemeente nu ruim 7.000 euro schuldig. Mag een bijstandsgerechtigde niet gewoon wat boodschappen aannemen van haar eigen moeder? Nee, niet als dat structureel is, oordelen zowel de rechter als de Participatiewet en de Fraudewet uit 2012. Voor een bijstandsuitkering gelden strenge normen en wie te veel krijgt moet dat terugbetalen. ‘Als je als bijstandsgerechtigde geld of goederen krijgt, móet je dat opgeven’, zegt hoogleraar Arbeidsrecht Evert Verhulp, ‘want de samenleving betaalt jouw uitkering. Maar je kunt je afvragen of de samenleving wel gul en menselijk genoeg is.’ Intussen is er dankzij deze zaak wel steun van kamermeerderheid voor aanpassing wet.

Schaatsen, sneeuwpoppen maken en sleetje rijden! Hoe lang hadden we dat al niet gedaan? Járen. En ineens, terwijl de krokussen bloeiden en de vogels baltsten, lag het land bedekt onder een dik pak sneeuw. Die ook nog eens een beetje smolt en plaats maakte voor ijs. Door de sneeuw en het ijs trok Nederland massaal naar buiten, aldus het AD. Op WhatsApp, Facebook, Instagram en Twitter deelden honderdduizenden mensen hun schaats- en winterfoto’s. De pret zorgde voor drukte in de ziekenhuizen, op de eerstehulpafdeling was het dubbel zo druk als normaal. Er stond ook wat tegenover. De sneeuw en het ijs voelden als een geschenk uit de hemel. Het AD vroeg een psycholoog waarom we er zo blij van werden. ‘Naar buiten gaan en vitamines van de zon pakken, helpt tegen de winterblues’, zei Hermanja Hage-Kok. ‘De lichaamsbeweging doet hetzelfde en het winterweer zorgt tenslotte voor verbinding tussen generaties. Je zag alle leeftijden sleetje rijden, sneeuwballen gooien of op het ijs. Iedereen deelde in het plezier.’

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

7


H OO F DA RT I K E L

OVER NAAR EEN NEDERLANDSE GEVANGENIS

‘ H ARD KNOKKEN EN JE MOGELIJKHEDEN PAKKEN’ Straks lekker thuis met een enkelband! Dat is het beeld dat gedetineerden in het buitenland wel eens hebben van strafoverdracht naar Nederland. Zo simpel is het helaas niet. In dit verhaal lees je wat er wél gebeurt als je TEKST: Marjolein van Rotterdam verhuist naar een gevangenis in Nederland.

Z 8

o snel als maar kan naar Nederland. De meeste gedetineerden die in een buitenlandse cel zit-

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

ten willen dat. Zij kunnen niet wáchten tot ze met de WETS of de WOTS kunnen overstappen. Volgens oud-gevangenisdirecteur

Peter Baaijens hebben ze daarin groot gelijk: 'Veel Nederlanders die vastzitten in het buitenland willen naar Nederland omdat ze dan dichter bij hun familie zitten. Ze vinden dat het belangrijkste wat er is, en terecht. Er zijn ook mensen die het doen vanwege de medische zorg. Ook zij hebben gelijk. Waar de zorg in het buitenland niet altijd aanwezig


H OO F DA RT I K E L

weinig vanaf weten. Margreet – casemanager bij de Justitieel Complex (JC) Zaandam – vertelt hierover: 'Sommigen hebben geen flauw idee van de gewoontes en regels in de gevangenissen.' GEEN GOUDEN KOOI Niet weten wat je te wachten staat is één ding; verkeerde dingen verwachten een tweede. Ook dat komt voor. Er zijn mensen die het idee hebben dat ze overstappen naar een soort hotel. 'Maar een gouden kooi is een Nederlandse cel zeker niet', zegt Peter. 'Ook krijg je niet meteen een enkelband waarmee je je straf lekker thuis uit kunt zitten. Sommigen willen direct alle vrijheden die er maar zijn. Het zijn wel de uitzonderingen, hoor, die denken dat dat normaal

manager regievoerder over je Detentie & Re-integratietraject.' Zes weken na binnenkomst heb je in Zaanstad de kans te promoveren van het basisprogramma naar een plusprogramma. Dit betekent onder meer dat je twee uur bezoek mag ontvangen. Na zes maanden detentie kom je in aanmerking voor het aanvragen van BZT (bezoek zonder toezicht), avondrecreatie en meer momenten uit je cel. In corona-tijd gaat het allemaal wel ietsje anders. Er is geen bezoek zonder toezicht, bijvoorbeeld, en iedereen die de gevangenis binnenkomt moet eerst 8 dagen in quarantaine. Margreet: 'Eerst kijken we welke praktische zaken geregeld moeten worden uit de vijf leefgebieden. Belangrijk bijvoor-

Tot nu toe was het mogelijk op twee derde van je straf met VI te gaan. Vanaf mei 2021 is het maximaal twee jaar eerder eruit

is, krijg je in Nederland gewoon hulp als je kiespijn hebt en medicijnen als je die nodig hebt. Een derde reden is de hulp die je krijgt bij de terugkeer naar de maatschappij. Dat is ook terecht. In de Nederlandse gevangenissen kan veel meer worden gedaan om je terugkeer naar de samenleving voor te bereiden. Net zo goed als een Spanjaard die in Nederland vastzit er niets aan heeft om voorbereid te worden op hoe het werkt in Nederland, heb je er niets aan als je als Nederlander leert hoe de hazen in Spanje lopen. Áls je als buitenlander al mee mag doen aan zo’n programma. En áls die programma’s er zijn natuurlijk.' Hoe het precíes werkt in de Nederlandse gevangenissen is iets waar veel mensen maar

is, maar het gebeurt. Onterecht, dus. Wie uit het buitenland komt en al een tijd heeft gezeten wordt toch net zo behandeld als iedere andere nieuweling. Herstel is het sleutelwoord. Gedetineerden moeten bereid zijn naar hun aandeel in het delict te kijken en mee te werken aan herstelactiviteiten, tot aan eventueel, als dat gewenst is, in het reine komen met het slachtoffer.' In JC Zaanstad waar Margreet werkt is er een standaardrecept: 'Je krijgt een vaste casemanager met wie je vrij snel na binnenkomst een gesprek krijgt. Het verschilt per afdeling, maar gemiddeld binnen een week. Een casemanager helpt je o.a. bij praktische zaken op de vijf leefgebieden: ID (Identiteitspapieren), Inkomen, Schulden, Huisvesting en Zorg. Daarnaast is de case-

beeld is of iemand huisvesting na zijn detentie heeft. Daarna wordt er een trajectplan opgesteld, vaak samen met de reclassering. We helpen met wat nodig is om de kansen in de maatschappij te vergroten: ervaring, diploma’s. In Zaanstad kun je certificaten behalen waarmee je uiteindelijk een bewijs van goed gedrag kunt krijgen (BGG) wat je kunt vergelijken met een V.O.G. (verklaring omtrent het gedrag). Ook goed om te weten: in een Nederlandse gevangenis wordt van je verwacht dat je zelfstandig bent. Er is een R.I.C. (Re-integratiecentrum) waar je zelf zaken kunt regelen, zoals het maken van een CV, het treffen van een betalingsregeling, aanmelden bij Woningnet, reageren op woningen etc. Eigenlijk ➔

STRAFFEN EN BESCHERMEN De wet Straffen en beschermen is in 2020 aangenomen en gaat per 1 mei 2021 in werking. Dankzij deze wet komt er meer verantwoordelijkheid bij de gedetineerde te liggen. Het gedrag van een gedetineerde in de inrichting is sterk bepalend, rekening houdend met eventuele (gedrags)beperkingen. Gevangenismedewerkers krijgen een grotere rol in het advies over vrijheden.

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

9


H OO F DA RT I K E L

ʻ We kijken vooral naar gedrag, en de bereidheid om naar je delict en de gevolgen daarvan te kijkenʼ komt het erop neer dat er veel kan als het nodig is ter voorbereiding op je leven buiten. Dat geldt ook voor verlof. Dat kun je krijgen vanuit een plusprogramma als het gericht is op re-integratie, zoals werk. Je mag tijdens een re-integratieverlof gaan solliciteren.'

10

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

VRIJHEDEN Peter: 'Wat we met nieuwelingen ook doen is kijken naar het vervolgtraject: de stappen naar meer vrijheid. De strafmaat en de zwaarte van het delict tellen mee: wie een licht vergrijp op zijn kerfstok heeft krijgt sneller vrijheden. Drugssmokkel is een

ander verhaal dan moord. Maar we kijken vooral naar gedrag, waaronder de bereidheid valt om naar je delict en de gevolgen daarvan te kijken. Zeker nu de nieuwe wet Straffen en Beschermen in werking treedt is gedrag het allerbelangrijkste. We willen weten wat iemand aankan. Is het veilig om naar buiten te gaan? Voor hemzelf maar ook voor de omgeving? Heeft hij een thuis waar hij heen kan? Is het verantwoord? Al die stappen zetten we. Meer vrijheid is dus geen recht. Je moet echt elke stap verdienen. Het goede nieuws: dat is mogelijk. Het is hard


H OO F DA RT I K E L

knokken en je mogelijkheden pakken, maar het kan. Als mensen willen kunnen ze veel hulp krijgen en een heel eind komen. Iedereen, behalve misschien wie echt een zware stoornis heeft, kan veranderen. Ik geloof niet in slechte mensen!'

meer: VI is voortaan beperkt tot maximaal twee jaar. Voor VI telt je gedrag tijdens detentie mee, net als eventuele risico’s en slachtofferbelangen en de belangen van de samenleving als geheel. VI is geen recht. Per gedetineerde wordt bekeken wat er kan.

Vrijheden zijn altijd gebonden aan voorwaarden, hoe meer je zelf geregeld hebt hoe beter het zal gaan VIER SMAKEN Eventueel kun je dus je meer vrijheden krijgen in Nederland. Tot 21 mei van dit jaar zijn er vier smaken. Samen heten ze detentiefasering. De termen zul je nog vaak tegenkomen, daarom leggen we ze hier kort uit en vertellen we je daarna wat er verandert. 1 BBI – De laatste maximaal 18 maanden van je straf kun je naar een Beperkt Beveiligde Inrichting, ook wel half open inrichting genoemd, of half open kamp. 2 ZBBI – Zeer Beperkt Beveiligde Inrichting, ook wel open inrichting, of open kamp. Alleen tijdens het laatste maximaal half jaar van je straf. 3 PP – een Penitentiair Programma. Maximaal 1 jaar lang kun je een Penitentiair Programma aangeboden krijgen. Je verblijft (buiten) op een goedgekeurd verlofadres. 4 VI – Voorwaardelijke invrijheidstelling. Je wordt onder voorwaarden vrijgelaten. Wat er verandert: De BBI’s en ZBBI’s verdwijnen en worden vervangen door de BBA’s, Beperkt Beveiligde Afdelingen. Ook het weekendverlof verdwijnt. De BBA’s beginnen in 2021 op negen locaties, er is plek voor 300 gedetineerden. Later wordt dat mogelijk uitgebreid naar 500. Een gedetineerde die voldoet aan de voorwaarden, komt terecht in een BBA in de regio waar hij of zij weer zal gaan wonen. Zo kun je een baan vinden waar je na je detentie kan blijven werken. In de BBI en ZBBI konden gedetineerden op weekendverlof. Dat is afgeschaft. Verlof kun je alleen nog krijgen voor belangrijke levensgebeurtenissen, en voor re-integratiedoelen. Werk buiten de inrichting is daar één van. Dat kan vanuit een BBA. Ook voor VI verandert er veel. Tot nu toe was het mogelijk op twee derde van je straf met VI te gaan. Vanaf mei 2021 kan dat niet

Het Penitentiair Programma (PP) geldt straks alleen nog voor gedetineerden met gevangenisstraffen van zes maanden tot een jaar. Het PP duurt dan minimaal vier weken en maximaal twee maanden. Het PP bestaat uit werk of een opleiding en indien nodig ook zorg. Vrijheden zijn dus altijd gebonden aan voorwaarden. Hoe meer je zelf geregeld hebt hoe beter het zal gaan. Margreet: 'Iemand in mijn groep is een man die aangehouden is in Spanje. Daarvandaan is hij naar een Belgische gevangenis overgebracht, twee jaar geleden kwam hij met de WETS naar Nederland. Hij is 6 weken na binnenkomst gepromoveerd naar een plusprogramma. Hij is nu bezig met het behalen van diverse certificaten en hoopt binnenkort een certificaat als voorman te kunnen behalen. Hij had veel praktische zaken al geregeld voordat hij naar Nederland kwam. Zo had hij in België al een betalingsregeling getroffen voor gerechtskosten. Zo voorkomt hij dat hij schulden heeft als hij vrijkomt. Het enige wat nog

geregeld moest worden was het aanvragen van een nieuwe ID kaart. Dit is door de casemanager geregeld. Hij is aangemeld bij de reclassering, er is een traject opgestart en hij kan in april uitstromen naar een Beperkt Beveiligde Inrichting. Vervolgens wordt er bekeken of hij vanaf 1 mei naar de Beperkt Beveiligde Afdeling (BBA) kan of dat hij terug geplaatst wordt in de gevangenis. Dit wordt door de selectiefunctionaris bepaald.’ ■

DETENTIE & RE-INTEGRATIEPLAN (D&R) Detentiefasering is een onderdeel van het detentie en re-integratieplan. Dit is het plan over jouw toekomst in en buiten de gevangenis. Het wordt opgesteld door een team van mensen die met jou bezig zijn. Dat heet het MDO (multidisciplinair overleg). Je casemanager rekent uit op welke data je eventueel in aanmerking kan komen voor detentiefasering. Hij of zij vraagt ook de noodzakelijke adviezen en stukken op en maakt een voorstel. Dit voorstel wordt besproken in het MDO. Het MDO adviseert de directeur. De directeur bepaalt of er een (over)plaatsingsverzoek gaat naar de selectiefunctionaris. De selectiefunctionaris beoordeelt het verzoek en beslist namens de minister.

TIPS VAN MARGREET EN PETER Peter: Als je nog in het buitenland zit kun je je alvast voorbereiden op detentie in Nederland. In Nederland is er tegenwoordig veel aandacht voor slachtoffers. Dat kan iemand zijn die jij beroofd hebt, maar het kan ook ➔ jouw sociale omgeving zijn, je vrouw je kinderen, of de maatschappij, en last but not least jijzelf. In Nederland wordt ook met daders over slachtoffers gesproken. Er zal je worden gevraagd hoe je tegenover je slachtoffers staat, hoe je naar je delict kijkt, en hoe je jezelf wilt corrigeren. Heel goed als je daar al een antwoord op hebt. In Nederland heet dat: ‘Werken aan herstel’. Margreet: Alle trajecten zijn maatwerk, wat heb jij nodig om succesvol te re-integreren in de maatschappij? Het belangrijkste voor een succesvolle re-integratie is weten wat je wilt: waar zie jij jezelf over 10 jaar? Wat heb je daarvoor nodig? Ook als je nog vastzit in het buitenland is het goed daar alvast over na te denken.

RE AG E D IT A R E N O P R T IK E L? SCHR IJF O N S!

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

11


INTERVIEW

12

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21


INTERVIEW

‘ O OK EEN RECHTER IS EEN MENS VAN VLEES EN BLOED’ In het hoofd van Frank Wieland, sinds 2019 oud-rechter, zit een antenne die verbinding zoekt. Ook in de rechtszaal staat die altijd aan. ‘Contact is essentieel.’

O

p de dag dat rechter Frank Wieland 70 wordt en (verplicht) met pensioen gaat, is het tien dagen na zijn meest besproken vonnis ooit. Op 4 juli 2019 leest hij het oordeel over Willem Holleeder voor: levenslang. Het Holleederproces heeft het land maandenlang in de ban gehouden. Het is een zaak met een dossier van meer dan 500.000 kantjes en meer dan 60 zittingsdagen. De rechter en de veroordeelde worden vaak in één adem genoemd. Een paar keer zeg ik bijna Frank Holleeder. Wieland schiet ervan in de lach. 'In mijn hoofd bén ik ook een beetje Willem Holleeder', zegt hij. 'Het verschil tussen hem en mij is ook weer niet zo groot. We zijn bijna generatiegenoten. Het had net zo goed andersom kunnen zijn, zei ik in de rechtbank wel eens tegen hem. Hij op mijn plek en ik op de zijne. Ik heb gewoon wat meer geluk gehad en hij wat meer pech, hoewel hij miljonair is geweest en ik niet! Of je het slechte pad opgaat of niet, heeft alles te maken met wat je tegenkomt onderweg in je leven. Ik ben heel beschermd opgevoed. We hadden geld genoeg, ik had vier broers en twee ouders. Willems vader was alcoholist. Hij heeft zich uit de armoede gevochten en is nooit opgehouden met vechten. Boeddhisten zeg-

AANRADER VAN FRANK WIELAND ʻVan mens tot mens zou ik tegen iedereen die in het buitenland vast zit dit willen zeggen. Je bent nu alles kwijt. Je zit in de ellende. Maar op een dag kom je weer thuis. Het gaat even duren, maar je kómt een keer thuis. Zorg daarom dat je dat huis zo dicht mogelijk bij je houdt. Houd contact.ʼ

TEKST:

Marjolein van Rotterdam

FOTO'S:

gronden van zijn daden zijn. Dat zijn de goede zittingen!’

Laura Cnossen

gen: ‘Alles heeft invloed, zoals een steen in een beek steeds ronder wordt door het water, worden ook mensen beïnvloed’. We maken onszelf niet. Ik geloof daarom niet in keuzes. Met een vriend die ook boeddhist is heb ik daar wel eens discussies over. Hij zegt dan bijvoorbeeld: Je ziet die deur daar. Die kan ik opendoen maar ook dichtlaten. Nee. Elke keer dat je denkt dat je een keuze maakt ligt die keuze er eigenlijk al. We zijn geprogrammeerd door onze genen, opvoeding en omstandigheden.’ SPANNENDE GEDACHTEN ‘Het is grappig wat er allemaal gebeurt als je de rechtszaal binnenstapt. Je komt de zaal binnen met dat hele dossier in je hoofd, en dan ontmoet je de verdachte. Ook de anderen komen met een vol hoofd binnen. De verdachte komt uit de cel en wordt

ZWAKTEBOD ‘Het klopt dat straffen daar éigenlijk niet bij past. Voor mij hoeft dat ook niet. Een celstraf helpt niet. Gedetineerden komen na een lange straf nogal eens verminkt of wraakzuchtig terug, met het gevoel dat ze afgeschreven zijn. Straf is een zwaktebod. We doen het omdat we geen andere instrumenten hebben. Wie een strafbaar feit pleegt, heeft ergens gebrek aan. Kennis bijvoorbeeld. Daar zou je dus iets aan moeten doen. We zouden moeten kijken waarop de vergissing gebaseerd is en wat we kunnen doen om deze handicap te verhelpen.' ‘Toen ik rechten studeerde in Utrecht, leerden we op een manier naar misdaad en straf te kijken die ‘het sociologische gezinsmodel’ wordt genoemd. In deze gedachtegang is de samenleving het huis. Een huis waar regels zijn, en waar je als

‘ Het verschil tussen Willem Holleeder en mij is ook weer niet zó groot’ een beetje overdonderd. De advocaat wil het beste voor zijn cliënt. De Officier van Justitie wil straf. Je zou voor aanvang eigenlijk eerst een paar minuten stil moeten zijn. Even wachten met de aftrap zou goed zijn. Dat begint toch anders. Daarna kun je rustig een gesprek beginnen. Daar is het mij om te doen: contact is essentieel. Vanaf het eerste moment weet ik meestal of er bereidheid is bij de verdachte. Soms stuit je op een muur van verzet. Veel vaker willen mensen contact. Je krijgt terug wat je geeft. Als het goed gaat voelt het alsof ik samen met de verdachte in een bubbel zit. Dan lukt het mij me in de ander te verplaatsen en te ontdekken wat de achter-

een van de bewoners die overtreedt, samen gaat kijken wat je eraan kunt doen. Je kijkt waar de fout vandaan komt. Was iemand boos, jaloers, of had hij geen cent te makken? Daar moet je je vinger achter krijgen. Dán kun je herhaling voorkomen. Eigenlijk kijk ik er nog steeds zo tegenaan. Er wordt gezegd dat het niet kan. Ons systeem zou nu te groot zijn, de samenleving is geen gezin meer. Maar dat is maar ten dele waar. Ik zal het altijd verdedigen. Het is geweldig als je mensen uit de criminaliteit kunt trekken.' ‘Als rechter kun je niet heel veel doen, dat is helaas zo. We hebben de wet, waaraan we nu eenmaal gebonden ➔

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

13


INTERVIEW

zijn. Met sommige verdachten zou ik graag nog eens hebben gepraat na de zitting. Dat gaat niet. Maar je kunt wel íets. Waar mogelijk zal ik mensen tegemoet komen. Als je tijdens een zitting hoort dat iemand zijn huis zal kwijtraken door een te lange gevangenisstraf, kun je zoeken naar alternatieven. Nederland dreigt nu de taakstraf af te schaffen voor geweld tegen politie, ambulances etc. Ik begrijp de redenering. Maar het beperkt een rechter in zijn mogelijkheden. Een heel verkeerd idee.’ LEVENSLANG Als je zo tegen straf aankijkt als Frank Wieland, is het een ramp om iemand levenslang te geven. Zeker in Nederland, het enige land in de Europese Unie waar een levenslange gevangenisstraf ook daadwerkelijk levenslang betekent. Toch deed hij dat drie keer. 'De eerste keer was op Curaçao. Daar spreek je recht in je eentje. Het was een jongen die drie mensen had vermoord. ‘Wat moet je nog meer doen om levenslang te krijgen?’, dacht ik. Dus ik veroordeelde hem. Deze

VONNIS HOLLEEDER Op 4 juli 2019 heeft de rechtbank Amsterdam aan Willem Holleeder een levenslange gevangenisstraf opgelegd voor het uitlokken van 6 aanslagen tussen 2002 en 2006. Bij die aanslagen werden 5 moorden, een doodslag en een poging tot moord gepleegd en werd aan één slachtoffer zwaar lichamelijk letsel toegebracht. B RO N : W I K I P E D I A

14

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

jongen ging stuk toen ik het uitsprak. Ik had er meteen spijt van. Later heeft het Hof er gelukkig 30 jaar van gemaakt.’ Met Willem Holleeder was het anders. Of ik hier spijt van had? Holleeder heeft een eerlijk proces gehad en heeft zijn verhaal kunnen doen. Nu is hij in hoger beroep en misschien wordt het anders. Dat is ook prima. Ik ben overigens wel blij dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft bepaald dat levenslange opsluiting onmenselijk is. Na 25 jaar moet er een toetsing komen en kan gratie volgen. Verder stopt het leven niet als je de gevangenis ingaat. Je kunt je blijven ontwikkelen. Wat ik net zei over het boeddhisme: het leven is een stroom. Ik ben een steen in de stroom van Willem Holleeder. Hij heeft het ermee te doen. Die steen is zijn karma.’ Voor Willem Holleeder voelt de steen misschien als een rotsblok dat ongeveer de

ik mijn dagelijkse wandelingetje in het natuurgebied hier vlakbij kan maken. Misschien komt het er ook eindelijk van het boek waar ik al een tijdje mee bezig ben af te maken. Het gaat over de keuzes die je maakt als rechter. En over wat rechters zijn: gewoon mensen van vlees en bloed net als iedereen.’ ‘Rechter zijn paste bij mij. Ik denk dat ik het zo weer zou worden als ik opnieuw moest kiezen – zeker de rechter die ik op het laatst was: invoelender, begrijpend, milder. Voor ik rechter werd was ik 7 jaar advocaat. Dan moet je altijd op hetzelfde aambeeld slaan, altijd alleen het belang van je cliënt dienen. Als rechter kun je een afgewogen oordeel geven. Dat vond ik bevredigend. Ook het contact dat ik had met verdachten was fijn. Het contact zet vaak alles op zijn kop. Na het lezen van een dossier heb je altijd een oordeel. Maar heel

‘ Waar komt de fout vandaan? Daar moet je je vinger achter krijgen. Dán kun je herhaling voorkomen’ hele stroom afsluit. Relativeert de boeddhist in Wieland nu niet te veel? 'Nu begint het gesprek vervelend te worden', lacht hij. 'Maar nee. Het is waar natuurlijk. Het is een groot ding. Maar het is niet het einde. Ik hoop dat Holleeder dat gaat inzien. Wie weet kan hij een studie gaan doen, of leren mediteren! Ik heb gezien dat mediteren iedereen kan helpen. Het boeddhisme leert je te stoppen met het regisseren van je leven.' CONTACT ‘Ik zit nu vaak thuis’, zegt Wieland even later, als we het hebben over hoe hij zijn tijd doorbrengt nu hij met pensioen is. ‘Maar de lockdown ervaar ik niet als belemmerend. Alles is relatief. Vorig jaar was ik vijf maanden geveld door corona, tot een ziekenhuisopname aan toe. Nu ben ik alleen nog wat kortademig en ben ik heel blij dat

vaak kantelt dat in de rechtszaal. Dossiers zijn zwart-wit, een mens is dat niet. Kom naar de rechtbank, raad ik daarom iedere verdachte aan. Denk vooraf na over hoe je in de situatie terecht gekomen bent. Vertel hoe het is gegaan en kom met een verklaring. Elke rechter weet: wie nadenkt is begonnen met verbeteren.’ Zijn inlevende houding leverde Frank Wieland veel bekendheid op. Mensen herkennen hem op straat. Ook mensen die jarenlang geleden door hem zijn veroordeeld. 'U heeft mij veroordeeld’, zeggen ze dan. Toch begin ik ik altijd een gesprek. Ik vraag simpele dingen: hoe is het nou? Het werkt eigenlijk altijd. Tot nog toe he. Ik heb nog nooit iemand ontmoet die me op zo’n moment een mes tussen de ribben wilde steken.’ Gelukkig maar. ■

MEDITEREN De meditatietechniek die Frank Wieland leerde was die van de Vipassana. Het is een eenvoudige en praktische vorm van inzichtsmeditatie. De toepassing ervan maakt het mogelijk mentale spanningen op te lossen en een positiever, evenwichtiger en gelukkiger leven te leiden. Het is de kunst om te leven. Wieland: ‘Je leert de eeuwigdurende slinger tussen verlangen en afkeer tot stilstand te brengen. Het begint met ademen.’


CO LU M N

Sandra woont met haar gezin in Engeland en bezoekt daar als vrijwilliger voor Bureau Buitenland Nederlandse gedetineerden. In haar columns vertelt ze over haar ervaringen.

‘VOOR ELKAAR, DOOR ELKAAR’ De wereld is veranderd door corona. We zijn gelimiteerd door lockdowns en beperkingen in grote delen van de wereld. Daardoor lijkt het vreemd om ook door te gaan met de gewone dingen in het leven. Toch gebeurt dat. Ik heb bijvoorbeeld een nieuwe baan, ondanks de huidige Engelse corona lockdown. Of eigenlijk, mijn baan is gedeeltelijk juist vanwege corona, want ik ben gaan werken bij een voedselbank. In veel landen schieten de voedselbanken als paddenstoelen uit de grond. Er is zoveel hulp nodig! Mensen hebben soms niet meer genoeg geld om eten te kunnen kopen. Corona heeft de economie ontwricht, mensen hebben schulden en er zijn weinig banen. Of laat ik zeggen, ándere banen. Ik hoorde over piloten die supermarkt-bezorger zijn geworden. Reisbureau medewerkers die nu helpen bij vaccineren. En iemand uit de binnenstad die op een boerderij is gaan werken en het onverwachts fantastisch vindt. Er wordt creativiteit en aanpassingsvermogen gevraagd. En ik? Ik heb de gevangenis verruild voor een voedselbank. Tijdelijk, hoor. Zodra het weer mag, kom ik weer bezoeken afleggen. Onze voedselbank bestond al, maar was klein. Het eten werd bewaard in een container en alles werd geleid door één persoon. Die ene persoon wilde graag met pensioen en gezien de situatie werd het noodzakelijk om de organisatie uit te breiden. Daar zijn we nu mee bezig. Mijn taak is onder andere het binnenhalen en de opslag van het eten. En wat ben ik onder de indruk van de vrijgevigheid van mensen! Drie keer per week halen we kratten vol met eten gedoneerd door klanten uit onze verzamelbak in de supermarkt. De supermarkten zelf dragen ook van alles bij, van brood tot baby luiers. De saamhorigheid is hartverwarmend. Ik merk hetzelfde bij een coronafonds waar ik bij betrokken ben. In Engeland bestaat een liefdadigheidsinstelling voor Nederlanders door Nederlanders. Deze instelling is al heel oud en helpt al vele jaren mensen die dat hard nodig hebben, maar nu tijdens de coronacrisis heeft het een speciaal coronafonds opgericht. Nederlanders die in het Verenigd Koninkrijk wonen en werkloos geworden zijn door corona, kunnen een aanvraag indienen. Dit fonds werkt via het principe: voor elkaar, door elkaar. Iedereen die wat geld over heeft kan doneren, en iedereen die wat tekort komt kan krijgen. Ook hier merk ik de vrijgevigheid van mensen. In de eerste week van oprichten waren er zoveel donaties binnengekomen dat we direct van start konden. Zoveel mensen zijn bereid anderen te helpen! Is dat nieuw? Nee, zeker niet. Door de eeuwen heen hebben mensen altijd moeten helpen en samenwerken. Als je graag een positief boek wilt lezen en je kan het bestellen vanuit jouw gevangenis, lees dan maar eens ‘De meeste mensen deugen’ of in het Engels ‘Humankind’ van Rutger Bregman. Dan zie je dat helpen en samenwerken altijd heeft plaatsgevonden. Ook kan je lezen over situaties die mensen veranderden. De situatie waarin je zit, bepaalt namelijk erg je gedrag. Een hoopvol boek dat vertelt dat jij als mens in principe goed bent, maar je goed moet kijken naar de situatie waarin je je bevindt. Dat ‘in principe goed zijn van de mens’ met een ‘hoopvol verhaal’, is natuurlijk ook het verhaal van Pasen. Het verhaal dat Jezus is opgestaan; een nieuwe start. Dat vieren we met lammetjes, lentebloemen, eitjes en chocolade, en wat we daarmee willen zeggen is: voel je blij, want je mag er zijn. Deze coronatijd heeft aan iedereen duidelijk gemaakt dat er mensen zijn die hulp nodig hebben. Je kan niet meer wegkijken. Het heeft ons ook geleerd dat het niet altijd iemands fout is als iemand hulp nodig heeft. Soms ligt het aan de situatie, waar je niet veel aan kan doen, zoals nu aan een coronavirus. Maar dat kan voor jou ook je thuissituatie zijn. Je opleiding met pestende klasgenoten. Je partner die er niet voor je is. Of verkeerde vrienden. Hulp zoeken is dan zo belangrijk! Gewoon maar blijven zitten in je situatie met je problemen helpt je niet. Ik merk dat het voor veel mensen moeilijk is om hulp te vragen, maar ik merk ook dat velen zo blij zijn achteraf als ze het toch gedaan hebben. Het blijkt vaak heerlijk om iemand te kunnen vertellen over je problemen. De problemen zijn er niet door opgelost, maar er valt wel een last van je schouders door je verhaal te delen. En vaak komt er toch ook een oplossing als anderen van je problemen weten. Mensen zijn namelijk bereid elkaar te helpen! Zo fijn! Gelukkig maar.

Sandra

• VRIJWILLIGER VAN BUREAU BUITENLAND IN ENGELAND

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

15


G E LOO F

‘We hebben adelaarsvleugelen nodig die ons optillen om boven onze situatie uit te stijgen en verder te kijken de toekomst in.’

JOUW DROMEN LATEN UITKOMEN Stanley ken ik al 40 jaar. Op z’n twintigste zat hij in het Huis van Bewaring waar ik dominee was. Een vrolijke jongen. Hij werkte nooit. Knijpers liet hij maken door andere gedetineerden. Een zakelijk instinct. Zo verdiende hij zijn daggeld.

I

edere week praatten we over van alles en nog wat. Al vanaf de schoolbanken zat hij diep in de criminaliteit. Hij reed in dure auto’s en hij raakte aan de drugs. We spraken over allerlei dingen. Over de ijzersterke wilskracht die hij had: hij kon zwijgen als het graf. Nooit heeft hij iemand verraden. Iedere week kwam hij naar de gesprekgroep.

16

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

Daar draaide ik een keer een film van dominee Martin Luther King die Stanleys leven radicaal veranderde. King kwam op voor zwarte Amerikanen die gediscrimineerd werden. Bekend is zijn toespraak I have a dream. Hij droomde van een nieuw Amerika met kansen voor alle mensen. Welke huidskleur je ook hebt en hoe je verleden ook is. ‘We shall overcome’ zongen zijn volgelingen

met overgave. Vaak zongen wij dat ook in de kerkdienst in de gevangenis. Dan zong iedereen mee, ook degenen die altijd zeiden dat ze niet konden zingen. Die droom van King heeft Stanleys leven een beslissende wending gegeven. Het werd ook zijn droom om iets te gaan betekenen voor anderen. Toen hij vrijkwam brak hij met de drugs en ging hij sporten. Triatlon: wielrennen, zwemmen en hardlopen. Hij werd steeds beter. Hij ging dak- en thuislozen en ex-gedetineerden trainen. Hij liep met ze mee om hun power te ontwikkelen. Zijn ijzersterke wilskracht droeg hij al lopend ook een beetje op hen over. Inlevingsvermogen is in zijn aanpak heel belangrijk. Dat inlevingsvermogen had hij nog niet toen hij vast zat. Over een overval zei hij bijvoorbeeld: ‘Als ik een bank binnenliep zou ik die mensen niets gedaan hebben.’ ‘Maar dat wisten zij niet’, zei ik dan.


G E LOO F

heid. Dat deed Stanley ook met de daklozen. Hij gaf ze hardlooptraining om mee te lopen met duizenden anderen midden in de stad. Wat ze nooit voor mogelijk hadden gehouden deden ze. ‘Ik heb ze vóór de training wel uit hen bed moeten trekken’, zei Stanley, ‘maar we zijn wel met z’n allen over de streep gekomen.’ In Jezus zien we wie God is. Hij schept toekomst tegen de feiten in. Aan het kruis draagt Hij alle ellende die mensen overkomt en die mensen elkaar aandoen. Hij deed dat tot in de diepste diepten van de dood. Tot zover kun je zeggen: niets nieuws onder de zon. Dat zien we wel vaker, dat goede mensen aan de rotzooi in de wereld kapot gaan. Maar met Pasen gebeurt er nog iets meer. Jezus staat op uit al die wanhoop

leert vliegen, onze vrijheid tegemoet. Als je ver van huis vast zit kun je je afvragen wat je concreet met zo’n verhaal moet. Je moet nog over zoveel heen kijken. Daarvoor hebben we iets bedacht. Het heet Hoop in je cel. We vragen je om zelf in je cel uit te beelden waar jij op hoopt en waar je je aan vasthoudt. Je kunt iets tekenen of iets maken van rommel die je vindt om jouw droom voor de toekomst te laten zien. DOE MEE Wij vragen je om iets te maken en dat aan ons op te sturen. Zie verderop in dit nummer van de Comeback. Schrijf erbij wat jij erover denkt en hoopt. Dan maken wij er een foto van die we in een expositie op

Stanley laat zien dat je een droom nodig hebt om iets van je leven te maken en uit de dood. Niet als enige, maar als de eerste, voor ons allemaal uit. De droom van God is dat je uit je wanhoop kunt opstaan. Die droom van God reikt ook over de grens van de dood heen.

DROOM VAN GOD De droom van King heeft hem veranderd. Hij bezocht gedetineerden in de gevangenis om hen te motiveren iets van hun leven te maken door hun mogelijkheden naar boven te halen. Het ging voor Stanley niet altijd van een leien dakje om zijn projecten met ex-gedetineerden van de grond te krijgen. Maar zijn droom motiveerde hem. Binnenkort wordt het Pasen. Dat gaat over een nieuw begin. Het gaat ook over een droom. De droom van God. Wat die droom van God is, zien we in Jezus. Hij loopt op aarde rond om ieder mens die vastgelopen is perspectief te geven. Door net als King heel concreet de straat op te gaan en een nieuw begin voor ieder mens mogelijk te maken. Jezus werkt tegen de feiten in. Mensen die al jarenlang verlamd zijn en die langs de weg liggen te bedelen staan op. Iets wat onmogelijk leek wordt werkelijk-

HOOP IN JE CEL Stanley heeft het heel moeilijk in de coronatijd. Zijn plannen om met gedetineerden te werken staan al langere tijd stil en nieuwe mogelijkheden kunnen niet worden uitgevoerd omdat er geen ruimte is in de gevangenissen. De droom van Martin Luther King geeft hem moed bij alle tegenslagen. Om het in de termen van Pasen te zeggen: die droom gaf hem opstandingskracht. Regelmatig loopt hij een kerk in om een kaarsje te branden en onze lieve Heer om een doorbraak te vragen. Stanley laat mij zien dat je een droom nodig hebt om iets van je leven te maken. Dat is niet alleen bij Stanley en bij mij zo, maar bij veel mensen, zelfs bij de nieuwe president van de Verenigde Staten, Joe Biden. Toen hij op hoge leeftijd een paar maanden geleden gekozen werd zei hij in een toespraak dat we adelaarsvleugelen nodig hebben die ons optillen om boven onze situatie uit te stijgen en verder te kijken de toekomst in. Dat beeld van die adelaars komt uit de bijbel. Het is een beeld van God die ons optilt boven onszelf uit en die ons zo op eigen kracht

internet laten zien. Na corona hopen we deze werkstukken ook in een museum ten toon te stellen. Om daarmee aandacht te vragen voor de hoop van mensen die vastzitten, waar ook ter wereld. ■

Over jouw dromen gaat het in de geestelijke verzorging Die dromen van jou dromen wij graag met je mee Je diepste verlangen blazen we aan de kracht in jezelf delven we op De bronnen om uit te putten de weg door de uitzichtloosheid heen zoeken we samen Zo kom je stapje voor stapje dichterbij het land van je dromen ds Jan Eerbeek VOORZITTER VAN EPAFRAS EN OUD HOOFDPREDIKANT BIJ HET MINISTERIE VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

17


NIEUWS BUITENLAND

NIEUWE CORONA-VARIANTEN Hier en daar verandert het virus een klein beetje van vorm. Nieuwe varianten, mutanten, duiken op in Groot-Brittannië, Brazilië en Zuid-Afrika. Ze zijn besmettelijker dan de oude, en ook dodelijker. Wetenschappers denken dat de Britse variant B.1.1.7 40 tot 60 procent meer kans oplevert om in het ziekenhuis te belanden en om aan covid-19 te overlijden, schrijft de Volkskrant. Mutaties ontstaan altijd. Ze ontstaan eerder in het lichaam van mensen met een slecht immuunsysteem. ‘Vooral bij degenen die een onderdrukt immuunsysteem hebben, kan corona maandenlang aanwezig blijven. Bij die mensen heeft het virus meer tijd om mutaties te ontwikkelen. Daardoor kunnen varianten ontstaan’, zegt Tobias Rinke de Wit in de Volkskrant. Hij was betrokken bij de bestrijding van hiv in Afrika. De grote vraag is of de ontwikkelde vaccins ook helpen tegen de varianten van het virus.

TRUMP-AANHANG BESTORMT PARLEMENTSGEBOUW

Lil Uzi Vert

ENORME DIAMANT IN VOORHOOFD RAPPER De Amerikaanse rapper Lil Uzi Vert (26) houdt van excentrieke sieraden, tatoeages en andere opvallende ‘versieringen’. Volgens het AD is zijn jongste aanwinst op dat vlak een nieuwe ‘piercing’ in zijn voorhoofd, een roze diamant van 11 karaat die zo’n 20 miljoen euro waard is. Lil Uzi Vert spaarde vier jaar voor de diamant. Dan wil je er wel een veilige bewaarplek voor hebben. Daarom liet hij de steen in zijn voorhoofd implanteren.

LEGER NEEMT MACHT OVER IN MYANMAR

Trump aanhangers zijn het Capitool binnen gedrongen

Toen de vorige Comeback naar de drukker moest, kon nog net het nieuws mee dat Joe Biden de Amerikaanse verkiezingen had gewonnen. Donald Trump blijft echter ontkennen dat hij verloren heeft. Op de dag dat Bidens overwinning bevestigd zal worden door het parlement trekt een boze meute naar het Capitool (daar zitten de Amerikaanse volksvertegenwoordigers, de senatoren en afgevaardigden). Het begint met een toespraak. Trump houdt die op loopafstand van het Capitool. Hij herhaalt dat de verkiezingen zijn ‘gestolen’ en dat er is gefraudeerd. Het zijn verdachtmakingen die de president al weken verspreidt, zonder dat er enig bewijs voor is, schrijft de Standaard. Alle rechtszaken die hij heeft aangespannen, zijn verloren. Een deel van zijn eigen partij gelooft hem niet meer, en zelfs rechters die door hem benoemd zijn geloven niets van zijn samenzweringsverhalen. ‘Niets van de aantijgingen is bewezen’, zegt Mitch McConnell, de Republikeinse leider in de Senaat. Maar het deel dat hem wel gelooft is fanatiek. Als Trump ‘We lopen erheen! We gaan naar het Capitool’ roept, gaan ze op weg. Het gevolg is niet eerder vertoond. Het parlementsgebouw wordt bestormd. In het Capitool sneuvelen ruiten. De demonstranten weten zich naar binnen te werken. Een van hen laat op de tafel van de voorzitter een briefje achter: ‘Wij wijken niet’, staat erop. Drie uur duurt de bezetting. Meteen erna hervatten de Senaat en het Huis van Afgevaardigden hun zitting over de verkiezingsuitslag. Vicepresident Mike Pence bekrachtigt dat Joe Biden de nieuwe president van de VS wordt. De bestorming kost zes levens. Twee agenten overleden, een bezweek aan zijn verwondingen en een pleegde suïcide. Er kwamen ook vier Trump-aanhangers om het leven. Een vrouw van 34 is neergeschoten door de politie, twee mannen kregen een beroerte tijdens de rellen en een tweede vrouw kwam waarschijnlijk door verdrukking om het leven.

18

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

Op 1 februari grijpt het leger van Myanmar de macht. Regeringsleider Aung San Suu Kyi wordt afgezet en later aangeklaagd voor het illegaal importeren van walkietalkies. De 75-jarige Suu Kyi is samen met twintig andere politici, journalisten en activisten gearresteerd. De reden voor de ingreep is fraude bij de verkiezingen, schrijft NRC. Het bewijs daarvoor is niet geleverd. In de weken na de machtsovername protesteren honderdduizenden mensen. Elke dag weer gaan ze de straat op. De demonstraties verlopen over het algemeen vreedzaam. Toch grijpt de politie geregeld met geweld in. Er zijn onder meer wapenstokken, katapulten en rubberkogels ingezet. De betogers eisen onder meer de vrijlating van Suu Kyi.


NIEUWS BUITENLAND

RACE OM VACCINS

Joe Biden wordt ingezworen als president van Amerika

Vice-president Kamala Harris

Amanda Gorman draagt een gedicht voor

INHULDIGING PRESIDENT VS Tijdens de inhuldiging van Joe Biden en Kamala Harris lijken Trump en corona eventjes ver weg. Het is een mooie dag. Geen vuiltje aan de lucht. De president en vicepresident leggen de eed af, er zijn indrukwekkende optredens, en er is hoop. De hoop wordt verwoord door Amanda Gorman. Ze is jong, 22 jaar, net afgestudeerd aan de universiteit Harvard. Ze studeerde sociologie, en maakte al indruk als dichteres. Eind 2020 wordt ze gebeld door het team dat de inauguratie aan het voorbereiden is. Presidentsvrouw Jill Biden heeft haar gedichten zien voordragen, en is onder de indruk. Of ze misschien ook kan optreden op 20 januari. Ja, had ze gezegd. Verder kreeg ze geen instructies. Eerst wilde ze schrijven over de stress waaronder de Amerikaanse bevolking leefde tijdens Trump. De pandemie, de verdeeldheid. Het gedicht wilde niet echt lekker uit haar pen komen. Maar toen kwam 6 januari, het moment dat de aanhangers van Trump het Capitool bestormden. Ze keek naar het nieuws op de televisie en de woorden vloeiden uit haar vingers. Ze maakt diepe indruk met haar gedicht The Hill we Climb. In 2036 wil ze president worden.

Het goede nieuws van eind 2020: de vaccins die razendsnel zijn ontwikkeld zijn goedgekeurd en de eerste prikken tegen het coronavirus belanden in bovenarmen van (vooral) zorgmedewerkers en ouderen. Soms wordt er een show van gemaakt. Hier en daar laat ook een president of VIP zich vaccineren. Het laatste zal bedoeld zijn als aanmoediging. Net als met andere vaccins vertrouwt niet iedere burger het en om het virus uit te bannen is het nodig dat een ruime meerderheid de prik krijgt. Het lijkt een beetje een wedstrijd. Welk land is het eerste ingeënt? Israël heeft een koppositie. Twee maanden nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu als eerste van zijn land een spuitje kreeg, hebben 3,9 miljoen Israëli’s een eerste vaccin gekregen. Dat is meer dan 40 procent van de totale bevolking (9 miljoen). 2,5 miljoen Israëli’s hebben begin februari ook al hun tweede prik met het Pfizer-vaccin binnen. Ook Rusland doet mee in de race. Het land heeft zijn eigen Spoetnik-vaccin, vernoemd naar de eerste Russische ruimtevaartuigen. Spoetnik is Russisch voor reisgenoot. Het Spoetnik-vaccin wordt in het Westen eerst afgedaan als onbetrouwbaar. Het lab had de derde testfase overgeslagen. Het liet Spoetnik V direct registeren. Dit alles waarschijnlijk onder druk van het Kremlin, schrijft het AD. Rusland wilde koste wat kost de eerste zijn met een vaccin tegen Covid-19. Maar als het tijdschrift The Lancet de onderzoeksresultaten publiceert, waaruit blijkt dat Spoetnik V inderdaad voor ruim 90 procent effectief is en bovendien veilig, verandert het beeld. Hier en daar wordt ook in West-Europa overwogen het vaccin te bestellen. In andere landen weten ze intussen dat het nog maanden zal duren voor de eerste inwoner een prik krijgt. Rijke landen hebben hun bestellingen gedaan bij meerdere fabrikanten. Arme landen moeten afwachten.

RUSSISCHE OPPOSITIELEIDER DE CEL IN Aleksej Navalny, die een aanslag met gif ternauwernood overleefde, keerde terug naar Rusland en kon meteen de cel in. De bekendste tegenstander van president Poetin had zich tijdens zijn herstelperiode in Berlijn moeten melden vanwege een eerder opgelegde meldingsplicht. De autoriteiten zijn een nieuwe zaak tegen hem gestart. Wereldwijd is er kritiek op zijn arrestatie, schrijft de Volkskrant. Zelf is Poetins luis in de pels niet bang. ‘Ik weet dat ik gelijk heb, dat de strafzaken tegen mij verzonnen zijn.’ Bij zijn aankomst worden ook anderen opgepakt. Eén ervan is Roeslan Sjaveddinov, een 24-jarige medewerker van Navalny die net drie weken terug is van een jaar ballingschap tussen de ijsberen op Nova Zembla. Twee weken na de arrestatie van Navalny wordt bekend dat een van de artsen die hem behandelde nadat hij was vergiftigd met zenuwgif, plotseling is overleden.

Oppositieleider Aleksej Navalny

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

19


INTERVIEW

een sporttas vol cocaïne Peru uit te smokkelen mislukte. De vangst was zo groot dat hij de krant haalde. In eerste instantie werd Danny veroordeeld tot 15 jaar. Het werden er 10. Om de ellende te doorstaan gebruikte hij zelf ook volop: 'Ik weet niet hoe ik zonder drugs had moeten overleven', zegt hij – inmiddels weer vier jaar terug in zijn stad Den Haag. 'De kans dat ik mezelf van kant had gemaakt zonder drugs is groot.'

DANNY KEGEL ZAT 10 JAAR VAST IN PERU

‘ VAN NEGATIEVE ENERGIE CREATIEVE ENERGIE MAKEN’ Muzikant Danny Kegel zat tien jaar in de gevangenis in Peru, gebruikte drugs alsof het water was, maar wist zich uit zijn verslaving te trekken. Door te accepteren wie hij is en zijn eigen gereedschap te maken.

I

n Nederland is het wel eens uitgezocht. Ruim de helft van de gedetineerden is verslaafd. In landen als Peru is er (voor zover bekend) geen onderzoek gedaan, maar komt drugsverslaving nog veel vaker voor. Drugs zijn er in de gevangenissen overal voorhan-

20

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

TEKST & FOTO:

Marjolein van Rotterdam

den. Cocaïne is er vijf keer goedkoper dan eten, schrijft drummer, gitarist en zanger Danny Kegel in zijn boek Power of Rock een verwijzing naar de dubbele betekenis van rock. Danny kan het weten. Tien jaar zat hij vast in drie Peruaanse gevangenissen. Zijn poging

MUZIEK MAKEN MET DE WERELDTOP Op een gegeven moment loopt het de spuigaten uit. Hij schrijft: ‘Samen met Gregory heb ik echt zoveel drugs gebruikt, echt niet normaal. Echt helemaal van het pad af. En als ik veel drugs gebruik bekruipt mij altijd een schuldgevoel. Maak ik niet alles kapot? Stel ik mijn familie en mijn vrienden niet telkens opnieuw teleur? ’ Er moet dus wat gebeuren. Danny wil van zijn verslaving af, een nieuw leven tegemoet, en zijn talent benutten. Op het moment dat hij dit besluit neemt weegt hij 49 kilo, de helft van zijn vroegere gewicht. Hij begint afleiding te zoeken. Sporten, aan gewichten trekken, rondjes lopen, lezen, zonnen. ‘Alles wat helpt om de tijd door te brengen. Dat geeft mij m’n eigenwaarde terug. Dan neem ik nog wel drugs, maar dan pas na zes uur.’ Geef Danny een instrument in handen en hij bespeelt het. Hij zat op het conservatorium, speelde met de jazz-top van de wereld. Maar elke keer weer verklootte hij het, omdat hij diep van binnen onzeker was en gebrek aan vertrouwen had. Drugs deden de rest. 'Voor ik in Peru terechtkwam ben ik een keer of zeven dagenlang van de wereld geweest. Als ik weer bij zinnen kwam, had ik al mijn spullen weggedaan, alles verpatst voor dope. Muziekinstrumenten erbij', zegt hij. Het werd een vicieuze cirkel. Geld verdienen met muziek, het vervolgens met een enorme snelheid omzetten in dope, dan weer in de shit zitten, er langzaam weer uit kruipen, weer wat geld verdienen met een optreden hier of daar en vervolgens weer dope kopen. Het veranderen gaat stapje voor stapje. Elk succes is er een. Hij is trots op alles wat hij weet te veranderen. Het geeft een goed gevoel om te breken met de gewoonte alles weg te gooien voor dope. Hij leert dat niet alles verloren is als je één klein foutje maakt. Hij zorgt voor discipline, successen en goede mensen om zich heen. En meer afleiding. Ook in andere kunsten zoekt hij die. Hij gaat schilderen.


INTERVIEW

'Zo maakte ik van negatieve energie creatieve energie.' ACCEPTEREN WIE JE BENT Natuurlijk is de gevangenis niet de ideale plek om van je verslaving af te komen. Als iedereen om je heen drugs gebruikt is het moeilijk om ervan af te blijven. Maar onmogelijk is het niet. Danny lukte het om op eigen kracht zijn verslaving in de hand te krijgen. Met dank aan zijn talent en krachten buiten hemzelf – hij noemt dat de Onzichtbare Universiteit. Het contact met de onzichtbare universiteit is sterker in Peru. Het zijn stemmen die hem de goede kant op sturen. Op een dag hoort hij ‘Joh gozer, ik geef je zo onwijs veel talent, meer talent dan wie dan ook, en zo’n muzikaliteit. En wat doe jij? Je ligt hier als een paardenlul stoned op de grond in Peru in de gevangenis, ga je nog wat doen of niet?’ In de gevangenis ontdekte hij ook dat je je eigen instrumenten kunt maken om je gedrag aan te passen. 'Instrumenten in je hoofd dus. Je moet accepteren wie je bent', legt hij uit. 'En dan je gereedschappen zoeken. Vroeger wilde ik de stemmen niet horen en verdoofde ik ze met drugs. Dat is geen vooruitgang, maar achteruitgang. Als je dat beseft, heb je al wat gewonnen. Het gebeurt nog steeds dat ik het even niet meer weet. Dan blijf ik stil zitten, luister tot ze weggaan. Nu ik weer vrij ben zet ik Netflix aan en blijf kijken tot het rustig is. Een ander instrument is je eigen omgeving leefbaar houden. Vroeger verhuisde ik honderd keer. Nu probeer ik een leefbare plek te hebben en ook zelf leefbaar te zijn voor anderen.' 'Ik heb niks met therapeuten', zegt hij na een korte stilte, 'ik ben mijn eigen psycholoog. En ik denk dat iedereen die in zich heeft. Als je maar luistert. Verandering is altijd mogelijk.' CIRCUSARTIEST Danny moet na zijn tien jaar cel nog acht maanden in Peru blijven. Het lukt hem er te overleven. Hij werkt in het circus (!), doet tussen de bedrijven door mee aan Yo Soy, de Peruaanse versie van The Voice of Holland het YouTube filmpje werd meer dan 7.5 miljoen keer bekeken – en het lukte hem ook zijn druggebruik beperkt te houden. Intussen is hij vier jaar en een boek verder. Samen met Ad Benard schreef hij Power of Rock, het verhaal over zijn leven. Een heavy metal maar eerlijk verhaal, met veel zachte nootjes. Dankzij het boek komt van het een het ander. Hij wordt gebeld door de vrouw die een bekend Haags jazzfestival, Jazz in

de gracht, organiseert. ‘Kom spelen!’ Hij treedt er op en speelt voor de deur van de daklozenopvang waar hij zelf vroeger gezeten heeft. Ook ontmoet hij Paul Grijpma, hoofdredacteur van Bonjo, de Nederlandse krant voor gedetineerden. Paul brengt Danny in contact met Peter Faber. Peter heeft een stichting die ex-gevangenen begeleidt bij hun terugkeer in de maatschappij. De stichting heeft samen met de Amster-

damse Politie het Educatief Programma Jongeren (EPJO) ontwikkeld. Het moet kinderen helpen bij het kiezen van het goede pad, en zo misdaad voorkomen. Danny gaat mee naar de scholen. Hij vertelt er zijn verhaal over zijn drugsgebruik en de gevangenistijd in Peru. En over de kracht die iedereen in zichzelf heeft. 'Dat', zegt hij, 'is de echte power of rock’ ■

Niet alles is verloren als je één klein foutje maakt VERSLAAFD TERUG. WAT NU? Niet iedereen is een Danny Kegel. Herstellen van een verslaving is vaak lastig, en bovendien een kwestie van lange adem. Gedrag verander je niet in één dag. Begrijpelijk dus dat het veel mensen niet lukt tijdens hun detentie. Als drugs in de gevangenis heel normaal zijn, is de kans dat je verslaafd terugkeert aanwezig. Goed om te weten dat je dan niet helemaal alleen voor dit probleem hoeft te staan. 'Er zijn ongelooflijk veel hulporganisaties', zegt Coki Janssen. Zij werkt bij de Stichting Verslavingsreclassering GGZ (SVG) en heeft een leven lang ervaring met verslaafde mensen, van de Wallen tot de Bijlmerbajes. 'Er zijn overal vrijwilligers en professionals, zelfhulpgroepen als de AA en de NA (anonieme drugsverslaafden) en in Amsterdam en andere grote steden is er ook een drugspastoraat. Je vindt er hulpverleners – ik weet dat uit eigen ervaring – die naast de mensen staan die ze helpen en naast hen blijven staan, wat er ook gebeurt. Vraag daarom nog terwijl je vastzit hulp bij het vinden van de juiste mensen. Vraag de mensen van Bureau Buitenland van de Reclassering of de ambassade of ze voor je kunnen uitzoeken wat er in jouw woonplaats is.' Eenmaal terug in Nederland kan de huisarts een goed startpunt zijn om je aan te melden voor hulp. Als je nog een deel van je straf uit moet zitten in een Nederlandse gevangenis kun je ook aankloppen bij de Verslavingsreclassering. De SVG houdt kantoor in de meeste gevangenissen. Verslaafden kunnen er programma’s volgen nadat de rechter hun dat als onderdeel van hun straf heeft opgedragen. De rechter oordeelt niet over mensen die met strafoverdracht de gevangenis binnenkomen en kan jou dus niet naar zo’n programma sturen. Maar de reclassering kan je wel hulp geven of je doorverwijzen naar hulp in jouw regio. Hulp kan veel uitmaken. Met een verslaving ben je kwetsbaar. Je komt bijvoorbeeld niet zo gemakkelijk aan een woning. 'Middelengebruik en criminaliteit gaan vaak hand in hand', zegt Coki. 'De meeste mensen stoppen pas met criminaliteit als hun middelengebruik niet meer op de eerste plaats komt. Een verslaving is bijna altijd verweven met andere problemen. Maar onthoud dat mensen er ook weer uit kunnen komen. In veel instellingen worden ervaringsdeskundigen ingezet, die het levende bewijs zijn dat het mogelijk is het roer om te gooien.' Meer informatie vind je op: www.svg.nl

POWER OF ROCK In Power of Rock vertelt Danny zijn levensverhaal. Het boek is te bestellen op bol.com. Er staan liedjes in. Die liedjes komen ook in een gelijknamige theatershow die hij met hulp van Peter Faber maakt. Op YouTube staan filmpjes van Danny in het circus, Danny bij Yo Soy (de Peruaanse The Voice of Holland) en van optredens. Op www.dannykegel.nl staat alle informatie bij elkaar.

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

21


S P O RT

SCHAATSBUBBEL IN HEERENVEEN Met de slotdag van de WK afstanden in Heerenveen kwam er een einde aan een uniek schaatsseizoen. Nadat de regels bij de eerste nationale wedstrijden in Thialf veilig genoeg bleken, gaf de internationale schaatsunie haar toestemming voor een EK, twee World Cups en een WK in Heerenveen. Vijf weken lang was er een bubbel en vijf weken lang was er geen enkele coronabesmetting. Door Kai Verbij (1.000 meter), Thomas Krol (1.500 meter), Antoinette de Jong (3.000 meter), Irene Schouten (5.000 meter), Marijke Groenewoud (massastart) en beide teams op de ploegenachtervolging kwam Nederland net als vorig jaar bij de WK in Salt Lake City uit op zeven keer goud. Maar de Zweed Nils van der Poel toonde zich de beste stayer, de pas twintigjarige Noorse Ragne Wiklund pakte de titel op de 1.500 meter en routiniers Brittany Bowe (goud op 1.000 meter) en Joey Mantia (goud op de massastart) gaven de VS weer hoop op olympisch succes. Van der Poel is de verrassing van het schaatsseizoen. Hij won in Thialf goud op de 5 en 10 kilometer en was de enige rijder met twee individuele wereldtitels achter zijn naam. Tijdens de warming-up voor zijn 10 kilometer dacht Nils van der Poel opeens: dit wordt de eerste race waarbij mensen verwachten dat ik win. 'Dat was een vrij oncomfortabel gevoel', lachte de 24-jarige Zweed, nadat hij een fenomenaal wereldrecord had geschaatst.

Antionette de Jong

Thomas Krol

Nils van der Poel

WATERPOLOSTERS NAAR SPELEN De Nederlandse waterpolosters hebben zich voor het eerst sinds de historische olympische titel van 2008 geplaatst voor de Olympische Spelen. De Nederlandse vrouwen versloegen Griekenland met 7-4. Nadat de waterpolosters dertien jaar geleden in Peking verrasten met olympisch goud, greep Nederland in 2012 en 2016 op pijnlijke wijze naast kwalificatie voor Londen en Rio de Janeiro. Waterpolo is de vierde teamsport waarbij Nederland vertegenwoordigd zal zijn in Tokio. Eerder plaatsten de voetbalsters, de handbalsters en de hockeymannen en vrouwen zich.

22

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

De nieuwe Ajax spits Sébastien Haller

AJAX AAN KOP IN EREDIVISIE De Eredivisie zit inmiddels in de tweede seizoenshelft en Ajax is uitgelopen op de concurrentie. De maand januari stond als toppermaand op de Eredivisie-kalender. De verschillen waren vooraf erg klein, waardoor er extra veel op het spel stond voor de topclubs uit de Nederlandse competitie. Ajax en PSV begonnen de maand met een 2-2 gelijkspel in een onderlinge ontmoeting. De Amsterdammers wonnen de andere twee toppers van de maand wel. PSV wist geen enkele topper te winnen, maar hield de schade beperkt door van de kleinere teams te winnen. Het lang goed draaiende Vitesse kreeg aan het einde van de maand een flinke inzinking, waardoor het meerdere punten verloor. AZ en Feyenoord liepen ook hier en daar wat averij op. Ajax was daarom de grote winnaar. Als we de bookmakers moeten geloven, wordt het niet spannend meer, lezen we op bookmakers.nl. Zij denken dat de opgebouwde voorsprong van Ajax genoeg moet zijn om uiteindelijk ook het kampioenschap binnen te halen.


S P O RT

TOM BRADY WINT SUPER BOWL Tampa Bay Buccaneers heeft de 55e editie van de Super Bowl gewonnen. De ploeg van de 43-jarige sterspeler Tom Brady was in de finale van de Americanfootballcompetitie NFL veel te sterk voor titelverdediger Kansas City Chiefs. Brady stond voor de tiende keer in de Super Bowl en pakte voor de zevende keer in zijn glansrijke carrière de titel in de NFL. Geen enkele andere speler heeft meer dan vijf Super Bowl-zeges achter zijn naam staan. Mathieu van der Poel viert zijn overwinning

NEDERLAND HEERST BIJ WK VELDRIJDEN

Tom Brady

Mathieu van der Poel heeft voor de vierde keer in zijn carrière en voor het derde jaar op rij de wereldtitel in het veldrijden gewonnen. De 26-jarige Nederlander rekende in een zware zandcross in het Belgische Oostende af met zijn eeuwige rivaal Wout van Aert. De beslissing viel in de derde van in totaal acht rondes, toen koploper Van Aert door een lekke band veel tijd verloor. Van der Poel sloeg een gaatje met de Belg en gaf die voorsprong niet meer uit handen. Door de winst van Van der Poel gingen alle wereldtitels in Oostende naar Nederland. Eerder pakten Lucinda Brand (vrouwen) en Pim Ronhaar (beloften mannen) al goud en later kwam daar nog een overwinning van Fem van Empel (beloften vrouwen) bij.

‘BARNEY’ IS TERUG Raymond van Barneveld keert terug als professioneel darter. De vijfvoudig wereldkampioen veroverde op de Q-School een Tour-kaart van de PDC. Van Barneveld nam ruim een jaar geleden afscheid. De 53-jarige Hagenaar mag dankzij het bemachtigen van een Tour-kaart nu weer meedoen aan alle Players Championships, waarop hij zich kan plaatsen voor het WK, en het UK Open.

Femke Bol

RECORDREEKS OP 400 METER Femke Bol heeft de hoge verwachtingen helemaal waargemaakt. De 21-jarige atlete snelde naar het goud in de finale van de 400 meter bij de Europese kampioenschappen indooratletiek in het Poolse Torun. Bol deed dat bovendien in een Nederlands record van 50,63 seconden, één honderdste onder haar oude toptijd. De Amersfoortse heeft nu in minder dan een maand tijd vijf keer een Nederlands indoorrecord op de 400 meter geklokt. Bol loopt op schoenen waarin carbon is verwerkt. ‘Misschien dat ze iets helpen, maar uiteindelijk moet je fit zijn en hard hebben getraind’ zegt ze in de Volkskrant.

Raymond 'Barney' van Barneveld

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

23


J U R I D I S C H A RT I K E L

VERLOOP EN VOORWAARDEN

STRAF UITZITTEN IN NEDERLAND Indien Nederland een verdrag heeft met jouw land van detentie, kan je verzoeken om je straf in Nederland uit te zitten. In het verdrag staan de regels waar een strafoverdracht aan moet voldoen. Deze verdragsregels zijn in de Nederlandse wet uitgewerkt. WET WEDERZIJDSE ERKENNING EN TENUITVOERLEGGING STRAFRECHTELIJKE SANCTIES (WETS) Multilateraal verdrag: Kaderbesluit 2008/909/JBZ van de Raad van de Europese Unie België – Bulgarije – Cyprus – Denemarken – Duitsland – Estland – Finland – Frankrijk – Griekenland – Hongarije – Ierland – Italië – Kroatië – Letland – Litouwen – Luxemburg – Malta, Oostenrijk – Polen – Portugal – Roemenië – Slovenië – Slowakije – Spanje – Tsjechië – Zweden WET OVERDRACHT TENUITVOERLEGGING STRAFVONNISSEN (WOTS) Multilateraal verdrag: Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen (VOGP) Albanië – Andorra – Armenië – Australië – Azerbeidzjan – Bahama’s – Bolivia – Bosnië-Herzegovina – Canada – Chili – Costa Rica – Ecuador – Georgië – Honduras – IJsland – India – Israël – Japan – Liechtenstein – Macedonië – Mauritius – Mexico – Moldavië – Montenegro – Noorwegen – Oekraïne – Panama – Russische federatie – San Marino – Servië – Tonga – Trinidad en Tobago – Turkije – Verenigd Koninkrijk – Verenigde Staten – Zuid-Soedan – Zwitserland Bilateraal verdrag: elk land heeft een afzonderlijk verdrag met Nederland Brazilië – Cuba – Dominicaanse Republiek – Marokko – Peru – Thailand – Zambia – Venezuela Staat jouw land van detentie er niet bij? Dan is strafoverdracht niet mogelijk.

S

trafoverdracht wordt ook wel ‘WOTSen, ‘WETSen’ of ‘LOTSen’ genoemd, naar de Nederlandse wetten. Voor overdracht aan Nederland geldt de WETS voor EU-landen en de WOTS voor alle andere landen. Voor overdracht naar Aruba, Curaçao, Sint Maarten en de BES-eilanden wordt vaak gesproken over de LOTS. De Landsverordening waar de LOTS naar verwijst bestaat niet meer. De eilanden hebben strafoverdracht nu geïmplementeerd in hun Wetboek van Strafvordering, maar de term ‘LOTS’ is blijven hangen. De afdeling Internationale Overdracht Strafvonnissen (IOS), verantwoordelijk voor strafoverdracht naar Nederland, heeft algemene informatiebladen uitgegeven over de WETS en de WOTS. Deze zijn op te vragen bij de Nederlandse

24

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

ambassade. In dit artikel wordt aanvullende informatie en advies gegeven over de verschillende voorwaarden. Ben je Nederlander en vanuit Nederland naar het buitenland uit- of overgeleverd, dan heb je een terugkeergarantie. Je strafoverdracht kan niet worden geweigerd en de hieronder genoemde voorwaarden zijn slechts gedeeltelijk van toepassing. Dit artikel gaat uit van de reguliere strafoverdrachtprocedure. NATIONALITEIT EN BINDING Naast de Nederlandse nationaliteit, of een geldige verblijfsvergunning, moet je binding aantonen met het land dat de straf overneemt. Binding wordt aangenomen als je er in de vijf jaar voorafgaand aan de aanhouding woonde. Stond je niet officieel ingeschreven, dan moet je zelf aantonen dat je er woonde

(vb. huurbetalingen, werk). Woonde je niet in een land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, maar bijvoorbeeld in het land van detentie, dan moet binding op andere wijze worden aangetoond. Bijvoorbeeld met sociale banden. Stel een brief op waarin je alle contacten opsomt en beschrijft. Ook is het zinvol om deze contacten te vragen zelf een zogeheten ‘bindingsbrief’ voor je op te stellen. Andere indicaties van binding zijn bij-

DOMINICAANSE REPUBLIEK Op 1 februari 2021 is het verdrag tot strafoverdracht tussen Nederland en de Dominicaanse Republiek in werking getreden. Ben je gedetineerd in de Dominicaanse Republiek en wil je advies over, of ondersteuning bij, een verzoek tot strafoverdracht? Meld je dan aan bij stichting Dutch&Detained voor juridische ondersteuning. Begin maart is door de Nederlandse ambassade in Santo Domingo ons Toelichtingsdocument Strafoverdracht DR en Aanvraagformulier aan je verstuurd. Mocht je dit nog niet ontvangen hebben, kan je dit bij de Nederlandse ambassade opvragen.


J U R I D I S C H A RT I K E L

BOETE In de meeste landen moet een opgelegde geldboete of schadeloosstelling zijn voldaan, om voor strafoverdracht in aanmerking te komen. Betaal je boete tijdig, om onnodige vertraging te voorkomen. Kan je de boete niet betalen? Onderzoek dan of je kwijtschelding kan aanvragen, of dat een te treffen betalingsregeling kan worden overgedragen (let op: dit is uitzonderlijk).

voorbeeld: vooruitzicht op werk; een (koop-) woning; contracten en abonnementen. Daarnaast is relevant of je na afloop van jouw detentie wordt uitgezet, dan keer je namelijk sowieso terug. Zorg dat je de uitzetting bij je aanvraag aantoont, bijvoorbeeld met een uitzettingsbevel, bepaling in jouw vonnis, of algemene verklaring van de lokale autoriteiten dat buitenlanders na hun detentie altijd worden uitgezet. ONHERROEPELIJK VONNIS Strafoverdracht kan worden aangevraagd, nadat jouw vonnis onherroepelijk is. Er mag dus geen beroep meer lopen, ook mogen er geen andere strafzaken tegen je open staan. Je moet zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf voor een feit dat ook in Nederland strafbaar is (dubbele strafbaarheid). Binnen de EU is overdracht van een voorwaardelijke straf soms ook mogelijk. Je straf kan alleen worden overgedragen als je nog daadwerkelijk gedetineerd bent, dus niet als je voorwaardelijk in vrijheid bent gesteld, of bijvoorbeeld in huisarrest zit. Dit geldt niet voor de EU, daar kan een voorwaardelijke straf wél worden overgedragen. Onderzoek voor welke lokale regeling(en) je in aanmerking komt, voordat je strafoverdracht aanvraagt.

STRAFAANPASSING Je opgelegde straf in het land van veroordeling wordt na overdracht 1-op-1 overgenomen tot ten hoogste het strafmaximum van het overnemende land (‘voortzettingsprocedure’). Bijvoorbeeld, krijg je in Peru 40 jaar voor moord, dan wordt dit bij overdracht aan Nederland aangepast naar het Nederlandse strafmaximum van 30 jaar. Uitzondering zijn terugkeer met terugkeergarantie en strafoverdracht vanuit de Verenigde Staten, Cuba en Venezuela, hierbij geldt de ‘omzettingsprocedure’. Dat wil zeggen dat een Nederlandse rechter, na terugkomst, een straf oplegt naar Nederlandse maatstaven. Dat kan dus ook lager uitvallen dan het strafmaximum. Je straf kan nooit worden verzwaard. LET OP: De strafmaxima op de eilanden zijn veelal hoger dan in Nederland. Bijvoorbeeld, in Nederland geldt bij harddrugs de volgende maximumstraf: invoer/uitvoer 12 jaar; verkoop 8 jaar; bezit 6 jaar. Op de eilanden wordt geen onderscheid gemaakt tussen hard- en softdrugs en ook niet tussen de verschillende handelingen, voor alles geldt de maximumstraf: levenslang, of een tijdelijke straf van 20 of 24 jaar. STRAFRESTANT Na terugkeer moet je nog minimaal 6 maanden daadwerkelijke gevangenisstraf over hebben (Marokko en Brazilië minimaal 12 maanden). Voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.) wordt van de straf afgetrokken. De gunstigste, vaststaande v.i.-regeling geldt. Informeer naar de lokale regeling en vergelijk deze met het land van overdracht: • Nederland: bij een vonnis voor 1 mei 2021 ga je met v.i. na voltooiing van 2/3e van je straf. Wordt je vonnis definitief na 1 mei 2021, dan krijg je nog maximaal twee jaar v.i., afhankelijk van o.a. goed gedrag in detentie; en • Aruba, Curaçao en Sint Maarten: v.i. na voltooiing van 2/3e van je straf. LET OP: Als v.i. nog moet worden aangevraagd, staat de v.i.-datum niet vast op het moment van strafoverdracht en wordt deze niet overgenomen. ➔

HANDIGE ZINNEN NL • Ik zou graag mijn straf in Nederland willen uitzitten. EN • I would like to serve the remainder of my sentence in The Netherlands. FR • Je voudrais purger ma peine aux Pays-Bas. SP • Me gustaría cumplir mi condena en los Países Bajos. NL • Wat zijn de voorwaarden voor strafoverdracht? EN • What are the conditions for a transfer of sentence? FR • Quelles sont les conditions d'une transfert ? SP • ¿Cuáles son las condiciones para una transferencia? NL • Kom ik in aanmerking voor strafoverdracht? EN • Am I eligible for a transfer of sentence? FR • Puis-je bénéficier d’une transfert de peine ? SP • ¿Soy elegible para una transferencia de sentencia? NL • Kunt u het verloop van de procedure schetsen? EN • Can you describe the course of the proceedings? FR • Est-il possible de décrire le déroulement de la procédure ? SP • ¿Puede darme una idea general de cómo se desarrolla normalmente este procedimiento? NL • Waar en hoe kan ik een verzoek indienen? EN • Where and how can I submit a request for transfer of sentence? FR • Où et comment puis-je soumettre une demande de transfert de peine ? SP • ¿Dónde y cómo puedo presentar una solicitud de transferencia de sentencia?

CARIBISCH GEBIED Strafoverdracht aan een van de eilanden moet aan dezelfde voorwaarden voldoen als een overdracht aan Nederland. Let wel op de eerdergenoemde verschillen in strafmaat en v.i.-regeling. Voor Nederland en de BES-eilanden is IOS verantwoordelijk voor de strafoverdracht. Voor Curaçao is dit de Procureur-Generaal, en op Aruba en Sint Maarten de Minister van Justitie.

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

25


J U R I D I S C H A RT I K E L

DUUR De hele procedure van aanvraag tot overdracht duurt gemiddeld 6 tot 24 maanden. In West-/Noord-Europese landen ligt het gemiddelde het laagst (6-10 maanden); in Zuid-/Oost-Europa moet je rekenen op minimaal 12 maanden; in veel WOTS-landen is de proceduretijd veelal 18-24 maanden.

BEREKENING STRAFRESTANT Met deze formule bereken je het strafrestant. maanden gevangenisstraf zoals voortgezet/omgezet na strafoverdracht – minus maanden toepasselijke v.i. – minus maanden reeds in detentie doorgebracht bij aanvraag strafoverdracht – minus maanden proceduretijd strafoverdracht (zie onder Duur)

=

maanden

De beoordelingssnelheid van de autoriteiten en bijvoorbeeld COVID-19 reisbeperkingen zijn nauwelijks te beïnvloeden, maar op sommige factoren heb je wel invloed. Bijvoorbeeld: • Direct na veroordeling je verzoek indienen bij de gevangenisdirecteur of via de Nederlandse ambassade; • Tijdig de boete betalen, een eventuele kwijtscheldingsprocedure starten of betalingsregeling afspreken; • Woonde je voor aanhouding langdurig in het buitenland, of stond je niet in Nederland ingeschreven? Start tijdig met het verzamelen van documenten die je binding kunnen onderbouwen; en • Ben je veroordeeld voor een feit waarop in Nederland een relatief lage (maximale) straf staat, bijvoorbeeld drugsbezit (6 jaar), dan kom je mogelijk in de problemen met strafrestant. Neem dit mee bij je proceshouding en de keuze van hoger beroep.

VOORBEELDBRIEF VERZOEK STRAFOVERDRACHT Aan: Nederlandse Ambassade Datum: DATUM Geachte heer/mevrouw, Ik, VOLLEDIGE NAAM , Nederlands staatsburger, geboren op GEBOORTEDATUM te GEBOORTEPLAATS/-LAND zou graag mijn straf in Nederland / Aruba / Curaçao / Sint Maarten / Bonaire / Sint Eustatius / Saba [DOORHALEN] willen uitzitten. Hierbij dien ik een verzoek tot strafoverdracht in. Zou u mijn verzoek tot strafoverdracht doorzetten aan de autoriteiten van LAND VAN DETENTIE en mij op de hoogte houden van de voortgang van de procedure tot strafoverdracht? Graag ontvang ik een ontvangstbevestiging van deze brief. Alvast dank en vriendelijke groet, VOLLEDIGE NAAM + HANDTEKENING

26

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

SLAGINGSKANS Strafoverdracht is geen afdwingbaar recht, tenzij je een terugkeergarantie hebt. Beide landen moeten instemmen, en kunnen – zelfs zonder opgaaf van reden – de overdracht weigeren. Als je aan de voorwaarden voldoet, zal Nederland in principe instemmen. In andere landen – vooral buiten de EU – is dit anders. De strafoverdracht kan op subjectieve gronden worden geweigerd, bijvoorbeeld: • De straf die je in Nederland nog moet uitzitten is te laag door het Nederlandse strafmaximum; • Het vergrijp is te ernstig; • Je hebt nog niet lang genoeg in het land van veroordeling vastgezeten; en • Slachtoffers/nabestaanden zijn niet akkoord. ■

ADVIES Voor algemene vragen over strafoverdracht belt u de WETS-/ WOTS-lijn van IOS: +31 (0)88 - 072 59 63 (ma t/m vr 9 - 12 uur) Individuele juridische ondersteuning bij strafoverdracht kan je verzoeken door het Aanvraagformulier van onderstaande stichting in te vullen (verkrijgbaar bij de ambassade). Stichting Lawyers Across Borders – Andorra – Australië – België – – Bulgarije – Canada – Cyprus – Denemarken – Duitsland – Estland – Finland – Frankrijk – Griekenland – Hongarije – Ierland – Italië – – IJsland – Japan – Kroatië – Letland – Liechtenstein – Litouwen – Luxemburg – Malta – Monaco – – Nieuw-Zeeland – Noorwegen – – Oostenrijk – Polen – Portugal – – Roemenië – San Marino – Singapore – Slovenië – Slowakije Spanje – Tsjechië – Vaticaanstad – Verenigd Koninkrijk – Zweden – – Zwitserland info@lawyersacrossborders.nl +31 (0)20 - 52 44 049 (ma, wo, vr 9 - 12.30 uur en di, do 13 - 17.30 uur) Stichting Dutch&Detained Alle overige landen info@DutchDetained.com +31 (0)20 - 79 20 150 (ma t/m vr 9 - 17 uur)


BRIEVEN

IN COMEBACK IS RUIMTE OM BRIEVEN TE PLAATSEN. BEDENK WEL OF PLAATSING GEVOLGEN VOOR JE KAN HEBBEN. WE PROBEREN HET IN TE SCHATTEN, MAAR JIJ WEET HET ZELF HET BEST. OOK KUNNEN WE NIET ALTIJD ALLE BRIEVEN EN GEDICHTEN PLAATSEN. SOMS WORDEN ZE DOORGESCHOVEN NAAR EEN VOLGEND NUMMER. NOOIT ZULLEN WE ER EEN VAN OUDER DAN EEN JAAR PLAATSEN. BRIEVEN DIE ERG LANG ZIJN KUNNEN WORDEN INGEKORT. ALS JE EEN OPROEP PLAATST OM TE REAGEREN EN JE VOEGT JE ADRES TOE, DAN VERVANGEN WIJ JOUW ADRES DOOR DE TEKST: (Adres bekend bij Epafras). ALS IEMAND DAN WIL REAGEREN KAN HIJ OF ZIJ DIE REACTIE OPSTUREN NAAR EPAFRAS EN WIJ STUREN DIE DAN DOOR. ZO BLIJFT JE PRIVACY BETER BESCHERMD.

OPROEP AAN LEZERS Uit het oog uit het hart? Niet bij ons. In de Comeback maken we graag ruimte voor jullie verhalen en jullie ervaringen. Schrijf ons een brief en laat van je horen! Laat ons weten hoe je leven in de gevangenis eruit ziet. Hoe je je staande houdt. Of juist niet. Hoe je dag eruitziet. Heb je een vraag over je situatie? Juridisch of persoonlijk? Wij leggen jouw vraag voor aan specialisten. Dat kan anoniem. Of wil je graag contact met andere mensen die vast zitten? Stuur ons een brief met jouw verhaal. Dus: schrijf ons en deel je verhaal met alle andere Nederlandse mannen en vrouwen die vast zitten!

OPGESLOTEN IN EEN ANDER LAND VRIJHEID Het is ochtend, de zon schijnt door mijn raam, dat merk ik, ik zie de schaduw van de tralies op de muren staan. Zo gaat het nu al twee jaar en zes maanden lang, de tralies, dat is nu mijn behang. De zon gaat intussen alweer langzaam onder, het wordt avond en het wordt straks donker. Dan begint het geklop, het geschreeuw en gegil en het in slaap komen wordt weer een bittere pil. Maar ik ga er niet aan onderdoor, ik stop gewoon toiletpapier in mijn rechteroor. Tsja, het hoeft maar aan één kant, want mijn linkeroor ligt in mijn kussen geplant. De tijd, hij gaat voorbij, al is het veel te langzaam voor mij, maar sneller gaat het nu eenmaal niet want dan zie ik het daglicht niet. Het daglicht dat mij doet denken, aan thuis en alle mooie momenten. Thuis is voor mij mijn eigen land, waar ik kan gaan en staan waar ik wil, zonder geklop, geschreeuw of gegil. Dan kan ik slapen wanneer ik wil en niet om de tijd sneller te laten verstrijken, want als ik dan niet kan slapen, maak ik een wandeling om de sterren te bekijken, om de geur van vrijheid te genieten en te luisteren naar de geluiden van de straat. Vrijheid is alles waar het om gaat, voor vrijheid is het nooit te laat.

R

Het is een verhaal dat kinderen niet zouden willen weten over hun vader. Opgegroeid in Nederland, Purmerend. In de pubertijd mijn woongebied verschoven naar Amsterdam Oost en het centrum, de Jordaan. Bedrijfsleider van een coffeeshop op de Ceintuurbaan, Amsterdam-Zuid, entrepreneur, oud rapper, geliefd bij de dames, vuurwapengevaarlijk, gevaar voor de mensheid, vluchtgevaarlijk, gewelddadig, dichter in hart en nieren. Divine King was de rapnaam, Johnsco is de straatnaam en John is de naam gekregen van mijn ouders. Doekoe, drugs, seks en hip-hop. Oude liefdesverhalen en gedichten, samen een gangmakende route afleggen tot aan de tijd van Fresnes, naar aan het begin van een bestaan in een grijs, wit tot zwart vlak en bewogen leven. Misdaad, aanhoudingen, beschuldigingen en onschuldig zijn totdat het tegendeel bewezen is. Mijn kinderen zoals hoe ik ze ken, gaan het boek uit nieuwsgierigheid toch lezen. Net als de politie vanuit Purmerend. Een samenleving van fictie en realiteit, geschiedenis en tegenwoordige tijd. Je leest over ervaringen als gedetineerde in een buitenland waarvan je de taal niet spreekt. Dertig maanden veroordeeld naar een eeuwenoude gevangenis waar je 18 uur per dag achter de deur opgesloten zit met een persoon waar je net kennis mee hebt gemaakt. Elk vrij weekend liep ik rond met de sleutels van Chateau Jemeppe waar bijvoorbeeld BMW haar concept auto toonde. Nu zit ik opgesloten in een gevangenis en heb ik geen sleutel. 'Ik heb geleefd met meer dan wat ik nodig heb en ik heb geleerd om te leven met niks'. Phillepenzen. De Bijbel. Een christelijke opvoeding en 'Along the way' een sluiproute genomen over een weg met gaten erin en heuvels erop.

• DUITSLAND

J

• FRANKRIJK

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

27


BRIEVEN

Zou je advies willen krijgen over hoe je om kan gaan met het gevangenisleven? René heeft veel ervaring, en zou je graag helpen met advies over hoe je het verblijf achter tralies zo positief mogelijk zou kunnen maken. Stel hem je vraag via Epafras!

NIEU RUBR W E IEK

RENÉ GEEFT ANTWOORD Beste René, Mijn vriend zit vast in Zuid-Amerika, hij moet nog voorkomen, het contact met hem is erg moeilijk, post duurt eeuwig en vaak komt het helemaal niet aan. Bellen kost hem heel veel geld. Heb jij ervaring met bellen vanuit een ver land en weet jij van een goedkope oplossing met bellen? Groeten, J

Beste J, Zelf heb ik jarenlang totaal niet met Nederland kunnen bellen, en uiteindelijk met heel veel moeite kon ik 1 keer per maand 15 minuten naar Nederland bellen in het kantoor van de maatschappelijk werkster met haar telefoon, en zij naast mij voor het hele gesprek, dit was echt heel erg duur, maar je bent wel weer blij als je de stem van je familie hoort toch? Ik kreeg al meer dan 10 jaar geleden bezoek van Hans, een vrijwilliger via de Reclassering Bureau Buitenland, een fantastische vent, ik ben bijzonder dankbaar voor zijn bezoek, en ik besef maar al te goed dat ik het enorm getroffen heb met hem, en ik geniet nog steeds enorm van zijn gezelschap. Eenmaal dat ik het probleem qua bellen met Nederland aan hem had voorgelegd, en dat het gebruik van de publieke telefoon daarvoor onmogelijk was, (omdat daarmee alleen maar in het land zelf gebeld kon worden) liet hij mij weten daar een perfecte oplossing voor te hebben. Je familie in Nederland, of waar dan ook moet op het webadres: localphone.com voor de prijs van 20 euro een telefoonnummer aanvragen van de meest nabij gelegen stad van je gevangenis, zodat als jij dit nummer belt, de kosten ervoor, een plaatselijk gesprek is. Vervolgens kiest de persoon die dit voor jou doet, met welk nummer jij verbonden wordt als je dit nummer belt, de kosten hiervoor zijn 3 cent per minuut voor de verbinding met een huistelefoon en iets duurder voor een verbinding met een mobieltje. De kosten worden automatisch van de 20 euro afgetrokken, dus moet die persoon wel in de gaten houden dat er altijd genoeg geld op die rekening staat. Wat deze methode zo perfect maakt is het feit dat je familie in Nederland dit nummer kan doorschakelen over de hele wereld voor dezelfde prijs (3 cent per minuut) vanaf hun laptop of mobieltje. Zo bel ik nu elke zondag mijn dochter, (zij beheert het) meteen na ons gesprek verandert zij het op haar laptop naar het nummer van mijn moeder voor woensdag, daarna verandert zij het weer naar mijn vrouw voor vrijdag. Op deze manier kan ik de hele familie bellen of vrienden, ik vraag mijn dochter of zij dat nummer voor een bepaalde dag wil intoetsen op haar laptop en dit stelt mij in staat die persoon te bellen. Local-phone is niet de enige die deze service verleent maar wel de beste en het meest betrouwbaar. Zorg wel dat je de telefoon eerst schoonmaakt, het is de bron van besmetting wat Covid-19 betreft, dus wees voorzichtig. Ik hoop je hiermee geholpen te hebben. De beste wensen voor alle lezers.

René

28

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21


BRIEVEN

GEVANGENISVOGEL RACISME EN DISCRIMINATIE Ook in gevangenissen zie je dit veel, hier in de VS heb je 'witte' en 'zwarte' tafels en stoelen. Dit wordt door de gevangenen bepaald en zou het niet 'all lives matter' moeten zijn? Social injustice is verkeerd en het maakt niet uit welke huidskleur je draagt. Maar begin bij jezelf als je iets wil veranderen aan discriminatie, niet alle witte mensen zijn een racist en visa versa. Beoordeel niet een heel ras op een eenpersoonsactie, beoordeel alleen die persoon. Maar als jij demonstreert en het nodig vindt om te plunderen, brand te stichten of ander geweld te gebruiken, dan los je niets op maar maak je het alleen erger. Hopelijk zal snel verandering komen in hoe wij elkaar behandelen en veel problemen zullen opgelost worden. Prayers for everybody’s peace.

D

• VERENIGDE STATEN

GELUK

Als ik een vogel zou zijn geweest, dan was ik al lang op de hoge muren geland. Uitkijkend naar mijn vrijheid Dan liet ik me oppakken door Jehovah en me neerzetten daar waar mijn vrijheid is. Als ik een vogel zou zijn geweest, dan was ik al lang over de hoge muren gevlogen. Op weg naar mijn vrijheid. Dan liet ik koele lucht door mijn vleugels stromen en me zweven daar waar mijn vrijheid is. Als mensen eerlijk zouden zijn geweest, dan stond ik al lang buiten de hoge muren. Dat is mijn vrijheid. Dan liet ik me neervallen voor Jehovah want dan ben ik daar waar mijn vrijheid is. Maar mensen zijn niet eerlijk geweest, daarom sta ik binnen de hoge muren. Hier is geen vrijheid. Daarom stromen mijn tranen, want hier is niet daar waar mijn vrijheid is.

M

• NOORWEGEN

'C’est la merde!' was zo’n beetje het eerste wat m’n mond uit kwam en dat heeft nog wel een week of twee aangehouden. Niet zonder reden overigens: Op beton slapen in een wachtcel zonder deken en/of kussen, niemand die Nederlands spreekt, bijna twee weken het thuisfront niet kunnen bereiken en van de 228 euro die ik bij m’n arrestatie aan contant geld bij me had, mocht ik maar 28 euro houden voor in de gevangenis. Daar gaat dan eerst 15 euro vanaf voor de huur van de koelkast en tv. Een pakje sigaretten en briefpapier en het was op. Succes de komende twee weken en bienvenue en France! Ik had er geen erg in dat het kraanwater hier niet drinkbaar is en wilde nog flessen water bestellen, maar dat kon ik dan zeg dagen later doen en ze acht dagen erna ontvangen. Ook kon ik het niet even koken, want die spullen moet je allemaal kopen en kan pas na overplaatsing naar de ‘normale’ afdeling, maar voordat alles loopt, je kan bellen voor geld en je uiteindelijk alles kunt bestellen, ben je minimaal zes weken verder en met zo’n 28 graden heb je wel dorst kan ik je vertellen! Ik koos voor een week of twee maagklachten en dronk het kraanwater. Inmiddels ben ik er ruim 2 maanden en heb ik de knop om kunnen zetten. In plaats van alles negatief te zien, te oordelen, te vergelijken met mijn standaarden, ging plots de knop om. Allemaal door het lezen van een boek: 'Mijn ziel, mijn zaligheid' van dr. Wayne Dyer, dat ik van mijn tante opgestuurd heb gekregen. Ik heb daardoor leren beseffen, dat mijn leven in mijn materiële wereld als presentator en programmamaker overschaduwd is geweest door mijn, op prestatie en bezittingen gebaseerde ego, waardoor m’n ware ik geen gehoor kreeg. Ik zie deze detentie dan ook als een les en leer nu de échte waarde van dingen. Hoe je met tranen van geluk na twee weken een hap neemt van een nectarine, hoe alles wordt gedeeld met elkaar, hoe blij je kunt zijn als medegevangenen wat lekkers op je cel hebben laten leggen, omdat je dochter jarig is. Je perceptie slaat 180 graden om en ergens is dat dus juist prachtig en zal daar qua werkwijze een voorbeeld in geven. Zes weken geleden heeft m’n zus een mega-pakket aan kleding, schoenen, jassen e.d. opgestuurd, maar deze had ik nog altijd niet op cel. De eerste weken kon ik niets anders dan klagen, schelden, beschuldigen, me benadeeld voelen, maar door het lezen van het boek leerde ik dat er niets gebeurt, wat er niet moet gebeuren. Alles was op mezelf gericht, op mijn ego, wat zich aangevallen voelde. Leef je dan verder met dagelijkse kwelling? Of laat je het los? Die keuze ligt altijd bij jezelf. Het pakket was overigens bezorgd. Niet op die postcode, maar door verwisseling bij het invoeren is mijn gevangenisnummer ingevoerd, dat ook vijf cijfers bezit, wat betekent dat er iemand in Frankrijk heel blij is met voor een jaar gloednieuwe kleding! Wat ik eerder oneerlijk vond, heb ik later anders weten te benaderen. Er is een reden dat de spullen niet zijn aangekomen en omvat een mentale les van hoger af. Degene die het pakket heeft aangenomen zal het waarschijnlijk harder nodig hebben. Want wat is nu eigenlijk het probleem? Hierdoor werd ik alleen maar beter opgevangen, werd het broederschap sterker en het besef dat meer bezitten beter is, nam af. Wees blij met alles en iedereen wat/wie je wel hebt, geef en dien. De wijze waarop je door het leven gaat, zal drastisch, in stralende zin, veranderen.

W

• FRANKRIJK

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

29


BRIEVEN

EEN BRIEF AAN JEZELF HET JUISTE PAD Ik bevind mij op het pad van het examen. Een test die over mij gepland is uit Hogere Macht. Al zal ik misschien nu niet begrijpen waarom ik mij juist op dit pad op dit moment bevind. Het is al een geschreven lot en ik bewandel het nu. Wat wordt er van mij verwacht, vraag ik mezelf af, wat is de wijze les die ik ervan moet leren? Dan herinner ik mij dat elke situatie in het leven gebaseerd is op het vertrouwen, het geloven in het Los (Qadr): Het goede en kwade dor Allah (God) bepaald is. Allah legt geen ziel een taak op die haar reikwijdte te boven gaat. Voor haar is hetgeen zij teweegbrengt (aan goed) en tegen haar is hetgeen zij teweegbrengt (het kwaad). Dus moet ik geduldig blijven en sterk zijn want ik bevind mij op het juiste pad, een pad dat mijn reikwijdte is. En al begrijp ik niet zo goed wat de bedoeling is en waarom en hoezo. Het is goed zo. Wat verwachting betreft, is sterk blijven, geloven, geduldig zijn en hoop blijven hebben op een geslaagde test. Een examen waarvan ik alleen maar kan groeien, mezelf ontwikkelen. Het beste maken van de tijd die ik nu in overvloed heb. Ik weet niet wat de dag van morgen mij zal brengen en ik kan niet in de toekomst kijken, maar wat ik wel weet, is na regen komt zonneschijn. De ene dag is het moeilijker en een andere dag is het gemakkelijker. Het is aan mijzelf de keuze wat ik met deze dagen doe en hoe ik ze invul, hoe ik mijn ziel tevree kan stellen, het te laten groeien. Want dit 'pad van het examen' is al bepaald voor mij. Dit is wat ik verdien en wat ik teweegbreng. Onze Heer, leg ons geen (kwellingen) op waarvoor wij de kracht niet hebben ze te dragen. En vergeef ons! En schenk ons bescherming. En heb genade met ons. U bent onze Beschermheer...

N

30

• ROEMENIË

CO M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 21

Door aan je jongere zelf een brief te schrijven leer je jezelf beter kennen. Je kunt jezelf goed bewust maken van waar je op dit moment staat. En je wordt je bewust van wat je (vaak ongemerkt) hebt bereikt. Hoi Arthur, Ik weet dat het niet makkelijk voor je is om als enige blanke Nederlander vast te zitten in een Curaçaose cel. Ondanks je zware veroordeling van 24 jaar voor de moord op je vrouw weten alle mensen die je kennen dat je echt onschuldig bent. Je hebt eerder zware jaren meegemaakt en ook die heb je doorstaan. Dus dit gaat je ook lukken. Je hebt altijd anderen in moeilijke tijden geholpen, nu merk je dat iedereen voor jou opkomt en je helpt. Kijk maar hoeveel post je wekelijks nog krijgt, dit terwijl je al 5 jaar vast zit. Na het schrijven van je boek over het dagelijkse leven in de Curaçaose gevangenis, kwamen er veel verhalen los. Als jeugdcoach reisde je met je jeugdteam heel Europa door. Dit terwijl de meeste spelertjes nog nooit in het buitenland waren geweest. Ze zijn je nog steeds dankbaar. Of wat te denken van de reactie op de sociale media van de vrouw die als 13-jarige een abortus onderging. Jij ging naar haar huis en haalde haar terug naar school en ze haalde haar diploma. In Rotterdam Zuid wist je als docent van niets iets te maken voor je leerlingen. Naschoolse opvang: modelbouw, basketbal, skiën, voetbal enz. En dat in Rotterdam Zuid. Ze zijn je nog steeds dankbaar. Waarom anders denk je dat ze je 10 jaar later op hun bruiloft uitnodigen. Ze willen je laten zien dat ze het met jouw hulp hebben gered. Verander dus niet! Ook in de townships van Port Elizabeth in Zuid-Afrika herinneren ze je echt nog wel. In moeilijke tijden wist je altijd het positieve boven te brengen. Onvermoeibaar ben je om anderen vooruit te helpen. Blijf dit dus nu ook doen. Ik weet dat je het nu heel zwaar hebt en je vrouw en kinderen heel erg mist. Maar verander niet. Blijf ver bij drugs vandaan, vechtpartijen en andere hier veel voorkomende onzin. Naast je succesvolle gevangenisboek en kinderboek heb je nu een fitnessboek voor gevangenen af en je 2e kinderboek. Blijf andere gedetineerden hierbij betrekken. Blijf andere gedetineerden helpen met hun papieren, het Nederlands en blijf hun motiveren. Je hebt al een bibliotheek opgezet waar vele andere gedetineerden veel plezier aan beleven en ook je fitnessgroep is een groot succes. Je opa zong ooit: 'Het zijn de kleine dingen die het doen'. Toen een liedje, nu moet je hier je kracht uithalen om positief te blijven. Het zal je de dagen doorhelpen. Hou vol en wees trots op jezelf. Verander niet, blijf sterk.

Arthur

OOK E A A N E N B R IE F S C H RJ E Z E L F IJVEN ? LA T H T ONS A W E TE EN

!


MEDEDELINGEN

OPROEP Wil je bezoek van Epafras? Laat dit dan aan ons zo snel mogelijk weten met behulp van de portovrije envelop! Zo blijven we op de hoogte van je meest actuele verblijfplaats en komen ook na een overplaatsing brieven en Comeback op het juiste adres.

HOOP IN JE CEL

Doe jij ook mee met een tentoonstelling en wedstrijd? We nodigen je uit om een tekening of kunstwerk te maken met het thema: Hoop in je cel. Het is fijn als je er ook in een paar regels bijschrijft wat dat voor jou betekent: hoop in je cel. Maar dat is niet verplicht. Schrijf er ook het adres bij van de gevangenis waar je vastzit, zodat we je kunnen bereiken. Het formaat dat je naar ons opstuurt mag niet groter zijn dan een vel A4 papier. Dat kan dus een tekening zijn of een foto van je kunstwerk. Stuur dat dan naar: Stichting Epafras, Int. Business Reply Service Antwoordnummer/I.B.R.S/C.C.R.I. Numéro 9804 3500 ZJ Utrecht Pays-Bas – Netherlands – Niederländen (Een postzegel plakken hoeft dan niet) Als je in de gelegenheid bent om een foto of filmpje via whatsapp te sturen van je kunstwerk mag dat ook. Stuur het dan naar het mobiele nummer van Epafras: 0031 6 255 902 81 Zorg dat je kunstwerk uiterlijk zondag 28 november 2021 bij ons is. Een jury bekijkt alle inzendingen. De 10 mooiste inzendingen ontvangen een bedrag van elk € 50. We maken een tentoonstelling van de inzendingen en zullen er dan ook in de pers aandacht aan geven. De uitslag maken we bekend op zondag 12 december 2021.

PAASKAARTEN Bij dit nummer van Comeback tref je een speciale groet, al jaren een traditie. Gevangenen in Nederland maakten, onder leiding van een predikant, ook dit jaar weer een paaskaart. Deze kaarten vinden hun weg naar duizenden kerken in Nederland waar gemeenteleden er een groet op schrijven. Voor iemand die vast zit in Nederland, of in het buitenland. Als teken van verbondenheid: er wordt aan je gedacht. Pasen is een nieuw begin en het is goed om die boodschap elk jaar opnieuw door te geven!

Wil je corresponderen? Dat kan met gedetineerden in buitenland en binnenland, maar ook met vrijwilligers in Nederland. Zij kunnen je op de hoogte houden van wat er zoal speelt in de Nederlandse samenleving. Vraag bij Epafras een formulier aan om je aan te melden. Wil je meedoen aan het Kindercadeauproject? Dat is mogelijk voor eigen kinderen tot en met 17 jaar die in Nederland wonen. Geef dan ook contactadres, geboortedata en eventueel telefoonnummer door, zodat toestemming gevraagd kan worden. Wil je een Bijbel ontvangen? Het toezenden van een Bijbel en lectuur is aan regels gebonden. In Frankrijk wordt lectuur alleen toegelaten als daar toestemming voor is gevraagd en gekregen. Voor Spanje, en in mindere mate voor Engeland, geldt dat pakketjes retour gezonden worden. Als je gevangen zit in een van deze landen en lectuur wilt ontvangen, informeer ons dan als je een andere manier hebt gevonden voor ontvangst. Voor gedetineerden in Duitsland proberen wij bij een aanvraag voor een Bijbel de lokale geestelijk verzorger in te schakelen om toegang tot jou te krijgen. Heb je tips voor gedetineerden, reacties, verhalen of gedichten? Brieven worden vertrouwelijk behandeld. Is jouw verhaal bestemd voor publicatie in Comeback, geef dit dan uitdrukkelijk aan. Bij dit nummer vind je een portovrije envelop. [Deze envelop is alleen bedoeld voor post voor Epafras of familie, niet voor Reclassering, Lawyers Across Borders of Dutch&Detained.] Je kunt schrijven naar:

ANT WOORDNUMMER C.C.R.I. 9804 3500 ZJ UTRECHT THE NETHERLANDS

C O M E B A C K • N U M M E R 1 • 20 2 1

31

9 6 1 2 7 5 8 4 3

2 7 3 4 9 8 6 1 5

1 7 8 3 4 2 5 6 9

2 3 9 6 5 8 1 4 7

5 4 8 6 1 3 9 7 2 4 6 5 9 1 7 3 8 2

3 9 2 7 5 4 1 6 8 5 4 2 7 3 9 6 1 8

8 5 6 1 3 9 7 2 4 7 8 1 4 6 5 2 9 3

4 1 7 8 6 2 5 3 9 3 9 6 8 2 1 7 5 4

6 2 4 5 8 1 3 9 7 6 2 3 1 9 4 8 7 5

1 3 5 9 2 7 4 8 6 9 1 7 5 8 3 4 2 6

7 8 9 3 4 6 2 5 1 8 5 4 2 7 6 9 3 1

8 1 3 6 7 2 9 4 5 1 7 4 3 2 6 5 9 8

7 2 5 3 9 4 6 8 1 9 3 5 1 8 7 4 2 6

4 9 6 5 1 8 2 3 7 2 6 8 5 4 9 7 3 1

2 5 4 8 3 9 7 1 6 3 9 2 6 7 5 1 8 4

9 6 7 2 4 1 8 5 3 4 5 7 8 1 2 9 6 3

3 8 1 7 6 5 4 2 9 6 8 1 4 9 3 2 7 5

5 3 9 4 2 7 1 6 8 8 2 6 7 5 4 3 1 9

1 4 8 9 5 6 3 7 2 7 4 3 9 6 1 8 5 2

6 7 2 1 8 3 5 9 4 5 1 9 2 3 8 6 4 7

DAT IS HET EI VAN COLUMBUS

D Z K IJ L O R V E R H A A L S

G O E D E V R IJ D A G M E I C

A N E I M A N D V A L G C R H

P D N K T K U I K E N R E D I

I A J R O N E U C E A S J R L

K G A O S R A R E N A B F E D

D E R O I I S K D O H F E K E

O I I N H V U N A S T R I K R

O L G Z E T R E L V U E L I E

R I E G U E P E O E S V E K N

B M N L I M R P C F E A D M E

T A P Z T A I S O E K G A U L

Z F E I E A S A H E P R M P L

B L O E M R E N C S K T E S O

P T H C O T P O E T N E L K B


AC H T E R O P

COLUMN

INGE SCHILPEROORD

Trots en schaamte Gehurkt zit ik voor de auto van de overbuurman. Vlug kijk ik nog een keer om me heen. Is er echt niemand die me ziet? De scherf van de steen die we net hebben kapotgeslagen, ligt zwaar en schuldig in mijn hand. ‘Jij durft dit echt niet,’ fluistert mijn vriendinnetje. Nee, ik durf het inderdaad niet. Maar ik doe het wel.

het besef van goed en kwaad, het medeleven met de ander, je ervan weerhouden je impulsen uit te leven. Eerst denken, dan doen. Of niet doen. De mensen die ik spreek, zijn natuurlijk volwassenen. Toch moet ik soms denken aan dit voorval. Aan hoe ver ook volwassenen soms gaan om hun sporen na te laten in de wereld. Dwars tegen hun geweten in.

Nooit vergeet ik die eerste aanraking. Het elektriserende moment dat ik met de kartelige punt van mijn wapen hard in de lak begin te krassen. Een overweldigende, tintelende gloed trekt door me heen, beneemt me de adem.

Laatst bijvoorbeeld, bij een man met een, zoals hij het zelf schetste, onbeduidend bestaan. Een stompzinnig baantje dat hij deed omdat hij te angstig was iets beters te zoeken. Hij walgde van zijn eigen lafheid. Op middelbare leeftijd nog bij zijn ouders op zolder. Hij was groot, onhandig, verlegen. In de gesprekskamer keek hij steeds schuin langs mij heen, blozend. Zijn delict kwam voor iedereen als een schok, maar zelf dacht hij er al een tijd over om ‘iets te doen’, vertelt hij. Hij spreekt over schaamte, maar ik voel iets anders.

Ik heb me niet eerder zo levend gevoeld. Ik doe dit gewoon. Ik doe iets heel ergs. Ik laat mijn sporen na in de wereld. ‘Maaike is gek’ groots gekerfd in de glanzende BMW van haar vader. Zeven of acht jaar ben ik. En ook al waan ik me op dat moment onbespied, ik weet dat dit gevolgen gaat hebben – en zware ook. Die nacht slaap ik niet. Ik draai van de ene zij op de andere. Dat heerlijke gevoel is weg, in het matras getrokken. Een levensbedreigende angst is ervoor in de plaats gekomen. Die heeft zijn klauwen in mijn nek gezet en drukt mijn gezicht in het kussen. Wringt mijn maag uit alsof het alle zelfrespect uit me wil persen. Ik ben slecht. Mijn ouders zullen teleurgesteld zijn en Maaike verdrietig. Zelfs om die stomme Maaike moet ik nu heel erg huilen. En toch. Op het schoolplein is er de volgende dag niet alleen schaamte, maar ook een zweem van trots. Je kunt het niet aan me zien, maar ik ben anders dan jullie. Ik ben slecht en dat maakt me groot. Nu, veertig jaar later beoordeel ik vanuit mijn beroep in hoeverre iemands geweten goed functioneert. Simpel gezegd moet

DE RECHTER

Vanuit mijn ooghoeken zie ik zijn vlugge blik op het vuistdikke dossier tussen ons in. Alsof hij denkt: dat heb ik toch maar mooi voor elkaar gekregen. Dat gaat allemaal over mij.

Waarom gaat de een het foute pad op en de ander niet? Deze vraag houdt forensisch psycholoog en schrijver Inge Schilperoord bezig. Want had zij niet net zo goed een verkeerde afslag kunnen nemen? DEZE COLUMN VERSCHEEN EERDER IN PSYCHOLOGIE MAGAZINE (PSYCHOLOGIEMAGAZINE.NL)

JESSE VAN MUYLWIJCK


Millions discover their favorite reads on issuu every month.

Give your content the digital home it deserves. Get it to any device in seconds.