__MAIN_TEXT__

Page 1

Tijdschrift voor gedetineerden in het buitenland

kinderen aan het woord

n u m m e r 1 • 2018

TERUG NAAR NEDERLAND MET STRAFRESTANT Wat kun je zelf doen, en wat kun je verwachten

Fred Teeven Crimefighter op de bus

lente

maak een nieuwe start


puzzel

K U I K E N E S R A A K O O R

R E R J G D O S I C R A N L N

A N F E G L B O O D S C H A P

N S E U E E L I R P A Y B A D

S U E P D K E H K K A C O H K

E R S E P P E S A C H H E R E

V P T I R A G R I A E R T E I

R R E E U F R N K I N I E V Z

IJ I T T Z R T T L D B S D S U

D S F N O E K E W IJ I T O A M

A E O E N V G T B U E E E A K

G N L L D N D E R I A N N P I

I V E R A A L E Z A H D I S R

E O B V G E L O O F A O N Z T

woordzoeker

R O E J E R U Z A L E M G E S

Bij de woordzoeker zitten de woorden horizontaal, verticaal en diagonaal in alle richtingen in de puzzel verstopt. Zoek ze op en streep ze af. De overblijvende letters vormen achter elkaar gelezen de oplossing (zie pagina 31).

© www.puzzelpro.nl

9 8 2 3 6 5 4 2 8 9 7 6 7 4 7 6 6 3 9 2 3 5 6 1 3 2 7 6 4 3 1

4

4 5 9 1 9 6 8 4 9 8 3 4 6 9 7 4 5 8 8 5 1 7 6 6 2 4 4 1 5 9

9

8 3

9 6

7 2 6 3 9 7 8 6 5 4 3 2 8 1 9 8 4 1 7 4 9 1 7

2

1

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

3 6 2 4 1 9

7 2 6

7 6

2 9 4 7

9 3

9 5 7 1 9

6 8 3

APRIL BEDE BELOFTE BOETEDOENING BOODSCHAP BIJBEL CHRISTENDOM DANK DAUWTRAPPEN E VA N G E L I E FEEST GEEL GELOOF HAAN HAZELAAR H YAC I N T JERUZALEM KAARSEN KERKDIENST KOOR KRANS KROON KRUIS KUIKEN LENTE MAART MAND MUZIEK NARCIS PA A S V E R H A A L PESACH PRET STRIK SURPRISE VERF VREUGDE VRIJDAG ZONDAG

sudoku Een sudoku is een puzzel van negen bij negen vakjes waarin een aantal reeds ingevulde getallen staan. Vul de overige vakjes in, zodat in elke horizontale lijn en in elke verticale kolom de cijfers 1 tot en met 9 een keer voorkomen. Verder is de puzzel weer ingedeeld in negen blokjes van drie bij drie, die elk ook weer eenmaal de cijfers 1 tot en met 9 moeten bevatten.


inhoud

redactioneel Welkom in de nieuwe Comeback! De redactie in Nederland heeft weer haar best gedaan om er een leuk en interessant blad voor gedetineerden in het buitenland van te maken. Met nieuws en verhalen, en informatie die voor jou van belang kan zijn. Een rode draad in deze uitgave ben je zelf. Veel artikelen gaan namelijk over wat je zelf kunt doen om je detentie goed door te komen. Je wordt door een detentie in het buitenland erg op jezelf teruggeworpen, maar dat wil niet zeggen dat je er alleen voor staat. Je kunt contact houden met de mensen thuis, je kunt je in veel landen opgeven voor bezoek van een Nederlandse vrijwilliger en je kunt je terugkeer naar Nederland voorbereiden. Je bent minder machteloos dan je misschien denkt! Het is belangrijk dat je begrijpt dat dingen niet vanzelf gaan, als je terug bent in Nederland. Maar er is wel veel mogelijk. Zeker als je het een beetje voorbereidt. Teruggaan naar Nederland kan vanuit veel landen ook via de WETS of de WOTS. Dan zit je het laatste deel van je straf in Nederland uit. Daarover vertelt een aantal mensen in dit nummer. Zij kwamen eerder terug uit een buitenlandse detentie en weten welke stappen je dáár alvast kan nemen. Dus: laat je inspireren! Pak de handschoen op! Epafras, Bureau Buitenland en PrisonLAW ondersteunen je er graag bij. Zoals ze ook deze Comeback weer met veel toewijding voor je hebben samengesteld. Namens ons alle drie: veel leesplezier gewenst!

Terug naar Nederland met wets of wots

04

nieuws binnenland geloof interview fred teeven

09 12 14

nieuws buitenland thuisfront

16 18

René is terug uit Peru

20

sport vraag & antwoord

22 24

wet taaleis schrijf een brief brieven achterop

26 27 28 32

Als je overgeplaatst wil worden is het slim zelf vroeg in actie te komen

Je hebt meer overeenkomsten met deze crimefighter dan je denkt

Kinderen van gedetineerden willen meer informatie en meer hulp 'Elke dag weer ben ik verbaasd dat ik hier zit en dat dit allemaal van mij is'

Voorwaardelijke invrijheidsstelling in Frankrijk

rectificatie Marjolein Groot Hoofd Bureau Buitenland

In het interview met consulair medewerker Fred Stijnman in Comeback 4 2017 staat helaas een vervelende fout. Gedetineerden krijgen van het ministerie in een groot deel van de wereld, waaronder Latijns-Amerika, elke MAAND 30 euro om in het levensonderhoud te voorzien. En niet zoals in het stuk per abuis gemeld is elke maandag. Excuses voor de verwarring die hier door is ontstaan. Redactie Comeback

Reclassering Nederland

COLOFON

Comeback is een uitgave van Stichting Epafras, Reclassering Nederland en PrisonLAW en wordt gratis verspreid onder Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Hoofdredactie Albert Jan Stam Redactie Marjolein van Rotterdam Artdirectie Nienke Katgerman / Gront Medewerkers Sander Bouten / Global Village Media, Jarmila Thodé / Epafras, Melinda Lewis en Klasinet Lageman / Reclassering Nederland Bureau Buitenland, Marieke Paijens / PrisonLAW Bladmanagement Arjen Duijts / Global Village Media Strip Jesse van Muylwijck Puzzel Puzzelpro.nl Redactieadres Burgemeester Reigerstraat 74, 3581 KW Utrecht Email info@epafras.nl Telefoon +31 (0)30 - 233 24 32 Website www.epafras.nl Stichting Epafras heeft tot doel geestelijke verzorging te bieden onder Nederlanders in buitenlandse strafinrichtingen. Epafras richt zich in deze geestelijke verzorging op iedereen die te kennen geeft daar behoefte aan te hebben.

comeback • nummer 1 • 2018

3


h oo f da rt i k e l

Overplaatsing naar Nederland:

(veel) geduld a.u.b.

Dankzij twee wetten, de WETS en de WOTS, kun je als gedetineerde een deel van je straf in Nederland uitzitten. Vanzelf gaat dat lang niet altijd. Het kost tijd, veel tijd. Als je wilt worden overgeplaatst is het daarom slim zelf vroeg in actie te komen. Comeback legt uit hoe, aan de hand van het verhaal van Khalid. In België veroordeeld, in Nederland tekst en beeld: Marjolein van Rotterdam bezig met een toekomst als pizzabakker.

A

ls de politie hem oppakt in België schrikt Khalid (26) zich wild. Waarom heeft hij het zo ver laten komen? Vier jaar moet hij zitten. 'Heel pijnlijk. Het vonnis sloeg in als een bom.' Eerst wordt hij opgesloten in de gevangenis van Antwerpen, later in Wortel, midden in de bossen. 'In Antwerpen waren de mensen aardig, in Wortel werd ik toch wel vaak gediscrimineerd. Steeds ging het over mijn Marokkaan zijn.' Na een half jaar in de gevangenis krijgt hij te horen dat strafoverdracht mogelijk is: overplaatsing naar een Nederlandse gevangenis. Khalid wil graag en vult

4

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

het formulier in. In de Nederlandse gevangenissen heb je meer privacy weet hij, en is alles beter geregeld. Bovendien zijn de periodes in zijn leven die hij in Nederland doorbracht, de betere. 'In Nederland gaat het goed met me. Daar heb ik ooms die me klappen geven wanneer ik niet genoeg mijn best doe. In Nederland heb ik werk en regelmaat. Dat helpt.' Hij heeft er ook een vriendin. 'Al vier jaar', zegt hij trots. 'Ze is me trouw gebleven.' Terug naar Nederland! Een deel van je straf uitzitten in Nederland. Dat klinkt aantrekkelijk. En dat is

het (heel vaak) ook, en niet alleen omdat de omstandigheden er beter zijn. Als je in Nederland in de gevangenis terechtkomt word je voorbereid op je leven buiten de cel. Je krijgt hulp bij je terugkeer naar de maatschappij. Het idee erachter: wie hulp krijgt valt minder snel terug in de criminaliteit. Goede begeleiding scheelt! In buitenlandse gevangenissen ontbreekt die begeleiding. Daarom is er voor Nederlanders daar, de mogelijkheid hun straf uit te zitten in Nederland. Dit heet strafoverdracht. Er zijn twee wetten die de strafoverdracht regelen: de WETS (binnen de Europese Unie) en de WOTS (buiten de Eu-


h oo f da rt i k e l

ropese Unie). De WOTS bestaat iets langer dan de WETS, die er in 2012 bijkwam. 'De procedures zijn min of meer hetzelfde', zegt adviseur Marieke Paijens van stichting PrisonLAW (gespecialiseerd in juridisch advies aan gedetineerden in het buitenland). Al zijn er ook verschillen. In de WOTS

den die samen een WOTS-verdrag tekenen ook eigen voorwaarden toevoegen aan het verdrag. Nóg een verschil is dat in de WETS meer is vastgelegd. De termijnen bijvoorbeeld waarbinnen de terugkeer naar Nederland geregeld zouden moeten zijn. De WETS zou automatisch op moeten starten, terwijl

‘Als je met de WOTS wilt terugkeren naar Nederland moet je zelf een aanvraag doen’ bijvoorbeeld is instemming van de gevangene verplicht, bij de WETS is dit niet verplicht. In sommige landen, Duitsland bijvoorbeeld, is instemming wél afgesproken in het verdrag. De WETS gaat verder uit van de straf die je is opgelegd (tenzij deze het Nederlandse strafmaximum overschrijdt), bij de WOTS kan je straf ook omgezet worden naar een lagere straf, hoewel meestal de straf die je opgelegd hebt gekregen toch gehandhaafd blijft. In de WOTS kunnen lan-

in de WOTS de gevangene zelf de eerste stap moet zetten. Als je met de WOTS wilt terugkeren naar Nederland moet je zelf een aanvraag doen.' Op het eerste gezicht is het fijn dat er meer is vastgelegd in de WETS. 'Maar mensen moeten er wel rekening mee houden dat dit de theorie is', zegt de medewerker van PrisonLAW. 'In de praktijk gebeurt het opstarten vaak niet automatisch en zijn de termijnen ook maar richtlijnen. Strafoverdracht

kan soms wel twintig maanden duren. Er staat in de WETS dat Nederland binnen 90 dagen moet reageren, en dat de terugkeer van de gedetineerde vervolgens binnen 30 dagen geregeld moet zijn. Maar lange tijd had het Gerechtshof in Arnhem – dat de aanvragen behandelt – het zo druk dat er een achterstand ontstond. De 90 dagen werden niet gehaald. Intussen is de achterstand ingelopen. Maar snel gaat het nog steeds niet. Bovendien is er nog het traject in de buitenlandse gevangenis, dus vóór de aanvraag in Nederland is. Daar is ook in de WETS geen termijn voor vastgelegd.' binding is belangrijk Uiteindelijk duurt het acht maanden voor Khalid hoort dat hij kan worden overgeplaatst. 'Ik wist dat ze achter liepen', vertelt hij, 'en ook dat er sowieso veel tijd voor nodig is. Mijn advies aan iedereen: vul toch dat formulier in en vergeet het. Je moet heel lang wachten. Zelf had ik, ondanks dat ik me goed ➔

comeback • nummer 1 • 2018

5


h oo f da rt i k e l

had voorbereid, gedacht dat ik eerder iets zou horen.' Khalid wist precies wat de WETS inhield. Voor veel andere Nederlanders die bij hem in de gevangenis zaten gold dat niet. 'De meesten waren al jaren niet in Nederland geweest, hadden geen adres meer, geen binding. Terwijl dat duidelijk in de voorwaarden staat. In die voorwaarden moet je je goed verdiepen. Er zijn er best veel. Als je er niet aan voldoet ben je kansloos.'

voorwaarden voldoet', legt de medewerker van PrisonLAW uit. Elke Nederlandse gevangene in het buitenland krijgt een bezoek van een ambassademedewerker. Die geeft je ook informatie over Bureau Buitenland. Je kunt begeleiding krijgen van de reclassering. Pak die kans! Vraag erom via het reclasseringsformulier. Bij zowel de WETS als de WOTS is het slim tegelijkertijd een briefje te sturen naar IOS. Zij regelen de strafoverdracht, en zorgen

Bij zowel de WETS als de WOTS is het slim ook zelf een briefje te sturen naar IOS Zijn maten krijgen allemaal razendsnel een reactie. Na twee weken is iedereen afgewezen. Khalid hoort heel lang niets. Nog geen bevestiging van het verzoek is er gekomen, als hij op een gegeven moment besluit te gaan bellen met Nederland. 'Bellen vanuit België is duur. Het heeft me 60 euro gekost. Maar ik wilde wat weten.' Dan, na acht maanden, komt het verlossende nieuws. Khalid mag met de WETS naar Nederland. Geduld, geduld, geduld Meestal moet je als gedetineerde in een buitenlandse gevangenis dus geduld hebben. Of je nu met de WOTS, van buiten Europa, of met de WETS, van binnen Europa, overgeplaatst wordt om een deel van je straf uit te zitten in Nederland. Om de boel wat te bespoedigen kun je volgens PrisonLAW een paar dingen doen. Het eerste is je goed voorbereiden. Het tweede meteen zelf een verzoek indienen. 'Het is heel verstandig meteen na het onherroepelijk worden van je vonnis contact op te nemen met de directie van de gevangenis of met je case-manager. Laat hun weten dat je strafoverdracht wilt. Er zijn hiervoor in sommige gevangenissen standaardformulieren aanwezig. Zijn die er niet: stel dan zelf een brief op voor de directeur. Is het onduidelijk hoe het werkt bij jou in de gevangenis? Vraag hulp. Dat kan bij IOS, dat is de afdeling Internationale Overdracht Strafvonnissen van de Dienst Justitiële Inrichtingen, bij PrisonLAW of bij Bureau Buitenland van de Reclassering. 'Wij kunnen niet zorgen dat het sneller gaat, maar wel helpen als iemand vastloopt in de procedures of niet aan alle

6

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

ervoor dat het Gerechtshof beslist of jij naar Nederland mag komen. Elk verzoek tot overdracht van een gevangenisstraf komt dus bij IOS terecht. Maar het helpt om IOS zélf al te benaderen. 'We raden aan dat altijd te doen', adviseert PrisonLaw.

Wat wil IOS van je weten? Als je een verzoek naar IOS (Internationale Overdracht Strafvonnissen) stuurt voor hulp bij strafoverdracht, moet je een aantal gegevens meesturen. Alleen met deze gegevens kan IOS bij de juiste autoriteiten navraag doen. Het blijft zo dat het land waar je vast zit de strafoverdracht moet aanvragen. Ook wanneer IOS ze aanmoedigt de aanvraag te doen zijn ze niet verplicht het verzoek naar IOS te sturen! De gegevens zijn: • Je naam en geboortedatum; • Je locatie (naam gevangenis en adres); • Door welke rechtbank je veroordeeld bent (naam en plaats); en • Wanneer je rechtszaak onherroepelijk is geworden (geen hoger beroep mogelijk).

Voorwaarden Dan die voorwaarden. Zoals Khalid zegt: dat zijn er best veel. Totaal zeven. De belangrijkste voorwaarden zijn: voldoende binding met Nederland, en nog voldoende straf over hebben. Het ‘strafrestant’ moet minimaal zes maanden zijn op het moment dat de aanvraag door IOS ontvangen wordt. Het laatste is een eis omdat het zin moet hebben in Nederland aan je terugkeer naar de maatschappij te werken.

Wat is dat, voldoende binding? IOS kijkt of je de Nederlandse nationaliteit hebt en een in Nederland woont. Ook wordt gekeken of je, vooral in de periode van vijf jaar voorafgaand aan je arrestatie, in Nederland hebt gewoond. Tot slot kijkt IOS ook of je een partner, kinderen of ouders in Nederland hebt.

Goed om te weten is ook dat de WETS en de WOTS geen trucs zijn om strafvermindering te krijgen. Meestal blijft de straf die je in het buitenland hebt gekregen staan. Bij de WETS wordt je zaak niet nog een keer inhoudelijk behandeld door een Nederlandse rechter. Alleen in enkele uitzonderingen is het mogelijk dat je toch een lagere straf krijgt. Bijvoorbeeld wanneer de maximum straf in Nederland lager is dan de straf die je in het buitenland gekregen hebt. Bij de WOTS zijn er twee trajecten: omzetting of voortzetting van de straf. Omzetting betekent dat je straf wordt aangepast aan de straf die je in Nederland zou hebben gekregen. Tijdens een nieuwe rechtszitting in Nederland beoordeelt de rechter je straf (niet de feiten) en bepaalt hij wat je nieuwe straf wordt. Bij voortzetting blijft je straf hetzelfde. Ook al is die straf hoger dan wat in Nederland gebruikelijk is. Ook goed om in je oren te knopen is dat het land waar je opgesloten zit niet mee hóeft te werken. Verplicht is het niet. Bij zware misdrijven of als er nog een onderzoek loopt werken landen bijvoorbeeld niet mee. 'In sommige landen gaat het sowieso moeizaam. In Turkije en Marokko zijn er vaak problemen. Voor Turkije geldt de WOTS. Maar het land let heel goed op of de gevangene er niet te gemakkelijk vanaf komt. Het komt voor dat Turkije de aanvraag intrekt als men het niet eens is met de straf. Dat mag. In Turkije liggen de straffen voor drugsdelicten veel hoger. Iemand die in Nederland na strafoverdracht 12 jaar kreeg (omdat het maximum voor zijn misdrijf 12 jaar was), kreeg te horen dat zijn strafoverdracht niet doorging. Hij moest in Turkije 20 jaar zitten. Ze kijken ook nog naar de voorwaardelijke invrijheidsstelling. Hierdoor gaat er in Nederland nog eenderde van de straf af. Uit Turkije is er tot op heden niemand met de WOTS naar Nederland gekomen.' In andere landen, vooral buiten Europa, is de traagheid het grootste probleem bij het opstellen van het certificaat – zoals de


h oo f da rt i k e l

aanvraag officieel heet. 'Het duurt vaak zó lang dat het al te laat is als het certificaat in Nederland aankomt. Ook zijn er overal andere regels. In Thailand bijvoorbeeld moet een gevangene eerst minimaal vier jaar hebben gezeten, voordat de procedure kan beginnen.' Khalids gevangenschap wordt niet korter door zijn overplaatsing, maar langer. België kent de mogelijkheid dat je na een derde van je straf voorwaardelijk vrij komt, in Nederland kun je op tweederde voorlopige invrijheidstelling krijgen. Khalid zit in België net tegen de eenderde aan. Hij zou bijna voorwaardelijk vrijgelaten worden als de strafoverdracht naar Nederland ingaat. Maar hij vindt het niet erg. 'In Nederland word je begeleid. Ook daarom wilde ik graag naar Nederland. In België krijg je maar in beperkte mate hulp. Bovendien moet je veel regelen voor je leven buiten, en dat gaat vanuit Nederland ook makkelijker. Ik heb bijvoorbeeld schulden, vooral aan de Belastingdienst. In de bieb hier heb ik een organisatie gevonden die daarbij kan helpen. Die wil ik gaan benaderen. ' Yes! Goedgekeurd! Op een dag komt hopelijk de verlossing. Je strafoverdracht is goedgekeurd. Bin-

WETS en de WOTS zijn geen trucs om strafvermindering te krijgen. Meestal blijft de straf die je in het buitenland hebt gekregen staan nen een maand (WETS) of twee maanden (WOTS) kun je vervolgens naar Nederland. Met de marechaussee in het vliegtuig, door naar Huis van Bewaring, of Penitentiaire Inrichting. PrisonLAW: 'Veel gedetineerden denken dat ze de straf verder thuis kunnen uitzitten met een enkelband. Dat is helaas

Meer vrijheid in Nederland? In Nederland bestaat de mogelijkheid op meer vrijheden: • Half open inrichting elke vier weken een weekend op verlof. • Open inrichting elk weekend op verlof. • Penitentiair programma detentie thuis met een enkelband. Maar deze drie programma’s met meer vrijheid krijg je niet zo maar. Er zijn keiharde voorwaarden, en je gedrag wordt steeds beoordeeld!

niet zo. Als er nog een uitspraak moet komen over de strafmaat, ga je altijd eerst naar het Huis van Bewaring. Na twee maanden volgt de rechtszaak, dan gaan de WETS- en WOTS’ers naar een PI.' Greetje Hoeks werkt in de PI Nieuwegein. Ze is hoofd van de afdeling Detentie en Reïntegratie, D&R. In principe krijgt elke gevangene die in Nieuwegein binnenkomt met haar afdeling te maken. Dus ook diegenen die met de WETS en de WOTS naar Nederland zijn gekomen. 'Wat er met je gebeurt als je uit het buitenland bent gekomen, verschilt per persoon', zegt ze. 'Het is altijd maatwerk. Elke gedetineerde krijgt een case-manager. Die praat meteen met ze als ze binnenkomen. Hij screent alle leefgebieden van de gedetineerde: wonen, werk, zorg, ID-bewijs, schulden, zorgverzekeringen. Alles waarvoor dingen geregeld moeten voor het leven ná de detentie.' ➔

comeback • nummer 1 • 2018

7


h oo f da rt i k e l

‘In Nederland word je begeleid. Ook daarom wilde ik graag naar Nederland’ Vervolgens ga je zelf aan de slag. 'Vanaf dag 1 zijn gedetineerden zelf bezig met hun toekomst. Ook buiten moeten ze het zelf doen tenslotte. Maar als het niet lukt zonder hulp, helpen we. Als iemand moeite heeft met brieven schrijven bijvoorbeeld. De case-manager houdt daarnaast de regie over het reïntegratieproces. Hij zorgt ook dat elke gedetineerde een reïntegratiemap krijgt, en dat de gedetineerde daarin bijhoudt wat hij zelf heeft gedaan.' Belangrijk is het MDO, het multidisciplinair overleg. Hierin zitten alle mensen die met jouw zaak te maken hebben. Het MDO beslist samen met de Vrijheids Commissie of je klaar bent voor meer vrijheden bijvoorbeeld. Meer vrijheid krijg je niet zomaar. In Nederland bestaat de mogelijkheid door te schuiven naar een half open inrichting, een open inrichting, of naar een penitentiair programma. Een half open inrichting betekent dat de gedetineerde elke vier weken een weekend op verlof mag, een open inrichting dat hij elk weekend op verlof mag. Een penitentiair programma is detentie thuis met een enkelband. Maar deze drie programma’s met meer

8

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

vrijheid krijg je dus niet zomaar. Steeds wordt het gedrag van de gedetineerden beoordeeld. 'We gebruiken het stoplichtmodel. Daarbij checken we of iemand actief is geweest (groen: wel, oranje: matig, rood: niet), of hij luistert naar de adviezen, of hij meedoet, of zijn urine schoon is, etc. Ook moet de gedetineerde gepromoveerd zijn van het basisprogramma naar het plusprogramma. Dat betekent dat je diverse reïntegratieactiviteiten moet hebben afgerond. Verder moet je verantwoordelijkheid hebben genomen voor je reïntegratie terug naar de maatschappij. Wie geen initiatief heeft laten zien, kan dus niet meer vrijheden krijgen.' Tot slot zijn er keiharde voorwaarden. Een programma met meer vrijheid in een half open inrichting kun je bijvoorbeeld alleen krijgen als je nog 18 maanden maximaal moet zitten. Een enkelband kan alleen als je werk hebt en een adres. Ook hier moeten gedetineerden dus weer geduld hebben. Greetje Hoeks: 'Ze rollen echt allemaal eerst de gevangenis in. En voor iedereen geldt dat meer vrijheden krijgen sowieso maanden duurt. Het duurt gewoon even voor alle informatie en adviezen er zijn die nodig zijn voor een beslissing over meer vrijheden.'

Khalid wil zo snel mogelijk door naar een normaal leven. Hij hoopt op snel meer vrijheid – ook al zijn daar veel voorwaarden aan verbonden. Khalid is optimistisch. 'Ik heb al een woonadres. Als ik naar een open inrichting ga, kan ik werken en mijn schulden aflossen. Weet je, het is gewoon tijd om een beetje normaal te gaan doen. Daarom ben ik hier bezig met cursussen. Ik ben begonnen aan een cursus sociale psychologie en haal ondernemersdiploma’s. Ik zit in een positieve flow. Dat zou ik tegen iedereen willen zeggen: Het komt goed, ga niet negatief denken, vergeet het verdriet in jezelf. Ik wil een gewoon leven. Trouwen, een kindje krijgen, hard werken. Ik heb de drank afgezworen, de drugs ook. In het verleden gebruikte ik alles, op heroïne na. Maar dat gaat me niet meer gebeuren. Nooit meer. Ik ben ouder geworden, wijzer ook. Als ik hier weg ben hoop ik echt nooit meer terug te komen.' Zijn oom, eigenaar van een uitzendbureau, heeft hem beloofd dat hij hem aan werk helpt. Desnoods op zijn eigen kantoor. 'Maar het liefste wil ik bakker worden. Pizzabakker! Ik heb al wat certificaten gehaald in België, en wil verder leren. In België bakte ik elke week voor alle gevangenen pizza. 150 pizza’s! Dat ging heel goed. Als je op tijd begint met de voorbereidingen kan het bijna niet mis gaan.' ■

Contactgegevens IOS Postbus 30132 2500 GC Den Haag IOS heeft een informatielijn WETS WOTS: 088 - 07 25 963 vanuit het buitenland: 00 31 8807 25 963 Bureau Buitenland Postbus 136 3500 AC Utrecht Tel. +31 (0)30 - 28 799 00 (tijdens kantoortijden) E-mail: buitenland@reclassering.nl Stichting PrisonLAW Panamalaan 6B 1019 AZ Amsterdam Tel. +31 (0)20 - 66 333 97 Fax +31 (0)20 - 69 39 980 E-mail: info@prisonlaw.nl


nieuws binnenland

Coldcase kalender Nederlandse gevangenen worden aangemoedigd mee te denken over 52 coldcase zaken. De zaken staan op een kalender die in de PI’s is verspreid. Vorig jaar kregen de gedetineerden ook al een kalender met onopgeloste zaken. Die was een groot succes. Dankzij de ‘moordkalender’ zijn negen onderzoeken naar nog niet opgeloste moorden heropend, schrijft De Telegraaf. Er kwamen 32 bruikbare tips binnen. Eén van de coldcases op de nieuwe kalender is de moord op Maarten Redeker (29) uit 2007. De homoseksuele Redeker lag al een week dood in zijn Haagse woning. De politie houdt er volgens De Telegraaf rekening mee dat een afspraak via een gaysite hem zijn leven kostte.

Ruud Lubbers

oud-premier ruud lubbers overleden

Ontsnapping met helikopter mislukt

Op 14 februari overleed oud-minister president Ruud Lubbers (CDA). Hij was een dubbele recordhouder. De jongste premier ooit, en de premier die het langste aan het bewind was. Twaalf jaar bestuurde hij het land. Van 1982 tot 1994. Daarmee kleurde hij de politiek van de jaren ’80. Onder Lubbers wordt Nederland zakelijker. Hij bedenkt de term no-nonsense politiek, bezuinigt op de verzorgingsstaat – en blijft toch wel verkiezingen winnen. In 1989 haalt hij met het CDA een record aantal stemmen en 54 zetels. De weerstand die er eerst is tegen de bezuinigingen, verdwijnt als ze Nederland uit de crisis helpen. Dat dwingt respect af – blijkt ook weer bij zijn overlijden. Door vriend en vijand wordt Lubbers geroemd. In één opzicht was hij minder no-nonsense: zijn taalgebruik stond bekend als wollig. Vaak begreep niemand wat hij precies bedoelde. Velen verdachten hem ervan dat hij dat expres deed. Het leverde hem een vermelding op in de dikke Van Dale. In het woordenboek is het woord ‘lubberiaans’ opgenomen: vaag en omslachtig taalgebruik.

tipgeld blijft liggen In 2017 stelde het Openbaar Ministerie in 68 zaken tipgeld beschikbaar. Voor moord of doodslag meestal 15.000 euro, voor liquidaties rond de 20.000, voor tips over overvallen zo'n 10.000 euro. Of een deel daarvan: soms wordt een kleiner bedrag uitbetaald voor deelinformatie. In 2017 was bij elkaar een miljoen euro aan tipgeld beschikbaar. Maar een gouden tip kwam in geen van de 68 zaken binnen. 'Er is nog niets uitgekeerd', zei Wim de Bruin van het Landelijk Parket in december tegen het ANP. Waarbij hij opmerkte dat dat ook weer niet ál te bijzonder is: in minder dan tien procent van de gevallen betaalt het OM uiteindelijk uit.

Hij moet de spectaculaire krantenkoppen al voor zich hebben gezien: 'Topcrimineel ontsnapt per helikopter.' De Amsterdamse crimineel Benaouf A. wilde uit de gevangenis in Roermond ontsnappen. Maar omdat het HeliCentre uit Lelystad het niet vertrouwde, kon A. de ontsnapping op zijn buik schrijven. Het bedrijf kreeg in september een verzoek voor een rondvlucht, maar vond dat er een luchtje aan zat, schrijft dagblad De Stentor. Zijn hulp buiten de gevangenis, Ismael El M., had wel een érg grote helikopter willen huren voor een romantische rondvlucht met zijn vriendin. En hij wilde de helikopter bovendien niet laten opstijgen in Lelystad maar op heliplatform Heythuysen in Limburg, op minder dan tien kilometer van de Roermondse strafgevangenis. Zodoende lichtte het bedrijf de politie in. Die kwam meteen in actie. Het contact met de aanvrager van de romantische helikoptervlucht werd overgenomen van het verhuurbedrijf, en de telefoons van Ismael en drie hulpjes afgetapt. Daaruit bleek dat het de bedoeling was de heli te kapen. Een arrestatieteam liet de handlangers van Benaouf A. vervolgens in de val lopen. Eén man, de chauffeur van de vluchtauto, vond bij de inrekening de dood in een weiland.

comeback • nummer 1 • 2018

9


nieuws binnenland

Holleeder-proces kost fortuin

Iedereen orgaandonor In 2020 wordt elke Nederlander automatisch orgaandonor. Tenzij die aangeeft dat niet te willen. Ook nabestaanden kunnen het gebruik van de organen van hun overleden familielid nog tegenhouden. De wet op orgaandonatie werd in februari in de Eerste Kamer met een krappe meerderheid aangenomen: 38 stemmen voor en 36 tegen.

tekorten op de arbeidsmarkt

Een familieman in hart en nieren, niet geïnteresseerd in geld, en eigenlijk een zielepoot die altijd alleen maar naar de bovenwereld wilde. In het proces tegen Willem Holleeder zet de verdachte zichzelf het liefste neer als een normaal mens. Dat hij dat in de verste verte niet is, blijkt ook uit de kosten die de Nederlandse overheid voor de zaak maakt. De Volkskrant onderzocht die en kwam tot schokkende conclusies. Holleeder kostte Nederland al vele miljoenen; schattingen lopen uiteen van ‘25 miljoen’ tot 'tientallen miljoenen, alleen al aan politiewerk'. De rechtszaak die nu loopt, kost ook bakken geld. 12.000 euro per zittingsdag, alleen voor het werk van de rechter. Daar komen de kosten voor de beveiliging nog bij. Holleeder ontkende overigens in de eerste week van zijn proces elke betrokkenheid bij de liquidaties. De rechtszaak die in februari begon, gaat maanden duren. Getuigen zijn onder anderen Holleeders zussen Sonja en Astrid en zijn ex Sandra.

520.000 banen komen erbij in de komende zes jaar. Dat blijkt uit een rapport van de Universiteit Maastricht. Vooral in de zorg, ICT, techniek, bouw en onderwijs zijn er tekorten op de arbeidsmarkt. De universiteit verwacht dat werkgevers tot 2022 nauwelijks geschikte arbeidskrachten kunnen vinden, schrijft het Algemeen Dagblad. Er zijn meerdere oorzaken voor de banengroei. De economie draait prima, er gaan veel mensen met pensioen, en ook heeft het nieuwe kabinet beleid in gang gezet dat voor banen zorgt. Nog twee opvallende mededelingen uit het rapport: laagopgeleiden komen steeds beter aan de bak, maar hun inkomen daalt, en de werkloosheid van ouderen daalt minder hard dan bij andere groepen. Dat laatste komt waarschijnlijk doordat steeds meer ouderen werken, zelfs na de AOW-leeftijd.

Wolf gespot Was het een wolf of toch een hond die eind december schapen doodde bij Luttenberg? De Twentse krant De Stentor schrijft dat het vrijwel zeker de wolvin Naya is geweest. Toen de doden onder de schapen vielen, op 23 en 24 december, was de wolvin in de buurt. Het bewijs hiervoor is geleverd dankzij een zender in haar halsband. Die draagt ze sinds 2016, toen ze als welp werd gevangen in Duitsland. Wetenschappers van de Technische Universiteit Dresden willen met de zender haar looproutes in kaart brengen. Naya legt heel wat kilometers af, blijkt uit de verzamelde gegevens. Later in 2018 worden meer wolven in Nederland gespot. Bij Bennekom, maar ook in Limburg.

Minister Zijlstra weg na leugen Hij wilde zó graag minister van Buitenlandse Zaken zijn. Maar al na vier maanden biedt Halbe Zijlstra noodgedwongen zijn ontslag aan. Zijn geloofwaardigheid is weg, omdat hij heeft gelogen. Op een VVD-congres vertelt hij dat hij als Shell-werknemer bij een gesprek is geweest dat topman Jeroen van der Veer heeft met de Russische president Poetin. Dat gesprek vindt in 2006 plaats in een van Poetins buitenhuizen, een datsja in het Russisch. Poetin zegt hier volgens Zijlstra dat hij streeft naar een Groot-Rusland. Hij wil de Baltische staten, Wit-Rusland en Oekraïne bij Rusland voegen. En eventueel ook nog Kazachstan. Dankzij speurwerk van journalisten van de Volkskrant blijkt dat Zijlstra nooit met Poetin in een datsja gezeten heeft, en dat ook zijn conclusies overdreven zijn. ‘Datsja-gate’ is geboren. Nog even lijkt Zijlstra’s positie gered – premier Rutte steunt hem, en ook van de rest van de regering mag hij blijven. Maar tijdens het Kamerdebat over de kwestie gooit Zijlstra toch de handdoek in de ring. Hij kan zijn tranen amper bedwingen.

10

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

Halbe Zijlstra


nieuws binnenland

18 jaar voor Koe Hermien kiest de vrijheid tennismoord Tenniscoach Mark de J. heeft volgens de rechtbank zijn vriend Koen Everink met 24 messteken om het leven gebracht, ook al blijft hij dat keihard ontkennen. Er is veel bewijs, schrijft de Volkskrant. Op het bebloede mes dat naast het slachtoffer is gevonden, zaten DNA-sporen van de tenniscoach. In zijn auto is een bloedspoor aangetroffen. Omdat hij een mes had meegenomen, is er sprake van een vooropgezet plan. Dat de verdachte de moord heeft gepleegd terwijl hij wist dat het 6-jarige dochtertje van Everink boven in haar bed lag, maakt het alleen nog maar erger. Daarom veroordeelde de Utrechtse rechtbank De J. tot een celstraf van 18 jaar, gelijk aan de eis van de officier van justitie.

Mark de J.

Powned betaalt No Surrender-baas Een publieke omroep die een onderwereldfiguur betaalt om mee te werken aan een tv-programma? Dat kan niet, vindt de Nederlandse politiek. Maar het gebeurt wel. Powned betaalt de voorzitter van motorclub No Surrender, zo’n 1.000 euro per aflevering voor zijn medewerking aan de docusoap Captain Henk. Volgens Powneddirecteur Dominique Weesie, geciteerd in de Volkskrant, gaat het om een 'onkostenvergoeding, zoals we dat altijd doen'. De vergoeding zou bovendien gefinancierd zijn uit de verenigingskas, dus niet betaald zijn met gemeenschapsgeld. Henk K. zit sinds eind december vast. Voor afpersing en mishandeling, en omdat hij de leden van zijn eigen No Surrender bestal. Daarnaast wordt hij ook nog verdacht van bedreiging aan het adres van Telegraafjournalist John van den Heuvel. Het onderzoek naar deze zaak loopt nog.

Even is ze wereldnieuws. Koe Hermien. Als ze naar de vrachtauto wordt geleid die haar naar het slachthuis moet brengen, ontsnapt ze. Ze rent de bossen in bij Lettele, het dorp waar ze is opgegroeid. Niemand krijgt haar te pakken. Buurtbewoners gaan haar Hermien noemen (eigenlijk heet ze Joke), en ze wordt een heldin. De sociale media ontploffen van de hashtags #FreeHermien, #GoHermien en #mekoe. Auteur Leon de Winter schrijft dat we deze koe, met zoveel lust om te bestaan, moeten laten leven. De Partij voor de Dieren start een inzamelingsactie om haar onder te kunnen brengen in een rusthuis. De partij wil dat vooral, schrijft dagblad Trouw, omdat ze een symbool ge-

worden is. 'Zij staat voor alle dieren die niet naar de slacht willen', zegt Esther Ouwehand in de krant. 'Geen enkel dier vraagt erom te eindigen als gehaktbal of biefstuk.'

Groningen trilt De Groningse gasboringen lijken langzamerhand verleden tijd te worden. Als Groningen op 8 januari de zwaarste beving in vijf jaar meemaakt, pleit zelfs minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat voor een totale afbouw. De beving heeft dan ook grote gevolgen. Zij vindt plaats in Zeerijp (gemeente Loppersum) en is tot in de stad Groningen te voelen. 20 kilometer verderop. Meteen na de beving komen al 316 schademeldingen binnen. Dat wil niemand meer. Alleen: de gaskraan in één keer dichtdraaien is onmogelijk. Teveel huishoudens en bedrijven draaien op Gronings gas. Maar het moet wel (snel) minder, meldt Wiebes. Het Algemeen Dagblad noemt het ‘Wiebes’ harde boodschap voor de grootverbruiker’. De 200 grootste gasafnemers moeten uiterlijk in 2022 zijn overgeschakeld op niet-Nederlands gas, of duurzame energie. Gas uit Noorwegen en Rusland heeft een andere samenstelling; het vereist grote investeringen om Nederlandse installaties geschikt te maken. Ook gewone huishoudens moeten van het gas af. Voor die megaoperatie is meer tijd uitgetrokken: in 2050 moet de gaskraan overal dicht zijn, schrijft de krant. Hoe dat precies moet wordt nog bekeken. Wiebes komt eind maart met een inventarisatie. In juni neemt het Kabinet een besluit over het verder dichtdraaien van de gaskraan. Intussen heeft de minister de NAM alvast gedwongen de productieputten rond Loppersum 'zo snel als redelijkerwijs mogelijk is' te sluiten. Voor de afhandeling van de schade in Groningen komt de minister met het lang beloofde schadeprotocol. Plus de toezegging dat de staat garant staat – mocht de NAM niet kunnen betalen. Op 31 januari maakt hij bekend dat gedupeerden niet meer bij de NAM aan hoeven te kloppen voor compensatie van de aardbevingsschade. De staat gaat die taak overnemen. 'De schade is nu mijn probleem', noteert Het Parool uit de mond van de minister.

comeback • nummer 1 • 2018

11


g e loo f

Albrecht Dürer - Hiëronymus

12

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018


g e loo f

De mens

een engel en een dier In de Bijbel staat een verhaal dat de Geest Jezus de woestijn in drijft. Jezus verblijft daar veertig dagen en wordt door Satan op de proef gesteld. Hij leefde er te midden van de wilde dieren, en de engelen zorgden voor hem. (marcus 1, 12 en 13)

V

eertig dagen die herinneren aan Mozes’ veertig jaren in de woestijn. Een mensenleven lang dus. Zo Mozes zo Jezus. Jezus' verblijf te midden van de wilde dieren en het dienen door de engelen zijn gebeurtenissen die gelijktijdig plaatsvinden. In zijn verblijf in de woestijn horen we over een mensenleven lang worstelen met het dier in je zelf en de engel die je bent, die je kunt, moet, wilt zijn. En dan wordt ons de vraag gesteld: Wat is jouw engel, wat is jouw dier? En hoe worden beide vruchtbaar in je leven? Een mooi beeld hiervan vormt een ets van Albrecht Dürer. De heilige Hiëronymus werd tijdens zijn verblijf in de woestijn door een wild dier – een leeuw – bedreigd. Maar de leeuw had een doorn in z'n poot. Hiëronymus overwon z’n angst en verzorgde en genas het getergde dier. Waarop de leeuw hem altijd trouw bleef. Op de ets van Dürer (1514) ligt de leeuw vredig aan zijn voeten terwijl hij aan zijn schrijftafel zit. ontberingen doorstaan De wilde dieren zijn de menselijke driften. De drang tot heersen, de wens om belangrijk te zijn, agressie, seksuele drift, bezitsdrift. Menselijke driften kunnen je behoorlijk dwarszitten. Ze kunnen er de oorzaak van zijn dat je nu vastzit, dat je een grens hebt overschreden, dat je kapot hebt gemaakt wat je lief was en je je nu afgesneden voelt van andere mensen, de rest van de wereld. Het dier in je steekt ook de kop op als je strijdt om je positie in de gevangenis, om het hoofd boven water te houden en alle ontberingen te

doorstaan. In elk mens schuilt dat wilde dier. Maar tegelijkertijd schuilt in elk mens een engel! Je bent diep in de kern een geliefd mens, met een al zo lang gekoesterd verlangen om nu toch eens echt iets van het leven te gaan maken en van betekenis te zijn voor andere mensen. Je wilt laten zien

probeer niet alleen als engel te leven. Maar even zo goed: ben je alleen dier, dan dood je je engel. Engelen voorkomen dat de mens zichzelf verliest in driften, engelen zijn raadgevend, oriënterend en helpen het leven te ordenen, helpen de eenzaamheid en de pijn uit te houden. Engelen hebben die rol voor jezelf, maar ook in zorgzaamheid naar anderen toe. Het komt er dus op neer – en misschien is dat wel een van de moeilijkste opga-

‘Engelen voorkomen dat de mens zichzelf verliest in driften’ dat je een goede zoon of dochter kunt zijn, een vader, een moeder die zoals een goede ouder dat doet voor de kinderen zorgt, hun liefde en aandacht geeft. Sterker, je hebt al laten zien dat je zo bent, je laat het nú ook zien, terwijl je gevangen bent. Er gaat zelfs in de gevangenis iets goeds van je uit. engel en dier onmisbaar Natuurlijk, ook die engel ben je, wil je zijn, kun je zijn. Maar ga nou niet proberen als engel te leven. Wil je alleen engel zijn, dan dood je iets wezenlijks in jezelf. Want uit het dierlijke komen ook goede dingen voort: creativiteit, ondernemingszin, geldingsdrang, ambitie, de drang om vrij te komen, te presteren, om mooie dingen te maken. Doodzonde als je dat vernietigt. Als je alleen als engel leeft, als je alleen goed voor anderen bent, houd je het zelf niet vol, ga je er zelf aan onderdoor. Als je alleen als engel leeft, schiet je snel in de hulpstand, als op jouw hulpknop wordt geduwd. Nee,

ven van een mens – het dierlijke in haar/ zijn natuur een plek te geven en het niet te doden. opstaan uit gevangenschap Jezus bracht het dier en de engel met elkaar in het reine en kon daardoor verder. En dat is ook gegeven aan wie hem willen volgen. Ook wij kunnen zowel het domein van de geest als het domein van de driften een plaats geven en zo in harmonie met onszelf zijn. Jezus heeft ze beteugeld, zijn wilde dieren. Agressie, geldingsdrang, seksuele drift, bezitsdrift, ze zijn van God gegeven en op zichzelf dus niet slecht. Je moet ze alleen aan de teugel zien te krijgen. Dat is Jezus gelukt. Hij heeft zijn driften beteugeld die het leven onmogelijk maakten en is uit die gevangenschap opgestaan. Dat noemen we Pasen. ■ Albert Jan Stam Algemeen directeur Epafras

comeback • nummer 1 • 2018

13


interview

Fred Teeven en jij: meer overeenkomsten dan je denkt

‘Er is altijd een nieuwe kans, maar je moet er zelf naar op zoek gaan’ De afgelopen twee jaar waren niet de gemakkelijkste in het leven van voormalig Officier van Justitie, Staatssecretaris en Tweede-Kamerlid Fred Teeven. Een zware hersenoperatie en het vooruitzicht van werkloosheid dwongen hem tot nadenken. Wat wil hij echt? Hij gooit het roer om en gaat doen wat hij altijd al wilde doen. Aan de slag als buschauffeur en in een eigen bedrijf. Comeback sprak hem over zijn ervaringen en bijbehorende emoties. tekst:

I

n 2015 krijgt Fred Teeven een autoongeluk. Terwijl hij een appje verstuurt, knalt hij met zijn auto op zijn voorganger. Dubbel pech, want hij rijdt in de auto van zijn vriendin en die auto heeft alleen een heupgordel. Zijn hoofd knalt tegen de voorruit, en doorstaat die test niet glansrijk. Een slagader verschuift en een zenuw raakt bekneld. Hevige pijnen zijn het gevolg. Twee jaar later ondergaat hij een riskante hersenoperatie. Hij weet dat hij er doof of blind door kan

14

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

Marjolein van Rotterdam

beeld:

Leo Vogelzang

worden. Teevens geluk: hij wordt slechts doof aan het linkeroor. In de periode van zijn operatie eindigt ook zijn Tweede-Kamerlid-

accepteert de baan. Als alles in kannen en kruiken is, komt het bericht dat de benoeming toch niet doorgaat. De PvdA ligt dwars. I BOOSHEID 'Natuurlijk was ik kwaad. Het kwam er op neer dat de PvdA geen zin had om me te benoemen. Daar moet je dan mee zien om te gaan. Maar in boosheid blijven hangen heeft geen zin. Dan gaat er maar energie verloren. Boosheid helpt niet. Een positive

‘Mensen die voor de eerste keer in de fout gaan, moeten we helpen hun leven opnieuw op te bouwen’ maatschap. De VVD draagt hem voor als lid van de Raad van State. Hij moet er even over nadenken – het is heel ander werk – maar

feeling wel. Die geeft je een lekker gevoel, vergelijkbaar met het gevoel dat je hebt na tien kilometer hardlopen. Om dat te krij-


interview

gen moet je bewegen – figuurlijk gesproken. Je moet iets doen, iets veranderen. Dan merk je ook dat een positief gevoel zichzelf versterkt. Er ontstaat een soort vliegwiel. Wat ik zelf meteen zeker wist, was dat ik weer aan de slag wilde. Van 120 uur naar 0 uur in de week werken is onplezierig. Er móest gewoon werk komen. Ik kon weer officier van justitie worden. De terugkeergarantie stond nog. Maar ik kon ook een totaal andere weg inslaan. Ik bedacht dat iets voor elkaar krijgen ook buiten je comfort zone kan. Van dat idee werd ik vrolijk. Ik begon na te denken over wat ik nu écht leuk vind.' II ANGST 'Het heeft iets engs, buiten de gebaande paden treden. Veel mensen peinzen er niet over. Allerlei dingen houden ze tegen. Status, hun omgeving, patronen waar ze in zitten. Ik ken ze zelf ook. Mijn leven lang heb ik voor de overheid gewerkt. Op mijn 20ste ben ik begonnen bij de fiscale recherche, en sindsdien heb ik eigenlijk altijd in de opsporing of in de politiek gewerkt. Je hebt dan de neiging daarmee door te gaan. Maar dat hóeft niet. Toen de baan bij de Raad van State niet doorging en ik aan het herstellen was van die hersenoperatie, dacht ik na over dingen die ik altijd graag gewild heb, maar nooit heb gedaan. En zo kwam ik op het idee chauffeur te worden. Ik had als jongen weleens op een vrachtwagen gereden, en ook later in de campagnetijd nog – met een kartonnen Mark Rutte en Rita Verdonk achterin. En ik had ook wel eens in een bus gereden. Mijn grootrijbewijs had ik en ik wist dat er vacatures waren bij Connexxion. Het leek me wel wat om in de stad waar ik ben opgegroeid (Haarlem) aan de slag te gaan als buschauffeur. Dus heb ik gewoon gesolliciteerd. Ze vroegen natuurlijk waarom. De enige reden die ik kon geven was dat ik het leuk vind. Ze vroegen ook of ik niet weer snel weg zou zijn. Maar ik wil dit echt tot mijn pensioen doen. Na een testrit op de bus werd ik aangenomen, en na nog twee keer een halve dag les kon ik aan de slag. En daar rijd je dan in een bus van 21 meter lang.' III OORDELEN 'Soms ben je bang voor iets waarvoor je helemaal niet bang hoeft te zijn. Oordelen van anderen bijvoorbeeld. Toen ik vertelde dat ik had gesolliciteerd als buschauffeur, zeiden

sommige mensen dat die baan mijn nieuwe bedrijf zou schaden. Maar dat is onzin. Als je iets verandert in je leven vertrouwen mensen het echt wel, zolang de veranderingen maar bij je passen. ‘Beeld en geluid’ moeten met elkaar kloppen. Mensen kijken er dwars doorheen als je iets staat te verkopen waar je het diep van binnen niet mee eens bent. Toen ik staatssecretaris was moest ik het Kinderpardon verdedigen, terwijl ik daar zelf tegen was. Daar klopten beeld en geluid níet met elkaar. Buschauffeur zijn past bij mij. 98% van de mensen vindt het geweldig! Hoewel het thuis in het begin 50-50 was. Ik heb twee dochters, één van 31 en één van 30. De oudste vond het zonde, de jongste prachtig. Intussen vinden ze het allebei leuk. Het is ook maar hoe je er zelf mee omgaat. In de bus reageren de meeste mensen heel positief. Elke dag willen wel vijf of zes mensen een selfie met mij maken. Eerst zei ik nee, maar uitleggen waarom ik het niet deed, duurde langer dan de selfie zelf. Dus nu doe ik het gewoon. Ik realiseer me wel dat ik geen fouten mag maken. Als Fred Teeven een fout maakt staat dat de volgende dag in de

bijvoorbeeld met drugssmokkel, moeten we helpen hun leven opnieuw op te bouwen. Die mensen worden soms ook gewoon geofferd. Maar wie voor de tweede of derde keer wordt gepakt: eigen schuld dikke bult. Als staatssecretaris diende ik daarom een motie in die ervoor zou zorgen dat buitenlandse gedetineerden alleen na de éérste veroordeling bezoek zouden krijgen van de diplomatieke post. Die haalde het niet, maar ik sta er nog steeds achter. Zou ik zelf nóg een aanrijding veroorzaken door appen in de auto dan zou ik even hard zijn tegen mezelf.' V NIEUWE KANSEN 'Het kan dus. Iets anders gaan doen dan je je hele leven hebt gedaan. Er is altijd een nieuwe kans. Je moet er wel zélf naar op zoek gaan. Ik ben heel tevreden dat ik de teleurstelling heb omgezet in energie. En dat ik daardoor nu meemaak wat ik meemaak. Inclusief een beschonken vrouw die weigert de 2,50 extra te betalen voor de nachtbus. Of dronken jeugd. Ik heb weleens een

‘Teleurstelling kun je ook omzetten in energie, er is altijd een nieuwe kans’ krant. Ik kan er ook niet zo maar weer mee ophouden. Dat wil ik ook helemaal niet. Je moet echt ergens voor staan en niet zo maar even iets gaan doen. Dat geldt voor iedereen, natuurlijk!' IV SCHULD EN BOETE 'Ik heb geen spijt dat ik dit niet eerder heb gedaan. En ook geen spijt van mijn vorige banen. Al mijn functies hebben me veel gebracht. Levenservaring, een groot netwerk, alle ervaring die ik heb opgedaan in de verschillende functies had ik nooit willen missen. Waar ik wél spijt van heb is dat ene appje in de auto. Zo stom! Had ik nooit moeten doen. Je moet altijd boeten voor je fouten. In de gevangenis als je drugs gesmokkeld hebt, of in mijn geval met mijn gezondheid. Fouten maken is een keuze. Je kunt ervoor kiezen in één klap veel geld te verdienen, of te gaan werken. In het verlengde hiervan wil ik ook nog iets anders kwijt: mensen die voor de eerste keer in de fout gaan,

nachtbus stilgezet omdat ze me te baldadig werden... Een heel ander leven, dat kun je wel zeggen! Maar het bevalt me enorm op de bus. De héle samenleving komt langs. Je hebt veel contact. De meeste mensen zijn leuk. De enige keer dat ik peentjes zweette was met een bus supporters op weg naar Ajax-PSV. Die bus met 180 mensen erin bleef hangen op een verkeersdrempel. Optrekken lukte niet. Pas toen ik de bus vijftig meter achteruit had laten lopen en een aanloopje had genomen, konden we naar Ajax-PSV.' VI GELUK 'Mijn ervaring laat zien dat je heel gelukkig kan worden van iets waar je nooit aan had gedacht. Ik ontspan als ik op de bus rijd. Dankzij de bus voel ik me in balans – ook al klinkt dat een beetje zachte sector-achtig. Dat is misschien wel de belangrijkste reden het te blijven doen. Ik blijf erdoor in evenwicht.' ■

comeback • nummer 1 • 2018

15


nieuws buitenland

californië geeft verkoop wiet vrij

hond verdwijnt van menu De hond rukt op als huisdier in Zuid-Korea. Al in 20% van de huishoudens woont een hond of kat. Zelfs president Moon Jae-in heeft een hond. Logisch dus dat steeds meer Koreanen het niet oké vinden hond te eten, iets wat altijd normaal was. Met het oog op de Olympische Winterspelen hielp ook de overheid een handje mee. Hond in de pot is geen reclame voor het land. In de restaurants van Pyeongchang verdwijnt voor de Spelen elke verwijzing naar hondenvlees van de menukaarten. In Seoul zijn verschillen hondenmarkten opgeheven. Er is nog wel wat werk te verzetten. Volgens de Volkskrant leveren naar schatting zo'n 17.000 Koreaanse boeren jaarlijks 2 miljoen honden aan markten en restaurants.

Socialisten bepalen toekomst Merkel Angela Merkel wordt toch weer premier van Duitsland. Spannend was het deze keer wel. Haar toekomst hing af van 450.000 SPD-leden, de Duitse socialisten. Die mochten stemmen over de samenwerking tussen SPD en Merkels CDU/CSU. De SPD had voor de verkiezingen in alle toonaarden geroepen dat de partij niet met Merkels CDU/CSU zou gaan regeren. Maar omdat de besprekingen tussen CDU/CSU, Groenen en FDP op niets uitgelopen waren en er geen alternatief was, ging de SPD alsnog akkoord. Op voorwaarde dat de partijleden het ook goed vinden. Die hebben nu inderdaad voor gestemd. Volgens Het Parool vond er bij de SPD voor de stemming wel een opmerkelijke ledengroei plaats. Half

januari kon de partij al 1.500 nieuwe leden noteren. Gespeculeerd werd dat die nieuwkomers vooral tegenstanders van regeringsdeelname waren. Wellicht is dat waar, maar de stemming hebben zij niet naar hun hand kunnen zetten.

Angela Merkel

onrustige jaarwisseling door protest Rond de jaarwisseling is het onrustig in Iran. Met alle gevolgen van dien: begin januari zijn er al 21 doden geteld en zijn veel mensen opgepakt. Alleen al in Teheran zijn 450 mensen gearresteerd. Zij kunnen de doodstraf krijgen wegens ‘moharebeh’: oorlogvoeren tegen God. De protesten begonnen in de stad Mashhad en kwamen voort uit onvrede over de slechte staat van de economie, de hoge voedselprijzen en de corruptie. Na Mashhad breidde het protest zich snel over het land uit. De demonstranten, onder wie veel arme jongeren, keerden zich ook tegen de regering. In 2015 beloofde Iran zijn nucleaire programma terug te schroeven in ruil voor het opheffen van economische sancties. President Hassan Rohani verzekerde de bevolking dat het verdwijnen van de sancties zou leiden tot investeringen en economisch herstel. Daarvan is volgens het Algemeen Dagblad nog maar weinig terechtgekomen.

16

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

De Amerikaanse staat Californië heeft begin dit jaar de verkoop van marihuana gelegaliseerd. Wiet is nu aan de hele westkust van de VS legaal verkrijgbaar, schrijft Het Parool. Vanaf je 21ste mocht je in Californië al marihuana kweken, bezitten en gebruiken, maar sinds januari mag de wiet ook vrij worden verhandeld in 90 winkels. En daar komen er snel meer bij. Californië is de zesde Amerikaanse staat waar marihuana is gelegaliseerd. Toevallig (?) kondigt president Donald Trump begin januari juist minder verdraagzaamheid met softdrugs aan. Mogelijk kunnen marihuana-kwekers én gebruikers hierdoor in de toekomst worden vervolgd. Trump draait hiermee het gedoogbeleid van Obama terug. Voor Obama was het achter softdrugs-gebruikers aanzitten niet zo belangrijk.

Zelfmoord in de rechtszaal Twintig jaar celstraf luidt het oordeel. In de rechtszaal van het Joegoslavië-Tribunaal hoort de oorlogsmisdadiger Slobodan Praljak het aan, en neemt meteen daarop gif in. Voor het oog van de hele wereld. Zijn zelfmoord wordt gefilmd. Heel even heeft niemand door dat het zelfmoord is – tot hij in elkaar zakt. Praljak was een 72-jarige Bosnische Kroaat, die verantwoordelijk wordt gehouden voor de etnische zuiveringen op Bosnische Moslims tussen 1992 en 1995. Voor de oorlog was hij theaterregisseur geweest. Kort na het achterover slaan van het glaasje cyaankali sterft hij in een Haags ziekenhuis. De reacties op zijn publieke zelfmoord zijn heftig. 'Zijn dood was even theatraal als beledigend', schrijft de Telegraaf bijvoorbeeld. 'Hij beledigde bewust het Hof in de wetenschap dat dit hem voor velen in Kroatië een held zou maken.'


nieuws buitenland

breekbare vrede Hier en daar keert het gewone leven terug in Syrië. In de vroegere IS-hoofdstad Raqqa opende in januari bijvoorbeeld het eerste internetcafé. Elders in het land is de toestand nog breekbaar, en dat is zacht uitgedrukt. In Oost-Ghouta, ten oosten van Damascus, staan de levens van 400.000 burgers op het spel. Het geweld is er sinds 2013, toen de oorlog uitbrak, nog nooit zo heftig geweest. Bij Afrin, ten noorden van Aleppo, dreigt de vlam in de pan te slaan. Hier vielen de Turken de Koerden aan. Syrië beloofde steun aan de Koerden, de YPG. Stel dat Syrië dat echt doet, dan zullen de Turken daar weer tegen optreden. Ook in de buurt van Raqqa zijn er nog altijd gevechten, soms met een explosief internationaal tintje. Begin 2018 wordt het steeds duidelijker dat Amerikanen honderden Russische huurlingen in deze regio hebben verwond of gedood. Ze vielen een kamp aan van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF). De VS steunen deze groep. Amerikaanse gevechtsvliegtuigen en helikopters sloegen daarom terug met een vernietigend bombardement.

korea’s dichter bij elkaar #MeToo Persoon van het Jaar

Noord-Korea wint diplomatiek goud, schreef de Belgische krant De Standaard na de opening van de Winterspelen. De krant bedoelde dat het naar de Spelen sturen van de zus van president Kim Jong-un, een meesterzet was. Zus Kim Yo-jong kwam met een glimlach – en een uitnodiging voor een gesprek. 'Ik hoop dat we snel één land kunnen worden', zei ze ook nog. Volgens De Standaard speelt Kim Jong-un hiermee Zuid-Korea en de VS uit elkaar. Het verschil tussen ‘de charmante Kim Yo-jong’ en ‘de norse Mike Pence’ (de Amerikaanse vicepresident), kon bijna niet groter. Zij verzoenend, hij streng en erop hamerend dat de VS de strafmaatregelen tegen Noord-Korea zullen handhaven.

2017: dodelijkste jaar ooit Nooit eerder werden in Mexico zo veel moorden gepleegd als in het afgelopen jaar. Vooral de drugsoorlogen zijn hier schuldig aan. In 2017 is het aantal doden als gevolg hiervan opgelopen tot bijna 25.000. Ter vergelijking: in heel Europa waren het er 8.500. Eén van de gewelddadigste deelstaten van Mexico is Guerrero, ten zuidwesten van Mexico-Stad, schrijft de Volkskrant. Een land met bergen waar papaver wordt

geteeld. En het gebied waar in 2014 43 studenten werden ontvoerd door de lokale politie, en waarschijnlijk vermoord door het drugskartel waaraan de politie ze had overgedragen. Van de studenten is (op één dode na) nooit een spoor gevonden. Een lichtpuntje ziet ongeveer niemand meer. Maar zelden worden verdachten opgepakt. De oppermachtige drugskartels en de overheid zijn tot op hoog niveau met elkaar verweven.

In oktober duikt de hashtag voor het eerst op. #MeToo – ‘ook ik’ betekent dat. Al snel gebruikt de hele wereld hem en weet iedereen wat ermee bedoeld wordt: ook ik ben verkracht, aangerand, of seksueel grensoverschrijdend behandeld. #MeToo heeft de stilte doorbroken over seksuele intimidatie. Miljoenen mensen hebben op Twitter en andere sociale media voor het eerst verteld over hun ervaringen met aanranding, verkrachting en andere vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Honderden, misschien wel duizenden bekende personen zijn erdoor aan de schandpaal genageld. Volgens het Amerikaanse weekblad Time verdienen de mensen die de hashtag bedachten, de hoogste lof. Het blad riep ze uit tot Persoon van het Jaar 2017. Dit keer zette Time onder anderen actrice Ashley Judd en zangeres Taylor Swift op de cover. Als een van de eersten kwamen zij in oktober met hun verhaal naar buiten.

Vrijspraak piloot Poch Eind november krijgt piloot Julio Poch dan toch vrijspraak. De Argentijnse rechters vinden dat er onvoldoende bewijs is dat hij tijdens de militaire dictatuur in Argentinië dodenvluchten heeft gevlogen, schrijft de Volkskrant. In die vluchten werden gevangenen gedrogeerd en levend uit vliegtuigen gegooid. Volgens de aanklagers zijn meer dan vierduizend burgers op die manier gedood. Poch overweegt intussen de Nederlandse en Argentijnse staat aan te klagen. Hij zat acht jaar in voorarrest in Argentinië, nadat hij in 2009 in Spanje was opgepakt na een tip van justitie in Nederland.

comeback • nummer 1 • 2018

17


ac h t e r g r o n d

‘N iemand heeft mij gevraagd hoe het gaat’ Kinderen van gedetineerden willen meer informatie en hulp ‘Ik zei dat hij op reis was voor werk. Ik schaamde me enorm.’ Schaamte kent bijna elk kind van wie de vader of moeder in de gevangenis terechtkomt. Dankzij het project Zie je mij wel van de Kinderombudsman en stichting Exodus is meer bekend geworden over wat kinderen van gevangenen ervaren, tekst: Marjolein van Rotterdam en hoe de buitenwereld hen beter kan helpen.

K

inderen van gedetineerden hebben last van verdriet, boosheid, gemis, eenzaamheid en vooral schaamte. Sommige kinderen zouden liever vertellen dat hun vader of moeder dood is dan dat hij in de gevangenis zit. Om beter overweg te kunnen met hun situatie vinden ze dat de aanpak van, en hulp voor kinderen anders moet. Bijvoorbeeld dat voorkomen wordt dat kinderen moeten zien dat hun ouder wordt opgepakt. Ook willen kinderen graag beter geïnformeerd worden over wat er gebeurt als hun vader of moeder naar de gevangenis moet, en vinden ze dat er

18

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

meer ondersteuning en zorg moet komen. Dit blijkt uit het project Zie je mij wel van de Kinderombudsman en stichting Exodus (voor hulp aan ex-gevangenen). De onderzoekers vroegen de kinderen een tijdlijn van hun leven te maken van de periode dat hun vader of moeder gedetineerd was. En aan te geven wanneer welke hulp fijn was geweest. 25.000 kinderen De resultaten zijn eind november gepresenteerd in een verslag waarin de kinderen hun verhaal doen. Twee van hen, Rosita en Mats (niet hun echte namen), komen uitge-

breid aan het woord. 'Ik werd wakker van heel hard lawaai en geschreeuw beneden. Ik was zo bang en durfde niet te gaan kijken', vertelt Rosita. 'Ik verstopte me onder de dekens. Toen ging de deur van mijn kamer open en er kwam een mevrouw binnen die ik niet kende. Ze zei dat mijn moeder mee was met de politie. Ik moest mee naar beneden en op de bank wachten tot mijn tante me kwam halen. Ik was nog steeds bang, want mijn moeder was weg en politiemannen waren in onze spullen aan het zoeken.' 'Mijn moeder loopt al dagen te huilen', vertelt Mats, wiens vader eerst zoek was en toen in het buitenland vast bleek te zitten. 'Ik voel me ook rot maar weet niet met wie ik kan praten. Niemand heeft aan mij gevraagd hoe het gaat.' Rosita en Mats zijn twee van de ongeveer 25.000 kinderen die een ouder moeten missen doordat die


ac h t e r g r o n d

in de cel zit. 25.000! Dat zijn er nogal wat. Ook daarom is het goed dat er dankzij het onderzoek van de Ombudsman en Exodus aandacht voor de problematiek gekomen is in de pers. Hoe meer mensen die met kinderen te maken hebben weten dat dit speelt, hoe beter. Het Jeugdjournaal was er ook bij. Het interviewde Selena. Selena was zes toen haar vader plotseling verdween. Selena’s vader zat eerst in het buitenland in de gevangenis, later in Nederland. Ze vertelt dat ze zich vooral in het begin heel erg schaamde. Niemand kreeg te horen dat haar vader in de gevangenis zat. Als ze het wél zou vertellen, zou ze zelf ook slecht lijken, dacht ze. Later vertelt ze het toch aan haar klas. 'Hij heeft het gedaan en niet ik. Dat is iets wat de kinderen moeten onthouden.' Oplossingen Het mooie van het onderzoek is dat de kinderen zelf oplossingen aandragen. Per fase – van stap 1 ‘Tijdens de aanhouding’, tot stap 6 ‘Verlof, vrijkomen en toekomst’ – geven ze aan hoe het beter kan. Een paar voorbeelden. Omdat kinderen vaak niet weten hoe de cel van hun vader of moeder eruit ziet, zou het helpen als gevangenissen foto’s en filmpjes op hun website plaatsen. Omdat kinderen vaak aan niemand hun verhaal kwijt kunnen is een vaste vertrouwenspersoon nodig. Dat kan ook een vrijwilliger zijn. Omdat gevangenisbezoek eng is met detectiepoortjes en soms fouilleren, is het nodig kinderen goed voor te bereiden op het bezoek. Verder willen kinderen graag altijd kunnen appen en bellen met hun ouders en willen ze heel graag dat knuffelen en aanraken mag. Nu is dat nog verboden omdat men bang is voor smokkel. Tot slot vinden kinderen dat er kindvriendelijke ruimtes in gevangenissen moeten komen. Gezinskamers Met het laatste wordt in Nederland hier en daar al geëxperimenteerd. Vorig jaar startte in de PI’s Leeuwarden en Veenhuizen het project Gezinsbenadering. De twee gevangenissen waren enthousiast geworden door wat ze hadden gezien en gehoord over de ervaringen in de gevangenis Parc Prison in Wales. In deze gevangenis is de family intervention unit een succes. Wie meedoet, moet voor 100% gaan voor meer contact met zijn kind. Drugsgebruik is uit den boze en de deelnemende vaders moeten een persoonlijk doel opstellen. Dat het verbeterde contact tussen vader en kind werkt, blijkt er onder andere uit de sterk dalende recidive (de neiging om terug te vallen in crimineel

gedrag). In Leeuwarden en Veenhuizen zijn nu als proef gezinskamers voor vaders ingericht. Met een gezellige inrichting, spelletjes, een tv, een tablet om te kunnen skypen, en ook zonder cameratoezicht. Het idee

vader te verbeteren en zo kind én vader te helpen. In die kamers zullen ook de kinderen die hebben meegewerkt aan Zie jij mij wel zich beter voelen. 'Ik vond het best wel heftig met al die gangen en

‘Hij heeft het gedaan en niet ik. Dat is iets wat de kinderen moeten onthouden’ erachter is dat vaders die met de toekomst van hun kind bezig zijn, ook werken aan hun eigen toekomst. En tegelijk dat het beter is voor de kinderen zelf. Een kind mag niet de dupe zijn van het feit dat zijn vader vast zit, vinden ze in Leeuwarden en Veenhuizen. Het project gezinsbenadering is er om de band tussen kinderen en hun gedetineerde

deuren en bewakers', vertelt Mats over zijn bezoek aan de gevangenis waar zijn vader zit. 'Ik moest door poortjes lopen en mijn tas werd gecontroleerd. En dan zit je aan zo’n tafeltje met een raam ertussen. Ik zou liever gewoon samen een potje voetballen zoals vroeger, en dan tussendoor een beetje kletsen.’ ■

Aanbevelingen van de Kinderombudsman Behalve de wensen van de kinderen, staan er in het verslag van Zie jij mij wel ook aanbevelingen van de Kinderombudsman zelf. Zo wil de Kinderombudsman dat bij iedere aanhouding waarbij kinderen aanwezig zijn, iemand meegaat die speciaal op de belangen van de kinderen let. Een andere aanbeveling is bedoeld voor gemeenten. Zij moeten zorgen dat de lokale hulp alert is op kinderen waarvan een ouder in detentie zit, én moeten elk gezin een vaste gezinscoach geven. Aan scholen adviseert de Kinderombudsman dat ze zich meer bewust worden van hun belangrijke rol in de ondersteuning van kinderen van vaders in de gevangenis. Ze moeten pesten en uitsluiting tegengaan.

Mijn Kind en Ik 'Ik hou van jou', hoor je steeds vaker in de Nederlandse gevangenissen. Dat komt door de training Mijn kind en ik. Deze training wordt sinds drie jaar gegeven in een aantal Nederlandse gevangenissen en is een ander project dat gevangenisvaders én hun kinderen helpt. In december presenteerde Joni Reef van de Universiteit Leiden de resultaten van het trainingsprogramma. In de afgelopen drie jaar deden al 252 vaders mee aan de training, haalden 14 PI’s het project in huis, en werden 70 vrijwilligers opgeleid om de training te geven. In Nederland wordt dit jaar naar een landelijke dekking gestreefd. Ook bij dit project is Exodus betrokken.

Aandacht voor thuisblijvers Detentie is zwaar, maar ook thuisblijvers ervaren veel stress. Vaak moeten juist zij lopende zaken in Nederland afronden en proberen ze steunend te zijn. Als er ook nog kinderen in het spel zijn, proberen zij een sterke ouder te zijn voor de kinderen. Reden te meer voor Bureau Buitenland om juist voor de thuisblijvers informatiedagen te organiseren waar lotgenoten contact met elkaar kunnen hebben. De reacties op deze dag zijn positief. Er is niets prettiger dan te weten dat je niet alleen bent en anderen je situatie herkennen. In 2018 zijn er thuisfront informatiedagen op donderdag 21 juni, 20 september en 13 december in Utrecht. Als jouw contactpersonen graag willen deelnemen, laten ze dan contact opnemen met Reclassering Nederland via thuisfront@reclassering.nl of 088-8041090

comeback • nummer 1 • 2018

19


interview

René zat bijna zes jaar vast in Peru

‘Ik wist zeker dat ik de hel niet levend zou verlaten’ Hij woont nog maar een paar maanden in zijn appartement. De muren zijn kaal, de betonnen vloer onbedekt. Twee kleden, een tafel, een bank en een bed. Dat is alles. Meer heeft René voorlopig niet nodig. 'Elke dag weer ben ik verbaasd dat ik hier zit en dat dit allemaal van mij is.'

N

og geen tien jaar geleden heeft René het prima voor elkaar. Hij heeft een gezin - vrouw en dochter, – is vinoloog en heeft een bloeiende wijnhandel. Hij importeert wijnen uit Frankrijk, Italië, Spanje en Duitsland. Reist zich een slag in de rondte, spreekt vijf talen, en heeft overal vrienden. In Nederland geeft hij graag workshops over wijn. 'Het was altijd feest. We leefden in weelde. Tot de crisis kwam.' Als de economie in een dip raakt, gaat het ook bij René bergafwaarts. Zakelijk, maar ook privé. Zijn vrouw verlaat hem en René belandt op straat. Hij wordt een van de vele daklozen in Amsterdam. Als hij een maand of acht op straat leeft,

20

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

tekst en beeld:

Marjolein van Rotterdam

spreekt een man hem aan. ‘Hé, kan ik je helpen?’ De man trakteert op een hapje en een drankje, en vertelt dat hij een manier weet om snel geld te verdienen. René is radeloos genoeg om toe te happen. '5.000 euro bood hij. Achteraf gezien oerstom dat ik het deed.

op het vliegtuig naar Nederland stappen. In Peru duurt het even, er zijn misverstanden. Pas na vier weken heeft hij het koffertje te pakken. Hij overweegt nog het weg te gooien, maar is bang voor de consequenties van die daad. Dus gaat hij ermee naar het vliegveld. Hij is nerveus. 'Ik wist dat het foute boel was. Maar ik dacht: ik heb 50% kans dat het lukt.' Natuurlijk wordt hij eruit gepikt. Er zit 1,8 kilo cocaïne in zijn handbagage. René moet mee met de politie. 'We gingen van gevan-

‘Bert Hes van Epafras luisterde geweldig en sprak met iedereen, gelovig of niet’ Maar dit zijn slimme kerels. Ze scannen de gezichten en pakken de wanhopigsten.' De ronselaar stuurt René naar Peru. Hij moet er een koffertje ophalen en meteen daarna

genis naar gevangenis. Ik had geen idee wat ze van plan waren. Toen brachten ze me naar een van de beruchtste gevangenissen van het land.'


interview

Als hij binnenkomt schrikt hij. Het is vol, en druk! Alleen wie veel geld kan neertellen, heeft een cel (en dus een bed). Voor het hele blok zijn er 5 cellen. De rest van de mannen slaapt op een matras op de grond. Sardientjes in een blik. Met dertig anderen ligt René zodoende in Gang 4, Blok 5. In het blok zitten 350 gevangenen, waaronder 26 Nederlanders. 'Met hen had ik een hechte band. We kwamen voor elkaar op. Hetzelfde had ik met mijn Zuid-Afrikaanse vriend Troy. Wij waren echt brothers. Dat is sterker dan broers. Wij schreven allebei, hij nog veel meer dan ik. We spraken over culturen en cultuurverschillen. Wil je alsjeblieft in je artikel zetten dat ik elke dag aan mijn maten denk? Troy zit nog vast, en van de groep Nederlanders zitten er ook nog vijftien. Ik groet ze met heel mijn hart.' Zes jaar en acht maanden heeft René te gaan als hij de gevangenis binnenwandelt. Elke dag is een hel. 'Het zijn geen leuke verhalen. Ik wil er ook niet te veel over praten. Dan moet ik huilen, en ik ben liever sterk. Maar het was bar en boos. Verschrikkelijk. De gevangenis is het theater van de corruptie en de schijnheiligheid. Niemand is er te vertrouwen. Soms kwamen de gevangenen in verzet. Dan waren er vechtpartijen. Ze liepen altijd slecht af. Ik heb gezien dat de bewakers dode mannen door de gevangenis sleepten en lieten liggen. ‘Normale’ dagen waren ook verschrikkelijk. Geweld was gewoon. Altijd was er lawaai, dag en nacht. Ik had terugkerende dromen over lijken, doden die zomaar op straat neervielen. Het voedsel kon ik niet eten. Wat de gaarkeuken maakte was afval. We hielden ons staande met pijnstillers en drugs. 90% van de jongens was verslaafd. Ik gebruikte ze ook. Alles kon je krijgen. Alles, als je maar betaalde. Eten, er waren gevangenen die in een hoekje een kooktoestel hadden en beter eten kookten dan de gaarkeuken, maar ook marihuana en cocaïne.' Ziektes zijn er altijd. Vooral hiv en tbc komen veel voor. Hiv verspreidt zich snel doordat veel mannen homoseksuele relaties aangaan in de gevangenis. René niet, maar hij leert ook dat hij er niets op tegen moet hebben, dat verschillen er zijn om te accepteren. Zelf mist hij vooral de warmte van een vrouw. 'Een omhelzing, wat had ik die graag gehad.' Na drie jaar wordt ook René ziek. Tbc. Hij weet dan zeker dat hij deze hel niet levend zal verlaten. Vaak denkt hij: laat het alsjeblieft nu ophouden. 'Ik woog nog maar 52 kilo. Zelfmoord leek de enige oplossing. Dat ik de ziekte overleefde is te danken aan Troy en de leider van de Nederlandse groep. Troy

bracht me elke dag eten en drinken, de leider betaalde. Barmhartigheid is er dus ook in de gevangenis! In je eentje ben je ten dode opgeschreven. Wij waren dan ook heel blij met iedereen die op bezoek kwam. Met bisschop Sean Walsh die kleding en medicijnen bracht en soms met een half ziekenhuis de gevangenis binnenkwam. En met boeken voor mij. Met de mensen van Epafras. Een paar keer was dat Bert Hes. Die luisterde geweldig en sprak met iedereen, gelovig of niet. Hij gaf ons het gevoel dat we niet alleen waren.' 'Verder hielden vooral mijn moeder en mijn

poëzie. Eigenlijk gaan de gedichten altijd over mezelf, zoals Dansen, dat ook in de Comeback heeft gestaan. Het begint met het geluid van een accordeon. Het gaat over een gevangene die in zijn hoofd ontsnapt naar een andere wereld.' De telefoon gaat. René’s moeder. Als hij heeft opgenomen en heeft beloofd later terug te bellen, zegt hij: 'Ze belt me nu elke dag. Mijn familie is alles voor me. Mijn dochter houdt nog steeds van me, en ik heb intussen twee kleinkinderen.

‘Als je weet dat je vrij komt, begin dan meteen met het regelen van je bestaan in Nederland’ zuster me op de been. Mijn moeder belde elke week een paar keer, mijn zuster een keer per week. Ze stuurden ook geld, daar hadden een hoop mensen plezier van. Je deelt alles. Zonder mijn moeder had ik het niet volgehouden. Dat is het ongelooflijke: dankzij jou stort de wereld van je geliefden in, maar zij helpen je. Mijn moeder begreep er niets van dat ik, juist ik, in de gevangenis terecht was gekomen. Zelf vind ik het eigenlijk ook nog steeds niet voor te stellen.' Dat René overleeft is ook aan iets anders te danken. Het lukt hem de gevangenis in zijn hoofd te verlaten. Hij leert bij de dag te leven, mediteert, denkt na over wie hij diep van binnen is en verandert, ondanks de keiharde omstandigheden, in een zachter iemand. Hij helpt anderen, en merkt dat hij daarmee ook zichzelf helpt. Hij schrijft gedichten en korte verhalen. En hij studeert theologie. 'Overdag stonden er tafeltjes in de gang waar we sliepen. Aan de gang lagen de vijf cellen, ervoor stonden vijf tafels. Aan de voorste zat ik de hele dag te lezen en te schrijven. Vooral de Russische schrijver Dostojevski was een ontdekking. In zijn boek Ivan Ivanov las ik over toezichthouders die aan fysionomie deden: mensen beoordelen op hun gelaatstrekken. Net als de Amsterdamse boeven die drugssmokkelaars ronselen. Wat ik zelf schreef was meestal

Daarmee ben ik de koning te rijk! Mijn moeder en mijn zuster zijn elke dag een fantastische steun. Mijn zus woont dertig meter verderop. Toen ik terug kwam naar Nederland had zij alles geregeld. Dit appartement heb ik aan haar te danken. Dat ik al snel een uitkering had ook. Toen ik dakloos was bestond ik niet meer, nu ben ik weer een gewone burger. Vanaf het moment dat ik wist dat ik over een paar maanden vrij zou komen heeft mijn zuster allerlei organisaties ingeschakeld. Dat raad ik iedereen aan. Als je weet dat je vrij komt, meteen beginnen met het regelen van je bestaan in Nederland.' In René’s geval is er enige haast bij. Uiteindelijk komt hij dankzij een nieuwe wet een jaar eerder vrij. Zo staat hij in oktober ineens op Nederlandse bodem. En zes weken later in een eigen appartement. Op tafel ligt een stapel boeken. Een leerboek Frans, wat romans en een veelgebruikte bijbel vol rood onderstreepte zinnen – meegenomen uit Peru. Hij is 60 geworden maar studeert alweer, en denkt na over de rest van zijn leven. 'Elke dag is een ontdekkingsreis', zegt hij. 'Elke dag zeg ik tegen mezelf: ‘Je bent vrij, René! Je kunt doen wat je wilt.’ ■ ga naar pagina 31 om een gedicht van rené te lezen.

De gevangenissen van Peru zijn berucht. De hel op aarde worden ze genoemd. Gevangenen worden omschreven als levende doden. In Peru zitten mensen uit meer dan honderd verschillende landen vast. Veel West-Europeanen. De meesten zijn gepakt voor drugssmokkel. Peru is hét cocaïne land. Overbevolking, gebrek aan hygiëne en slecht voedsel zijn de grootste problemen in de gevangenissen van Peru.

comeback • nummer 1 • 2018

21


s p o rt – o ly m p i s c h e s p e l e n

winterspelen Pyeongchang De Nederlandse equipe heeft de Olympische Winterspelen van 2018 afgesloten met twintig medailles. Dat zijn er vier minder dan vier jaar geleden, toen een record werd gevestigd in het Russische Sochi. TeamNL vertrekt met acht gouden, zes zilveren en zes bronzen plakken uit Zuid-Korea. Acht keer goud is een evenaring van het record uit Sochi.

Suzanne Schulting

shorttrack Eén keer zilver en drie diskwalificaties; dat is de oogst van Sjinkie Knegt op de Olympische Spelen. Eigenlijk had hij er voor het eerste Nederlandse shorttrackgoud willen zorgen. En dus keek de 28-jarige Nederlander niet tevreden terug op zijn toernooi. 'Ik kwam hier niet voor één keer zilver', aldus Knegt. De grootste verrassing bij het shorttrack was de gouden medaille van Suzanne Schulting op de 1.000 meter. Het is de eerste Nederlandse shorttracktitel ooit voor Nederland op de Spelen. Bovendien is het pas het derde goud voor ons land op de Winterspelen buiten het langebaanschaatsen. De 20-jarige Schulting treedt in de voetsporen van kunstrijdster Sjoukje Dijkstra (Innsbruck 1964) en snowboardster Nicolien Sauerbreij (Vancouver 2010).

Kramer weer niet Kjeld Nuis schaatst naar de overwinning

Nuis schaatskoning Kjeld Nuis wist twee afstanden te winnen in Zuid-Korea. Dat Nuis, bezig aan zijn eerste Spelen, rustig bleef onder alle spanning, kan niet los gezien worden van het feit dat hij vorig jaar hulp heeft gezocht bij een mental coach. 'Dat heeft mij op de 1.000 meter heel erg geholpen', zegt hij op NUSport.nl. Nuis was eerder al dolgelukkig nadat hij goud had gewonnen op de 1.500 meter. 'Ik heb gevochten als een leeuw', laat de 28-jarige Nuis met een grote glimlach weten. 'Het was alles of niks en het werd alles. Het is supervet dat het gelukt is.' Debutant Patrick Roest pakte op de 1.500 meter verrassend zilver.

Sven Kramer vertrekt met één keer goud en één keer brons van zijn vierde en mogelijk laatste Olympische Winterspelen. 'De Spelen zijn voor mij een beetje een achtbaan van emoties geweest', aldus Kramer op Nu.nl. Kramer won op de tweede dag van het schaatstoernooi de 5 kilometer, maar enkele dagen later werd hij slechts zesde op de 10 kilometer, de afstand die hij nog steeds nooit gewonnen heeft op de Spelen terwijl hij daarop normaal gesproken onverslaanbaar is. De Canadese Nederlander Ted Jan Bloemen won deze keer goud voor Jorrit Bergsma.

Wust beste olympiër Ireen Wüst is met haar elf medailles in totaal de meest succesvolle Nederlander aller tijden op de Olympische Spelen. Ze was dit jaar de beste op de 1.500 meter, en pakte zilver op de 3 kilometer en de ploegenachtervolging. De schaatsster is de eerste atleet die vijf olympische titels in de wacht sleept en ze heeft nu voor de vierde Spelen op rij goud gewonnen. Carlijn Achtereekte (3.000 meter) en Esmee Visser (5.000 meter) verrasten met een gouden plak bij de vrouwen. Ter Mors won bij het langebaanschaatsen goud op de 1.000 meter en brons bij het shorttracken, en is daardoor de eerste vrouw die bij twee verschillende sporten een medaille pakt op dezelfde Winterspelen.

22

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

Ireen Wüst


s p o rt

PSV richting landstitel PSV heeft de Eredivisietopper in De Kuip tegen Feyenoord met 1-3 gewonnen. De Eindhovense koploper profiteerde daarmee optimaal van de misstap van Ajax, dat thuis tegen ADO Den Haag niet verder kwam dan 0-0. Met nog negen speelronden te gaan is het gat tussen PSV en nummer twee Ajax opgelopen tot zeven punten, waardoor de ploeg van trainer Phillip Cocu een stap dichter bij de derde landstitel in vier jaar tijd is. Feyenoord heeft liefst 23 punten achterstand op PSV, maar doordat de Rotterdammers bij de laatste vier in het KNVB-bekertoernooi zitten, kan het seizoen nog afgesloten worden met een prijs. Aldus NUSport.nl. Ajax won eerder in het seizoen met overmacht de toppers tegen zowel PSV als Feyenoord, maar heeft in andere wedstrijden te veel punten laten liggen. De nieuwe Ajax-trainer Erik ten Hag denkt niet dat de titelrace in de Eredivisie over is. 'Kampioenschappen worden verspeeld in april en mei', zei hij voor de camera van FOX Sports.

Virgil van Dijk duurste verdediger ooit Van Dijk (26) verruilt Southampton voor Liverpool. De 'Reds' leggen ongeveer 84 miljoen euro neer voor de Nederlander, die daarmee de duurste verdediger ooit is volgens Nu.nl. De aanhang van Liverpool sluit hem in de eerste wedstrijd meteen liefdevol in de armen. Van Dijk beleeft een droomdebuut in de derby tegen Everton, de winnende 2-1 binnenkoppend voor Liverpool. 'Dit is een sprookje’ zegt hij zelf in het AD.

Virgil van Dijk

Zilver voor van der Poel Het WK veldrijden in eigen land is voor Mathieu van der Poel op een zware domper uitgelopen. Op een loodzwaar, modderig parcours moest Van der Poel zijn meerdere erkennen in Wout van Aert, zo schrijft De Telegraaf. De Belg kroonde zich zo voor de derde keer op rij tot wereldkampioen. Voor Van der Poel was er slechts brons, want ook Michael Vanthourenhout (België) bleef hem voor. Vorig jaar ging het ook al mis voor Van der Poel. Destijds reed hij liefst vier keer lek en ook toen won Van Aert. Van der Poel pakte tot nu toe alleen in 2015 de regenboogtrui.

Mathieu van der Poel

Roger Federer

roger Federer weer nummer 1 Roger Federer heeft in Australië voor de twintigste keer in zijn loopbaan een Grand Slam-toernooi gewonnen. Met deze Grand Slam-zege loopt Federer verder uit op Rafael Nadal. Zijn rivaal staat tweede op de eeuwige ranglijst met zestien zeges op de vier grote toernooien. Na winst bij het ABN Amro-toernooi in Rotterdam een maand later is Federer na vijfenhalf jaar zelfs weer de nummer één van de wereld zo meldt Nu.nl. Federer lost Andre Agassi met 36 jaar en 195 dagen ook af als oudste nummer één ooit. Agassi was 33 jaar en 131 dagen oud toen hij voor het laatst de wereldranglijst aanvoerde.

Nieuwe start Formule 1

Max Verstappen, die voor Red Bull Racing gaat testen in Barcelona, vindt dat de nieuwe RB14 een 'goede stap vooruit' is. Dat zegt de coureur in een interview op zijn eigen website. 'Het voelde allemaal prima aan. We hebben niet veel grote problemen gehad. Daar ben ik blij mee' aldus Verstappen. Eind maart start het nieuwe seizoen met de Grand Prix van Australië. Maar vanaf komend seizoen zijn de zogenaamde 'Pitspoezen' niet meer te zien op de circuits. Deze vrouwelijke modellen werden gebruikt voor promotie-activiteiten en droegen veelal luchtige kleding met de opdruk van sponsornamen. Hun taken bestonden uit het vasthouden van parasols, het tonen van naamborden en het vormen van een erehaag voor de coureurs. 'Hoewel grid girls al decennialang te zien zijn rondom Grands Prix, vinden wij dat het haaks staat op de huidige maatschappelijke normen en waarden', aldus Sean Bratches van de commerciële afdeling van Formule 1 op NOS.nl

comeback • nummer 1 • 2018

23


v r a ag e n a n twoo r d

Voorwaardelijke invrijheidsstelling in Frankrijk

'Hallo, ik ben in Frankrijk in hoger beroep onherroepelijk veroordeeld voor drugssmokkel. Van mijn advocaat heb ik begrepen dat ik eerder vrij kan komen door strafvermindering of voorwaardelijke invrijheidstelling. Kunnen jullie mij uitleggen hoe dit in Frankrijk werkt?'

I

24

n Frankrijk zijn er verschillende manieren om vervroegd in vrijheid te worden gesteld. In Frankrijk krijgt elke gedetineerde een strafkorting berekend over de duur van de veroordeling (réduction de peine). 1 Bijkomende strafkorting kan worden verleend aan gedetineerden vanwege goed gedrag. 2 Hier bovenop bestaat in Frankrijk de mogelijkheid tot voorwaardelijke invrijheidsstelling (hierna: V.I.) (libération conditionnelle). 3 Bij deze procedures kan de gedetineerde zich laten bijstaan door een advocaat.

wanneer er sprake is van goed gedrag. 5 Hierbij wordt gekeken naar inspanningen die gedetineerden tonen op het gebied van maatschappelijke revalidatie, waaronder: de succesvolle afronding van een opleiding die het verkrijgen van nieuwe kennis of vooruitgang aantoont, therapie volgen bedoeld om de risico's van recidive te beperken of door inspanningen te leveren om eventuele slachtoffers te compenseren. 6 De strafkorting kan ingetrokken worden op het moment dat de gedetineerde zich misdraagt tijdens de detentie of opnieuw veroordeeld wordt na de invrijheidstelling. 7

Réduction de peine Zoals reeds genoemd krijgt elke gedetineerde in Frankrijk een vermindering van de vrijheidsstraf berekend over de duur van de veroordeling. Deze bedraagt voor het eerste jaar drie maanden, de daarop volgende jaren twee maanden per jaar en over het restant van de straf 7 dagen per maand. 4 Eveneens kan extra strafkorting opgelegd worden

Libération conditionnelle Een verzoek tot V.I. is mogelijk wanneer de gedetineerde minstens de helft van de gevangenisstraf heeft ondergaan. 8 De greffe van de gevangenis waar de gedetineerde verblijft kan de gedetineerde mededelen wanneer die datum precies ingaat. 9 De V.I. bestaat zodat gedetineerden kunnen reintegreren en tevens om recidive te voorkomen. De gedetineerden kunnen voor deze

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

regeling in aanmerking komen wanneer zij (tijdens detentie) serieuze pogingen doen op het gebied van maatschappelijke revalidatie en dat zij voldoen aan: 1 de uitoefening van een beroepsactiviteit, een stage of een tijdelijk dienstverband of de aanwezigheid bij een (beroeps)opleiding; 2 essentiële deelname aan het familieleven; 3 de noodzaak om een medische behandeling te volgen; 4 inspanning tot compensatie van hun slachtoffers; of 5 betrokkenheid bij een ander serieus project van integratie of re-integratie. 10 De rechter De rechter die met de tenuitvoerlegging van de straf is belast (le juge d’application des peines) beslist over de V.I.. Indien het gaat om gevangenisstraffen van langer dan 10 jaar besluit de rechtbank (le tribunal de l'application des peines) hierover.


v r a ag e n a n twoo r d

Libération conditionnelle en uitzetting Wanneer een vreemdeling veroordeeld is tot een gevangenisstraf in Frankrijk en een uitleverings- of uitzettingsbevel en/of inreisverbod opgelegd krijgt, is de V.I. afhankelijk van de tenuitvoerlegging van deze maatregel. Dit kan besloten worden zonder de toestemming van de gedetineerde. 12 In de praktijk betekent dit dat een gedetineerde via de V.I. kan worden uitgezet naar Nederland. De gedetineerde profiteert dan van de V.I. op voorwaarde dat hij wordt uitgesloten van het Franse grondgebied en daar niet meer verschijnt. 13 In het algemeen wordt een buitenlander door de Franse justitie het land uitgewezen, nadat de straf geheel of gedeeltelijk is uitgezeten. Een uitzetting of verbod tot het betreden van Frans grondgebied moet in het vonnis zijn opgenomen. Mocht dat niet het geval zijn dan kunnen deze maatregelen alsnog worden aangevraagd en opgelegd. 14 In afwijking hiervan kan de rechter ook de V.I. in Frankrijk verlenen aan een buitenlander terwijl een bovenstaande maatregel is opgelegd. De rechter kan dan de schorsing bevelen van de bijkomende verbanning uit het Franse grondgebied voor de duur van de begeleiding en supervisie maatregelen volgens de V.I. in Frankrijk. Aan het eind van deze periode, indien de V.I. niet is herroepen,

wordt de buitenlander automatisch vrijgesteld van het verbod op Frans grondgebied. 15 Voorwaarden libération conditionnelle Het verlenen van de V.I. in Frankrijk, zonder uitzetting, kan gepaard gaan met speciale voorwaarden en maatregelen. De gedetineerde kan onderworpen worden aan bepaalde controlemaatregelen of verplichtingen zoals o.a: het niet verlaten van het grondgebied, bezoeken aan de maatschappelijk werker of het volgen van een behandeling. 16 De voorwaarden en de duur van deze maatregelen worden vastgesteld bij het besluit van de verlening van

ciële middelen beschikt om de volledige boete te betalen. Op grond hiervan, en eventuele aanvullende bewijsstukken, kan dan een regeling met de douane getroffen worden. 20 De praktijk In de praktijk zal met betrekking tot de aanvraag van de V.I. de gedetineerde een bewijs van huisvesting in Nederland en een bewijs van inkomen in Nederland bij de rechter dienen aan te leveren. 21 Bureau Buitenland van Reclassering Nederland kan de gedetineerde hierbij begeleiden. 22 Een persoon in Nederland (partner, familie of vriend) kan verklaren

Bij strafkorting wordt gekeken naar de inspanningen die gedetineerden tonen de V.I. 17 Indien de gedetineerde opnieuw veroordeeld wordt of de voorwaarden schendt kan de beslissing tot V.I. ingetrokken worden. 18 Boete Het verzoek tot V.I. heeft geen kans van slagen indien er nog geen regeling met de douane is getroffen met betrekking tot het betalen van de opgelegde boete. 19 Indien de gedetineerde niet genoeg geld heeft om de boete te betalen kan de gedetineerde een verklaring omtrent Inkomen en Vermogen (VIV) of een gewaarmerkt formulier IB60 aanvragen en indienen om aan te tonen dat de gedetineerde niet over voldoende finan-

casus De heer Jansen is op 15 januari 2015 bij de Franse grens aangehouden met 5 kilogram cannabis in zijn auto. De heer Jansen wordt op 20 mei in Frankrijk veroordeeld tot een gevangenisstraf van 16 maanden en een douaneboete van 100.000 euro. Tevens heeft de heer Jansen een inreisverbod opgelegd gekregen van 5 jaren. De heer Jansen heeft inmiddels al 5 maanden vastgezeten en houdt dus nog 11 maanden gevangenisstraf over. Op grond van de strafkorting (réduction de peine) is de datum van vrijstelling van de heer Jansen gesteld op 18 januari 2016 (strafvermindering is 3 maanden en 28 dagen). Door middel van een verklaring omtrent Inkomen en Vermogen (VIV) en aangetoonde schulden treft de heer Jansen een boeteregeling met de Franse douane van 20 euro per maand. De heer Jansen heeft tijdens zijn detentie meerdere diploma’s behaald en hij heeft een baantje in de gevangenis. De case-manager van de heer Jansen heeft in juli 2015 zijn dossier naar de commissie verstuurd die verantwoordelijk is voor de réduction de peine. Na beoordeling van het dossier besluit de commissie in september 2015 dat de heer Jansen 2 maanden en 14 dagen extra straftijdvermindering krijgt toegewezen. Dit betekent dat de nieuwe datum van invrijheidstelling van de heer Jansen is gesteld op 4 november 2015.

dat hij/zij bereid is de gedetineerde in huis te nemen na terugkeer. Deze persoon dient eveneens een internationaal uittreksel BRP (het Nederlandse bevolkingsregister) en een gewaarmerkte kopie van een geldig legitimatiebewijs aan te leveren bij Bureau Buitenland. Tevens is een bewijs van (zicht op) werk en inkomen in Nederland van belang, de beste optie is dan een werkcontract bij een werkgever. Indien dit niet mogelijk is kan Bureau Buitenland een verklaring opstellen waarin staat dat iedere werkzoekende in Nederland, onder bepaalde voorwaarden, recht heeft op een uitkering. Bureau Buitenland doet de originele documenten uit Nederland aan de Franse ambassade toekomen en deze stelt dan een zogenaamde consulaire verklaring in het Frans op voor de rechter. 23 Deze documentatie wordt dan doorgestuurd naar de verantwoordelijke Conseiller Pénitentiaire d'Insertion et de Probation (CPIP-medewerker) in de gevangenis die het V.I. dossier verzorgd. De bovengenoemde documenten mogen op het moment van de behandeling door de rechter niet ouder zijn dan 3 maanden. De aard van de strafrechtelijke feiten, duur van de gevangenisstraf of recidive kunnen ervoor zorgen dat er andere voorwaarden en/of termijnen gelden voor de V.I.. Elk geval zal dan ook individueel beoordeeld moeten worden. ■

Eva Remmelts & Alan Binken stichting prisonlaw

comeback • nummer 1 • 2018

• 1 Artikel 721 Code de procédure pénale • 2 Artikel 721-1 Code de procédure pénale • 3 Artikel 729 Code de procédure pénale • 4 Artikel 721 Code de procédure pénale • 5 Artikel 721-1 Code de procédure pénale • 6 Artikel 721-1 Code de procédure pénale • 7 Artikel 721 Code de procédure pénale • 8 Artikel 729 Code de procédure pénale • 9 Farapej, Fiche n° 60 la liberation conditionnelle, 2013 (www.farapej.fr/Documents/Fiches/60.pdf) • 10 Artikel 729 Code de procédure pénale • 11 Artikel 729-3 Code de procédure pénale • 12 Artikel 729-2 Code de procédure pénale • 13 Artikel 729-2 juncto 732 Code de procédure pénale • 14 Consulaire Zaken en Visumbeleid Afdeling Consulaire Aangelegenheden (DCV/CA), Gearresteerd in Frankrijk, het ministerie van Buitenlandse Zaken, april 2015 • 15 Artikel 729-2, 732 Code de procédure pénale • 16 Artikel 731 Code de procédure pénale • 17 Artikel 732 Code de procédure pénale • 18 Artikel 733 Code de procédure pénale • 19 Consulaire Zaken en Visumbeleid Afdeling Consulaire Aangelegenheden (DCV/CA), Gearresteerd in Frankrijk, het ministerie van Buitenlandse Zaken, april 2015 • 20 Consulaire Zaken en Visumbeleid Afdeling Consulaire Aangelegenheden (DCV/CA), Gearresteerd in Frankrijk, het ministerie van Buitenlandse Zaken, april 2015 • 21 Addendum bij pag. 34 'Gearresteerd in Frankrijk'; Farapej, Fiche n° 60 la liberation conditionnelle, 2013 (www.farapej.fr/Documents/Fiches/60.pdf) • 22 RN-Bureau Buitenland Postbus 136 3500 AC Utrecht • 23 Addendum bij pag. 34 'Gearresteerd in Frankrijk'; Farapej, Fiche n° 60 la liberation conditionnelle, 2013 (www.farapej.fr/Documents/Fiches/60.pdf).

Libération conditionnelle parentale Wanneer een gedetineerde veroordeeld is tot een gevangenisstraf van 4 jaren, terwijl die gedetineerde een inwonend kind heeft van 10 jaar of jonger, kan ook V.I. worden verleend. 11

25


ac h t e r g r o n d

wet taaleis: spijker je Nederlands op tijd bij

Na je detentie in het buitenland is de kans niet groot dat je meteen werk of inkomen hebt. Een (bijstands)uitkering is dan nodig. Maar om hiervoor in aanmerking te komen, moet je goed genoeg Nederlands spreken, begrijpen, lezen en schrijven. Dat staat in de Wet Taaleis, die sinds 1 juli 2016 geldt.

D

e tweede kamer heeft nu van de regering geëist dat men daadkrachtig uitvoering gaat geven aan deze wet. En dat gemeentes dus daadwerkelijk gaan korten op de uitkeringen als mensen onvoldoende moeite doen om het Nederlands machtig te worden. De Nederlandse overheid stelt dat het veel gemakkelijker is om werk te vinden als je de Nederlandse taal beheerst op het minimale niveau van groep acht van de basisschool. Je moet dus net zo goed Nederlands kunnen schrijven, lezen, spreken en begrijpen als iemand die aan de middelbare school begint. Hoe wil de overheid dit controleren? 'Als iemand een uitkering na detentie komt aanvragen, zal de gemeente vragen om een bewijsstuk. De aanvrager moet laten zien dat hij of zij voldoende onderwijs in de Nederlandse taal heeft gevolgd', meldt Stichting Educatie achter buitenlandse tralies, die ook taalcursussen voor gedetineerden verzorgt. Een bewijs kan zijn dat je een inburgeringscursus hebt gevolgd. Of 8 jaar Nederlands onderwijs (op de basisschool). Kun je niets laten zien, dan moet je een taaltoets doen. Je moet op vijf onderdelen laten zien dat je de taal kent: door te spreken, luisteren, een gesprek te voeren, te schrijven en te lezen. Scoor je op een van deze onderdelen onvoldoende, dat moet

26

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

je beter Nederlands leren. 'De gemeente maakt daar dan een afspraak over', schrijft de stichting. 'Een contactpersoon kijkt regelmatig of je Nederlands beter is geworden.' Dat is niet vrijblijvend. Doe je niet genoeg

je best, dan mag de gemeente de bijstandsuitkering korten: gedurende 6 maanden met 20% en gedurende nog eens 6 maanden met 40%. 'Alle reden dus om er al snel aan te werken om het Nederland te leren en te verbeteren', concludeert de stichting. 'Al tijdens het verblijf in een buitenlandse gevangenis kan je (beter) Nederlands leren. De organisatie heeft nu een taaltoets, zodat je meteen kan zien of je Nederlands goed genoeg is. Deze toets kun je gewoon doen – ook als je gevangen zit. Ook zijn er cursussen die je daarna kunt volgen, mocht je nog even je kennis over de taal moeten bijspijkeren. Deze toets is ook handig, omdat je daarna ook weet of je andere cursussen van de stichting, zoals een beroepscursus, kunt oppakken. Begrijp je Nederlands, dan hoef je dit obstakel niet meer te overwinnen. De cursussen Nederlands zijn voor zowel mensen die in Nederland zijn geboren, als voor mensen die uit andere landen afkomstig zijn. ■

Stichting Educatie achter buitenlandse tralies Stichting Educatie achter buitenlandse tralies (Eabt) verzorgt schriftelijk onderwijs voor in het buitenland gedetineerde Nederlanders. Eabt heeft sinds vorig jaar cursussen Nederlandse taal op 6 verschillende niveaus. Voor degenen die oorspronkelijk niet uit Nederland komen zijn er woordenlijsten in 26 buitenlandse talen beschikbaar zodat iedereen vanuit de eigen moedertaal het Nederlands kan leren. Oprichter Frans Lemmers: 'Iedereen vindt het belangrijk dat ook mensen die in de gevangenis zitten onderwijs kunnen volgen. Maar er is nauwelijks geld voor.' (…) 'Wij vinden dat die mensen niet vergeten mogen worden en dus onderwijs kunnen volgen, waardoor zij geestelijk minder aftakelen in de gevangenis. En ze maken een grotere kans op integratie bij terugkeer in Nederland, wat voor ex-gedetineerden toch al moeilijk is.'

Hoe volg je een cursus? Als je in een buitenlandse gevangenis zit, krijg je een informatiepakket van Reclassering. Daarin zit ook een formulier waarop je kunt aangeven of je een cursus wilt volgen. Wanneer Reclassering het formulier van je terug ontvangen heeft, stuurt Stichting Educatie achter buitenlandse tralies een kennismakingspakket voor de gevraagde cursus op. Er zit ook meteen een huiswerkopdracht bij. Heb je de opdracht gemaakt en teruggestuurd, dan wordt de schriftelijke cursus besteld en naar je toe gestuurd. Het huiswerk wordt nagekeken en beoordeeld door een huiswerkcoördinator, en met commentaar of advies naar jou teruggestuurd. Heb je de cursus goed afgerond? Dan krijg je een getuigschrift of een verklaring van deelname.


ac h t e r g r o n d

Een brief schrijven is zo belangrijk

Schrijven, wanneer doen we het nog? Tegenwoordig is alle communicatie snel en kort. Met de komst van de mobiele telefoon en daarmee het gebruik van Whatsapp is er een enorme verandering in onze communicatie gekomen, zowel bij jonge als oude mensen.

E

r zijn zelfs allerlei afkortingen te bedenken om een boodschap snel en bondig over te brengen: ‘vnvd 20h bij jou, grtz S.’ Menig familie heeft een familie-app waar iedereen snel op de hoogte is van de eerstvolgende verjaardag. En veel mensen hebben een app van de sportclub, van school of van de buurt. Snel en effectief, maar niet heel persoonlijk. Vroeger was men alleen maar aangewezen op brieven. Men bleef door het schrijven van brieven op de hoogte van het wel en wee van een ver familielid. Reikhalzend werd er uitgekeken naar die brief met die buitenlandse stempels, op licht verkreukeld papier, voorzien van gekleurde postzegels. Je wist dat die brief garant stond voor verhalen, plezier, emoties en gevoelens. De kracht van het woord Door de woorden in de brief kon je heel even mee beleven wat de ander meemaakte in zijn leven. Je werd als het ware meegenomen in de gedachtegang van de ander. De kracht van het geschreven woord is sterk. Je kunt erover nadenken, het herlezen en het rustig tot

je nemen. Maar waar is het schrijven van brieven tegenwoordig nog gebleven? Rustig gaan zitten en de tijd te nemen om iemand iets te vertellen? Denk nou nog eens terug aan het gevoel dat je kreeg toen je zelf je eerste brief kreeg. Was het een liefdesbrief van een vakantieflirt? Je opa die je in sierlijke letters schreef van zijn vakantieadres? Structureer je gedachten Soms is het moeilijk dingen te begrijpen. Je voelt je niet goed, maar kan niet bedenken waarom je je niet prettig voelt. Als je je gedachten op papier zet, wordt het vaak een stuk overzichtelijker. Schrijven is dus ook een manier om dingen die al lang in je hoofd zitten van je af te schrijven. Het kan gezien worden als een verwerkingsproces. En het is vaak een goede manier om het contact met familie en vrienden levend te houden. Het opkroppen van gevoelens is ongezond en kan voor stress en spanning zorgen. Schrijven kan je gezond houden. Je hebt er zo weinig voor nodig, een papier en een pen en je eigen gedachten. Schrijf een brief! Vandaag nog! Schrijf die oude vriend van vroeger, haal mooie herinneringen op en herbeleef de

goede momenten samen. Of schrijf een brief aan je vader, moeder of partner. Vertel hem of haar datgeen wat je niet durft uit te spreken, maar misschien wel durft te schrijven. Ervaar wat het met je doet. De afstand kan in dit geval ook voordelen opleveren. Je kunt je hart laten spreken. Je wordt niet afgeleid door verlegenheid of andere zaken. Het is aan jou, je emoties en het papier. Stel je voor dat je een brief schrijft aan jezelf over 10 jaar. Hoe zou je willen dat je leven er dan uitziet? Welke keuzes heb je gemaakt? Wie heb je om je heen? Welke doelen heb je dan bereikt? Hoe heb je jouw terugkeer naar Nederland succesvol gemaakt? Waarover te schrijven? Je mag alles opschrijven wat je maar wilt. Het maakt niet uit of doelen/wensen wel of niet realistisch en haalbaar zijn. Laat je fantasie de vrije loop. Mocht je het toch lastig vinden om te beginnen, hieronder een aantal voorbeeld vragen om je op weg te helpen:

• Wat wil je tegen je toekomstige zelf zeggen? • Hoe wil je zijn over 10 jaar? • Wat wil je nog bereiken de komende tijd? •W  at wil je het liefst veranderen? • Welke mensen wil je om je heen hebben? • Waar ben je trots op? • Wat vind je moeilijk? • Wat zou je het liefst willen? •W  elke dromen zijn uitgekomen? • Welke tips of adviezen heb je voor jezelf?

Deel je toekomstplannen Als je wilt kun je de brief aan jouw naasten laten lezen bij terugkomst in Nederland. Zo deel je met hen je toekomst plannen en hoe jij jezelf ziet. Je kunt daarna de brief in een envelop doen en dichtplakken. Schrijf je naam erop en de datum waarop je hem mag openen. Of schrijf je brief naar de redactie van de Comeback. Laat ons weten hoe je je leven voor je ziet over 10 jaar. ■

Melinda Lewis & Klasinet Lageman Reclassering Nederland Bureau Buitenland

comeback • nummer 1 • 2018

27


brieven

IN comeback IS RUIMTE OM BRIEVEN TE PLAATSEN. Bedenk wel of plaatsing gevolgen voor je kan hebben. We proberen het in te schatten, maar jij weet het zelf het best. Ook kunnen we niet altijd alle brieven en gedichten plaatsen. Soms worden ze doorgeschoven naar een volgend nummer. Nooit zullen we er een van ouder dan een jaar plaatsen. Brieven, die erg lang zijn kunnen worden ingekort. ALS JE EEN OPROEP PLAATST OM TE REAGEREN EN JE VOEGT JE ADRES TOE, DAN VERVANGEN WIJ JOUW ADRES DOOR DE TEKST: (Adres bekend bij Epafras). ALS IEMAND DAN WIL REAGEREN KAN HIJ OF ZIJ DIE REACTIE OPSTUREN NAAR EPAFRAS EN WIJ STUREN DIE DAN DOOR. ZO BLIJFT JE PRIVACY BETER BESCHERMD.

Oproep aan lezers Uit het oog uit het hart? Niet bij ons. In de Comeback maken we graag ruimte voor jullie verhalen en jullie ervaringen. Schrijf ons een brief en laat van je horen! Laat ons weten hoe je leven in de gevangenis eruit ziet. Hoe je je staande houdt. Of juist niet. Hoe je dag eruitziet. Heb je een vraag over je situatie? Juridisch of persoonlijk? Wij leggen jouw vraag voor aan specialisten. Dat kan anoniem. Of wil je graag contact met andere mensen die vast zitten? Stuur ons een brief met jouw verhaal. Dus: schrijf ons en deel je verhaal met alle andere Nederlandse mannen en vrouwen die vast zitten!

belkosten Ik zit in detentie in Engeland sinds maart 2015. Natuurlijk vind ik het niet leuk, maar dan had ik maar niet zo stom moeten zijn. Ik lees de Comeback altijd en kijk er naar uit. Met de gedachten 'zo' weer 4 maanden uit de weg en wat leuks te lezen. Ik heb een tip voor mensen die net als ik te maken hebben met hoge belkosten. Ik heb mijn vrienden en familie gevraagd om een lokaal landlijnnummer op Skype te kopen. Skype verkoopt lokale telefoonnummers en maakt contact met de Skypeapp op mobiele telefoons thuis. Zolang er maar interne verbinding is. Bijvoorbeeld: Ik zit in Engeland en mijn familie en vrienden hebben een telefoonnummer gekocht in Birmingham. Zo bel ik voor lokale kosten. Ik hoop dat deze tip jullie helpt. Vergeet niet te lachen vandaag. Leuke groet uit Engeland.

B

• engeland

Op een dag ben je buiten Ik woon al mijn hele leven in Nederland en had nooit gedacht dat ik ooit in een Franse gevangenis zou komen. Maar zelfs de dingen waarvan je nooit verwacht dat ze zullen gebeuren, kunnen werkelijkheid worden. Ik ben veroordeeld voor het witwassen van geld. Met een vonnis van 6 maanden ben ik er op zich goed vanaf gekomen. Het leven hier viel mij de eerste twee maanden heel zwaar. Niemand die Nederlands spreekt en slechts enkelen praten een klein woordje Engels, zelfs de bewakers spreken over het algemeen alleen maar Frans. Het is voor mij als 19-jarige alsof ik voor het eerst op de middelbare school kwam, alleen dan in een wildvreemd land. Eenmaal binnen kreeg ik een schrijfblok en een pen. Eigenlijk ben ik automatisch gaan schrijven, niet alleen naar mijn moeder, maar ook elke dag naar mezelf. Ik schreef dingen op die gebeurd zijn. Ik schreef mijn gevoel op en uitte m’n woede over de op zijn zachts gezegd inhumane situatie waar ik inzat. Ratten die binnen liepen om maar iets te noemen. Maar ik wist dat er licht is aan het einde van de tunnel. Ik maakte een kalender en begon de dagen af te vinken. De 50 brieven die mijn moeder mij heeft gestuurd in combinatie met de brieven die ik naar mezelf schrijf, helpen mij door deze zware tijd heen. Over 20 dagen komt er een einde aan deze nachtmerrie en zit mijn straf erop. Vandaag schoot er tijdens het afvinken van mijn kalender een zin te binnen die me nog meer kracht heeft gegeven, namelijk 'aan elk slecht eind start een mooi begin'. Voor iedereen die momenteel gedetineerd zit: Op een dag ben je weer buiten. Nachtmerries kunnen niet voor altijd duren.

A•

28

frankrijk

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018


brieven

hoop Ik hoor hier niet en het is hier niet fijn Ik wil hier snel weg en haat het hier Maar dat maakt niets uit Want ooit ga ik hier weg Hoop is belangrijk Ik bouw mijn eigen leven wel Ik vind hoop belangrijk Denk aan jullie zelf. En bid heel veel mensen echt waar! Denk aan je familie buiten. Bemoei je met niemand. Dan zul je zien dat alles goed komt, echt waar. Laat de mensen praten wat ze willen, want God houdt ook van jou. Niet stoppen met bidden. Iedere nacht, iedere morgen, iedere middag. Ieder moment. Praat met hem, hij luistert.

B • peru

Liefde overwint alles Ik heb vastgezeten in Turkije en in Marokko. Nu zit ik vast in Nederland. Geduld, Hoop, Reflecteren, Ontwikkelen, Wijsheid, Kennis, Oprecht Berouw, Macht, Het Licht, Ethiek. Jullie hebben mij in mijn goede en slechte tijden heel goed geholpen. Ik ben jullie hier echt heel erg dankbaar voor. Door mezelf en door jullie ben ik gemotiveerd te willen werken aan mijn doelen. Jullie vriendelijkheid, behulpzaamheid en liefdadigheid heeft steun aan mij gegeven. Dat ik positief en actief ben. Ik zit alleen in mijn cel 07 diep verzonken in mijn gedachten. Wetende dat ik dit had kunnen voorkomen. Maar toch blijf ik steeds hopen. Ik denk aan mijn zonden. Ik blijf daar altijd mee verbonden. Maar nu heb ik God gevonden. Die heeft me geholpen met het helen van mijn wonden. Ik ben begonnen met bidden oprecht en zowaar een wonder. Het is ineens afgelopen met al dat gedonder. Soms wilde ik dat ik kon vliegen en dan was ik vrij, net zoals de vogels waar ik naar kijk. 'Vrijheid'. Dan denk ik wat zijn die vogels toch rijk en dat is iets wat ik begrijp. Het is God die geeft, dus sta op R. oprecht berouw, beweeg je reet voordat God jou vergeet. R., jij zal nooit alleen zijn, God is altijd bij jou tot in de diepste put. Niets ter wereld staat de mens meer tegen dan de weg te volgen die hem tot zichzelf voert. Als laatste overdenk ik nog het volgende: De sterke man is niet degene die goed is in worstelen, maar degene die controle over zichzelf heeft tijdens een aanval van woede. Gebruik geduld om jezelf te ontwikkelen en te reflecteren. Heb respect voor elkaar en na regen komt zonneschijn. Op de wind van gisteren kan je vandaag niet zeilen. Kennis geeft u macht, maar karakter geeft respect. Het leven is een leerschool. Laten wij reflecteren op ons handelen om te weten in hoeverre wij dankbaar zijn aan God voor zijn gunsten. 'Dankbaarheid'. Dwaalt niet, God laat niet met zich spotten. Wat een mens zaait, zal hij ook oogsten. Beantwoord kwaad niet met kwaad. 'Liefdadigheid'. Ik wilde liefde in de harten planten en ik vond dat in tolerantie. Ik zocht naar de rechtszaal om mijn Ego aan te klagen en ik realiseerde dat de rechtszaal in mij was. Ik zocht naar rust en ik heb geduld gevonden. Ik zocht naar de ware liefde en ik vond dat in de liefde voor mijn schepper de barmhartige de genadevolle. Een goed verstand en een goed hart vormen altijd een formidabele combinatie. 'Liefde overwint alles'. Ik zocht naar een trouwe vriend en ik heb God gevonden. Ik zocht naar een medicijn en ik heb het Heilige boek de Koran gevonden. Ik zocht naar het geheim van goede omgang en ik vond dat bij vergevingsgezindheid. Ik zocht naar goedheid en ik kwam erachter dat het in mijn hart lag. 'Onbaatzuchtigheid'. Ik zocht naar de meest winstgevende handel en ik vond dit in de investering van goede daden. Ik vertrouwde erop dat mijn fouten in het hiernamaals met een veeg gewist konden worden en ik heb geleerd dat je op de dag des oordeels niemand kan omkopen en ik dacht ik hou mijn zonden geheim, maar ik weet dat mijn handen, voeten, tong en andere organen tegen mij zullen getuigen op de dag des oordeels. God is de gever, de vergever, de vergevende, de hersteller en de schenker van vergiffenis. Wij zijn allemaal kinderen van onze aartsvader en -moeder, Adam en Eva. Sleutel tot geluk. Wees dankbaar, gelukkig, tevreden, verheugd, wees niet bedroefd en waarlijk na moeilijke tijden komen gemakkelijke tijden. Liefde voor de medemens is ons paspoort naar de toekomst. Veroordeel niemand. Heb respect voor elkaar, streef vrede na, voor alle mensen. 'Rechtvaardigheid'. Ik vertrouw erop u hiermee naar tevredenheid te hebben geïnformeerd.

R

• nederland

comeback • nummer 1 • 2018

29


brieven

Duidelijk Dubbelzinnig (Double Dutch) Oh wat is het leven mooi! Of is het toch een klerezooi? Vandaag hou ik mezelf goed bezig, Morgen, hoe hou ik mezelf nou bezig? De ene dag doe ik veel sport De andere dag huil ik mezelf kapot. 2 Afghanen, een Turk en een Roemeen, Wat hebben die met een Nederlander gemeen? Ja, we zitten in dezelfde cel Ja, we delen dezelfde hel. De een, zéker niet de ander, En toch hebben we alleen mekander. R•

De ene dag goed, de andere slecht. Hier zijn is een emotioneel gevecht. Ondertussen heb ik wel gemerkt, Ik ben zwak, maar ook heel sterk! Mij krijg je niet zomaar klein, Ook al is het hier niet fijn! Ik ben taaier dan je denkt Als je dat maar goed bedenkt! Ik ben sterker dan een ander, Want ik ben toch zeker... NEDERLANDER! J

bulgarije

Niets is onmogelijk Hi, ik ben al 7 jaar gevangen in Australië en er is weer een kansje om terug te kunnen, we wachten rustig af. Ik kom ook in aanmerking voor een minimum plek, op een boerderijtje, over 6 of 7 maanden, lekker rustig. Ik ben en blijf topfit, ben nu een redelijk goede bokser, kickbokser en goed in crossfit/Bootcamp. Ik kwam in 2011 binnen en woog 116 kg en toen binnen een jaar was ik 93 kg en nu weeg ik ruim 100 kg, in spiermassa en kracht. Ik heb echt een ‘make-over’ ondergaan. Ik heb geprobeerd de beste mensen om hij heen te verzamelen en op mekaar te kunnen bouwen. Begrijp wel, dat je je plek wel zal moeten verdienen om je positie te kunnen vestigen. Het is en blijft de bajes. Maar als je dit goed afrondt en scherp blijft, kom je ook ergens. Zodoende ben ik nu een ‘veteraan in de lik’. Het helpt je je tijd rustiger door te brengen en het sporten is de sleutel tot balans in je verstand. Ik kan helaas niet studeren, dat komt dan later. De boodschap is: alles is mogelijk, ook in slechte tijden. Blijf doorduwen en betere tijde komen. De mensen moeten weten waar ze aan toe zijn met jou, tot zover en geen millimeter verder. Als je altijd constant blijft, straalt dat kracht en stabiliteit uit, mensen zijn mensen, het is allemaal te doen. Voor mijzelf geloof ik ook sterk in de krachten van ons bestaan. Er wordt over je schouder meegekeken. Blijf hierin geloven, ook in slechte tijden!! Je geloof wordt op de proef gesteld, het is een missie, niets is gemakkelijk, maar zeker niets is onmogelijk! Een beter en nieuw leven kan en gaat komen, het is aan jou…. Jij bent de Meester over jouw lot Jij bent de gezagvoerder van jouw ziel, Twijfel niet! Geef niet op, verlies de hoop niet en hou je moraal. Nu vorm je je ware zelf, en karakter, You cannot win them all, but you cannot lose forever! Succes en hartelijke groeten,

S

30

co m e b ac k • n u m m e r 1 • 2 018

• australië


brieven

OPROEP

thuiskomst

Wil je bezoek van Epafras? Laat dit dan aan ons zo snel mogelijk weten met behulp van de portovrije envelop! Zo blijven we op de hoogte van je meest actuele verblijfplaats en komen ook na een overplaatsing brieven en Comeback op het juiste adres.

Ik weet dat tussen droefheid, angst en zorgen soms een moment van vreugde ligt verborgen, wanneer ik weer van harmonie geniet of tranen van een mooie vondst vergiet, misschien zal liefde mij een laatste glimlach geven. Ik moet eerlijk zijn naar mijzelf vertellen dat de terugkeer naar mijn vaderland niet zonder moeite gaat, maar als het leven je heeft geslagen, mag je niet bitter of woedend zijn eens komen vreugde dagen, mijn hart gaat uit naar de toekomst, wat nu is, is droef en duister, het is vluchtig, alles verglijdt, wat verglijdt krijgt luister.

René

• nederland

lees het interview met rené op pagina 20

gezocht: penvrienden Ik ben een Nederlander en zit op dit moment gevangen in Duitsland. Ik wacht op mijn uitlevering naar Spanje. Graag kom ik in contact met andere Nederlandse gevangenen in Spanje. Laat a.u.b. iets van jullie horen. Ik geef antwoord op al jullie brieven. Ik wens iedereen het allerbeste.

R

• duitsland/spanje

(Adres bekend bij Epafras).

Wil je corresponderen? Dat kan met gedetineerden in buitenland en binnenland, maar ook met vrijwilligers in Nederland. Zij kunnen je op de hoogte houden van wat er zoal speelt in de Nederlandse samenleving. Vraag bij Epafras een formulier aan om je aan te melden. Wil je meedoen aan het Kindercadeauproject? Dat is mogelijk voor eigen kinderen tot en met 12 jaar die in Nederland wonen. Geef dan ook contactadres, geboortedata en eventueel telefoonnummer door, zodat toestemming gevraagd kan worden. Wil je een bijbel ontvangen? Het toezenden van een bijbel en lectuur is aan regels gebonden. In Frankrijk wordt lectuur alleen toegelaten als daar toestemming voor is gevraagd en gekregen. Voor Spanje, en in mindere mate voor Engeland, geldt dat pakketjes retour gezonden worden. Als je gevangen zit in een van deze landen en lectuur wilt ontvangen, informeer ons dan als je een andere manier hebt gevonden voor ontvangst. Voor gedetineerden in Duitsland proberen wij bij een aanvraag voor een bijbel de lokale geestelijk verzorger in te schakelen om toegang tot jou te krijgen. Heb je tips voor gedetineerden, reacties, verhalen of gedichten? Brieven worden vertrouwelijk behandeld. Is jouw verhaal bestemd voor publicatie in Comeback, geef dit dan uitdrukkelijk aan. Bij dit nummer vind je een portovrije envelop. [Deze envelop is alleen bedoeld voor post voor Epafras of familie, niet voor Reclassering of PrisonLAW.] Je kunt schrijven naar:

Antwoordnummer C.C.R.I. 9804 3500 ZJ Utrecht the netherlands

comeback • nummer 1 • 2018

31

1 2 3 5 8 4 9 7 6

7 8 5 6 2 9 3 1 4

9 7 2 1 3 4 8 5 6

1 3 4 6 5 8 7 9 2

6 4 9 1 7 3 5 8 2 8 6 5 9 7 2 4 3 1

4 5 1 3 6 7 8 2 9 3 4 8 7 1 5 2 6 9

8 6 7 9 1 2 4 5 3 5 2 9 4 8 6 3 1 7

9 3 2 4 5 8 7 6 1 6 1 7 2 9 3 5 4 8

5 1 4 7 3 6 2 9 8 7 5 3 8 6 1 9 2 4

2 9 6 8 4 5 1 3 7 2 9 1 5 4 7 6 8 3

3 7 8 2 9 1 6 4 5 4 8 6 3 2 9 1 7 5

2 5 6 7 1 3 8 9 4

4 7 8 5 9 2 6 3 1

9 6 2 1 8 7 5 3 4

4 1 5 9 3 2 8 6 7

1 9 3 4 6 8 7 5 2 7 8 3 5 6 4 1 9 2

5 8 9 1 3 4 2 7 6 6 4 1 8 2 9 7 5 3

3 6 4 2 8 7 5 1 9 8 5 7 6 4 3 9 2 1

7 2 1 9 5 6 3 4 8 3 2 9 7 1 5 6 4 8

9 4 2 8 7 5 1 6 3 2 7 6 3 9 1 4 8 5

6 1 5 3 2 9 4 8 7 1 3 8 4 5 6 2 7 9

8 3 7 6 4 1 9 2 5 5 9 4 2 7 8 3 1 6

E I E R E N VOO R J E G E L D K I E Z E N

K U I K E N E S R A A K O O R

R E R J G D O S I C R A N L N

A N F E G L B O O D S C H A P

N S E U E E L I R P A Y B A D

S U E P D K E H K K A C O H K

E R S E P P E S A C H H E R E

V P T I R A G R I A E R T E I

R R E E U F R N K I N I E V Z

IJ I T T Z R T T L D B S D S U

D S F N O E K E W IJ I T O A M

A E O E N V G T B U E E E A K

G N L L D N D E R I A N N P I

I V E R A A L E Z A H D I S R

E O B V G E L O O F A O N Z T

R O E J E R U Z A L E M G E S

oplossing puzzels


ac h t e r o p

column

Reynaldo Adames

Wees geen ex-crimineel, wees jezelf Tijdens mijn detentie heb ik vele mannen binnen enkele maanden zien terugkeren, sommigen zelfs binnen een paar weken. En steeds gaven ze de schuld aan een ander: de reclasseringswerker, de maatschappelijk werker of aan de samenleving die ze geen kans gaven. Slechts een enkeling gaf toe dat hij makkelijk opgaf en het oude leven weer heeft opgepakt. Deze mannen brachten mij aan het nadenken, want hoe groot is de kans dan dat ook ik binnen een aantal maanden of weken op dezelfde afdeling zou rondlopen? Inmiddels ben ik 7 jaar buiten en ik geloof steeds meer dat de voorbereiding op terugkeer na detentie vanaf dag één in detentie begint. Dan heb ik het vooral over mentale voorbereiding. Want in de laatste maanden binnen en de eerste maanden buiten kunnen veel dingen geregeld worden, vooral praktische zaken. Maar juist bij de dingen die geregeld kunnen worden kan het misgaan. Ook ik heb bureaucratie aan den lijve ondervonden. Ik moest leren om niet snel op te geven wanneer dingen niet gaan zoals gepland. En meer dan dat, ik moest een netwerk om mij heen bouwen dat positief ingesteld was, met mensen die met ideeën kwamen over welke mogelijkheden er wél waren. In mijn laatste boek ‘De 18 wetten van de Nederlandse Bajes’ schreef ik dat de samenleving harder is voor een ex-crimineel dan voor een crimineel. Dat is keihard. Maar ik zou voor de rest van mijn leven een ex-crimineel blijven als ik dat ook zo zag. En dat is een beslissing die ik maakte: ik ben geen ex-crimineel. Ik ben Reynaldo en bij elke ontmoeting zullen de mensen Reynaldo ontmoeten. Dat opende deuren. Maar ik moet toegeven, de afgelopen 7 jaar zijn niet altijd makkelijk geweest. Ik heb mo-

menten gehad waarop ik het niet zag zitten. Maar mensen zonder een detentieverleden hebben dat ook weleens. Het verschil is dat Reynaldo de communicatie opzoekt met de mensen in zijn omgeving. Als ik de ex-crimineel die ik eens was met een oplossing zou laten komen, dan is de kans groot dat ik weer binnen zou zitten en vooral anderen de schuld zou geven voor mijn terugval. Geloven in jezelf en dat ook uitdragen is een goede eigenschap die noodzakelijk is bij de voorbereiding op terugkeer. Het geeft een positieve invloed op de manier waarop de praktische zaken weer geregeld worden. Soms geloven mensen in je wanneer je dat zelf niet eens doet, kan je je dan voorstellen hoe dat zou zijn wanneer je dat wel doet? Zo zie ik dus iemands houding als eerste stap in de voorbereiding. Ook het contact zo goed mogelijk proberen te behouden met achterblijvers. Daarnaast zijn er in de gevangenis toch nog veel dingen die gedaan kunnen worden. Een cursus of opleiding volgen, een nieuwe taal leren, lichamelijk fit worden zijn maar een paar voorbeelden. Het mooiste is dat je het ook kunt zien! Hoe? Maak een voorstelling van de toekomst, hoe moet die eruit komen te zien en welke stappen jijzelf alvast kan ondernemen om het waar te maken!

Reynaldo Adames heeft een lange weg afgelegd. Van dader naar iemand die in gevangenissen zijn eigen verhaal vertelt. Het verhaal dat het weer goed kan komen. Als je maar de confrontatie durft aan te gaan.

paaskaarten

Bij dit nummer van Comeback tref je een speciale groet, al jaren een traditie. Gevangenen in Nederland maakten dit jaar, onder leiding van een predikant, een paaskaart met het thema ‘Onvoorwaardelijke Liefde’. Deze kaarten vinden hun weg naar duizenden kerken in Nederland waar gemeenteleden er een groet op schrijven. Voor iemand die vast zit in Nederland, of in het buitenland. Als teken van verbondenheid: er wordt aan je gedacht. Pasen is een nieuw begin en het is goed om die boodschap elk jaar opnieuw door te geven!

de rechter

jesse van muylwijck

Profile for Comeback

Comeback 1 2018  

Comeback 1 2018  

Advertisement