Issuu on Google+

ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต พระอารามหลวง ตำ�บลปากน้ำ�โพ อำ�เภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์

Wat Worranartbanpot


นมัสการหลวงพ่อทอง กราบพระพุทธบาทจำ�ลอง สมัยสุโขทัย ไหว้เจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ พิชิตยอดเขากบบันได ๔๕๓ ขั้น

วัดวรนาถบรรพรต พระอารามหลวง

(วั ด เขากบ) ตำ�บลปากน้ำ�โพ อำ�เภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ โทร.๐-๕๖๓๓-๖๐๙๔

คณะที่ปรึกษา

๑.สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ เจ้าคณะใหญ่หนเหนือ ๒.พระธรรมรัตนดิลก เจ้าคณะภาค ๔ ๓.พระราชสุตาภรณ์ รองเจ้าคณะภาค ๔ ๔.พระราชปัญญาเวที รองเจ้าคณะภาค ๔ ๕.พระเทพปริยัติเมธี เจ้าคณะจังหวัดนครสวรรค์

ผู้จัดทำ�

๑.พระโสภณวราภรณ์ ๒.พระครูนิมิตสีลโสภณ ๓.พระครูนิยุตสิทธิวิมล ๔.พระครูนิวุตถ์ธรรมโกศล ๕.พระมหาประยุทธ์ ฐิตปุญโญ ๖.พระครูศรีวรนิมิต ๗.พระครูปลัดสมเกียรติ ๘.พระมหาบุญชนะ อิทฺธิปัญฺโญ ๙.นายสุวัฒน์ แจ้งจิต ๑๐.นายสุธน บัววัฒน์ ๑๑.นายวิรัช บริรักษ์เลิศ ๑๒.นางซ่อนกลิ่น นครจันทร์ ๑๓.พัชรินทร์ อินทร์นิ่ม

เจ้าอาวาสวัดวรนาถบรรพต พระอารามหลวง เลขานุการเจ้าคณะจังหวัดนครสวรรค์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดวรนาถบรรพต ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดวรนาถบรรพต ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดวรนาถบรรพต ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดวรนาถบรรพต ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดวรนาถบรรพต ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดวรนาถบรรพต ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดวรนาถบรรพต ผู้อำ�นวยการสำ�นักงานพระพุทธ ศาสนาจังหวัดนครสวรรค์ วัฒนธรรมจังหวัดนครสวรรค์

ออกแบบ : ศุภชัย บุญสุวรรณ์ : คอมครีเอท www.comcreate.net

3


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

4


วัดวรนาถบรรพต พระอารามหลวง วัดวรนาถบรรพต ตั้งเมื่อ พ.ศ.๑๙๖๒ ในสมัยสุโขทัย ผู้สร้างคือ พญาบาลเมือง สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่พญารามผู้น้อง ซึ่งได้สิ้นพระชนม์ใน ระหว่างทำ�ศึกสงครามกับหัวเมืองฝ่ายใต้ ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ปรากฏในศิลาจารึก ๒ หลัก ซึ่งทางกรมศิลปากรได้ไปจากยอดเขากบใกล้ กับรอยพระพุทธบาทจำ�ลอง และได้จากเมืองนครชุม จังหวัดกำ�แพงเพชร วัดวรนาถบรรพต เดิมมีชื่อเรียกว่า “วัดกบ” หรือ “วัดเขากบ” เหตุที่มีชื่อ เรียกเช่นนี้ก็เพราะเรียกตามชื่อของภูเขา ซึ่งวัดนี้ตั้งอยู่เชิงเขากบ หรือมีชอ่ื เรียกตามหลักฐานในศิลาจารึกสมัยสุโขทัยอีกชื่อหนึ่งว่า “วัดปากพระบาง” ต่อมาท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี) อดีตอธิบดีสงฆ์วัด มหาธาตุยุวราชรังสฤษฏ์ กรุงเทพฯ ซึ่งสมัยนั้นท่านเจ้าคณะมณฑลได้มา ตรวจการคณะสงฆ์จังหวัดนครสวรรค์ ท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระวันรัต เห็นว่า “วัดกบ” หรือ “วัดเขากบ” ตั้งอยู่ที่เชิงเขาจึงได้เปลี่ยนชื่อให้ใหม่ และเรียกเป็นทางการว่า “วัดวรนาถบรรพต” อย่างไรก็ตามประชาชน โดยทั่วไปมักเรียกชื่อ วัดกบ หรือ วัดเขากบ กันจนติดปากมาจนตราบเท่า ทุกวันนี้ วัดวรนาถบรรพต เป็นวัดเก่าแก่ของจังหวัดนครสวรรค์ ตั้งอยู่เชิง เขากบเลขที่ ๑๘๘ ถนนธรรมวิถี ตำ�บลปากน้ำ�โพ อำ�เภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีเนื้อที่ดิน ๑๐๙ ไร่ ๑ งาน ๑๐ ตารางวา วัดเขากบนี้มีปูชนียวัตถุที่สำ�คัญ ได้แก่เจดีย์ใหญ่สร้างในสมัยสุโขทัย พระพุทธไสยาสน์ (พระนอน) ยาวประมาณ ๑๐ วาเศษ อุโบสถหลังเก่า ซึ่งมีรูปปั้น ตากบ-ยายเขียด ที่หลวงพ่อทองสร้างอยู่ด้านหน้า บนยอดเขากบก็เป็นส่วนหนึ่งของวัดมีปูชนียวัตถุที่สำ�คัญเช่นกันคือ รอยพระพุทธบาทจำ�ลองสมัยสุโขทัย ประดิษฐานอยู่ในวิหาร เจดีย์บรรจุ พระบรมสารีริกธาตุ พระพุทธรูปหินปางนาคปรกสมัยเชียงแสน เป็นต้น

5


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

6


สภาพฐานะและที่ตั้งวัด

วัดวรนาถบรรพต เป็นพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๑๘๘ ถนนธรรมวิถีตำ�บลปากน้ำ�โพ อำ�เภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ ๑๐๙ ไร่ ๑ งาน ๑๐ ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ ๙๖๓๖ ตั้งวัดเมื่อ วันที่ ๒๑ เดือนกรกฎาคม พ.ศ.๒๕๑๒ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๒๒ เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๑ เขตวิสุงคามสีมา กว้าง ๔๐ เมตร ยาว ๘๐ เมตร ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นพระอารามหลวง เมื่อปี พ.ศ.๒๕๓๔ อาณาเขต ทิศเหนือ จดถนนสระสวรรค์ ทิศใต้ จดถนนธรรมวิถี ทิศตะวันออก จดถนนธรรมวิถี ซอย ๕ ทิศตะวันตก จดถนนมธรรมวิถี ซอย ๙

ปูชนียวัตถุ

ด้านปูชนียวัตถุมีพระพุทธไสยาสน์ ยาวประมาณ ๑๐ วาเศษ รอยพระพุทธบาทจำ�ลองข้างซ้าย ซึ่งกล่าวในศิลาจารึกว่า พระยา ธรรมิกราช ได้น�ำ มาจากลังกาทวีปมาประดิษฐานบนยอดเขาปากพระบาง ปัจจุบันประดิษฐานในวิหาร และเจดีย์ใหญ่สมัยสุโขทัย วัดวรนาถบรรพต มีปูชนียวัตถุที่สำ�คัญ ซึ่งทางกรมศิลปากรได้ นำ�ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน โบราณวัตถุ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๒ ตอนที่ ๗๕ วันที่ ๘ มีนาคม พ.ศ.๒๔๗๘ คือ ๑. รอยพระพุทธบาทจำ�ลองสมัยสุโขทัย ๒. เจดีย์บรรจุพระบรมธาตุ ๒ องค์ เป็นเจดีย์แบบทรงสุโขทัย ๓. วิหารและพระนอนใหญ่ ๔. ต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่ได้นำ�มาจากพุทธคยา ประเทศอินเดีย ได้นำ�มาปลูกเมื่อวันเพ็ญ วิสาขบูชา พ.ศ.๒๕๒๘ ๕. พระอุโบสถหลังเก่า แบบโบราณ ๖. พระพุทธรูปปางมารวิชัย สมัยสุโขทัย หน้าตัก ๒๐ นิ้ว

7


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

หลวงพ่อทอง วัดเขากบ จังหวัดนครสวรรค์ 8


หลวงพ่ อ ทอง วั ด เขากบ บรมครูแห่งจังหวัดนครสวรรค์ หลวงพ่อทอง หรือหลวงปู่ทอง ตามประวัติเดิมของท่าน เป็นชาวบ้านทุ่งยั้ง อำ�เภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ท่านเป็นพระธุดงค์รูปหนึ่งที่ธุดงค์มาจากจังหวัดอุตรดิตถ์ ผ่านมาเห็นสภาพวัด ซึ่งขณะนั้นได้เป็นวัดร้าง ปกคลุมด้วยป่าไผ่ และต้นไม้น้อยใหญ่ ซึ่งมีความสงบร่มรื่นมาก จึงได้ปักกลดเจริญภาวนา ครั้ น ชาวบ้ า นในพื้ น ที่ ไ ด้ พ บเห็ น จึงได้เกิดความเลื่อมใสศรัทธา จึงได้พร้อมใจกันอาราธนานิมนต์ ให้พำ�นักจำ�พรรษา และได้ช่วยกันบูรณะปฏิสังขรณ์วัด นับว่าท่านได้เป็นเจ้าอาวาสรูปแรกของวัดนี้ หลวงพ่อทองท่านเป็นพระสุปฏิปันโนที่เคร่งครัดในพระธรรมวินัยมาก โดยเฉพาะ ธุดงควัตร ๓ ข้อ มีบิณฑบาต อยู่โคนไม้ และใช้ผ้า ๓ ผืนเป็นวัตรจนตลอดชีวิตของท่าน เป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านทุกหมู่เหล่า การบูรณะปฏิสังขรณ์วัดจึงเป็นไปด้วยความ เรียบร้อย ในปี พ.ศ.๒๔๘๑ หลวงพ่อทองเป็นพระเกจิอีกรูปหนึ่ง ที่ได้เข้าร่วมในงานพิธี หล่อพระพุทธรูปสมเด็จพระสังฆราชเจ้า ต่อมาทางคณะสงฆ์ ได้ส่งพระสมุห์ทองใบ มาช่วยในงานบูรณะวัดเขากบ จวบจนถึงปี พ.ศ.๒๔๘๔ หลวงพ่อทอง ก็ได้มรณภาพลง พระสมุหท์ องใบก็ได้รบั การแต่งตัง้ เป็นเจ้าอาวาสต่อจาก หลวงพ่อทอง ในปี พ.ศ ๒๔๘๕ หลวงพ่อทองท่านเป็นพระเถระที่มีเมตตาสูงและมีวิชาอาคมขลังรูปหนึ่งของ จังหวัดนครสวรรค์และจังหวัดใกล้เคียง แต่ท่านก็ไม่เคยทำ� และอนุญาตให้ใครทำ� ถึง แม้ท่านจะมรณะภาพไปนานแล้วก็ตาม แต่ชื่อเสียงเกียรติคุณ และความศักดิ์สิทธิ์ของ ท่านหาได้หมดไปไม่ ยังคงปรากฏผล และอยู่ในความทรงจำ�ของประชาชนตลอดมา ทุกวันจะมีคนทัง้ ใกล้ และไกลมาเคารพกราบไหว้บชู าขอความศักดิส์ ทิ ธิจ์ ากท่านมิได้ขาด โดยเฉพาะชาวตลาดปากน้ำ�โพ เกือบทุกคนล้วนเป็นลูกหลานของหลวงพ่อทองทั้งนั้น หลังจากท���านได้มรณะภาพแล้ว ทางวัดได้จัดหล่อรูปเหมือนเท่าองค์จริงของท่าน พร้อมวัตถุมงคล เพื่อให้ประชาชนผู้มากราบไหว้บูชา ได้นำ�ติดตัวไปเพื่อกราบไหว้บูชา และคุ้มครองบ้านเรือนของตนต่อไป น้ำ�มนต์หลวงพ่อทองศักดิ์สิทธ์มาก แต่จะเป็นที่รู้กัน ของชาวบ้านว่า น้ำ�มนต์ หลวงพ่อทอง ให้อฐิษฐานแล้วให้ดื่มได้อย่างเดียว ห้ามใช้อาบ โดยเด็ดขาด

9


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

คาถาบูชา

หลวงพ่อทอง วัดวรนาถบรรพต (วัดเขากบ) สำ�หรับใช้ในทางคงกระพัน ให้ปลุกเสกด้วย

มะอะอุอุอะมะ นะโมพุทธายะ จะพะกะสะ สำ�หรับใช้ในทางมหานิยม ให้ปลุกเสกด้วย

มุธะจิตตัง นะชาลีติ ชาลีกินะ สีกินะชา กินะชาลี

10


ความขลังและความศักดิ์สิทธิ์ หลวงพ่อทอง

หลวงพ่อทอง ท่านเป็นพระที่มีความมักน้อย สันโดษ ชอบสงบ มีเมตตาธรรมสูง จะมีนก กา ไก่ สุนัข แมว จะมาอาศัยขอบารมี คุ้มครองภัย มาขออาหารจากหลวงพ่อเป็นจำ�นวนมาก มีเรื่องเล่าว่า วันหนึ่งมีผู้มาบอกหลวงพ่อว่า มีผู้มาจับไก่ของท่าน หลวงพ่อท่านเดิน ไปหยิบกระสุนแล้วยิงลูกกระสุนไปตรงหน้าของท่าน แต่กลับปรากฏว่า ลูกกระสุนได้ไปถูกคนที่อยู่คนละทางกับกระสุนที่หลวงพ่อยิงไปจนต้อง หนีไปทุกคราว จนปรากฏว่าไม่มีใครมาเบียดเบียนสัตว์ของหลวงพ่อ อีกเลย เกี่ยวกับเรื่องนี้ ได้เป็นที่กล่าวขานกันว่าหลวงพ่อมีวิชากระสุน วิธีโค้ง หลวงพ่อท่านถือธุดงค์ บิณฑบาตเป็นวัตร เกี่ยวกับเรื่องนี้ได้ มีผู้พบเห็นและเล่าให้ฟังว่า มักจะมีผู้พบเห็นหลวงพ่อไปบิณฑบาตใน สถานที่ต่างๆ เช่นที่ตลาดใต้ ตลาดสะพานดำ�บ้าง ต่างอำ�เภอก็มี เช่น ที่ตำ�บลบ้านแดน ตำ�บลบางแก้ว อำ�เภอบรรพตพิสัย แถวบ้านหาด ทรายงามบ้าง กลับมาก็เห็นหลวงพ่อท่านนั่งฉันข้าวอยู่ที่วัด จึงเป็นที่ โจษขานกันว่า หลวงพ่อท่านย่นระยะทางได้ อีกเรื่องหนึ่ง คือเรื่องวิชาทำ�ให้ตัวเบา มีเรื่องเล่าว่า คราวหนึ่ง หลวงพ่อท่านให้พระทำ�นั่งร้านซ่อมพระเจดีย์ หลวงพ่อกำ�ลังพอกปูน พระเจดีย์อยู่ เกิดพลัดตกนั่งร้านลงมาถึงพื้นดิน แต่แทนที่หลวงพ่อ จะบาดเจ็บ แต่หลวงพ่อลุกขึ้นมาปัดฝุ่นที่เปื้อนจีวรเหมือนไม่มีอะไร เกิดขึ้นแล้วขึ้นไปทำ�ต่อ เรื่องนี้ก็เป็นที่โจษขานกันว่า หลวงพ่อมีวิชา ทำ�ตัวเบาได้

11


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

12


รุ่นสร้างวิหาร ๒๕๔๕

13


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

14


วิหาร

หลวงพ่อทอง

หลวงพ่อทอง วัดเขากบ ท่านเป็นพระกัมมัฏฐาน สายของสมเด็จพระสังฆราชญาณสังวร (สุก ไก่เถื่อน) วัดราชสิทธาราม (วัดพลับ) ในตามตำ�นานของวัดราชสิทธาราม (วัดพลับ) ปรากฏว่าหลวงพ่อทองท่านได้ไปศึกษากัมมัฏฐานที่ วัดพลับนี้ โดยใช้ชอื่ ว่าหลวงพ่อกบ แห่งวัดเขากบทวาศรี สมัยพระสังวรานุวงศ์ (ชุ่ม) พร้อมด้วยพระมหาเถระ อีกหลายรูปอาทิ หลวงพ่อสด วัดปากน้ำ�ภาษีเจริญ หลวงพ่อจง วัดหน้าต่างนอก หลวงพ่อปาน วัดบางนมโค หลวงปู่โต๊ะ วัดประดู่ฉิมพลี หลวงพ่อนาค วัดระฆัง หลวงพ่อเงิน วัดดอนยายหอม เป็นต้น

15


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

สมเด็จพระพุฒาจารย์โต

16

หลวงพ่อทวด วัดช้างให้


หลวงพ่อทวด วัดช้างให้

หลวงพ่อทอง

17


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

เจดีย์สมัยสุโขทัย 18


19


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

ศิลาจารึกที่เจดีย์ 20


21


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

22


พระพุทธไสยาสน์ (พระนอน) สมัยสุโขทัย

23


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

24


พระอุโบสถ

กว้าง ๑๒.๐๐ เมตร ยาว ๓๖.๐๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ.๒๕๒๖ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กแบบทรงไทย หลังคา ๓ ลด พื้นและผนังปูด้วยหินอ่อน หลังคามุงด้วยกระเบื้องเคลือบสีดินเผา มีวิหารคตรอบ ๓ ด้าน ภายในมีจิตรกรรมฝาผนัง

25


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

26

พระพุทธชินวรมงคลบรรพต (พระประธาน) วัดวรนาถบรรพต พระอารามหลวง


Phraphuttachinworamongkolbanphot

27


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

28


รูปปั้นปูนปิดทองตากบ-ยายเขียด ที่หลวงพ่อทอง (วัดเขากบ) ให้ช่างปั้นไว้ ประมาณร่วม ๑๐๐ ปีมาแล้ว เพื่อเป็นอนุสรณ์ว่าตากบ-ยายเขียด เป็นผู้อุปถัมภ์วัดเขากบ มีผู้คนมากราบไหว้ขอพรให้สมความปรารถนากันมิได้ขาด

29


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

ต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่ได้นำ�มาจากพุทธคยา ประเทศอินเดีย ได้นำ�มาปลูกเมื่อวันเพ็ญ วิสาขบูชา พ.ศ.๒๕๒๘

30


สระหลวงพ่อทอง

31


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต ในส่วนวัดเขากบที่ตั้งอยู่บนยอดเขา สูงจากระดับน้ำ�ทะเลประมาณ ๑๘๕.๕๐ เมตร มีทางขึ้น ๒ ทางคือ ทางเดินขึ้น บันได จำ�นวน ๔๕๓ ขั้น และอีกด้านหนึ่ง มีถนนราดยางขึ้นสู่ยอดเขา บนยอดเขากบแห่งนี้จะมีโบราณวัตถุ อาทิ รอยพระพุทธบาทจำ�ลองเจดีย์บรรจุ พระบรมสารีริกธาตุ โดยสร้างสมัยสุโขทัย เป็นราชธานี นอกจากนี้จะเป็นที่ทดสอบกำ�ลังใจ กำ�ลังกายของนักวิ่ง กับการวิง่ ขึน้ ขัน้ บันได ๔๕๓ ขัน้ หรือจะวิง่ ขึน้ เขาไปตามถนน เมือ่ ขึน้ ไปบนยอดเขากบได้แล้ว เราจะเห็น ทิวทัศน์บรรยกาศของเมืองนครสวรรค์ได้ อย่างทัว่ ถึงและสวยงาม บนเชิงเขามี เ จดี ย์ ข นาดใหญ่ ส ร้ า ง ในสมัยสุโขทัย ซึ่งกรมศิลปากรได้จารึก ประวัติศาสตร์ของวัดเขากบ ไว้ที่ฐานของ เจดีย์องค์นี้ด้วย วัดเขากบได้รับการยกย่องจากกรม การศาสนา และมหาเถรสมาคม ให้เป็นวัด พัฒนาตัวอย่างเมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๙ บนเขาแห่ ง นี้ มี รูปหล่อหลวงพ่อทอง อั น เป็ น ที่ เ คารพนั บ ถื อ ของชาวจั ง หวั ด นครสวรรค์ ประดิษฐานอยูใ่ นวิหารข้าง เจดียใ์ หญ่ดว้ ย บริเวณเนินเขาใกล้เคียงเป็นที่ตั้งของ สถานีถ่ า ยทอดสั ญ ญาณโทรทั ศ น์ ช่ อ ง ๓, ๕, ๗, ๙ และ ๑๑ จากกรุงเทพฯ ไปสู่จังหวัดในภาคเหนือ เลขบันไดขั้นสุดท้าย ก่อนถึงประตูวัดด้านบน

32

พิชิตยอดเขากบ

นมัสการหลวงพ่อทอง กราบไหว้เจดีย์สมัยสุโขทัย ชมทิวทัศน์เมืองนครสวรรค์


ภาพถ่ายวัดวรนาถบรรพต และทิวทัศน์เมืองนครสวรรค์จากบนยอดเขากบ

33


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

34

วิหารรอยพระพุทธบาท บนยอดเขากบ


เจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ สมัยสุโขทัย ก่อนสร้างพระเจ้าแก้ว พระแก้วมรกตจำ�ลอง ๔ ทิศ

35


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

เจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ สมัยสุโขทัย

พระเจ้าแก้ว พระแก้วมรกตจำ�ลอง ๔ ทิศ

36


37


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

รอยพระพุทธบาทจำ�ลอง ส่วนศิลาจารึกหลักที่ ๒๑ ชื่อศิลาจารึกรอยพระพุทธบาทจำ�ลอง เหมือนจอมเขา สุมนกูฏบรรพตเมืองพระบาง คือวัดเขากบ อำ�เภอเมืองฯ จังหวัดนครสวรรค์ เป็นศิลา แผ่นสี่เหลื่อมผืนผ้า ยาว ๒๐๒ ซม. กว้าง ๑๑๖ ซม. ตรงกลางเป็นรอยพระพุทธบาท ค้นพบเมื่อปลายปี พ.ศ.๒๔๖๔ ที่เมืองนครชุม จังหวัดกำ�แพงเพชร โดยพระเจ้าบรมวงศ์ เธอกรมพระยาดำ�รงราชานุภาพ (มนต์ชัย เทวัญวโรปกรณ์ ๒๕๒๖ : ๘๑๑) ใจความในศิลาจารึกกล่าวถึงพญาธรรมิกราช คือพระเจ้าลิไทแห่งกรุงสุโขทัยได้นำ� เอารอยพระพุทธบาทจำ�ลองทีไ่ ด้มาจากลังกาทวีป มาประดิษฐานไว้บนยอดเขาปากพระบาง คือยอดเขากบ จังหวัดนครสวรรค์ สำ�หรับเรื่องรอยพระพุทธบาทนี้ ชาวลังกาอธิบายตำ�นานมีอยู่ในเรื่องมหาวงศ์ว่า ครั้ ง หนึ่ ง พระพุ ท ธเจ้ า เสด็ จไปยั ง ลั ง กาทวี ป ทรงสั่ ง สอนพวกชาวเกาะจนเกิ ด ความ เลื่อมใส แล้วจะเสด็จกลับไปยังมัชฌิมประเทศ จึงทำ�ปาฏิหาริย์เหยียบรอยพระพุทธบาท ประ���ิษฐานไว้บนยอดเขา สำ�หรับให้ชาวลังกาบูชาต่างพระองค์ อนึ่ง การสร้างรอย พระพุทธบาทจำ�ลองที่เกิดขึ้นในอาณาจักรสุโขทัย ตามหลักฐานในศิลาจารึก เริ่มครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ.๑๙๐๒ โดยพระเจ้าลิไท กษัตริย์องค์ที่ ๕ แห่งราชวงศ์สุโขทัยทรงเอาอย่าง คติเมืองลังกาทวีป และทรงถือแบบรอยพระพุทธบาทที่ประดิษฐานไว้เหนือจอมเขาสุมน กูฏบรรพตเป็นหลัก จึงได้ตงั้ ชือ่ จอมเขาต่างๆ ในอาณาจักรสุโขทัยทีพ่ ระองค์ให้ประดิษฐาน พระพุทธบาทจำ�ลองไว้ให้ชื่อจอมเขาสุมนกูฏบรรพตอย่างลังกา ดังรอยพระพุทธบาท จำ�ลองเหนือจอมเขาสุมนกูฏบรรพตอย่างลังกา ดังรอยพระพุทธบาทจำ�ลองเหนือจอมเขา สุมนกูฏบรรพตเมืองพระบาง คือรอยพระพุทธบาทจำ�ลองบนยอดเขากบ จังหวัดนครสวรรค์ นั่นเอง จากหลักฐานทางเมืองสุโขทัยกล่าวว่ารอยพระพุทธบาทจำ�ลองที่พระเจ้าลิไทนำ�มา ในสมัยนั้น เป็นรอยพระพุทธบาทที่ทางลังกาทวีปได้ส่งมาเป็นบรรณาการแก่กรุงสุโขทัย ที่ได้จัดส่งพระสงฆ์ไทยไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาและได้ตั้งนิกายสยามวงศ์ขึ้นที่ลังกาสมัย นั้น รอยพระพุทธบาทจำ�ลองที่ส่งมามี ๒ รอยด้วยกัน คือรอยซ้ายประดิษฐานไว้ที่ยอดเขา ปากพระบางคือเขากบ เมืองนครสวรรค์ รอยขวานำ�ขึ้นไปยังเมืองสุโขทัย ประดิษฐานไว้ที่ วัดตระพังทอง ซึ่งยังคงมีหลักฐานปรากฏอยู่ในปัจจุบันนี้ก็เป็นหลักฐานอีกทางหนึ่ง อย่างไรก็ตามรอยพระพุทธบาทจำ�ลองบนยอดเขากบก็ถือว่าเป็นสมบัติอันล้ำ�ค่า ของวัดและของชาวจังหวัดนครสวรรค์

38


รอยพระพุทธบาทจำ�ลองสมัยสุโขทัย สมบัติอันลำ�้ค่าของวัดและของชาวจังหวัดนครสวรรค์ 39


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

40


รอยพระพุทธบาทจำ�ลองข้างซ้าย ซึ่งกล่าวในศิลาจารึกว่า พระยาธรรมิกราช ได้นำ�มาจากลังกาทวีปมาประดิษฐาน บนยอดเขาปากพระบาง ปัจจุบันประดิษฐานในวิหาร

41


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

42


สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเสด็จเป็นการส่วนพระองค์ บนยอดเขากบ (วัดวรนาถบรรพต) เมื่อวันที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๙ 43


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพานักเรียนนายร้อย จปร. มาศึกษาภูมิศาสตร์ - ประวัติศาสตร์ ของจังหวัดนครสวรรค์ ได้ทรงเสด็จบนยอดเขากบ และทรงพระราชทาน พระนามาภิไธย “ ส ธ ” ประดิษฐานไว้ที่ผ้าทิพย์ พระพุทธรูป เพื่อเป็นศิริมงคลสืบต่อไป

44


45


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

พระพุทธชัยมงคล

หลวงพ่อโต

พระพุุทธชัยมงคล (หลวงพ่อโต) เป็นพระพุทธรูปปางประทานพร หน้าตักกว้าง ๖ วา ๑ ศอก ๙ นิ้ว สูง ๘ วา ๒ ศอก สร้างเมื่อ พ.ศ.๒๕๓๒ เพื่อเป็นอนุศรแก่พยาบาลเมือง และพยาราม กษัตริย์เชื้อพระวงศ์สุโขทัยสองพี่น้อง ผู้ได้สร้างวัดวรนาถบรรพต ขึ้นเมื่อ พ.ศ.๑๙๖๒ เมื่อวันที่ ๒ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๓๕ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพานักเรียนนายร้อย จปร. เพื่อมาศึกษา ภูมิศาสตร์ - ประวัติศาสตร์ ของจังหวัดนครสวรรค์ ได้ทรงเสด็จบนยอด เขากบ และทรงพระราชทานพระนามาภิไธย “ ส ธ ” ประดิษฐานไว้ที่ ผ้าทิพย์ พระพุทธรูป เพื่อเป็นศิริมงคลสืบต่อไป

46


47


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

พระพุทธชัยมงคล

หลวงพ่อโต 48


พระพุุทธชัยมงคล (หลวงพ่อโต) ประดิษฐานบนยอดเขากบ

49


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

50


หลวงพ่อทองบนยอดเขากบ

51


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

ภาพในอดีต วัดเขากบ

เจดีย์สุโขทัยในวัดเขากบ (ภาพเมื่อ ๒๔๙๕)

หลักศิลาจารึกสมัยกรุงสุโขทัยมีข้อความว่า กษัตริย์กรุงสุโขทัยพระนามว่าพญาบาลเมืองได้เป็นผู้สร้างวัดเขากบ เมื่อ พ.ศ.๑๙๖๒ เป็นเวลาร่วม ๖๐๐ ปีมาแล้ว อุทิศบุญกุศลให้พญารามผู้น้อง ซึ่งมาสิ้นพระชนม์ที่เมืองนี้ ติดกับเจดีย์เป็นวิหารพระพุทธไสยาสพระนอน ที่เจดีย์มีแผ่นหินอ่อนจารึกไว้ว่า “พระมหาเจดีย์พยาบาลเมือง เชื้อพระวงศ์แห่งกษัตริย์กรุงสุโขทัย ได้สร้างขึ้นพร้อมกับเขาปากพระบาง คือวัดวรนาถบรรพต (วัดเขากบ) เพื่ออุทิศบุญกุศล ให้พญารามผู้น้องที่มาสิ้นพระชนม์ ณ สถานที่แห่งนี้เมื่อปี ๑๙๖๒” หลวงสิทธิพิชัย อดีตอธิบดีกรมศิลปากร ได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุ และได้ปฏิสังขรณ์เจดีย์โดยใช้แผ่นเหล็ก คาดองค์เจดีย์ไว้พร้อมคำ�จารึก

ภาพถ่ายจากบนยอดเขากบ

52


เจดีย์เก่าบนยอดเขากบ (ภาพเมื่อ ๒๔๙๐)

สภาพเดิมของเจดีย์เก่าซึ่งชำ�รุดปรักหักพัง บนยอดเขากบ ซึ่งได้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ ไม่มีหลักฐานว่าเจดีย์ได้สร้างมาแต่ครั้งสมัยใด ปัจจุบันได้ซ่อมสร้างขึ้นใหม่ พร้อมกับมณฑปรอย พระพุทธบาทจำ�ลองสมัยสุโขทัย และรูปปั้นหล่อ หลวงพ่อทอง

บริเวณทางขึน้ เขากบในอดีต สมัยสุขาภิบาล

53


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

วิหารหลวงพ่อทอง (ภาพเมื่อ ๒๔๙๕)

วิหารหลวงพ่อทอง วัดเขากบ สร้างเมื่อสมัยหลังสงคราม และได้รื้อ สร้างใหม่เมื่อปี ๒๕๔๕ ภายในวิหาร มีพระพุทธชินราชเป็นพระประธาน พระเทพญาณมุนี รองเจ้าคณะ ภาค ๔ เป็นผู้สร้างขึ้นใหม่แทนวิหาร หลังเล็ก นอกจากพระประธานแล้ว มี รู ป หุ่ น ขี้ ผึ้ ง รู ป เหมื อ นหลวงพ่ อ ทอง รูปหล่อหลวงพ่อทวด หลวงพ่อช้างขุด ให้ประชาชนสักการบูชา หลวงพ่อทอง ท่านเป็นคนทุ่งยั้ง อำ�เภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ได้ธดุ งค์ ผ่านมาพบวัดร้างสมัยโบราณ จึงได้ บู ร ณะปฏิ สั ง ขรณ์ ส ร้ า งวั ด เขากบขึ้ น มาใหม่ เมื่อปี ๒๕๑๕ แต่เดิมกษัตริย์ กรุงสุโขทัยได้สร้างไว้

54


ภาพในอดีต วัดเขากบ

55


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

ลำ�ดับเจ้าอาวาสจากอดีต – ปัจจุบัน

๑ พระอธิการทอง สุวณฺโณ (หลวงพ่อทอง) รูปที่

56

พ.ศ.๒๔๑๕ - ๒๔๘๔


๒ พระครูนิวิฐธรรมคุณ (ทองใบ) รูปที่

พ.ศ.๒๔๘๕ - ๒๕๐๖

57


ท่องเที่ยวศาสนสถาน

วัดวรนาถบรรพต

ลำ�ดับเจ้าอาวาสจากอดีต – ปัจจุบัน

๓ พระเทพญาณมุนี รูปที่

(วิศิษฏ์ ปญฺญาปโชโต ป.ธ.๖) 58

พ.ศ.๒๕๐๗ - ๒๕๕๕


๔ พระโสภณวราภรณ์ รูปที่

(ประเสริฐ โชติธมฺโม ป.ธ.๗, ดร.)

ปัจจุบัน

59


หลวงพ่ อ ทอง วั ด เขากบ บรมครูแห่งจังหวัดนครสวรรค์ คาถาบูชา

หลวงพ่อทอง วัดวรนาถบรรพต (วัดเขากบ) สำ�หรับใช้ในทางคงกระพัน ให้ปลุกเสกด้วย

มะอะอุอุอะมะ นะโมพุทธายะ จะพะกะสะ สำ�หรับใช้ในทางมหานิยม ให้ปลุกเสกด้วย

มุธะจิตตัง นะชาลีติ ชาลีกินะ สีกินะชา กินะชาลี


ท่องเที่ยววัดกบ นครสวรรค์