Page 1

Dodelijke erfenis

Sander Blom Â


Proloog       Het  gebrom  van  de  vrachtwagen  overstemt  al  het  andere  geluid.  Ondanks  de  blinddoek   zie  ik  een  vaag  schijnsel  van  de  zaklampen  van  de  soldaten  achterin  de  vrachtwagen.  Het   geschommel  maakt  dat  de  lichtjes  lijken  te  dansen.  Hoe  onwerkelijk  is  deze  situatie,   vraag  ik  mezelf  af.  Misschien  heb  ik  nog  maar  tien  minuten  te  leven,  misschien  nog   twintig.  De  hoop  op  een  wonder  heb  ik  allang  opgegeven.  Wonderen  bestaan  niet.   Nu  de  dood  zo  dichtbij  is  voel  ik  meer  dan  ooit  de  drang  om  te  leven.  Wat  zou  ik  graag   mijn  kinderen  groot  hebben  zien  worden.  Niet  in  deze  tijd,  maar  wel  in  de  vredestijd  die   ongetwijfeld  snel  zal  komen.  Alleen  zal  ik  die  niet  meer  meemaken.  Bij  de  gedachte  voel   ik  een  steek  in  mijn  buik.  De  schommelingen  van  de  wagen  worden  plotseling  nog   heftiger  en  ik  realiseer  mij  dat  we  een  zandpad  moeten  zijn  ingeslagen.   Wat  zouden  de  anderen  nu  denken?  Denken  zij  ook  aan  thuis,  aan  betere  tijden?  Of  aan   hun  eigen  naderende  dood?  We  wisten  allemaal  dat  dit  moment  eens  zou  kunnen   komen,  maar  de  angst  daarvoor  moest  je  verdringen.  Je  dacht  er  niet  aan,  je  sprak  er  niet   over.  De  altijd  aanwezige  angst  die  iedereen  in  beslag  nam,  maar  die  niemand  uitsprak.   En  nu  zitten  we  hier.   De  wagen  stopt.  Ik  voel  mijn  buurman  tegen  me  aanschuiven.  Aan  de  achterkant  van  de   wagen  gaan  de  lichtjes  nog  venijniger  op  en  neer  als  de  soldaten  uitstappen.  Het  is  zover,   besef  ik.  Mijn  laatste  rit  in  een  vrachtwagen  zit  erop.  De  motor  van  de  wagen  valt  uit  en   we  worden  gesommeerd  uit  te  stappen.  Als  laatste  sta  ik  op  en  wankel  ik  naar  de   uitgang.  Mijn  benen  voelen  zwaar,  alsof  ze  me  willen  tegenhouden.  Alsof  ze  me  willen   stoppen  om  naar  mijn  eigen  dood  toe  te  lopen.  Maar  ik  heb  geen  keus.   De  stevige  handen  van  de  soldaten  helpen  mij  naar  beneden.  Een  duw  in  mijn  rug  zorgt   ervoor  dat  ik  bijna  val.  Een  flinke  scheldkanonnade  is  het  gevolg.  Hoe  oneerlijk  is  deze   situatie?  Het  is  een  vraag  die  me  al  bezig  heeft  gehouden  sinds  ik  gevangen  ben   genomen.  Mijn  celgenoten  die  nu  voor  en  naast  me  lopen  konden  hun  woede  daarover   nauwelijks  verbergen,  maar  ik  was  niet  boos.  Verdrietig,  dat  was  ik.  Hoe  kunnen  mensen   elkaar  dit  aandoen?   Te  horen  aan  de  geluiden  zijn  we  in  een  bos,  besef  ik.  We  lopen  in  een  lijn  achter  de   voorste  soldaat  aan.  Om  ons  heen  en  achter  ons  volgen  de  andere  soldaten.  Als  iemand   verkeerd  loopt  volgt  een  klap  of  een  duw.  Ondanks  mijn  situatie  moet  ik  grinniken  als  ik  


bedenk dat  wij  met  meer  zijn.  Als  ik  de  lichtjes  en  de  stemmen  tel  zijn  er  maar  drie  van   hen.  Wij  zijn  met  z’n  vieren.  Vier  man  die  hun  dood  tegemoet  lopen  in  een  bos.  Ik  zucht.   Plots  hoor  ik  hardere  geluiden  en  zie  ik  de  lichtjes  van  richting  veranderen.  Er  klinkt   gestommel  en  er  wordt  geschreeuwd.  Onwillekeurig  houd  ik  stil.  Dan  knalt  ineens  het   oorverdovende  geluid  van  geweerschoten  door  de  stilte.  Er  volgt  nog  een  doffe  klap.  Dan   is  het  stil.   Met  pijn  in  mijn  buik  besef  ik  wat  er  gebeurd  is.  Een  van  mijn  celgenoten  wilde  niet   zomaar  zijn  dood  tegemoet  lopen  en  besloot  er  vandoor  te  gaan.  Wie  zou  het  geweest   zijn?  Jakob,  met  zijn  grote  mond  en  klein  hartje?  Gerard,  die  beweerde  dat  hij  nog  wel   een  oplossing  zou  vinden  voor  deze  penibele  situatie?  Was  het  blinde  paniek  of  een  plan   dat  al  eerder  vorm  had  gekregen?  Vragen  genoeg,  maar  geen  antwoorden.   De  soldaten  geven  aan  dat  we  moeten  doorlopen.  Met  moeite  weet  ik  mezelf  weer  in   beweging  te  krijgen.  Stapje  voor  stapje  lopen  we  dieper  het  bos  in.  Waar  gaan  we   heen?  Ik  ga  niet  proberen  te  ontsnappen,  dat  heb  ik  me  lang  geleden  al  voorgenomen.  Ik   wil  niet  sterven  als  een  lafaard  die  ervandoor  ging.  Ik  wil  mijn  moordenaars  in  de  ogen   kunnen  kijken  voor  ik  sterf.  Ik  wil  ze  aankijken  en  ik  wil  het  antwoord  in  hun  ogen  zien.   Waarom  kunnen  mensen  dit  doen?  Ik  wil  menselijkheid  zien  in  hun  ogen  voor  ik  sterf.   Medelijden,  spijt  of  verdriet.  Want  in  een  andere  situatie  hadden  het  mijn  vrienden  of   bondgenoten  kunnen  zijn.  We  zijn  er.  Met  een  klap  op  mijn  rug  word  ik  gedwongen  te   stoppen.  Ik  zak  van  de  spanning  en  vermoeidheid  door  mijn  knieën.  De  geur  van   dennennaalden  en  bosgrond  dringt  mijn  neus  binnen.  Een  geur  met  mooie   herinneringen,  maar  niet  nu.  Een  paar  handen  trekken  me  weer  overeind  en  met  moeite   blijf  ik  staan.  Naast  me  voel  ik  de  aanwezigheid  van  de  andere  ongelukkigen.  De  soldaten   nemen  hun  plaats  in  tegenover  ons.  De  lichtjes  netjes  naast  elkaar.  “Mag  mijn  blinddoek   af?”  Mijn  stem  klinkt  schor  en  trillerig,  precies  waar  ik  bang  voor  was.  Ik  hoor  gemompel   terwijl  de  mannen  verbaasd  overleggen  en  dan  komen  er  voetstappen  mijn  kant   op.  Opgelucht  haal  ik  adem.  Ik  wil  niet  geblinddoekt  als  een  crimineel  sterven.  Ruw   wordt  de  doek  rondom  mijn  gezicht  weggetrokken.  Ondanks  de  duisternis  moet  ik  even   knipperen  met  mijn  ogen.  Het  bos  rondom  mij  krijgt  langzaam  vorm.  Dan  zie  ik  ze  staan.   Naast  mij  staan  twee  stoere  mannen,  nu  gereduceerd  tot  bibberende  hoopjes  angst.  Het   is  oneerlijk.  Voor  ons  staan  ze  daar,  de  drie  mannen  die  het  vonnis  gaan  vellen.  Met  een   schok  zie  ik  wie  het  zijn.  Dit  is  niet  wat  ik  verwachtte.  De  middelste  van  de  mannen   grijnst  voldaan  in  mijn  richting  en  ik  voel  voor  het  eerst  vandaag  een  steek  van  pure   woede.  Hij?  Dit  kan  niet.  “Het  is  me  een  genoegen  dit  te  mogen  doen.”  Zijn  stem  snijdt   door  me  heen,  het  geluid  pijnlijk  hard  in  het  verder  doodstille  bos.  De  drie  mannen   heffen  het  geweer  en  leggen  aan.  Even  lijkt  de  wereld  stil  te  staan  en  ik  weet  niet  waar  ik   aan  moet  denken.  Het  bos  lijkt  zijn  adem  in  te  houden,  zo  stil  is  het  nu.  De  blikken  van  de   mannen  staan  vastberaden,  geen  medelijden,  spijt  of  verdriet.  Niets  van  dat  alles.  Kilte,   woede  en  wraak,  dat  lees  ik  in  de  ogen  van  mijn  beul.  Even  voel  ik  een  steek  van   medelijden  voor  de  man  als  ik  besef  waardoor  dat  komt.  De  man  ziet  het  ook.  Zijn  blik   verandert  en  hij  staart  me  aan,  nog  steeds  in  een  patstelling  met  aangelegde  geweren.  


De stilte  is  oorverdovend  en  er  gaan  allerlei  gedachten  door  mijn  hoofd.  Ik  zie  mijn   kinderen  spelen  en  mijn  vrouw  die  thuis  op  me  wacht.  Nooit  zal  ik  ze  meer  zien.  Of  het   moet  al  in  de  volgende  wereld  zijn.  Een  geruststellende  gedachte.  Dan  zie  ik  de  flits.  De   knal  volgt  onmiddellijk  en  ik  voel  dat  mijn  benen  het  begeven.  Voordat  ik  goed  door  heb   wat  er  is  gebeurd  lig  ik  op  de  natte  grond.  Nog  een  keer  zie  ik  de  laatste  blik  van  de  man   voor  me  en  dan  is  het  over.  Het  wordt  zwart.  

Fragment Dodelijke Erfenis  

Fragment uit Dodelijke erfenis, een manuscript van Sander Blom, genomineerde voor de Coffeecompany Book Award 2014.

Advertisement