Issuu on Google+

Bewonersparticipatie in de wijkaanpak 2009


Colofon Bewonersparticipatie in de wijkaanpak 2009 is een uitgave van het Program­ mabureau Amsterdamse Wijkaanpak, Gemeente Amsterdam Concept Karin Daman, Dienst Wonen Danielle Driessen en Jacqueline Slenders, Nieuwe Maan

1

Tekst en eindredactie Emilie van Steen, Lapidair teksten Esther Oosterling Danielle Driessen en Jacqueline Slenders, Nieuwe Maan Tekstbijdragen van: Dienst Wonen, Dienst Maatschappelijke Ontwik­ keling, de stadsdelen, de corporaties, Huurdersvereniging Amsterdam, Amsterdams Steunpunt Wonen Vormgeving Irma Bannenberg, www.co3.org Drukwwerk Spinhex & Industrie drukkerij Illustratie participatiepiramide Jaron Beekes Fotografie voorzijde Archief ASW Archief Eigenwijks Jongeren Actief Amsterdam Joyce van Belkom Edwin van Eis Agnes D’anselmo Anton van Daal Ernst van Deursen Maria Douwes José de Goede Jan de Groot Cor Hotting Laura Kalter (ontwerp poster) Jansje Klazinga Bas Köhler (tekening) Janna Koops Aziz Kwyasse Emiel van Lint Ingeborg Lübbers Philip McIntyre Katrien Mulder Wim Salis Friso Spoelstra Jaap Wals Martijn Wijnands Hans Zwart 5.6 fotografie Fotografie achterzijde Panelgesprekken bewoners Sander Coopmans Bewonersinitiatieven Katrien Mulder, VANDOORN Photography en Estella Snellen Interviews Bram Budel, Stadsdeel Bos en Lommer, Hes van Huizen, Hans Zwart, Olga Plokhooij

Oktober 2009


Meedenken en meedoen! In onze eerste rapportage over bewonersparticipatie, riep mijn voorganger Tjeerd Herrema op om de spirit vast te houden zodat we samen het verschil kunnen maken in de Amsterdamse wijkaanpak. Dat heeft hij niet tegen dovemansoren gezegd. Door nieuwe methoden uit te proberen, en kennis en ervaring te delen zien we steeds meer bewoners in beweging komen om hun buurt te verbeteren. Daar ben ik trots op. Want actieve bewoners creëren een betrokken wijk waar mensen elkaar ontmoeten en aanspreken. Op die manier zorgen zij voor een prettig leefklimaat in hun buurt. Deze rapportage is opnieuw een staalkaart die de rijkdom en variëteit aan bewonersinitiatieven toont. Met genoegen constateer ik dat er niet alleen veel is gebeurd, maar dat de plannen en initiatieven ook beter lijken aan te sluiten op issues in de wijk. Wat mij eveneens opvalt is dat die initiatieven steeds meer uitgaan van zelfbewuste bewoners die een duurzaam effect nastreven, er niet voor terugdeinzen om daarvoor verantwoordelijkheid te nemen maar ook bij professionals om ondersteuning durven vragen zodat hun ideeën echt tot uitvoering komen en onderdeel worden van de hele wijkaanpak. Het afgelopen jaar zijn we met zijn allen in staat zijn geweest om veel van de Buurt Uitvoeringsplannen van de grond te tillen. Voor 2010 is het onze taak om de bewonersinitiatieven op een natuurlijke manier nóg beter te laten sporen met onze activiteiten in de buurt. Meedenken en meedoen! Onze ambitie voor de zeventien buurten reikt ver en daar nemen we bewoners in mee. Want alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat de kwaliteit van de plannen van ons als bestuurders en professionals, evenals de uitvoering daarvan, beter wordt. Bewonersparticipatie is mijns inziens onmisbaar in de wijkaanpak en moeten we altijd blijven voorstaan. Ik besef dat dit niet altijd even gemakkelijk is, maar het maakt ons werk in de wijkaanpak wel een stuk ambitieuzer én leuker.

Freek Ossel Wethouder Wijkaanpak

2


Inleiding Deze rapportage laat zien dat bewoners meedoen in de Amsterdamse wijkaanpak. Het afgelopen jaar is de pijler bewonersparticipatie in de wijkaanpak verder ontwikkeld. De inspanningen hebben in 2009 geleid tot betrokkenheid, inbreng en concrete initiatieven van bewoners in de zeventien buurten van de wijkaanpak.

3

Het doel van de Amsterdamse wijkaanpak is om de zeventien aangewezen buurten te verbeteren. Buurtgericht en vraaggericht werken zijn dé kenmerken van de Amsterdamse aanpak. Extra inspannin­ gen moeten voor verbetering zorgen op de volgende terreinen:  krachtige mensen (leren en opgroeien, integratie en participatie)  krachtige buurten (werken en economie, wonen en leven, veiligheid)  krachtige uitvoering

´Bewoners doen mee in de Amsterdamse wijkaanpak´ Dat is de rode draad van het programma en wordt breed gedragen door vele bestuurders en profes­ sionals van stadsdelen, corporaties en organisaties. Bij de uitvoering van de wijkaanpak hebben zij bewoners en ondernemers betrokken bij projecten in de buurt. In gesprekken en in concrete projecten werden bewoners en professionals partners van elkaar. De uitnodiging om mee te praten of zelf ini­ tiatief te nemen, pakten de bewoners en bewonersorganisaties met beide handen aan. Er is dus veel gebeurd en dat willen we laten zien. Tegelijkertijd blijft het betrekken van bewoners bij de verbetering van hun buurten een zoektocht, zowel voor bewoners als voor professionals. Iedereen die meewerkt aan de wijkaanpak kan daarvan leren. De doelstellingen van onze gezamenlijke zoektocht zijn helder: 1. meer participatie van bewoners bij de verbetering van buurten 2. een bredere groep bewoners die actief is in de buurt 3. een kwalitatieve verbetering van de bewonersparticipatie

Leeswijzer Deze rapportage gaat over de inspanningen van professionals om bewoners op een goede manier te betrekken bij de wijkaanpak en over de inzet van bewoners om hun buurten te verbeteren door zélf initiatief te nemen. Op de voorzijde, de daadwerkelijke rapportage, lichten we eerst de participatiepiramide kort toe en hebben we het stedelijk kader bewonersinitiatieven opgenomen. Beiden zijn leidraad in hoe we in de Amsterdamse wijkaanpak bewonersparticipatie vorm geven. Daarna presenteren we de resultaten per buurt. De beschrijvingen per buurt geven inzicht in de aanpak van bewonersparticipatie breed, de aanpak op het gebied van bewonersinitiatieven en de resultaten van de participatie agenda. Daarnaast worden bijzondere experimenten, samenwerkings­ partners of quotes van bewoners en professionals uitgelicht. Het experiment met het vouchersysteem heeft een aparte plek gekregen. Daarna leest u welke inspanningen het programmabureau wijkaanpak in het gezamenlijk programma heeft gedaan om bewonersparticipatie in de wijkaanpak te stimuleren. Op de achterzijde van dit rapport treft u naast de titels van alle gehonoreerde bewonersinitiatieven, voorbeelden van bewonersinitiatieven. Een inspirerend overzicht dat niet alleen leuk is om door te bladeren, maar ook als poster opgehangen kan worden. Ook op de achterzijde interviews met profes­ sionals in de wijkaanpak over de uitwisseling met bewoners.

Belangrijk: De periode waarover wordt gerapporteerd is:  voor bewonersparticipatie breed: 1 januari 2009 tot 1 juli 2009  voor bewonersinitiatieven: 1 september 2008 (toen de bewonersbudgetten beschikbaar kwamen) tot 1 juli 2009 (toen het geld voor 2008 toegekend moest zijn) Voor de periode daarvoor verwijzen we naar de ´Halfjaarrapportage Bewonersparticipatie 2008´ die is verschenen in januari 2009.


Participatiepiramide Waarom zouden bewoners willen meedenken en meedoen om hun buurt te verbeteren? Daar zijn veel redenen voor. Zij hebben er hun kinderen op school zitten; wonen en/of werken er; doen er hun boodschappen; sporten en recreëren in de buurt, en moeten er samen met andere buurtgenoten een prettig leven opbouwen. Problemen die voor achterstand zorgen, ervaren bewoners aan den lijve. Een deel van hen wil terecht zelf invloed hebben op de keuzes die voor hun buurt gemaakt worden. Waarom vinden professionals het belangrijk om bewoners te betrekken? Omdat zij over een schat aan informatie en ervaring beschikken die het mogelijk maakt dat ambtenaren, corporatiemedewerkers, welzijnsinstellingen, de politie en anderen betere plannen ontwikkelen. Als bewoners mede­eigenaar worden, wordt de verantwoordelijkheid voor de buurt gedeeld. De participatiepiramide toont verschillende manieren waarop bewoners invulling kunnen geven aan hun betrokkenheid. Ze kunnen INFORMATIE tot zich nemen over de wijkaanpak in hun buurt. In INTERACTIE EN DIALOOG kunnen zij meepraten met professionals over de thema´s of over concrete inspanningen die hen raken. Bewoners kunnen actief deelnemen aan concrete projecten waarbij zij een COPRODUCTIE aangaan met een organisatie, corporatie, school of stadsdeel. En tot slot kunnen bewoners zelf het initiatief nemen en daarmee bouwen aan een STERKE CIVIL SOCIETY. In de Amsterdams wijkaanpak vormt deze participatiepiramide het handvat om per buurt aan een participatieagenda te werken. Met elkaar stellen stadsdeel, corporaties, bewoners en andere partners per buurt het Buurt Uitvoeringsprogramma (BUP) vast. Bewonersparticipatie is daarin een onderdeel en wordt in steeds meer buurten uitgewerkt in een participatieagenda. We rapporteren met behulp van de participatiepiramide over de aanpak van bewonersparticipatie per buurt.

STERKE CIVIL SOCIETY Bewoner neemt zèlf initiatieven

COPRODUCTIE Bewoner als actieve partner in concrete projecten

INTERACTIE EN DIALOOG Bewoner als ervaringsdeskundige en mede­eigenaar wijkaanpak

INFORMEREN Bewoner als consument

Nieuwe Maan ©

4


Budget bewoners­initiatieven Aanpak bewonersinitiatieven 5

In deze rapportage hebben we de aanpak van bewonersinitiatieven per stadsdeel beschreven. U vindt deze beschrijving steeds in de witte kolom per stadsdeel. In alle buurten was het stedelijk kader leidend. In sommige buurten werden aanvullend spelregels of voorwaarden opgesteld. Die aanvullende spelregels worden benoemd in de rapportage per stadsdeel.

Voorbeelden bewonersinitiatieven Mooie voorbeelden van bewonersinitiatieven vindt u op de achterkant van dit rapport. Meer voorbeelden kunt u vinden op www.wijkaanpak.amsterdam.nl

Stedelijk kader Het stedelijk kader voor bewonersinitiatieven bevat de uitgangspunten voor de manier waarop we in Amster­ dam het budget voor bewonersinitiatieven besteden. Dit kader biedt ruimte voor een eigen invulling per buurt. Het programmabureau van de wijkaanpak heeft het stedelijk kader en de werkwijze per buurt met alle partners geÍvalueerd. De bewoners die meededen aan de panelgesprekken hebben een plekje op de achterkant van dit rapport gekregen. Andere partners die betrokken zijn in de evaluatie waren de corporaties, programmamanagers in de wijkaanpak, participatiemakelaars, de Huurdersvereniging Amsterdam, het Amsterdams Steunpunt Wonen en de Dienst Wonen. De uitkomsten van de evaluatie zullen we gebruiken voor het verder versterken van de werkwijze. De belangrijkste elementen uit het stedelijk kader staan op de volgende pagina.


Uit het Stedelijk kader 2008-2009 voor het inzetten van het budget voor bewonersinitiatieven 6

Uitgangspunt

Toekenning

Een laagdrempelige regeling, onder het motto: laat 1000 bloemen bloeien

 Bij aanvraag van een bewonersinitiatief wordt de hoogte van het bedrag getoetst op realiteitsgehalte, in relatie tot omvang en inhoud van het initiatief.  In principe worden alle aanvragen die vallen binnen de spelregels gehonoreerd. Bij naderende overschrijding van het budget wordt een bewonersbijeenkomst georganiseerd waarin bewoners prioriteiten stellen binnen de gegeven mogelijkheden.  Aanvragers krijgen binnen een redelijke en vooraf afgesproken termijn een gemotiveerde reactie.  Minimaal 1x per jaar worden de besteding en de resultaten van het budget bewonersinitiatieven teruggekoppeld aan de buurt.

Doel van het budget  Vergroten van de betrokkenheid van bewoners  Bewoners stimuleren bij te dragen aan leefbaarheid en sociale cohesie

Werkwijze  In de werkwijze kan aangesloten worden bij dat wat nu al (goed) draait en ook gekozen worden voor nieuwe vormen om de budgetten voor bewoners toegankelijk te maken.  De communicatie wordt breed opgezet, gebruikmakend van verschillende communicatiekanalen en middelen, met het doel elke bewoner te bereiken.

Ondersteuning Er zijn twee vormen van ondersteuning nodig en mogelijk:

Financieel  Tenminste 92% van het toegekende budget komt terecht bij de bewoners zelf.  Maximaal 8% is beschikbaar als handelingsbudget voor het stadsdeel.

Bestemming  De bewonersinitiatieven dragen bij aan sociale cohesie en leefbaarheid. Zij hebben betrekking op één of meer van de volgende punten: - het bevorderen van de leefbaarheid: prettig samenleven / schoon / heel / veilig - één of meer van de terreinen: wonen / cultuur / educatie / recreatie - het stimuleren van de werkgelegenheid van wijkbewoners

Toegankelijkheid  Buurtbewoners hebben gelijke kansen om gebruik te maken van de budgetten.  Het stadsdeel draagt zorg voor een laagdrempelig fysiek en digitaal loket (vanuit de één loket-gedachte).

1. ondersteuning bij toeleiding naar en vormgeving van het bewonersinitiatief Lokaal wordt overlegd met (de vertegenwoordigers van) de bewoners over het aanbod van deze ondersteuning, samen met de verder noodzakelijke dienstverlening voor bewonersinitiatieven (het loket, de communicatie, de afhandeling van aanvragen, etc). De kosten van deze ondersteuning en dienstverlening vallen niet binnen het budget bewonersinitiatieven, maar zijn onderdeel van de organisatie van de wijkaanpak. 2. ondersteuning bij de uitvoering van het initiatief De indiener/bewoners blijven eigenaar van het idee. De uitvoering kan op diverse manieren plaatsvinden:  bewoners verzorgen zelf de uitvoering;  bewoners kunnen professionals inschakelen voor zowel ondersteuning bij het proces en de inhoud als voor de feitelijke uitvoering van het initiatief;  bewoners en professionals doen de uitvoering in partnerschap. De kosten van deze ondersteuning en uitvoering vallen onder de begroting van de betreffende bewonersinitiatieven en worden uit het budget bewonersinitiatieven betaald.


Chassébuurt, Mercatorbuurt en Geuzenbuurt Wijkaanpak: stadsdeel de Baarsjes, Ymere, Eigen Haard, de Key, Rochdale, Stadgenoot en bewoners. Samen met: Stichting Dock, Stichting Akros, Amsterdams Steunpunt Wonen (ASW), BOOT, vrijwilligersorganisaties 7

27.000 bewoners

Participatieagenda ­ resultaten Aanpak bewonersparticipatie De Baarsjes heeft gedurende deze periode veel tijd gesto­ ken in het ontwikkelen van beleid en het bedenken van een aanpak om bewoners­ initiatieven op te gaan halen. Het daadwerkelijk werven van bewonersinitiatieven is daar­ door laat op gang gekomen. Er is wel een participatiemakelaar aangesteld. Deze is in dienst van Stichting DOCK. Hij houdt zich voornamelijk bezig met het werven en ondersteunen van bewonersinitiatieven. De regie vindt plaats vanuit het stadsdeel. Het voornemen is om het vouchersysteem te introduceren, met ondersteuning van het ASW en in samenwerking met Stichting Dock en Stichting Akros. Op het gebied van bewonersparticipatie breed is nog niet structureel gewerkt aan een participatieagenda. Wel is er in verschillende projecten input van bewoners gevraagd of samengewerkt met bewoners.

Informeren De wijkaanpak is onder de aandacht gebracht via:  de website, Baarsjesberichten (huis aan huis blad), Nieuwsbrief Chassébuurt (Ymere en het stadsdeel), persberichten, flyers of mondeling tijdens evenementen, buurtoverleggen en ontmoetingen;  informatieavonden over het ontwerp van het postzegelpark Vespucci.

-

Interactie en dialoog De Baarsjes heeft al jaren een bestuurlijk overleg met bewoners en met intermediairs zoals schoolbesturen, stichtingen en instellingen. Daarnaast was er uitwis­ seling over de wijkaanpak tussen professionals en bewoners op de volgende manieren:  In de periode tussen 1 januari en 1 juli 2009 is vooral gewerkt aan de uitvoering van de plannen die in 2008 met de bewoners zijn voorbereid. Gedurende dit halfjaar zijn er geen aparte bewonersavonden over de wijkaanpak breed gehouden.  Het digitale bewonerspanel krijgt regelmatig vragen over wijkaanpak projecten, bijvoorbeeld over overlast, schoon, heel en veilig of over huiselijk geweld.  Bewoners konden hun mening geven over het stedenbouwkundig plan ‘Augustinuspoort’ tijdens een informatieavond op 12 maart.  Ter voorbereiding van de wijkaanpak plannen 2010 is in juni en juli 2009 een digitaal panel georganiseerd met de vraag: ‘Wat zijn grootste ergernissen?’ Tevens is er in die periode overleg geweest met: - moeders die de ouderkamers bezoeken; - de Marokkaanse gemeenschap (tijdens een conferentie georganiseerd door Stichting Anahda); - de ouderenadviesraad; - jongeren (zij zijn geïnterviewd);

Coproductie  Voor het ontwerpen van het Witte de Withplein en omgeving heeft het stadsdeel een aantal ontwerpateliers georganiseerd. De uitkomsten van de ontwerpateliers zijn op 29 januari 2009 tentoongesteld in de BOOT (Buurtwinkel, Onderwijs, Onderzoek en Talentontwikkeling), samen met het ontwerp voor de Witte de Withstraat. Bewoners konden toen aangeven wat ze van de ontwerpen vonden. De feedback is zoveel mogelijk verwerkt in het voorlopige ontwerp waarna inspraak volgt.

bewoners uit de Chassébuurt. Samen met hen is een Chassétour georganiseerd. Ymere en het stadsdeel hebben bewoners uitgenodigd om aan te geven wat ze in de buurt verbeterd willen zien. Binnenkort komen de professionals over dit onderwerp bij elkaar.

Alle uitkomsten worden meegenomen in de buurtuitvoeringsplannen.


Aanpak bewonersinitiatieven Het werven van bewonersinitiatieven is laat op gang gekomen doordat er lang aan het beleidskader is gewerkt. In de toekomst worden de inspanningen vergroot door het ASW in te huren om het vouchersysteem in te voeren in de Baarsjes. Ook wordt er een cursus voor vrouwen georganiseerd met betrekking tot de openbare ruimte. Hier worden zij gemotiveerd om bewonersinitiatieven te nemen.

Ideeën Werving door middel van flyers en de website baarsjes.nl/buurt. Op 16 mei 2009 was er een grote kick off­bijeenkomst over bewonersinitiatieven.

Kiezen De volgende spelregels zijn toegevoegd aan het stedelijk kader:  Bewoners kunnen maximaal 500 euro aanvragen; een bewonersgroep of vrijwilligersorganisatie maximaal 2000 euro.  Voor een manifestatie of een programma kan maximaal 4000 euro worden aangevraagd en voor een sociale cohesie­activiteit maximaal 10.000 euro.  Het initiatief moet in het Nederlands ingediend worden.  Het plan is niet van levensbeschouwelijke of politieke aard.  Het plan is niet in strijd met het beleid van het stadsdeel.

De Baarsjes door de ogen van bewoners Om bewoners van de Mercatorbuurt een gezicht te geven, wordt een reizende fototafel georganiseerd. In opdracht van De Key heeft kunstenares Domini­ que Panhuysen door middel van foto’s persoonlijke verhalen van twaalf bewoners verzameld. De foto’s tonen de verschillende manieren waarop bewoners kijken naar hun buurt en het leven in Amsterdam. De foto’s zijn gebundeld in twaalf boekjes. In het najaar zijn die te zien als de mobiele fototafel rondreist door de buurt.

De bewonersinitiatieven worden één keer per maand beoordeeld door de beoordelingscommissie. Deze bestaat uit ambtenaren van het stadsdeel. De besluitvorming van de aanvragen gebeurt:  tot 500 euro door het Bewonersloket  tot 4000 euro door de beoordelingscommissie  tussen 4000 en 10.000 euro: wordt voorgelegd aan het wijkplatform (zolang er geen wijkplatform aanwezig is, worden ze voorgelegd aan de beoordelingscommissie), waarna er uiteindelijk door het dagelijks bestuur (DB) over wordt besloten.  hoger dan 10.000 euro: met advies van de beoordelingscommissie naar het DB

Wesley Amzand, beleidsmedewerker stadsdeel de Baarsjes: ‘We willen bewonersinitiatieven laagdrempelig maken. Daarom organiseren we de werving en uitvoering dicht bij de burger en bieden we de bewoners fysieke ruimtes aan. In de toekomst willen we bewoners ook meer betrekken bij beleidsvorming en uitvoering van concrete plannen.’

Uitvoering De participatiemakelaar die bij Stichting Dock is ondergebracht, ondersteunt en begeleidt bewoners bij het indienen en uitvoeren van hun plannen. Soms biedt Stichting Akros ook begeleiding. Bewonersinitiatieven op het terrein van kunst en cultuur worden meestal goed georganiseerd en hebben weinig hulp nodig. Er zijn veel initiatieven ingediend met het thema ‘ontmoeting’, zoals een buurtlunch voor vrouwen in de Chassébuurt.

Evaluatie door bewoners +++++++++++++++++++++++++++++  Waardering voor de rol van Dock.  Er zijn ‘nieuwe’ bewoners geactiveerd.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––    

Formulieren zijn te ingewikkeld. Voor kleine projecten is de beslistermijn van zes tot acht weken te lang. Er is meer en betere ondersteuning door het maatschappelijk veld nodig. Meer rekening houden met actieve en betrokken bewoners die niet kunnen lezen en schrijven.

Budget

U het idee? Wij ‘t geld!

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 € 287.040 € 395.600 €66.140 Gemiddeld bedrag per initiatief: € 972, aantal initiatieven gehonoreerd: 68 De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbare budget minus 8% handelingskosten.

Mercatorbuurt Mercatorbuurt Mercatorbuurt

Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.

8


Robert Scott, Gulden Winckel, Erasmuspark, Gibraltar, Kolenkit Wijkaanpak: stadsdeel Bos en Lommer, De Key, Eigen Haard, Far West, Rochdale, Stadgenoot, Ymere en bewoners. Samen met: ondernemers, Stichting Buurtparticipatie 9

30.000 bewoners

Participatieagenda ­ resultaten Aanpak bewonersparticipatie Stadsdeel Bos en Lommer streeft naar een forse uitbreiding van het aantal aansprekende en inspirerende participatiemomenten. Maar ook naar meer diversiteit van methodieken zodat veel meer bewoners zich uitgenodigd voelen om mee te praten en mee te doen in dit stadsdeel. De wijkaanpak vormt een goede aanleiding om de bestaande verhoudingen op te frissen, knelpunten weg te werken en ruimte te maken voor nieuwe mogelijkheden. Bos en Lommer heeft een participatiemakelaar voor de bewonersinitiatieven. Bewonersparticipatie is daarnaast belegd bij de trekker van de wijkaanpak en wordt geagendeerd in een regiegroep. Het speerpunt: ‘Onze bewoners doen het zelf’.

Informeren Op de website van stadsdeel Bos en Lommer is een aparte plek over de wijkaanpak: www.bosenlommer. amsterdam.nl/wijkaanpak. Leuk en handig voor be­ woners is dat hier, naast informatie over de wijkaan­ pak, ook te lezen is welke bewonersinitiatieven zijn afgerond of in uitvoering zijn. Interactie en dialoog  Per buurt iedere zes weken bewonersoverleg. Actieve bewoners en professionals nemen gezamenlijk de stand van zaken door en pakken nieuwe initiatieven op. Op deze bewonersoverleggen beslissen de bewoners over de besteding van het reguliere buurtbudget à 10.000 euro per buurt.  In de drie buurten waar stedelijke vernieuwing plaatsvindt, worden allerlei ontwerpateliers gehouden. Daarin praten bewoners mee over de toekomst van hun buurt.  In twee buurten wordt samen met bewoners een sociaal programma ontwikkeld.  Op 26 februari kwam een netwerk van bewoners en maatschappelijk ondernemers uit de Gibraltarbuurt bij elkaar om in dialoog met corporaties en het stadsdeel de sociale behoeften in de buurt te benoemen. De groep bedacht een aantal initiatieven om meer verschillende groepen uit de buurt met elkaar in contact te brengen. Op 13 mei tijdens de grote buurtbijeenkomst ‘Gibraltar leeft!’ maakten de buurtbewoners een keuze uit de voorstellen.  De Key organiseerde op 13 mei een wijkactiedag met allerlei groen-activiteiten.  In alle buurten wordt jaarlijks een feestdag georganiseerd, waar gesprekken altijd onderdeel zijn van het programma.

Coproductie  Via vrijwilligersorganisaties dragen veel bewoners van Bos en Lommer bij aan de invulling van het welzijnsaanbod, vooral ten aanzien van integratie en participatie.  Bewonersparticipatie bij De Koningsvrouwen van Landlust (zie kader).  Kopgroep bewoners betrokken bij vernieuwingsplan Bosleeuw midden (zie kader).

Jeroen Broeders, stadsdeelvoorzitter: ‘Het geld voor bewonersinitiatieven is de smeerolie van de wijkaanpak. Je kunt dingen snel aanpakken en de resultaten zijn snel zichtbaar. Dat zet mensen eerder aan om mee te denken over hoe ze hun wijk kunnen verbeteren.’

Iris Westerterp, participatiemakelaar: ‘Het bewonersinitiatief Huiswerkbegeleiding in de Robert Scottbuurt is opgestart door Marokkaanse moeders. Het is een succesvol initiatief omdat het intercultureel is, er kracht inzit en de moeders barrières overwinnen. Kortom empowerment!’


Aanpak bewonersinitiatieven In Bos en Lommer wordt het budget bewonersinitiatieven deels beheerd door de Stichting Buurtparticipatie (opbouwwerk). Zij keert geld uit aan, en begeleidt de kleinere ‘sociale’ initiatieven. Het stadsdeel beheert het budget voor de grotere, vaak fysieke plannen voor de openbare ruimte. De participatiemakelaar bij het stadsdeel zorgt voor de regie, de werving, het netwerk en het commitment van verschillende partijen. Corporaties hebben een beperkte rol.

Ideeën Het budget voor 2008 was eind oktober 2008 al bestemd. In juni 2009 is het pr­of­ fensief voor het budget van 2009 gestart. De werving is op een persoonlijke manier opgepakt. Naast inzet van flyers, aanvraagformulieren en de stadsdeelwebsite zijn bewoners door buurtvoorlichters persoonlijk zijn aangesproken. Op straat en op de markt. Meer diepgaande contacten worden gelegd door de Stichting Buurtpartici­ patie en het stadsdeel bij feesten en iftars van bewoners. Er is bij de werving ­ meer dan in 2008 ­ rekening gehouden met de dynamiek in elke buurt. 10

Kiezen Participatie vernieuwing Bosleeuw midden Op 18 april 2009 presenteerde Stadgenoot samen met het stadsdeel het concept vernieuwingsplan voor Bosleeuw midden. In 2008 is het participatietraject voor dit vernieuwingsgebied gestart met een buurt­ schouw, buurtinterviews, een bewonersonderzoek en de Bosleeuwdag. In 2009 hebben Stadgenoot en stadsdeel met een stedenbouwkundig bureau de visie uitgewerkt. Daarbij hebben zij de hulp ingeroepen van een vaste groep van 16 bewoners die vier keer bij elkaar zijn geweest. Deze Kopgroep bewoners kreeg vier modellen gepresenteerd.

De Koningsvrouwen van Landlust De Koningsvrouwen van Landlust is een groot reno­ vatieproject waar Woningstichting Eigen Haard ruim 240 woningen onder handen neemt. Uniek is dat alle buurtbewoners intensief meedenken over de renova­ tieplannen. Van de plattegronden van de woningen, vloer­ of plafondverwarming, tot de tegels in de badkamer en het soort keukenblok. Dat gebeurt via de speciaal opgezette renovatieraad, maar ook via de bewonerscommissie, de vrouwenraad en zelfs via de leerlingen van scholen in de wijk. De betrokkenheid komt ook sterk tot uitdrukking in de initiatieven van bewoners zelf. Zo heeft de bewoners­ commissie in januari een energie­excursie georgani­ seerd. Een gevarieerde groep van ruim 35 bewoners bracht een bezoek aan een palletketel in Veenendaal. Daar wordt op een milieuvriendelijke manier geperst zaagsel verbrand om water te verwarmen. Vervolgens deden de bewoners Laren aan waar ze een warmte­ pomp in bedrijf konden zien. Die maakt gebruik van aardwarmte. Eerder bezochten de bewoners op eigen initiatief al een ander renovatieproject om te zien hoe het er daar aan toe gaat. Reiny van Twillert: Eigen Haard neemt bewoners serieus en besteedt daarom veel tijd aan bewonersparticipatie. Niet alle kennis komt van boven. De meest bruikbare informatie vind je bij de bewoners zelf.’

In 2008 werd tijdens verschillende bewonersoverleggen (per buurt tussen de 25 en 70 bewoners) besloten welke bewonersinitiatieven er wel en niet gekozen werden. Zij stemden over de binnengekomen initiatieven en verdeelden de budgetten globaal. In 2009 is per buurt, in een bij de buurt passende vorm, een initiatievenmarkt ge­ organiseerd. Ook hier nemen de bewoners weer de besluiten. In aanvulling hierop wordt een comité opgericht, bestaande uit twee à drie bewoners, twee raadsleden en een ambtenaar. Het comité komt in actie als het budget overschreden dreigt te worden en er keuzes moeten worden gemaakt.

Uitvoering Drie coördinatoren van Buurtparticipatie bieden laagdrempelige ondersteuning aan bewoners die hulp nodig hebben bij kleinschalige initiatieven. Die begeleiding bestaat uit hulp bij het maken van een projectplan, het aanvragen van een eve­ nementenvergunning of het snel verkrijgen van een klein voorschot, kopieerwerk, flyers maken en informatie zoeken op Internet. Soms is slechts een schouderklopje al voldoende. Sommige initiatieven zijn door corporaties begeleid in de uitvoering.

Evaluatie +++++++++++++++++++++++++++++  Bewoners zijn vol lof voor Stichting Buurtparticipatie: zij voelen zich gesteund bij de uitwerking van plannen, uitvoering en betaling. Opvallend is dat Stichting Buurtparticipatie initiatieven heel goed bij bewoners laat liggen.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––  Vertraging door knelpunten in benodigde vergunningen of toestemming in openbare ruimte.  Er is gebrek aan beschikbare ruimtes om projecten en activiteiten uit te voeren. De corporaties die leegstaande gebouwen niet beschikbaar stellen, krijgen veel kritiek.  Meer samenwerking met corporaties is gewenst.

Budget

Budget 2008

Budget 2009

Bestemd 2008

€ 316.066 € 436.410 € 316.000 Gemiddeld bedrag per initiatief: € 8.171, aantal initiatieven gehonoreerd: 32 De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbare budget minus 8% handelingskosten. Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Een tweetal projecten is niet uitgevoerd.

Robert Robert Robert Scott Scott Scott

Het budget daarvan wordt bij de ronde 2009 opnieuw bestemd. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.


Slotermeer (Noordoost en Zuidwest) en Geuzenveld Wijkaanpak: stadsdeel Geuzenveld­Slotermeer, Eigen Haard, Ymere, Stadgenoot, De Alliantie, Rochdale en bewoners. Samen met: basisscholen, politie, west in kracht, opbouwwerk, jongerenwerk, UWV, DWI, nieuwe kansen nieuw west, ondernemers, centrale stad en vele anderen 11

41.000 bewoners

Participatieagenda ­ resultaten Aanpak bewonersparticipatie Stadsdeel Geuzenveld­ Slotermeer is voor 90% een vernieuwingsgebied. De aanpak is gebaseerd op input van bewoners die de afgelopen jaren is verzameld in verschillende participatietrajecten. Zowel stadsdeel als corporaties hebben directe contacten met bewoners. Zo heeft iedere buurt een eigen steunpunt voor leefbaarheid en veiligheid met een buurtcoördinator en in steeds meer buurten zijn corporaties zichtbaar aanwezig met een huismeester. Via hen zijn de lijnen kort. In de wijkaanpak waren de projecten in 2009 vooral gericht op het vooruit helpen van bewoners op het gebied van scholing, werkgelegenheid en talentontwikkeling. Goedlopende projecten zijn verder uitgerold over de buurten. Maatschappelijke participatie van bewoners staat daarbij voorop: zorgen dat bewoners meedoen en uit hun isolement komen; dat ze deelnemen aan taallessen en de weg vinden naar het participatiecentrum. Zorgen dat jongeren hun opleiding afmaken en werk vinden. En dat bewoners naast de ontwikkeling van hun talenten ook initiatieven nemen om hun buurt te verbeteren.

Informeren  Stadsdeelmagazine tweemaandelijks huis aan huis. Dit jaar was er een special wijkaanpak en een special bewonersinitiatieven.  Op de website van het stadsdeel is doorlopend informatie te vinden over projecten van de wijkaanpak en bewonersinitiatieven.  Posters en flyers.  Artikelen in huis aan huis-bladen.  Voorlichtingsprogramma’s, bijvoorbeeld voor het project schuldhulpverlening. Interactie en dialoog  In het participatietraject voor de vernieuwing van Slotermeer hebben we in maart en april 2009 bij bewoners getoetst of de sociale projecten die het stadsdeel uitvoert resultaat hebben. Bewoners gaven aan dat zij vooral de inzet van de flexteams (die werken aan schoon, heel, veilig) als zeer prettig ervaren. Zij zien graag dat dit wordt voortgezet.  Er zijn expertmeetings georganiseerd met ondernemers over de ontwikkeling van de creatieve industrie in dit stadsdeel.  Door Ymere zijn bankgesprekken met jongeren georganiseerd. Op basis van de uitkomsten van deze gesprekken wordt nu een pand beschikbaar gesteld voor jongerenactiviteiten in buurt 5.

Coproductie  Bij het inrichten van de openbare ruimte rond basisschool de Kans hebben jongeren in de leeftijd van 10 tot 14 jaar actief meegedacht. Zij hebben maquettes gemaakt en duidelijk aangegeven wat zij willen op dit plein. De jongeren gaven een presentatie aan de buurt. De plannen zijn verwerkt in het definitieve ontwerp voor het plein.  In de Noorderhof wordt samen met bewoners een plan gemaakt om de overlast van hangjongeren in dit gebied tegen te gaan. Het plan is zowel fysiek als sociaal van karakter.  Voor de nieuw te maken natuurspeeltuin wordt samen met bewoners (jong en oud) een plan gemaakt. De gekozen aanpak moet ertoe leiden dat bewoners het eigenaarschap van de tuin op zich nemen en dat de natuurspeeltuin grootstedelijke bekendheid krijgt.  Buurtouders worden betrokken bij de uitvoering van het STER project. Zij denken mee en geven input aan de manier waarop de Zoneparcs beheerd kunnen worden. Tevens vervullen zij ook een deel van het beheer.

Jongerendebat houden?

Goed idee? Wij doen mee!


Aanpak bewonersinitiatieven De participatiemakelaar houdt zich volledig bezig met de bewonersinitiatieven. Het proces van ophalen, uitvoeren en verantwoorden van initiatieven is gekoppeld aan de Wijkwebmethode die al langer in deze buurten gebruikt wordt.

Ideeën Werving zo veel mogelijk persoonlijk bij activiteiten met bewoners en buurt­ evenementen. Communicatiemiddelen die ingezet worden: ‘Westerpost’ en de campagne ‘Goed idee’ (sinds mei 2009), een folder, posters, het aanvraagformulier en berichtgeving in Stadsdeelnieuws en op de stadsdeelwebsite, reguliere mid­ delen van het stadsdeel waaronder persberichten, de evenementenkalender, de website en het stadsdeelnieuws.

Kiezen

Buurt 5: een gezonde wijk Woningcorporatie Far West en het stadsdeel heb­ ben samen met Creative Urbans het project Healthy Climate WeZt opgezet. Jongeren in de leeftijd van 16­23 jaar denken mee over de inrichting van Buurt 5 als gezonde wijk. Gedurende dit traject krijgen de studenten workshops en lezingen, maar verzorgen zij ook zelf een communicatietraject om de omgeving te betrekken bij hun speurtocht. De studenten krijgen studiepunten die meetellen op school. Daarnaast worden jongeren na afloop van het traject opgenomen in het ‘peereducation’ systeem van Creative Urbans.

Albert Heijn in de wijkaanpak De afgelopen maanden zijn op Plein 40­45 de banden aangehaald met een filiaal van Albert Heijn. Het stadsdeel werkt nu intensiever samen met Albert Heijn en andere ondernemers en eigenaren om Plein 40­45 schoner, leefbaarder en veiliger te maken. Albert Heijn wil meer interactie met de buurt. Op grond van de resultaten van deze pilot wil de supermarktketen in de toekomst versneld het beleid van lokale betrokken­ heid uitrollen in de rest van Nederland.

 Aanvragen kunnen het hele jaar door worden gedaan. Bewoners krijgen een intakegesprek met de aanvraagcoördinator. Ze bespreken de uitwerking van het plan en de aanvraag van het budget.  Elke maandag beoordeelt het team Wijkweb (een ambtelijk overleg van professionals van het stadsdeel) de initiatieven aan de hand van criteria.  Initiatieven kleiner dan 1000 euro worden toegekend door het Wijkwebteam. Initiatieven tussen de 1000 en 10.000 euro worden beoordeeld door de portefeuillehouder. Daarboven beslist het dagelijks bestuur. Er is geen maximum bedrag voor initiatieven.  Bewoners moeten kunnen aantonen dat de activiteit heeft plaatsgevonden en een deelnemerslijst inleveren. Ze moeten ook bonnen overleggen.  De thema’s: veel educatieve en recreatieve cursussen, activiteiten gericht op ontmoeten en kinderen.

Uitvoering Veel bewoners dienen hun aanvraag in als ruw idee. Er is veel begeleiding van pro­ fessionals nodig om tot realiseerbare projecten te komen. Ook bij de uitvoering van projecten is bij bewoners vaak behoefte aan begeleiding. Die begeleiding wordt deels gegeven door opbouwwerk en deels door medewerkers van het stadsdeel. Bewoners zijn zelf verantwoordelijk voor de communicatie over hun initiatief. Erva­ ring leert dat dit in veel gevallen zonder extra begeleiding niet goed van de grond komt. Het gevolg is dat de opkomst van deelnemers of bezoekers dan tegenvalt.

Evaluatie door bewoners +++++++++++++++++++++++++++++  Stadsdeel, buurtsteunpunt en corporaties helpen goed bij de uitvoering.  Sommige bewoners krijgen ‘handgeld’. Dat dit kan, wordt heel prettig gevonden.  Mensen zijn tevreden met hun eigen resultaten, het geeft hen veel voldoening

––––––––––––––––––––––––––––––––––– Experiment: adopteer een goed idee! Tijdens twee avonden in juni konden bewoners met andermans ideeën aan de slag. Ideeën die al eerder door bewoners waren geopperd werden gepresen­ teerd. Een lijst met wel duizend ideeën voor de buurt. Bewoners, geclusterd op interesse zoals creatief, ont­ moeting, muziek, kwamen met elkaar in gesprek over deze ideeën. Er ontstonden nieuwe allianties tussen bewoners en nieuwe projecten werden geboren

Leerpunt Participatie is een middel dat goed werkt als het gaat om onderwerpen die rechtstreeks impact hebben op het dagelijks leven; onderwerpen die het belang van bewoners raken. Een leerpunt is dat je het vooral ook klein moeten houden. Dan werkt participatie.

 Er worden te veel criteria gesteld (bijvoorbeeld minimaal tien deelnemers, geen cadeautjes, twee handtekeningen van medebewoners, geen eigen inkomsten). Daarbij komen dan nog criteria voor vergunningen.  De beslistermijn is zes tot acht weken, maar het duurt soms veel langer.  Er is onduidelijkheid over benodigde procedures, acties of vergunningen en waar je moet zijn. Het stadsdeel zou eerder duidelijkheid moeten geven.

Budget

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 € 408.395§ € 563.922 € 304.603 Gemiddeld bedrag per initiatief: € 4.615, aantal initiatieven gehonoreerd: 67 De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbare budget minus 8% handelingskosten

Slotermeer Slotermeer Slotermeer

Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.

12


De Banne, Nieuwendam Noord, Van der Pekbuurt en Vogelbuurt Wijkaanpak: stadsdeel Amsterdam­Noord, Ymere, Eigen Haard, Stadgenoot, de Key, de Alliantie en bewoners. Samen met: Kansweb/Combiwel, Solid Amsterdam, Stichting Dock, TOS, JAA! 13

34.000 bewoners

Aanpak bewonersparticipatie Amsterdam Noord kent vier buurten in de wijkaanpak met ieder hun eigen dynamiek. Hoewel de coalities van professionals in de buurten ‘bewonersparticipatie’ met verschillende ambities op de agenda hebben staan, hebben bewonersinitiatieven overal veel aandacht gekregen en is het proces voor bewonersinitiatieven in de vier buurten ongeveer hetzelfde ingericht. Er is vijf fte voor bewonersinitiatieven vrijgemaakt (drie procesbegeleiders en drie wijkmariniers). De participatieagenda breed is nog niet overal uitgewerkt, maar in alle buurten gebeurt wel al veel in samenwerking met bewoners.

Participatieagenda – resultaten De Banne In de uitvoering van het Buurt Uitvoerings­ programma van De Banne zijn bewoners als coproducent in een aantal projecten betrokken:  Programma ter voorkoming sociaal isolement. Vrijwilligers uit de buurt ondersteunen andere buurtbewoners bij het leggen van sociale contacten door actief huisbezoek. Daardoor worden mensen die zich eenzaam voelen stap voor stap aangemoedigd om weer ‘in beweging’ te komen.  Zomerzondagmiddagen in de Banne. In de zomer is een aantal festiviteiten voor en door bewoners georganiseerd waarbij bewoners hun kunsten aan elkaar kunnen vertonen. Een informatiemarkt waar organisaties die actief zijn in de Banne hun aanbod presenteren, is eveneens onderdeel van de festiviteiten.  Hofmaken is een leefbaarheidsproject gericht op ontmoeting en intercultureel contact in de Banne. Het gaat hierbij om het werken aan gezamenlijke doelstellingen rond leefbaarheid voor en door alle bewoners.

Project opknappen Grootzeil Het project Grootzeil (geen bewonersinitiatief) is tot stand gekomen door samenwerking met de buurt­ meester van het stadsdeel en de wijkbeheerder van Ymere. Grootzeil is een pleintje met wat betonnen blokken en hier en daar afvalbakken en zitbanken. Dit alles was tot voor kort niet onderhouden. Op initiatief van een aantal buurtbewoners is er begonnen met het schilderen van de betonnen blokken. De wijkbeheerder beschikt over verf om graffiti meteen over te schilderen. Vervolgens kwam de vraag van bewoners of er voetbaldoeltjes konden worden geplaatst. Dit verzoek is ingewil­ ligd: er staan inmiddels voetbaldoelen die gemaakt zijn door de experimentele werkplaats. De banken zijn opnieuw geschilderd door deelnemers van Buurtservice Noord. Tenslotte verzochten de buurt­

bewoners een hek om het pleintje te plaatsen om de ballen binnen het terrein te houden. Bijzonder aan dit project is dat er met eenvoudige middelen en door overleg met het stadsdeel, de woningcorporatie en de bewoners, een leuke speel­, ontmoetings­ en voetbalplek voor de kinderen is gemaakt. Maar ook dat door mede­ werking van organisaties als Buurtservice Noord en de Experimentele Werkplaats, mensen bij de uitvoering betrokken zijn geraakt die niet deelnemen aan het reguliere arbeidsproces.

Zakgeldproject Thuis op Straat en Rochdale TOS (Thuis op straat) organiseert voor de kinderen in de Dekschuitstraat en omgeving elke week naschoolse activiteiten. In februari startte TOS samen met Rochdale het nieuwe zakgeldproject voor leerlingen van de Dorus Rijkersschool en kinderen uit de buurt. De kinderen van het eerste uur Inssaf, Malika, Yasmina, Okan, Orlanda, Mellissa en Siwora hebben wekenlang hard hun best gedaan om alle rotzooi uit de struiken, bosjes, schoolplein en stoep op te prikken en in vuilniszakken te doen. Ze verdienden daarmee stempels op de speciale strippenkaart en hebben nu hun eerste speelgoed­ bon. Ron Kreeft, de huismeester van Rochdale in de Banne Zuid wil in het kader van de leefbaarheid graag meer doen met de kinderen: winkelwagentjes terugbrengen, tuintjes opknappen en onderdoor­ gangen schilderen. Ron: ’Dat gaat vast lukken, er zijn steeds meer kinderen die zich aanmelden om mee te doen!’


14

Participatie­agenda resultaten Nieuwendam Noord Het projectbureau Nieuwendam Noord bestaat uit het stadsdeel en de corporaties en werkt al langer aan een forse stedelijke vernieuwingsopgave in deze buurt. Daarbij is veel aandacht voor de leefbaarheid tijdens de vernieuwing.

Informeren  De bewoners zijn geïnformeerd tijdens een bewonersavond op 18 februari 2009. Dit was de startavond waarin Rob Post de grootste taart van Nieuwendam-Noord aansneed.  Nieuwendam Noord Nieuws: periodieke uitgave van het projectbureau NN.  Mondeling door professionals in hun contacten met de bewoners. En via flyers en wijkkrantjes.

Interactie en dialoog  Het project Burenuurtje dat in NieuwendamNoord portiekgesprekken houdt, heeft veel bewoners mondeling weten te bereiken.  De Wijkdenktank bestaat uit bewoners en professionals. Die gaan met elkaar in gesprek maar ook met andere bewoners

Coproductie  Burenbus  Madame Chocola  Vrouwenatelier Vrouwenzaak

Met de Burenbus langs bewoners van de Hilversumflat Sinds kort is Rochdale eigenaar van de Hilversumflat. Rochdale wil graag weten wat er leeft onder de bewoners. Huismeester Suzanne Roling ging met Coos Langkemper van Thuis in de Buurt langs met de BurenBus. Zo hoorden ze bijvoorbeeld dat liftstoringen voor veel ergernis zorgen. Ook enkele beglazing van de ramen is een veelgehoorde klacht. En het mysterie van de trillingen. Is het de zendmast van mobiele telefonie? Of het centrale afzuigsysteem? Niemand weet het, maar het zorgt wel voor veel irritatie. Er was ook aandacht voor wat goed is. De flat is de laatste tijd een stuk schoner en de bewonerscommissie is weer actief. Bewoners kwamen ook zelf met ideeën voor de wijkaanpak. Bijvoorbeeld door met een picknicktafel of speeltoestel het gebruik van het groen rond te flat te stimuleren. Met alle input gaat Rochdale de flat en omgeving verbeteren.


Aanpak bewonersinitiatieven

Participatieagenda ­ resultaten Van der Pekbuurt

Ideeën Alle buurten hebben een inschrijfformulier voor bewonersinitiatieven. Voor de werving zijn verschillende activiteiten opgezet:  In de Banne zijn ideeën opgehaald met een ijscokar.  In Nieuwendam Noord sneed stadsdeelvoorzitter Rob Post op een bewonersavond in februari de grootste taart van Nederland aan. Daarmee nodigde hij bewoners uit om initiatieven in te dienen.  In de van der Pekbuurt zijn in september 2008 initiatieven opgehaald tijdens het ‘Plannen in pannen­diner’. Daarna is er geworven via diverse netwerken.  In januari zijn in de Vogelbuurt ideeën huis aan huis opgehaald. Dat gebeurde met een bakfiets die was versierd met lampionnen en werd begeleid met knetterende vuurtjes en een swingende band. Alle partners deden mee tijdens de koude winteravonden. Er werd warme chocolademelk uitgedeeld en er werden 141 ingevulde formulieren opgehaald. 15

In de van der Pekbuurt vormen Ymere en het stads­ deel de coalitie die de wijkaanpak uitvoert. Dit doen zij zoveel mogelijk samen met bewoners en onder­ nemers. Die laatste groep is belangrijk omdat het stimuleren van buurteconomie een belangrijke pijler is in de wijkaanpak in de van der Pekbuurt.

Informeren  ‘Van der Pek Maggezien’: een glossy bewonersblad van Ymere en het stadsdeel met bewoners in de redactie. Het derde nummer is inmiddels verschenen.  Van der Pek- Nieuwsbrieven

Kiezen In alle vier de buurten is een Wijkdenktank geformeerd. Die bestaat uit bewoners (de meerderheid) en professionals. De Wijkdenktanks clusteren de initiatieven naar thema’s. Elk thema heeft een procesbegeleider die bewoners uitnodigt om ideeën gezamenlijk verder uit te werken. Het uitgewerkte plan gaat terug naar de Wijkdenktank om geac­ cordeerd te worden. Formeel worden ze daarna door het dagelijks bestuur goedgekeurd.

Uitvoering De leden van de Wijkdenktank begeleiden de uitvoering. In de Banne, Van der Pekbuurt en Vogelbuurt waren in augustus 2009 elk circa twintig projecten in uitvoering. In Nieu­ wendam Noord maar liefst 51. Opvallend is dat veel initiatieven betrekking hebben op de openbare ruimte. In de Banne heeft een aantal bewoners speeltoestellen voor hun wijk aangevraagd. Zij hebben per locatie drie ontwerpen laten maken en deze op een feestelijke bijeenkomst aan de kinderen voorgelegd. Middels het plakken van gekleurde stickers op het favoriete ontwerp hebben de kinderen de uiteindelijke keuze gemaakt.

Evaluatie door bewoners +++++++++++++++++++++++++++++  De grote rol die bewoners zelf spelen in de denktank is positief.  De denktank bevordert publiciteit en helpt bewoners om realistisch te begroten.  Het tijdschrift ‘Van der Pek Maggezien’ (van Ymere) is goed en heel informatief.  De bewonersinitiatieven blijven eigen projecten van bewoners.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––  Soms heeft men het gevoel dat er veel enthousiasme van het stadsdeel is in de ideeënfase, maar dat het stadsdeel daarna weinig belangstelling heeft en minder uitdraagt dan bewoners zouden willen.  Bij de procedure vinden de aanwezigen de wachttijd niet zozeer een probleem, als je maar wél weet hoe lang je moet wachten.  Men heeft iemand nodig die met je meedenkt, met je projectplan en wat daarvoor nodig is.  Het zou goed zijn als er verbanden worden gelegd met andere ontwikkelingen in de buurt.

Budget

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 € 469.184 € 647.442 € 45.572 Gemiddeld bedrag per initiatief: € 1.571, aantal initiatieven gehonoreerd: 30 De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbare budget minus 8% handelingskosten. Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is

De De De Banne Banne Banne

ook op 1 juli 2009 gemeten. Over 73 aanvragen was op 1 juli 2009 nog niet besloten.

Interactie en dialoog  Wijkdenktankbijeenkomsten voor de uitwerking van bewonersinitiatieven: één keer per zes weken.  Borrel met stadsdeelvoorzitter in april.  Bewonersbijeenkomst op 18 juli 2009.  Buurtplatformbijeenkomsten onder leiding van de buurtcoördinator.  Jongeren worden betrokken in het project Kruiwagen (stageplaatsen, netwerken met scholieren en rolmodellen uit de buurt).  Buurt-, straat-, en pleinschouwen met professionals en bewoners.  Buurtvaders in de Van der Pek: zij surveilleren op straat en spreken jongeren aan op hun gedrag en leiden hen naar andere activiteiten.  24 september: grote buurtbijeenkomst over de wijkaanpak

Coproductie  Het activiteitenprogramma voor buurthuis ’t Crat is in overleg met Ymere en bewoners opnieuw ingevuld. Het aanbod is volledig afgestemd op de vraag van de bewoners. Een deel van de beschikbare uren kunnen door bewoners zelf worden ingevuld, bijvoorbeeld voor de brei- en haakclub en een kookclub.  ‘Van der Pek Maggezien’ wordt samen met bewoners gemaakt.

Nieuwe bestemming van panden In de Van der Pekbuurt is een seniorenhuis en een ruilwinkel geopend. Ymere stelt de panden gratis ter beschikking. In het seniorenhuis worden activiteiten georganiseerd die gericht zijn op ontmoeting en het tegengaan van isolement en vereenzaming van ouderen. Bij de ruilwinkel kan elke bewoner terecht voor een kop koffie en een praatje. Daarnaast kunnen bewoners spullen brengen die zij willen verkopen. De opbrengst van de verkoop gaat naar de bewoner en de winst gaat naar een goed doel in de buurt.


Participatieagenda ­ resultaten Vogelbuurt/IJplein Vogelbuurt/IJplein heeft naast het programmateam een aparte participatiewerkgroep opgestart met ver­ tegenwoordigers van de corporaties en het stadsdeel. De participatiewerkgroep heeft een rol gespeeld in het ontwikkelen van de methodiek voor bewonersiniti­ atieven en het werven van ideeën. Daarnaast heeft de werkgroep bijeenkomsten en keukentafelgesprekken georganiseerd over de wijkaanpak breed. Door de participatiewerkgroep is de verbinding met de profes­ sionals in de buurt (zoals huismeesters, buurtregisseur en opbouwwerker) stevig. Veel uitvoerende profes­ sionals in de buurt hebben actief meegedaan met werving van initiatieven en uitwisseling tijdens bijeen­ komsten. De participatiewerkgroep is tijdelijk begeleid door een ingehuurde participatieadviseur.

Coproductie  Bewonersinitiatief Fietsenwerkplaats: een coproductie tussen het stadsdeel, Eigen Haard, Bredero College en een bewoner. In de Fietsenwerkplaats kunnen leerlingen van het Bredero stage lopen, kinderen kunnen daar zelf hun fiets repareren en hulp krijgen van de leerlingen. Eigen Haard heeft de ruimte aangeboden.  Er komt een Nieuwsbrief, een samenwerking tussen bewoners die nu een bewonerskrant maken en het stadsdeel.

Informeren  Nieuwsbrief in ontwikkeling

Op initiatief van Eigen Haard en JAA! (Jongeren Actief voor Amsterdam) zijn jongeren uit Vogelbuurt/IJplein een middag gevraagd om na te denken over hun wijk. De methodieken die zijn gebruikt:  Een focusgroep over leefbaarheid in de buurt.  Elke jongere maakte zijn of haar eigen thermometer van de buurt.  In vier groepen werden de thema’s van de thermometer uitgediept. Onder andere door de buurt in te gaan.  De jongeren hebben aan het eind van de dag hun gezamenlijke thermometer ingeleverd en een advies gegeven aan het programmateam dat de resultaten meeneemt in het vervolg van de wijkaanpak.

Interactie en dialoog  15 januari 2009: wijkaanpakbijeenkomst met circa vijftig sleutelfiguren (bewoners en professionals) die met elkaar in gesprek gingen volgens de ‘wereldcafé’ methode.  In februari kregen bewoners een terugkoppeling over de bewonersinitiatieven  12 mei: bijeenkomst met actieve bewoners, huismeesters en stadsdeelvoorzitter Rob Post.  In juni zijn er keukentafelgesprekken gehouden (zie kader)  Op 23 september werden de bevindingen van de keukentafelgesprekken gepresenteerd aan bewoners en besproken tijdens een dinerbijeenkomst in samenwerking met Resto VanHarte  Op 20 en 27 september waren er keukentafelgeprekken tijdens ‘Schone luchtdag’ en vond de opening plaats van het opgeknapte pierebadje. De resultaten van het onderzoek naar het gebruik van het (toilet)gebouw als buurthuiskamer (een lang gekoesterde wens van bewoners) werden hier gepresenteerd.  Jongerenparticipatietraject georganiseerd JAA! (zie kader).  De Key heeft in de Punt in samenwerking met Buurthuis de Meeuw gesprekken gevoerd met actieve huurders van De Key. Doel was het in kaart brengen van de gewenste veranderingen in de wijk. Naar aanleiding van deze gesprekken heeft De Key een plan van aanpak geschreven voor het opknappen van de tuinen.

Streetguerilla Vogelbuurt/IJplein

Keukentafelgesprekken De participatiewerkgroep Vogelbuurt/IJplein, bestaande uit participatiemedewerkers van de corporaties en het stadsdeel, heeft keukentafel­ gesprekken georganiseerd op drie pleinfeesten in de buurt. Het doel was om bewoners te spreken die normaal meestal niet naar bijeenkomsten komen. Naast consultatie was een belangrijk streven om ook meer bekendheid te geven aan de wijkaanpak. De gesprekken zijn gevoerd aan de hand van de volgende vier vragen: 1. In welke buurt woont u? 2. Heeft u gemerkt dat wij bezig zijn om de buurt te verbeteren? 3. Waarover bent u tevreden in uw buurt? 4. Wat kan er beter in uw buurt? De reacties zijn op kaarten geschreven. Ook waren er plattegronden van de buurt waarop bewoners knelpunten of positieve dingen konden aangeven. In totaal zijn er 96 reacties ingevuld tijdens de drie pleinfeesten. Omdat de keukentafelgesprekken succesvol waren, gaat de participatiewerkgroep ze vaker organiseren.

16


Transvaalbuurt Wijkaanpak: stadsdeel Oost-Watergraafsmeer, Dynamo, Eigen Haard, Rochdale, Stadgenoot, Ymere en Stadsdeel Oost Watergraafsmeer en bewoners. Samen met: ondernemers, politie Amsterdam Amstelland, basisscholen de Kaap en de Kraanvogel, UWV Werkbedrijf en DWI 17

9.000 bewoners

Participatieagenda ­ resultaten Aanpak bewonersparticipatie De coalitie in de Transvaal buurt heeft met de participatie­ piramide als kapstok een participatieagenda opgesteld. Die agenda geeft aan waar en hoe bewoners kunnen meedoen in de wijkaanpak. De agenda is ook besproken met een actieve ommissie van bewoners. Een team van stadsdeel, corporatie en welzijn, onder leiding van Wouter Stoeken, trekt de buurt in en stimuleert bewonersinitiatieven. De participatiemakelaar combineert de functie van projectsecretaris wijkaanpak met het versterken van bewonersparticipatie aan de zijde van de professionals. Dan gaat het vooral om het stimuleren van concrete uitwisseling en samenwerking met bewoners in projecten. Voor een aansprekende communicatie over de wijkaanpak met de buurt, heeft de coalitie gezamenlijk een communicatieadviseur aangetrokken. Bewonersparticipatie heeft in juni 2009 een extra impuls gekregen door een workshop voor alle projectleiders in de wijkaanpak. Voor elk project zijn daar concrete stappen benoemd om bewoners te betrekken.

Informeren  Buurtkrant ‘Transvaalbuurt steeds beter’: drie keer per jaar  Campagnestijl ‘Transvaalbuurt steeds beter’: een positief ‘stempel’ op alle inspanningen door alle spelers in de buurt. Onder andere bouwborden voor corporaties en decoratiestickers voor winkelpuien.  Communicatiecampagne voor de buurtbijeenkomst in mei.  Film over de resultaten van de wijkaanpak tot nu toe (geplaatst op website NUL20).  Actief persbeleid: er verscheen een groot artikel in het Parool.  Evaluatieonderzoek buurtkrant Interactie en dialoog  Buurtbijeenkomst Transvaal 13 mei 2009: alle wijkaanpakprojecten gepresenteerd. Gesprekken tussen bewoners en professionals. Ruim 200 bezoekers.  Activiteiten Krugerplein: naaiatelier, korte films voor jong en oud, bijeenkomst Sport en Spel en het Krugerpleinfestijn.  Herinrichting Krugerplein: de planning bewonersparticipatie is opgesteld.  Verschillende projecten (groenplan, speelruimteplan en de plannen voor de spoorwegonderdoorgang Tugelaweg) zijn tijdens een bijeenkomst van de buurtbeheergroep besproken.  Buurttafels zijn eind augustus gestart: een maandelijkse inhoudelijke en gezellige activiteit over relevante onderwerpen met bewoners en professionals.  Ondernemers in Transvaal zijn geworven voor deelname aan de Ondernemersprijs (Eigen Haard).

Coproductie  Het bewonersinitiatief om dieren als grote kunstobjecten in de openbare ruimte te plaatsen is geïntegreerd in het project herinrichting Krügerplein.  De speeltuin in De la Reystraat is in samenwerking met het stadsdeel, Ymere en bewoners opnieuw ingericht.  In samenwerking met bewoners zijn de projecten ‘aanbrengen groen op het Steve Bikoplein’ en de groene geveldag (Eigen Haard) georganiseerd.  De corporaties Ymere en Stadgenoot hebben samen met bewoners vijftig tuinen opgeknapt.  Het jongerenparticipatieonderzoek is afgesloten met een bijeenkomst van jongeren en professionals.  Het ‘Participatie jongeren Speelruimteplan’ is afgerond. Op basis van droomtekeningen van kinderen, schouwen en gesprekken zijn ontwerpen voor zes speelplekken gemaakt.  De plannen voor verbetering 450 woningen in Tugelawegblokken (Ymere) en woonomgeving zijn in volle gang. Tijdens toekomstwerkplaatsen werkten architecten en de ontwerper voor de openbare ruimte met bewoners de plannen verder uit. Bewoners spelen daarnaast een actieve rol als buurtvoorlichter.


Aanpak bewonersinitiatieven Een werkgroep, bestaande uit de participatiemakelaar vanuit het stadsdeel, een corporatie en het opbouwwerk Dynamo, houdt zich bezig met de bewoners initiatieven.

Ideeën Vanaf december 2008 is er actieve werving. Dat gebeurt via bestaande overleggen met bewoners, speciaal georganiseerde bijeenkomsten, informatiemarkten, de website, de flyer bewonersbudgetten en de wijkaanpakkrant Transvaalbuurt steeds beter.

Mercatorbuurt Mercatorbuurt Mercatorbuurt Kiezen

Bewoners dienen hun plan in met een aanvraagformulier. Zij kunnen daarbij hulp krijgen van de participatiemakelaar of van een opbouwwerker. Er is een commissie die beoordeelt of een plan geld krijgt. De commissie bestaat uit vijf mensen: vertegenwoordigers van het stadsdeel, woningcorporatie, welzijnsorganisatie Dynamo en bewoners. De commissie toetst de plannen aan de regeling bewonersbudgetten. Deze is gebaseerd op het stedelijk kader. De bewoners krijgen binnen vier weken bericht. Voor de verantwoording wordt een inhoudelijk verslag gevraagd.

Participatieonderzoek voor en door jongeren

Uitvoering en begeleiding

Jongeren spotten trends en interviewen andere jongeren. De uitkomsten worden gebruikt als input voor jongeren en professionals om samen activiteiten te ontwikkelen. Er zijn 42 trendspotkaarten ingevuld en 18 straatenquêtes gehouden. Er is een bijeenkomst met jongeren en professionals geweest waarna de rapportage is afgerond. De meeste wensen van de tieners sluiten goed aan bij lopende projecten. Het bleek moeilijk om jongeren in de Transvaalbuurt te bereiken. Er is een vervolgop­ dracht aan Young Works gegeven om in september eenmalig een (speelse) bijeenkomst met de tieners te organiseren.

Dynamo biedt hulp vanuit de betaalde opdracht van het stadsdeel. Bewoners kunnen extra ondersteuning door Dynamo meenemen in het budget voor het project.

Budget

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 €98.537 € 136.119 € 98.830 Gemiddeld bedrag per initiatief: € 7.602, aantal initiatieven gehonoreerd: 13

Transvaalbuurt Transvaalbuurt Transvaalbuurt

De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbaar budget minus 8% handelingskosten.

Joke Soolsma, opbouwwerker bij welzijnsorganisatie Dynamo: ‘Als opbouwwerker heb ik dagelijks contact met bewoners in de buurt. Wij fungeren als een soort schakel tussen bewonersgroepen, diverse instanties woningbouwcorporaties, politie en het stadsdeel. Het is dan ook vanzelfsprekend dat wij deel uit maken van de coalitie die vorm geeft aan de wijkaanpak in de Transvaalbuurt. Doordat wij de buurten door en door kennen kunnen we met de wijkaanpak gelden kansen creëren.’

Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.

een jaar gratis bedrijfsruimte onderneem en win

egk-buurt egk-buurt egk-buurt

18


Borrendammebuurt, Wildemanbuurt, Zuidwest Kwadrant, Reimerswaalbuurt Wijkaanpak: stadsdeel Osdorp, De Alliantie, Eigen Haard, Stadgenoot, Rochdale, Ymere en

bewoners. Samen met: Amsterdams Steunpunt Wonen (ASW), Sezo, Huurdersvereniging Amsterdam (HA) 19

15000 bewoners

Participatieagenda ­ resultaten Aanpak bewonersparticipatie Bewonersparticipatie is de taak van drie gebiedsregisseurs: twee van het stadsdeel en één van Ymere (Reimerswaalbuurt). Daarnaast is er een trekker en hoeder van de bewonersinitiatieven binnen het stadsdeel die de werving, honorering en uitvoering coördineert. Naar aanleiding van ervaringen in de buurt Meer en Oever is in 2009 een Buurtweb opgestart in drie buurten. In de Borrendammebuurt en de Wildemanbuurt is dit gedaan door KanWel. In het Zuidwest Kwadrant door het Amsterdams Steunpunt Wonen (ASW). Het doel van Buurtweb is om met een kerngroep van bewoners het meedenken en meedoen te organiseren en te stimuleren. De nadruk lag in de eerste helft van 2009 op het ophalen van bewonersinitiatieven. De actieve bewoners zullen in elke buurt een netwerk vormen onder de titel ‘Buurtweb’, dat in de toekomst betrokken zal worden bij de wijkaanpak breed.

In deze periode is niet structureel gewerkt aan een participatieagenda. Wel is er dialoog en coproductie met bewoners op gang gebracht in de volgende projecten:  In het Zuidwest Kwadrant zijn begin 2009 galerijgesprekken gevoerd door Sezo in opdracht van het stadsdeel, Eigen Haard en Ymere. De gesprekken hadden tot doel om te horen wat er bij de mensen speelt. De uitkomsten worden meegenomen in het Buurt Uitvoeringsplan.  De succesvolle start van het huiskamerproject van bewoners in de Brede School ‘De Kikker’ in het Zuidwest Kwadrant.  De groep ‘Vrienden van het Botteskerkpark’ maakt een plan van aanpak voor de organisatie van extra activiteiten in het park en het betrekken van nog meer bewoners.  Het buurtbeheerbedrijf (Ymere) in de Reimerswaalbuurt is geopend.  De ‘Creatieve Hotspot voor Social Design’ in garage Notweg in de Wildemanbuurt is gestart (Ymere). Hier hebben bewoners in 2008 tijdens de participatieweek over meegedacht. In de garage is een huiskamer voor de buurt van Stadgenoot.  Bewonersplatform Reimerswaal is een actieve partner bij het vaststellen van het sociaal programma voor de Reimerswaalbuurt (Ymere). De bewoners van deze buurt ontvangen ook de buurtkrant Nieuw Reimerswaal.

Praatbus na de zomer weer de buurt in Heeft u de nieuwe Praatbus al gezien? Het busje wordt telkens voor een andere portiek geparkeerd en is ingericht met een bankstel en sfeerverlichting. De bewoners worden door Ymere in de bus uitgenodigd om onder het genot van thee en koekjes mee te denken over een opknapbeurt van hun portiek. In ruil voor de opknapbeurt ondertekenen zij een aantal leefregels. Zo spreken ze af dat de portieken ook mooi en schoon blijven na de opknapbeurt. De huismeesters komen vanuit het buurtbeheerbedrijf BBNR bij de bewoners langs voor de ondertekening. Daarna komen de leefregels op een mooi en schoon plekje in de hal te hangen. De bewoners van de Zonzeelstraat kregen als eerst bezoek van de Praatbus. Later dit jaar kunnen ook een aantal bewoners van de Schoonboomstraat en de Ookmeerweg de bus nog in de straat verwachten.

Tip top Portiek “In onze portiek wilden de bewoners graag dat de deuren en de buitenkozijnen geschilderd worden” zegt Mohammed Hajoui die, omdat hij graag in de wijk wil blij-

ven wonen, van de Steelvlietstraat naar een tijdelijke woning in de Zonzeelstraat is verhuisd. ”Ook een grote schoonmaakbeurt en nieuw stucwerk stonden op onze wensenlijst. Van het overige budget wilden wij graag nog wat extra schilderwerk van de plafonds, muren en lambriseringen. Bij het gesprek waren bewoners van vijf woningen aanwezig. We hebben afspraken gemaakt over wat er niet in de portiek thuishoort. En na het opruimen houdt iedereen zich er goed aan. Soms kwamen er ook privévragen. Bijvoorbeeld over de huurverhoging, hoe lang het nog duurt voor

de uitplaatsing straks en hoe dat in zijn werk zal gaan. Maar daar is het gesprek in de Praatbus niet voor bedoeld. De medewerkers van Ymere hebben voor dat soort vragen de juiste contactpersonen opgegeven. Nee, in de praatbus gaat het over wat je graag zou willen verbeteren in de portiek. En om kennis te maken met buren die je niet goed kent of om kleine onderlinge irritaties weg te nemen. Zo heb ik gelukkig van mijn benedenbuurvrouw gehoord dat zij mijn twee kinderen niet meer hoort. Die waren net na de verhuizing best eventjes wat drukker dan normaal. De bewoners van onze portiek kenden elkaar wel, maar sinds het gesprek in de portiekbus gaan we prettiger met elkaar om. In elk geval vind ik de praatbus een goed initiatief. Wellicht kan het tijdstip van het overleg nog iets worden aangepast, want in de buurt is niet iedereen al om 19.00 uur thuis van z’n werk. Maar ik ben positief: het schilderwerk is al uitgevoerd, er zitten nieuwe naamplaatjes op de postkasten en iedereen let nu op dat het netjes en schoon blijft. Ons portiek ziet er weer tip top uit.”

Afsluiting inspraak Botterskerkpark

Het gezicht bij de Praatbus:

gebiedsconsulent Steven Verbond Als de Praatbus nog bij u in de straat komt, dan kunt u gebiedsconsulent Steven Verbond in de bus verwachten. Samen met een collega van Ymere of een medewerker van BBNR voert hij de portiekgesprekken. Steven stelt zich graag aan u voor. “Ik werk als gebiedsconsulent voor Ymere. Dat betekent dat ik een aanspreekpunt ben voor allerlei zaken die met uw woning en de Reimerswaalbuurt te maken hebben. Als u wordt uitgenodigd in de Praatbus, dan gaan we samen in gesprek, zodat u mee kunt beslissen over de opknapbeurt van het portiek in uw flat. Maar daarnaast ben ik ook geïnteresseerd in hoe u de buurt ervaart, wie u bent en welke ideeën u heeft voor de Reimerswaalbuurt. Uw inbreng is van harte welkom. Daarvoor kom ik graag met de bus naar u toe.”

Verhuizing naar nieuwe woning krijgt 6,7 gemiddeld De sloop en nieuwbouw van de Reimerswaalbuurt is volop bezig. Een aantal bewoners van de inmiddels gesloopte woningen moest daardoor verhuizen naar een andere woning. Voor andere bewoners van de buurt komt deze verhuizing nog. Ymere en het stadsdeel Osdorp willen de gedwongen verhuizingen voor iedereen zo goed mogelijk laten verlopen. Onder de mensen die al verhuisd zijn is een tevredenheidsonderzoek gehouden. Hier hebben 98 mensen aan deelgenomen.

verhuizing hadden kunnen weten dat ze niet helemaal naar wens zouden zijn. Mogelijk hebben deze mensen door de tijdsdruk van de verhuizing niet goed genoeg nagedacht over hun nieuwe woning en woonomgeving. Ontevredenheid komt in andere gevallen door onvoorziene omstandig-heden, zoals het verliezen van vrienden door de verhuizing.

Begeleiding en informatie

De meeste verhuisde bewoners zijn tevreden over hun nieuwe woning, de nieuwe woonomgeving, de hoogte van de huur, de informatievoorziening en de begeleiding van Ymere. Ze geven gemiddeld een 6,7 voor het hele herhuisvestingproces. Het vinden van een nieuwe woning en het opzeggen van de oude ging in de meeste gevallen zonder problemen. Veel bewoners vonden binnen een jaar een nieuwe woning. Iedereen die het onderzoek invulde, verhuisde naar een woning in Amsterdam. Veel van hen wonen nu in een nieuwbouwwoning in Vrankendijke of De Stadstuinen.

De verhuisde bewoners zien verbeterpunten op het gebied van informatie over de verhuizing. Bijvoorbeeld door het geven van informatie in verschillende talen, het omgaan met vragen van bewoners en het geven van duidelijkheid tijdens informatiebijeenkomsten. Uit het onderzoek komt ook een verbeterpunt op het gebied van persoonlijk advies. De projectconsulent van Ymere zou in de toekomst extra aandacht kunnen besteden aan advies over financiën, de nieuwe woning, de nieuwe woonomgeving en het opzeggen van de oude woning. Ook gaven de bewoners aan dat Ymere de bewoners nog verder zou kunnen begeleiden na de verhuizing als ze de nieuwe woning weer van Ymere huren.

Nieuwe woning en woonomgeving

Verbeteren

De meeste bewoners zijn tevreden over hun nieuwe woning. Ze wonen er prettig en vinden hun nieuwe woonomgeving een verbetering. Er zijn ook mensen die niet zo tevreden zijn over hun nieuwe woning of woonomgeving. Soms gaat het daarbij om zaken waarvan de bewoners al voor de

Ondanks een aantal verbeterpunten zijn veel oud-bewoners tevreden over de herhuisvesting. Met de resultaten uit het onderzoek gaan het stadsdeel en Ymere de volgende fasen van de verhuizingen waar mogelijk nog verder verbeteren.

Tevreden bewoners

Op 14 april vond de laatste participatieavond over het Botteskerkpark plaats. Tijdens deze avond werden de laatste wijzingen op het voorlopig definitief ontwerp van het park behandeld. Het resultaat, het Definitief Ontwerp (DO) Botteskerkpark, werd op 2 juni 2009 gepresenteerd aan de Raad.

Goede samenwerking Het Definitief Ontwerp Botterskerkpark werd goed ontvangen. De Raad had vooral complimenten voor de grote groep actieve bewoners. De prettige samenwerking tussen bewoners en stadsdeel zorgde ervoor dat het participatieproces positief uit een externe evaluatie kwam. De deelnemers vonden dat daadwerkelijk is geluisterd naar alle zorgen en wensen. Er is samen gezocht naar een juiste balans tussen alle belangen om zo tot een goed plan te komen. Het Botterskerkplan voldoet aan de doelstelling om een mooi park te maken met een grote meerwaarde voor de buurt. Een bijzondere gezamenlijke productie! Op 16 juni heeft het dagelijks bestuur van het stadsdeel het definitief ontwerp vastgesteld. De voorbereiding van de uitvoering is al gestart. Het streven is begin volgend jaar te beginnen met de uitvoering. Deze duurt tot eind 2010.

Aan dit nummer werkten mee: Annet van Tulder, Anton van Daal, Bert van der Meeren, Bewonersplatform Nieuw Reimerswaal, Coen Schutte, Carrie Meijer, Ester Lacourt, Doreen van ‘t Spijker, Hanneke van Garderen, Klaas van de Meer, Lieke Herpers, Lotte Pieck, Lucy Drost, Manon Hoppenbrouwers, Marjan kootwijk, Mohammed Hajoui, Öznur Sendag, Richard van Klooster, Rick Mol, Steven Verbond. Aan de inhoud van deze krant is de grootst mogelijke zorg besteed. Alle informatie is nadrukkelijk onder voorbehoud. Hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.

Wil je weten wie er bij je in de buurt woont en heb je zin om af en toe met je buren te praten of mailen? Of wil je aan

Buurtoverleg in nieuwe vorm blijkt een succes Even voorstellen... nieuwe bewonersondersteuner Öznur Sendag 30 september Buurtactiedag Reimerswaal Leeft! De eerste maanden van BBNR Bewoners weten buurtbeheerbedrijf te vinden

Interview met Coen Schutte, buurtbewoner Praatbus na de zomer weer de buurt in Het gezicht bij de Praatbus: gebiedsconsulent Steven Verbond Verhuizing naar nieuwe woning krijgt 6,7 gemiddeld Afsluiting inspraak Botterskerkpark

De Nieuw Reimerswaal Buurtkrant is van u. Vindt u het leuk om te fotograferen en/of te schrijven? Dan kunt u zelf meewerken aan deze krant. Wilt u meer informatie of wilt u zich direct opgeven? Mail dan naar bewonersreimerswaal@hotmail.com

begeleiding, computerlessen, taallessen en ze begeleiden de PortiekPortiers. Fysiotherapeut de heer Veeneman van de Fysiotherapiepraktijk Osdorp vertelde over zijn praktijk en alle activiteiten die zij hebben voor de ouderen in de wijk.

Actief meedoen in Themagesprekken Hierna werden de bewoners uitgedaagd om in groepjes te praten over: groen, veiligheid, een schone buurt, ontmoeten en jeugd. Voor elk thema was er een tafel. De bewoners mochten kiezen waarover zij graag wilden meepraten. Bijvoorbeeld over wat er goed gaat in de buurt en wat er beter zou kunnen. Ook mochten de bewoners dromen over de buurt aan de hand van foto’s met droombeelden. Deze dromen mochten ze vervolgens omzetten in concrete ideeën. Bijna iedereen vond dat er ruimte moet zijn in de buurt om elkaar te ontmoeten. Het is immers belangrijk dat jong en oud respectvol omgaan met elkaar.

Dierenweide De planvorming voor de Dierenweide loopt nog door. Voor de bebouwing van de Dierenwaarde worden twee scenario’s verder uitgewerkt. Het Programma van Eisen wordt komend najaar aan de Raad voorgelegd.

Vrienden van het Botterskerkpark De deelnemers aan het participatietraject Botteskerkpark zijn onlangs door Amsterdams Steunpunt Wonen uitgenodigd voor een vervolgbijeenkomst. Het doel van die avond was om samen na te denken over de vorm en invulling van een bewonerswerkgroep: Vrienden van het Botterskerkpark. De Vrienden volgen de uitvoering van het park kritisch en denken mee over de fasering en het beperken van hinder voor de omgeving. Er is ook gesproken over het geld dat voor het park beschikbaar is vanuit de Wijkaanpak. De Vrienden van het Botterskerkpark kunnen nadenken over de besteding van het geld voor het park. Er zijn een groot aantal ‘duurzame’ ideeën aangedragen.

Colofon De Nieuw Reimerswaal Buurtkrant is een uitgave van VOF De Stadstuinen: Ymere en Bouwfonds in samenwerking met Stadsdeel Osdorp

Buurtkrant/september 2009

Meer informatie? Ymere Wonen West Anderlechtlaan 200 1066 HL Amsterdam Tel: 0800-0006

www.nieuwreimerswaal.nl

Buurtoverleg in nieuwe vorm blijkt een succes Woensdagavond 12 augustus was het een drukte van belang in de grote zaal van Ontmoetingscentrum Joannes de Deo. Bewoners uit Nieuw Reimerswaal en professionals kwamen er bijeen voor het nieuwe Buurtoverleg. De gebiedsregisseur van Ymere, Marjan Kootwijk, legde uit dat dit nieuwe buurtoverleg in de plaats is gekomen voor het Interim Beheer Overleg. Het voordeel van deze nieuwe opzet is dat alle bewoners nog actiever betrokken zijn. Iedereen kan volop meedenken over de buurt.

Schoon, heel, veilig en leefbaar Als eerste interviewde Marjan een aantal professionals die gezamenlijk zorgen dat de Reimerswaalbuurt de komende tijd schoon, heel, veilig en leefbaar is. Ester Lacourt van het in mei geopende Buurtbeheerbedrijf vertelde dat de medewerkers vanuit de vestiging aan de Osdorper Ban hard werken aan oplossen van technische klachten in woningen. Bovendien zijn de medewerkers verantwoordelijk voor het beheer van de openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld het verwijderen van zwerfvuil. Maar ook met suggesties en voor informatie over de buurt kunt u bij het Buurtbeheerbedrijf terecht. En dat is nog niet alles, want in het Buurtbeheerbedrijf staan computers die bewoners gratis mogen gebruiken! Basjan Waldhober van de afdeling Interim Beheer van het stadsdeel Osdorp, vertelde over het Cleanteam. Met een elektrische

auto zorgt het Cleanteam dat vieze plekken in de buurt vaker schoongemaakt worden. Buurtregisseur Frans van der Tol was op vakantie en werd vervangen door Ron Derogee van de politie. Inmiddels is Frans alweer terug en houdt hij op dinsdag tussen 13.00 en 14.00 uur spreekuur in het Buurtbeheerbedrijf aan de Osdorper Ban 951.

Bewoners in het zonnetje Na de professionals nodigde Marjan Kootwijk een aantal bewoners uit om iets te vertellen over hun activiteiten in de buurt. Mohammed Hajoui vertelde over zijn rol als voorzitter van het Bewonersplatform Nieuw Reimerswaal. Het Bewonersplatform behartigt de belangen van de buurtbewoners en startte verschillende bewonersinitiatieven op, zoals de moestuin en de huiskamer voor bewoners. Een bewonersinitiatief dat dankzij Ahlam Salah tot stand is gekomen, is de speeltuin bij de Zonzeelstraat. Daarnaast heeft zij samen

met een tuinarchitect een ontwerp gemaakt voor een nieuwe buurttuin, naast de speeltuin. Deze tuin wordt binnenkort opgeknapt en geopend. Op 30 september is er een Buurtactiedag. Tijdens deze dag kunnen bewoners elkaar ontmoeten, en krijgt de buurt wat extra aandacht. Zo is er bijvoorbeeld een informatiemarkt en wordt er extra schoongemaakt. Deze dag is een goed idee van de heer Schutte. Het is duidelijk dat er een aantal actieve bewoners zijn, die zich extra inzetten voor hun buurt. Met een bloemetje bedankte Marjan deze bewoners voor hun inzet en hun behaalde successen.

Activiteiten in de buurt Hierna was een andere groep buurtbewoners en professionals aan de beurt. Yomi Hoever, student van het project VoorUit, vertelde dat studenten in dit project allerlei activiteiten opzetten en begeleiden in de buurt. En dat zijn er nogal wat. De studenten geven ondermeer huiswerk-

Nadat de bewoners in groepjes hadden gewerkt, lichtte Marjan de uitkomsten in de zaal toe. Bewoners kregen stickers om hun stem te geven aan de beste ideeën voor de buurt. Deze ideeën worden in het volgende buurtoverleg, op 18 november 2009, verder besproken. Zo zijn onder andere de ideeën ontstaan om meer bloemen in de buurt te laten bloeien, meer zitplekken in de schaduw te creëren, meer sportfaciliteiten voor jong en oud te creëren en een kerstmarkt voor de buurt te organiseren. Sommige ideeën worden al uitgevoerd. Zoals de zitplekken in de schaduw. Die worden gerealiseerd in de groenstrook tegenover Vrankendijke. Sommige ideeën kunnen nog opgestart worden. Ymere zal het ASW vragen om bewoners te benaderen om een aantal ideeen verder uit te werken. En zo liep het eerste buurtoverleg ten einde. Maar voordat de borrel werd geserveerd, werd er nog een film vertoond over het moestuinproject in Nieuw Reimerwaal. De film werd gemaakt door Stichting Al Camera. Een mooi initiatief als afsluiter van een succesvolle avond!


Aanpak bewonersinitiatieven Ideeën werven In alle buurten zijn informatiebijeenkomsten gehouden over het budget voor bewo­ nersinitiatieven. Daarvoor is huis aan huis geworven. Deze bijeenkomsten zijn geor­ ganiseerd door het stadsdeel, in samenwerking met het ASW of KanWel. Per buurt kwamen gemiddeld tussen de twintig à veertig bewoners. Tijdens de bijeenkom­ sten werden bewoners geprikkeld om ideeën te bedenken. Ook konden zij meteen een aanvraag indienen via een aanvraagformulier. Over reeds ingediende initiatie­ ven werd meteen gestemd. Uiteraard kunnen bewoners doorlopend initiatieven indienen bij het stadsdeel en hier ook hulp bij krijgen van ASW of KanWel.

Kiezen

Experiment vouchers In de Reimerswaalbuurt is geëxperimenteerd met het vouchersysteem. Daartoe heeft ASW het Bewoners­ platform opgezet. Over de aanpak en resultaten kunt u meer lezen in een apart hoofdstuk in deze rapportage.

Aziz Kwyasse, initiatiefnemer van ‘Jeugdjournaal voor jongeren’ in de Reimerswaalbuurt: ‘Er is door de bewonersbudgetten veel meer energie in de buurt gekomen om initiatief te nemen en vol te houden.’

Osdorp kent nog geen formele regeling voor bewonersinitiatieven. Het stedelijk kader wordt gehanteerd. Het stadsdeel heeft aanvullende criteria opgesteld, onder andere over haalbaarheid. De meest opvallende aanvullende criteria zijn:  De activiteiten en/of doeleinden die onderdeel uitmaken van het initiatief zijn niet van levensbeschouwelijke of politieke aard.  Tijdens de activiteiten wordt, voor zover van toepassing, de Nederlandse taal gesproken.  Het bewonersbudget wordt geweigerd wanneer het beheer en het onderhoud van de voorgestelde fysieke verbeteringen van de leefomgeving niet kunnen worden gewaarborgd. Besluiten over de honorering van initiatieven worden ad hoc genomen door het dagelijks bestuur na te zijn voorgelegd aan de bewoners. Bewoners hebben dus een belangrijke stem. De besluitvorming wordt voorbereid door de ‘trekker bewonersinitiatieven’ van het stadsdeel. De nieuwe regeling voor 2009 wordt vergelijkbaar met het vouchersysteem, waarbij een regiegroep van bewoners en professionals de beslissingen neemt. Bij hoge bedragen wordt een buurtraad pleging gedaan.

Uitvoering In de uitvoering van hun initiatieven worden bewoners ondersteund door de ge­ biedsregisseurs, de trekker bewonersinitiatieven van het stadsdeel, medewerkers en huismeesters van corporaties en medewerkers van ASW en KanWel. Daarnaast is Impuls aanspreekpunt voor veel bewoners, vooral voor bewoners met een Marokkaanse achtergrond.

Robert Robert Robert Scott Scott Scott

Evaluatie door bewoners +++++++++++++++++++++++++++++  Goede hulp bij aanvraag en uitvoering door ASW, KanWel en Ymere.  De besluitvorming verloopt vaak sneller dan gedacht.  De financiële afwikkeling wordt positief beoordeeld.

––––––––––––––––––––––––––––––––––– Cor Stokman, bewoner Osdorp: ‘Projecten van bewoners worden niet zomaar meer in de prullenbak gegooid. Ik ben heel goed geholpen door de huismeester van de corporatie en door het stadsdeel bij het opzetten van een activiteitenruimte voor bewoners.’

 Het is onvoldoende duidelijk of en waar men hulp en ondersteuning kan krijgen (uitzondering Reimerswaalbuurt).  Het stadsdeel moet meer hulp bieden bij het opstellen van een begroting.  Het is soms laat duidelijk hoeveel geld je mag besteden. Soms zo laat dat de activiteit al is uitgevoerd met ander geld.

Budget

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 + 2009 €257.622 € 355.758 € 392.691 Gemiddeld berdrag per initiatief: € 9.577, aantal initiatieven : 46

Borredamme Borredamme Borredamme 11 1

De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbare budget minus 8% handelingskosten, exclusief het voucherbudget Reimerswaal. Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.

20


Overtoomse Veld Wijkaanpak: stadsdeel Slotervaart, Far West, de Alliantie, Stadgenoot, Eigen Haard en bewoners. Samen met: Eigenwijks en ondernemers 21

8.000 bewoners

Participatieagenda ­ resultaten Aanpak bewonersparticipatie De bewoners van Overtoomse Veld waren in het eerste half jaar van 2009 op verschillende manieren betrokken bij de aanpak van hun buurt. Stadsdeel, corporaties en bewoners gingen met elkaar in gesprek over veiligheid en over de hele breedte van de aanpak van de buurt. Eveneens breed van opzet was de Actiedag waar de talenten en vaardigheden van de bewoners centraal stonden. De bewoners denken ook mee in een aantal concrete projecten. Het budget bewonersinitiatieven is overgeheveld naar stichting Eigenwijks, die de rol van participatiemakelaar voor bewonersinitiatieven op zich neemt.

Informeren  Verschillende bijeenkomsten waarin bewoners zelf inbreng hadden, zijn aangegrepen om ook meer informatie te geven over (onderdelen van) de aanpak van Overtoomse Veld. Bewoners voelen zich, meer dan door het label ‘wijkaanpak’, vooral aangesproken door de feitelijke aanpak van hún buurt.  Het August Allebéplein in Slotervaart wordt vernieuwd. De samenwerkende corporaties Far West, Stadgenoot en Rochdale organiseerden op zaterdag 26 april voor bewoners een informatiemarkt. Ook was er gelegenheid om over de vernieuwing in gesprek te gaan. Voor- en tegenstanders van de bebouwingsplannen kwamen aan bod. De inrichting van de openbare ruimte op het plein wordt in het najaar samen met bewoners vormgegeven.

Interactie en dialoog  en het stadsdeel met elkaar om de tafel om te eten en elkaar te spreken over de aanpak van de buurt. Veiligheid was één van de thema’s. Ook stadsdeelvoorzitter Ahmed Marcouch nam deel aan het gesprek. Er was voor bewoners veel informatie over de aanpak beschikbaar. Het gesprek werd gebruikt als voorbereiding op de Actiedag die plaatsvond op 6 juni.  Tijdens de Actiedag op 6 juni was er in Overtoomse Veld op acht plaatsen van alles te doen. Bewoners toonden hun initiatieven, organiseerden activiteiten of lieten hun buurtgenoten hun bijzondere kunnen en kunsten zien. Er was alle gelegenheid voor informele uitwisseling.

Coproductie  Onder de titel Ons Rembrandtpark! werken stadsdeel, Eigenwijks en bewoners samen aan plannen voor een beter gebruik van het Rembrandtpark, vooral door kinderen. In het voorjaar zijn zo’n 200 mensen uit de buurt ondervraagd. In het najaar volgen ontwerpworkshops om het park voor kinderen en anderen aantrekkelijk te maken. Ook gaan bewoners eigen initiatieven voor het park uitvoeren. Verschillende belanghebbenden en georganiseerde bewoners begeleiden het proces in een netwerkgroep.


Aanpak bewonersinitiatieven Ideeën De werving van initiatieven is opgepakt door de opbouwwerker van Eigenwijks. Zij spreekt mensen persoonlijk aan, ondersteunt hen en adviseert bij aanvragen. Corporaties en stadsdelen zetten tevens hun netwerk in om bewoners te bereiken. Op 6 juni zijn er op acht plaatsen bewonersinitiatieven uitgevoerd. Tijdens deze dag werden ook actief nieuwe bewonersinitiatieven geworven. Voor het indienen van een bewonersinitiatief moeten nieuwe formulieren, opgesteld door Eigenwijks, worden ingevuld. Bewoners kunnen daarbij van Eigenwijks ondersteuning krijgen.

Kiezen Eigenwijks beheert het geld en toetst de aanvragen. Elk initiatief wordt besproken met de buurtcoördinator. Alle initiatieven worden in principe gehonoreerd totdat het geld op is. Voor de verantwoording moeten bewoners een verslag maken en bonnen bewaren en beschikbaar houden (ze hoeven niet overlegd te worden). Vaak gaan rekeningen rechtstreeks naar Eigenwijks, die deze betaalt.

Uitvoering en begeleiding

Marion Bestenbreur, opbouwwerker Stichting Eigenwijks: ‘Als bewoners elkaar kennen en contact met elkaar hebben, vergroot dat de leefbaarheid in de buurt. Ik denk dat mensen daar uiteindelijk gelukkiger van worden. Onze buurt is een van de weinige met de meeste kleinere initiatieven. Dat vind ik positief, want die individuen of groepjes mensen bereiken met hun ideeën weer andere mensen. Zo profiteert de hele buurt ervan. Naast de vaak al jaren actieve bewoners, zien we ook nieuwe mensen opstaan met frisse ideeën. Ook bewoners die voorheen vooral liepen te klagen zijn bereid iets te doen voor hun buurt. Je merkt een voorzichtige omslag. Dat zie ik als een grote winst.’

De opbouwwerker bij Eigenwijks ondersteunt bewoners bij de uitvoering van initiatieven. De ervaring is dat bewoners vaak veel hulp, begeleiding en advies nodig hebben bij het indienen en uitvoeren van een initiatief. Echter, sommige initiatiefnemers organiseren activiteiten ook bijna geheel zelfstandig. Ze doen nieuwe vaardigheden op en ze leren andere mensen kennen. Nu zijn het veel kleine initiatieven. Bewoners hebben bescheiden wensen. Eigenwijks gaat actieve bewoners volgend jaar actief bij elkaar brengen. De thema’s betreffen vooral prettig samenleven, ontmoeting, kennismaken, educatie en recreatie.

Slotermeer Slotermeer Slotermeer

Evaluatie door bewoners +++++++++++++++++++++++++++++  De respondenten vinden het aanvraagformulier eenvoudig. Als er hulp nodig was werd die gegeven.  Er werd snel beslist op aanvragen: binnen enkele dagen. Slechts in één geval duurde het wel lang: zes weken.  Het betrekken van andere bewoners ging heel goed.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––  Het is niet altijd makkelijk om een goede locatie te vinden.  De belangstelling van professionals voor de projecten is matig tot afwezig.  De belangstelling van de media voor de projecten is matig tot afwezig.

Budget

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 + 2009 € 101.469 € 139.945 € 125.932 Gemiddeld bedrag per initiatief: € 2.031, aantal initiatieven gehonoreerd: 62

Overtoomse Overtoomse Overtoomse veld veld veld 1 11

De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbare budget minus 8% handelingskosten. Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.

22


Indische buurt Wijkaanpak: stadsdeel Zeeburg, Eigen Haard, Ymere, de Alliantie en bewoners.

23

21.000 bewoners

Participatieagenda ­ resultaten Aanpak bewonersparticipatie De aanpak in de Indische buurt heeft twee sporen. Het eerste spoor is ‘andersom participeren’. Dat wil zeggen: de initiatieven en netwerken van bewoners faciliteren. Het tweede spoor is beleidsparticipatie: de professionele partijen vragen bewoners mee te denken over de belangrijke veranderingen in de buurt. De participatiemakelaar besteedt 16 uur per week aan bewonersparticipatie, waarvan 12 uur aan bewonersinitiatieven. Hij heeft daarnaast nog andere taken op het gebied van civil society in de Indische buurt. De participatiemakelaar is als adviseur betrokken bij het overleg van het programmateam (stadsdeel en corporaties) dat de participatieagenda vaststelt. De participatieagenda wordt voorbereid tijdens het overleg tussen de participatiemakelaar, de participatiemedewerkers van de corporaties en Civic.

Informeren  ‘Samen Indische buurt’ is een informatiekrant over de vernieuwing van de Indische Buurt en verschijnt vier keer per jaar.  De website: www.zeeburg.amsterdam.nl/ indischebuurt.  De wijkmeesters van de corporaties hebben gezamenlijk een spreekuur in de Sumatrastraat.  De buurtambassadeurs (bewoners uit de buurt) denken mee over manieren om zoveel mogelijk bewoners te betrekken bij sociale ontwikkelingen en evenementen in de buurt. Interactie en dialoog Buurtbeheer in de Indische Buurt bestaat uit mede­ werkers van corporaties, stadsdeel, politie en welzijn. Bewoners kunnen op uitnodiging van Buurtbeheer meepraten over allerhande onderwerpen op het gebied van bijvoorbeeld leefbaarheid en veiligheid. In het vernieuwingsprogramma van de Indische buurt is een grootschalig woningverbeteringsprogramma opgenomen. Daarnaast worden er visies ontwikkeld voor verschillende deelgebieden. In 2009 zijn er twee grote projecten in de Indische buurt waarover bewoners kunnen meepraten:  Planvorming Flevoparkbuurt (stadsdeel en corporaties) en herontwikkeling Flevohuis (Ymere).  Aanpak Muiderpoortbuurt. Er zijn toekomstscenario’s ontwikkeld voor het station en omgeving door samenwerkende partijen: omwonenden, ondernemers, stadsdelen Zeeburg en Oost-Watergraafsmeer, NS Poort, ProRail, Ymere, de Alliantie, Eigen Haard, Startgoed BV en DRO. Kleinere projecten:  27 mei: gesprekken met bewoners over de wooncomplexen van Ymere en Eigen Haard aan de Palembangstraat, de Minahassastraat en aan de Insulindeweg.  Het bewonersplatform is betrokken bij de

planontwikkeling van de renovatie van de panden in de Eerste Atjehstraat.  Het bewonersplatform is betrokken bij de planontwikkeling van de renovatie van het Van de Pekblok (de Alliantie).  Nieuwe bewoners en terugkerende bewoners van het Van de Pekblok zijn betrokken bij het plan voor inrichting en gebruik van de tuin. Coproductie  Samen met professionals uit de wijk zetten bewoners zich in om het pedagogische klimaat te verbeteren. Dit doen zij door naschoolse activiteiten te organiseren. Onder andere op het gebied van sport, cultuur en educatie.  Eigen Haard organiseerde samen met bewoners uit beide buurten het Pannatoernooi Venserpolder-Indische buurt.

Rob van Veelen, participatiemakelaar: ‘De Indische Buurt staat te boek als een achterstandswijk maar heeft, misschien wel mede daardoor, steeds meer aantrekkingskracht op de creatieve middenklasse. Deze creatieven zijn echte bridgers: zij staan open voor de multiculturele samenleving, zijn innovatief en worden geraakt door maatschappelijke problemen en uitdagingen. Zij zoeken andere bewoners actief op. Zo ontstaan verbindingen tussen krachtige en kwetsbare bewoners. Op dit moment zijn wij sterker in het faciliteren van bewonersinitiatieven dan in participatiebeleid. Wat betreft dat laatste zijn wij als coalitie zoekende. De corporaties betrekken bewoners al langer in de planontwikkeling, maar bij sociale projecten is dat minder het geval. Wij denken eraan om een inspiratiebijeenkomst te organiseren voor alle projectleiders in de Indische Buurt.’


Aanpak bewonersinitiatieven Ideeën Bewonersambassadeurs organiseren de tamtam over bewonersinitiatieven. Er is ook een folder maar die wordt door weinig mensen gelezen. Daarnaast zijn er sterke bewonersnetwerken (zie kader) waarin enkele honderden mensen actief zijn. In principe wordt er één keer per jaar een ideeënmarkt georganiseerd waar alle plannen worden gepresenteerd en bewoners kunnen stemmen. De eerste idee­ enmarkt voor het budget van 2009 was op 16 mei 2009 (Indische Buurt Festival). De participatiemakelaar fungeert als ‘loket’, gaat in gesprek met initiatiefnemers, verbindt en voert een stille regie.

Kiezen

Sterke bewonersnetwerken Timorplein Community De Timorplein Community (TPC) is een netwerk van (sociale) ondernemers, vertegenwoordigers van maat­ schappelijke organisaties en creatieve zelfstandigen die zich willen inzetten voor initiatieven ter verbete­ ring van de buurt. Ondernemers kunnen hun kennis, ervaring, ideeën, netwerk en middelen inzetten voor de buurt. De buurt is rijk aan ideeën én aan midde­ len, maar soms ontbreekt de verbinding. De TPC wil ervoor zorgen dat mensen elkaar gemakkelijk weten te vinden bij de aanpak van een probleem, of het reali­ seren van een goed plan. Karrewiel Community Het Karrewiel is een leegstaand pand in de Indische Buurt. Buurtbewoners en ondernemers hebben zich georganiseerd rondom de mogelijkheden die het pand voor hen biedt. De Karrewiel Community is in­ middels uitgegroeid tot een netwerk van 32 groepen. Zij hebben zich voorgenomen om vier keer per jaar een grote gemeenschappelijke productie tot stand te brengen. Zoals Jalan Jalan, de Midwinter Droomtocht en het Indische Buurt Festival. Alkhmiessa wint publieksprijs Het publiek van het Samen Indische Buurtfestival koos het activiteitenprogramma Alkhmiessa voor Marok­ kaanse gezinnen als beste buurtinitiatief. Initiatiefne­ mer Mustapha Aljedyan ziet het als een erkenning van zijn inspanningen: ‘We zijn een vrijwilligersgroep, maar gaan professio­ neel te werk. We willen ouders bewuster maken van de opvoeding van hun kinderen. We zien de ouders en kinderen drie keer per week. We bieden de kinderen activiteiten aan en leren ouders hoe ze hun kind struc­ tuur kunnen bieden. Je hoort vaak dat er problemen zijn met Marokkaanse jongeren. Wij willen grenzen stellen en alternatieven bieden.’ Alkhmiessa ontving tijdens het festival 2500 euro.

Begin 2009 zijn bewoners betrokken in een bewonerspanel om spelregels voor het budget te ontwikkelen. Het bewonerspanel bestaat uit ongeveer dertig buurt­ bewoners en is representatief voor de buurt. Vanaf begin 2009 beoordeelt een onafhankelijke burgerjury (denktank sociale cohesie) de initiatieven. De belangrijk­ ste spelregel is dat er alleen duurzame initiatieven worden gehonoreerd. Dit komt omdat er een apart budget is voor eenmalige initiatieven, zoals buurtfeesten: het budget Civil Society. Andere spelregels:  Initiatieven kunnen maximaal 25.000 euro krijgen. Wanneer meer nodig is, moet cofinanciering worden gezocht.  Bij bedragen van meer dan 10.000 euro moet een accountantsverklaring worden overlegd. Er zijn in 2008 zes initiatieven gehonoreerd. De corporaties en het stadsdeel hebben deze keuze gemaakt. In 2009 werd de keuze gemaakt door de sociale denktank van negen bewoners, nadat bewoners tijdens het ideeënfestival hun stem uitbrachten. Na de eerste ideeënmarkt op het Indische Buurt Festival zijn negen van de 27 initiatieven gehonoreerd.

Uitvoering De participatiemakelaar biedt ondersteuning bij de uitvoering. Daarnaast kunnen bewoners hulp krijgen van:  Tekstschrijvers of kunstenaars voor de promotie en presentatie van hun plan of de inhoudelijke verantwoording. Dit wordt door het stadsdeel gefinancierd en gebeurt door vrijwilligers of voor lagere dan marktconforme tarieven.  De leden van de Timorplein Community. Een ander plan was om studenten van de HVA in te zetten om van initiatieven ‘bedrijfsplannen’ te maken. Deze pilot is mislukt. Het maken van een bedrijfsplan voor bewonersinitiatieven is wezenlijk anders dan voor een commercieel bedrijf.

De De Banne Banne De Banne

Evaluatie door bewoners +++++++++++++++++++++++++++++  De participatiemakelaar is de juiste man op de juiste plaats.  Buurtnetwerken functioneren goed.  De denktank heeft zelf de regels en criteria opgesteld. Het stadsdeel bleef hier buiten. Dat zeer gewaardeerd.  Er was positieve aandacht voor bewonersinitiatieven in de pers.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––  Er worden te weinig kansarmen bereikt. Daar willen bewoners extra op inzetten. Een tip voor het stadsdeel is daarom om de communicatie nog verder te versterken en de successen nog beter zichtbaar te maken.  Er is een duidelijke blauwdruk voor verslaglegging nodig.

Budget

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 + 2009 €130.358 € 179.825 € 231.500 Gemiddeld bedrag per initiatief: € 15.433, aantal initiatieven gehonoreerd: 20

Indische Indische buurt buurt 11 1 Indische buurt

De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbare budget minus 8% handelingskosten. Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.

24


EGK­buurt Wijkaanpak: stadsdeel Zuidoost, Rochdale, Ymere, De Key, Eigen Haard en bewoners. Samen met: ondernemers, diverse basisscholen en Politie Amsterdam­Amstelland 25

13.000 bewoners

Participatieagenda ­ resultaten Aanpak bewonersparticipatie De coalitie van de Wijkaanpak EGK­buurt heeft haar visie en ambitie op het gebied van bewonersparticipatie verwoord in het Buurt Uitvoeringsplan 2008/2009. De mijlpalen van de projecten worden met elkaar gedeeld en gevierd. Vanaf januari 2009 is de functie van participatiemakelaar ingevuld. De participatiemakelaar is het directe aanspreekpunt voor bewoners om verder te praten over hun ideeën voor de buurt. De bewoners worden begeleid bij het concreet maken van hun idee, evenals bij het opstellen van hun projectplan en een haalbare begroting.

Informeren  De EGK-krant over de wijkaanpak verschijnt twee keer per jaar.  www.eengoudenkans.nl is dé website van de wijkaanpak in de EGK-buurt.  Het logo ‘Een Gouden Kans’ voor wijkaanpak en bewonersinitiatieven.  Bezoekers van de bewonersavond krijgen een terugkoppeling van de avond en ontvangen informatie over het vervolg. Interactie en dialoog  28 mei: bewonersavond over de wijkaanpak EGK-buurt. Tijdens een informatiemarkt werden de projecten en resultaten van één jaar wijkaanpak gepresenteerd. Bewoners en professionals gingen daarna in gesprek over hun ervaringen, beelden en goede ideeën voor de buurt.  Per buurt zijn diverse bijeenkomsten over de thema’s ´schoon, heel en veilig´ georganiseerd. De bewoners kregen informatie over de projecten van het stadsdeel en er was ruimte voor dialoog.  Om beter in gesprek te raken met een aantal bijzondere doelgroepen is samen met enkele sleutelpersonen Groups in Focus gestart (zie kader).

Coproductie  De bewoners hebben een grote bijdrage geleverd aan de herinrichting en verbouwing van de collectieve ruimtes Kikkenstein en Gravestein. De herinrichting werd als idee geopperd tijdens de bewonersavond in 2008 en is uitgevoerd in samenwerking met Rochdale en de bewonersverenigingen van beide complexen. De bewonersverenigingen beheren de ruimte en zijn verantwoordelijk voor het programma. In de ruimten vinden activiteiten plaats ten behoeve van de bewoners van de flats en de directe omgeving.  In mei is het project Flatcoach van start gegaan in de complexen Kikkenstein en Kruitberg. Acht bewoners uit beide flats lopen (in groepjes van twee) met regelmaat rondes door de flats en rapporteren hun bevindingen aan de huismeester. Zonodig ook aan andere partijen, zoals de buurtregisseur van politie. Ook bezoeken zij nieuwe bewoners, overhandigen zij hun een welkomstpakket en zullen zij met hen praten over de regels in en om de flat.  Er zijn diverse bewonersinitiatieven gestart waarbij sprake is van coproductie: het stadsdeel zorgt voor begeleiding bij het opstellen van het projectplan, de woningcorporaties denken actief mee over beschikbare ruimte en de bewoners voeren hun idee verder uit. Margriet Muis, participatiemakelaar: ‘Bewoners zijn bereid veel tijd en energie te steken in het verbeteren van hun buurt. Dat het stadsdeel en woningcorporaties dit zoveel mogelijk ondersteunen, spreekt voor zich!’


Aanpak bewonersinitiatieven Ideeën De werving van initiatieven gebeurt via bijeenkomsten, de website en de balie van het stadsdeel (formulieren kunnen daar worden opgehaald) en corporaties. De participatiemakelaar is bereikbaar via het e­mailadres: wijkaanpak@zuidoost. amsterdam.nl. In 2009 is er in de EGK­buurt één bijeenkomst gehouden over de wijkaanpak. Daar konden bewoners met elkaar initiatieven bedenken en indienen. Daarnaast zijn er Groups in Focus in het leven geroepen om moeilijke doelgroepen te bereiken (zie kader). Bewoners opperen naast hun eigen initiatieven veel ‘professionele’ ideeën zoals activiteiten voor hangjongeren of opleidingsprogramma’s voor alleenstaande moeders.

Kiezen

Mercatorbuurt Mercatorbuurt Mercatorbuurt

Groups in Focus: bewoners organiseren zelf bijeenkomst In Zuidoost is met zogenoemde Groups in Focus extra ingezet op het bereiken van moeilijke doelgroepen in de wijkaanpak. Het uitgangspunt is dat bewoners zélf hun bijeenkomst organiseren. De participatiemakelaar schuift aan. Tijdens de begeleiding van bewoners­ initiatieven bleek dat bewoners vaak over een uitgebreid netwerk beschikken. Het aanhaken bij deze bewonersnetwerken past in de focus van de wijkaan­ pak in Zuidoost om eigen initiatief en zelfredzaamheid te stimuleren. De opzet is om een actieve bewoner uit de wijk zelf een bijeenkomst te laten organiseren voor de eigen doelgroep zoals moeders, jongeren of de Afrikaanse gemeenschap. De participatiemakelaar van Zuidoost begeleidt de bijeenkomsten en vertelt over de beschikbare budgetten voor bewonersinitiatieven. De wijze waarop de bijeenkomst wordt ingericht staat vrij. Vanuit de wijkaanpak zijn er enkele kaders en randvoorwaarden over onder andere de inhoud, het budget en het minimum aantal aanwezigen. De reacties op deze bijeenkomsten zijn zeer positief. Behalve informatie en uitwisseling over de wijkaanpak is ook de gezellige ontmoeting een resultaat van de bijeenkomst waar bewoners veel behoefte aan heb­ ben. Een groep vrouwen gaf aan: ‘Er zijn nu te weinig plekken waar wij gewoon als vrouwen onderling kunnen samenkomen om bij te babbelen.’ De vrouwen willen ook graag wat kunnen betekenen voor de jon­ geren én de ouderen in de EGK­buurt, bijvoorbeeld door het bezoeken van mensen thuis. Vijftig vrouwen opperden in hun focusgroep 19 ideeën voor de buurt.

Het budget voor bewonersinitiatieven is bedoeld voor projecten die iets extra’s betekenen voor de EGK­buurt. Bewoners komen met het idee en blijven actief bij de uitvoering van hun plan. Het stadsdeel heeft naast het stedelijk kader enkele voorwaarden geformuleerd over uitvoerbaarheid en financiële risico´s. Bewoners die een initiatief indienen worden uitgenodigd voor een gesprek met de participatiemakelaar. Samen vullen zij het projectplan en de begroting in. Over initiatieven kleiner dan 3000 euro besluit de programmamanager. Deze doet dat in samenspraak met de participatiemakelaar en de wijkcoördinator van de EGK­buurt. Over aanvragen groter dan 3000 euro brengt een adviescommissie advies uit aan het dagelijks bestuur. In de adviescommissie zitten professionals van de corporaties en het stadsdeel. In de commissie delen de verschillende partners ook op informele wijze kennis en ervaring over bewonersparticipatie en de lopende projecten.

Uitvoering Het opbouwwerk in Zuidoost (Stichting Maazo) is weggevallen. Daardoor is er een ‘gat’ ontstaan in de begeleiding van bewonersinitiatieven. Er komt een nieuwe aanbesteding in het voorjaar van 2010. De participatiemakelaar ondersteunt nu bewonersinitiatieven en bewaakt het traject: van het ophalen van ideeën tot en met de evaluatie. De participatiemakelaar helpt bij het concretiseren van het plan en toetst het op haalbaarheid. Bewoners met vergelijkbare ideeën worden met elkaar in contact gebracht. De bewoners dienen een financiële en inhoudelijke verantwoording te geven. Bij twijfel moeten bewoners bonnen overhandigen.

Transvaalbuurt Transvaalbuurt Transvaalbuurt

Evaluatie door professionals +++++++++++++++++++++++++++++  De persoonlijke en directe benadering van bewoners werpt zijn vruchten af.  De individuele begeleiding en hulp bij het toetsen van haalbaarheid van plannen is goed.  Bewoners weten hun weg naar collectieve ruimtes in de buurt voor hun activiteiten goed te vinden.

–––––––––––––––––––––––––––––––––––  Bij de beoordeling van de aanvragen is er in de adviescommissie vaak discussie over het al dan niet waarderen van de inzet van de initiatiefnemer. Sommige bewoners zijn bereid om zich geheel vrijwillig in te zetten, anderen vragen een vergoeding.

Budget Ruimte voor Compubrain Woonstichting de Key faciliteert het project Com­ pubrain. Een bewonersinitiatief waarbij buurtbewoners gratis computerlessen en huiswerkbegeleiding krijgen. Een dagelijkse groep van twintig tot dertig kinde­ ren krijgen huiswerkbegeleiding van vrijwilligers die voorheen zelf in de K­flats woonden en die inmiddels aan de universiteit of het HBO studeren. De Key stelt gratis bedrijfsruimte beschikbaar. Minister van der Laan bezocht Compubrain op 30 maart 2009.

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 + 2009 € 240.454 € 331.850 € 316.635 Gemiddeld bedrag per initiatief: € 22.616, aantal initiatieven gehonoreerd: 14

egk-buurt egk-buurt egk-buurt

De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbare budget minus 8% handelingskosten. Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.

26


Het vouchersysteem versterkt bewonersparticipatie 27

In 14 Nederlandse steden wordt gewerkt met het experimentele vouchersysteem. Dit tegoedbonnen­ systeem, bedacht door het LSA, geeft de bewoners meer invloed op hun wijk. Idee is dat zij écht zelf kunnen beslissen waaraan ze geld uitgeven. De Huurdersvereniging Amsterdam zette het voucher­ systeem in Amsterdam in drie buurten in. Kern van het vouchersysteem is dat het geld voor bewonersinitiatieven in de vorm van tegoedbonnen aan bewoners wordt gegeven. Met deze tegoedbonnen kunnen bewoners zelf hun initiatieven beta­ len. Het Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken (LSA) wil hiermee de positie van bewoners als samenwerkingspartner en initiatiefnemer versterken. De regie over de verdeling van de budget­ ten wordt daadwerkelijk uit handen gegeven aan bewoners die deel uitmaken van een zogeheten regiegroep. Experiment: het vouchersysteem in Amsterdam Dit jaar is bij wijze van proef in Amsterdam het vouchersysteem geïntroduceerd. In drie Amsterdamse buurten: de Dapperbuurt, Venserpolder (beide geen wijkaanpak-buurten) en de Reimerswaalbuurt (wel wijkaanpak-buurt) voert Huurdersvereniging Amsterdam (HA) in samenwerking met het Amster­ dams Steunpunt Wonen (ASW) de regie over het project dat zij ‘Bewoners aan het stuur’ genoemd hebben. Hoe werkt het? Bewoners met ideeën kunnen een voorstel indienen. Wanneer het voorstel goedge­ keurd wordt, dan krijgen ze een voucher (een waardebon) die vervolgens besteed kan worden. Voor de initiatieven gelden weinig beperkingen. Het moet wel gaan om initiatieven die de leefbaarheid van buurt ten goede komen. De indieners van een initiatief blijven zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van hun idee. Dat betekent niet dat ze alles zelf moeten doen. Met de waardebon kan ook ondersteu­ ning ingehuurd worden.


Aanpak vouchersysteem Ideeën Het ASW heeft in de drie buurten in samenwerking met stadsdeel, corporaties en lokale pers actief ideeën geworven door middel van informatiefolders en posters en een huis aan huis bezorgde uitnodiging voor een startbijeenkomst. Het ASW maakte ook vooraf al werkafspraken met de lokale partners (welzijnsorganisaties, corporaties, het stadsdeel, de politie, scholen, etc.) over hun inzet bij het opzetten van dit project in de buurt en de ondersteuning van de bewonersinitiatieven. Tijdens de startbijeenkomst worden de bewoners eerst geïnspireerd door korte presentaties van goede voorbeelden. Daarna gaan ze aan de slag in kleine groepen van ongeveer tien deelnemers om onder begeleiding van onafhankelijke gespreksleiders ideeën en initiatieven te ontwikkelen. De ideeën worden vervolgens besproken in een uitwer­ kingsbijeenkomst, waarna ze worden omgezet in een plan. Daarna volgt de beslissing van de regiegroep. De initiatiefnemers konden zowel onderling afspraken maken over de collectieve inkoop van diensten als over de planning in de buurt. Kiezen Het geld moet goed worden besteed. Voor toekenning van de vouchers gelden een aantal spelregels waaraan initiatieven moeten voldoen:  Het draagt eraan bij dat de bewoners prettig samenleven.  De wijk gaat er op vooruit.  Het is haalbaar en uitvoerbaar binnen de gestelde tijd.  Er ligt een datum vast waarop de uitvoering uiterlijk begint.  Het initiatief mag geen privé-belangen dienen.  Eventueel beheer en onderhoud van fysieke investeringen moeten geregeld zijn.  Het mag niet in strijd zijn met de wet.  De initiatiefnemers nemen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering.

Transvaalbuurt Transvaalbuurt Transvaalbuurt

Evaluatie door bewoners

++++++++++++++++++++++++++  Positief dat bewoners besluiten: het geeft vertrouwen en het zorgt dat er veel tussentijds contact mogelijk is.  De manier waarop de regiegroep de initiatiefnemers informeerde en ook tussendoor contact hield over het proces. Veel contact verliep via de mail.  De bewoners (vooral in Dapperbuurt) zijn vol lof over de ondersteuning door de regiegroep, opbouwwerkers en adviseurs in de regiegroep.  Er is contact geweest tussen verschillende projecten, wat soms tot samenwerking leidde en mensen heeft gesterkt in hun initiatief.  Men is tevreden over de financiële afhandeling.  Voor de regiegroep is het beoordelen van de begrotingen moeilijk.  Het is voor de regiegroepen vaak moeilijk om goede afwegingen te maken over wel/niet honoreren.  Het duurde soms lang voordat de regiegroep een besluit nam, en wijkraadplegingen zorgden verder voor vertraging (maar weinig frustratie door goede communicatie).

egk-buurt egk-buurt egk-buurt

In iedere wijk is een regiegroep van bewoners opgericht die de bewonersinitiatieven in behandeling neemt en bepaalt welke initiatieven vouchers krijgen. Een aantal betrokken professionals neemt deel als adviseur in de regiegroep. Deze professionals hebben alleen een advise­ rende rol en mogen niet meebeslissen over de bewonersinitiatieven. De regiegroep besluit en kan per initiatief vouchers uitdelen tot een maximumbedrag van 10.000 euro. Wanneer voor een initiatief een hoger bedrag nodig is, vindt er een wijkraadpleging plaats. Een wijkraad­ pleging is een vorm van stemmen in een bijeenkomst of een schriftelijke of digitale meningspeiling.  Het is in de Reimerswaalbuurt niet gelukt om een regiegroep samen te stellen omdat er geen lokale bewonersondersteuning (opbouwwerk) is en de organisatiegraad van de bewoners zeer gebrekkig en onstabiel is. De Reimerswaalbuurt is een vernieuwingsgebied waaruit veel mensen vertrekken hierdoor is een tekort aan langdurig betrokken bewoners. Dit is opgelost door voor alle initiatieven wijkraadplegingen te houden. Wel is er een bewonersplatform waarin de HA zitting heeft als adviseur.  De Dapperbuurt heeft wel een regiegroep. Een vertegenwoordiger van de HA, het stadsdeel en corporatie De Key hebben als adviseur zitting in de regiegroep. Het opbouwwerk is aanwezig.  Venserpolder beschikt eveneens over een regiegroep: De HA en het stadsdeel leveren hier ieder een adviseur voor de regiegroep, waarbij het stadsdeel (wijkcoördinator) ook contact onderhoudt met de beheermedewerkers van de corporaties.

Uitvoering Per buurt is een steunpunt opgezet waar bewoners hulp kunnen krijgen bij de uitvoering van hun projecten. Dit is per buurt verschillend inge­ vuld. In Reimerswaal is er veel ondersteuning geboden via het Wijksteun­ punt Wonen en het ASW (met aanvullende financiële middelen uit het bewonersbudget ikv de wijkaanpak). In de Dapperbuurt heeft het opbouwwerk de bewoners begeleid en in de Venserpolder is er bij gebrek aan opbouwwerk aanvullende ondersteuning ingehuurd vanuit het deelbudget “handelingskosten” en is een verzoek bij het stadsdeel neergelegd voor aanvullend budget. Het ophalen van bewonersinitiatieven via het vouchersysteem ging zo goed dat voor 1 juli 2009 ook al het budget van 2009 is gebruikt.

Budget

Budget 2008 Budget 2009 Bestemd 2008 + 2009 € 276.000 ¤ 276.000 ¤ 381.346 Gemiddeld bedrag per initiatief: ¤ 8.113, aantal initiatieven gehonoreerd: 47

aanpak aanpak aanpak voucher voucher voucher De budgetten 2008 en 2009 zijn het beschikbaar budget voor de drie buurten minus 8% handelingskosten.

Bestemd 2008 is het bedrag dat bestemd was op 1 juli 2009. Het aantal gehonoreerde initiatieven is ook op 1 juli 2009 gemeten.

verbinden verbinden verbinden

28


Het verbinden van de praktijk Gezamenlijk programma Bewonersparticipatie staat hoog op de agenda in het gezamenlijk programma van de wijkaanpak. Stimuleren, tempo maken, kennisdelen en faciliteren: dat doet Karin Daman, verbinder bewonersparticipatie in de Amsterdamse wijkaanpak. 29

Karin: ‘Deze periode lag het accent op de uitvoering van de bewonersinitiatieven, het experiment met het vouchersysteem en het verbreden van participatie naar alle lagen van de participatiepiramide.’ De participatiemakelaars zijn in de buurten flink aan de slag gegaan met de bewonersinitiatieven. ‘Het stedelijk kader voor bewonersinitiatieven was voor 2008 en 2009 ruim geformuleerd’, aldus Karin. ‘Dat gaf ruimte voor een eigen aanpak per buurt. In de werkgroep participatiemakelaars werd veel informatie uitgewisseld over die verschillende aanpakken. Een aantal stadsdelen dat voorop liep, heeft voorbeelden gedeeld met de anderen.’ ‘Participatiemakelaars kunnen heel goed aangeven wat de obstakels zijn voor de uitvoering en welke randvoorwaarden ingevuld moeten worden’, vervolgt Karin. ‘Dat procedures niet nodeloos ingewikkeld zijn bijvoorbeeld. Veel wordt opgelost door van elkaars oplossingen te leren. Als het nodig is, kan ik zaken doorspelen naar bestuurders of naar de wethouder Freek Ossel.’ Het komende jaar zal kennisuitwisseling en faciliteren de rol van de verbinder blijven. Karin: ‘Samenwerken is het speerpunt in 2010. Samen werken aan partnerschappen tussen bewoners, gemeente, corporaties en bewonersondersteuners op de verschillende lagen van de piramide. Zodat we met recht kunnen zeggen: bewoners zijn partner in de wijkaanpak.’

Leren samen met partners Mede op verzoek van de participatiemakelaars werden er naast de werk­ groepbijeenkomsten twee bijeenkomsten en één training gehouden, waaraan ook de corporaties en andere partners deelnamen:  6 april: bijeenkomst jongerenparticipatie (door DMO en Youngworks, met presentaties door het programmabureau wijkaanpak)  16 april: miniconferentie bewonersparticipatie (programmabureau wijkaanpak en Nieuwe Maan)  8 juni: training voor participatiemakelaars en –medewerkers van stadsdelen en corporaties (programmabureau wijkaanpak en Nieuwe Maan)

Vitale coalities in een snelkookpan Wat: Training participatiemakelaars 8 juni 2009 Aantal deelnemers: 14 Duur: drie dagdelen, inclusief diner Waardering: Goed Programmaonderdelen:  Hoe activeer je het zelfoplossend vermogen van een wijk? Inspiratie uit Rotterdam door Ton Huiskens  Bouw je eigen participatiepiramide – workshop over rollen en competenties  Vitale coalities en het betrekken van bewoners  Workshop dialoogmethodiek

Programma miniconferentie 16 april 2009 Doel: inspireren en handvatten geven voor de uitvoering van bewonersparticipatie Hoe: voorbeelden van ‘interactie en dialoog’ en coproductie met elkaar bespreken Aantal deelnemers: 52 (corporaties, stadsdelen, participatiemakelaars, bewonersorganisaties, bewonersondersteuners) Waardering: hoog en vraag om vervolg Presentaties:  Stichting de Bakkerij - Kinderparticipatie Transvaal  De Alliantie - Bewonersparticipatie herstructurering Staalmanpleinbuurt  Amsterdams Steunpunt Wonen (ASW) - Experiment vouchers in Reimerswaalbuurt  Stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer - Participatie bij stedelijke vernieuwing Slotermeer  Ymere - Open Planproces Tugelawegblokken, Transvaal  Zina Platform

Werkgroep bewonersorganisaties Het Programmabureau Amsterdamse Wijkaanpak heeft overleg met de werkgroep bewonersorganisaties. Daarin zitten de volgende partijen: de Huurdersvereniging Amsterdam (HA), het Amsterdams Steunpunt Wonen (ASW), Kompas en enkele bewoners die actief zijn in hun eigen buurt. Onderwerpen van gesprek in de eerste helft van 2009 waren:  knelpunten in de uitvoering van bewonersparticipatie naar aanleiding van het bewonersontbijt in de ambtwoning (8 januari)  vouchersysteem  evaluatie van bewonersinitiatieven

Leergang In de Leergang Wijkaanpak werd een middag aandacht besteed aan bewonersparticipatie. Nieuwe Maan en de SEV begeleidden deze middag.


Factsheets bewonersinitiatieven Factsheets met verhalen van bewoners ondersteunen het belang van bewonersparticipatie. In de eerste helft van 2009 werden 14 factsheets gemaakt over bewonersinitiatieven: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14.

Ieder kind een eigen boek Zuidoost Computerwijk Geuzenveld-Slotermeer Antenne Festival Slotervaart Kickbocksproject Osdorp, Wildemanbuurt De wereld in een straat Zeeburg, Indische Buurt Buurtcamping Slotermeer Geuzenveld-Slotermeer, Slotermeer Kunstwerk als entree voor de buurt Bos en Lommer, Robert Scottbuurt Schoonmaakfeest Noord, Nieuwendam Noord Jalan Jalan Festival Zeeburg, Indische Buurt Booming Baarsjes De Baarsjes Vrouwenzaak Noord, Nieuwendam Noord Gastouders Zuidoost, EGK Buurt Schaakproject voor kinderen Zeeburg, Indische Buurt Vrouwenfeest Slotermeer Geuzenveld-Slotermeer

De factsheets zijn te downloaden via www.wijkaanpak.amsterdam.nl

Geef je buurt een gezicht De traineepool van de gemeente Amsterdam heeft voor de Wijkaanpak de opdracht ‘geef je buurt een gezicht’ uitgevoerd. Trainees van pool 10 zijn de buurten ingegaan om samen met bewoners, ondernemers en andere professionals uit de buurt tot ideeën te komen om de buurt een gezicht te geven. Uiteindelijk kregen 5 ideeën een ‘go!’. Zo zijn een paar trainees aan de slag gegaan in Zeeburg, om actieve bewoners bij elkaar te krijgen. Deze bewoners werden benoemd tot ambassadeurs en kregen als missie om meer bewoners in de buurt te bereiken. Een ander groepje heeft in Amsterdam Noord de buurt heel letterlijk een gezicht gegeven. Zij maakten een fotomozaïek, welke is opgebouwd uit foto’s van de wijk. Samen vormden de foto’s het gezicht van vrijwilligster Ali de Keijzer die 43 jaar in de buurt woont en zich al jarenlang inzet voor haar buurt. De foto hangt ondermeer in het buurthuis, ziekenhuis en de bibliotheek. Op de fotomozaïek staat een citaat van mevrouw de Keijzer: “Als klein vlammetje maak ik deel uit van een grote vlam vrijwilligers die in de Banne wakkert.”

Dag van de Wijkaanpak De Dag van de Wijkaanpak op 25 september 2009 stond in het teken van bewoners. Het Sieraad in de Baarsjes was bomvol met 400 bezoe­ kers, waarvan ongeveer de helft bewoners. Er waren allerlei workshops en in een bestuurlijk atelier spraken bestuurders over de uitdagingen van de wijkaanpak. Ook werd het ‘Bewonersinitiatief 2009’ gekozen. Per buurt zijn een aantal initiatieven geselecteerd. Daaruit heeft een onafhankelijke jury er vijf genomineerd (zie achterkant). Het publiek koost op de Dag van de Wijkaanpak de winnaar: Het Transvaaljournaal. Alle partners die bij de wijkaanpak betrokken waren zochten elkaar op tijdens de drukke borrel na afloop van het programma.

Evaluatie budget bewonersinitiatieven Panelgesprekken bewoners Het programmabureau heeft materiaal verzameld over de stand van zaken van de bewonersinitiatieven per 1 juli 2009. Daarnaast zijn vanaf half augustus in 6 stadsdelen en over het vouchersysteem panel­ gesprekken met bewoners gehouden. De plus­ en minpunten die zij noemden zijn verwerkt in de stadsdeelteksten in dit rapport. De evaluatie maakte duidelijk dat de aanpak bewonersinitiatieven, ten opzichte van september 2008, een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt. In alle buurten bleek de werkwijze een groeiproces.

Transvaalbuurt Transvaalbuurt

Adviesbijeenkomst partners Alle gegevens over dit proces zijn verzameld en op 10 september tijdens een adviesbijeenkomst met alle partners (corporaties, stads­ delen, HA, ASW en Dienst Wonen) uit de wijkaanpak besproken. Zij concludeerden dat de initiatieven meer kwaliteit en variëteit hebben dan vorig jaar werd verwacht en dat het tempo bij de stadsdelen er inmiddels goed in zit. De partners signaleren ook dat het geven van een goede ondersteuning bij bewonersinitiatieven nog een knelpunt vormt. De belangrijkste aanbevelingen van de partners zijn:  Bewoners moeten overal een stem hebben in de keuze van projecten en bij de toekenning van geld. De manier waarop kan verschillen per stadsdeel.  Het is essentieel dat bewoners eigenaar blijven van hun initiatieven en de regie in handen hebben.  Een goede ondersteuning op maat is belangrijk. Wat goede ondersteuning is, kan verschillen per buurt en hangt af van de aanwezigheid van actieve welzijnsorganisaties en corporaties. Daarom is het goed dat de ondersteuning een verantwoordelijkheid is van de stadsdelen, zodat zij het maatwerk in de buurt kunnen organiseren.  Een goede communicatie en veel contact met en tussen bewoners is van belang voor het slagen van bewonersinitiatieven. Dit is een verantwoordelijkheid van de stadsdelen, die dit organiseren of faciliteren. In november wordt een werkconferentie over de aanpak van bewonersinitiatieven gehouden. Voor die tijd worden al keuzes gemaakt voor het kader 2010­2011.

egk-buurt egk-buurt Experiment met vouchers

Amsterdam deed afgelopen jaar een experiment met vouchers in drie buurten (één behorend tot de wijkaanpak, de andere twee tot het Grotestedenbeleid). Het vouchersysteem wordt in een apart hoofdstuk beschreven. Ook zijn de bevindingen van de evaluatie met bewoners daar opgenomen.

aanpak aanpak voucher voucher

Budget

Beschikbaar budget bewonersinitiatieven 2008 € 2.585.126

Bestemd budget bewonersinitiatieven 2008 € 2.216.549

verbinden verbinden

HART

Totaal aantal ingediende bewonersinitiatieven tot 1 juli 2009: 635 Totaal aantal gehonoreerde bewonersinitiatieven tot 1 juli 2009: 399

HANDEN

Budget is minus 8% handelingskosten

HOOFD

HART HOOFD

HANDEN HART

HANDEN

30


32

viering Offerfeest, Hudson(herdenkings)feest, Amsterdams kindergala met theater-voorstelling, kinder/ jeugdparticipa Mawadda, aerobics, Amikino, gastouder-opvang, inricht dierenontmoetingsdag, sport- en spelactiviteiten Ernest Sta 50 plus, noppessysteem, kerstdiner met discussie-bijeenkom technische know-how, kerstmidwinterdroomtocht, ieder kind boule baan, voetballen op de Dappermarkt, 6-wekelijks Gibraltarbadje en speeltuin, interculturele salon MHT 9: voor schoonmaakactie ‘leuke stek van der Pek’, Thabit Enasser jongeren, zomeractiviteiten, El-Noer, sporten speldagen, he zomervakantie schoolkinderen, jongerenactiviteiten, vrijw terugwinwarmte in Veenendaal en Laren, letters uit de Ba kickboksen (projectnaam Samurai Sports), El-Noer, paaslunch kamperen met buren/ bewoners in Hoge Veluwe, zwerfvuil o voor sterillisatie/castratie voor katten en honden voor de m workshops buurtkrant maken, verteltassen laten maken door talent voor de buurt, formeren schoonmaak-ploeg woensdag opknappen in de Commelin-straat, leren koken, vrouwen-em eigen buurt voor volwassenen, training ‘Joubertplein spee Noer, karate, Zina platform, golfcourt, programma jeugd ouderen inloop de dichter, ontmoetingsdag ouderen 50+, Po 1x per kwartaal voetbaltournooi organiseren, opstellen jeu culturen, kinderwerk op straat, sport- en spelolympiade, voo muziek installatie en lessen voor jongeren, breiwerk, Studi recycling da’s mooi, feestmiddag ouderen, samen eten, sam speelplaats Zonzeelstraat, El-Noer, cursus creatieve handen ontmoetings-bijeenkomst (Oklahomaflat), voetbaltenues + t sondersteuner,vakantiekamp voor kinderen van gezinnen knutselmiddagen, laat je zien, laat je horen. Leer je buren b Noer, voorlichting voor vrouwen, Dag buur man! Dag buurvrou elektriciteitshuisje, exposities in vitrines, viering 10-jarig bes splitsen, speelruimte jeugd met picknicktafels, kickbox gala 4 mei herdenking, ondersteuning Timorplein-community, acti Vrankendijke, sport en spelattributen voor ‘t Spinnewiel (kin vrouwenfeest, de wijk vertelt, community art project, 6- weke een koor, kinderen van de toekomst, opknappen speelplaats bij promoten van buurt, schaakbord tegen over het N computercursussen, zinvolle, ontspannen middagen oudere moestuin achter Viveportenstraat, Al Mawadda, zwemmen, o


se cultuur in Nieuw West, het Van der Pek meezingkoor, atie- en initiatieven, onderzoeken + uitvoering, stichting Al ting moestuin achter Viveporten-straat, kinderspeeltuin, aesplein, herdenking 4 mei/5 mei, culturele ambachtsmiddag mst, formeren schoonmaak-ploeg woensdag-middag, El-Noer, d een eigen boek, aanstellen bewoners-ondersteuner, jeu de gezamenlijk koken, feestverlichting tijdens feestdagen bij rdrachten, muziek, lezing, expositie, Slotermeerfestival 2009, ri, muziekgroep organiseert optredens en workshops voor et zelf opknappen van het Ceramplein, gezinsondersteuning, willigers in het zonnetje, excursie naar projecten met aarsjes, gastvrijheid in de Van der Pek, Transvaal-journaal, h en kinder-activiteiten, Jalan Jalan, beroepen-oriëntatietour, ophalen met kinderen, eten en koken met de buren, korting inima, opfleuren Tijl Uile spiegel-straat, budgetmarkt, L.A.T., bewoners, El-Noer, mode en kleding, atelier K en K, vrouweng-middag, speelgelegenheid jeugd met begeleiding, tuinen mpowerment, fancyfair De Meidoorn, basis kappers cursus in ltuin’, sporten met de kinderen v/h complex (wekelijks), Elopstellen voor spel en creativiteit, kookcursus, fancy Fair, op-up café, kindvriendelijke afvalbak op het J.P. Thijsseplein., ugdprogramma spel/creativiteit, El-Noer, culinaire mix van orlichtings-campagne (boodschappen)diensten stadstuinen, io 52nd, buurtspeeldagen in het kader van milieu educatie, men praten, fotoproject ‘kinderen van Transvaal’, opknappen narbeid, beeldend project: onze buurt, 3x per jaar ouderen training voor Venserboys, DapperBuren, aanstellen bewoner n met een minimuminkomen, zomerfeest, spelletjes- & beter kennen, ansichtkaarten verspreiden over Transvaal, Eluw!, APK-opleiding, geveltuin voor flat stadstuinen, verfraaien taan Noorderhof, alternatief voor schotel-antennes, enquête a, kamperen met buren/ bewoners in Hoog Veluwe, El-Noer, ieve moeders, speel- en sociaal-culturele activiteiten complex nderen), zitsculptuur, een buurt voor iedereen, taaltraining, elijks gezamenlijk koken, antennefestival, wereldmuziek door s Zonzeelstraat, buurtwebsite + betrekken jongeren/scholen NH Tropenhotel, bingomiddag voor ouderen in Buurt 1, en, klussen voor vrouwen, veld voetbal competitie, inrichting opvoed ondersteuning voor mannen, 1 juli viering- afschaffing

33


34

slavernij, bijdrage bewoners aan buurtkrant, kerstboom, stam vrouwenbijeenkomst, zandkastelen bouwen, barbecue voor wereldmuziek door een koor, benefit show, bloembakken, g aan het stuur, ken je geschiedenis, jong en oud, barbecue te Al Mawadda, fietslessen, een gezinsprogramma, gericht op o opruimacties, kunstwerk Robert Scott, Rafi, een familievo vrouwenfeest voor alle dames v/h complex, El-Noer, theater speelplein Robert Scottplein, being a jellybar, hangplek jon iftar avond tijdens de ramadan, Nisa for Nisa, fietslessen, lev van Galenstraat door muur-schildering, buurttuin Corantijn, the om de 2 maanden v/h complex, Nisa for Nisa, empoweren huiswerkbegeleiding, Postjesbuurt kinderkunstroute, rom inrichting ST Paulusschool, Nisa for Nisa, Beter bewegen, bewonersplatform, waterfietsen, kennismaking met marokka met als beloning uitje naar de Efteling, het organiseren van ee Alkhmiessa, actiedag ‘Reimerswaal leeft’, aankleden buurtc voor beginners, paspoort naar de toekomstdroom, fietspro naar gebruiksgroen, opknappen huisje Flierefluiterpad/ Wi uitstapje voor kinderen, koken voor mannen, kindervide vrouwenverwendag, speelplekken, sterk in samenleven, inricht van Landlust’, paasactiviteit, kinderbingo, zakgeldproject, b participatie ouderen, orgelconcert + lezing, tuinendag Wij KAP, verbeteren vaardigheden migrantenjongeren, aanpak s kinderen (6-14 jaar) in Buurt 5/ Rousseaubuurt, steuntje in d doen, ISCC, sport en spel voor meisjes, deskundigheidsbevo belcanto- en musical concert, natuurlijk schoon, beplanten va met kinderen, klassieke muziek in Jeruzalemkerk, zomerfee Calandlaan 200, ISCC, inloop vrouwen en meiden, kinderk tuinieren voor mindervaliden, Madame Chocola, bloembolle computerles voor vrouwen, ontmoetings- en cursusruim multiculturele Keti Kotie, geveltuin merelstraat, jongerenplatf buurtbijeenkomst: stop huiselijk geweld, opknapbeurt spe Vogeldorp, taalles voor allochtone vrouwen, grasmat op z’n k activiteitenruimte flat C en D Pieter Calandlaan (speelruimte) met behoud identiteit voor marokkaanse jongeren, jong Klinkenbergstraat,vaste clubmiddag op dinsdag 50+, yoga parkeergarages JvZplantsoen beplanten, stichting Raja – zwe Geuzenschilders, educatief tuinproject, inrichtingen en onder toneel < 8 jr., Sanskriet Taalles, verschillende uitstapjes voor


mpottdag, cameratoezicht, Baarsjes Buzz, barbecue, multiculti alle bewoners in de zomer, Al Mawadda, modecafĂŠ, naailes, groen en meubilair stoep Vrankendijke, videofilm bewoners evens bingo met muziek, kinderactiviteiten (feest) i/d zomer, ontmoeting, participatie en opvoed ondersteuning, rap battle, oorstelling, buurtcamping Slotermeer, gesprekstechnieken, r, samen kijken & foto cursus, grote plantenactie, verfraaiing ngeren Burg Vening Meineszlaan, uitwisselingsbijeenkomst, vend schaakspel, speelmiddag voor kinderen, opfleuren Jan ee-naaicursus, huiswerkbegeleiding, grote schoonmaakacties n doe je zo, borrel pink 1019, buurtfeest, professionaliseren mmelmarkt op Kruisherenpad, opvoedingsondersteuning, kunstenaars adopteren een bewoners initiatief, versterking anse cultuur, weekend leesclub op zondag, schoonmaakactie en milieudag, lichamelijke beweging en welzijn voor mannen, centrum Erik de Roodestraat, kralenworkshop, arabisch les oject, sport en spel voor kinderen, schaakclub, van kijkgroen iltzanglaan, bustocht, naaicursus, spelen bij de buurvrouw, eofilm over de buurt, veiligheidsteam, vogelnestkastjes, ting bewonerscentrum, kinderpersbureau â&#x20AC;&#x2DC;de koningsvrouwen buurtkeuken, muurschildering, promotieteam schone buurt, jsgerenbuurt, steuntje in de rug I, zwemmen met je buren, stortvuil, styling voor een appel & een ei, circusmiddag voor e rug II, inventariseren bij kinderen in de buurt wat ze willen ordering bewonersplatform, slatuinen weg: van pad tot parel, an boombakken, ISCC, naschoolse opvang, schoonmaakactie est 2009, Holy Phagwa, bloembakken bij hoofdingang flat P. kookmiddagen, beplanten boomkransen R. Claeszenstraat, en plaatsen in de omgeving van Jan van Zutphenstraat, ISCC, mte voor ouderen, sportactiviteiten voor buurtbewoners, form beschilderen muren, ISCC, Aerobics, jongerenprojecten, eeltuin Slotermeer + spelactiviteiten kinderen, buurtbrunch kop, voetbaltoernooi 16 - 23 jr., voetbaltoernooi (buurtfeest), ), Nisa for Nisa, mode en ontwerp, bewustwording, integreren gerendebat, activiteit voor 28 bewoners, trapveldje Karel zonder grenzen, bloembakkendag bloembakken op daken emlessen voor vrouwen, picknick e.a. voor kinderen en ouders, rhouden tuinen rond Diamant, zaalvoetbal, kindervoorstelling r bewoners, taekwondo in Slotervaart, badmintonnen 20+,

35


36

naaiclub voor volwassenen, kinderfilm-project, eigen films o vrouwen, marokkaanse vrouwen in beweging: koken en avo mythologie, van kijkgroen naar gebruiksgroen, tegengaan voorlichting over wijzigingen in Ziekenfonds, wijkwebcafĂŠ, Overtoomse Veld, sportactiviteiten, uitje voor ouderen, Hind Stuger â&#x20AC;&#x201C; muziek maken in Overtoomse Veld, gezellige middag speelparadijs, meidenclub voor tienermeiden, orgelconc multiculturele excursies, dagtocht naar historische pla activiteitenmiddag voor kinderen, naaicursus, thema avond stichting steunpunt voor ontwikkeling en participatie (SSOP), over beroepsonderwijs/ nadelen vroegtijdig school verlate dinertijd, Nisa for Nisa, tabak, alcohol, drugs en jongeren kinder kookclub 6-11 jaar, internetcafe met betrekking tot huiswerkbegeleiding, samen koken, uitstapjes / busreizen v ouders en kinderen, knutselen voor kinderen 3-12 jaar, inri bewoners Libo flat, eten met de buurt 55+/ kennismaking b aanstellen bewoners-ondersteuner, knutselmiddagen voor 8-11 jaar, 6-wekelijks gezamenlijk koken, moeders van Overt yoga avontuur voor kinderen 8-12 jaar, kamperen met buren/ b overleg en begeleiding met betrekking tot problemen sociaa opstellen voor spel en creativiteit, wereld buurtfeest voor b folklore, yoga avontuur voor kinderen 4- 8 jaar, voorlichting Amsterdamse Bos, bewustwording slavernij; kinderparade in jaar ouderen ontmoetings-bijeenkomst (Oklahomaflat), sp naaiclub voor vrouwen, geveltuin voor flat stadstuinen, excu koffie ochtenden voor ouderen en alleenstaanden, speel- en s mozaieken Rembrandtparkfestival, nieuwjaarsbijeenkoms Zonzeelstraat, toneelstuk Rafi Rembrandtparkfestival, ho themabijeenkomst en vrouwenfeest, bijdrage bewoners aan Orkest van de smaak, voorlichtingsbijeenkomst over pube bloembakken, groen en meubilair stoep Vrankendijke, opening voor allochtone vrouwen: uit isolement halen, wereldkookcl tijdens Rembrandtparkfestival, voorlichting 50+ (omtrent spre en organisatoren tijdens Rembrandtparkfestival, vrouwenoch workshops en voorstelling kindercircus Rembrandtp, voor mozaieken voor mannen, paasbrunch voor ihb Surinaamse ou in kerstsfeer voor ouderen, zieken en gehandicapten, prom zijn voor ouderen, zieken en gehandicapten, pannenkoeken communites Art, creatieve kinderworkshop creamclub


over hun buurt laten maken, stichting Raja – Aerobics voor ond organiseren voor de buurt, Hindilessen & thematische waaigroen, stichting Raja – Aerobics voor jonge vrouwen, , organiseren van uitstapjes voor bewoners, moeders van di taalles (deel 1t/m deel 3), adopteer een speelplek, Steven g voor ouderenclub Jeruzalem, spaanse les niveau 2, Ballorig certen, gitaarles voor kinderen, bewonersondersteuner, aatsen in Nederland, teakwando, aanleg geveltuintjes, den ouderen en gehandicapten, Kinderkarweiteam 10-14 jr., , computerworkshops voor de jeugd, informatiebijeenkomst en, fijnschilderen, Ons Dorpshuis, ontmoetingsruimte rond n, discussiebijeenkomst: omgang verschillende generaties, buurtleven.nl, Nisa for Nisa, maatschappelijke oriëntatie, voor mannen, Nisa for Nisa, samen lezen, uitje/ gezinsdag ichting moestuin achter Viveporten-straat, buurtfeest voor buurtbewoners met Movib, knutselen Voor kinderen 4-8 jaar, kinderen, voorlichting GGD 55+, knutselen Voor kinderen toomse Veld, sportactiviteiten, lotgenoten contact etcetera, bewoners in Hoge Veluwe, MOS - iftar, voorlichting, lezingen, al/ economisch niveau, hoofddoek binden, programma jeugd bewoners Karel Klinekbergstraat, volkenkundig bezig zijn/ gs-campagne (boodschap-pen)diensten stadstuinen, rondje n klederdracht; 6 - 12 jaar, arabische les voor vrouwen, 3x per peelmiddag, voorlichting: opvoeden voor jonge vrouwen, ursie naar Belgie voor vrouwen (MOS), internationaal koken, ociaal-culturele activiteiten complex Vrankendijke, workshop t, buikdansen voor kinderen, opknappen speelplaats oe multiculturele (buurt) activiteit organiseren, vervolg, buurtkrant, culinaire workshops voor kinderen en optreden ertijd, vanaf 11 jaar en ouderen, couscous met zuurkool, g Rembrandtparkfestival en dansworkshops, inloopochtenden lub, kinderen bouwen mini vlotjes en doen een wedstrijdje eekuren org’s), keramiekcursus, catering voor alle vrijwilligers htend in de Baarsjes: conversatie en uitwisseling, keramiek, rlichting over de monarchie 55+, schildersclub ‘t Ezeltje, uderen, surinaams hoofddoeken binden, contact- muziekdag motiefeest step/ aerobics, zonnebloemdag: Gezellig samen bakken met kinderen, orgelconcerten Aug.kerk, cinema CC,

37


Stadsdeel Bos en Lommer

38

Stadsdeel de Baarsjes

Stadsdeel Geuzenveld Slotermeer

Stadsdeel Osdorp


Stadsdeel Noord

Stadsdeel Zeeburg

Vouchersysteem

Deze bewoners deden mee aan de panelgesprekken over bewonersinitiatieven. De meesten zijn zelf initiatiefnemer


40

Cultureel­educatieve uitstapjes voor mannen uit Osdorp

Wat? Cultureel­educatieve uitstapjes voor mannen uit Zuidwest Kwadrant naar bijvoorbeeld het Spoorwegmuseum, Museum Van Speeldoos tot Pierement, Museum De Cruquius en Sint Bavokerk.

Wie? Bert Kollerie

Waarom? ‘Mannen stimuleren om op een leuke, laagdrempelige manier in contact te komen met cultuur op plaatsen waar zij vanuit zichzelf niet snel naartoe willen of kunnen gaan’, aldus Bert

Hoe wordt het uitgevoerd? Het project is opgezet door één bewoner. Aan de uitstapjes doen zo’n vijftig mannen per keer mee. Er zijn al een paar uitstapjes geweest. De verwachting is dat er steeds weer nieuwe mensen mee zullen gaan.

Betekenis voor de buurt? De verschillende groepen (mannelijke) bewoners raken meer met elkaar vertrouwd omdat zij samen ‘op stap’ gaan. Bovendien hebben de uitstapjes een positief effect op cultuurinteresse en –deelname. Dat komt niet alleen ten goede aan de mannen zelf, maar ook aan hun vrouwen en kinderen. Onderzoek wijst uit dat cultuurparticipatie een belangrijk element is in het verhogen van onderwijsprestaties en het verhogen van de integratie van verschillende groepen in een wijk.

g

ine m o en

er d


41

Wat?

‘Pittig gekruid’: wortelen in je buurt

Kruidentuin in de Wieringenwaardstraat in Amsterdam Noord.

Wie? Inge Stuijf en Hannelore Bohl.

Waarom? ‘Om alle volwassenen en kinderen te laten genieten van een tuin’, zegt Inge. ‘Hier kunnen ze eerlijk tuinieren en dat is goed om te ontstressen. De tuin brengt buurtbewoners op een leuke manier samen en er ontstaat meer verantwoordelijkheidsgevoel voor het groen in de woonomgeving.’

Hoe? De kruidentuin van 9 bij 15 meter is op 3 juni in samenwerking met kin­ deren en ouders aangelegd. De buurtbewoners mogen gebruik maken van de kruiden en helpen mee om de tuin te onderhouden. Verder organiseren ze een lentefeest en een oogstfeest, waar wordt gekookt met de kruiden uit de tuin.

Betekenis voor de buurt? De kruidentuin wordt enthousiast gebruikt en onderhouden door ouders en hun kinderen. Inmiddels is er op initiatief van een andere bewoner een picknicktafel aangevraagd en is de kruidentuin een hele gezellige ontmoetingsplek geworden.

g

ine m o en

er d


42 42

Schaakproject voor kinderen

Wat? Schaakclub Zeeburg, een schaakproject voor kinderen.

Wie nam het initiatief? Mustapha el Jarmouni. Hij wil alle kinderen in stadsdeel Zeeburg leren schaken.

Waarom? Mustapha: ‘Omdat niet iedereen reguliere schaaklessen kan betalen. Het is goed voor het analytisch denkvermogen van kinderen en het blijkt een positieve invloed op schoolprestaties en gedrag te hebben. Maar bovenal is het gewoon hartstikke leuk om te doen.’

Hoe wordt het uitgevoerd? Elke donderdag krijgen vierentwintig kinderen les in buurtcentrum de Meevaart. De aanmelding loopt grotendeels via scholen en Civic Zee­ burg. Schaakclub Zeeburg heeft twee gediplomeerde schaaktrainers. De lessen vormen een combinatie van leuke opdrachten en spelletjes die bijdragen aan het schaakbegrip. Alle deelnemende kinderen krijgen een werkboek en een schaak CD­rom voor thuis.

Betekenis voor de buurt? De schaakclub wordt een plek in de buurt waar mensen elkaar ontmoeten. Niet alleen voor kinderen, maar ook voor volwassenen. De schaakclub werkt ook aan uitbreiding van haar netwerk en activiteiten, zodat nog meer mensen de club weten te vinden.

g en o

er d e n i m

Meer informatie Buurtcentrum de Meevaart Telefoon: 06­18 29 82 90 E­mail: schaakzeeburg@hotmail.com


43

Budgetmarkt de Baarsjes

Wat? Budgetmarkt op het Columbusplein in de Baarsjes.

Wie? Bewoners van de Werkgroep Samen Meedoen.

Waarom? ‘De kredietcrisis is extra hard voor mensen met een krappe beurs’, zegt Laura Papendorp namens Samen Meedoen. ‘We wilden een gezellige dag organiseren met niet alleen een kleding­ en rommelmarkt, maar ook een informatiemarkt voor praktische tips en adviezen over wonen, inkomensondersteuning, schuldhulpverlening, zorg en ziektekosten, en belasting. Daarnaast was er ruimte voor ontmoeting tussen bewoners en kon men workshops volgen over uiterlijke verzorging.’

Met wie werd het uitgevoerd? De bewoners van de Werkgroep Samen Meedoen wilden hun jaarlijkse kledingmarkt uitbreiden en hebben daarvoor partners gezocht. De markt is georganiseerd in samenwerking met het opbouwwerk (stichting Dock), DWI, de adviseur Armoedebeleid van het Stadsdeel en de Budget­ karavaan, een initiatief van de gemeente Amsterdam en DWI.

Betekenis voor de buurt?

g

ine m o en

er d

De markt was succesvol door de combinatie van goede sfeer, leuke koopjes en slimme tips. Mensen die niet zo makkelijk de weg vinden naar diverse organisaties konden nu rechtstreeks door die instanties worden aangesproken. Het project is een goed voorbeeld voor andere buurten en krijgt al navolging.


44

De Vrouwenzaak

Wat? Een ondernemersatelier voor vrouwen uit Nieuwendam­Noord. Sinds maart 2009 experimenteren veertien vrouwen in een voormalige kerk met het starten van een eigen bedrijf. De vrouwen zijn gecertificeerd of nog bezig met een opleiding.

Wie? Een aantal vrouwen trof een jaar lang voorbereidingen om hun eigen bedrijf te realiseren en om de Vrouwenzaak op te richten.

Waarom? ‘In de Vrouwenzaak word je gestimuleerd’, zegt schoonheidsspecialiste Amina Airir. ‘We zijn net zussen. We steunen elkaar en we leren van elkaar.’

Hoe wordt het uitgevoerd? De ruimte is beschikbaar gesteld door Stadsgenoot. De onderneemsters in de dop krijgen in samenwerking met het Ondernemershuis les in bedrijfskunde, financiën, belasting en marketing. Bovendien volgen ze workshops van vrouwen die al een eigen onderneming zijn gestart. De onderneemsters stromen na één jaar door naar hun eigen ruimte zodat een nieuwe groep vrouwen kan starten in de Vrouwenzaak.

Meer informatie: www.vrouwenzaak.com


45

Gastouderschap aan huis

Wat? Kleinschalig Innovatief Gastouderschap (KIG). Vrouwen uit de EGK­buurt in Zuidoost vangen kinderen thuis op.

Wie? Guillaumine Nelom. Zij is inmiddels projectleider van (KIG). Het viel haar op dat er veel ondernemerszin is bij Surinaamse en Antilliaanse vrouwen in deze wijk.

Waarom? Guillaumine: ‘Om de economische positie van vrouwen uit de EGK­ buurt te versterken. Veel vrouwen hebben een uitkering en vaak alleen middelbaar onderwijs gevolgd, maar vangen wel al op informele manier kinderen thuis op.’

Hoe wordt het uitgevoerd? In 2008 behaalden 18 vrouwen in de EGK­buurt het certificaat. Acht vrouwen zijn inmiddels gastouderschap aan huis begonnen. Met een bijdrage van de wijkaanpak geven zij op hun beurt vrouwen uit de buurt met een uitkering ook een training in het gastouderschap.

Wat is het resultaat? Het project is een groot succes. De training voldoet aan de eisen van de wet Kinderopvang. Het behaalde certificaat biedt de vrouwen ook de kans om een pedagogische opleiding te starten. KIG is een opleidingsprogramma van Stichting Kansrijk Ondernemen Nederland (KON) voor (allochtone) vrouwen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Meer informatie: www.stichting­kon.nl


46

Vrouwenfeest Slotermeer

Wat? Een gezellig muzikaal feest voor vrouwen op 21 maart in de kantine van het Nova College in Slotermeer.

Wie? Najoua Benmoussa.

Waarom? ‘Om allochtone vrouwen uit hun isolement te halen en andere vrouwen te ontmoeten’, zegt Najoua. ‘Ook hebben autochtone vrouwen vaak een bepaald beeld over allochtone vrouwen, vooral wanneer ze een hoofd­ doek dragen. Ze denken dat die vrouwen vaak somber en gesloten zijn. Ik wil autochtone vrouwen laten kennismaken met een andere kant van allochtone vrouwen, door hen te zien dansen en plezier beleven.’

Hoe? Het feest werd georganiseerd in het kader van 8 maart Internationale Vrouwendag en 21 maart Internationale Dag tegen Racisme. De bewo­ nerscommissie Buurtgenoten, waarvan Najoua voorzitter is, heeft het vrouwenfeest gedurende drie maanden voorbereid. Ze kregen daarbij financiële en facilitaire ondersteuning van stadsdeel Geuzenveld­ Slotermeer en woningcorporatie Stadgenoot. De corporatie bood de commissie ondersteuning in de vorm van vergaderruimte.

Betekenis voor de buurt? De in totaal zeventig deelnemers waren erg te speken over het feest en hopen op een herhaling. De verwachting is dat allochtone en autochtone vrouwen zich meer betrokken voelen bij elkaar en bij de samenleving.


47

Hudsonstraat feest

Wat? Feest in de Hudsonstraat in de Baarsjes op 16 mei.

Wie? Gré Wams en Mohamed Aznag.

Waarom? 2009 Staat in het teken van 400 jaar relaties New York­Amsterdam. Gré: ‘Kapitein Henry Hudson voer in 1609 voorbij het eiland Manhattan de rivier op, later de Hudsonrivier gedoopt. Hier ontstond de handels­ post Nieuw Amsterdam, het latere New York. Als er ergens feest moet worden gevierd, is het wel in de Hudsonstraat.’

Hoe? Buurtorganisaties sloten zich aan en er werden contacten gelegd met Amerika. Woningcorporaties Stadgenoot, de Key, Rochdale en Eigen Haard namen een deel van de feestkosten voor hun rekening en hielpen mee bij de uitvoering. De participatiemakelaar van Stichting Dock steunde de twee initiatiefnemers bij hun plannen. De feestelijke middag stond in het teken van samen eten en drinken, spetterende maritieme optredens, eigentijdse rapmuziek en een multiculturele modeshow. Welzijnsorganisaties en de woningcorporaties presenteerden zichzelf op een informatiemarkt. Drie gelukkige loterijwinnaars mogen een week meevaren op de replica De Halve Maen op de Hudson River.

Betekenis voor de buurt? De buurt wil meer doen rond het thema ontdekkingsreizigers. Dat geeft een positief beeld van de wijk en meer verbondenheid met de buurt.


48

Moestuinproject

Wat? Een gezamenlijke moestuin voor bewoners in de Viveportestraat in de Reimerswaalbuurt in Osdorp.

Wie? Mohamed Hajoui.

Waarom? De Reimerswaalbuurt ondergaat sloop­ en nieuwbouwwerkzaamheden, maar ondertussen wordt er ook nog gewoond. Mohamed: ‘Tijdens een buurtoverleg bleek er behoefte aan een ontmoetingsplek. Het leek ons leuk om een plek te hebben waar we onze eigen groenten en fruit kunnen verbouwen en waar we onze kinderen kunnen leren over milieu en gezonde voeding.’

Hoe? Met hulp van Ymere, Kooter Hoveniers en studenten die in ruil voor diensten gratis wonen, kwam de moestuin van de grond.

Betekenis voor de buurt? De tuin roept grotendeels enthousiaste reacties op. Er ontstaan hier ook weer nieuwe initiatieven zoals buurtbarbecues. Het werkt verbindend en inspirerend. Mensen raken met elkaar aan de praat als ze daar zijn. Inmiddels hebben achttien bewoners een plek waar ze hun sla, aardbeien, komkommers en tomaten laten groeien. Er is zelfs een wachtlijst.


49

Muurschildering Slotervaart

Wat? Een muurschildering gemaakt door buurtgenoten en leerlingen van het Comenius Lyceum in Slotervaart.

Wie? Kenneth Echteld.

Waarom? Het thema van de muurschildering is ‘markt’. ‘Een markt is een plek van ontmoeting en van alle culturen’, aldus Kenneth. ‘Ik wilde met dit kunstproject de buurt en de school met elkaar verbinden.’

Hoe? Gedurende acht maanden werkte Kenneth samen met leerlingen van het Comenius Lyceum, kinderen uit de buurt en hun ouders aan het kunst­ werk. Ze maakten foto’s van onder andere de Albert Cuyp en de Ten Katemarkt en maakten er prachtige collages van. Een zoon van Kenneth, een landschapsarchitect, hielp met fotoshop het ontwerp te maken. In totaal deden ruim 200 mensen uit zeker dertig culturen mee.

Betekenis voor de buurt? De grote grijze muur straalt nu met al zijn kleuren een warme sfeer uit. De muurschildering is over het hele buurtplein te zien. Iedereen is enthousiast. Het project fleurt de wijk niet alleen op, het vergroot ook de sociale cohesie in de buurt en het brengt mensen in contact met kunst.


50

Empowerment en bijles

Wat? Ontmoeting en kennisuitwisseling tussen vrouwen uit de Robert Scottbuurt in Bos en Lommer.

Wie? Kadizja Lazaar en Massaouda el Hamdi.

Waarom? Om iets te doen aan het isolement waarin veel vrouwen verkeren en om kinderen met een oplopende leerachterstand te helpen. Kadizja: ‘Hun moeders kunnen vaak niet met huiswerk helpen omdat ze de taal niet spreken. Zelf hebben ze dus ook behoeft aan taal­ en inburgerings­ lessen’.

Hoe? Vijfentwintig vrouwen en ruim dertig kinderen komen wekelijks bij elkaar in buurtcentrum Erik de Rooden. Naast huiswerkbegeleiding voor kinderen, ontmoeting en taallessen, vertellen voorlichters van Mentrum en GGD hier over voeding, depressies, gezondheid en opvoeden. De Robert Scottvrouwen koken ook wekelijks samen in een keuken die door het ROC gratis ter beschikking is gesteld. Eén keer per maand nodigen zij de buurt uit om te komen eten.

Betekenis voor de buurt? Empowerment, inburgering en bijscholing: dit bewonersinitiatief slaat drie vliegen in één klap. Het is een groot succes omdat het door vrouwen zelf wordt uitgevoerd. Het haalt de vrouwen uit hun isolement en kinderen worden bijgeschoold.


51

Buurttuintje Spreeuwenpark

Wat? Buurtontmoetingsplek in de Vogelbuurt, Amsterdam­Noord

Wie? Henk en Jolanda Vester

Waarom? Om een thuisgevoel te creëren. ‘Ons balkonnetje is te klein voor een familie van zes personen. Daarom zaten we geregeld met tuinstoelen, limonade en kopjes koffie in het park mét extra bekers voor buurt­ genoten. Buren kwamen er al snel bij. Zo kregen we het idee voor een ontmoetingsplek.’

Hoe? Een deel van het Spreeuwenpark in de Vogelbuurt is opnieuw ingericht met twee picknicktafels, houten tuinstoelen en twee kruidentuinen. Mensen met een verstandelijke beperking van de nabijgelegen zorg­ instelling Cordaan, helpen mee om de tuinen te onderhouden.

Betekenis voor de buurt? Buurtbewoners zitten geregeld in het park en voeren gespreken met elkaar. De mensen groeten elkaar vaker en ze nodigen elkaar ook uit bij hen thuis. Diverse bewoners gebruiken de kruidentuin en leren elkaar zo op een laagdrempelige manier kennen. Bovendien ontstaan er plannen om meer te doen voor de buurt, zoals schoonmaakacties.


52

Tuineninspiratiedag Wijsgerenbuurt

Wat? Tuineninspiratiedag op 26 juni in de Wijsgerenbuurt in Geuzenveld­ Slotermeer.

Wie? Willy Wieringa.

Waarom? Om groen in de buurt onder de aandacht te brengen. Willy: ‘Ik ben een echt tuin­ en bloemenmens. Groen kan de buurt verbinden. Kijk naar de moestuin, daar wisselen mensen van allerlei verschillende culturen recepten met elkaar uit. Superleuk.’

Hoe? Bewoners uit de buurt stelden hun eigen tuin open voor het publiek. Ook de gezamenlijke moestuin werd deze dag officieel geopend en er was een plantenmarkt. De dag werd afgesloten met een barbecue. De Tuineninspiratiedag kwam mede tot stand in samenwerking met Ymere, de huismeester Wijsgerenbuurt en het Amsterdams Steunpunt Wonen. Vorig jaar organiseerden het Steunpunt en Ymere een feest in deze buurt. Het draaiboek daarvan konden de buurtbewoners dit jaar weer gebruiken.

Betekenis voor de buurt? Op het buurtfeest kwamen tachtig bezoekers af van verschillende leeftijden. Momenteel maken twaalf bewoners gebruik van de tuin. Zeven personen staan op de wachtlijst. Groen zorgt voor sociale controle en de Tuineninspiratiedag brengt mensen op ideeën wat ze gezamenlijk met groen in de buurt kunnen doen. Zelfbeheer en verantwoording dragen voor je eigen leefomgeving worden hiermee aangewakkerd.


53


54

Transvaaljournaal

Wat? Transvaaljournaal in Transvaal, Oost­Watergraafsmeer. Jongeren van 12 tot 20 jaar filmen de buurt.

Wie? Hicham Aoulad­Said

Waarom? Hicham: ‘Met het maken van een mediaproductie doen jongeren een beroep op hun eigen talenten en vaardigheden, wat weer ten goede komt aan hun algemene ontwikkeling en meningsvorming. Tegelijkertijd krijgen ze meer binding met de buurt en betere contacten met de buurtbewoners. Daarnaast leren ze omgaan met filmapparatuur.’

Hoe? Veel jongeren uit de buurt werken mee aan het journaal, dat maandelijks wordt vertoont via de lokale omroep en te zien is op Internet. Zij worden daarbij ondersteund door professionals aan de hand van een participa­ tiemodel. De jongeren verdiepen zich in de buurt en stappen actief af op bewoners, buurtorganisaties, ­activiteiten en andere zaken die ze in de wijken tegenkomen.

Betekenis voor de buurt?

ge

n en n o w

!

Het Transvaaljournaal toont wat er leeft in de buurt en geeft aanleiding tot discussie. Door dit initiatief worden andere buurtinitiatieven beter zichtbaar. Naast buurtbewoners krijgen ook andere betrokken organisaties en instellingen een beter beeld van de buurt en kunnen die kennis weer toepassen in hun praktijk. Bovendien ontstaat er meer begrip tussen jongeren en andere buurtbewoners en zal hun verstand­ houding verbeteren.


55

Winnaar bewonersinitiatief 2009:

Het Transvaaljournaal!


56

Gerard Anderiesen,­ directeur woning­ corporatie Stadgenoot ‘In gesprek zijn met bewoners is vanzelfsprekend voor onze manier van gebiedsgericht werken. Wij streven naar kwaliteit in wonen en leven. Maar kwaliteit is niet iets wat een corporatie eigenhandig bepaalt. Mensen weten zelf heel goed wat zij belangrijk vinden. Dus moet je als corporatie de buurten in. Dat doen wij uiteraard al een aantal jaren met behulp van onder andere gebiedsregisseurs en huismeesters. Maar door onze fusie vorig jaar hebben we dit nog nadrukkelijker tot een speerpunt gemaakt. Dat heeft zich dit jaar gemanifesteerd in de ope­ ning van drie buurtentrees: toegankelijke ruimtes waar de huismees­ ter bewoners kan ontvangen en waar bewonersgroepen ook kunnen vergaderen. Volgend jaar openen we er nog een aantal. Zo staan we meer open voor problemen, klachten, maar ook tips en initiatieven van buurtbewoners. De functie van huismeester is de laatste jaren trouwens flink opgewaardeerd. Het gaat al lang niet meer enkel om het indraaien van een lampje. Zij vormen een onmisbare schakel als het gaat om het leggen en onderhouden van sociale contacten in de buurt. Ik was laatst in Nieuwendam-Noord. Een aantal bewoners had daar het idee om samen met een kunstenaar de hallen in hun trappenhuizen op te fleuren met tegeltableaus. Dat is natuurlijk fantastisch. Dat maken wij financieel

‘Buurtentrees voor een laag­drempelig contact met bewoners’ graag mede mogelijk. Ik besef des te meer dat dit soort initiatieven pas goed van de grond kan komen, wanneer onze mensen fysiek in de buurt zijn. Als een bewoner met een goed idee eerst contact moet op­ nemen met ons organisatiekantoor, dan werp je een enorme drempel op. Daarentegen is het contact met de huismeester laagdrempelig en daarmee moedigen wij dit soort bewonersinitiatieven aan. Het bouwen aan een prettige, leefbare buurt is een wisselwerking tussen corporaties en bewoners. Toch zie ik nog vaak dat hoofdzakelijk de oudere Neder­ lander actief is in bewonerscommissies en de traditionele inspraak- en participatieavonden bezoekt. Daarom hebben we ook veel huismees­ ters van bijvoorbeeld Turkse, Marokkaanse of Surinaamse achtergrond. Omdat we dan het gesprek met die verschillende groepen makkelijker kunnen aangaan. Als je goed in beeld wilt hebben wat mensen in de buurt willen, dan is het absoluut belangrijk dat álle groepen worden bereikt.’


36

Ger Timmer, portefeuillehouder wijkaanpak en gebiedsgericht werken in Bos & Lommer ‘Ik vind het vanzelfsprekend dat het buurtgericht uitvoeren van over­ heidsplannen in samenwerking met bewoners gebeurt. Niet alleen om draagvlak te creëren, maar ook omdat plannen er beter én concreter van worden. Bewoners weten namelijk het beste wat er nodig is om hun buurt te verbeteren. Bewonersparticipatie zorgt voor gelijkwaardigheid. Ik mag dan wel een bestuurder zijn, maar ik wil niet tot een overheid behoren die op afstand over mensen beslist. Ik ben regelmatig aanwezig bij bewoners­ vergaderingen in Erasmuspark en in Guldenwinckel. Mijn twee collegaportefeuillehouders bezoeken ieder ook in twee buurten de bewoners­ vergaderingen. Bij die zeswekelijkse bijeenkomsten, ondersteund door het opbouwerk, is eveneens een buurtregisseur van de politie aanwe­ zig, iemand van de buitendienst en een buurtmanager. Samen bespre­ ken we de agenda van de bewoners en plannen van het stadsdeel. Het stadsdeel is te gast en dat we er zijn wordt gewaardeerd. De rol van ambtenaren verandert sowieso. Natuurlijk is er beleid, zijn er kaders en is niet alles vrij, maar we nemen tegenwoordig meer met een open houding kennis van de agenda van de buurt. Bewoners mogen van mij hoge verwachtingen hebben. Zij realiseren zich uiteraard dat

‘Bewonersparticipatie zorgt voor gelijkwaardigheid’ het geld bij ons vandaan komt en dat de deelraad uiteindelijk over de plannen beslist, maar daar gaan ze op een heel ontspannen manier mee om. Wij hebben op onze beurt ook hoge verwachtingen van bewoners. De bewonersagenda wordt gaandeweg steeds meer ondersteund door bewonersenquêtes via Internet. Dat is positief, want zo worden veel meer mensen bereikt dan alleen de deelnemers aan de bewoners­ vergadering. Ook de bewonersinitiatieven, klein en groot, bereiken een grotere groep mensen. De uitvoering hebben bewoners compleet in eigen hand. Hebben zij een goed idee, dan dragen zij ook de eerste verantwoordelijkheid. Dat zorgt voor saamhorigheid in de buurt. De betrokkenheid van bewoners bij de buurt en bij elkaar is gewoon zichtbaar.’

57


58

Tamar Hagbi, regiomanager Woonstichting De Key ‘De activiteiten die voor en door bewoners worden ontplooid, zijn on­ misbaar voor een geslaagde wijkaanpak. Daarbij blijft onze rol redelijk bescheiden. Wij maken het mede mogelijk, maar de bewoners doen het echte werk. Zo ben ik heel trots op Compubrain, een stichting in de EGK-buurt in Zuidoost die is opgericht door een Ghanese gepensio­ neerde priester en systeembeheerder. Hier krijgen Afrikaanse jongeren huiswerkbegeleiding van bewoners, ondersteund door vrijwilligers die vroeger ook huiswerkbegeleiding kregen en nu aan de universiteit of HBO studeren. Wij faciliteren dit bewonersinitiatief door de ruimte beschikbaar te stellen. Ik ben heel blij dat zij nu officieel steun hebben gekregen en onderdeel zijn geworden van de wijkaanpak. Voor De Key is dit de ultieme vorm van participatie: een initiatief dat op de lange termijn leidt tot empowerment. Op dit moment zijn we bezig met enkele experimenten op het gebied van bewonersparticipatie. Als grootste studentenhuisvester van Amsterdam, merken we bijvoor­ beeld dat studenten niet warmlopen voor traditionele vormen van participatie. Daarom gaan wij volgend jaar met hen brainstormen over nieuwe vormen. In de EGK-buurt willen we een bewonerscommissie oprichten en hebben we een oproep gedaan aan onze bewoners.

‘Empowerment is hard op weg om te slagen’ Daar hebben we 71 reacties op ontvangen. Dat is echt heel erg veel. Dankzij de wijkaanpak zien mensen dat hun stem belangrijk is en dat er echt naar ze wordt geluisterd. Ik ben ervan overtuigd dat als wij dit vóór de wijkaanpak hadden geïnitieerd, er minder aanmeldingen voor een bewonerscommissie waren geweest. Veel mensen zijn bereid om wat te doen. Ook degenen die hiervoor niet echt met hun buurt bezig waren. Een aandachtspunt is mijns inziens de manier waarop de geza­ menlijke partners communiceren met bewoners. Onlangs bleek uit een onderzoek dat een op de twaalf Nederlanders laaggeletterd is. Daarvan woont ruim 30% in de aandachtswijken. Dat zijn me een aantallen! Als wij dan communiceren dat bewoners een voorstel moeten indienen in drievoud, haken mensen af. Daar kunnen we onszelf ongetwijfeld nog in verbeteren.’

37


38

Ramon Schleijpen en Danielle Driessen adviseurs van Nieuwe Maan ‘De afgelopen twee jaar hebben we in de wijkaanpak als adviseurs bewonersparticipatie gewerkt. We zijn erg trots op wat er allemaal gebeurd is. We zien dat de partijen in de buurt het adagium van minister Vogelaar ´Bewoners als partner in de wijkaanpak´ serieus hebben opgepakt. In dit rapport staan zoveel goede voorbeelden! Wij hielpen in de buurt met het vormgeven van de ontmoeting met bewoners. Een goede dialoog voeren en zorgen voor een prettige sfeer is volgens ons essentieel bij het betrekken van bewoners. Daarmee hebben we in veel buurten er aan bijgedragen dat de groep bewoners die uitwisselt met professionals groter en diverser is, meer een afspiegeling van de buurt. Professionals hielpen we bij het ontwikkelen van een participatieagenda en het inzetten van communicatie. Terugkijkend constateren we dat het vertrouwen in de buurten versterkt is en dat er een goede infrastructuur is opgebouwd. Maar dat betekent niet dat bewonersparticipatie klaar is. Stadsdeel, corporaties en bewoners hebben volgens ons een blijvende relatie met elkaar. En die moet je onderhouden.

‘Stadsdeel, corporaties en bewoners hebben een blijvende relatie met elkaar’ We hebben een paar aanbevelingen voor de komende tijd:  Over de dialoog: betrek ook de nieuwe mensen die actief zijn geworden, maar accepteer dat niet iedereen altijd wil meedoen.  Wat betreft de samenwerking: probeer bewoners ook te betrekken bij de meest urgente aanpak, bijvoorbeeld bij thema´s zoals onderwijs en veiligheid.  De ondersteuning van bewonersinitiatieven zou zich wat meer kunnen richten op het héle uitvoeringsproces.  Blijf communiceren over resultaten en over de samenwerking zelf. Bewoners voelen zich dan echt (mede-) eigenaar.  Ontwikkel kennis en expertise over bewonersparticipatie in uw eigen organisatie. Investeer in competenties van de professionals in de buurt om daadwerkelijk effectieve verbindingen te kunnen leggen.’

59


60

Jacob Nielen, sociaal wijkbeheerder voor Ymere in de Van der Pekbuurt, Amsterdam-Noord ‘In september 2008 organiseerden we op het Van der Pekplein ‘Plannen in pannen’, een gezellige bijeenkomst waarbij bewoners met elkaar gingen koken en eten. Ondertussen hielden ze brainstormsessies over manieren om de buurt te verbeteren. In totaal zijn daar 71 ideeën uit voortgekomen. Daarna begint voor mij het echte sociaal activeren. Ik merk namelijk regelmatig dat wanneer mensen een goed idee hebben, ze vervolgens heel passief kunnen worden en denken: ik heb een plan ingediend en dat knappen jullie van Ymere en het stadsdeel maar op. Ja, zo werkt het natuurlijk niet. Dus ga ik, soms met iemand van het stadsdeel, naar de bewoners toe om uitgebreider over hun ideeën te praten. Wat bedoelen ze en hoe zien ze het plan voor zich? Natuurlijk moedig ik ze ook aan om mee te helpen hun eigen initiatief te realise­ ren. Ik heb een vertrouwensband met bewoners en geef ze een zetje in de rug. Maar ze staan er niet alleen voor. We gaan het samen doen. Inmiddels zijn de spelregels bekend, de budgetten aangevraagd en kunnen we de bewonersinitiatieven gaan realiseren. Dat heeft even op zich laten wachten. Waarom? We leerden dat belangenverstrengeling op de loer ligt. Als je bedragen voorbij ziet komen van pakweg een halve ton, dan moet je daar voorzichtig mee zijn. De wijkaanpakgelden

‘Ik geef bewoners een zetje in de rug’ zijn natuurlijk voor bewonersinitiatieven, maar als een bewoner een documentaire over zijn buurt wil maken en aanbiedt dat een familie­ lid kan filmen voor de beraamde kosten van 50.000 euro omdat hij documentairemaker is… dat is lastig natuurlijk. Daarom hebben we een denktank gevormd van bewoners en een vertegenwoordiger van Ymere en het stadsdeel. Samen beoordelen zij de initiatieven zodat we eerlijke en objectieve beslissingen kunnen nemen. De bazaar, dit voorjaar weer gehouden, is een goed voorbeeld van een geslaagd bewoners­ initiatief. Deze wordt al enkele jaren georganiseerd maar omdat er nu meer budget is, hebben we het grootser kunnen aanpakken en beter kunnen promoten. Veel mensen hadden zich ingeschreven voor een gratis kraam om hun spullen te verkopen. Er kwamen ontzettend veel buurtbewoners op af. Dat was zo fantastisch. Je ziet dat mensen een geweldige dag hebben en een goede band met elkaar ontwikkelen.’


John Sedney, penningmeester van de Huurdersvereniging Amsterdam ‘Om de aandachtswijken te verbeteren, moeten we bewoners benaderen als producent en deskundige van hun eigen woon­ en leefomgeving. De komst van het vouchersysteem ging als een lopend vuurtje door de drie buurten. Mensen komen daardoor sneller met elkaar in contact. Je ziet de sociale cohesie met sprongen toenemen. Het leuke van het vouchersysteem is dat de bewoners zelf over de initiatieven beslissen. We merken dat mensen dat heel serieus nemen. Bovendien blijken ze kritisch. De sociale controle is gigantisch. Het is immers gemeenschapsgeld en men wil voorkomen dat het geld in iemands zak verdwijnt of dat het aan iets onbenulligs wordt uitgegeven. Bewoners willen dat een initiatief een duurzame betekenis heeft voor de buurt. Dat vind ik een enorm positief signaal. In de regiegroep van elke buurt zit ook een afgevaardigde van de corporaties en het stadsdeel. Dat heeft ontzettend leuk gewerkt. Vanuit hun eigen discipline bekeken zij hoe een en ander in goede banen kon worden geleid en effectief kon worden opgepakt. We zijn nu bezig met de evaluatie, maar wij zijn er in grote lijnen voor dat dit proces in ieder geval nÛg een periode moet worden voortgezet. Elke buurt is namelijk verschillend. De aanpak is dan ook in alle drie de

‘Het vouchersysteem maakt van bewoners deskundigen’ wijken anders geweest. We moeten het systeem aanpassen aan de spe­ cifieke kenmerken van de buurt en het moet aanslaan bij de bewoners. Maar met voldoende ondersteuning kan het vouchersysteem overal werken.’

61


Amsterdamse Wijkaanpak, halfjaarrapportage