Page 1

Gevaarlijk schoppen tegen Spekman

V

roeger was het wel zo duidelijk. De minister-president en zijn ploeg waren allen excellentie. Kamerleden werden aangesproken met weledelgestrenge heer en de correcte titel voor gemeenteraadsleden was edelachtbare. Geen twijfel over mogelijk. Samen met menig ander heilig huisje sneuvelden ook deze geboden in de jaren zeventig, tijdens het kabinet-Den Uyl. Tegenwoordig halen zelfs gerespecteerde journalisten het niet meer in hun hoofd politici aan te spreken met hun titels. Dat de normen voor het bejegenen van politici losser zijn geworden, merkt ook PvdA-voorzitter Hans Spekman geregeld. De denominaties die hij via anonieme internetberichten dagelijks over zich heen krijgt uitgestort, zijn op z’n zachtst gezegd vrijmoedig. Ik zal ze hier niet citeren, maar door de bewoordingen zouden ook de ‘vrije geesten’ van het kabinet-Den Uyl flink ontsteld zijn. Spekman had er genoeg van en besloot de berichten integraal openbaar te maken; hij pleitte hierbij voor een „beschavingsoffensief”. Deze oproep deed Spekman op zijn persoonlijke Facebookpagina, een plaats waarop hij wel vaker direct de discussie aangaat met de burgers in het land. Met zijn 4.654 Facebookvrienden en 12.867 volgers op Twitter is hij met recht een actieve sociale-

De zaak-Spekman toont aan dat het contact met politici via Facebook en Twitter nieuwe omgangsvormen vergt, vindt Clara v an de W i el.

mediaparticipant te noemen. Als man van het volk vindt hij dat iedereen hem kan aanspreken. U bent het niet eens met de nieuwe WW-regeling? Spekman gaat erover met u in gesprek. Uw grootmoeder wordt te weinig gedoucht? Onvermoeibaar biedt hij een luisterend oor. Een nieuwe manier van contact met politici is geboren. Het feit dat dit contact via een ander medium gebeurt, verandert noodzakelijkerwijs ook de vorm en inhoud van dat contact. Waar vrienden elkaar in brieven

nog uitvoerig begroetten, zijn moderne e-mails al verworden tot korte telegramberichten, zonder enige vorm van decorum. Dit geldt ook voor de berichten die via internet worden gestuurd aan gezagsdragers. Het zijn niet voor niets sociale media, waarin we plots ‘bevriend’ zijn met onze volksvertegenwoordigers. De uitlatingen op deze media zijn persoonlijk, direct en uitgesproken informeel. Niet alleen de ontevreden klanten die Spekman boos tot de orde roepen zijn hiervan een illustratie. Ook zijn fans demonstreren dit, als ze hem aanmoedigen met het liefkozende ‘Spekkie’. Hoewel hij op Twitter en Facebook tevens meldt hoe fijn de feestdagen met de familie waren, is de Hans Spekman op de sociale media niet zomaar gelijk te stellen met de persoon Hans Spekman. Zelfs niet met de politicus Spekman. Eerder zijn zijn internetaccounts te zien als een soort fora waarop het beleid van zijn partij driftig bediscussieerd wordt. Dit gebeurt niettemin op een heel persoonlijke manier, zowel door het feit dat burgers – als ware hij hun buurvrouw – persoonlijke beslommeringen met Spekman delen, als door het feit dat hij heel openhartig met hen in discussie gaat. Beleid, politicus en persoon lopen hier dus constant door elkaar. Rechtvaardigt dit de scheldkanon-

nades die Spekman naar zijn hoofd krijgt geslingerd? In geen geval. Het gepubliceerde gescheld is laag-bijde-gronds en onacceptabel. Maar de onduidelijkheid die er bestaat over het nieuwe contact met politici is er wel een verklaring voor. Daarom is het onvoldoende om ‘Gert Kruier’, die Spekman de meest afschuwelijke dingen toewenste, slechts af te doen als een geesteszieke zonder enige fatsoen. Het lastige is juist dat hij dat waarschijnlijk helemaal niet is. Krui-

Spekman wordt ‘Spekkie’. Oftewel: hoe gedragen we ons op de sociale media? er zal de caissière in de supermarkt ongetwijfeld dagelijks een prettige avond wensen en zijn sollicitatiebrieven beginnen met de aanhef ‘Geachte’, maar in zijn berichten aan bekende figuren op internet is hij volledig de weg kwijt. ‘Kruier’ richt zich als een soort gilles-de-la-tourettepatiënt tegen een bepaald begrip van Spekman, als boegbeeld van het PvdA-beleid waarmee hij het zo hartgrondig oneens is. Zijn woordendiarree is misschien nog het best te vergelijken met het

door elkaar schudden van je disfunctionerende computer of het schoppen tegen een parkeerautomaat. Je weet dat het niks uithaalt, maar het lucht zo lekker op. Dat achter de internetidentiteit ‘Hans Spekman’ daadwerkelijk een persoon zit, lijkt in het besef van ‘Kruier’ helemaal verdwenen te zijn. Hiermee staat hij symbool voor het nieuwe contact met politici, waarin omgangsnormen volstrekt onduidelijk zijn geworden. Politici presenteren zich op internet persoonlijk, als een directe vraag- en klaagbaak voor boze burgers, maar hierdoor wordt het onduidelijk hoe we ons tot hen moeten richten. Waardoor een dwaas eenvoudig de plank volledig en kwaadaardig misslaat. En precies daarom is het goed dat Spekman de haatberichten openbaar maakt en aan de kaak stelt. Om de vraag op te werpen: hoe moeten we ons gedragen ten opzichte van politici op sociale media? Als persoon, ambt en beleid op die media op een ingewikkelde manier in elkaar overlopen, moet voor het gedrag dat we daar tegen hen aannemen een duidelijk kader worden gevonden – voordat een dwaas internetidentiteit en werkelijke persoon op een echt gevaarlijke manier door elkaar haalt. C lara van de W iel is masterstudent geschiedenis en publiciste.

Schoppen tegen Spekman  

Schoppen tegen Spekman