Issuu on Google+

Niet alle arbeid adelt Achter de bar of kassa en aan de lijn bij telemarketing; geldbeluste studenten hebben vooral simpele baantjes om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Daarmee verdringen ze laagopgeleiden van de arbeidsmarkt en doen ze werkervaring op waar ze cv-technisch weinig aan hebben. Dat moet toch anders kunnen. tekst Clara van de Wiel / interviews Floor Boon / foto’s Dingena Mol

D

e werkstudent is al bijna een pleonasme geworden. Meer dan driekwart van de studenten heeft tegenwoordig een bijbaantje om de studie te bekostigen. Bijster origineel zijn ze daarin niet. De meesten nemen genoegen met een baantje achter de bar of toonbank. Een groot deel van het relatief laagbetaalde en ongeschoolde werk wordt daarmee door studenten gedaan. Met het gevolg dat veel voorheen fulltimebanen inmiddels uiteen zijn gevallen in talloze deelbaantjes. Geen goede ontwikkeling, meent bijzonder hoogleraar arbeidsmarkt & ongelijkheid Wiemer Salverda. Al die bijklussers zorgen er namelijk voor dat lageropgeleiden moeilijker aan een baan komen. ‘Het werk in de supermarkt of de horeca wordt in bijvoorbeeld Frankrijk bijna altijd gedaan door fulltimers. Dat was hier vroeger ook zo. Maar dat soort banen zijn hier nu nog maar nauwelijks beschikbaar. De mensen die daadwerkelijk zijn aangewezen op dat werk worden dus verdrongen van de arbeidsmarkt.’ Nederland loopt met deze ontwikkeling in Europa voorop. Tachtig procent van het minstgeschoolde werk wordt hier uitgevoerd door een overgekwalificeerd persoon. Zoals een student. ‘De overlap tussen werk en studie is in Nederland de afgelopen decennia geëxplodeerd. In de jaren zeventig was het onder jongeren zo dat ze óf werkten, óf studeerden. Studenten worden

10

FoliaMagazine

Zo kan het ook De meeste studenten heb-

tegenwoordig enorm gestimuleerd om te gaan werken. Dat is opvallend, omdat bijvoorbeeld in België juist maatregelen worden genomen om dat te temperen. Studenten mogen daar maar een beperkt aantal uren werken, mede om die verdringing op de arbeidsmarkt tegen te gaan.’ Naast een zakcentje zien studenten hun werk vaak ook als een opstapje voor de toekomst. Dat merkt men ook bij het Loopbaan Advies Centrum (LAC) van de UvA, waar studenten

‘Voor studenten is het lucratiever hun tijd in hun studie te steken’ aankloppen voor advies over hun eerste stappen op de arbeidsmarkt. ‘Het opbouwen van een goed cv is zeker belangrijker geworden,’ zegt Marie-Elise van den Hoek Ostende van het LAC. ‘Met alleen maar een diploma kom je tegenwoordig niet meer zo eenvoudig aan een baan.’ Maar ook zij merkt op dat bijbaantjes niet zaligmakend zijn. ‘Als iemand hier komt met alleen maar drie jaar ervaring bij de Albert Heijn, dan raden wij ze aan verder te kijken.’ Wel benadrukt ze daarbij dat niet alleen betaald werk daarbij van belang is. ‘Beginnen achter de receptie en vervolgens

doorgroeien binnen een bedrijf kan handig zijn, maar gebeurt echt niet altijd. Belangrijker is het om te kijken naar waar je intresse naar uitgaat en waar je ervaring in wilt opdoen in je toekomstig vakgebied. En om vervolgens buiten je studie activiteiten te zoeken die daarop aansluiten zoals een stage, vrijwillegerswerk of student-assistentschap.’ Laagbetaald werk levert studenten op de lange termijn dus weinig op. Dat denkt ook Salverda. ‘Zulk werk heeft vaak helemaal niet zo’n positieve invloed op de studie. Diverse onderzoeken suggereren dat het voor studenten lucratiever is hun tijd in hun studie te steken.’ Voor de ambitieuze en werklustige student is het volgens hem beter om iets te zoeken dat qua niveau en interesse aansluit op de studie. Zoals een baantje aan de universiteit, of in de vorm van een eigen bedrijfje. Salverda: ‘Denemarken is daarvan een goed voorbeeld. Daar is een veel sterkere cultuur van het leerling-werken. Veel bedrijven hebben daar een leertraject, waardoor men tijdens het studeren al kwalitatief goede werkervaring op kan doen.’ Salverda pleit er voor ook in Nederland dergelijk werk te stimuleren. Zowel voor de arbeidsmarkt, als voor de ontwikkeling van studenten. ‘Al lopen die natuurlijk wel weer het gevaar dat ze blijven hangen in een te goede baan en hun studie dan uiteindelijk niet afmaken.’

ben een bijbaan in een café, restaurant of winkel. Niet erg origineel en ook weinig lucratief. Waar valt wél goed te verdienen? Drie succesverhalen.

Giselle Barbosa (21) econometrie (afgerond) en rechten Bijbaan: model Waar: Amsterdam Hoeveel: gemiddeld zo’n acht uur per week, varieert sterk Verdiensten: heel wisselend, maar gemiddeld 1000 euro per maand   ‘Twee jaar geleden ben ik ontdekt in de tram. Ik ging boodschappen doen met mijn sloffen aan en een fotograaf vond dat wel bijzonder. Vanaf toen is het heel snel gegaan. Vroeger werkte ik twee of drie dagen per week als hostess, secretaresse en in de horeca om rond te komen, maar

sinds een jaar verdien ik mijn geld volledig met modellenwerk. In dit vak is het belangrijk een opvallende persoonlijkheid en verschijning te hebben en doelgericht te werk te gaan. De ene maand heb ik twee klussen, de volgende twee maanden geen een. Tijdens drukke periodes van mijn studie, bijvoorbeeld toen ik mijn scriptie schreef, kan ik gemakkelijk een paar maanden niet werken. Zolang mensen maar niet vergeten dat ik er ben. Bij mijn werk hoort niet alleen het poseren tijdens een opdracht zelf, maar ook mijn netwerk goed onderhouden, sporten om in vorm te blijven en mijn portfolio actueel houden. Ik doe daarom ongeveer drie shoots per maand alleen om nieuwe foto’s te krijgen. Mijn stelregel daarbij is dat ik daar niet voor betaal. Het moet

mij uiteindelijk geld opleveren. Mensen denken al gauw dat je als model heel veel verdient. Zoals Kate Moss bijvoorbeeld, die verdient miljoenen per jaar. Bij mij ligt dat echt anders. Het is moeilijk om precies aan te geven hoeveel ik werk en wat ik verdien. Sommige klussen betalen niet zo goed, maar hebben wel een groot bereik. Commerciële opdrachten kunnen tussen de driehonderd en de tweeduizend euro per dag opleveren. Ik ben in december afgestudeerd als econometrist en nu net begonnen met rechten. Ik begon mijn studie tijdens de bankencrisis en ik kreeg direct uitgelegd welke rol schuld daarin heeft gespeeld. Uit principe heb ik daarom nooit geleend. Ik heb heel bewust altijd mijn eigen geld willen verdienen. Met modellenwerk lukt dat beter dan ooit.’

FoliaMagazine

11


Bijbaantjes