Page 1


HET OPENLUCHTSTATION

Veel grote stations zijn de afgelopen jaren grondig verbouwd. De meeste stations in Nederland zijn echter klein of middelgroot. Door digitalisering van de service, de groei van het aantal reisaanbieders en de introductie van de OV-chipkaart voldoen veel stations niet meer aan de gewenste kwaliteit. Stationsgebouwen raken buiten gebruik, het ontvangstdomein – de plek die de reiziger verwelkomt en informeert – is in de openlucht komen te liggen. Het openluchtstation is toe aan een integraal herontwerp. Een ontwerp dat het ontvangstdomein reorganiseert, het stationsgebouw een nieuwe betekenis geeft en de relatie met de stationsomgeving verbetert. In opdracht van de Spoorbouwmeester, NS en ProRail hebben we een nieuwe visie voor het openluchtstation ontwikkeld.

‘Het’ openluchtstation bestaat niet. We zijn gestart met een nationale en regionale analyse van meer dan 300 stations De verschillen binnen deze groep zijn groot: Alkmaar en Vierlingsbeek zijn allebei een openluchtstation, maar erg verschillend. Daarom hebben we een typologie voor het openluchtstation opgesteld met representatieve stations voor ieder type. Voor ieder station brachten we in beeld welke ruimtelijke opgaven en kansen er lagen en hoe het station kan worden verbeterd. De voorbeeldanalyses en -ontwerpen zijn geabstraheerd tot algemeen toepasbare ontwerpprincipes. De handreiking ‘Het openluchtstation’ laat zien hoe stations weer aantrekkelijk, comfortabel, functioneel en levendig kunnen worden gemaakt.


halte zonder gebouw

passagestation

gebouw (deels) niet in gebruik

TYPES


Definieer Maak een duidelijk gedefinieerd en goed herkenbaar ontvangstdomein

definieer

verbind visueel

Verbind visueel Creëer visuele verbindingen tussen ontvangstdomein en omgeving

beschut wachten

Zorg voor comfortabel, beschut wachten Het ontvangstdomein vraagt minimaal één overdekte wachtruimte

koppel

Schoon op Verwijder ongebruikte outillage

schoon op

verbind functioneel

Verbind functioneel Tak het ontvangstdomein goed aan op de omgeving

comprimeer

locatiespecifiek

Maak locatiespecifiek Herstel de balans tussen generieke outillage en middelen en locatie-eigen eigenschappen

voorzieningen

Verhoog het voorzieningenniveau Onderzoek aanvullend lokaal, regionaal, recreatief of tijdelijk programma

sloop

Koppel het stationsgebouw Open het stationsgebouw excentrisch en plaats outillage en informatie binnen

Sloop (een gedeelte van) het gebouw Wanneer het gebouw structurele verbetering van het stationsgebied en de omgeving in de weg staat

Markeer excentrisch ontvangstdomein Maak de loopverbindingszone herkenbaar d.m.v. architectonische of landschappelijke middelen

Bied via gebouw toegang tot ontvangstdomein Voer de excentrische loopverbindingszone door het stationsgebouw

markeer ontvangstdomein

Comprimeer Streef naar één hoofd-ontvangstdomein

gebouw deel ontvangstdomein

herbestem

Herbestem Stationsgebouwen kunnen een plek bieden aan functies uit de omgeving

Verleg de loopverbindingszone Verleg de logistieke structuur, zodat het stationsgebouw weer het centrum vormt

verleg loopverbindingszone

ONTWERPPRINCIPES

Orden maak ruimtelijk onderscheid tussen de transferzone en de velden met geclusterde outillage en info

orden

verbeter openbare ruimte

Verbeter de openbare ruimte Versterk op die manier de waarde van het stationsgebouw


station Almere Muziekwijk, bestaande situatie

station Almere Muziekwijk, transformatie


Project details Naam Locatie

Het Openluchtstation NL

Programma

350 kleine en middelgrote stations

Oppervlakte

Ontwerpend onderzoek

Opdracht

onderzoek, handreiking

Periode

2016-2017

Client

Spoorbouwmeester, NS, ProRail

Team

Rick ten Doeschate, Gert Kwekkeboom, Ingrid van der Heijden, Jan Lebbink, Joeri Sowka, Fernanda Romeu

Credits

Beelden

Civic architects

station Almere Muziekwijk, bestaande situatie

station Almere Muziekwijk, transformatie


Civic | The Cloud Collective Donauweg 10 1043 AJ, Amsterdam info@civicarchitects.eu +31 20 846 0158 www.civicarchitects.eu

Het openluchtstation  
Het openluchtstation  
Advertisement