Issuu on Google+

4

Thema Auteur

Foto AFP, Rizwan Tabassum

De Oogst december 2009


De Oogst december 2009

Thema Hans Frinsel

5

Hij kwam bij ons ‘Hij kwam bij ons heel gewoon, de Zoon van God als Mensenzoon…’ Tekst en muziek van dit prachtige hedendaagse geestelijke lied roepen samen een stemming van diepe eerbied en inkeer op. En zeker, diep ontzag is op zijn plaats als we aan het ontzagwekkende wonder denken dat God tot ons kwam als mens in Jezus Christus. Maar het wonderlijke bestaat niet alleen daarin dát Hij kwam, maar juist ook hóe Hij Zich openbaarde.

Die menswording is een groot mysterie, maar tevens ook zo uniek dat het voor velen moeilijk is te accepteren. God had op ‘vele wijzen in de profeten’ tot de mensen gesproken, zoals Hebreeën 1:1 het zegt. Het ‘voordeel’ van die vorm van openbaring is dat er altijd ruimte is – of liever gezegd dat wij altijd menen ruimte te kunnen nemen – voor verschil in interpretaties. Dit komt ons eerlijk gezegd vaak ‘handig’ uit en dient ons gemak. Wanneer we moeite hebben met Gods Woord, kunnen we ons achter deze verschillende interpretaties verschuilen als excuus voor onze eigen voorkeur.

Geconfronteerd Gods bedoeling was niet dat wij er eigenmachtige uitlegging op na zouden houden (2 Petr. 1:20). Ons verstaan is echter zo beperkt, ons zicht op God zo wazig en ons hart zo arglistig, dat de mens zelf nooit in staat is zich een volledig en juist beeld te vormen van wie God is en wat Hij wil. We zien altijd als door een spiegel in raadselen.

We zien altijd als door een spiegel in raadselen Maar dan doet God iets dat elk misverstand uitsluit, dat niet voor tweeërlei uitleg vatbaar is en dat elk excuus onmogelijk maakt. Hij stapt onze werkelijkheid binnen. Enkele jaren wordt de mensheid van aangezicht tot aangezicht geconfronteerd met hoe God gekend wil zijn! Dat heeft een diepe indruk achtergelaten in deze wereld, die nog steeds doorwerkt.

Heel ongewoon Bovengenoemd lied brengt de kern van het Evangelie naar voren, het grote wonder van de menswording van Christus. God die ons als mens ontmoet. Onvoorstelbaar. Nu kunnen we de woorden ‘heel gewoon’ in dit lied op twee manieren opvatten. Het zou zo gelezen kunnen worden dat wat de Here Jezus deed ‘heel gewoon’ was. Maar de schrijver van het lied bedoelde natuurlijk iets heel anders: uiterlijk en sociaal gezien kwam de Here Jezus als een ‘heel gewoon’ mens. Want wat daar gebeurde, was juist heel ongewoon! Het is in feite moeilijk te bevatten en als gevolg daarvan lastig om te accepteren. Profetieën over deze grootste gebeurtenis in de wereldgeschiedenis waren daarom ook verwarrend en moeilijk te verstaan: ‘Een Kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven, en de heerschappij rust op zijn schouder en men noemt hem Wonderbare Raadsman, Sterke God, Eeuwige Vader.’ Dit kan toch nooit op een gewoon mens slaan?

Koning-Knecht Deze titels zijn nog begrijpelijk als we beseffen dat het over de geboorte van Gods Zoon gaat. ‘Groot zal Zijn heerschappij zijn…’ Natuurlijk, zullen we zeggen, ‘een grote heerschappij’ ligt in de lijn van de verwachting als God Zelf tot ons komt. Maar nog ongewoner en verwarrender wordt het wanneer er een heel andere rol voor Gods Zoon naar voren komt en heel andere eigenschappen beschreven worden. ‘Zie mijn Knecht’, zegt de HERE van Hem in Jesaja 42:1. De Koning-Knecht, zoals het lied het verwoordt. ‘Hij zal niet schreeuwen noch zijn stem verheffen’ (42:2). Zulke woorden wekken niet de


6

Thema Hans Frinsel

De Oogst december 2009

i­ndruk dat het gaat over een koning, althans niet een koning naar onze maatstaven. ‘Hij had gestalte noch luister, dat wij hem zouden hebben aangezien, noch gedaante, dat wij hem zouden hebben begeerd. Hij was veracht en van mensen verlaten, een man van smarten en vertrouwd met ziekte…’ (Jes. 53:2,3). Het is niet vreemd dat rabbi’s en schriftgeleerden moeite hadden om in deze Knecht ook de Koning te zien. Dit kon volgens hen toch niet over dezelfde persoon gaan? Onze ziekten heeft Hij op Zich genomen. Om onze overtredingen werd Hij doorboord. ‘Als een lam dat ter slachting geleid wordt (…) zo deed Hij zijn mond niet open.’ Zie onze God, de Koning-Knecht, Hij heeft Zijn leven afgelegd.

Ontledigd Deze ontzagwekkende waarheid wordt op sublieme wijze verwoord door Paulus in Filippenzen 2:5-11: ‘Laat die gezindheid bij u zijn, welke ook in Christus Jezus was, die, in de gestalte Gods zijnde, het Gode gelijk zijn niet als een roof heeft geacht, maar Zichzelf ontledigd heeft, en de gestalte van een dienstknecht heeft aangenomen, en aan de mensen gelijk geworden is.’ Dit poëtische gedeelte laat de stappen zien waarin de Here Jezus Christus Zichzelf ontledigde, Zijn heerlijkheid aflegde en mens werd, en nog wel een heel gewoon mens. Hij kwam niet als glorieuze koning. Hij heeft Zichzelf vernederd, staat er in dat bijbelgedeelte. Zo erg zelfs, dat Hij bereid was een schandelijke marteldood te ondergaan. Dat is buitengewoon ongewoon.

Hij was bereid een schandelijke marteldood te ondergaan Maar het lastige in die tekst is dat Paulus zegt dat wij diezelfde gezindheid als de Here Jezus moeten hebben. ‘Zijn voorbeeld roept…’, zoals het lied zegt. De Bijbel benadrukt nederigheid als een eigenschap van Christus die ook ons leven moet kenmerken (Col. 3:12). En het gaat nog verder. De Here Jezus leerde ons dat wie zichzelf verhoogt, vernederd zal worden, maar ‘wie zichzelf vernedert, verhoogd zal worden’ (Luc.14:11). Het lijkt de omgekeerde wereld. We worden aan alle kanten aangemoedigd om voor onszelf op te komen, onszelf goed te presenteren, onszelf hoog te achten, te eisen waar we recht op menen te hebben.

Controversiële prediker Een controversiële prediker in Afrika eiste grote eerbied van zijn volgelingen voor zijn persoon, zo zelfs dat mensen soms geknield zijn kantoor in moesten. Kritiek daarop werd in Nederland beantwoord door te stellen dat deze eerbied cultureel

De Britse zendeling Charles Thomas Studd (1860 – 1931) 

FOTO WEC ARCHIEF

bepaald was. Zo ging men nu eenmaal om met een groot leider in Afrika. Dat is misleidende onzin.

Jezus’ oproep tot zelfvernedering geldt voor iedereen In de eerste plaats geldt Jezus’ oproep tot nederigheid en zelfvernedering voor iedereen. In de cultuur waar de Here Jezus leefde, ging deze oproep ook radicaal in tegen de heersende cultuur. In de tweede plaats heb ik zelf vaak mogen zien dat het juist de nederige Afrikaanse leiders zijn die echt Christus laten zien. Dat gaat niet tegen de cultuur in, maar stijgt erboven uit. Nederigheid kenmerkt de echte geestelijk leider. Hij of zij heeft Jezus ontmoet. ‘Wie is er nederig en klein?’ Die zal juist de grootste zijn. Jezelf vernederen is niet leuk. Het klinkt niet acceptabel in deze tijd, zelfs niet in onze eigen evangelische omgeving. Het lijkt zo strijdig met onze moderne christelijke psychologische inzichten. We zijn direct geneigd om de bijbelse oproep om jezelf te ontledigen en te vernederen te kwalificeren. Bijvoorbeeld door te wijzen op de waarschuwing tegen ‘gewilde nederigheid’ (Col. 2:18). Of door te wijzen op de fouten in de kerkgeschiedenis, zoals extreem ascetisme, een wereldvreemd leven verborgen achter kloostermuren. We moeten echter niet vergeten dat zulke extreme vormen van zelfvernedering vaak een tegenreactie waren op een groeiende wereldgelijkvormigheid van kerkleiders die streefden naar macht, posities, invloed, rijkdom en populariteit.

Gewoon opgeven Wat hebben wij over voor Christus? Welke vernederingen zijn wij bereid te ondergaan? Welk kruis


De Oogst december 2009

nemen wij op? We lezen in De Oogst regelmatig over vervolging en lijden dat onze broeders en zusters in islamitische landen te wachten staat als zij besluiten Christus te volgen. Vaak moeten zij zich helemaal ontledigen om voor Hem uit te komen. Vorige maand stond het indrukwekkende verhaal van Sylvador Abdelrahman in dit blad. Christus volgen betekende voor hem het opgeven van vrouw en kinderen. Kunnen wij ons daar iets bij voorstellen? Toch behoorde dit soort gevolgen ‘heel gewoon’ bij het volgen van Jezus in de eerste eeuw van de kerkgeschiedenis. En misschien wordt het ook in Europa weer ‘gewoon’ in de toekomst.

Nederigheid kenmerkt de echte geestelijk leider Moeilijke vraag Zijn wij bereid ons leven neer te leggen? Ik vind het heel moeilijk om die vraag bevestigend te beantwoorden. Ik vind het al moeilijk om mijn materiële gemakken op te geven. In de ogen van sommigen doe ik dat al door als zendeling te werken en eenvoudig te leven in een van de armste landen van de wereld, in een klimaat waar veel malaria voorkomt is en gezondheidsproblemen legio zijn. Toch voelt dat niet zo. In vergelijking met de mensen in ons dorp ben ik ‘rijk’ en is mijn leven van allerlei gemakken voorzien. Hoever ben ik bereid te gaan? Is alles overgegeven aan Christus?

Zijn we bereid ons leven neer te leggen? Charles Thomas Studd, de oprichter van het zendingsgenootschap WEC, zei: ‘Als Jezus Christus God is en voor mij stierf, dan kan voor mij geen offer te groot zijn.’ Hij gaf een rijk leven en een sport­ carrière op om zendeling te worden, eerst in China en later in India. Toen hij een fortuin erfde, gaf hij dat in zijn geheel met een paar pennenstreken op cheques weg aan Gods werk elders in de wereld. Hij wilde niet dat financiële onafhankelijkheid hem van God zou vervreemden. Op latere leeftijd en in slechte gezondheid startte hij in 1913 pionierswerk in het toen nog onbekende hart van Afrika. Voor hem was dat ‘heel gewoon’ als antwoord op Jezus’ vernedering en offer voor onze redding. Wij hadden dat niet verdiend. Hij kwam bij ons, maar dat was heel ongewoon. Hans Frinsel is zendeling en werkt in Guiné-Bissau.

Column Kim ter Berghe

7

Afgaan op je gevoel Nederlanders zijn rationele mensen, om maar eens even te generaliseren. Afgaan op je gevoel wordt vaak als verdacht gezien. Afgaan op feiten vindt men beter. Zo krijgt de verontruste moeder van een ziek kind al gauw van de dokter te horen dat ze maar een zetpilletje moet geven en een paar dagen moet wachten. De meeste zieke kinderen worden toch vanzelf beter? Wij zijn daar zelf een keer erg tegenaan gelopen toen ons kind toch ernstig ziek bleek te zijn. Tijdens de weken in het ziekenhuis die volgden, kwamen er vaak groepen studenten langs die ik dan moest vertellen hoe het ziekteproces was verlopen. De cardioloog die meekwam, sloot mijn verhaal af met de woorden: ‘Goed onthouden, als een moeder het niet vertrouwt, is er meestal iets mis.’ Zo ben ik mijn onderbuikgevoelens wat meer gaan waarderen. Dat is ook heel handig als je in het buitenland komt en je de taal niet spreekt. Je moet dan afgaan op non-verbale aanwijzingen. Zo gingen we op zoek naar een nieuwe kerk. Als je de preek niet verstaat, heb je alle tijd om goed rond te kijken en te zien wat er gebeurt. Daardoor werd ons duidelijk dat er in de eerste kerk waar we kwamen iets niet klopte. Er hing geen ongedwongen sfeer. De mensen waren vriendelijk, maar zagen er moe en opgejaagd uit. De dominee kwam niet oprecht over. Foute boel. Gods Geest werkt niet alleen door ons verstand, maar ook door ons gevoel, en dat hebben we nodig om dwaling van waarheid te onderscheiden. Dus kom je ergens en het klinkt goed, maar het voelt niet goed, dan kan dit best een duwtje van de Geest zijn. We kunnen tenslotte niet alles weten.

Kim ter Berghe is missiologe en werkt in Oost-Azië.


Hij kwam bij ons