Page 1

FESTIVALI

CINE

Septembar 2013

festivalski specijal

Sarajevo Film Festival CINEMA CITY Serbinale


festivali su


ukras ト考eta


NAJBOLJI U OVOM DELU SVETA


SFF

Piše: NINA SLADOJEVIĆ

bl ancanieves

Da li je nijemom, crno bijelom filmu, snimljenom na filmskoj traci i gdje se radnja vrti oko tri modifikovane bajke naseg djetinjstva potrebno još nešto da privuče pažnju? Naravno da ne, međutim olakšaću vam još malo. Autor ovog filma, koji je prikazan drugi dan Sarajevo film festivala na hey! Open air stage-u, dobitnik je deset Goya filmskih nagrada, što je otprilike nešto kao španski Oscar, Pablo Berger, radio je u predprodukciji 8 godina dok nije dobio priliku da ostvari ideju onako kako je htio... I rezultat ovog osmogodišnjeg truda je više nego izvanredan. Vizuelno savršenstvo, počevši od samih kadrova koji su snimani na kolor traku i poslije desaturisani, kompoziciono precizni, oštri, bez ikakvog nepotrebnog govora pričaju jednu potpuno jasnu priču sa povremenim telopima. "Blancanieves" je postmoderno remek dijelo u kome estetika nijemog filma, sa vinjetama pri kraju kadra i muzičkom pozadinom prenosi toliko puta ekranizovane na nebrojeno drugačijih načina heroine Grimovih bajki. Ali ovdje kao nikada prije, u jednoj gotičkoj formi, (opet mnogi kadrovi podsjećaju na kultne filmove njemačkog ekspresionizma kao što su "Kabinet Doktora Kaligarija" ili "Metropolis") potpuno suludo u španskoj verziji Snježana nakon prognantsva svoje maćehe gubi pamćenje i biva spašena od putujuće grupe patuljaka toreadora. Radnja je smještena u Sevilju dvadesetih godina, a nježna srca navikla na Diznijevo cvijeće i sanjarenje mogu da zaborave na ružičasti svijet, jer je film poptuno mračnog tonaliteta, sa crnim humorom i grotestknim ukusom koji oslobađa nezaustavljivu seriju stilskih, komičnih i poetičnih izuma jednako senzacionalnih koliko nepredvidivih. Patriotski identitet, brzina koride, strast flamenka, krv arene, ljubomora i zavist, težina ljubavnog sukoba su srce i korijen ovog filma kao i same Španije. Gluma je svedena na mimiku, u krupnim planovima španske ljepotice Maribel Verdu, Angela Morina i Macarena Garcia igrom očiju prikazuju sav unutrašnji nemir i osjećanja. sve u svemu, jedan veliki aplauz za reditelja i za špansku konematografiju. 7


LORDAN ZA OKUPACIJA 27. SLIKA Režiser: Pavo Marinković Montaža: Dubravko Slunjski Produkcija: 8Heads Productions (CZ), Mitropa (HR) Češka Republika, Hrvatska, 2013, 71 min


AFRANOVIC Upoznajemo kontraverznog hrvatskog režisera, Lordana Zafranovića, tokom njegovog dobrovoljnog egzila u Pragu. Ovaj film prati njegov uspon od talentiranog autsajdera do proslavljenog jugoslavenskog režisera hvaljenog ratnog filma OKUPACIJA U 26 SLIKA, predstavljenog u Takmičarskom programu u Cannesu 1979. godine. Njegova životna priča je nekonvencionalni prikaz uspona i padova, otkrivajući ustupke koje je Lordan Zafranović napravio kako bi preživio kao umjetnik za vrijeme komunizma, te sve propuštene prilike i loše proračune koji su doveli do njegove nemogućnosti da se prilagodi u kasnijim godinama života. Da li je karizmatični Zafranović izdajnik naroda ili žrtva historijskih okolnosti, zbog toga što je, kako sam kaže, samo htio biti ono što jeste i snimati filmove? 9


Sarajevo Film Festival Y adheres to the ever so growing trend of symbiotic festival partnerships

ear after year, Sarajevo Film Festival is growing bigger and bigger on many levels: programming with the new Kinoscope programme selected by the former Screen International film critic Mike Goodridge and Festival Scope’s Alessandro Raja and Mathilde Henrot and guests that include Morgan Freeman, Jeremy Irons, Steve Buscemi, Angelina Jolie and Michael Fassbender among others. And, in the spirit of the en vogue increase in festival collaborations and film sharing, Sarajevo has a new partner: the Doha Film Institute. However, the first and foremost partner that is more than just a partner is the Berlin International Film Festival. Indeed, the Berlinale has had Sarajevo’s back for a long time and it has been fostering this partnership through many channels. The first one is the fact that the Berlin International Film Festival was Germany’s response to the glamour and closed nature of the Cannes Film Festival from a creative and political point of view. In that sense, many years later, Berlin supported Sarajevo’s initiative of promoting the Southeast European Cinema. Many titles screened at the Berlinale are also shared with Sarajevo. For instance, this year, the Bosnian film "An Episode in the Life of an Iron Picker" that premiered in Competition at the 63rd edition of the Berlin International Film Festival and won the Jury Grand Prix and the Silver Bear for Best Actor for Nazif Mujić opened the 19th edition of the Sarajevo Film Festival. Along the same line, Sebastian Lelio’s "Gloria" that won the Silver Bear for Best Actress for Paulina García was presented by its director in Sarajevo. Another crucial connection between Berlin and Sarajevo is the Talent Campus that has been fostering even more this partnership since 2007, a workshop for up and coming filmmak-

10


ers that takes place at the same time as the festival itself. Talent Campus runs six days during the Berlinale and features lectures and panel discussions with wellknown professionals addressing issues in filmmaking today. And, last but not least, the coronation of this fruitful collaboration came in 2010 when Berlinale’s director Dieter Kosslich was awarded the honorary Heart of Sarajevo.

DOHA FILM INSTITUTE As of this year, Sarajevo has a new partner: the Doha Film Institute. Their cooperation includes a great number of initiatives at their respective festivals in order to cultivate the relationship between the European and Arab Cinema. This year, the Doha Film Institute has curated a selection of Arab films including "A World not Ours" by Madhi Fleifel, an intimate portrait of three generations of exile in the refugee camp of Ein el-Helweh, in southern Lebanon and "Sanctity" by Ahd in which the actress turned director directs herself as Areej, a recently widowed and pregnant woman in Jeddah who makes ends meet by taking in a young drug dealer while fending off the unwanted advances of her brother-inlaw, that were screened in Sarajevo as part of the Sarajevo Film Festival, the Partner presents programme. The programme also included films presented by the Arab Fund for Arts and Culture-AFAC such as Coming Forth by Day by Hala Lofty, It Was Better Tomorrow by Hinde Boujemas, Nation Estate by Larissa Sansour and A Very Dangerous Man by Mazen Khaled. Moreover, the Doha Film Institute is also funding a recipient that has participated in the Cinelink co-production market, the industry platform of the Sarajevo Film Festival. In turn, the Sarajevo Film Festival will promote Southeast European Cinema by presenting three films from its official 2013 programme at the upcoming Qumbra Film Festival that will be held in Doha in March 2014. The partnership will, hopefully, continue in the same way in 2014. Indeed, according to Abdulaziz Al Khater, the Doha Film Institute CEO, “the Doha Film Institute and Sarajevo Film Festival share common goals of cultural exchange”. This new partnership will allow these two institutions “to continue [their] support for emerging Arab filmmakers by providing them with an International festival plat-

form to show their work, giving recipients of the Doha Film Institute grants in order to gain greater industry experience and exposure”. The director of the Sarajevo Film Festival, Mirsad Purivatra, hopes that this collaboration will open a new horizon, allow them to experience the unknown and bring new inspiration to both the audience and filmmakers from the Balkans. He wants the partnership to be “fruitful, to enrich world cinema and progress into the future, to the benefit of both, the regional and the Arab world”. The Sarajevo Film Festival has established itself among the most important film festivals for the Balkans cinema and through its festival partners, it is now making its way to become one of the most important festivals in the world. The partnership with the Doha Film Institute therefore embraces the growing trend of festivals teaming up to strengthen cooperative relations. Partnerships between festivals suppose indeed a mutual support in terms of the acknowledgement of its work and creative standings as well as promotion and cultural exchange. But, in a time struck by recession, it also supposes financial aid. It is comforting to know that such partnerships exist and that they seek to bring out the best in each other on many levels, thus making sure they will keep existing and promoting cinema in the best way they can both creatively and financially. In this way, the Zurich and San Sebastián film festivals have also teamed up with Zurich launching a “San Sebastián Window” that will offer a look at contemporary Spanish cinema by showcasing highlights from San Sebastián’s programme while San Sebastián will launch a “Zurich Window” that will feature works from German-speaking countries, and Switzerland in particular. Let us not forget either the partnership between the Doha Film Institute and the Tribeca Film Festival and that Sundance and Berlin share titles as well as Toronto and Venice. We can therefore hope that these partnerships will keep promoting not only great films but also wonderful cultural exchanges.

By TARA KRAJICA The Film Prospector

11


FILM BEZ SOUNDTRA


ACKA

Epizoda u Živo t u ber aČa Žel jez a Reditelj: Danis Tanovic Uloge: Nazif Alimanovic, Senada Alimanovic Datum premijere: 13. februar 2013. (Berlin International Film Festival) Lažni dokumentarac ili igrani dokumentarac? Teško je žanrovski klasifikovati ovakav film jer je reč o dominanto igranoj strukturi, u kojoj glavni akteri igraju sami sebe i rekreiraju događaje iz sopstvenog života. Ipak, ovo nikako nije rialiti format, ali nije ni dokumentarac, opet nije igrani film... Shvatate zbrku?

Piše: JOVAN VLADIMIR BORKA

Bilo kako bilo, novi film oskarovca Danisa Tanovića, premijerno je prikazan u Berlinu ove godine i podigao je veliku prašinu, kako na samom festivalu, tako i u samoj BiH. "Epizoda u životu berača željeza" govori o porodici koja živi na rubu ekonomske egzistencije. Boreći se sa vodom, strujom, hranom, odgojem dece, glavne aktere zadesi i onaj najgori - zdravstveni problem. Protagonistkinja Senada oseća bol u stomaku i ispostavlja se da ima problem sa trudnoćom i da je njen život doveden u pitanje. Pogađate, ova žena nema zdravstveno osiguranje i nijedna bolnica ne želi da joj pomogne. Stilski, Tanović film vodi fantastično - gledalac je živom kamerom sve vreme deo radnje, a jačinu filmu daje i nepostojanje apsolutno nikakve muzike u filmu - čak ni u špici. Ovo priču čini još životnijom, a gledaoce ostavlja sa neprijatnim bolim u stomaku. To je valjda i ženjeni efekat reditelja. 13


SA MAM

U Sarajevu, više od decenije nakon rata, dok se njena socijalistička porodica neizbježno raspada, Berina, mlada umjetnica, pokušava živjeti svoju tek otkrivenu seksualnost i prihvatiti neumoljivu smrt majke. Jasna, dominantna žena, majka, doktorica i stub porodice, ulazi u terminalnu fazu raka dojke s kojim se borila devet godina. Njen muž Mladen ne zna kako se nositi. Živeći u svom svijetu, okružena porodicom s kojom ne umije komunicirati, Berina, za dobro cijele porodice, pokušava spasiti majku na jedini način koji zna – kroz magiju, obrede, vjeru… Faruk Lončarević je rođen 1975. u Sarajevu. Diplomirao je na Akademiji scenskih umjetnosti u Sarajevu 2000. godine. Pozorišni je i filmski režiser i predavač na filmskim akademijama u Sarajevu i Tuzli. MAMA I TATA, njegov prvi dugometražni igrani film, osvojio je Specijalnu nagradu žirija na Sarajevo Film Festivalu 2006.

Režija: Faruk Lončarević Uloge: Marija Pikić, Mira Furlan, Branko Đurić, Sanja Vejnović Zemlja porekla: BiH Trajanje: 80 min


MOM

SFF


festivalski dnevnik Piše: SEAD VEGARA novovrijeme.ba

OBRANA I ZAŠTITA

Reditelj: Bobo Jelčić glumci: Bogdan Diklić, Nada Djurevska 2013. Posmatrajući u cjelosti film „Obrana i zaštita“ ne možete se oteti utisku da je na rediteljski izraz Bobe Jelčića dobrano utjecala rumunjska filmska škola (Puiu, Porumboiu, Mungiu). Sve je tako puno sjete i nekog čudnog osjećaja izgubljenosti, a način na koji je snimljen film (odlična kamera Erola Zupčevića) i još bolja gluma odlično odslikavaju tu atmosferu. Podijeljen grad kakav je Mostar, mjesto zbivanja filmske radnje, prikazan je više kroz interijere (poneki eksterijer) te je više akcenat u filmu stavljen na atmosferu i dilemu glavnog lika Slavka (Bogdan Diklić) da li da ode na dženazu prijatelja na istočnoj strani. Glumačke kreacije dvoje glavnih protagonista Diklića i Nade Djurevske su savršen prikaz starijeg bračnog para od kojih je muž rastrzan u smislu odlaska na pomenutu dženazu i toga hoće li mu ko od prijatelja sa „njegove strane“ prebacivati zbog toga, i supruge koja misli kako je sramota i pomišljati ne otići. Ta Slavkova dilema je tolika da on jednostavno ne vidi izlaza iz situacije i ponekad mu dođe da skonča život, što je u filmu i naglašeno u par tragično – komičnih momenta. Jelčić, u biti kazališni reditelj, je sa svojim drugim filmskim ostvarenjem (pored režije potpisuje i scenario) uspio napraviti djelo koje možda i neće biti popularizovano, ali u svakom slučaju hvale vrijedno. 16


i

17


SFF 2013 PRINCE AVALANCHE Reditelj: David Gordon Green Glumci: Emile Hirsch, Paul Rudd 2013.

Reditelj David Gordon Green ima veoma istančan osjećaj za pripovijedanje pomoću pokretnih slika što u njegovom najnovijem filmu „Prince Avalanche“ itekako dolazi do izražaja. Ne samo da je uspio da stvori kadrove poetski neopisive ljepote, za što je naravno zaslužan i direktor fotografije Tim Orr, reditelj Green je također glumce Emila Hirscha i Paula Rudda uspio voditi na takav način da svojim odličnim glumačkim performansama doprinesu, slobodno se može reći, snolikom izgledu filma. Toliko je osjećaj opuštenosti i lepršavosti u filmu stvaran da poželite zakoračiti u taj svijet. U šumi poharnoj požarom dvojica momaka, Lance (Hirsch) i Alvin (Rudd), rade na postavljanju cestovne signalizacije, tako monotonom poslu da naspram njega slaganje pasijanasa izgleda kao hirurška operacija. Monotonija i nedostatak socijalizacije za mladog Lancea predstavljaju veliki problem, dok se starijem Alvinu tišina i odovojenost od civilizacije dopada u tolikoj mjeri da uživa u svakom trenutku. Muzika u filmu (band „Explosions in the Sky“ i David Wingo) predstavlja jedan od također odlično uklopljenih segmenata te savršeno odslikava opuštenu atomosferu. I koliko god da je film „Prince Avalanche“ komičan i pomalo filozofski nastrojen, u prelijepom vizuelnom izrazu, savršenim glumačkim kreacijama, ostaće zabilježeno da je reditelj Green na ovogodišnjem 63. Berlinaleu sasvim zasluženo osvojio nagradu za najboljeg reditelja.

ČISTAČI / LUD ZA TOBOM Reditelj: Konstantinos Georgousis Reditelj: Danilo Marunović

Dupla projekcija u okviru Takmičarskog programa za dokumentarni film na četvrtom danu 19. Sarajevo Film Festivala je donijela dva iznimno kvalitetna filmska ostvarenja. Prvi film „Čistači“ je djelo grčkog reditelja Konstantinosa Georgousisa, koji progovara o trenutačnom stanju u Grčkoj i proboju neonacističke stranke „Zlatna zora“ na političku scenu. U filmu koji prati u stopu neke od lidera te stranke dok ulicama Atine provode kampanju i malteriraju imigranete protiv kojih osjećaju toliku mržnju (mada je sami reditelj na Q&A poslije filma istakao da je njihova mržnja usmjerena prvenstveno protiv jevreja) reditelj u prvom i zadnjem kadru daje sliku Atinske akropole i time stavlja do znanja da je Grčka kao kolijevka demokratije sada ogrezla u jednoj od najvećih pošasti modernog svijeta –(neo)nacizmu. Djelo je to hrabrog reditelja koji se ne boji da progovori o problemu koji kako vrijeme odmiče postaje (postaće) sve veći i ozbiljniji. Drugi fim u programu je znatno ljepša slika svijeta u kojem živimo; u kojem žive njegovi protagonisti. Crnogorski reditelj Danilo Marunović je za priču svog dokumentarca „Lud za tobom“ (ujedno i svjetska premijera) izabrao osobe sa intelektualnim poteškoćama iz institucije Komanski most sa kojima je stvorio tako lijepu i nježnu sliku o odnosima između tih osoba sa prefiksom na

18

ljubavne zavrzlame i začkoljice. Vladana i Ismet, kako otkrivamo kroz priču starije Borke, su nekad bili par, i danas, iako imaju druge osobe u svojim životima, nastavljaju svoju romansu. Kamera ih prati sklono njihovoj ličnoj percepciji svijeta u kojem žive kroz razigranu i dječiju vizuru. Na pitanje kako je uopšte došao na ideju o snimanju takvog filma reditelj Marunović je odgovorio da je u biti trebao početi rad na nekom drugom projektu u okviru iste sredine, ali ga su ga svojom jedinstvenošću i zaljubljenim osmjesima privukli upravo glavni protagonisti o kojima će snimiti dokumentarni film „Lud za tobom“. Dobijanje dozvole za snimanje u takovj jednoj ustanovi kakava je Ustanova za osobe sa intelekutalnim poteškoćama Komanski most je na početku bila


nemoguća misija. Ali nakon određenog vremena kako je osoblje i uprava utvrdilo da filmska ekipa ima potpuno povjerenje stanovnika Ustanove i da se sa njima osjećaju bolje, tj. da znatno utječu na poboljšanje njihovog stanja i uslova života, sve je počelo da dobija svoj pravi oblik. Filmska ekipa je provela Novu godinu u Ustanovi snimajući ples, veselje (ali i ljubomorne poglede koje su izmjenjivali Vladana i Ismet); išli su sa njima na more u Ulcinj, budili se, smijali... Lijepa priča ispričana na prelijep način uz svu rediteljsku majstoriju da se od toga ne napravi nešto čime će se njeni protagonisti stigmatizirati već jednostavno zavoljeti. Predivno filmsko ostvarenje.

BEFORE MIDNIGHT

Reditelj: Richard Linklater Glumci: Julie Delpy, Ethan Hawke 2013. Publika je peto veče 19. Sarajevo Film Festivala imala priliku, sukladno sa nazivom („Prije ponoći“) pogledati film, ali sa zakašnjenjem od nekih sat

i 40 minuta. Oni koji su bili uporni i ostali do početka projekcije (i koji su znali šta su došli da gledaju) su svakako uživali u tih stotinu i nešto minuta provedenih u dvorani Mirza Delibašić gledajući filmsko ostvarenje koje je svojim specifičnim narativom ipak natjeralo dio publike da napusti dvoranu. Riječ je o završnom dijelu ljubavne trilogije romantičnih drama Richarda Linklatera („Before Sunrise“, „Before Sunset“) pod nazivom „Before Midnight“. Jesse (Ethan Hawke) i Celine (Julie Delpy), koje upoznajemo u „Before Sunrise“ ni u kom slučaju ne mogu biti simbol za sve veze (koliko ljudi toliko ćudi), i koje pratimo u ostala dva filma, sva tri snimljena u periodu od 18 godina, samo u tri dana, izgleda kao da poznajemo čitav život. To u jednu ruku i jeste tačno, ne želeći da odajem detalje onima koji tek trebaju da pogledaju filmove (!), reći ću samo da je ispisana predivna romantična priča. Prvi film je ljubavna priča, drugi priča o životu, a treći priča o umijeću življenja. Obavezno filmsko štivo za sve romantične duše.

19


SFF

HELI Režiser: Amat Escalante Uloge: Armando Espitia, Linda Gonzalez, Juan Eduardo Palacios, Andrea Vergara Meksiko, 2013. Estela je dvanaestogodišnja djevojčica koja se upravo ludo zaljubila u mladog policijskog pitomca koji želi pobjeći s njom kako bi se vjenčali. Dok ona pokušava ostvariti svoj san, njena porodica se suočava s nasiljem koje uništava ovu regiju. Amat Escalante je samouki režiser iz Guanajuata u Meksiku. Počeo je raditi na filmu kada je imao petnaest godina. Nakon što je snimio dva kratka filma, napisao je, snimio i režirao svoj prvi dugometražni film, UN SANGRE, koji je 2005. premijerno prikazan u okviru zvanične selekcije programa Un Certain Regard u Cannesu. Njegov drugi igrani film, LOS BASTARDOS, je 2008. godine također premijerno prikazan u okviru iste selekcije, gdje je osvojio FIPRESCI, nagradu međunarodnih kritičara. HELI, njegov treći igrani film, premijerno je prikazan u okviru Takmičarskog programa na Filmskom festivalu u Cannesu, a Amat Escalante je dobio Zlatnu palmu za najbolju režiju.

20


21


CARM malom selu u podnožju planine živi mladi bračni par, Mariana i Puiu, sa dvoje dece, Karmen i Mirceom. Jednog jutra, majka i desetogodišnja ćerka odlaze u Bukurešt, a njihov konačni cilj je – bolnica. Jedan jedini lekar u celoj bolnici, dr.Sitaru, veruje da za život Karmen, koja više nije u stanju smejati se, ipak postoji šansa. On smatra da može izvesti čudo i spasiti njen život. Boreći se za ćerku, a napustili su je skoro svi kojima je verovala, Mariana otkriva i da je trudna. Nakon što dr. Sitaru izvede rizičnu operaciju, Karmen se oseća sve gore. Beznadežna, Mariana napušta bolnicu i žuri da Carmen odvede kući: dok se jedan život gasi, drugi počinje davati znake života. U pitanju je tiha porodična drama ili bolje reći tragedija smeštena u savremeni Bukurešt. Tema kojom se bavi jeste bolno ozbiljna, ali sam rediteljski pristup je pomalo prozaičan I beživotan. Julija Lupasku je odigrala ulogu Karmen posve prirodno, kao kakva heroina iz antičkih tragedija, gde je njen kraj neminovan I rezultat je niza događaja koji su prethodili. Mogu reći da je mlađana glumica odigrala bolje od svoje starije koleginice Rodike Lazar, koja je svojom uzdržanom glumom pokvarila formulu za savršenu melodramu. Reditelj filma, Doru Nietesku je rođen 1978. u Kampulungu, u Rumuniji. Godine 2000. Diplomirao je na Odseku za režiju na UNATC-u u Bukureštu. Od tada, takođe, predaje filmsku režiju. Radio je na nekoliko rumunskih filmova kao 1. i 2. asistent režije, uključujući film Luciana Pintiliea NIKI AND FLO. Godine 2008. doktorira s tezom o Federicu Felliniju. Prorektor je za međunarodne odnose na UNATC-u. CARMEN je njegov prvi igrani film. Možda će njegov naredni film biti uspešniji.

Piše: IVANA TOMIĆ

U


MEN

SFF

Reナセija: Doru Nitescu Uloge: Rodica Lazトビ, Adrian Titieni, Maia Morgenstern, Iulia Lupascu Zemlja porekla: Rumunija Trajanje: 88 min


La Biennale Filmski Festival u Veneciji je proslavio svoj 70. rođendan. Prvi put u istoriji sedme umetnosti se desilo da je jedan festival dostigao tako drevne godine i dostojne poštovanja. Festival je svoj rođendan proslavio na vrlo inventivan način, zahvaljujući doprinosu sedamdeset reditelja iz celog sveta koji su prihvatili poziv da ostvare mikro film dugačak između šesdeset i devedeset sekundi. Svi ti filmovi si bili prikazani tokom festivala pod naslovom Venezia 70 – Future Reloaded i mogu se pogledati u strimingu na specijalnoj web stranici, www. labiennale.org. Projekcije su takođe bile propraćene sa četrdeset inserata iz istorijskih filmskih žurnala odabranih i restauriranih od strane Instituta Filmskih Arhiva “Luce”. Tako, prošlost i budućnost filma su se simbolički spojili u izdanju festivala koji gleda ka budućnosti u ubeđenju da je svoja misija daleko od gotove. I, uz tu futurističku misao, 70. izdanje Filmskog Festivala u Veneciji je otvorilo, 28. avgusta, vrlo iščekivano novo ostvarenje Alfonsa Kuarona, Gravity, sa Džordžom Klunijem i Sandrom Bulok u glavnim ulogama, koji su, kao što je bilo za očekivati, napravili senzaciju na Lidu. Pošto Filmski Festival u Veneciji slavi svoj 70. rođendan, red je da predstavimo istorijat festivala. Filmski Festival u Veneciji (Mosta Internazionale d’Arte Cinematografica di Venezia) je najstariji i jedan od najprestižnijih međunarodnih filmskih festivala i deo je Venecijanske Bijenale (Biennale di Venezia). Osnovao ga je grof Djuzepe Volpi 1932. pod imenom “Esposizione Internazionale d'Arte Cinematografica" i od tada se festival održavao svake godine krajem avgusta i početkom septembra na ostrvu Lido u Veneciji. Najvažnije nagrade su Zlatni


e di Venezia Lav (Leone d’Oro) koji se dodeljuje najboljem filmu u takmičarskom program (ove godine je ta nagrada pripala dokumentarnom filmu Sacro Gra Djanfranka Rosija) Srebrni Lav (Leone d’Argento) za najboljeg reditelja (Aleksandros Avranas za Miss Violence) i Kup Volpi za najboljeg glumca (Temis Panu za Miss Violence) i najbolju glumicu (Elena Kota za Via Castellana Bandiera). Postoji takođe “Orizzonti” program, otvoren svim radovima prilagođeng formata, sa širim pogledom na nove trendove u ekspresivnim jezicima koji konvergiraju u filmu. Nagrade tog programa su “Orizzonti” nagrada za najbolji dugometražni film (Eastern Boys Robina Kampilja) i “Orizzonti Nagrada” za kratkometražni film (Kush Šubhašiš Butijani). Ove godine u takmičarskom programu (pod imenom “Venezia70”) smo mogli pogledati vrlo iščekivana nova ostvarenja kao što su Es-Stouh od Merzaka Aluaša, L’intrepido Djanija Amelija, Miss Violence od Aleksandrosa Avranasa, Tacks Džona Kurana, Via Castellana Bandiera Eme Dante, Tom à la Ferme od Ksavijera Dolana, Child of God Džejmsa Franka, Philomena Stivena Frirsa, La Jalousie Filipa Garela, The Zero Theorem Terija Gilijama, Ana Arabia Amosa Gitaja, Under the Skin Džonatana Glejzera, Joe Dejvida Gordona Grina, Die Frau des Polizisten Filipa Greninga, Parkland Pitera Landsemana, Kaze Tachinu Hajao Mijazakija, The Unknown Known Erola Moris, Night Moves Keli Rajhardt, Sacro Gra Djanfranka Rosija, Žiri se sastojao od velikog Bernarda Bertolučija – predsednik -, engleske rediteljke Andree Arnold, švajcarskog kamermana Renata Berta, američke glumice Keri Fišer, nemačke glumice Martine Gedek,

kineskog glumca i reditelja Jianga Vena, čileanskog reditelja Pabla Laraina, francuske glumice Viržini Ledojen i japanskog kompozitora Rijuičija Sakamota. Što se tiče “Orizzonti” programa, velika očekivanja su pratila filmove francuske modne kreatorke Agnès b. (koja je takođe partner Sarajevo Film Festivala i producent filmova kao Buntovnice), Je m’appelle…Hmmm; još jedne pripadnice familije Kopola, Džije, unuke velikog Frensisa Forda Kopole i nećake Sofije Kopole, Palo Alto, inspirisanog istoimenim romanom Džejmsa Franka (koji takođe glumi u filmu), Vi är bäst! švedskog reditelja Lukasa Mudisona i nemačkog Wolfskinder Rika Ostermana. Žiri ove sekcije se sastojao od pisca kultnog filma Martina Skorcezea, Taksista, Pola Šredera (čiji film The Canyons je prikazan van takmičarskog programa), francuske rediteljke Katrin Korsini, italijanskog reditelja, pisca i kamermana Leonarda di Kostanco, iranske glumice Goldšifteh Fahrani, belgijskog reditelja Frederika Fontena, ruske glumice Ksenije Rapoport i egipatskog glumca Amra Vakeda. Zanjimljivo je napomenuti da ono što odvaja “Orizzonti” program je “Sala Web”, virtuelni onlajn bioskop sa maksimalnim kapacitetom od 500 mesta za svako prikazivanje. To je specijalna prilika za publiku da se poveže sa Filmskim Festivalom u Veneciji i da otkrije filmove iz “Orizzonti” programa koji predstavljaju najinovativnije trendove u međunarodnoj kinematografiji, u filmovima kako mladih tako već etabliranih reditelja, različitih žanrova i aktuelne produkcije sa ciljem da dostignu kreativnu svojstvenost. Samo je bila jedna projekcija za svaki film na sajtu upravljanim od strane Festival Scope-a u


ime festivala. Ova inicijativa je ove godine urađena u saradnji sa sajtom mymovies.it. Što se tiče filmova van takmičarskog programa, prikazivani su, između ostalih, novi filmovi Kim Ki-Duka Moebius, Stivena Najta Locke, Patrisa Lekonta Une Promesse, čuvenog japanskog anime reditelja Šinđija Aramakija Harlock: Space Pirate, Grega Meklina Wolf Creek 2, Pola Šredera The Canyons i Etora Skale Che Strano Chiamarsi Federico. Scala Racconta Fellini. Vredi pomenuti takođe program “Venezia Classici” koji ističe selekciju najfinijih restauracija klasičnih filmova urađenih u zadnjih godinu dana od strane kinoteka, kulturnih ustanova i producentskih kuća širom sveta, počevši od Bijenale i kolekcije svog istorijskog arhiva savrevemene umestnosti (ASAC) koje nastavljaju sa tim radom kako bi poboljšale i povećale svoje nasleđe. Film Nadnica za strah reditelja Vilijema Fridkina (ovogodišnjeg dobitnika Zlatnog Lava za životno delo), restauriranim od strane Warner Bros. za ovu priliku, je otvorio ovaj program koji je takođe takmičarski. U njemu su se borili za najbolji restaurirani film i najbolji dokumentarac neki od restauriranih kultnih filmova kao što su na primer Paisà Roberta Roselinija, Sandra Lukina Viskontija, Čovek zver Žana Renoara, Sječaš li se Dolly Bell Emira Kusturice, Moja draga Klementina Džona Forda i Property is no Longer a Theft Elija Petrija (pobednik) a među dokumentarcima, između ostalog, Non eravamo solo… ladri di biciclette. Il neorealismo Djanija Bozakija, A Fuller Life Samante Fuler, Double Play: James Benning and Richard Linklater Gejba Klingera (pobednik), Bertolucci on Bertolucci Voltera Fasana i Luke Gvadanjino i Trespassing Bergman Jane Magnuson i Hineka Palasa. Filmski Festival u Veneciji je okrenut ka zvezdama i glamuru. I, tako, sa kricima, urlicima i velikim iščekivanjem i dugim čekanjima kako fanova tako i brojnih medija, iskrcali su se na Lido mnogobrojne zvezde kao na primer gorepomenuti Džordž Kluni i Sandra Bulok, Danijel Redklif, Nikolas Kejdž, Dejvid Gordon Grin, Taj Šeridan, Džejms Franko, Skot Hejz, Tom Hardi, Džija Kopola, Džudi Denč, Stiv Kugan, Stiven Frirs, Teri Gilijam, Dejvid Tijulis, Melani Tijeri, Skarlet Johanson, Mija Vasikovska, Džesi Ajzenberg, Dakota Fan28

ing, Bernardo Bertoluči, Pol Šreder, Alan Rikman, Rebeka Hol, Tom Veling… Filmom Amazonia u 3D reditelja Tijerija Ragobera se zatvorio 7. septembra 70. Filmski Festival u Veneciji. Ove godine je festival bio označen prisustvom jakih ženskih ličnosti sa obe strane kamere. Ali, nijedan festival ne može tvrditi da je toliko otporan kao ovaj koji je, svih ovih godina, sakupljao konstelacije filmskih zvezdi na Gradu na Vodi. Kako je jedno dešavanje uspelo da toliko dugo zadrži svoj svetski


uticaj je pitanje koje svi već dugo postavljaju. Inserti starih prenosa sa festivala prikazani na početku svake projekcije su jedan divan podsetnik da ako želimo preživeti, trebamo se adaptirati, u ime filma, umetnosti i kulture ali i budućnosti. I tako, sa 70 godina, Festival u Veneciji je možda star, ali njegov mladi duh je i dalje prisutan, sa sve većom voljom za obnovom. Sa puno znatiželje iščekujemo sledeće “mladoliko” 71. izdanje ovog drevnog i fascinantnog diva među filmskim festivalima.

Piše: TARA KRAJICA The Film Prospector

29


30


KINO OTOK ISOLA CINEMA

Još jedna letnja filmska priča iz Istre, ali ovog puta slovenačke Istre. Mala filmska poslastica Kino Otok Izola od 3 do 9 juna je zapravo elegantni slovenački Međunarodni filmski festival Kino OTOK - Isola. Na ovom festivalu filmovi se puštaju na malom trgiću Manzoli Square pod zvezdama rezervisanim za glavni program, zatim na plaži Isola Lighthouse gde se pod zvezdanim nebom predstavljaju mladi autori, kao i u Kulturnom centru Izola i lokalnom Art bioskopu za rezervisanom za posebne programe. Ovaj otmeni istarski festival nema pretenzija da bude kičasti Motovun, ali ima veliki potencijal zbog izuzetne lokacije šarmatnog malog gradića Izole i zbog pametnog izbora nezavisnih filmskih produkcija. Ovo je jedini festival koji prikazuje filmove malih kooprodukcija afričkih i azijskih zemalja u ovom delu Evrope. Kino OTOK Izola je festival u organizaciji filmske ekipe slovenačkih autora Jana Cvitkoviča i Vlade Škafara, te trenutnog vođstva umetničkog direktora festivala Lorene Pavlič i istražuje bogatstvo izražaja i mogućnosti filmskog medija da kroz inovativan i nepretenciozan način prikaže položaj malog u društvu velikog. Dok selekcija filmova festivala ima tendenciju da otvori, oslobodi, poveže i poruši niz izgrađenih verskih, kulturnih, etničkih, političkih i ustaljenih norma.

Piše: RADMILA DJURICA

2013

31


FILMOVI O KLASNOJ NEPRAVDI 9. po redu Kino OTOK - Isola je u glavnom programu prikazao film Il Villaggio di CARTONE / The Cardboard Village (Italija, 2011) autora Ermannoa Olmija jednog od najistaknutijih italijanskih redatelja. U ovom filmu glumac Michael Lonsdale je u ulozi sveštenika koji otkriva suštinu svog zvanja: on pomaže izbeglicama koji su dovedeni na vrata Europe i koji su na rubu egzistencije i dostojanstva, politički i ekonomski prognani. Po svojoj estetici malo me je podsetio na filmski opus engleskog reditelja Dereka Jarmana. Veliki Manzioli Kino na otvorenom takođe je prikazao francuski film o preplitanju stvarnosti, sećanja i iluzije La Fille de nulle dio/ The Girl from Nowhere autora Jean-Claude Brissea (Francuska, 2012) dobitnika Zlatnog leoparda, nagrade u Locarnu 2012. Jean-Claude Brisseau je postao poznat krajem osamdesetih i početkom devedesetih godina sa dramom White Wedding (Noce blanche) s Vanessom Paradis. Zatim još jedna francuska odnosno kanadsko-belgijanska produkcija Diego Star Frédéricka Pelletiera definitivno je privukla pažnju gledalaca. U pitanju je socrealistička drama o teškoj poziciji radnika sa broda i dnevnoj rutini ruskih teretnih brodova na kanadskoj obali i nepravednom klasno podvojenom svetu, gde su radnici samo kolateralna šteta.

MALI ALI MOĆAN Manzioli Kino na predivnom malom trgiću na otvorenom, u samom centru srednjevekovnog starog grada Izole službeno otvorenje festivala ove godine obeleženo je sa dokumentarnim filmom slovenačkog autora inače sada već preminulog Silvana Furlana reditelja koji u 2013 slavi 60 godina rođenja. Festival je dakle otvorio dokumentarni film Deklica e frnikulami (Slovenija, 1997) o prvoj slovenačkoj svetski poznatoj zvezdi nemih filmova Iti Rini čija karijera je završila udajom za srpskog inžinjera i njenim preseljenjem u Beograd. Odmah posle filma, uz uživo pratnju na klaviru prikazao se prvi nemi erotski film Erotikon/Eroticon (Gustava Machatýa, Čehoslovačka, 1929). U pitanju je prvi nemi, evropski, erotski film gde je Ita Rina predstavljena kao velika evropska zvezda. Gustava Machatýa je bio prvi Čeh koji je asistirao Griffithu i Stroheimu u Holivudu davne 1920 godine i čovek koji je proslavio čuvenu Hedy Lamarr u filmu Ecstasy 1933. Njegovo

32

delo Erotikon/Eroticon iz 1920 je bio prvi avant-gardni klasik nemog filma, i prva drama koja se bavila ženskim senzibilitetom bez uobičajenih melodramaturških odrednica. Na festivalu je takođe, u jednom od programa prikazan stari film Na svoji zemlji Franca Štigliča, Slovenija iz 1948 gde je zvanično obeležena godina antifašističke borbe i oslobođenja slovenačkog Primorja od italijanske okupacije. U pitanju je prvi slovenski dugometražni igrani film koji je prikazan na filmskom


festivalu u Kanu. Prekretnicu događanja vezanu za 20 vek na festivalu je obeležio film Želimira Žilnika o Istranki Dragici Srzentić Jedna žena – jedan vek. Još jedna dokumentarna istorija, rekonstrukcija fascinantne i gotovo neverovatne životne priče, istorije Balkana pre, tokom i posle Drugog svetskog rata. U programu Izola Lighthouse na plaži takođe je prikazan film, srpska animacija Rabbitland Ane Nedeljković i Nikole Majdaka Jr, film koji je 2012 dobio Kristalnog medveda za najbolji kratki film Berlinala. Takođe u okviru sporednog programa Resistance prikazan je klasik eksperimentalni film Karpa Godine Granitirani mozak Pupilije Ferkeverk. Dok su u okviru programa eksperimetalnih

filmova 35 mm kulture prikazani filmovi u selekciji kanadskog autora Johna Pricea pod imenom Texture as Subtext. Jedan od interesantnih sporednih programa Kino Otok Izole koji je osmislio slovenački reditelj Jan Cvitkovič bio je projekat Athos italijanskih umetnika Cosima Miorellia, Massima Croce i Morena Miorellia. U pitanju je performans inspirisan grčkoj planini Atos, u kome se prepliću digitalna slika i muzika uživo projektovana na platnu inspirisana simbolizmom vizantijskih ikona i životom grčkih monaha na planini Atos. Jan Cvitkovič je inače nagrađeni autor i slovenački filmski reditelj koji ovog leta snima novi film.

33


Na svečanoj ceremoniji zatvaranja ovogodišnjeg festivala CINEMA CITY dodeljene su nagrade i priznanja autorima i glumcima čija su se ostvarenja i glumačke bravure posebno izdvojile. Žiri u sastavu: nemačka rediteljka Katrin Gebe, izaelski producent Marek Rozenbaum i francuski glumac i reditelj Šad Šenuga, pre saopštenja pobednika naglasili su da imaju veliko zadovoljstvo da istaknu visok standard u srpskoj kinematografiji danas. ''U toku festivala saznali smo da postoje budžetska smanjenja koja će nauditi srpskoj filmskoj industriji. Želeli bismo da uputimo apel Vladi Srbije da nastave da podržavaju film. Srpski film je najbolji kulturni ambasador građana Srbije u inostranstvu, i doprineće boljem razumevanju ljudi u Srbiji širom sveta. Zato verujemo da mu treba pomoći.’’ Pogledavši sve filmove selekcije Nacionalna klasa, doneli su sledeće odluke. Nagrada Ibis za najbolji film pripala je filmu Srdana Golubovića KRUGOVI za, kako se navodi u saopštenju žirija, postignuće koje je nadmašilo njihova očekivanja dodavši da odaju počast talentovanom reditelju, koji vešto uspeva održi pažnju publike u toku celog filma. Žiri je duboko dirnula ova priča o pomirenju i praštanju. Nagrada Ibis za najbolju režiju pripala je Bojanu Vuku Kosovčeviću, reditelju filma VIR, za sjajno održavanje tempa i veoma umešno režiranje, naročito scena akcije. Uz to, reditelj je izabrao ubedljivu glumačku ekipu, a treba svakako pomenuti i njegovu impresivnu upotrebu specijalnih efekata. Uživavši u crnom humoru ove priče o bivšoj

34

Jugoslaviji i njenom klasičnom pripovedačkom stilu koji sadrži inteligentan obrt, dok su likovi su veoma dobro izgrađeni i predstavljeni žiri je nagradu Ibis za najbolji scenario dodelio Goranu Markoviću i Tihomiru Staniću za scenario filma FALSIFIKATOR. Naivnost glavnog protagoniste i njegova vera u istinu i dobrotu u jednom korumpiranom društvu je, kako navodi žiri u obrazloženju, istovremeno smešna i dirljiva. Obrazlažući nagradu za najboljeg glumca, žiri je želeo da istakne da je bilo mnogo ubedljivih muških uloga u raznim filmovima, što je njihov izbor učinilo veoma teškim. Pobednik ih je impresionirao svojom sposobnošću da istovremeno uverljivo i smisleno interpretira svoj lik i u dramaskom žanru i u žanru komedije. Stoga je glumcu Nebojši Glogovcu pripala je nagrada Ibis za najboljeg glumca zbog ostvarenih uloga


u filmovima KRUGOVI i ARTILJERO. Pre nego što što su odlučili o nagradi za najbolju glumicu, žiri je izrazio svoju zabrinutost zbog malog broja glavnih ženskih uloga. Uloga u filmu ODUMIRANJE donela je glumici Dari Džokić nagradu Ibis za najbolju glumicu za veoma duboku i emotivnu interpretaciju žene suočene sa krahom svojih životnih nada. Specijalna priznanja žirija dodeljena je Kosti Djorđeviću, reditelju filma S/KIDANJE. U obazloženju žirija navodi se da ih je ovaj debitantski igrani film zabavio svojim duhovitim, razigranim i optimističnim pogledom na mladu generaciju u Srbiji. Žiri takmičarskog programa Educons Presents Up To 10.000 Bucks Cinema City festivala u sas-

tavu: novinar i filmski kritičar Vladimir Crnjanski, predsednik žirija, novinarka Brankica Drašković i reditelj i producent Uroš Tomić, pošto je pogledao sve filmove u takmičarskom programu, jednoglasno doneo odluku o nagrađenim. Specijalno priznanje za animirani film pripalo je filmu “POVRATAK”, režisera Jelene Oroz koji se nagrađuje za efektnu realizaciju, nadrealne i duhovite priče. Specijalno priznanje dodeljeno je glumcima Milici Trifunović i Mladenu Sovilju, za suptilno i inventivno odigrane uloge u filmu “DOSTA DOBRA LAMPERIJA''. Publika je odlučivala o pobedniku selekcije Exit Point i pobedu je odneo film PISMO ĆAĆI reditelja Damira Čučića. 35


CINEMA CITY

36


Doin' It in the Park: Pick-Up Basketball, NYC Uz malo filmskog umeća, dobrog istraživanja i ogromne ljubavi prema sportu, Robert “Bobito” Garsija (Robert Garcia) i Kevin Kulio (Kevin Couliau) su uspeli da snime izvanredan nazavisni dokumentarni film koji ulazi u samu osnovu uličnog basketa, secira njegovu definiciju i fantastično oslikava istorijski i kulturološki značaj kakav je ova aktivnost ostavila na ljude ne samo u Njujorku, već i širom planete. Reditelji Garsija i Kulio proveli su 90 dana igrajući na preko 180 terena širom Njujorka, upoznajući razne likove koji su im pričali o raznim kako NBA, tako i uličnim legendama koje su igrale na ovim podlogama u poslednjih 50 godina. Ono što čini ovaj dokumentarni film toliko dobrim jeste njegova sistematičnost. Pored toga što nosi jednu nostalgičnu notu, upoznaje nas s mnoštom raznovrsnih likova i prikazuje razne vrste igara sa košarkaškom loptom pored samog basketa, “Doin’ it in the Park: Pick-Up Basketball, NYC” nam daje i pravilnik “kako preživeti u ovom okruženju”, odnosno kako sagraditi reputaciju i steći sopsteveni nadimak na ovim terenima.

Piše: GORAN MIRKOVIĆ kakavfilm.com Iako ulični basket deluje kao stvar koje je podložna svakoj modifikaciji, on ipak, bar u ovih 5 opština, ima nepisani pravilnik koji redovni posetioci ovih terena izuzetno poštuju. Ono što mi se definitivno najviše svidelo u “Doin’ it in the Park: Pick-Up Basketball, NYC” jeste to što Garsija i Kulio uspevaju da uhvate esenciju ovog sporta i dočaraju da ulična košarka zaista nema nikakve rasne, religijske, kulturološke i staleške barijere, da je otvorena svim tipovima uzrasta i intelekta koji dele strast prema ovoj igri. Iako su prikazali mnoge terene u raznim komšilucima (pa čak i u zatvoru), ono što zaista svi imaju zajedničko jeste to što jedini problemi na betonu jesu isključivo oni vezani za igru – sve ostalo ostaje sa strane dok se igra basket. Dokumentarni film “Doin’ it in the Park: Pick-Up Basketball, NYC” definitivno slavi takmičarski duh i ljubav prema sportu i pomoću nekolicine vrlo interesantnih sagovornika nas dosta temeljno upoznaje sa materijom i prezentuje uličnu košarku kao osnovu svega u ovim komšilucima. Izuzetno kvalitetan film – topla preporuka.

37


38


Kinematografska otkrića pod crno-žutom bojom Od 7. do 17. avgusta 2013. sve, od izloga do restorana preko bioskopa i stolica na glavnom trgu, je bilo crno-žute boje ili u znaku leopardskog printa u Lokarnu, malom gradu u italijanskom delu Švajcarske. Tada se odvijalo 66. izdanje jednog od najprestižnijih i najstarijih filmskih festivala na svetu. Posle festivala u Veneciji i Kanu i zajedno sa festivalom u Karlovim Varima, Festival del Film Locarno je festival sa najdužom istorijom. Glavna odlika ovog festivala je bioskop na otvorenom na Piaci Grande sa kapacitetom za preko osam hiljada gledalaca, posedovajući jedan od najvećih open-air ekrana na svetu (26x14m). Poznat je u svetu kao festival otkrića - tokom svoje istorije otkrio je nove trendove i lansirao karijere mnogih reditelja i glumaca. Iako je više usmeren na filmove nego na zvezde i glamur, nekoliko poznatih ličnosti međunarodne filmske industrije posećuju Lokarno iz godine u godinu. Ove godine su to bili Ser Kristofer Li kome je bila uručena nagrada “Excellence Award Moët & Chandon”; Fej Danavej koja je dobila nagradu “Leopard Club Award”; Džeklin Biset kojoj je primila nagradu za životno delo “Lifetime Achievement Award Parmigiani”; Ana Karina koja je takođe dobila nagradu; Viktorija Abril koja je primila nagradu “Excellence Award Moët & Chandon”, italijanski glumac i reditelj Serđo Kastelito koji je dobio Leoparda za karijeru (Pardo alla Carriera); švajcarski reditelj Otar Ioselani koji je takođe primio istu nagradu, francuska producentkinja Margaret Menegoz koja je dobila specijalnu nagradu “Premio Raimondo Rezzonico” i nemački reditelj Verner Hercog kome je dodeljen Počasni Leopard (Pardo d’Onore Swisscom). Glavna nagrada festivala je Zlatni Leopard (Pardo d’Oro) dodeljen najboljem filmu u međunarodnom takmičarskom programu. Druge nagrade uključuju gorepomenutog Časnog Leoparda (Pardo d’Onore) za izuzetan uspeh u karijeri kao i nagrada publike (Prix du Public UBS) (ove godine, je tu nagradu dobio film Gabrielle od Luiz Aršembo). 66. izdanje Festival del Film Locarno se izdvaja po tome da je osmišljena specijalna nagrada “Vision Award - Electronic Studio” za Daglasa Trambala, genija specijalnih efekata i čoveka odgovornog za specijalne efekte u kultnim filmovima poput 2001: Odiseja u svemiru Stenlija Kjubrika, Istrebljivač Ridlija Skota, Bliski susreti treće vrste Stivena Spilberga i svog naučnofantastičnog ostvarenja Tihi beg koji su bili prikazani tokom festivala. Dobitnik nagrade je takođe održao dva masterklasa koja su bila propraćena ovacijama publike i poručio 39


svima nama da se ne plašimo naučne fantastike. Može se reći sa potpunim uverenjem da je Lokarno nepovratno i bezuslovno pao na Trambalov šarm. Danas, zbog stalnih promena u svetu filma i raznovrsnosti oblika izražavanja i mnoštvu mišeljenja, reč “genije” je previše korišćena i samo mali procenat holivudskih vizionara su vredni tog priznanja. I, ako ima jedna osoba koja neosporno zaslužuje taj naziv, ali je retko obdarena njim, onda je to Daglas Trambal. Odražavajući cilj festivala da prelazi i zamućuje granice, međunarodni takmičarski program je predstavio stimulantnu panoramu savremenog autorskog filma, u kojoj mladi talenti idu rame uz rame sa već etabliranim rediteljima. Ove godine, takmičili su se sledeći filmovi: When Evening Falls on Bucharest or Metabolism od Kornelija Porumboija, E Agora? Lembra-me Žoakima Pinta, Educação Sentimental Hulija Bresana, El Mudo Daniela Vega and Diega Vega, Exhibition Džoane Hog, Feuchtgebiete Davida Vnendta, Gare du Nord Kler Simon, Historia de la Meva Mort Alberta Sere, L’Étrange Couleur des Larmes de Ton Corps Elen Kate i Bruna Forcijanija, Mary Queen of Scots Tomasa Imbaha, Pays Barbare Iveranta Đanikijana, Real Kijošija Kurosave, Sangue Pipa Delbona, Short Term 12 by Destina Kretona, Shu Jia Zuo Ye Tso-Či Čanga, Tableau Noir by Iva Jersina, Tomogui by Šinđija Aojame, Tonnerre Giljoma Braka, U Ri Sunhi Hong Sangsua and Une Autre Vie Emanuela Murea. Žiri se sastojao od filipinskog reditelja Lava Diaza – predsednika -, švajcarskog filmskog eksperta Matijasa Brinera, francuske glumice Valeri Donzeli, grčkog reditelja i producenta Jorgosa Lantimosa i čileanskog producenta Huana de Diosa Laraina. A pobednik je bio film Priča moje smrti (Historia de la Meva Mort) španskog reditelja Alberta Sere.

PIACA GRANDE Piaca Grande je istovremeno srce festivala i njegov izlog. Program Piaca Grande je nudio prestižne projekcije, većinu svetske, međunarodne i evropske premijere, najavljene od strane reditelja i glumačke podele. Ove godine, ti filmovi su bili 2 Guns Baltasara Kormakura, About Time Ričarda Kertisa, Blue Ruin Džeremija Solnijea, Fitzcarraldo Vernera Hercoga, Gabrielle Luiz Aršembo, Gloria Sebastijana Lelija, La Variabile Umana Bruna Olivijera, Les Grandes Ondes (à l’Ouest) Lionela Bajera, L’Expérience Blocher Žan-Stefana Brona, Mr. Morgan’s Last Love Sandre Netelbek, Rich and Famous Džordža Kukora, Sur le Chemin de l’École Paskala Plisona, The Keeper of Lost Causes by Mikela Norgarda, Vijay and I Sema Garbarskog, We’re the Millers Rosona Maršla i Wrong Cops Kventina Dipijea. Za ostala nova otkrića ove godine, ostale kate40

gorije i članove žirija, možete posetiti zvaničnu web stranicu festivala: www.pardolive.ch. Retrospektiva 66. izdanja festivala je bila posvećena američkom reditelju Džordžu Kukoru u saradnji sa švajcarskom kinotekom, Narodnim Filmskim Muzejom u Torinu i Filmskim Društvom Linkoln Centra u Nju Jorku. Ovo odavanje može biti spoznato kao važnim u smislu da je takođe priznanje i poštovanje klasičnom Holivudu. Istovremeno ilustruje važnost istorije filma i absolutno esencijalnu potrebu da se okrenemo njoj i podsetimo starih velikih filmova i reditelja. Ali, nažalost, ta retrospektiva je bila dosta površna, nije preispitivala i stavljala u perspektivu naše shvatanje Kukora i njegovog opusa trideset godine nakon njegove smrti i vapila je za većim kritičnim istraživanjem. Pošto nije bilo izneto novo kritično mišljenje o Džordžu Kukoru za vreme retrospektive, njena važnost se samo mogla meriti po njenoj veličini. Uistinu, festival je predstavio ceo opus reditelja, obuhvatajući oko pedeset naslova koji su bili prikazani tokom svih jedanaest dana filmskog događaja. Projekcije su bile propraćene diskusijama o Kukorovim filmovima, držane od strane reditelja, glumaca i kritičara pozvanih u Lokarno. Štaviše, tri dodatna filma su bila projektovana u sekciji Histoire(s) du cinema kako bi dopunili ovaj ogroman danak Džordžu


Kukoru: Cineastes de notre temps: Conversation avec George Cukor Andrea S. Labarta i Huberta Knapa, Marilyn Monroe: The Final Days od Patija Ajvinsa Špehta i međunarodna predpremijera Čarobnjaka iz Oza Viktora Fleminga u 3D remasterovanoj verziji (film na kom je Kukor radio pre nego što je Feming preuzeo rediteljsku stolicu). Čarobnjak iz Oza je restauriran od strane Warner Bros. za svoj 75. rođendan. Festival je otvoren 7. avgusta sa dodelom nagrade Ser Kristoferu Liju i projekcijom novog filma Baltazara Kormakura, 2 Pištolja za Denzelom Vašingtonom i Markom Volbergom u glavnim ulogama a zatvoren 17.og avgusta sa dodelom nagrada i filmom Sur le Chemin de l’école Paskala Plisona. S obzirom da je ovo tranzicijona godina za festival jer je isti prelazio u ruke novog umetničkog direktora, Karla Šatrijana, može se reći da je 66. izdanje bilo vrlo uspešno jer veliki broj filmova predstavljenih i otkrivenih u Lokarnu su nastavili svoj život na festivalskom kolu, od Sarajeva pa do Toronta. Jedva čekamo otkrića koja nam sprema 67. izdanje!

Piše: TARA KRAJICA The Film Prospector

41


42


43


Berlin

U Berlinu održan prvi festival nove srpske umetnosti i kulture SERBINALE. Srbija je zemlja paradoksa: sa jedne strane država gotovo da i ne ulaže u kulturu (čitavih 0,62 odsto ukupnog budžeta), dok sa druge mlada umetnička scena cveta. Kako održati, podstaći i promovisati te mlade kreativce? Kreativno rešenje, naizgled bezizlazne situacije nudi festival SERBINALE, održan u Berlinu od 29. avgusta do 1.septembra 2013. SERBINALE je nastalo kao inicijativa civilnog društva, kroz samoorganizovanje mladih srpskih kreativaca koji već neko vreme žive i rade u nemačkoj prestonici. 44

Cilj festivala jeste promocija savrmenih umetnika iz Srbije i uspostavljanje veza između nemačke i srpske umentičke scene. Samostalni fundraising, volontiranje, gomila entuzijazma i ličnih kontakata kulminirali su u četvorodnevnom festivalu koji je po prvi put na sistematski način predstavio aktuelna dešavanja savremene srpske umetnosti. SERBINALE je podeljeno na više sekcija: film, muziku, likovnu i primenjenu umetnost i podijum diskusiju. Prvo izdanje SERBINALA, nosilo je naslov «O nevidljivom» čime su organizatori želeli da se ukažu na suštinski porblem kada je u pitanju savremena


umetnost u Srbiji: ona se bužetski ne dotira i time je skrajnuta i gotovo i nevidljiva u insitutcionalnom aparatu Srbije. Kao konsekvenca takvog unutarpolitičkog tretmana umetnici postaju nevidljivi i na medjunarodnoj sceni jer se na njihovoj promociji ne radi. U fokusu prvog SERBINALA je bio novi srpski film. Berlinkoj publici predstavljeno je šest filmskih dostignuća mladih srpskih režisera: «Klip», «Tilva Roš», «Obični ljudi», «Sinema Komunisto», «The Box», «Život i smrt porno bande». Svi filmovi su nastali u poslednjih pet godina, prvenci su svojih autora i svi su

višestruko nagradjivani. Ivan Ikić selektor filmske sekcije SERBINALA, smatra da je novi srpski film poseban jer mladi autori sa sobom donose jednu novu estetiku, jedan novi pristup snimanju filmova i nove junake koji nisu proizvod scenarističkih konstrukcija već otrgnuti direktno iz života, iz njihovih intimnih svetova. Te junake igraju uglavnom neprofesionalci, kojima je to prvo pojavljivanje na filmu i koji sa sobom donose jednu novu autentičnost ali i posredni društveni angažman, koga je godinama unazad srpski film dosledno izbegavao. Najburnije reakcije nemačke publike i kritike 45


Berlin

46


izazvao je film «Klip» režiserke Maje Miloš koji je otvorio festival. Na prvi pogled film je srpska verzija Leri Klarkovog filma «Kids» ili Majkl Vinterbotomog «Devet pesama». No, ono što «Klip» čini posebnim, po rečima nemačkih gledaoca jeste ukalupljenost njegovih protagonista u socio-politički i estetsko-etički okvir društva iz koga potiču. Reakcije Jasne i Djoleta, glavnih junaka filma, nisu produkt tipično tinejdžerskog bunta već posleratnog srpskog društva: siromaštva, hladnih porodičnih odnosa, površnog uticaja medija i opšte vrednosne dezorijenetisanosti. Kako publika tako i kritičari su podvukli da film na autentičan način prenosi sirovost medjuljudskih odnosa i paradoksalno radjanje emocija iz vrtloga fizičke brutalnosti. Veliko intresovanje za film «Cinema Komunisto» Mile Turajlić ukazuje na to nemačke publika aktivno reflektuje i idalje se zanima se za svoju blisku delimično komunističku prošlost i da je mlada srpska autorka pronašla još neobradjenu temu na preseku političkog i umetničkog diskursa. Filmovi «Tilva Roš», Nikole Ležajića i «The Box», Anrijane Stojiljković su privukli mladju publiku koja je delom posetila i grafički deo izložbene sekcije SERBINALA. Dok su gledaoci filma «Obični ljudi» Vladimira Perišića, vidno potreseni filmom pravili paralelu sa Oliver Hiršbigelovim filmom «Eksperiment». Film «Život i smrt porno bande» imala je najraznovsrniju publiku koja je bila iznenađena višeslojnošću filma. Sve u svemu, pune bioskopske sale na svih dvanaest projekcija, šest pomenutih filmova i ovacije publike treba da deluju ohrabrujuće na nove generacije srpskih režisera da beskompromisno nastave da snimaju hrabre i originalne filmove ne prihavtajući bilo kakve kompromise koje opstanak na srpskoj filmskoj sceni nužno sa sobom nameće. Činjenica da su filmovi internacionalno nagradjivani uprkos malim budžetima i nedovoljne državne promocijom ukazuje na to da mladi srpski autori imaju kvalitet koji ne sme ostati nevidljiv.

Beograd“ u General Public galeriji kroz radove Slobodana Stošića, Saše Tkačenka, Gorana Micevskog i Ivana Petrovića koji se bave sumornim stanjem institucija umetnosti u Srbiji. Slobodan Stošić kaže da je kroz svoj rad „Simulacija“ želeo da predstavi stvarnu sliku Srbije, budući da je „od državnih institucija, preko vlasti do muzeja to sve jedan veliki, ali vrlo banalan simulakrum“. Svetsku premijeru imala je i izložba mladog dizajnerskog kolektiva Side Effects. Producent izložbe Marko Radenković rekao je: „Ideja je bila da predstavimo radove najtalentovanijih dizajnera kroz format koji može da bude plasiran na međunarodnom tržištu, jer u Srbiji ono praktično ne postoji. Serbinale predstavlja jedan od najboljih primera samoorganizovanosti i to je ono što nedostaje mašem umetničkom sektoru“. Muzički program je na prvom Serbinalu predstavio berlinski jazz sastav Damir Out Loud, na čelu sa trubačem iz Srbije Damirom Bačikinom, kao i jedna od najuspešnijih DJ zvezda sa naših prostora - Tijana T, koja je nastupala zajedno sa berlinskim DJ-em Jene Grabovskim. U okviru Serbinala održana je i debata na temu žena iz jugoistočne Evrope „OstFrauen“. U fokusu diskusije bile su biografije i iskustva uspešnih žena jugoslovenskog porekla, koje žive i rade u Nemačkoj. Učesnice debate bile su konceptualna umetnica Tanja Ostojić i spisateljica i novinarka Danijela Pilić, koja je poručila: „Ako hoćeš nešto da uradiš uradi to bez osvrtanja i pozivanja na Srbiju, embargo, siromaštvo i sl. Ako imas dobru ideju - realizuj je“.

Velikoj posećenosti filmskog dela SERBINALA doprinela je svakako popularnost bioskopa Babilon koji bio domaćin SERBINALA. Kino Babilon je poznat po kvalitetnom izboru nezavisnih filmova i kao takav predstavlja omiljeno mesto berlinskih filmofila. U okviru izložbenog programa Serbinala predstavljena je izložba „Berlin most

47


Lovefest je jedinstvena kulturna platforma iz Vrnjačke Banje, koja promoviše muziku, umetnost i urbanu kulturu mladih u Srbiji. Festival je nastao 2007, a od gradske žurke održane tog leta za samo godinu dana prerastao je u muzički, a danas najveći omladinski festival u centralnoj Srbiji. Tokom sedam godina na festivalu su nastupila neka od najpoznatijih imena iz sveta elektronske muzike, među kojima su Marshall Jefferson, Good Groove, Martin Ten Velden, James Zabiela, Noir, Silicone Soul, Gramophonedzie, kao i Darkwood Dub i Darko Rundek. Od 2012. godine festival je proširen na devet novih zona čiji je cilj da motivišu i podrže umetnost i kulturu mladih, kao i omladinski aktivizam u centralnoj Srbiji.

CINEMA ZONE Kristofer Ruder, osnivač sajta The Golden Compass, otvorio je 1. avgusta bioskop na otvorenom. Publika će imati i priliku da pogleda njegov dokumentarni film „Gde Dunav ljubi Savu“ i sazna kako jedan Kanađanin vidi Beograd.

LOVE FEST 2013 48

„U svojim video zapisima o Beogradu, želeo sam da opišem grad, ali i da pokažem kakvi ljudi zapravo žive u njemu. Tokom leta želim da nastavim svoju misiju i posetim Vrnjačku Banju, Kraljevo, Kruševac i Novi Sad, upoznam ljude i način na koji žive u svojim gradovima. U planu je takođe i snimanje niza kratkih dokumentarnih epizoda, čiji će cilj biti da čitav Balkan ostatku sveta prikažem u pozitivnom svetlu“, kazao je Ruder.


49


50


51


SVE O FILMU NA JEDNOM MESTU

„Filmske radosti” je jedan od retkih sajtova u Srbiji koji je u potpunosti posvećen sedmoj umetnosti. Projekat je pokrenut iz zagriženosti prema filmskim ostvarenjima. Na našem sajtu pored ostalih stvari možete naći programski, vrlo šarenolike „on line projekcije” (FR KINO) gde ćete uživati u radovima neotkrivenih i otkrivenih talenata uglavnom domaće produkcije. Namera nam je da postanemo vodeći sajt ove tematike u regionu i uporno idemo ka tome da se pozicioniramo kao važan filmski informator sa sadržajima posvećenim sedmoj umetnosti za iskrene filmofile. www.filmske-radosti.com www.facebook.com/pages/Filmske-radosti/152319791501654


Ako Ĺželite taÄ?an i up-to-date program bioskopskih projekcija, pristup ogromnoj bazi filmova, zanimljive vesti, najave premijera, puno dosijea glumaca, reditelja, scenarista, producenata kao i dodatne informacije o festivalima i zanimljivim regionalnim dogaÄ‘ajima posetite

54


55


56


Besplatni vodič kroz

Beograd

Sve brojeve GLE e-magazina možete naći na http://issuu.com/gle-e-magazin

Sledeće izdanje potražite 26. juna. 57


FESTIVALI

CINE Editor-in-chief Jovan Vladimir Borka Deputy Editor Tara Krajica Head Designer Ivana Josipović Special Guest Designer Jovan Vladimir Borka Web Crew Luke Ginnell Ivona Perne Consulting Marko Burazor Writers Ivana Tomić Jelena Ilić Ivona Perne Nina Sladojević Sead Vegara Igor Jurilj Radmila Đurica Zoran Gajin Branko Radaković Radiša Cvetković Ekaterina Milosavljavić Goran Mirković Ivana Živković Bojan Gačić Tara Krajica Miroslav Vukomanović Jovan Vladimir Borka

CINEmagazin, Broj 12, 09. 09. 2013.

www.cine.rs info@cine.rs

Our licence

Dostupno i na: http://issuu.com/cinemagazin https://www.facebook.com/CINE.magazin.RS Twitter: @cinema_mag

CINE festivali  

Filmski magazin • BESPLATNO ONLINE

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you