Page 1

Wij willen bereiken dat: De drempel naar een sportief leven laag is voor mensen met overgewicht. Mensen met overgewicht elkaar kunnen ontmoeten, erkennen en steunen. De nadruk komt te liggen op gezondheidsbevordering en kwaliteit van leven. De beeldvorming rond obesitas als chronische aandoening verbetert. De volledige behandeling van obesitas terecht komt in de basisverzekering. Wetenschappelijk onderzoek naar obesitas (verder) wordt bevorderd. De voorlichting naar de doelgroep en communicatie met behandelaars verbetert. De maatschappij veilig, toegankelijk en gastvrij is ingericht.

uit dezelfde reeks verschenen: 1. O  besitas Vereniging Door dik en dun 2. Obesitas - Is meten weten? 3. Obesitas - Van accepteren tot opereren 4. Obesitas - Gewicht in beweging! 5. Obesitas - Knelpunten

Missie

De Obesitas Vereniging wil een sterke positie voor mensen met overgewicht.

Nederlandse Obesitas Vereniging Oosterweg 82a, 6602 HG, Wijchen informatie@obesitasvereniging.nl www.obesitasvereniging.nl 0900-9988998 (ma-vrij, 10-14uur, 10 ct/min)

6. Obesitas - Kinderen en overgewicht, tips voor ouders 7. Obesitas - Angst voor ziekenhuisopname? 8. Obesitas - Gewicht in de strijd gooien! 9. Overgewicht? Pas op met medicijnen en afslankmiddelen!

Obesitas Is meten weten?


Wat is obesitas eigenlijk en heb ik dat nou echt? Loop ik risico op gezondheidsproblemen? Hoe kom ik eraan en misschien nog wel veel belangrijker: (hoe) kom ik eraf? De brochure ‘Obesitas – Is meten weten?’ geeft antwoord op deze vragen.

Tabel I Classificatie van overgewicht bij volwassenen (WHO 2000)

WAT IS OBESITAS?

Obesitas is zwaar overgewicht. 2.

De in 2008 verschenen Richtlijn ‘Diag­ nostiek en behandeling van obesitas bij kinderen en volwassenen’ geeft de volgende definitie: obesitas is een chronische aandoening waarbij een zodanige overmatige vetstapeling in het lichaam bestaat dat dit aanleiding geeft tot gezondheidsrisico’s.

In deze definitie wordt een aantal belangrijke elementen aangeven:

BMI (KG/M2)

RISICO OP COMORBIDITEIT

normaal gewicht

18,5 - 24,9

gemiddeld

overgewicht

25 - 29,9

verhoogd

- niveau I

30 - 34,9

matig

- niveau II

35 - 39,9

ernstig

- niveau III

> 40

zeer ernstig

obesitas

door te kijken naar de BMI (Body Mass Index). Met de BMI is een redelijke indicatie te geven van de mate van overgewicht en van de gezondheidsrisico’s. Maar voorzichtigheid is op zijn plaats! Mensen kunnen best te zwaar zijn volgens de BMI normen zonder overgewicht te hebben. Bijvoorbeeld sporters, omdat spiermassa zwaarder is dan vetmassa. Voor het bepalen van gezondheidsrisico’s is de BMI alleen niet voldoende.

• Obesitas is een ziekte. Dat betekent dat er medische aandacht op het gebied van preventie, diagnostiek en behandeling voor nodig is en dat deze toestand niet alleen maar beschouwd kan worden als een persoonlijk ongemak. • Deze ziekte is chronisch. Dit houdt in feite in dat obesitas een levenslang probleem is, waarvoor voortdurende aandacht nodig is en op dit moment geen genezing bestaat. • De vetstapeling moet zodanig zijn dat dit leidt tot gezondheidsproblemen. Dit verwijst naar de totale hoeveelheid lichaamsvet enerzijds en de vetverdeling anderzijds.

BMI

Wanneer heeft iemand obesitas?

BMI=

De vraag: ‘Wanneer heeft iemand obesitas?‘, is eenvoudig te beantwoorden

CLASSIFICATIE

De Body Mass Index (BMI), wordt berekend door het gewicht (in kilo’s) te delen door het kwadraat van de lengte (in meters), kg/m².

Kg BMI= lengte x lengte De BMI is ingedeeld in categorieën waarbij mensen, statistisch gezien, meer of minder gezondheidsrisico’s lopen (zie Tabel I). Vb. Iemand is 1,70 lang en weegt 95 kilo. De BMI wordt dan alsvolgt berekend: 95 = 1,70x1,70

95 2,89

= 32,87

Dat is afgerond een BMI van 33 kg/m².

De bovenstaande tabel geldt voor blanke volwassenen van 18 tot ongeveer 70 jaar. Tot 18 jaar gelden andere grenswaarden. De mate van vervetting van het lichaam bij een bepaalde BMI is afhankelijk van het geslacht (vrouwen hebben een hoger vetpercentage dan mannen), de leeftijd (oudere mensen hebben een hoger vetpercentage dan jongere) en de etniciteit (mensen uit Azië hebben een hoger vetpercentage dan Europeanen).

Tabel II Normaalwaarden vetpercentages Leeftijd

Mannen

Vrouwen

20-24

10-17

22-29

25-29

11-18

23-30

30-34

12-19

24-31

35-39

13-20

25-32

40-44

14-21

26-33

45-49

15-22

27-34

50-59

17-24

29-36

>60

19-26

31-38

3.


De buikomvang hangt nauw samen met de hoeveelheid buikvet. Dit is de belangrijkste risicofactor voor het optreden van type 2 diabetes en hart- en vaatziekten.

Wanneer loop ik gezondheids­risico’s door mijn gewicht?

De BMI is een geschikte maat voor groepen personen, bijvoorbeeld de Nederlandse bevolking. De vraag ‘Wanneer loop ik gezondheidsrisico door mijn gewicht?’, is moeilijker te beantwoorden. Hiervoor moet er naast de BMI gekeken worden naar de lichaamssamenstelling; het vetpercentage en de vetverdeling/ buikomvang. Met name het teveel aan buikvet verhoogt het risico op het ontwikkelen van verschil­ lende aandoeningen bij ernstig overge­ wicht. Met vet in de buikholte loopt iemand meer risico op aandoeningen dan met vet in de billen of de heupen. Ook kan iemand met een ‘gezond gewicht’ last hebben van ongezonde vetophopingen. Bijvoorbeeld inactieve mensen met een buikje.

4.

Vetpercentage

De waarden voor een gezond vetpercen­ tage zijn gebonden aan leeftijd, geslacht en etniciteit. De tabel op pagina 3 laat de grenswaarden naar leeftijd en geslacht zien voor Westerse bevolking. Globaal kan men zeggen dat boven deze waarden het vetpercentage te hoog is.

“Meet de tailleomtrek op het smalste gedeelte van het middel, net boven of op de navel, tijdens uitademing.”

Tabel II: Normaalwaarden vetpercentages zie pagina 3 Er zijn weegschalen die eenvoudig een indicatie van het vetpercentage kunnen geven. Hierdoor kun je voor, tijdens en na een behandeling zien waar de veranderingen uit bestaan. Is het vetmassa, water of spierweefsel dat verdwijnt of juist aangemaakt wordt? Het vetpercentage alleen zegt onvol­­ doende over de gezondheidsrisico’s bij een bepaalde mate van overgewicht.

Buikomvang

De buikomvang hangt nauw samen met de hoeveelheid buikvet, ook wel visceraal vet genoemd, en minder met hoeveelheid spiermassa. De hoeveelheid vet aanwe­ zig in de buikholte, binnen het buikvlies (dichtbij, rondom en in de organen), is de belangrijkste risicofactor voor het optreden van type 2 diabetes en hart- en vaatziekten. Voor het benaderen van de vetverdeling is een meetlint voldoende. Meet met het meetlint de tailleomtrek op het smalste gedeelte van het middel, net boven of op de navel, tijdens uitademing. In Tabel III staan de waarden waarboven sprake is van een verhoogd of sterk ver­ hoogd gezondheidsrisico.

Tabel III: Verband buikomvang met gezondheidsrisico Matig verhoogd risico

Sterk verhoogd risico

Vrouw

>80cm

>88cm

Man

>94cm

>102cm

Geconcludeerd kan worden dat de Body mass index op populatieniveau een goede voorspeller is van een verhoogd risico op chronische aandoeningen en een verhoogde mortaliteit. Dit geldt in het bij­ zonder voor een BMI van 30 kg/m² of meer. Naast de BMI geeft het vetpercentage meer informatie over de verhouding vetmassa en vetvrije massa. De buikomvang geeft aan­ vullende informatie over de vetverdeling en het risico op aandoeningen, zoals type 2 diabetes en hart-en vaatziekten.

5.


Het jojo-effect treedt op na een dieetkuur bij ruim 90% van de diëters. Vaak zelfs met nog wat extra kilo’s er bovenop! Hoe strenger de dieetkuur, des te groter de (kans op) terugval.

obesitas

hoe kom ik eraan? wat kan ik doen? Waarom krijgt iemand obesitas?

Of iemand overgewicht en obesitas krijgt, is voor een zeer groot deel erfelijk bepaald. Verschillende factoren kunnen ervoor zorgen dat iemand overgewicht of obesitas ontwikkelt in zijn of haar leven. Dit is afhankelijk van een combinatie van sociale, culturele, economische, psychologische en omgevingsfactoren. Deze factoren kunnen leiden tot een verstoorde energiebalans, waarbij de energie opname groter wordt dan het energie verbruik. Het eet- en beweegpatroon, heeft altijd invloed op de energie opname en het energie verbruik.

6.

Jojo-effect

“Ik heb alle diëten al geprobeerd en niks werkt! Hoe komt dat toch?”

Veel blijvende obesitas begint als een klein beetje overgewicht. Na een dieetkuur om deze overtollige kilo’s kwijt te raken kan gemakkelijk het jojo-effect optreden. De verloren kilo’s komen er bij ruim 90% weer opnieuw aan, bij de helft van de dieters komen er zelfs nog wat extra kilo’s bovenop. Het jojo en jojo-plus effect treedt op, omdat de stofwisseling door het dieet zuiniger is gaan werken. Hoe strenger de dieetkuur, des te groter de kans op terugval. Het optreden van deze effecten is één van de redenen waarom mensen uiteindelijk veel te zwaar worden.

Hoe kom ik dan van mijn over­gewicht af?

Snel een dieetkuurtje volgen is geen op­ lossing. Dit is slecht voor de gezondheid en kan je overgewicht op termijn zelfs verhogen. De kilo’s kwamen er geleide­ lijk aan en zullen er evenzo geleidelijk weer vanaf moeten. Als je al van alles geprobeerd hebt en je komt er alleen niet uit, dan is het belangrijk dat je goede hulp zoekt. Voorgoed gewicht verliezen, je gezondheid verbeteren en op een lager gewicht blijven, is nu eenmaal niet eenvoudig. Neem dan ook ruim de tijd

voor jezelf, verzamel voldoende steun om je heen en maak een realistisch plan! Uiteindelijk lukt het afvallen alleen als je de oorzaken van je overgewicht aan­ pakt. Wanneer je patronen doorbreekt, gewoontes verandert, goed naar jezelf en je lichaam leert luisteren, gaat sporten, leert ontspannen, leert wat een gezond voedingspatroon is en ervoor zorgt dat je lekker in je vel komt. Pas dan bereik je geleidelijk, maar definitief een nieuwe energiebalans en pas dan volgt blijvend gewichtsverlies.

Je hoeft er niet alleen voor te staan!

Je hebt recht op medische begeleiding en je hoeft er niet alleen voor te staan! Er worden in de Obesitas behandelrichtlijn twee behandelingen aangeboden, de ge­ combineerde leefstijlinterventie (g.l.i.) en de intensieve gecombineerde leefstij­ linterventie (i.g.l.i.). Je huisarts kan je in contact brengen met een diëtist, een fysiotherapeut, een gedragstherapeut en eventueel een bariatrisch chirurg, die obesitas operaties uitvoert. Afhankelijk van de hoogte van je overgewicht, je gezondheidsproblemen en je wensen kan de huisarts een goede weg met je uitstippelen.

Meer informatie?

Lees meer over een gezonde leefstijl en de obesitas behandelmogelijkheden op de website obesitasvereniging.nl en in de brochure ’Obesitas, van accepteren tot opereren’. Ben je op zoek naar een gespecialiseerde behandelaar of behandelinstelling in jouw regio? Oriënteer je dan met behulp van de behandelkaart op www.obesitasvereniging.nl/behandeling. Als je gaandeweg ergens vastloopt, kun je met je vragen altijd terecht bij de Obesitas Vereniging.

7.

Folder - Obesitas, is meten weten?  

Informatiefolder over obesitas.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you