Issuu on Google+

ЖАЗ МАЙРАМЫ МАЙРАМЫҢЫЗДАР МЕНЕН!

Íàçèðêóëîâà Äæàìèëÿ Àñàíîâíà:

«ÒÐÓÄÍÎÑÒÈ Â ÏÎÑËÅÄÑÒÂÈÈ ÄÀÞÒ ÑÒÈÌÓË ÄËß ÄÀËÜÍÅÉØÅÃÎ ÏÐÎÄÂÈÆÅÍÈß È ÏÐÎÖÂÅÒÀÍÈß»

íà 4-é ñòð. Êûðãûçñêèå íàðîäíûå ïðàçäíèêè - Íîîðóç 6-áåòòå

íà 4-é ñòð.

Ðîññèéñêî-êûðãûçñêèé èçäàòåëüñêèé ïðîåêò

“ ÁÈ Ðà ÅÍ ÈÍ × À× Û Ó Ç ÓÍ ÏÅÐÈ Ñ È ” ÀÒ ÀËà À Í ÀÉÆÀÌÀËÄÛÍ

×À×ÛÍÛÍ ÓÇÓÍÄÓÃÓ ÊÀÍ×À?

w w w. b i r g e . r u

Март, 2012 г. / № 3 (13)

ÁÈÇ 1 ÆÀØÊÀ ÒÎËÄÓÊ

ÌÀÍÀÑ ÏÎÑÅËÈËÑß Â ÌÎÑÊÂÅ

20 марта 2012 года - 20-ая годовщина установления дипломатических отношений между Кыргызской Республикой и Российской Федерацией.

3-áåòòå

2012-жылдын 20-мартында Кыргыз Республикасы менен Россия Федерациясынын ортосунда дипломатиялык мамилелердин түзүлгөнүнө 20 жыл болот.

23-декабря 2012 года наступает ли новый Золотой век? ñòð. 10

ÑÈÇ ÊÀÍÄÀÉ ÀÉÛÌÑÛÇ?

Океандын ары

íà 2-é ñòð.

Ìåãàôîíäîí 13-áåòòå ìåêåíäåøòåðãå áåëåê

7-áåòòå

жагынан салам!

Погода на 10-20 марта

9-áåòòå

Москва днем +1°С ночью -1°С

Майлыбекова Мунара:

“ СА Л Т ТА РД Ы Н ДА ЖАКШЫСЫН КАРМАНСАК...”

20-áåòòå

Æ ÀÇ ÁÀØ Û Í ÄÀ Ê È Ì Ò ÎÉ ÁÅ Ð ÄÈ ?

Бишкек днем +3°С ночью -1°С

Курсы валют Москва USD 29.5406 - (0.1215) EUR 38.7691 - (0.2247)

Бишкек USD 46.56 EUR 61.53 RUB 1.57


2

Март 2012 г. № 3

Áèðãå-ïðåññ

Ðåäàêòîðäóí êîëîíêàñû

Ñóëòàí Ðàåâ: «Ïàìÿòíèê

Мадина ЖАПАРОВА, «БИРГЕ» гезитинин башкы редактору +7(915) 006-43-81 jamesosh@rambler.ru

Æàç ºìїðäїí áàøàòû Адамзатка да, дүйнөгө да жаз керек. Жаз жашоонун башаты деп коюшат. Күткөн жазыбыз да келди. Гезитибиз «Биргенин» да жашоосу мартта башталган. Былтыр 12-мартта гезитибиз жарыкка чыккан. Ошентип мына быйыл там-туң баскан баладай болуп бир жашка чыгып олтурабыз. Гезитибиздин алгачкы санын чыгарып, кубанганыбызды айтпаңыз. Мындай ишти баары эле чыгынып жасай бербейт. Жасаган учурда да анын келечегине эч ким кепил боло албайт. Гезит чыгаруу бир кыйла түйшүктүү иш экенин баары биле бербесе керек. Негизги максат, Россиянын аймагында жүргөн мекендештерибизге аз да болсо маалымат берүү үчүн, кошкон салымыбыз болсун деген ой. Гезитибизден билинбеген, көзгө көрүнбөгөн майда-барат болсо да бир маселеңизди чечүүгө жардамы тийсе, ошол биздин утук. Биз сиз менен биргебиз жана атыбыз айтып тургандай сиздерди да биз менен бирге болууга чакырабыз. Мына бүгүн да кубанычыбыз батпай сиздер менен бөлүшүп отурабыз. Сиздердин жакшы тилектериңиз биздин гезитибиздин мындан ары өмүрүнө, келечегине өбөлгө. Болгону биргеликте ийгиликтерди багындырып жүрө берели. Жаз демекчи, март чү дегенде эле, туубуздун күнүн 3-мартта майрамдап алдык. Андан ары жөнөсөк, кыргыздын кыргыздыгын билдирген, кылымдардан бери салмагын, сапатын жоготпой келаткан ак калпагыбыздын күнү 5-мартта белгиленди. Ак калпагыбыздан кыргыздын бардык мүнөзүн көрсөңүз болот урматтуу окурманым. Бүт жашоонун уланышына себепкер болгон АЯЛ затынын күнү да 8-мартта белгиленип калганы да бекеринен эместир. Аял бар, жашоо уланып жаз келип, жазда тирүүлүктүн бүт гүлдөрү ачылгандай, аялзаты да жазгы гүлдөй жадырап ачылып, жөн эле көрк бербестен, жашоого дем берет. Аял табияттын жараткан шедеври болгон чыгаар. Айымдар, адамзатынын асыл заты. АЯЛ, бул – ЭНЕ, АПА, ЭЖЕСИҢДИ, КАРЫНДАШ жалпысынан жашоонун негизи ушулар. Ылайым эле айымдардын ар бир күнү майрам, жаз болсун. Айлана-чөйрө ойгонуп, жашоого жаңыдан жан кирип, аюу да чээнден чыгып, деги эле жандуунун баары жанданып жарыша баштаган мезгилде, өткөн ата-бабаларыбыздын ойчулдугун, даанышмандыгын, байкоочтугун караңызчы... Сүмөлөк кайнатып жылга жакшы тилектерди айтышып, бата беришип, бүт жасоочу иштердин жазда башталышынын алдынан 21-мартта Нооруз майрамын белгилешкенин. Жаратканга шүгүр айтып, кийинки муун биз да улантып келатабыз. Биз да өзүбүздөн кийинки муунга бул дасмияны төкпөй-чачпай, өзүндөй калтырып өткөрүп берүүгө милдеттүүбүз. Нооруз дегени жаңы күн дегени эмеспи. Жаратылышты Кудай кемтиксиз жаратканын карабайсызбы? Жашоодо жаз келсе анда күн менен түндү теңештирип, анан уйку үчүн түндүн мезгилин азайтып, жаңы жашоо үчүн күнгө кеңири убакыт бөлүп бергенин. Элибиздин даанышмандыгы ушунда: күн менен түн теңелген күндү жаңы күн деп белгилеп, майрамдап, эскисин таштап жаңы жашоого умтулуп, таарынышкандар бири-биринен кечирим сурашып, тазарышып, жаңы күнгө кадам таштаган. Ошентип, тилегибизге жараша жаңы күнүбүз башталат. Ниетибизге жараша быйылкы жыл Алатообузда үй-бүлө жана кечирим жылы деп жарыяланыптыр. Ар үй-бүлөдө ынтымакчылыктын, ырыскынын кечиримдүүлүктүн жылы болсун. Урматтуу мекендештер, жалпы эле жаз майрамыңыздар менен! Жаңы күнүңүздө жакшы ниет, тилектериңиздер кабыл болуп, жашообузду жакшылыктар гана ыроолосун. Өмүрдөн Жаз кетпесин...

Ìàíàñó, óñòàíîâëåííûé â Ìîñêâå, ñèìâîëèçèðóåò äðóæáó Êûðãûçñòàíà è Ðîññèè» «Памятник Манасу, установленный в городе Москве, символизирует дружбу Кыргызстана и России», - заявил 24 февраля журналистам эксминистр культуры КР Султан Раев. По его словам, инициатива установки монумента герою кыргызского эпоса исходила от российской стороны еще несколько лет назад. «В 2007 году правительство КР на эти цели выделило 9 миллионов сомов, а остальные средства изыскала РФ. Кроме того, часть средств - около 8 миллионов сомов - удалось собрать кыргызским спонсорам. В том числе по 1 миллиону сомов выделили президент КР Алмазбек Атамбаев и премьер-министр КР Омурбек Бабанов», - сказал Султан Раев. Он отметил, что бронзовая скульптура высотой 4,5 метра была отлита в Москве и хранилась на складе, поскольку у мэрии города не было средств на подготовку постамента и последующую установку памятника. «Скульптура изготовлена творческой группой под руководством Жоомарта Кадыралиева. Отмечу, что это первый памятник Манасу, который установлен за пределами КР. Всего на него затрачено около 41 миллиона рублей», - заключил Султан Раев.

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Êûðãûçäûí òóóñóíà 20 æûë

Кыргыз туусунун 20 жылдык урматына арналып, 3-мартта бардык дубандарда мамлекеттик тууну көтөрүү салтанаты болду. Бишкекте Ала-Тоо аянтындагы туу да чоң жаңы тууга алмаштырылды. Бишкектеги мамлекеттик туу көтөрүү салтанатына президент Алмаз Атамбаев, өкмөт башчы Өмүрбек Бабанов жана спикер Асылбек Жээнбеков катышты. Буга чейинки туунун өлчөмү 40 чарчы метр болсо, бул ирет 150 чарчы метр туу көтөрүлдү. Жаңы туу атайын заказ менен Түркиядан жасалып келинген. Улуттук гвардиянын 300гө чукул жоокери катышты. Гимн ойноп, президент сөз сүйлөдү. Ошто, Караколдо, Нарында болобу ушул күнү кыргыздын туусун желбиретип алып жаштар көчөдө басышты. Баса, МАИчилерге жаштар кошулуп алышып, жолдон машиналарды токтотуп, айдоочуларга кызыл желекти тапшырып атышты. Айрым замандаштарыбыз кошуна-колоңдорун жана айылдаштарын чогултуп, үйүндө да туу көтөрүү аземин өткөргөндөрү да болду.

Êûðãûçñòàíäà “Àê êàëïàê Ãåðîÿì-ïàíôèëîâöàì, ê¿í¿” áåëãèëåíäè cîñòîÿëàñü òîðæåñòâåííàÿ ïîñàäêà äâàäöàòè âîñüìè Òÿíü-Øàíüñêèõ åëåé

28 февраля т.г. в деревне Нелидово Волоколамского района Московской области, у Братской могилы Героям-панфиловцам, cостоялась торжественная посадка двадцати восьми Тянь-Шаньских елей, специально привезенных из Кыргызстана, в честь не угасающего подвига Героев-панфиловцев при обороне Москвы. На мероприятии приняли участие прибывшие из Кыргызстана члены инициативной группы “Ала-Тоо-Алтай Айкол Манастын жолу менен”, ветераны Великой Отечественной войны, представители Посольства и администрации Волоколамского района, представители кыргызских диаспор “Кыргыз биримдиги”, “Замандаш”, “Ала-Тоо”, “Кыргызстан аялдары”, “Ала-Тоо айымдары”, “Аруужан”, а также молодые кыргызстанцы, обучающиеся в военных учебных заведениях. Торжественное мероприятие началось минутой молчания и возложением венков к Мемориалу и Братской могиле 28-ми Героям-панфиловцам. На митинге выступили с приветственными речями руководители Волоколамского муниципального района, представители Посольства, диаспоры, телекомпании “Манас жанырыгы”. В ходе символической посадки елей и визита делегация кыргызстанцев посетила музей в деревне Нелидово и Культурный центр в городе Волоколамске, где в честь кыргызской делегации был дан праздничный обед и концерт с участием местных артистов от имени администрации Волоколамского района. Мероприятие завершилось чтением курана в память погибших во время Великой Отечественной Войны кыргызстанцев .

5-мартта Бишкек шаарынын борбордук аянтында шаар тургундары “Ак калпак күнүн” белгилешти. Анын алкагында парад болуп, ага студенттер, жаштар кыймылынын активисттери, карапайым жарандар катышты. Улуттук баш кийимдин урматына бул күнү мамлекеттик кызматкерлер да ак калпак кийишти. Бул иш чарага демилгечи болгон жаштар кыймылынын активисттери келерки жылдан тартып “Ак калпак майрамын” мындан да кеңири масштабда белгилөөнү болжоп жатышат.

“Ì¿ìê¿í÷¿ë¿ã¿ ÷åêòåëãåíäåðäèí æºëºê ïóëóí êºòºð¿¿ êåðåê” Кыргызстанда 18 жаштан жогорку мүмкүнчүлүгү чектелген жарандардын жөлөк пулун 4 миң сомго жеткирүү каралууда. Бул тууралуу Социалдык өнүктүрүү министринин статс- катчысы Бактыбек Жекшенов маалымат жыйында билдирди. Анын айтымында, 2011-жылы Кыргызстанда мүмкүнчүлүгү чектелген балдардын жөлөк пулу 1,5 миң сомдон 3 миң сомго чейин жогорулаган. “Жаш балдардын жөлөк пулу 3 миң сомго чейин жогорулады, ал эми 18 жаштан кийинкилердики 1,5 миң сом чегинде калган. Учурда биз аны 4 миң сомго чейин жеткирүүнү пландап жатабыз”, - деди ал. Б.Жекшенов: «бала чоңойгон сайын анын муктаждыгы да көбөйөөрүн, 1,5 миң сом чоң балага жетпей тургандыгын билдирди. Бул каражат 2012-жылдын бюджет долбооруна киргизилди», - деп айтты статскатчы.


“Áèðãå” äîëáîîðóíóí æàўûëûêòàðû

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

3

ÁÈÇ 1 ÆÀØÊÀ ÒÎËÄÓÊ

Улукбек КУСАИРОВ, “БИРГЕ” гезитинин атайын кабарчысы Россия, Москва

birgekomanda@yandex.ru

«БИРГЕНИН МЫРЗАСЫ ЖАНА АЙЫМЫ» ЫРЫСБЕК МЕНЕН САМАРА ҮЧҮН РОМАНТИКАЛЫК КЕЧЕ УЮШТУРУЛДУ Мына окурман гезитибиз бир жашка чыгып тай-тайлап баса баштаган кези. Былтыр 12-мартта гезитибиздин алгачкы санын даярдап, жакшы тилектер менен ар дайым мекендештер кайсы жерлерде жүрсөк да биргеликте бири-бирибизди колдоп жүрөлү, көмөктөш бололу деп, атын «Бирге» деп атаган элек. Учурда Москвада иштеп жашап жүргөн мекендештерибиз гезитибизди колго алып барактап окуса, ал эми, дүйнөнүн ар кайсы жеринде жүргөндөрү интернеттен барактап окуп келишет. Көч бара-бара түзөлөт де-

мекчи, гезитибиз жаңыдан чыгып жатканда ары жөнөкөй болуп 16 бет, 5000 нуска менен чыгып баштаган эле. Андан ары 24 бет болуп, былтыр ноябрдан бери 32 бет менен чыгып келген. Акырындап отуруп бир жыл ичинде окурмандары көбөйө баштаганда 2012жыл жаңырып кирип келгенден 10 миң нуска менен чыгып келе жатат. Гезитибизден океандын ары жагында, тактап айтканда Американын штаттарында, Түркияда, Германияда окуп жүрүшкөн уул-кыздарыбыздын жаңылыктарын да чагылдырып келебиз. 21-кылым дүйнөлөшүү доорунда албетте, массалык маалымат каражаттарынын орду

Калматова Айнура Коконовна, Жалалабад облусу, Аксы району, Кызыл-Туу айылынан.

Буга чейин жазганыбыздай «БИРГЕНИН МЫРЗАСЫ жана АЙЫМЫ» сынагыбыздын жыйынтыгында, Ырысбек Сыдыков «Биргенин мырзасы» ал эми, Самара Байзакова «Биргенин айымы» наамынын жеңүүчүлөрү болушкан. Бул жеңүүчү эки жаш Москванын Челябинская көчөсүндөгү «ОШ» аттуу эс алуу кафе клубунда романтикалык кечки тамакка барышты. 14-февраль сүйүшкөндөрдүн күнүнө карата уюштурулган бул майрамдык сынактын жеңүүчүлөрү менен кечки саат 19 00дө Новогиреево метросунда чогулуп, андан ары аталган кафе клубка бардык. Ал жерден эс алуу борбордун администратору жана тейлөөчү тобу бизди жакшылап тосуп алышты. Ырысбек жана Самара үчүн чоң гүл оромун белекке беришип, экөөнө эч ким жолтоо болбогондой жакшы жайга олтургузуп, романтикалык тамагын даярдашты. Шам жарыгында экөө жакшылап таанышып, бул кубанычтуу көз ирмемдерди чогуу өткөрүштү. Ал эми «Биргечилер» «Бирге» долбоорунун белектерин беришип, бул экөөнө күбө болуп, сүрөткө жана видеого тартып алышты.

Март 2012 г. / № 3

Андан ары кече уланып, эс алуу борборуна майрамдашканы башка элдер да келип, чоң майрамга айланып, кыргыздын ырларын жаңырып турду. Жеңүүчү эки жашты көңүлдүү эс алуусу үчүн, бийге чыгарып, кафенин администратору Илияс микрофондон: Бул күн өзгөчө экенин, кафенин ардактуу коноктору деп Ырысбек менен Самараны белгилеп өтүп, аларды куттуктады. Андан ары долбоорубуздун жалпы жамаатынын атынан куттуктап, жалпы келген конокторго жагымдуу маанай каалап биз да сөз сүйлөдүк. Ал эми биз, «Биргенин мырзасы жана айымы» аталган Ырысбек жана Самараны дагы бир жолу жеңиштери менен куттуктайбыз. Ошондой эле бул экөөнүн романтикалык кечесин башынан аягына чейин уюштуруп берген «ОШ» эс алуу борборунун администратору Илияска жана анын жалпы тейлөөчү жамаатына ыраазычылык билдиребиз. Бул романтикалык кеченин видео ролигин жана сүрөттөрүн www.birge.ru порталынан көрсөңүздөр болот.

Менин Россияга келгениме 5 жыл болуп калды. Көпчүлүктүн катарында жашоонун ысык-суук, кыйынчылыктарына карабай иштеп жүрөбүз. 1 уул, 2 кыздын энесимин. Гезитиңерге рахмат. Аты жакшы. Бирге ынтымакта болсок, бардык жашоо сыноосунан жеңил өтөбүз. Гезитиңерге үй-бүлө жөнүндө көбүрөөк жазсаңар жакшы болмок. Азыр үй-бүлө ынтымагын аял - эркек мамилесиндеги теңчилиги туура түшүндүрүлсө, болбосо милдет дегенди унутуп, укук деп, кыйкырып чыгышып өз ара түшүнүүнү сыйлашууну жерип бараткансыйт. Ошондуктан үй-бүлөнүн керемети ыйыктыгы ушунда, адамдар бардык жеке кызыкчылыктардан бүлө кызыкчылыгын өйдө коймоюнча ынтымактуу жашоо болбойт. Бул талап аял үчүн да, эркек үчүн да бирдей күчкө ээ экенин тынбай жаштарга эскертип жазып турушуңар керек деп ойлойм. Учурдан пайдаланып, жалпы эне, эже-синдилерди 8–март, элимди нооруз майрамдары менен куттуктаймын. Аларга чын ден-соолук, бакубат өмүр иштерине ийгилик каалаймын. «Бирге» газетасы да 1 жашка чыгыптыр, чын дилимен чыгармачылык ийгилик каалайм. Ата-Мекенден алыс жерде мекендештерибиздин үнүн бири-бирине, бийликке жеткирген көпүрө болуп, ак кызматыңарды өтөй бергиле, элдин батасы тийсин!!!

Кайрынса Момун кызы, Студент, 18 жашта.

Мен «Биргенин» сайтынан жаңылыктарды окуп, тааныштарым менен байланышам. «Кыргызстан обондорун» ата - журттан алыс жүргөн бизге угуу мүмкүнчүлүгүн түзүп берген «БИРГЕнин» жетекчилирине ыраазымын. Бир жылдык маарекеси куттуу болсун! «БИРГЕ» газетасы дагы чыгып жаткан башка газеталарга караганда, катаасыз кызыктуу чыгат. Жалпы «БИРГЕчилерге» дайым бирге болуп, албан албан ийгиликтерге жетишип, Мекенибиз, эли журтубузга кызмат кыла беришсин - деген тилегимди билдирем. Дайыма Алга! Жана эл аралык Аялдардын майрамы менен, бүткүл дүйнөдөгү аялзатын, ошондой эле Алтындай болгон Апакем Исакова Тазагүлдү, эжелерим – Назгүл, Жазгүл, сиңдим Алинаны чын жүрөгүмдөн куттуктайм! Аял зат шаңдуу үнүңүз Жыпарын чачкан гүлүбүз Эненин бешик ырынан Энчилүү болгон тилибиз.

абдан зор. Маалыматы бар адамдын иши алга жылышы күмөнсүз. Мына ошол максатта да биздин гезитибиз аз да болсо мекенден алыс жүргөн мекендештерге жардам иретинде колдон келген аракетибизди жасап келебиз. Ал эми, кабарчыларыбыз тууралуу айта кетсек, учурда штатта иштеген, штаттан тышкары иштеген жаш эми такшала баштаган кыргыздын уул-кыздары. Демек, ойдун тунугу жаштыкта. Жаштардын келечеги үчүн, Кыргызстан, Ата-Журтубуз үчүн жасап жаткан эмгектерибиз. Сиз да урматтуу окурман, калемиңиз курч болсо, мекенге болгон салымыңыз болсун десеңиз биз ар дайым иштешкенге даярбыз. Келечекке кадамыбызды бирге таштап, бирге ийгиликтерди багындырсак деген үмүт-тилек максаттарыбыз. Бүгүнкү «Бирге» гезитинин бир жылдыгы бул биздин жетишкендик эле эмес, жалпы окурмандар сиздердин да майрамыңыздар. Анда майрамыңыздар менен!

Калил кызы Гулзада Ош облусу, Кызыл-Кыя шаарынан

«Бирге» газетасын алгач чыккандан бери калтырбай окуп келе жатам. Ичинде кызыктуу макалалар, окуялар, жаңылыктар жазылат. Алгач чыккан мезгилге караганда, барган сайын кызыктуу нерселерди көбүрөөк жазып, гезит кызыктуу боло баштады. Кыргызстанда жүргөндө баркына жетип баалабаган асыл жерлерибизди гезиттин «Асыл жерим» рубрикасынан окуп, өз мекенибиздин ыйык жерлери уламыштарын окуп билдим. Сайтыңыздарда да эң пайдалуу жана жумушубузга жараган нерселер көп. Өтө ыраазы болгонум орус, чет элдеринин музыкасын уга берип көнүмүш болуп кете электе, кыргыз ырларын «Кыргызстан обондору» радиосун түз эфирге чыгарып чоң эмгек жасадыңыздар деп ойлойм. Жагымдуу ыр-күүлөрдү угуп рахаттанып, сагынычыбызды таркатып жакшы маанай тартуулаганыңыздарга ыраазычылык билдирем. Бир жылдык тушооңуздар түз кесилип, чуркаар маараңыздар узун, кызыктуу болсун! Ак жол сиздерге!!!

Абжапар кызы Айжамал Жалалабад облусу, Ноокен району, Кочкор-Ата шаарынан, студент

Мен, Москвага келгенде өзүмдү жат эл, жат жерде жүргөнүмү көп деле өөндөбөдүм. Себеби, Москвада кыргыздардын көптүгү жана сиздердин гезитиңиздерге окшогон гезиттин бардыгынын таасири деп ойлоймун. Кудайга шүгүр, кыргыздар бутуна туруп, өсүп жатабыз чоң Москвада, төрт-беш кыргыз гезиттеринин чыгып жатышы буга күбө. Гезитиңиздер башка гезиттерге салыштырмалуу камчы салдырбай, берген кызыктуу макалаларыңыздар, маалыматтарыңыздар, жарнамаларыңыздарды сунуштоо ыкмасы өзгөчө. Мага айрыкча жаштар жөнүндө Германия, Америка, Түркиядан келген маалыматтар кызыктырат. Тойлорду өткөрүп, тартып берген студияңыздардын иши да мактоого татырлык. Майрамыңыздар менен чын дилимен куттуктайм. Жаштарга өрнөк болуп, жакшылыкта өрдөй бериңиздер. Алга, БИРГЕ, биз сени менен сыймыктанабыз!!! ДАЯРДАГАН: НАЗИКО КАЛМАМАТ КЫЗЫ


4

Март 2012 г. № 3

Óñïåøíûå êûðãûçñòàíöû

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Íàçèðêóëîâà Äæàìèëÿ Àñàíîâíà:

«ÒÐÓÄÍÎÑÒÈ Â ÏÎÑËÅÄÑÒÂÈÈ ÄÀÞÒ ÑÒÈÌÓË ÄËß ÄÀËÜÍÅÉØÅÃÎ ÏÐÎÄÂÈÆÅÍÈß È ÏÐÎÖÂÅÒÀÍÈß»

На протяжении 10-лет в территории Российской Федерации увеличилось число успешных предпринимателей с Кыргызстана, которые успешно развивают свой бизнес в дали от Родины. У нас сегодня в гостях Назиркулова Джамиля Асановна генеральный директор компании «Юрсервис Консалт» - Добрый день, Джамиля Асановна поздравляем Вас весенними праздниками 8-Марта и Нооруз. В течении многих лет вы успешно ведете свою деятельность на территории Российской Федерации. Ваши первые шаги в бизнес и какие достижения вас ожидали? - Пользуясь случаем хотелось бы поздравить всех женщин мира с прекрасным весенним праздником 8 - марта и

Нооруза пожелать всего самого лучшего. Начинала я с открытия своего бизнеса путем создания металлоторгующей фирмы. Фирма занималась торговлей широким ассортиментом видов металла. В настоящее время существует фирма по легализации мигрантов, оказание помощи мигрантам, а также медицинский центр «ШоолаМедикал», где трудятся специалисты - профессионалы, высококвалифицированные специалисты не только в своей области, но и владеют познаниями в смежных специальностях, что позволяет видеть проблему в целом с учетом личной истории пациента и его окружения. В наш медицинский центр могут обратиться за помощью не только мигранты, а также жители Москвы.

- Кто вам помогал и поддерживал в эти сложные моменты? - На протяжении всего периода деятельности в РФ меня поддерживали близкие мне люди- моя семья. Плод нашей работы достигнут командным духом моих родных, близких людей и всего коллектива. - Расскажите о себе? - Родилась я в г.Таш-Кумыр. Там же закончила среднюю школу. Высшее образование получила в столице, в Политех-

ническом институте. В Москве с семьей 6 лет. Супруг бизнесмен. Двое детей. Свободного времени стараюсь провести с семьей. - Ваши пожелания нашим читателям. - Желаю всем успехов, всех благ. Достижения всех намеченных целей. Беседовал: Улукбек КУСАИРОВ

- Расскажите о секретах успеха Вашей деятельности вдали от Родины - Секретов у меня нет, могу сказать, что для успешного дела необходимо проявить усердное старание, терпение и желание добиться своих целей - В течении вашей деятельности были трудности ? - Да, безусловно были сложности, но кропотливый труд преодолел все трудности и наше дело во благо соотечественников и мигрантов с других стран процветает. И эти трудности в последствии дают стимул для дальнейшего продвижения и процветания.

Сотрудники Медицинского центра «ШоолаМедикал»

Êûðãûçñêèå íàðîäíûå ïðàçäíèêè - Íîîðóç 7-го столетия “Хроники Династии Тан”. Иногда Нооруз называют Мусульманским эквивалентом Нового Года. Это - ошибка. Мусульманский календарь

История праздника Нооруз уходит корнями далеко в древность, к древнему Ирану, где этот праздник до сих пор считается Новогодним фестивалем. Этот праздник также отмечается на территории всей Центральной Азии. Праздник Нооруз, возможно, является самым большим вкладом Зороастрийского периода в историю Кыргызстана. Однако возможно этот праздник произошел от персидского десятидневного фестиваля, который отмечали в конце сол-

нечного года. Это отражено в заметках греческого историка и географа, Страбонуса, а так же в китайских хрониках

основывается на лунном, а не солнечном календаре, на котором основывается Грегорианский календарь. Именно поэтому “Новый Год” - передвигаемый праздник, который каждый год сдвигается примерно на 11 дней вперед (согласно традиционному счету Грегорианского Календаря). Фестиваль Нооруз, однако, празднуется в одно и тоже время каждый год - 21-ого марта. Это день весеннего равноденствия, когда солнце проходит по экватору, поровну деля день и ночь на 12 часов. В древности этот праздник означал начало нового года (солнечного года) во многих культурах. Ассоциация с Исламом может показаться странной, потому что первоначальный фестиваль был в основном языческим. Арабские завоеватели Средней

Азии не раз пытались запретить праздник, из за того, что он был, не совместим с традиционными Исламскими принципами. Хотя традиционное празднование Нооруза символично ассоциируется с “Новыми Началами” - в соответствии с идеей относительно Нового Года. Другая ассоциация связана со сражением Добра и Зла, о чем свидетельствуют многочисленные мифы и легенды. Как Кыргызы, так и Казахи традиционно окуривают свои дома дымом арчи (можжевельника). Дым, как говорят, отгоняет злых духов. Традиционным блюдом в этот праздник является сумалак - специальная ритуальная пища, которую готовят только в этот период года. Приготовление блюда занимает целый день, и сопровождается рядом традиций, песнопений, танцев и общей радостью. Главное блюдо готовиться из муки и пророщеной пшеницы.

Обычно, блюдо готовиться в больших казанах на камнях, на огне. По традиции, если один из камней бу-

дет найден в блюде, это свидетельствует о благосостоянии семьи в будущем года. Нооруз это хороший повод посетить родственников и друзей и отдать дань уважения старшим членам семьи. Для празднования Нооруза устанавливается специальный с-образный стол, с семью “с” на нем. (В древности каж-

дый предмет соответствовал одному из семи создателей и семь святых бессмертных охраняли их). Обычно Нооруз объявляется выходным днем в Кыргызстане, и отмечается без, каких бы то ни было символичных ритуалов, в отличие от Ирана. Хотя, иногда можно и встретить специально организованные фестивали, которые придают Центральной Азии особый колорит. Традиционно в этот день на главной площади Бишкека проводятся парады и народные гуляния. Конно-спортивные шоу являются традиционным компонентом любого праздника.

У. КАЙЫПБЕРДИЕВА


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru Кирилл БЫЧКОВ - Главный маркетолог Дирекции розничного бизнеса КБ «БТФ» ООО

О БАНКЕ:

В 2012 году КБ «БТФ» ООО исполняется 20 лет. Все эти годы Банк был надежной опорой и помощником в непростом деле – накоплении и преумножении личных финансов, отправлял сотни тысяч денежных переводов родным и близким наших Клиентов, поддерживал малый и средний бизнес и всегда приходил на помощь для решения массы весьма будничных вопросов, таких как оплата коммунальных платежей, штрафов ГИБДД, услуг интернетпровайдеров, авиаперевозчиков и туристических компаний, пополнение счетов мобильных телефонов, интернет-кошельков и многих других! В дальнейшем мы планируем только расширять перечень услуг, а так же делать их еще более выгодными для Вас – наших Клиентов! Настоящая статья предваряет собой целую серию статей о банках и банковских услугах. Сегодня мы поговорим о денежных переводах – одной из самых востребованных услуг в КБ «БТФ» ООО. Начнем с истории. Впервые услугу «денежные переводы» предложила телеграфная компания Western Union в 1871 году. Руководство компании не ожидало такого феноменального успеха, потому что за первый год существования услуги было осуществлено порядка 20 000 денежных переводов. Такой успех был связан с тем, что население Соединенных Штатов Америки состояло из мигрантов, которые отправляли в Старый Свет родственникам и друзьям заработанные деньги. Это было только начало. С развитием информационных технологий, возможность создавать свои системы денежных переводов появились не только у крупнейших транснациональных корпораций, таких как Western Union, но и более скромных игроков. Россия – не исключение. Объем денежных пере-

Íàøè ïàðòíåðû

5

ÏÎÃÎÂÎÐÈÌ Î ÄÅÍÅÆÍÛÕ ÏÅÐÅÂÎÄÀÕ? водов в республики бывшего СССР неуклонно растет. В настоящее время на территории РФ действует более 30 официально зарегистрированных российских и зарубежных систем денежных переводов. Наиболее крупные и известные, такие как Western Union, BLIZKO, MIGOM, CONTACT, представлены в отделениях КБ «БТФ» ООО. В нашем банке есть собственная система «БТФ-Союз», позволяющая отправлять переводы в 16 стран ближнего и дальнего зарубежья, такие как Армения, Республика Кыргызстан, Таджикистан, Узбекистан, Приднестровье, Азербайджан, Грузия, Израиль, Греция, Бельгия, Нидерланды, Великобритания, Испания, Италия, Румыния и Германия. Комиссия за отправку денежных переводов одна из самых низких на рынке и начинается от 1% (в зависимости от выбранного направления).

положенный пункт выдачи переводов в указанном отправителем городе. Все системы переводов, представленные в КБ «БТФ» ООО безадресные.

3. Внести деньги 4. Получить КНП (Контрольный Номер Перевода). КНП – конфиденциальная информация. Сообщайте КНП только получателю!

Чтобы не ошибиться с Для получения денежного выбором системы денежных переводов необходимо перевода необходимо: Предъявить специалисту оригинал паспорДенежные переводы через так же обратить внимание та, сообщить КНП, сумму перевода и все! на следующие моменты: За дополнительной информацией о «БТФ-Союз» это: 1. Цену и качество оказываемой услуги 1. Оперативность. Денежный перевод можно получить через несколько секунд после отправки 2. Выбор валюты перевода (Рубли РФ, EUR или USD) 3. Удобно расположенные отделения банка для отправки платежей и разветвленная сеть точек получения переводов в странах ближнего и дальнего зарубежья 4. Минимальное количество документов. Для отправки перевода требуется только паспорт 5. Надежность и конфиденциальность

Как выбрать систему денежных переводов? Системы денежных переводов бывают адресными и безадресными. В чем разница? Адресный перевод можно получить только по точному адресу, указанному отправителем, что не всегда удобно. Безадресный перевод можно получить в любом пункте выдачи переводов в рамках города, т.е. отправитель называет страну получения перевода и город, получатель же сам выбирает наиболее удобно рас-

Отделения КБ «БТФ» ООО:

1. Офис «Академический». Ст. м. «Академическая», Проспект 60-летия Октября, д.16, кор.1. Тел.: (495) 779-7633/44. 2. Офис «Багратионовский». Ст. м. «Багратионовская», ул.Барклая, д.8 ТЦ “Гор��ушка” 4-й этаж, павильоны № 473,474. Телефон: (495) 979-39-44. 3. Офис «Дубровка». Ст. м. «Дубровка» г. Москва, ул. Шарикоподшипниковская, д.15, стр.1. Тел.: (495) 787-33-10/11. 4. Офис «Кировоградский». Ст. м. «Улица Академика Янгеля», ул. Кировоградская, д.42а. Тел.: (495) 386-49-72.

Март 2012 г. / № 3

5. Офис «Коньково». Ст. м. «Коньково», ул. Островитянова, владние 29, (Павильон “Шины, диски”). Тел.: (495) 727-06-53. 6. Офис «Печатники». Ст. м. «Печатники», ул.Шоссейная, д.1/2 стр.4, 1 эт. ТК “Сирень”. Тел.: (495) 353-15-39. 7. Офис «Проспект Мира». Ст. м. «ВДНХ», ул. Проспект Мира, д. 146 (вход со стороны ул. Космонавтов). Тел.: (495) 686-09-38 8. Офис «Центральный». Ст. м. «Калужская», ул. Профсоюзная, д. 84/32, стр. 14, 1 эт. Тел.: (495)748-35-50. 9. Операционная касса «Кутузовская». Ст. м. «Кутузовская», Кутузовский проспект, д. 27/1 (в отделении “ИстЛайн”). 10. Операционная касса «Комсомольская площадь». Ст. м. «Комсомольская», Комсомольская Площадь, д. 6, 2-эт Универмага “Московский”. 11. Операционная касса «Севастопольская». Ст. м. «Тульская», Севасто-

2. Скорость и географию предоставления услуги 3. Валюты переводов Для упрощения процедуры сравнения различных систем, Вы можете воспользоваться специальной бесплатной услугой в отделении КБ «БТФ» ООО – подбор наиболее выгодной Вам системы переводов. Для этого необходимо придти в один из наших офисов, сообщить всю необходимую информацию о переводе. На основании предоставленной информации, специалисты КБ «БТФ» ООО с радостью подберут для Вас наиболее выгодную и удобную систему денежных переводов (из пяти представленных в отделениях банка), а так же проконсультируют по любому вопросу, связанному с денежными переводами.

Для отправки денежного перевода необходимо: 1. Предъявить оригинал паспорта 2. Сообщить специалисту направление перевода (стана, город, ФИО получателя)

польский пр-т, д.11е 12. Операционная касса «Тёплый стан-2». Ст. м. «Тёплый стан», ул. Профсоюзная, вл. 129, стр.1 13. Операционная касса «Садовая». Ст. м. «Красные Ворота», Садовая-Черногрязская ул., д.16-18 стр.1 (в отделении “ИстЛайн”) 14. Операционная касса «Рубин». Ст. м. «Багратионовская», Багратионовский пр-д, д. 7, корп. 3 ТЦ “Горбушкин Двор”, пав.№Е-027 15. Операционная касса «Пятницкая». Ст. м. «Третьяковская», ул.Пятницкая, д.37 (в отделении “ИстЛайн”) 16. Операционная касса «Никитская». Ст. м. «Краснопресненская», «Баррикадная», Большая Никитская ул., д. 46 стр. 1 (в отделении “ИстЛайн”) 17. Операционная касса «Молодежная». Ст. м. «Молодежна», ул.Ярцевская, д.25А, ТЦ “Трамплин”, цокольный эт. 18. Операционная касса «Марьино». Ст. м. «Марьино», ул. Люблинская, вл. 112А, стр. 2 рядом с ТЦ “Марьинский Пассаж”. 19. Операционная касса «Заповедная». Ст. м. «Бабушкинская», «Свиблово», Проезд Дежнева, д. 23 ТЦ “Вавилон-92, 1 эт. 20. Операционная касса «Горбушка». Ст. м. «Багратионовская», Багратионовский пр-д, д. 7, корп. 3 ТЦ “Горбушкин Двор”, пав. №Е-019.

денежных переводах через отделения КБ «БТФ» ООО, Вы можете обращаться в одно из наших отделений или по телефону Единой справочной службы: (495) 748-60-80. Для отправки денежных переводов к Вашим услугам 20 удобно расположенных отделений, в том числе новое – Операционный офис «Дуброрвка», расположенный по адресу: г. Москва, ул. Шарикоподшипниковская, д.15, стр. 1. Новое отделение выполнено в новом ярком фирменном стиле, в то же время домашнее и уютное.

ПРОСТОР

Программа Простор – это социально ориентированная программа лояльности Клиентов КБ «БТФ» ООО, позволяющая получать и накапливать бонусные баллы и скидки от партнеров, участвующих в программе. Количество партнеров постоянно растет, следите за новостями на сайте www.prostorclub.ru! Участники программы Простор получают бонусные баллы за отправку денежных переводов через систему «БТФ-Союз», за размещение средств во вклады КБ «БТФ» ООО, получают доступ к страховым и медицинским услугам, специальным тарифам от ведущих операторов сотовой связи на звонки страны ближнего зарубежья, юридическую помощь по вопросам миграционной политики и пребывания на территории РФ, различные скидки, в том числе на покупку авиабилетов (набор услуг зависит от выбранного Вами пакета). В рамках программы Простор проводятся розыгрыши ценных подарков (ноутбуков, авиабилетов в страны ближнего зарубежья), концерты звезд различных национальностей, творческие конкурсы и не только. Мы помогаем обеспечить своим Клиентам нормальные условия жизнедеятельности, социальную защиту, а так же творческую реализацию.

Ваши близкие будут спокойны за Вас, если Вы выезжаете в Россию с одним из пакетов программы «Простор» в кармане!


6

Март 2012 г. № 3 Кумушай УРМАНБЕТОВА, “БИРГЕ” гезитинин атайын кабарчысы Кыргызстан, Бишкек birgekomanda@yandex.ru

«Молодость счастлива тем, что у нее есть будущее» Гоголь Н. В.

Молодость – это самый счастливый и неповторимый период в жизни каждого человека. Но не каждый проводит ее одинаково. Кто-то работает над собой, получает знание и развивает кругозор, надеясь, что отдыхать будет потом. А кто-то тратит драгоценное время на отдых, ссылаясь на то, что поработать всегда успеет. Жизнь слишком интересна и предметов для увлечения слишком много. Вот и молодежь Кыргызстана идет в ногу со временем и показывает результаты умения совмещать полезное с приятным. Каждый из молодых людей строит свое будущее своими руками и стремится к лучшей жизни. Все больше и больше молодых людей активно участвуют в жизни Кыргызстана. Проводятся различного рода конференции, интеллектуальные игры, другие мероприятия, где молодежь обсуждает злободневные проблемы и вносит свой вклад в их решения. Примером может послужить SIFE KG (студенты в свободном предпринимательстве), СAFMI (Центральноазиатский институт свободного рынка), БДК (Бишкекский деловой клуб), студенческие научные общества и другие молодежные сообщества. Многие молодые люди занимаются благотворительностью. Часто устраивают мероприятия посвященные решению социальных проблем. Часто это благотворительные фонды, студенты, школьники. Например, общественное объединение «Чуйский областной совет молодежи» проводит активную деятельность в сфере благотворительности. Следует отметить, что молодежь все больше предпочитает культурный отдых. Молодежь поддерживает современное искусство, с уважением относится к классике. В столице проходят тематические вечеринки. К примеру, по пятницам проходят Latino party, где танцоры всех танцевальных школ собираются и показывают настоящее искусство танца. Талантливые молодые люди развиваются и в других направлениях, кто-то танцует, кто-то поет, кто-то рисует, кто-то играет. Радует то обстоятельство, что они не просто развивают свой талант, но и дарят людям возможность видеть и слушать их. Сегодня как никогда раньше молодежь Кыргызстана объединяется и делает жизнь лучше. Совершенствуясь, во всех направлениях молодежь готовит для страны достойное будущее. Не зря говорят: «Океан состоит из капель. Единство приведет к буре! Сила единства может сломать железо, храбрость сотрясает скалы! Когда молодежь объединяется, она делает невозможное возможным!»

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Áèçäèí ñûéìûêòóó æàøòàð Султаналиев Талгат Абдырахманович Художник – живописец 1979 г. Родился в с. Гульча Алайского р – на Ошской обл. Киргизской ССР (ныне Кыргызская Республика) 1994 — 1998 Окончил Кыргызское Государственное художественное училище им С.А.Чуйкова. 1998 — 2003 Окончил Национальную Академию художеств КР им.Т.Садыкова. 2003 — 2007 Окончил Аспирантуру искусств при НАХ КР им.Т.Садыкова. 2003 – 2007 Преподавал по спец. дисциплинам в Национальной Академии художеств КР им.Т.Садыкова. 2007 – Присуждена ученая степень «Кандидата изобразительных искусств» С 2007 года – Работает в Москве фрилансер студия живописи и настенной росписи Работы приобретены: Библиотекой первого Президента Кыргызской Республики, а также галереями и частными коллекциями России, США, Турции, Китая, Франции, Испании, Казахстана, Кыргызстана и др. странами. Выставочная деятельность с 1996 ¬— постоянный участник различных городских, республиканских и международных выставок. 2000 — Выставка молодых художников «Доор элеси» 2000 — Выставка - конкурс молодых художников, КАСИ, 1 - премия 2001 — Художественная выставка – конкурс в системе Академии художеств КР 2001 — Обладатель (Гран-при), победитель выставки - конкурса “Век молодых мастеров-2001”, “Филипп Моррис” менеджмент сервисес Б.В. 2002 — Французский проект “ Народный фольклор”, выставка во Франции 2004 — Выставка посвященная “Библиотеке первого Президента” совместно с Академией художеств КР Бишкек 2005 — “Премия Правительства КР”, Правительство КР, Золотой диплом 2005 — Авторская работа удостоена дипломом ”Лучшее произведение выставки” среди работ студентов и аспирантов Национальной Академии художеств КР 2004 — 2005 Проект “Сияние лун-3”, Международная организация ТЮРКСОЙ, выездная выставка по России, Европе и США 2010 — “Выставка молодых художников” Москва, ВВЦ 2011 — Выставка “Одногруппники” Бишкек

ЧАЧ АЙЫМДАРДЫН КӨРКҮ Элибиздин салтын улап, чачын кыркпай узун өстүрүп өрүп, таштап жүргөн кыргыз кыздарын мекенибизде эмес Москвада көрдүңүз беле? Айрыкча, европалыктарды туурап, же саркечтенип, эмне мода болуп жатса, анын артынан кубалагандар к��бөйгөн мезгилде. Учурда ата-бабалардан келаткан кээ бир жакшы касиеттерибиз жоголуп жаткандай. Ошону үчүн чачы узун айымдар учурда да сыймыктуу болуп эсептелет. Мына ушул чачты узун өстүрүп, өрүп, кээде төбөсүнө түйүп же жайып таштап койгон, чырайын ачкан асылзаттардын чачы - алардын сулуулугунун эң башкысы экенин эске салып гана койгубуз келди.

Биздин редакциябыздын коногу, узун чачтуу, сыймыктуу кызыбыз МАХМУТОВА АЙЖАМАЛ УЛАНБЕКОВНА. Айжамал Өзгөн районуна караштуу Шералы айылында 1991-жылы 3-июлда төрөлгөн. Чачынын узундугу 147 см. 3 күндө бир “пантин” (Pantine) маркасындагы шампунь менен жууйт. 7- класстан бери кырктырбай, чачын өстүргөнгө кызыгып келет.


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Èáàðàò

ЇÉÄЇÍ

ÊÓÒ

Жаз… Жан бүткөндүн баары жанданып, өтмүштү эстеп, келечекке жаңсап, бүгүнкүнү жактап жаңы өргө, жаңы максаттарга аттанган мезгил эмеспи. Март айынын, «март» деп, аталып калганынын себеби, Римдин согуш кудайы Марстын урматына коюлганын белгилешет. Демек, жандануу активдүү алга жылуу бул айга мүнөздүү көрүнүш. Майрамдары да өзгөчө, Эл Аралык Аялдар майрамы, Нооруз майрамы… Айрыкча, 8-мартта Индия эли «Холи» деп аташып, түркүн түстүү боектуу сахар пудрасын чачып, ырдап, бийлеп, кезегинде жооп кылып, аял заттары акварель боегунун түр-түркүнүн чачып Кришна кудайын даңкташып өткөрүшкөнү эс тутумда. Биздин эл да дүйнө элинин катарында белгилешип элибиздин сыймыгы болгон энелерди, эжелерди, замандаш аял заттарын куттукташып, майрамдап келебиз. Адамзат тамырын урпактан урпакка улап келе жаткан ыйык энелерге кандай мактоо, алкыш айтсак да жарашат. Кудайга шүгүр, өтмүштөн өрнөктөй турган асыл зат энелерибизге байбыз. Умай эне, (Будданын энеси) Батма, Зуура (Ма-

ЖАКАДАГЫ КУНДУЗ

Жакшы тарбия көргөн кызды аташкан. Элдин ичинде кундуз жака кийим кандай көрк болсо, бул кыз да айланадагыларга жаркылдаган кабагы, ыйманы, тарбиясы менен көрк берип турат.

САРАМЖАЛ БЕРЕКЕ

Бул келин келгени үйгө береке кирип, ашыкча ысырапчылыкка жол берилбей, буюмду буюмдай, тайымды тайымдай колдонуп, ирети менен бир четтен тирдигин тикелеп, колунан баары келген иштүү, жез оймоктуу уз. Бара –бара айылда жок оокаттын баары бул келинден табылган, баарысын бардай эл менен бөлүшө билген берешен, берекелүүлүгү үчүн эл оозуна алынган.

ЖАБЫЛУУ КАРА ИНГЕН

АК ЖООЛУК ДЕЛБИР

Жаңы келген эпчил келинди аташкан. Алган жарынын жакасын агарта тыкан кийгизип сыйлап, кайын журтунун көңүлүн таап, даамдуу тамагын жасап, колу иштүү кабагы жарык, көргөндүн көзүн күйгүзгөн элпек.

КЫЗЫЛ ЖООЛУК ЖАЛЖАЛ

Бул атка көтөрүмдүү, токтоо келиндер ээ болгон. Көп сүйлөбөй барга көппөй, жокко чөкпөй, кайын журту менен ынтымактуу, таттуу мамиледе болуп, унчукпай үйдүн түйшүгүн мойнуна алып, эч кимге доомат артпай, бирин эки кылган иштерман келин. Алган жарынын ырыскысына бүткөн мындай аял менен тез тиричилигин оңдоп ,бутка турушкан.

АК КӨРПӨ ЖАЙЫЛ

Мындай атка конгон аял затынын дайыма ак достор-

Сүйлөшүп сөз бекитип, турмушка чыккан келин. Сүйүү кумары кана элек, жалжал көз ички бакыты чырайына чыгып жарына эркелеп, ойносо оюнга тойбогон оюнкараак.

Март 2012 г. / № 3

ÆÀÐÛÃÛ

настын апасы Чыйырды эне) Каныкей, Айчүрөк, Кыз Сайкал, Жаңыл Мырза, Акылкарачач, Курманжан датка, Уркия апа ж.б. Аялдык ички баалуулугу, рухунун назиктиги, энелик ыйык милдети, абийири намысы, караңгыдан көз, капилеттен сөз тапкан, акыл парасаты, иштиктүү уздугу, баатырдыгы ж.б. толгон токой асыл сапаттары, касиеттери менен бизге ибарат. Бүгүнкү чыныгы аял заттык баалуулукка ээ зайыптар бул улуу энергия тарабынан сугарылган. Ошон үчүн үй-бүлөсүнүн бейпилдигин, ырыскысын, перзенттеринин ден-соолугун, келечегин ойлой сүйкүмдүү маанайы, даамдуу тамагы менен асыл сапатын үй-бүлөдө, коомдогу ордунда көргөзүп милдетин аткарып келишет. Аял зат «Нан тамактын атасы, ынтымак көптүн батасы» экенин билишет. Ошон үчүн «эркектин билеги күчтүү болсо, аялдын тилеги күчтүүрөк» экенине ишенишет. Дельфада Аполлондун храмында эки жазуу чегерилген экен: «Өзүңү тааны» (познай себя) жана «Чегиңен чыкпа» (ничего сверх меры)-деген. Кыргыздар, «Кызга кырк үйдөн тыюу»-деп тарбиялаган. Аял затынын үлгү болчу сын-сыпатын даңазалап, кемчилдигин жойсун деп, сындап сыр ачып, сын-сыпаттап, мүнөздөмө беришкен. Анда ал сыпаттоолор менен тааныштыралы:

АРКАР МҮНӨЗ АКЫЛГӨЙ

Бул наамга татыган аял заты тоо кийигиндей манкайып, сымбаты келишип басыгы, сүйлөгөн сөзү менен өзгөчөлөнүп, кайыптан акыл таап, күйөөсүнө орундуу кеңеш айтып, капилеттен сөз таап, караңгыдан көз тапкан даанакерлиги менен күйөөсүнүн баркын көтөргөн.

АЛТЫН СОГОНЧОК ЖЕЗ ТҮРКҮК

Бул наамга татыган аял заты,аял заттын мыктысы, асылы. Жашы бир топко келип, небере-чеберелери очорбачар көбөйүшүп өзүнчө айыл болгон эне. Укум –тукуму эстүү, өңдүү-түстүү, бардыгы элдин сыйына татыган мыкты чыгышат. Күйөөсү аксакал аталып, журтка бата берүүчү, акыл айтып жол көргөзчү сыйга татыйт. Жашы өткөнүнө карабай, сын-сыпаттын жоготпогон, сулуулугу үчүн, бардык урук тууган, балдарына, небере-чеберелерине жез түркүктөй тирөөч болуп, баскан изи бекер кетпей, алтындай из калтырып, тарбиялаган балдары элдин сыйында, каада-салттын үлгүсү болгон үчүн изине теңелбес алтын согончок деген атка конот.

УМАЙ ЭНЕ

кону жайылуу, үйүнөн конок үзүлбөй, «Канча бут кирсе, ошончо кут кирет»- деп тамак-ашын даамдуу жасап жайнаткан, таза көрпөчөлөрдү төшөп, келген коноктун алкоосун алып, ыраазы кылып узаткан. Аялынын кең-пейил, чарчабаган эмгегинин үзүрүнөн күйөөсүнүн дос-жары көбөйүп, даңкы алыска тараган.

7

Бул кыргыз элинин эң бийик, эң ыйык титулу. Басканы, турганы сүйлөгөн сөзү дем, кармаган колу эм, ыйыктын ыйыгына айланган аялзаты. Ошон үчүн кыргыз «Умай эне, бүбү Батма, Зуура колдосун, менин колум эмес, Умай эненин колу деп жалынат. Жакшыларды даңктоо, үлгү кылып мактоо менен бирге кемчилдиги бар аялдарды сындап, аларга сыпат ыйгарышкан. Мисалы:

ЖАНБАГАР ЖАЛКОО

Келин болуп түшкөн үйдүн шору. Үй-бүлөсүн эмес, өзүн жакшылап күтө албаган жал-

коо. Үй жыйналбай, жасаган тамагынын даамы жок, «иттин ашы буламык». Ийне көзүн түртө албаган чоркок. Жанын багып, жатканды жакшы көрөт, балдарды чууртуп төрөп, шылтоосу бүтпөгөндүктөн аргасыз күйөөсү кир когун өзү жууп, балдарын багып, тамакашын өз мойнуна алат. «Кудайдын кылганына кубарыңдын акысы барбы?» - деген сөз ушундайдан калыптыр.

ТҮЙТӨК ЧАЧ ЖЕ, ЭРИНЧЕК ШАЛТУРУК

Аял затына сөз тийгизип, тазалыгы жок, өз боюна карабаган, балит, коңурсуп сасыган, чачы түйдөк, карт-карт тырманып, же эби, же себи жок бечара. Колуна шал тийген, эби жок маанисинде.

СУУ МУРУН СӨЙРҮК

Мындайлар жүдөө, же ырайы, же чырайы жок, сөзүн тууралап сүйлөй албай, же ушакты эптеп айталбай, мурдун шуулдатып тартып, этек - жеңи менен аарчынып, казаны какмач, идиш-аягы, ун элеги кир. Эзели эринин жакасы агарбай, элден четтеп жүдөп, чыдабаса ажырашып тынат.

ЭЧКИ САН ТЫЙТЫК

Тейтектеген жеңил, ач көз, айылдап бирөөнүн чайын ичип, ушак сүйлөгөндү жакшы көргөн, эчкидей эрбеңдеген жалакайлыгы үчүн аташкан. Чыр чыккан жерге чуркап, көрүп-угуп, сөз ташыганды сүйөт.

ДҮР КАБАК ЧАБДАР

Кабагынан дайым кар жаап, дүнкүйүп жүрөт. Сүйлөсө жөн сүйлөбөй буркулдап сүйлөйт. Долуланып, идиш-аягын тарактатып жетерине жеткирген, айтпаганды айтырып, аза бойду кетирген кыялы бар. Күйөөсү жалкып, балдары дирилдеп, айылы теңелбей качып мамиле кылышат. Күйөөсүн эле коркутпай, кайын журт, коңшу-колосун бүт коркутат.

ТҮЙРҮК ЭРИН, КАРАГЕР

Мындайлар эл көзүнө жакшы көрүнүүгө, эрин сыйлаган жакшы аял деген атка конууга, кылбаган амалды кылат. Эл көзүнө ачык-айрым, сөзмөр болуп көрүнөт. Бирок, канында бар күйөөсүнүн кулагынын кужурун алып урушту көп кылат. Мындай аялды урушуп жеңе албайсын. Алганынын шору гана болот.

АЛАБАШ, ЖЕ ЖЕЛПИ ЭТЕК

Бир караганга дурустай көрүнөт. Ашыкча ак көңүлдүүлүгүнөн көп эркек пайдаланган, аягы суюк жүрөнөк.

ДҮЙНӨКӨЙ ТОТУ

Бул аял чүпүрөк жиндиси, табылганын зайыбы деп коюшкан. Жылтыраган буюм, жаны чүпүрөктөн кыя өтпөгөн. Адамгерчилик менен иши жок дүйнө болсо болду. Тотудай жасанып, той-топурда өзүн көз-көз кылып жүргөндү, мактанганды жакшы көрөт. Чыдамсыз, кичине башына сыноо түшсө жүдөп-какап калат.

АЙЧЫРАЙЛУУ АЧА ТИЛ

Мындайлардын тилинен заары төгүлүп, эбиреп-жебиреп, узун тилдүү келишет. Эрди жука, өңү кумсарып, колунан иш да, аш да келбейт. Айдай чырайын, иттей кыялы бузат, дегендер ушулар. Тамагынын дамы жок, эптемей супсак, жасанып-түзөнүп, сулууланып отуруп, балдарын, күйөөсүн караганга убактысы жок. Өзүмчүл. Күйөөсүн сөз менен басмырлап, кемсинтип турганга аракет кылган акылы кыска аял.

ҮЙДӨ КОНОК ӨКМӨТ

Азыркы мезгилде бул наамга татыган аялдар бир жерде жетекчи кызматтарды иштеп калгандар. Сый көрүп, чоң жилик алып, кошоматка көнүп, үйүнө да коноктой мамиле кылгысы келет. Күйөөсүн кээде теңсинбей текеберленет. Эрте-кеч талаатүздө жүрүп, күйөөсүнүн көзүнө чөп салып койгону да болот. У. КАЙЫПБЕРДИЕВА


8

Êàíûáåê Èìàíàëèåâ

ÊÀÃÀÍÀÒ

Åäèíñòâî Были мы отпрысками единого праотца. Птенцами одного гнезда мы были. Ручейками одной реки. Плодами одной ветки. О-о, в ту славную бытность певчую птицу счастья держали мы в руках, дома наши были полны счастьем и изобилием. Благоденстивие царило в наших краях. У слуг были свои слуги, у властителей – свои властители. Разбрелись, кто куда... Младщий брат не почитает старшего, сын позорит отца. Корни подрублены... во всем мы терпим поражение, да преданы забвению. Прежнюю славу мы утеряли. Наступили тревожные времена. Потеряв единство, кыргыз кыргызу стал заклятым ворогом. Мечты погублены... Нас покинула справедливость... Белое покрыто сажей. Жизнь народа на волоске. Мы стали драться друг с другом. Открыты все секреты. Душа ноет. Храбрость утеряна, мы стали легкой добычей врагу. Наши джайлоо оскудели. Наши зимовья заняли чужаки... Кыргыз стал убивать кыргыза. Сердце кровью обливается. Жеребец, буйствуя, стал кусать свой косяк, Каган, властвуя, подверг гнету свой народ. Каган не слушает свой народ, а считается только с женой. Стал защищать не Отчизну, а свою семью. Он забыл о справедливости и стал обогащаться неправедным путем. Не умножая чести, он стал умножать скот. Зло стал вымещать на своем народе. Лишенный единства простой люд опять стал жертвой стервятников. ...Был я силен своим народом. Но где он теперь? ...Владел я землей родной. Но где она теперь? ...Было у меня Солнце. Но где оно теперь? Были мы детьми единого отца и единой матери... Но воткнули ножи друг другу в спины. Кровавыми слезами умывались... Заныли груди кыргызских матерей... Духи предков заворочались... Произошло землетрясение... Молнии засверкали, сель затопил дома. Горы пали и стали пропастью... Травы пожухли... Тяжко пришлось народу! Э-эх, когда нет согласия, жизнь целого рода становится равной жизни одного горного козла! Над нами смеялись извечные враги. Позором зарделись наши лица. Власть имущие стали делить народ... Малочисленный народ стал делиться на «своих»и «чужих»... Тюндюк наш рухнул... Люди разделились по родам и племенам... Единое тело наше изрезано, сердца кровоточат... Слеза-

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Çîâ ïðåäêîâ

Март 2012 г. № 3

ми залиты лица, комузы сломаны, калпаки затоптаны, камчи выронены... Скакуны наши споткнулись... Негде преклонить свои бедовые головы... Бродяги мы... Нет среды нас здоровых и счастливых душ. Сирые и голодные мы... Вот тоска кручина! ... За эти невзгоды ответишь ты, глава народа каган! Духи не простят тебя. ... Если ствол дерева треснет, с весной затянется, на то нужен год... ... Если толща земли треснет, нужно сто лет пока она заполнится почвой и зарастет травой... ... А если раскол в народе? Зарастут ли эт раны в тысячу лет? О-о, родной мой народ! Неужто ждать нам тысячу лет, пока вновь обретем достоинство... ... Вместо ожидаемого расцвета, мы достигли разора. ... Скакун наш споткнулся победного столба. ... Мы оглохли, когда пришло время слушать победный клекот нашего орла. ... Стали мы калеками, когда комузы должны были воспевать нашу славу. ... народ наш остался ни с чем в момент обретения счастья. ... Кровь, как реки... Человечьи кости как горы. Пока небеса не пали на тебя, Пока не разверзлась земля, Кто мог поработить тебя кыргыз?... Кто был бы равен тебе, кабы – согласие?... Зависть и спесь погубили тебя! Самых гордых ты заставлял преклонить колени, Самых властных - склонять головы. Что же теперь? ... И сломанная рука – твоя, кыргыз. И разбитое сердце – твое, кыргыз. Давеча гром гремел. Это – гнев Тенгри! Наши небесные горы стали холмами. Наш высокий стяг поник и упал. Нам ли быть у кого рабами?! Ну-ка, вставай, встряхни свой дух! Не время выжидать! Не время вынашивать мысли о мести! Забудь обиды и будь благороден... Только единство – путь к победе! Только служение своему народу! Не болтай понапрасну! Продолжи свой род! Пусть Кагану не изменит праведность. Не показывай спину врагу! Не теряй себя! Мы – могучие тополя с единым корнем! ... Мы – один народ! ... Одна кровь! ... Одна кость! Нарушившему единство проклятье Отчизни! Проклятье и смерть!

Сандан санга

РАЙКУЛ САРЫПБЕКОВ

ÑÀÍÑÛÇ ÑÛÍ×Û ÊªÊÆÀÐ ÓÓËÓ

Сынчы: «Арасынан мыкты чыкпаган беш күрөң уулу бар экен» - дейт. Болот бий капа болуп олтуруп калат. Ошондо Сансыз: «Болот бий эгерде сенден жакшы тукум болушун кааласаң, өзүңдүн элиңде Таалаке аттуу бир жесир аял бар, ошону алсаң тукумуң көп болот, акылман, баатырлар көп чыгат. Башка аял алганың менен андан мыктылар чыкпайт» - дейт. Ошондо бий: - «Кана, сынчым, кандай сонун тукум чыгарын бир баштан терип айтып берчи» - дейт. Сынчы: «Болот бий Таалакени алсаң адегенде эркек бала төрөйт. Ал жатын чайкатар болот. Себеби, Таалакенин жатыны кир, ошондуктан жатын чайкаар болуп, анын тукуму момун гана байлар болот. Жатыны тазарганда экинчисинде дагы эркек бала төрөйт. Ал баш койкоң болот. Акылман баатыр болуп бет алышкан душманын талкалайт Тукуму эң көп болот. Баш койкоңдон ат качырбас боз айгыр туулат. Четке бир киши чыкпастан, ошонун айланасына топтолот. Элди коргойт. Ат качырбас боз айгырдан боз айгырдан жалдуу барак чыгат. Бул кыргызга атагы чыгып, хан наамын алат. Жалдуу барактан убара чаркөө, орунсуз иштерди кылган жинди канкор туулат» - дейт. Болот бий: «Андай аял экен бир белгисин көрсөт», дейт. Ошол кезде эл жайлоого көчүп жаткан маал экен. Санчы сынчы Болот бийди Көчмурат деген жигити менен алып, көч өтүп жаткан жолдун боюндагы дөбөгө барып олтурат. Көчтүн акырында уй жетелеген Таалаке өтүп баратып, заара кылып жөнөп кетет. Сынчы: «Сен алчу аял ушул, жүрү белгисин көрсөтөйүн» деп аял олтурган жерге алпарат да, «Көчмурат, чыбык сайып көрчү» - дейт. Көчмурат чыбыкты сайганда жарым кез кирип кетет. Сынчы Болотко: «Көрдүңбү мунун жатыны уу» - дейт. Ошону менен Болот бий Таалакеге үйлөнүп, андан биринчиси жатын чайкаар Алымбек, экинчиси баш койкоң Эсенгул туулат. Эсенгул Абылайдын кыргыз жергесине келген көп колун астынан тосуп Санбарак, Бердикожо баатырларын сайып түшүрүп, кыргызды коргоп жогоркудай атак алган. Эсенгулдун уулу Ниязбек эч кимге жамандык кылбаган, адилет бий болгондуктан, эл анын айланасына топтолуп, «ат качырбас боз айгыр» болот. Андан «Ниязбектин сегиз бек, Телегейи бегиз бек Теменеси болот бек» - деп ырга кошулган сегиз бектин бири Ормон. Кененсарынын баскынчы колуна каршы күрөшүүдө кыргыздарга жетекчилик кылып, жеңгени үчүн жалдуу барак Ормон аталат. Анын уулу Үмөтаалы канкор, мыкаачы болгондуктан, эл тарабына убара чаркөө атка конгон. Ошентип, Сансыз сынчынын Болот бийдин тукумдары жөнүндө алдын ала айтканы бүтүндөй туура келген. Ушундай эле сынды Солтонун тукумдары жөнүндө айткан. Тагайдын бир баласын Богорстон, андан Эштек, андан Солто. Солтонун Күнтуу, Култуу, Чаа деген үч уулу болгон. Солто ыраңдуу эки уулу Күнтуу, Култууну сынчыга чакыртып сындатат. Сынчы: «Күнтуунун аттары күлүк, кыздары сулуу болот. Култууну чарбага кызыккан, чырды сүйгөн аз эл болот», - дейт. Шылкыйып олтуруп калган

Солтого сынчы: Сенден бир жакшы тукум чыгышы керек эле дагы балаң барбы? - дейт. Солто: Жакшыларынан чыкпаган жаманынан чыкмак беле? Апкелгилечи жанагы бечелди, дейт. Чаа Солтонун кенже уулу болуп, өңү серт курсагы чердейип чоң, үч жыл бечел калып, казанбактын астына жатып өскөн бала эле. Ошону сынчыга алып келишкенде: - Кокуй үстүн жапкыла, сын токтобой тайгаланып кетпесин, - деп үстүн жаптырып. – Буга эки сын бир келди го. Биринчиси тукумунан эр баатырлар, экинчиси эл бийлегендер чыгат дейт. Ырасында эле кийин Чаанын тукумдарынан Жаманкара, Кошой, Жамансарт, Эшкожо, Канай, Байтик ж.б. баатырлар, эл бийлегендер чыккан. Сансыз сынчы бугу, саяк, кытайдагы черик уруусунун башчыларын да сындаган. Мисалы, кыргыздын белгилүү филологу маркум З. Бектенов мындан бир нече жыл мурун көлдүн көкүрөгүнөн чогултуп, иретке келтирген материал боюнча атасы Белек көз жумган соң Алдашты (болжол менен 1720-жылы туулуп, 1780-жылы дүйнөдөн кайткан) энеси Жаркын сындатканда Сансыз сынчы минтип айткан: Бул уулуң түзүк экен Алдаш аты, Артылар ак калпактан салтанаты. «Ат качырбас боз айгыр» атак алып, Көкөлөп көтөрүлөөр мартабасы. Алдашка тууган болоор оңдон солдон, Далайы суу кечирер тартып колдон. Жайылып этек-жеңи, тукуму өсүп, Табышаар шыбагасы дайым жолдон. Ошентип, Сансыз сынчынын легендардык өмүр баянына көз чаптырсак, орто кылымдардагы түрк элдеринин санжыраларындагы жана эпикалык баяндарындагы Коркут ата образы менен типтеш. Коркут ата 250 жыл өмүр сүрүп өгүз кандарынын беш мууну менен замандаш жашап, аларга татыктуу жар тандайт, балдарынын келечегин алдын ала айтат, мамлекеттик саясий иштеринде көзү ачык, даанышман карыя катары кеңешчиси болот. В.В. Бартольд ал жөнүндө «Элдик акылмандыктын айгагы жана сактоочусу, анын ыймандык (нравалык) авторитетине бүткүл эл баш иет», - дейт. Мындагы кызыктуу нерсе Сансыз сынчы Коркут ата менен мүнөзү, даанышмандыгы аткарган иштери жагынан гана эмес өтө узак өмүр сүрүшү менен да (ал жогоруда келтирилген мисалдардан көрүнгөндөй XVI-XVIII кылымдардын аралыгында жашаган инсандарга сын айтат) типтеш. «Сансыз сынчы качандыр бир реалдуу жашаган инсан. Анда ал ушунчалык узак өмүр сүргөнбү?» деген мыйзам ченемдүү суроо туулат. Буга туура жоопту окумуштуу тарыхчы Рыскул Жолдошев төмөнкүчө берет: «Мындан көрүнүп тургандай бир эле адамдын XVI, XVII, XVIII кылымдарда жашашы мүмкүн эмес. Эл оозунда айтылып келген Санчы жөнүндө сөздөрдүн өтө чабышканы көрүнүп турат. Ушундан улам кыргыз элинде Санчы сынчы сыяктуу бир нече инсан болгондугун жана алардын бардык

касиети Санчыга байланыштырылгандыгын же атактуу сынчыларга Санчы наам катары колдонулганын, болбосо Санчынын сындарын ал өзү сындабаган эле окуяларды кийинки мезгилдеги санжырачылар кошо бергендигин байкоого болот». Демек, Санчы сынчы бизге кыргыз сынчыларынын бириктирилген, типтештирилген образы катары жетип олтурат. Муну мындай фактыдан да көрүүгө болот. Жогоруда эскерилген Санчы сынчынын сегизинчи урпагы Жунушалы Барман ажы уулу: «Санчынын уулу Убалы, небереси белгилүү Меңсейит да сынчы болгонун, Санчы өзү Кудаян ханды сынаганын, Убалы Болот бийге Таалакени алып бергенин, Меңсейит Болоттун уулу Эсенгулду, Жер-Сууну сынаганын жана бир күнү ал уктап жатса, аялы баласын төшүнө отургуза койсо, бала төшүнө жаба чычып жиберип, сынчылык пири кыргыйек койнунан «чыр» деп учуп, түндүктөн чыгып кетип, андан кийин анын тукумунан сынчы чыкпай калганын саймедиреп айтып олтуруучу. Ушуга өтө жакын аңыз сөздү кочкорлук Жунушалы менен эч качан көрүшүп билбеген нарындык Алыкул Кененбай уулу кийин жазып чыкты. Ошентип башкы санжырачыларда баласы да, небереси да эскерилбей, алар айткан сындар Санчыга ыйгарылып, типштештирилип кеткенин көрөбүз. Чындыгында эле Санчы адамдын кимдигин, анын келечекте кандай тагдыр күтүп турганын алдын ала айткан көзү ачык сынчыбы же ойдон чыгарылган апыртуубу? Адамзат тарыхында мындай фактылар бир катар ынанымдуу мисалдарды келтирип Рыскул Жолдошев төмөнкүдөй жыйынтыкка келет: «Ушундан улам Санчы өз убагында акылман, ойчул адам болуп, турмушта үйрөнгөн тажрыйбасынын негизинде өз деңгээлине жараша кыргызда сынчылык кылса керек деген ойдобуз». Философ окумуштуу АлиАскар Байбосунов андан да алыс кетет. Ал Санчынын сынчылыгын «кудайдын белеги», анын «сынчылык, билгичтик, алдын ала айткычтык шыгы тубаса касиети» деп, мындай инсандар тарыхта боло келгенин, кийинки бир нече кылымдарда болуучу окуяларды так айткан француз Нострадамустан тартып, 1937жылы эле СССР 1945-жылы 9-майда Гитлердин үстүнөн болгон жеңишти майрамдарын алдын ала айткан Вольф Мессингге чейинки өтө көп мисалдарды, бул кубулуш адамзат дүйнөсүндө бар экенин, илимде жаңыдан ачылып жатканын келтирип, минтип жазат: «Бардык мезгилде, бардык доордо жана бардык элдерде алдын ала айткан, алдын ала көрөгөч, күн мурун айткыч, кудайдын белегине ээ таланттуу адамдар болгон. Кыргыз ойчулдары, акындары жана акылмандары да дал ушул ролду аткарышып, ушул миссия менен кийинки муундарына жана алыскы тукумдарына өздөрүнүн эстафетасын өткөрүшкөн. Алардын ичинде Санчы сынчы өзгөчө орунду ээлейт. ...Санчы сынчы шек жок өтө сезгич, алысты көрө билген инсан болгон, анын ички руханий көз карашы курч, кыраакы, капкайдагыны көрөгөч жана мурдатан билгич болгон».


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru Жанара ЖОРОБАЕВА, «БИРГЕ» гезитинин атайын кабарчысы АКШ, Чикаго

Îêåàíäûí àðû æàãûíäà Майлыбекова Мунара Андарбековна Туулган жылы: 1977 Туулган жери: Талас Билими: Блумингтондогу Индиана университетинин эл аралык бөлүмүн бүтүргөн. Үй бүлөсү: кызы Бегимай математикага басым жасалган жеке менчик мектебинин 7 классында окуйт. Кызматы: Котормо компаниясынын медицина тармагын башкарат. Хоббиси: Комузда салттуу күүлөрдү чертип, ооз комуз кагып, созолонто ырдайт

Ар бир жаңы мүмкүнчүлүк - жаңы үмүт – жаңы жашоонун башталышы. Америкадагы жашаган уул кыздарыңыз менен сиздерди баарлаштырып туруу милдети мага жүктөлгөнүнө кубанычтуумун. Эли жерибизге кызмат кылуу жалпыбыздын ыйык парызыбыз деп түшүнөм. Мен, Американын Чикаго шаарында жашагандыктан, Чикаго шаарындагы кыргыздар жөнүндө маалымат бермекчимин. Шаарда 400 ашык кыргыз жашайт. Кыргыз Америка достук ассоциациясын түзгөнбүз . Жылына Нооруз, Жеңиш күнү, Эгемендүүлүк майрамы, Жаңы жыл, Энелер майрамы, дүйнөдөгү Түрк элдеринин фестивалдарында жалпыбыз чогулуп майрамдайбыз, баарлашабыз. Эр жигиттерибиз футболдук турнирлерди өткөрүшөт. Кыргызстандан белгилүү ырчыларды, көркөм өнөр ээлерин чакырып жолугушуп турабыз. Калган мезгилде той – топурда, тар чөйрөлөрдө кезигишебиз. Бүгүн сиздерге баарлаштырчу эже - Майлыбекова Мунара Андарбековна. Эжени биз «эл артистибиз» деп коебуз. Комузда кара күүлөрдү чертип, ооз комузда кол ойнотуп, обон созоо ырдап чет элдик замандаштарды таң калтырып жүрөт. “Көңур күү”, “Сары өзөн”, “Ак тамак, көк тамак” ж.б.у.с. кыргыздын күүлөрүн кайра кайра черттирип, эл жерге болгон сагыныч черибизди таркатабыз. Эже пиярды жаман көрөт. Ага карабай сиздер менен сүйлөшүүгө көндүрдүк. Сүрөттөрүн Кыргыз Америка Достук ассоциациясынын архивинен жөнөттүк. Чет жерде 90 америкалыктарды башкарган, иштерман эже жаштарга өрнөк болоор деген ниетте, кыздын кырк чачы улуу деп эжени сөзгө тарттык:

- Макул, Индиана штаттында өзүн ак соок америкалыкмын деген элдер жашашат. Ошого жараша, барган мигранттардын жашоосу, иш табуусу кыйыныраак, атмосферасы да бөлөк. А Чикаго шаары болсо

9

Íîîðóç ìàéðàìûўûçäàð ìåíåí êûðãûç ýëèì!

birgekomanda@yandex.ru

Мунара эже, Чикагого Индиана штатынан көчүп келгенсиз. Штаттардын айырмасын сездиңизби? Окурмандарга Чикаго шаары тууралуу кеп салып берсеңиз?

Март 2012 г. / № 3

көп маданиятты камтыган, көп улуттуу эл. Бири бирине урмат сый менен мамиле кылышат. Өң түстүн кара, актыгы мааниге ээ эмес, адам факторун жогору коюшат. Мексикалыктар, Ирландиялыктар, Поляктар басымдуулук кылышат. Ар улуттун майрамдары көп болот. Биз да катышып турабыз. Бул жактагы кыргыз жигиттердин жетишкендиктери: баарыбыздын башыбызды кошуп, башка улуттардын алдында кыргыз элинин жакшы сапаттарын

көргөзүп, үлгүлүү жүрүшкөнүнө мен абдан кубанам. Башка улуттар майрамдарына чакырышып, сый көргөзүшүп кыргыз деген эл бар экенин, адамдары жакшы экенин билип калышты. Бул түшүнгөн адамга Чикагодогу жаштарыбыздын сиңирген эмгеги. Жаңы келгендерди талаага калтырбай кайрымдуу болуп, жумуш табып берип , жардамдашып ынтымактуу тиричилигибизди өткөрүп жатабыз. Дайыма чыгармачыл үй -бүлөгө элдин кызыгуусу болот. Ырчы Ома(Өмүрбек Андарбеков) бир тууганыңыз жөнүндө айтып берсеңиз?

деп коем. Бардык адамдарга жардам бергиси келе берет. Бирөөлөрдүн милдетин алып, ажатын ачып жүргөнү жүргөн. Качан үйлөнөсүн десем «Апже, баары даяр, тойго каражат да, тамадаларым да, баарын сүйлөшүп койгом. Бир гана жаныма олтуруп тойдо көрүнчү кыз жок болуп жатат, ошону сүйлөшсөм эле, той кылам» деп күлдүрөт. Бүгүнкү күндө, «Америка мен үчүн эмес экен» деп Кыргызстанга кетип калды. Ома жакшы ырдаганы атамы тарткан, атабыздын үнү жакшы. Кыргызстан ойлоруңуз?

жөнүндө

- Апабыз кайтыш болуп кеткен. Атам КРУнун кызматкери, азыркы апабыз областык сот.

- Алгач туулган жердеги агатууганды, элибизди 8-Март, Нооруз майрамдары менен

Алты бир тууганбыз. Ыраматылык Апам Ома жөнүндө айтчу: «Же өтө таанымал адам болосуң, же бир уголовник болосуң» деп. Кичинесинде бейбаш болчу,бирок ар кандай учурларда жол табып кетчү. Эсимде, Ома анда 2 класста окуучу. Туулган күнү болоордо, апам жумуштан колу бошобой(салык кызматкери эле) «Эч кандай туулган күн болбойт, эч кимди чакырбагын», - деп эскерткен. Туулган күнүндө шашып келип момпоюп отуруп калган, бир аздан кийин гүлдөрүн көтөрүп жалаң кыздар кирип келип жатпайбы... Апама телефон чалсам, «Эми эмне кыласың, өткөрүп бер туулган күнүн» деди күлүп. Өткөрүп бергем, жүгүрүп... Азыр Ома алтын бала, «Дон Корлеоне»

куттуктап кетмекчимин. Корупция ж.б... измдерден элибиз кутулуп, жогорку муун бийлик оруусунан айыгып, жаңы инновациялык көз караштагы жаштарды бийликте көбөйтсө жакшы болот эле. Мен Индиана штатында окуп жүргөндө, Казахстандын президенти С. Назарбаевга ыраазы болдум. Бүт каржысын өкмөт көтөрүп, «бүткөндөн кийин 5 жыл иштеп бересиңер» деген келишим менен отуздаган жаштар окушту. Бул жаштар үчүн чоң стимул. Элине керектигин сезүүнүн өзү эле канча моралдык күч берет. «Надежда умирает последней» дегендей биздин да Кыргызстаныбыз гүлдөп өсүп, өнүгө берсин. Мамлекеттин камкордугунда биз окуубасак, келечек муундар окусун...

Жаш кыздарга айтар сабак болор, кеңеш сөзүңүз? - Жаш кыргыз кыздарына айтардан мурун, жигиттерге, ата-энелерге айтар сөзүм бар. Салттардын да жакшысын кармансак. Кыз ала качуу канча кыздын бактысын кырккандыр. Алардын катарында мен да болдум, көп ката кетирдим. Жаш кыздарга айтарым: Эч качан өзүңөргө ишенүүдөн тайбагыла. Жашооңорду өзгөртүү да өз колуңарда. Эмгектенгенден талбагыла. Мен азыркы жетишкен ийгилигиме бир күндө келген жокмун. Көп эмгектендим, такси да айдадым. Үч жерде бирдей да иштедим. Бирок сынбадым, бул турмуштук сабактар чыйралтты. Акы-

ры өз кесибим менен иштөөгө мүмкүнчүлүк алдым. Жакшыга жанашкыла, жакшысы жугат, жамандан адашкыла. Ден соолугуңарды этияттагыла. Денеси, дили таза энеден, дени сак, ак ниет балдар төрөлөт. А балдар болсо Кыргызстандын келечеги...


10

Март 2012 г. № 3

Ìèñòåðèÿ ïåðåõîäà â çîëîòîé âåê 23-декабря 2012 года наступает новый Золотой век. Это век, символизирующий целостность духовного и материального. Для наиболее подготовленных людей время перемен окажается самым продуктивным. Улучшится качество жизни.Богатство станет естественным спутником духовного роста Нового человека. Духовная жизнь выйдет из сумрака и займет законное месте в системе ценностей. Портал откорется 23декабря 2011 года, а закроется -23 декабря 2012года. То есть на то,чтобы успешно перешагнуть в новые 26 000 лет- у нас есть целый год.

Òèòóë èìïåðàòîðà Год Дракон. Дракон Поднебесной- существо доброе, милостивкое к людям,символ мужского начала ян. Среди титулов императора самый почетный-«живой дракон».Трон называли драконим престолом. Как утверждали древние «10тысяч пернатых,покрытых шерстью,чешуйчатых и панцирных, произошли от драконов».

Что значит цвет шкуры

Самки китайских драканов откладывают яйца но детеныши вылупляются через тысячу лет. Их рождение сопровождается разгулом стихи:метеорными потоками, грозами и градом. Возраст дракона можно определить по цвету шкуры. Желтым,красным, белым и черным драконам- тысяча лет,синими –восемьсот.

Когти орла, лапы тигра

У дракона оления, голова верблюда, глаза кролика, уши быка,шея змеи, чешуя карпа (чешуй должно быть 81 или 117),когти орла ,лапы тигра. Он вдыхает воздух и выдыхает облако. На голове драконов находится их важнейшая принадлежность –шишка на макушке, благодаря которой они могут летать без крыльев.

81-ян,36-инь

Голос дракона чем-то напонимает звон медной посуды. Драконы слышат звуки не ушами, а рогами. Китайские драконы имеют 117 чешуек 81-янчешуйку и 36-инь-чешуек. При этом драконы боятся железа,и убить дракона можно особой железной иглой. Дракон также избегает контакта с многоножками и разноцветным шелком (шелком, окрашенным в пять цветов). Еще драконы известны своей любовью к мясу ласточек и воробьев. Драконы могут испускать огонь или пар.

Девять сыновей повелителя неба

БИСИ любит носить тяжести, и поэтому на него ставят стелы. ЧИВЭНЬ любит глотать,и поэтому его помещают на концах конька крыши,чтобы он проглатывал все дурные поветрия. ПУЛАО любит кричать,и поэтому в его честь вешают колокола,а также вырезают его на гонгах. БИАНЬ могуч и любит юстицию,и поэтому его помещают над тюреными дверьми. ТАОТЕ-загодочное древнее чудовище,которые любит есть и чья маска появляется на сосудах для жертвоприношений династи Шан и Чжоу. БАСЯ любит воду, и позтому его помещают на опорах мостов и у источников. ЯЦЗЫ- хищный зверь,который любит убивает,и поэтому им украшают рукоятки холодного оружия. СУАНЬНИ любит сидить, и поэтому его обычно омещают сидящим у ног Будды или бодхисатвы. ЦЗЯОТУ похож на морскую раковину и не любит, чтобы его безпокоили; его помещают на дверные ручки или пороги.

Ãàðìîíèÿ

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Øàìáàëà-áóäóùèé öåíòð öèâèëèçàöèè Так думает ряд исследователей ,которые полагают, что согласно календарю майя 23 - декабря 202г, закончится космический цикл, и человечеству предстоит грандиозное преобразование. *Востоковед Лев Гумилев считал изображенную на древних тибетских картах Шамбалу реально существовавшей в 3-2вв до н.э страной. По-персидски Сирия звучик как «Шам» ,слово «боло» означает «сверху». Значит,Шамбала переводится как «Господство Сирии». *Сушествует версия и том , что Шамбала находится в параллельном измерении и населена выжившими жителями Лемурии(Атлантиды), которые находится на значитльно более высокой ступени нравтвеного и интеллектуального развития,чем нынешнее человечество,и лишь достойных допускают туда. *Сегодня популярно мнение о том,что Шамбалаобширная точка энергий,собранных в единое целое планетным Логосом. *Среди современных религиозных учителей – лам нередко бытует представление о Шамбала как

о внутренней реальности –об особом состояния психики,достигаемом в процессе самосовершенствования, и что путь в нее лежит не столько во внешнем мире , столько во внутреннем. Ключ к Шамбала –сочувствие мудрость.

ÃÀÐÌÎÍÈß ÐÀÇÓÌÀ È ÏÐÈÐÎÄÛ… Я очень трепетно отношусь кыргызскому народному творчеству. Многие национальные наследия уходят из памяти поколений и одна из задач нового тысячелетия – вернуть забытые прошлых лет. Сегодня мои уважаемые читатели, я Вам представляю уникальные оздоровительные упражнения и мантры очищения под названием :

«ТЕҢИР СЫЙЫ, ТАЙ ТЕБИШ»

«ТАЙ - ТЕБИШ» - традиция воспитания у кыргызов, через национальные ритуалы, игры. Дословно тай – это жеребенок; тебиш- это «дать пинок» Тай-тебишвоинское искусство, тот, кто обучается тай тебишу, тот обучается тому, чтобы тонко чувствовать природу, понимать ветер, знать состояния луны, и звезд, чувствовать все наши четыре состояния.

«МАНАСТЫН ЧЕКСИЗ НУР КАСИЕТ ДЕМИ» «БЕСКОНЕЧНАЯ ДУХОВНАЯ ПОДДЕРЖКА МАНАСА»

I. Ноги на ширину плеч. Руки: правая рука выше пупка ладонью вверх, большой палец перпендикулярно Солнцу. Левая рука ниже пупка ладонью вверх, большой палец перпендикулярно Солнцу. Глубокий вдох и читаем мантру: 1.Асман жер чеги ажырап Еще не разделились Земля и Небо 2.Бөлүнө элек кездеги Еще не пришло время 3.Ай күн дагы жаралып Луна и солнце сотворены 4.Көрүнө элек кездеги Но не были видны они 5.Улуу Манас нур болуп Манас подобен свету 6.Акырет чек ыргагы Как вечный пульс Вселенной 7.Адилет мөөр тендиктей Подобен истинной печати 8.Теңирдик кыраат сөзү менен Он могучее слово истины -Тенира 9.Тубөлүк жашоо деми Он сознательное дыхание вечной жизни 10.Түп жолу салтанат Исходящая дорога торжества 11.Ааламдын бүткүл көз чени

Он глаз вселенной (или Он всевидящее око) 12. Кут багын чечти ачты. Открыто древо счастья ныне II. Представить Луч МАНАСА и развести руки под ребрами вверх, как беркут взмахивает, поднимаем над головой руки параллельно и разворачиваем ладони вверх и голову и лицо, смотрим на небо и говорим:

«КҮНҮҢ МЕНЕН АЙЫНДЫҢ»

III. Руки опускаем вниз и складываем на груди внахлестку и говорим:

«БИР ӨЗҮҢДӨН БҮТКӨНДӨЙ»

Глаза закрыты и делаем поклон. IV. Разводим руки от груди вниз и говорим:

«АСМАН МЕНЕН ДЖЕРИҢДИН»

V. Поклон – колени сгибаем и слегка прикасаемся руками к земле (ладони вместе, параллельно друг другу) и говорим:

«ТИРӨӨСҮНӨН БҮТКӨНДӨЙ»

VI. Разводим большие пальцы рук параллельно и поднимаем вверх ладони параллельно, разводим руки и подносим их к груди горизонтально земле, ладони параллельно друг другу. VII. Сгибаем правую ногу и левую слегка в сторону, руками загребаем, плывем вперед и делаем спираль «круг» двумя руками – «О».

«ТҮШТҮК МЕНЕН ТҮНДҮКТҮН»

VIII. Сгибаем левую ногу и правую слегка в сторону, руками загребаем и плывем, делаем спираль.

«ТҮНӨГҮНӨН БҮТКӨНДӨЙ»

IX. Руки вперед под грудью и раскрываем крылья назад, как беркут, и поклон:

«ЧЫГЫШ МЕНЕН БАТЫШТЫН, ЧЫРАГЫНАН БҮТКӨНДӨЙ»

Встряхиваем руки и с середины головы, плеч, груди, спины, ног и рук снимаем грязную энергию.

Подготовила: У. КАЙЫПБЕРДИЕВА


11

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Íàøà áåñöåííàÿ çåìëÿ

Март 2012 г. / № 3

Â

ÐÀÑÖÂÅÒÅÒ

ÀÉÃÓËÜ

ÁÀÒÊÅÍÅ

Баткенская область занимает южную предгорную часть Ферганской долины с передовыми цепями, отрогами и предгорьями Туркестанского и Алайского хребтов. Гребни этих хребтов поднимаются выше 4000-5000 м, наивысшие высоты достигают в Туркестанском хребте (в верховьях реки Кожо-Бакырган) 5580 м, в Алайском хребте (в верховьях реки Тилбе, в бассейне реки Сох) 5880 м. На территории области находится и самая низкая точка Кыргызстана; она расположена на высоте 401 м над уровнем моря. По характеру поверхности на территории Баткенской области чётко выделяются следующие геоморфологические зоны: зона подгорных равнин, зона адыров и предгорий, зона внутригорных впадин, зона средних гор, высокогорная зона. Выше внутригорных впадин находится зона средневысотных гор, представляющая собой высокие предгорья и передовые гряды Туркестанского и Алайского хребтов с абсолютными отметка ми 2000—2500 и до 3000 м. Высокие предгорья в системах Туркестанского и Алайского хребтов представлены отдельными горными кряжами с интенсивно и глубоко расчленённым рельефом. От низких предгорий (адыров) горные кряжи Туркестанского и Алайского хребтов часто отделены продольными, широтно-вытянутыми (по 40-й параллели) внутригорными впадинами. К высокогорной зоне относятся крупные хребты— Туркестанский и Алайский. Туркестанский хребет представляет ряд хребтов и гряд широтного простирания, постепенно понижающихся к северу, к Ферганской долине и западу. Гряды разделены долинами, пересечёнными узкими поперечными ущельями. В пределах Баткенской области Туркестанский хребет достигает высоты 5000 м. Имеются ледники, снежники. Население области многонациональное. В основном здесь живут кыргызы (74,3% от общей численности населения области), узбеки (14,4), таджики (6,9), русские (2,2), татары (1,0), турки (0,3) и др. Для населения области характерен сравнительно высокий уровень рождаемости в 2000 ( 23,4 промилле против 19,7) по республике и низкий коэффициент смертности (5,7 промилле против 7,0). Значительная часть населения —74,3% являются коренными кыргызами, для которых

присуще сравнительно высокий уровень рождаемости. В производственном комплексе республики особое место занимает экономика Баткенской области, располагающая редким промышленным потенциалом (ртуть в Айдаркене; сурьма в Кадамжае; уголь в Кызыл-Кые и Сулюкте), отлаженным сельскохозяйственным производством (абрикос, табак, шерсть, мясо и молочные продукты). Промышленность области занимает важное место не только в экономике данного региона, но и по республике и специализируется на произ��одстве сурьмы, ртути, добыче угля, ферментативного табак. На территории области имеются многочисленные историко-культурные объекты, известные по письменным источникам. Это остатки древних поселений 1-6 веков нашей эры — Аирбаз, Баткен, Кайрагач, Кара-Камар, Кожо-Бакырган, Обишир, городища 9—16 веков — Булак-Башы, Исфана, Кара-Булак, остатки крепости кокандских периодов — Кан, Кыштут и архитектурный памятник-мечеть в селе Кайрагач. Кроме этих достопримечательностей южнее – в селе Рабат находится одноимённое поселение древних рудокопов и недалеко от села Самаркандык имеется исторический рудник, пещера Кан-и-Гут или так, называемый «Рудник погибели». Только в Баткенской области каждую весну расцветает удивительный цветок, о котором местные жители рассказывают легенду. Посмотреть на цветы сюда приходят и школьники. Всего 15 или 20 дней можно любоваться цветением этого цветка в году. . За свою уникальность он занесен в Красную книгу. О цветке местные жители сложили даже легенду. Вот одна из самых распространённых. Легенд о цветке “айгуль” немного. Одна из них гласит о том, что в далекие-далекие времена, когда люди жили в гармонии с природой, в одном известном кыргызском племени родилась луноликая красавица, которую назвали “Айгуль”. Айгуль росла и радовала своих родителей не только своим трудолюбием и скромностью, но и прекрасным голосом. Она пела пронзительные песни, которыми заслушивались не только ее ровесники, но и взрослые жители айыла. Когда Айгуль достигла совершеннолетия и превратилась в прекрасную девушку на выданье, она полюбила замечательного джигита. Время развеяло точное имя

ÖÂÅÒÎÊ

этого юноши, но чаще всего в легендах звучит имя похожее на Козу Улан. Джигит славился своим бесстрашием и слыл настоящим защитником своей Родины. И как бы он не любил Айгуль, воинский долг для него был превыше всего. Счастливые родители уже начали приготовления к свадьбе своих первенцев, но в одном из походов джигит погиб в неравном бою, не пожелав сдаваться на милость врагам. Айгуль, узнав о гибели любимого, долго сидела у реки, где она познакомилась с ним. Девушка приняла непростое для себя решение: она попрощалась с подругами, взошла на самую крутую скалу и бросилась вниз... Прошло какое-то время, и подруги обнаружили на камнях, о кропленных кровью их незабвенной Айгуль, необыкновенные цветы. Их назвали в честь красавицы - “айгуль”, а скалу ту -- “Айгульташ”. Гора, что высится напротив, носит имя ее жениха (Козу Улана). В ней сородичи захоронили сердце героя. В 15 километрах от Баткена есть село Айгульташ, где цветет удивительный цветок Рябчик эдуардо, а в народе просто – Айгуль. Внутри цветка есть большие капли росы, которые похожи на слезы девушки Айгуль из легенды. Цветок растет лишь в нескольких частях планеты. Некоторые эксперты предполагают, что цветок, что Айгуль вполне претендует на то, чтобы называться символом Кыргызстана. Но это возможно лишь в том случае, если получит серьезную государственную поддержку. Специалисты отмечают, что это растение – эндемик, то есть Айгуль произрастает на определенной территории и больше нигде. Это очень редкое растение и именно поэтому оно получило статус охраняемого вида. Люди больше всего интересуются Айгуль. Он самый декоративный и очень красивый. Такие яркие цветы очень редко встречаются в природе. Его главное преимущество в броской красоте и в том, что таких цветов очень мало. Сейчас здесь запрещен выпас скота, запрещен сбор цветов, Айгуль взят под охрану экологов, школьников и милиции. Из Баткенской области вышли видные государственные деятели, исторические личности и известные люди искусства. «Пулат-хан» — Искак Асан уулу (1844— 1876), предводитель народного движения

кыргызов и дехкан-узбеков против кокандской ханской тирании и захватчиков царской России в 1873—1876. Орозбеков Абдыкадыр (1889— 1938). В 1925—27 — первый председатель Президиума исполнительного комитета Кыргызской автономной области, в 1927—37 — первый председатель ЦИК Кыргызской АССР; Раззаков Ыскак (1910-1979). В 1945-50 - председатель Совета министров Кыргызской ССР, в 1950— 61—первый секретарь ЦК КП Кыргызстана; М о л д о Нияз (1826— 1896) — тал а н тл и в ы й поэт-письменник, акын-импровизатор, путешественник-просветитель. Садыков Тургунбай (1935) — известный скульптор, н а р од н ы й художник Кыргызской ССР (1975), лауреат Ленинской премии (1980), Герой Социалистического труда СССР, академик художественных наук СССР, Герой Кыргызской Республики. У. КАЙЫПБЕРДИЕВА


12

Март 2012 г. № 3

МЫЛЬНАЯ

19-летняя американская девушка из Флориды Темпест Хендерсон (Tempestt Henderson) страдает психологическим расстройством под названием аллотриофагия, для которого характерно стремление есть несъедобные вещи. Темпер ест мыло и стиральный порошок и получает от этого огромное удовольствие. Причиной возникновения странной тяги к бытовой химии стал парень, который бросил ее и уехал учиться в другой город. Девушка обратилась к врачам, так

 ìèðå èíòåðåñíîãî МАНИЯ

как понимает, что такая привычка может нанести серьезный урон ее здоровью, а самостоятельно справиться с навязчивым желанием съесть кусок мыла она не в силах. За неделю Темпер съедала до пяти кусков мыла. На протяжении семи месяцев американка проходит интенсивный курс психотерапии и все это время воздерживается от мыльного лакомства. Родственники надеются вскоре увидеть Темпер такой же счастливой и здоровой, какой она была в детстве.

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

СПИСОК НАИБОЛЕЕ СТРАННЫХ Ф ОБИЙ:

Аилурофобия - боязнь котов. Андрофобия - человекобоязнь. Апифобия - боязнь пчел. Астрафобия - боязнь непогоды. Авиафобия - боязнь летать. Бациллофобия - боязнь микробов. Баллистофобия - боязнь пуль.

Билонфобия - боязнь шероховатых, острых и пупырчатых предметов. Клинофобия - боязнь кроватей. Гепгидрофобия - боязнь переходить мосты .Иатрофобия - боязнь докторов. Никтофобия - боязнь темноты. Омброфобия - боязнь дождя. Отофобия - боязнь взгляда глаза в глаза. Пекатофобия - боязнь совершить грех. Ситофобия - боязнь еды. Тафефобия - боязнь быть похороненным заживо. Талассофобия - боязнь океанов. Трихофобия - боязнь волос. Вестифобия - боязнь одежды.

ПОСЛЕ ЕДЫ МОЗГ «ЛОЖИТСЯ СПАТЬ»

САМАЯ МАЛЕНЬКАЯ НАДПИСЬ В МИРЕ

Грэм Шорт (Graham Short) из Великобритании выгравировал самую маленькую надпись в мире на острие бритвенного лезвия. Надпись «Nothing is impossible» («Нет ничего невозможного») имеет в длину всего десятую долю миллиметра и её можно рассмотреть только через 400-х кратный микроскоп. Для того, чтобы выполнить такую невероятную работу, Грэму понадобилось более 7 месяцев, в течение которых было испорчено около 150 лезвий — одно неточное движение и вся работа насмарку. Поэтому Грэм прибегнул к некоторым ухищрениям. Например,

работал он только по ночам, когда вибрация от уличного движения минимальна. Так же он привязывал свою руку к стулу с помощью ремня, для того чтобы исключить случайные движения. И более того, он пользовался стетоскопом для того, чтобы слушать своё сердце и делать штрихи в перерывах между его ударами. В расслабленном состоянии его пульс может опускаться до 30 ударов в минуту — ежедневные 10-ти километровые тренировки в бассейне не прошли даром. Теперь лезвие выставлено на аукцион с начальной ценой около $75 тыс.

РЕСТОРАН И СПАЛЬНЯ ПОД ВОДОЙ

Ресторан “Ithaa” принадлежит отелю “Conrad Maldives Rangali Island Hotel”, который расположен на 2 островах на Мальдивах. Ресторан примечателен тем, что находится на глубине 5 метров, возле одного из островов. Крыша подводного ресторана сконструирована из акрила, что позволяет гостям во время трапезы наблюдать подводный мир. На юбилей существования ресторана отель включил в перечень услуг фирменный пункт: на протяжении не-

которого времени ресторан функционировал как частная спальня. Во время размещения в подводных апартаментах гостям номера предлогали ужин с шампанским и завтрак в постель. Ресторан существует уже 6 лет, но для того, чтобы попасть туда, люди записываются минимум за 2 недели, так как желающих очень много, а площадь позволяет вместить только 14 человек одновременно. Дети до 12 лет в ресторан не допускаются. Средний чек на одного человека составляет 120-250 долларов. Меню состоит из блюд как европейской, так и местной кухни.

Специалисты Университета Манчестера определили, что клетки мозга, которые отвечают за состояние бодрствования, резко «выключаются» после еды. По мнению ученых, это открытие может пригодиться в разработке методов лечения ожирения, пищевых расстройств. В итоге исследователи заключили: люди, как и животные, становятся сонливыми и менее активными после еды, что, в общем, и не было ни для кого секретом, поскольку многие из нас любят часок другой вздремнуть на удобном диванчике. «Отключка» мозга происходит потому, что уровень глюкозы в крови повышается, и определенные клетки мозга перестают посылать сигналы, приводящие наш организм в бо-

дрое состояние. Оказывается, глюкоза влияет на клетки, синтезирующие орексин — гормон, влияющий на сон и бодрствование. Нарушение работы этих клеток приводит к нарколепсии — неконтролируемому засыпанию, а также к ожирению. Также эти клетки играют важную роль в процессе обучения, в формировании зависимостей, оказывают влияние на поведение, направленное на получение удовольствия. Все дело в том, что в мембране нейронов, секретирующих орексин, есть канал, чувствительный к колебаниям уровня глюкозы в крови. С помощью этого механизма ученые теперь могут объяснить желание поспать после еды или, наоборот, бессонницу на голодный желудок.

«ПОЛЗУЧАЯ» ДОРОГА В ЛОС-АНДЖЕЛЕСЕ ОБВАЛИЛАСЬ Участок дороги в пригороде Лос-Анджелеса, находящийся в аварийном состоянии с весны этого года, все же рухнул в океан. В последние недели красивейшее шоссе в пригороде Сан-Педро сползало в Тихий океан со скоростью порядка 1,5 сантиметров в сутки, а последней каплей стали сильные проливные дожди, обрушивающиеся на регион в воскресенье и понедельник. В результате катастрофы люди не пострадали, однако местные власти утверждают, что восстановлению этот участок шоссе скорее всего не подлежит и придется строить новую дорогу.


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Ïîääåðæêà

ПОМОГИТЕ!!! ДЕВУШКЕ ИЗ КИРГИЗИИ (19 ЛЕТ)

НУЖНА ПОМОЩЬ! Молодая девушка – трудовая мигрантка из Киргизии (19 лет) пострадала в результате жестокого нападения в г.Москве. У нее ожог 35% кожи лица, головы, ушных раковин, кистей. В течении трех месяцев Бегимай, так зовут девушку, пролежала в отделении хирургии Научно-исследовательского института скорой помощи им. Н.В.Склифосовского в г.Москва. Ей было сделано 15 операций. Сейчас она выписана из больницы. В семье пятеро человек. Никто не работает, т.к. с работой тяжело, да и остальные дети маленькие. На заработки в Москву отправилась только одна Бегимай, фактически она и содержит семью. Бегимай необходимо в обязательном порядке продолжать наблюдение и лечение, которое очень дорогостоящее. В г.Ош, откуда Бегимай, нет возможности для лечения и восстановления. В Москве продолжение лечения – платное. Плюс – нужны средства для покупки дорогостоящих лекарств. Если у Вас есть возможность перечислить на счет Бегимай хоть какуюто денежную сумму, пожалуйста, сделайте это. Банковские реквизиты приводятся ниже. Банковские реквизиты для перечисления средств: ОГД ОАО Коммерческий банк «Кыргызстан» Ошская главная дирекция ОАО Коммерческого банка «Кыргызстан» БИК 103021 ИНН 01010199010016 Адрес банка: Кыргызская Республика, 714018 Получатель: Ахунова Бегимай Батырбековна Счет № 1032120200929570 Или обратитесь к сотруднице Профсоюза трудящихсямигрантов Салтанат, офис № 403, тел.: 8 (926)021-54-13 ЗАРАНЕЕ БЛАГОДАРИМ ВАС!!!

Март 2012 г. / № 3

13


14

Март 2012 г. № 3

Ðåêëàìà

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Ðåêëàìà

Март 2012 г. / № 3

15


16

Март 2012 г. № 3

Ðåêëàìà

Стоматолог Шекербек Каримович 8926 402 39 79

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru


17 Òåêøåðèï êºð ÊÎÔÅ - ÄÀÀÌÄÓÓ ÄÀ, ÏÀÉÄÀËÓÓ ÄÀ, ÇÛßÍÄÓÓ ÄÀ ÑÓÓÑÓÍÄÓÊ

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Март 2012 г. / № 3

болгон. Ал өзүнө кофенин туура 64 данынан кофе даярдап ичкен.

Кофе жана сулуулук

Кофени баарыбыз сүйөбүз, баарыбыз болбосо да дээрлик баарыбыз. Кофе бүгүнкү күндө жер шары боюнча суудан кийинки эле популярдуу суусундук. Ал биздин жашообуздун бардык тарабын бири-бири менен байланыштырып турат. Эртең менен турганда кофе ичебиз, жагымдуу жолугушууларыбыз, ишкер жолугушууларыбыз кофе менен коштолот... Дал ушул үчүн кофени баары сүйүшөт.

Кофенин пайдалуу ж актары

Кан басымдын төмөндөп кеткенинин негизги белгилери: алсыроо, баш айлануу, уйкусуроо. Кофе кан басымды көтөрөт, жалпы организмди бекемдейт, баш оорудан арылтат, атүгүл маанайды көтөрөт. Мигрень - бул баш мээнин кан тамырларынын ичкерип кетишинен пайда болгон баш оорусу. Кофе ал кан тамырларды кеңейтип, баш ооруну басат. Таза аба кофенин бул максаттагы натыйжалуулугун күчөтөт. Нерв системасынын кыйналган абалы жумушка болгон жөндөмдүүлүктүн азайышы, өнөкөт чарчоо, атүгүл депрессия менен коштолот. Мындай учурда кофе жалпы организмди бекемдейт жана сергитет. Катуу суукта калган адам үчүн кофе эң пайдалуу. Ал ысыган канды бардык организмге айдайт. Кофе өпкөнүн ишин жакшыртат, дем алуу жолдорун жумшартып, астманы алдын алууга жардам берет.

Кофенин зыяндуу жактары

тартуу сиз үчүн кыйынчылыкты жаратса суюк кылып демдеңиз же сүт, сливка менен ичкенге аракет кылыңыз. Бөйрөктө таштардын пайда болушуна жол бербөө үчүн кофе, кара чай, какао сыяктуу азыктардан алысыраак болгон жакшы. Кош бойлуу кездеги кан басымдын көтөрүлүшү түйүлдүктүн өсүшүнө терс таасирин тийгизет. Кан басым түшүп кеткен учурда сүт кошулган кофе ичүү сунушталат. Ал эми эмчек эмизүү учурунда кофеин сүт аркылуу баланын канына барып, балада уйкусуздукту жаратышы мүмкүн. Кофе организмдеги В1 витаминин запасын бузат.

Тишти с аргартат

Кофе көз карандылыкты жаратат. Ага көнүп калган адамдын организминде кофеин жетишсиз болгон учурда катуу депрессия башталат.

Ден соолукка залал келтирбөө үчүн кофени кантип ичүү керек?

Кофенин ден соолукка зыян келтирбөөчү дозасы - күнүнө 1-2 стакан. Эгер ушунча өлчөмдөгү кофе адамдын чарчоосун жазып, физикалык жактан активдештирсе, андан көп кофе тескерисинче, кыжырдантып, нервдентет. Кофенин дары катары таасир этүүсүн кааласаңыз, аны сууга эмес, ит мурундун маңызына демдеп ичиңиз. Кофеин ашказан ширесинин бөлүнүп чыгышын шарттайт, андыктан, кофени ач карын ичүү сунушталбайт. Ошондой эле тоё тамактангандан кийин да ичпеңиз. Кофе менен тамекинин кошулуусу гипертония оорусунун пайда болуу коркунучун 35-60%га жогорулатат. Андыктан, тамеки чеккенде кофе ичпеңиз.

Кофе тууралуу кызыктуу фактылар

Коюу кофе жүрөктүн согушун тездетип, энтигүүнү жаратат. Инфаркттан кийин кофени пайдаланууга таптакыр болбойт. Кофе уйкусуздукту чакырат. Андыктан, күндүн экинчи жарымында кофе ичүү сунушталбайт. Жаш балдарга эч качан кофе берүүгө болбойт. Бул суусундук алардын организмине жана нерв системасына зыян гана келтирет. Кофенин курамындагы заттар гастриттин жана ашказан жарасынын өнүгүшүн шарттайт. Эгер кофеден баш

Кофенин мекени - Эфиопия. Байыркы учурда бул койчулардын суусундугу катары эсептелинген. Кофе сатылышы боюнча дүйнөдө нефтиден кийинки эле экинчи орунда турган товар. Бир кофе дарагынан бир жылда жарым килограммга чейин куурулган кофе алынат. Шекер кошулбаган кара кофе калориясыз болуп эсептелинет. Токио шаарында “кофе-сауна” бар. Бул жерде бассейнге 13 тонна кофе боткосун төгүп коюшат, а кардарлар ушул боткого ооналакташып, денелерин күйгүзүшөт. Кофени дүйнөнүн 45 өлкөсүндө өстүрүшөт. 1-октябрь - Японияда расмий кофе күнү деп кабыл алынган. Бетховен кофе сүйүүчүлөрдүн бири

Кофе бир гана суусундук эмес. Кофенин негизинде жасалган бир нече сулуулук рецепттери бар. Алардын баары жөнөкөй, бирок натыйжалуулугу жогору. 1. Бет ү ч ү н скраб. 1 чоң кашык талкаланган кофеге 1 чай кашык каймак кошуп жакшылап аралаштырасыз. Бул аралашманы скраб катар колдонсоңуз болот. Бул кофе-скрабынан соң дароо банан-кофе маскасын койгон жакшы. 2. Банан-кофе маскасы. Жарым бананды эзип, ага 1 чай кашык сливка, 1 чай кашык кофенин данын кошосуз.Бул аралашманы бетиңизге сүрткүлөбөйсүз, акырын гана коюп, 15 мүнөт күтө турасыз. Андан соң жылуу суу менен жууп, жумшартуучу кремден коюп аласыз. Мындан скраб менен маскадан кийин бетиңиз өлгөн клеткалардан тазаланат. Банан бир эле терини азыктандырбай, кофе менен кошулганда майда бырыштарды жазып, беттин түсүн жакшыртат.

3. Кофе-бал скрабы. Бул скраб теринин бардык түрлөрү үчүн жарайт. Скрабды даярдоо үчүн 1 чай кашык бал менен 1 чай кашык талкаланган кофени аралаштырасыз. 4. Кофе музу. Коюу демделген кофени муздаткычтын тоңдургучуна салып тоңдуруп, мындай муз менен эртең менен, кечинде бетиңизди сүртүп турсаңыз бетиңиз сергип, тазаланат. 5. Дене үчүн кофе скрабы. 1-2 чоң кашык кофе боткосун 1 чоң кашык оливка майы менен аралаштырып, бул аралашманы бүт денеңизге жумшак, жай кыймыл менен сүртөсүз. Бир нече мүнөт сүрткөндөн кийин дагы 5 мүнөт коюңуз. Андан соң жылуу суу менен жууп саласыз. Мындай процедурадан кийин болуп көрбөгөндөй жеңилдик менен сергектикти сезесиз. 6. Чач үчүн маска. Чачты жалтыратуучу бул маска кара чачтуулар үчүн гана. 2 жумуртканын сарысын, 1 чоң кашык арак, 2 чоң кашык жылуу суу, 1 чай кашык талкаланган кофе жана 1 чай кашык өсүмдүк майын кошуп, жакшылап аралаштырасыз. Аралашманы чачыңызга сүртүп, беш мүнөткө чейин эле коёсуз, андан соң жууп саласыз. 7. Целлюлитке каршы рецепт. Кофени бул максатта пайдаланууга да болот. Ал үчүн кофенин дандарын ысытып, денеңиздин маселе жараткан жерине сүртүшүңүз керек. Андан соң клеёнка менен ороп, 15-20 мүнөт калтырып коюу зарыл. Анан жууп саласыз. Бул процедураны жумасына эки жолудан кайталап турсаңыз, целлюлиттен тез эле кутуласыз. Даярдаган: А. САТИМБЕКОВА


18

Март 2012 г. № 3

Îêóðìàíäàð êàò æàçûøàò Урматтуу окурмандар, сиздерге “Окурмандар кат жазышат” деп аталган жаңы рубриканы сунуштайбыз. Көңүл түпкүрүн өйүгөн, кыял чабытыңызды, козгогон, айтар кебиңиз болсо, кат жазып жөнөтсөңүз болот. Албетте, биз сиздин катыңызды жарыялап, ойлоруңузду бөлүшкөнгө гезит бетинен мүмкүнчүлүк беребиз.

ÊÎËÄÎÃÎÍ Бул дүйнөдө жүрөгү эзилип, махабатка башы айланып, алоолонгон сүйүү отуна күйбөгөн адам болбосо керек. Кээ бири бар күчүн, айла амалын, болгон аракетин жумшап махабатына жеткен болсо, кээ бири тоскоолдуктарга тур��штук бере албай, тагдырына башын ийип, өз бакыты үчүн күрөшпөй, арзуусуна жетпеген бойдон кала берет. Ал эми, мен болсо, жүрөгүмдөгү сага деген сезимдерди аздектеп сактап, сүйүү отун акыл менен башкарып, дагы эле сени күтүп жүрөм. Сени күтүүгө кеткен убакыт канчалык көп болсо дагы, эч өкүнбөйм. Сени 5 жыл 10 жыл болсо деле күтө берем, анткени, сен ошого татыктуусуң! Сенин наристеникиндей таза жүрөгүң, булганбаган жан дүйнөң мени алгачкы күндөн баштап эле арбап алган. Баардык адамдарга кылган бирдей мамилең, жардамың, боорукердигиң, ак көңүлдүгүң сени башкалардан айрымалап турат. Эч кимден, эч нерседен тайманбай чындыкты айта алганың, эмгекчилдигиң, тырышчаактыгың кээ бирөөнү таң калтырса, кээ бирөөнү суктандырат. Сүйлөгөн сөзүң, кылган иш-аракетиң акылдуулугунду, чечкиндүүлүгүңдү, адамкерчилигиңди айгинелеп тургандыктан, көп адамдар сага тартылат, сени менен сүйлөшүп, ой бөлүшкүсү келет. Башкаларга кандай экенин билбейм, мага жакшы, оң таасир тийгизесиң. Сени менен сүйлөшкөндөн кийин жеңилдей түшөм. Бир күнү телефонумду жоготуп кайгырып отурсам, «Жоголгон буюмга да киши ошончо кайгырабы? Бирөөнүн жүрөгүн оорутсаң, туура эмес иш кылсаң, ушинтип кайгырыш керек. Чыгаша чыкмайын киреше кирбейт, бардык жамандыктар ошону менен чыгып кетсин. Жакында мындан да сонун телефон аласың, кел, андан көрө сабак окуйлу» деп жылмайганыңда, аябай уялгам. Эмне жөнүндө сөз болуп жатса да, баарын түшүнөсүң, баарын билесиң, маалыматың бар. Алардын баарын кайдан жүрүп үйрөнүп алганыңды билбейм. Экөөбүздүн жашыбыз тең болсо дагы, сен эмнегедир улуудай сезилесиң, көптү көргөн көптү билген адамдайсың. Кичинемде апам периштелер жөнүндө көптөгөн жомокторду айтып берчү. «Периштелер Жараткандын бардык буйруктарын так аткарган, жан дүйнөсү таза, күнөөдөн алыс заттар. Жараткан адамдардын арасына кээде периштелерди жиберет. Адамдарга туура жол көргөзсүн,аларга үлгү болсун деп, адам кейпиндеги периштелерди биз-

ÏÈÐÈÌ... ге жардамчы катары жерге түшүрөт» деп айтчу. Сен Жараткандын бизге жиберген периштеси болсоң керек. Ооба, дал ошондой болуу керек. Антпесе, бардык адамдын кемчилиги, жаман сапаты болот эмеспи. Жаныңда жети жыл бою дос болуп жүрүп, сенин бирөөнү капалантып, орой мамиле кылганыңды, жалган сүйлөгөнүңдү, адилетсиз болгонуңду, бирөөнү жамандаганыңды, деги койчу, бир кичинекей терс сапатыңды көргөн жокмун. «Сүйүүнүн көзү көр» деп коюшат го, балким сени жакшы көргөндүктөн сен мага ушундай болуп көрүнүп жаткандырсың. Бирок, антейин десем, менден башкалар деле сенин өзгөчө адам экендигиңди көп айтышат. Кай бир учурларда сагыныч жүрөгүмдү өрттөп, жаным жай таба албай калат. Андай убакта баарын таштап отуруп, Кыргызстанга кетип

калгым келет. Жок дегенде сенин жаныңда болгум келет. Арабызды миңдеген километрлер бөлүп турбаса экен дейм. Сени бир жумада бир жолу болбосо да, бир айда бир көрүп, ар бир кыймыл аракетиңе суктанып, ар бир сөзүңдү кунт коюп угуп, сагынычымды тараткым келет. Бирок, кайра эле сенин сабырдуулугуң оюма түшүп, мен да сендей сабырдуу болуп, алдыга койгон максаттарыма жетүүм керектигин түшүнөм. Канчалык менден алыс болсоң да, ар дайым жанымда жүргөндөй туюласың. Сен менин абийирим, ар намысым, жан дүйнөмсүң. Эмне жумуш кылып жатсам да, кандай абалга түшсөм да, ар качан сен менин жанымда жүргөндөй болосуң. Сен мени колдоп, астейдил алыстан карап, көз болуп жүргөндөйсүң. «Караанына зар болуу» деген сөздүн маанисин эми түшүндүм окшойт. Сени сагынып, элесиңе зар болуп, кусага буулугуп жатам. Ой кыялымда сени менен чогуу жүргөндөй болом, сенден кеңеш сурайм, сени менен акылдашам. Жашоомдо болгон маанилүү окуяларды, өзгөрүүлөрдү, жаңылыктарды барганда сага төкпөй-чачпай айтып

берүүнү самайм. Мени көрүп балким таң калаарсың, анткени мен баягыдай кичинекей кыз эмесмин, эс тартып чоңойдум, өзгөрдүм. Сага татыктуу болгум, купулуңа толгум келет. Өмүр бою жаныңда катар жүрүп, сага арка жөлөк болуп, жашоонун ысык суугун сени менен чогуу көргүм келет. Сенден башка эч ким көзүмө көрүнбөйт. Ким мага көңүл буруп, мамиле курууну каалабасын, дароо сага салыштыра баштайм. Эч ким сага окшошпойт. Эч ким жүрөгүмдү жылытып, эч ким жипсиз байлап, багындыра албайт окшойт. Сени унутууга аракет кылдым, окуу менен жумушка баш отум менен кирип, баарын акылымдан чыгаргым келди. Сени көрбөй калсам, унутуп калчудай болуп, Москвага кетип калдым. Сенден алыс жашасам дартыман айыкчудай сезилди. Сенин мага болгон ишенимиң, достук мамилең жана сый-урматыңды сактап калгым келди. Көз карашыман, сүйлөгөн сөзүмөн, кыймыл-аракетимен сени катуу сүйөөрүмдү билгизип алгым келген жок. Эгер менин сүйүүм жоопсуз болуп калса, менин жашоом ошо замат бүтүп калчудай сезилип кетет. Албетте, баары Жараткандын колунда, сага татыктуу эмес болсом да, кашайган үмүт жаныма жай бербей, ар кандай ойго салат. Балким сен да мени жакшы көрөсүң деп, үмүттөнүп жашап келем. Өмүр бою өзгөрбөй, жүрөгүң таза, жароокер жана эмгекчил бойдон калсаң экен деп, жараткандан миң мертебе тилеп келем. Турмуштун кыйынчылыгы, алдыңдан кездешкен тоскоолдуктар сени алсыз кылып, жалкоого айландырбаса экен дейм. Айланаңдагылар сенин жүрөгүңдү жаралабаса экен, көңүлүңдү оорутпаса экен дейм. Кыргызымдын башка атуулдары да сенден сабак алып, таасирленип, өзгөрүшсө экен дейм. Ар бир жаран сага окшоп, эли-жери үчүн кара жанын карч уруп, как жүрөгүн тилип эмгектенгенге, элинин келечеги үчүн колунан келишинче жанталашып иштегенге даяр болсо экен. Жалгыз кара башынын камын көрүп, жакындарынын келечегин ойлобой, күнүмдүк жашоо менен жашаган, өз максатына жетүү үчүн жаман иштерге барган, керт башынын кызыкчылыгы үчүн күндүр-түндүр күйүгүп жүргөн адамдарга аралашпасаң экен дейм. Ар күнү Кыргызстандын келечегин ойлоп, өлкөбүздү өнүктүрүү жолдорун издеп, эл-жерибиздин туш болгон татаал тагдырына ичтен кейип, эми баары жакшы болсо экен деп, элдин жашоо шарты оңолсо экен деп, тилеп жүргөнүңдү билем. Бир жолу мага «Өлкөбүз өнүгүп кетет, бар болгону биз ынтымактуу, эмгекчил, болуубуз керек. Колдо бар ресурстарды туура колдонуп, приоритеттүү багыттырды аныктап, кыйынчылыктан чыгып кетүүбүз шарт. Ар бир адам өз ишин так, убагында аткарса, бирибирибизди колдоп, бири-бирибизге бут тоспой, жан дүйнөбүздү тазаласак, жалкоолуктан арылсак, ырыскы өзү эле келет» деп айтканыңды эч качан унутпайм. Жерде жүргөн периштем, асыл адамым,жароокерим, оорубасаң, аман болсоң, көздөгөн асыл максаттарыңа жетсең экен!

Кымбат ДУЙШЕБАЕВА

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

ÁËÀÃÎÄÀÐÍÎÑÒÜ

На улице тихо шел снег. За окном была хмурая погода. Лежа в палате под капельницей, перебирала в голове события, которые произошли со мной за сегодняш-ний день. Резко вскочило давление, боль в сердце и нехватка воздуха, потом приезд скорой бригады и я в районной больнице города Чехова. Приезжая в Москву проведать своих детей и внуков не думала, что попаду в больницу. Нет, конечно, проблемы со здоровьем и раньше были, но человек всегда надеется на лучшее и ждет только хороших событий. Как раз по поводу событий, в моем положении даже радостные вести могут спровоцировать боль в сердце и головную боль. Вдобавок к этому я диабетик с двадцатилетним стажем. Познакомившись со мной, мои сердобольные соседки по палате Вера и Анна стали рассказывать, что здесь очень хорошие и добрые врачи и вскоре в этом я сама убедилась. Первой в палату зашла заведующая отделом Миронова Людмила Владимировна доброжелательная и трогательная до глубины души человек. По состоянию здоровья я видела многих врачей, но одновременно профессионала и хорошего человека - редко. Потом по очереди дежурили медсестры: Толстых Алена Владимировна, Калдина Лариса Ивановна, Супрун Ольга Федоровна и Юргаева Елена Александрова. Вместе со мной лежали пожилые люди, и понимать их, каждому особый подход это требует большого сострадания и терпения, мне кажется, это и есть настоящий героизм и человечность в современном мире. Не смотря на то, что я гражданка другой страны, ко мне тоже относились очень хорошо. Своим появлением нас радовала замечательная старшая медсестра Кузнецова Елена Александровна. Мне помогло встать на ноги не только профессионализм медиков, но и очень теплое отношение ко мне. Поправив здоровье через десять дней, я уже собралась уезжать на Родину в Кыргызстан. Оказавшись в самолёте вспоминала всех тех, кто работал в этой больнице и заметила, что у меня остались только хорошие воспоминания. Испытывая только теплые чувства к ним, я мысленно благодарила всех и повторяла про себя «дай Бог им всех благ!». Мои мысли и тишину нарушила стюардесса, которая объявила о том, что нужно пристегнуть ремни и что самолёт поднимается в воздух. А за окном также тихо шел снег… Много времени прошло с тех пор... Я хочу, пользуясь, случаем выразить свою безграничную благодарность тем людям в белых халатах, которые не только дали клятву Гиппократу, но и всегда помнят о ней. Спасибо Вам, дорогие мои! С праздником! Мыйман МАТРАИМОВА


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Венера НУКЕЕВА, “БИРГЕ” гезитинин атайын кабарчысы Россия, Москва

Ïàéäàëóó

Март 2012 г. / № 3

Өзүңүздүн бааңызды көтөрчү 10 ыкма

alina8300@mail.ru

Өздүк баа - бул эң кыйын нерсе. Эгерде ө��дүк баа бийик болсо - көйрөң жана куру сөз деген аттан качып кутулбайсыз. Эгерде бааңыз түшүп кеткен болсо ийгиликке жетише албайсыз. Чечкиндүү же өзүңүзгө ишенбесеңиз бул статья сиз үчүн! Эгерде адам дайыма тынчсызданган абалда, өзүн сындап, сырткы келбетин сүйбөй, ага кылган айланасындагы элдин мамлесин өзүнө жаман кабыл алып, тамаша көтөрө албаган адам, өзү жалгыз калууга умтулат. Айланасындагы адамдар андан качып аны менен сүйлөшпөгөнгө аракет кылышат. Албетте, бул маселени чечсе болот, аны үчүн көп убакыт жана күчтүү эрк керектелет.

Түшүнүк, кечиримдүүлүк, туура кабыл алуу

1. Кемчилдигиңиз жана артыкчылыгыңыз менен өзүңүздү кандай болсоңуз ошондой кабыл алышыңыз зарыл. 2. Өзүңүздү бирөө менен салыш-

19

тырганды токтотуңуз. Албетте, салыштырсаңыз болот бирок өзүңүз менен, сиз бир күн, бир ай же бир жыл мурдакы мезгилиңиздеги. Эгерде сиз бүгүн кечээгиден сулуу болсоңуз бул эң жакшы, алга жылыш бар. Мисалы, бир жыл мурун сиз машина мингенди билбейт элеңиз, а бүгүн сиз машинаны Михаэль Шумахердей айдап калгансыз. Же жарым жыл мурда кийип жүргөн жинсыңыздын өлчөмүнөн эки размер кичине жинсы кийгенди ойлонбойт дагы элеңиз. Сиз бүгүн адаттагыдан жарым саатка эрте турганыңыз өзү чоң жеңиш. 3. Комплименттерди канышадай кабыл алууну үйрөнүңүз. Эч кандай «коюңузчууу, бул жөн эле жакшы түшүп калган сүрөтүм!» жана башка ушундай тентек сөздөрдуздү токтотуңуз. 4. Комплименттерге ылайыктуу болуңуз! Өзүңүздүн келбетиңизге көңүлүңүздү буруңуз. Ар бир адамдын өзгөчөлөнгөн сулуулугу болот. Ички жана сырткы сулуулукту көрсөткөнгө

аракет кылыңыз. Сырткы сулуулугуңуз анча болбосо да, таза, жарашыктуу кийинген болсоңуз, калганын ички сулуулугуңуз менен көрсөтүңүз. 5. Келбетиңизди турганда, олтурганда, басканда түз алып жүрүңүз. Бүкүрөйгөнгө, мурдуңузду чүйрүгөнгө жол бербеңиз. Ооба, бул үчүн көп эрк

Ñóëóóëóê ї÷їí ðîçà ãїëї. Ðîçà ãїëїíїí æåëåê÷åëåðèíåí âàííà Роза гүлүнөн ванна жасоо үчүн керектелүүчү каражаттар: Бир канча кабат дакки, 1 стакан кургатылган роза гүлүнүн желекчелери, 12 тамчы розанын майы, 12 тамчы лаванданын майы, 1 стакан деңиз тузу, 1 стакан сулу кебеги (овсяной крупы).

Роза гүлү өзүнүн сулуулугун эле бербестен, ошол сулуулукту сиздер менен да бөлүшөт. Көп жылдар бою айымдар роза гүлүн дененин сулуулугу үчүн колдонуп келишет. Роза гүлүнүн желекчелеринен ар түрдүү, жыттуу косметикалык каражаттар даярдалат. Булардын арасынан эң популярдуусу роза гүлүнүн майы жана жыттуу суусу. Белеке берилген роза гүлүнүн орому кургап калса, аны ыргытып жибербестен, бүт денеңизге ароматерапия сеансын белек кылып ырахат алсаңыз болот. Роза гүлүнүн желекчелерин жөн эле ваннага салып ырахаттансаңыз да болот. Бирок биз, денени жылмакай жана жыттуу кылчу сулуулук сырларын сиздер менен бөлүшөбүз.

Роза гүлү менен ваннаны даярдоо ыкмасы: 1. Идишке деңиз тузун салып, артынан роза же лаванда майын кошобуз. 2. Ошол эле идишке кургатылган роза гүлүнүн желекчелерин кошуп, жакшылап аралаштырабыз. 3. Ар бир даккинин арасына 1-2 кашыктан даяр болгон аралашманы коюп, каттуу байлайбыз. Ваннага жылуу сууну жарым толтуруп, ар бир байланган даккини ваннага салып 10 мүнөткө калтырабыз. 4. Ваннаны өзүңүзгө ылайык температурада толтуруп, жыттуу шамдардан жагып, жагымдуу, жай музыка коюп алып роза гүлүнүн жытынан ырахат алыңыз.

mahabat_abgel@mail.ru

жана өздүк талап керек. Бирок ар бир нерсенин өзүнүн кыйынчылыгы бар, аракет кылсак баары болот. 6. Өзүңүздүн үнүңүздү диктафонго жаздырыңыз. Кандай сүйлөгөнүңүздү эми угуңуз. Сөзүңүздүн аягын жутуп коюп, түшүнүксүз акырын өзүңүзгө ишенбегендей сүйлөп жатасызбы? Тилиңиздин тактыгын оңдоңуз! Так жана токтоо жакшы ниетүү сүйлөгөндү үйрөнүңүз. 7. Өзүңүзгө көбүрөөк маани берип, жайы келсе, эркелетип караңыз. Акчаны өзүңүз үчүн аябаңыз. Керектүү нерсени каалоону жана алууну үйрөнүңүз. 8. Сүрдүү адамдар менен олтурганда, сүрдөбөй баарлашып, алардын жакшы жактарын үлгү кылып алсаңыз болот. Эгерде сиз алар менен сүйлөшүп, алардын тажырыйбаларын колдонгону даяр болсоңуз, демек сиз жеңишке жетүүнүн жарым жолун басып өттүңүз. 9. «ЖОК» - деп, сылык бирок, жетерлик айтууну үйрөнүңүз. Бирөөнү жок деп капа кылып коем деп коркпоңуз. Өзүнүн кызыкчылыгын кыла алган адамды- башкалар да сыйлайт. 10. Жөн эле өзүңүздү сүйүңүз. Ар тараптуу жетишкен адам бул жарыкта жок. Ар бир адамдын жашоодогу тажрыйбасынын арасында сиздики да – баасы чексиз уникалдуу. Ошондуктан өзүңүздүн жолуңуздан чыкпай катаңызды оңдогондон коркпоңуз.


20

Март 2012 г. № 3

ÒÎÞЎÀÐ ÒÎÉÃÎ ÓËÀÍÑÛÍ

Мадина ЖАПАРОВА 8(925) 885-14-06 8(915) 006-43-81 Адатыбызча, сиздерге студиябыздын кызматтарынан пайдаланышкан кардарлардын тойлорунан кабар бермекчибиз.

Жаз айы марттан башталса, сүйүүлөр жазда башталат деп коюшат. Мына ушул жаз айы келери менен эле 2-март күнү, жаз менен кошо келген сүйүү сезимдеринин назик кылдарын аккордиончу, комузчу жалдап, черттирип, эртеден кечке бул күнү Алтынбек менен Айгыз сүйүүлөрүн жар салышты. Айылда жашап жатышкан ата-энелерин эки айылды тууган кылып бул күнү, Кыргызстандан алардын ата-энелери да келип куда-кудагый болушуп, сарпайдан сарпай кийип жыргашты. Ал эми бул той ээлерине биз айтаарыбыз АЛТЫНБЕК жана АЙГЫЗ БАКТЫЛУУ БОЛГУЛА!!!

Саламат агабыздын 50 жылдык юбилейин өткөрөбүз деп, жеңебиз Гульмира балдары менен 3-мартта “Гранат” ресторанына дос, туугандарды чакырып той беришти. Ал эми, биз да тойго келген коноктордон кем калбай САЛАМАТ байкенин 50 жылдык мааракеси менен куттуктайбыз. 50 ЖАШЫҢЫЗ КУТ БОЛСУН!!!

«БИРГЕ» СТУДИЯСЫНЫН КАРДАРЛАРЫНЫН ЭСИНЕ!

Урматтуу мекендештер, «БИРГЕ» студиясынын кызматтарынан комплекстүү пайдаланган кардарлар жыл аягында өтүүчү конкурска катыша алышат. Конкурстун жеңүүчүсүнө эс алуу үчүн жолдомо берилмекчи.

Ñòóäèÿáûçäà «2011-ЖЫЛДЫН МЫКТЫ ЖУБУ» АНЫКТАЛДЫ Ал эми 2011-жылдын «Жылдын мыкты жубу» конкурсунун жеңүүчүлөрү аныкталды. Эскерте кетсек, жарым финалга 4 жуп чыгып, буга чейин гезитибизде жүрүп жаткан конкурста эң көп добуш топтогон жупка эс алуу үчүн жолдомо берилмекчи болгон. Үстүбүздөгү жылдын 6-мартындагы конкурстун жыйынтыгы төмөндөгүдөй болду: 1-жуп: Азамат менен Гүлнур 10 добуш, 2-жуп: Алисултан менен Айгүл 25 добуш, 4-жуп: Мыктыбек менен Элнура 90 добуш, ал эми 3-жуп: Бексултан менен Бегимай 380 добуш менен жеңүүчү аталышты. БЕКСУЛТАН менен БЕГИМАЙды жеңиши менен куттуктайбыз. Алардын кайсы өлкөгө жолдомо алып, эс алышкандыгы тууралуу албетте, сиздерге кабарламакчыбыз!

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

ЖАРЫЯ!!!

Тамашалуу роликтерге (скетч-шоуга) актер, актриса болууну каалаган таланттуу жаштарды тартылууга чакырабыз. Ошондой эле мыкты сценарийлерди кабыл алабыз 8 (915) 006 43 81; 8 (926) 40 50 060


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Æåðäå æàíãàí æûëäûçäàð

Март 2012 г. / № 3

21

Гүлнур Сатылганова:

“ К О О М Д У К М О Н Ч О Г О Б А Р ГА Н Ы Р Ч Ы Л А Р ГА Т А Ң К А Л А М ”

Үнү менен келбети, сулуулугу бири-бирине төп келип турган Гүлнур эжекеге суктанбаган жан жоктур. Кыргыз айымдарынын сулуулук эталону болгон ырчы замандаштарына бул жаатта сыр бөлүшөт. - Кайсы косметикалык фирманын продукцияларын өзгөчө баалайсыз? Мен азыркы убакта “Uriage”(Урьяж) деген француз косметикасын колдонуп жатам. Бул фирманын косметикаларынын баасы кымбат болгонуна жараша сапаты мыкты. Буга чейин “Ahava”, “Mаrу Kау”фирмаларынын косметикаларын колдонгом. Негизи, бир косметиканы көп убакытка колдонбой маал-маалы менен алмаштырып туруш керек. Эгер бир эле фирманыкын колдоно берсе, беттин терисинде аллергиялык реакция башталат. Ошондуктан, мен бир косметиканы аз дегенде үч ай, эң көп дегенде бир жыл убакыт колдоном. - Бир атырды канча убакытта түгөтөсүз? - Мага жумшак, назик жыттуу атырлар жагат. Учурда “Keldon Klein” атырын колдонуп жүрөм. Бир атыр мага көп убакытка жетет. Негизи, мен атырды өзүм барып сатып алган убагым чанда эле болбосо, көпчүлүк учурда белекке келет. Жакын адамдарым менин сүйгөн атырларымды билип алышып, майрамдарда тартуулап турушат. - Бир айда косметика үчүн канча акча коротосуз? - Мен бетимдин териси, келбетим үчүн акча аябайм жана косметиканы да абдан кылдаттык менен тандап алам. Косметика сатып алаарда шашпайм, алгач ошол фирмага барып адистеринен көп убакытка чейин маалымат алам. Косметиканын курамына абдан көңүл бурам. Ошентип, менин косметика сатып алышым өзүнчө эле көп убакытты жана түйшүктү талап кылат. Баасына болсо эч качан карабайм. Бетимдин териси кургак болгондуктан, ага ылайыктуу кремдерге өзгөчө басым жасайм. - Бетиңиз кургак болсо кандай өзгөчө кам көрөсүз? - Суу менен жуубайм. Себеби, суудагы хлор андан бетер бетти кургатат, ошондуктан, ар дайым молочко менен тазалап

туруп лосьон менен жууйм. Эртең менен турганда бетимди кайнатылган муздак суу менен гана жууйм, себеби, суу кайнаганда хлору жок болуп калат. Кээде ромашка гүлүн сууга кайнатып, муз кылып тоңдуруп туруп күнүгө эртең менен бетиме сүртсөм бетим жылмакай боло түшөт. Негизи, бет таза болушу үчүн ички организм таза болушу керек. Адам витаминдүү тамактарды көп колдонуп, жер-жемишти көп жеп, майлуу, ачуу тамактардан алыс болуу керек. Эгерде ички органдардын бирөөсүнүн кичине эле функциясы бузулса, шарт эле бетке ар кандай тактар чыгат экен. Анан да бир нерсени билем: адамдын ички дүйнөсү таза болушу керек. Эгер бирөөнү көрө албай, ич күйдүлүк кылса ошол жаман нерселердин баары адамдын бетине чыгат экен. - Бир жакка чыгаарда күзгүнүн алдында канча убакыт отурасыз? - Менин визажисттерим бар, концерт болоордо дайыма ошолор боёндурушат. Бирок кечке эле визажистке бара бергенден психологиялык жактан чарчап кетесиң, андай учурда өзүм боёном. Ошондо күзгүнүн маңдайында жок дегенде эле эки саат убактым кетет. - Руль башкарып баратып күзгүгө каранып, помада коймой адатыңыз барбы? - Кээде үйдөн шашып боёнбой чыгып алсам жол чыракка токтогондо жан талашып оозумду же көзүмдү боёй калган учурларым көп эле болот. - Макияжсыз көчөгө чыга аласызбы? - Негизи, мен концерт же съёмкага барганда эле боёнбосом, көчөгө чыкканда же бир жакка барганда боёнбойм. Себеби, боёно бергенден кадимкидей чарчап кетем. Концерттерден кийин да эртерээк үйгө келип бетимди тазаламайы н ча жаным жай албайт. Тоналдык крем, упалардын деле канчалык бир деңгээлде бетке зыяны бар да. Колдон келсе боёнбой чыныгы жүзүң менен эле жүргөнгө эмне жетсин?! Ошондуктан, мен макияжы жок көчөгө чыга берем. Андайда деле элдер бетимдеги калдарымдан таанып

коюшат. - Өтө шашылыш болуп боёнгонго убактыңыз жетпей жатат дейли. Андай учурда боёнбой кете берүүнү туура көрөсүзбү же боёнуп, чакырган жерге кечигип баруунубу? - Негизи, конокко барганда жеңил эле боёнуп алам. Бир жакка убагында барганды жактырам. Ошондуктан, жеңил боёнуп, кечикпей бармакмын. - Пластикалык операцияга көз карашыңыз кандай? - Азыр медицинанын өнүгүп турган мезгили. Мен бул нерсеге жакшы эле карайм. Адам деген убакыттын өтүшү менен каалайбы, каалабайбы, сөзсүз карыйт. Анан беттин териси шалбырап ылдый түшө баштайт. Ошондуктан, беттин терисин тарттырып, ашыкча тери болсо кестирип, сулуулугуңду сактаганга эмнеге болбосун?! Азыр жашы өтүп бараткан аялдар эле эмес, жаш кыздардан бери пластикалык операция жасатып жатышпайбы. Ботокс деген бар, аны бетке сайдырып койсоң бырыш түшпөйт. Мен бул тууралуу кеңири маалымат алып чыктым, керек болгондо сөзсүз түрдө бул кызматтан пайдаланам. - Коомдук мончого барасызбы? - Азыр барбайм, барсам бирден колу менен көрсөтүшөөр. Студент кезимде барчумун. Азыр болсо үйүмдө мончом бар. Кээде курбу кыздарым менен жеке мончого барган күндөрүбүз болот. Айрым тааныштарым “баланча ырчыны мончодон көрөм” десе “кантип барышат?” деп таң калам.

- Сиз сулуулугун идеал туткан аялзаты барбы? - Мага актриса Софи Лорен аябай жагат. Ал идеалдуу сулуу айым. - Тырмак өстүргөнүңүз үй иштерине тоскоол болбойбу? - Тырмагымды жаңыдан өстүрүп баштаганда идишаяк жууп жатсам сынып калып көп жүдөттү. Анан да мурда тырмак өстүргөндөрдү көрүп жүдөбөйбү деп таң кала берчүмүн. Бирок адам деген

бардык нерсеге көнөт экен, азыр кадимкидей көнүп калдым. Азыр эстесем, тырмагымды өстүргөндөн бери камыр жууруй элек экенмин. Ал эми кир жууй берем, тоскоол болбойт. Тырмагымды деле жакындан бери эле өстүрө баштадым, болбосо өзүм табигый нерселерди жакшы көрөм, тырмак өстүрбөй, кирпик улабай, чачымды боёбой жүргөндү жактырам.

Г Ү Л Н У Р С АТ Ы Л ГА Н О В А Д А Н С УЛ У УЛ У К С Ы РЛ А Р Ы Маска - беттин терисине кам көрүүчү каражат. Ал кремден да жакшы таасир берет. Тагыраак айтканда, такты кетирет, безеткиден кутултат, бетти кургоодон арылтат, жумшартат, сергек кылат. Үй шартында масканы жасоо дагы кыйын эмес: бир аз майга (өсүмдүк, жаныбар) жумуртка (агын же сарысын), бал, желатин, ун, крахмал, туз кошуп аралаштыруу керек. Пайда болгон аралашмага каалаган жемишти же жашылчаны кошуп, колдоно бересиз. Өрүк - терини сергек кылат, банан - кургоодон арылтат, баклажан - жумшартат, кургоодон арылтат, жүзүм-жумшартат, петрушка - тактарды кетирет, кулпунай - кургоодон арылтат. Эскертүү: масканы коёрдо бетти таза жуу жана масканы мүмкүн болсо жумасына үч жолу коюу керек. Ар бир аялдын косметикалык каражаттарынын арасында өсүмдүк майы (касторовое масло) болууга тийиш. Аны кашка, кирпикке күнүнө бир жолу сүртүп турса, алар жакшы өсөт. Ошондой эле 50 мл өсүмдүк майын (касторовое масло) 50 мл спирт менен аралаштырып, ага бир лимондун ширесин кошуп, чачка сүртүп турса, башта какач болбойт. Кыштын түшүшү менен беттин териси бат-баттан кургай берет. Бул убакыттын өтүшү менен адамдын

картаюсун, бетке бырыштын түшүүсүн шарттайт. Мындай көйгөйдөн кутулуу үчүн каздын же чочконун майын сүйкөп туруу зарыл. Эгер чач түшө баштаса, 1 литр сууга 100 грамм тузду аралаштырып, аны чачтын түбүнө шыбоо керек. 15 мүнөттөн соң жөн эле сууга жууп салуу керек. Күн сайын жасалган мындай маскадан кийин бир жумадан соң чачтын түшкөнү токтойт. Тырмактарды лимондун кесими менен сүртсө, жалтырак болот. Ал эми туз кошулган жылуу сууга күнүнө 30 мүнөттөн салып отуруу тырмактардын бекем болуусуна жардам берет. Бетти даярдаган: Динара ЧОКОЕВА «Леди kg» гезити


22

ÏÎËÅÇÅÍ ËÈ ÈÍÒÅÐÍÅÒ В экспер и м е н те , который длился около трех лет, прин я л и участие восемьсот детей и их родителей. Наблюдая за подростками, специалисты пришли к выводу, что часы, проведенные во Всемирной сети, важны для их развития. Дети, в частности, учатся общаться, а также постигают азы современных информационных технологий. Если еще десять лет назад, отмечают ученые, создать свою веб-страницу было по силам только специалистам, то сейчас молодежь без проблем справляется с этой задачей. Исследователи также подчеркивают, что для определенных категорий подростков

ÈÍòåðÍÅÒ ÏÎÄÐÎÑÒÊÀÌ? ВИРТУАЛЬНЫЙ МИР

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Март 2012 г. № 3

Интернет предоставляет возможность выразить свои творческие способности. Дети, например, публикуют фотографии в блогах, объединяются по интересам и пр. Кроме того, эксперты отмечают существенную разницу в уровне технического развития между подростками, которые могут пользоваться Интернетом без ограничений, и теми, кто выходит в Сеть только в определенные часы из учебных заведений или кафе. И все же ученые рекомендуют родителям следить за тем, чем их чада занимаются в вебпространстве. Стоит также заметить, что специалисты Национального общества защиты детей от жестокого обращения недавно пришли к противоположному выводу: по их мнению, просмотр несовершеннолетними различных картинок в Интернете приводит к нарушению эмоционального состояния у трех из четырех ребят.

ÝËÅÊÒÐÎÍÍÀß ÁÈÁËÈÎÒÅÊÀ ÇÀÊÐÛËÀÑÜ ÏÎÑËÅ ×ÀÑÀ ÐÀÁÎÒÛ Новая европейская электронная библиотека www. europeana. eu не выдержав наплыва посетителей. Как сообщил официальный представитель Еврокомиссии Мартин Селмайер, провайдерам пришлось заблокировать доступ к сайту почти на полтора часа, для того чтобы подключить к его обе-

спечению три дополнительных сервера. В настоящий момент электронная библиотека вновь начала работу одновременно на шести европейских интернет-серверах. Презентация проекта первой европейской электронной библиотеки состоялась сегодня в Брюсселе. С сегодняшнего дня пользователи Интернета получили доступ более чем к 2 млн книг и документов, представленных в онлайн библиотеке.

ÑÌÀÐÒÔÎÍÛ NOKIA ÍÀ WINDOWS PHONE 7 ÑÒÀÍÓÒ «ÊÀÌÅÐÎÔÎÍÀÌÈ» В них будет использоваться фототехнология PureView Финская компания Nokia намерена использовать фототехнологию PureView при производстве смартфонов на Windows Phone 7. Эта технология была реализована в устройстве Nokia 808 с камерой на 41 мегапиксель. Эту информацию подтвердила вицепрезидент Nokia по смартфонам Джо Харлоу. Какие именно модели смартфонов будут оснащены этой технологией и когда они появятся в продаже, она не сказала, однако отметила, что их выход – дело ближайшего будущего. В Nokia 808 PureView разрешение сенсора составляет 41 мегапиксель. Пользователь может включить ручной

режим и получать фотографии с максимальным разрешением 38 мегапикселей. При этом заложенные в смартфон алгоритмы собирают информацию с восьми пикселей в один, снижая шумы и обеспечивая более высокую четкость изображения, выдавая в результате пятимегапиксельный снимок. В компании говорят, что с помощью Nokia 808 PureView наиболее качественные снимки могут получаться с конечным разрешением не более чем в два – восемь мегапикселей. Впервые технология PureView была реализована в смартфоне Nokia 808 PureView. Он был представлен в конце февраля. Новинка появится в продаже в мае 2012 г. В четвертом квартеле 2011 года Nokia отправила на реализацию 900 тысяч устройств на Windows Phone 7. По этому показателю финская компания является мировым лидером.

ÍÎÂÛÉ ÏËÀÍØÅÒÍÛÉ ÊÎÌÏÜÞÒÅÐ ÎÒ ÊÎÌÏÀÍÈÈ SAMSUNG В скором времени, а точнее, бл и ж е к концу месяца, корпорация Samsung собирается показать свой новый планшетный компьютер, который будет работать на новейшей операционной системе Android 4.0. Планшет может похвастаться прилич-

ными техническими данными - диагональ экрана 11.6 дюймов при разрешении 2560x1600 px, двуядерный процессор 2 ГГц ARM Cortex-A15 ГГц и графикой Mali-T604. Из новаций, в планшете, будет новейшая технология Android Beam, которая даст возможность обмениваться данными с другими планшетами. Все остальные характеристики и возможности нового планшетного компьютера от Samsung мы узнаем во время проведения конгресса по мобильной связи Mobile World Congress 2012 в Барселоне.

Урматтуу окурман, аталган рубрикада сиздердин интернеттеги жүрөктөн чыккан кызыктуу айткан сөздөрүңүздү редколлегия карап чыгып, тандап алып коет. Төмөндө Мой мирден, Фейсбук тан, Твиттерден алынган интер неттеги карым - катыштар. (Жазуулар оңдоосуз коюлган)

Nurbek Egen: Адамда ишеним болбосо ага күн да, түн да, ай да, жашоо да тек гана кунарсыз жашоонун бир жасалгасындай көрүнөт. Өмүрдүн чыныгы көркөмү – ишеним, бактысы да – ишеним… Сүйүүсүз жашоо жок. Сүйүү сезимин айтып түгөтө албайсың, ал бүтпөс тема. Дүйнөдөгү улуу иштин баары сүйүүнүн урматына арналган. Аалам да, адам да сүйүүдөн жаралган, сүйүүнүн өзү түбөлүк!.. Акылбек Мамадаминов: Нужно ценить каждую минуту, потому что потом эти минуты превратятся в воспоминания, которые с острорежущей болью будут рвать сердце… Счастья вам и добра! Берегите друг друга, любите! Понимайте, прощайте всегда... Цените каждую минуту, Жизнь назад не вернуть, никогда. •°•° Елен@ Петров@°•°•: Ценю того,кто без меня не может! И не мешаю тем, кто счастлив без меня.... Zamir4ik: Увидев счастливую семью — не завидуйте… Они прошли все то же дерьмо,что и вы… только не сломались… Эльмира ): Нет женщины которая - не хотела бы иметь семью, детей.. женского счастья вам, милые женщины! ***Tarra ***: Я люблю молчать, когда самое время что - то сказать... Я люблю улыбаться, когда это совсем не к месту... Я не боюсь чувствовать, я боюсь утонуть в мечтах... Я не боюсь физической боли, я боюсь душевной... Zhanyl Maksutova: Бактылуу омур болбойт, бактылуу убакыттар гана болот... Djaka Jumagulov: Бул жашоодо баардык нерсенин акысын толойбуз, ийгилике - эркиндик дегендей, ал эми ийгилик болсо Арсар нерсе. Ал биздин жашоонун маанисин терендете албайт, бирок ийгилике жеткен сон билинбей эле коп нерседен коз каранды болуп каласын, кереги жок адамдардан..., телефон чалуулардан. Эркиндик - деген адамда бар нерселердин эн маанилуусу да.,,( к/ф «Брат» С.Бодров) Сонун Сөздөр: Taбaгыңa жей aлa тургaныңдaй тaмaк aл, жaшооңо дa жaкшы көрө aлa тургaныңдaй aдaм aл. Aшыкчaнын пaйдaсы жок. [M. Longston] Sahira Nazarova: Растворимый порошок. Вера в силу чудодейственных свойств порошка плюс магия аромата, плюс вера в название на упаковке – кофе. Насыпбек Асанбаев: Шопендин музыкасы.... Шопендин музыкасы жана балалык.. Эргиген музыка тээ тупкурго тушуп унутулуп бараткан балалыктын элесин сууруп чыкты окшойт атан гору... Байкем экообуз куркуроп аккан сай жээгиндеги чон ташты ат кылып минип алып кунуго айкырып кыйкырып

ойноор элек. Биз учун ал таш сууну нары бери жиреп отуп жаткан аттай сезилсе керек да. Ал эми унубуз сайдын жанында эле тигилип турган боз уйго… Коз айнекти чечкенден кийин коздун настройкасын алмаштырганга туура келип калат. Суротко тушордо аны унутуп калып по умолчанияда турган бонча тушуп калып атпаймбы кээде.... :))) Менимче ушундай болсо керек... Nargiza Mansurova: Я обычно действую по наитию. И интуиция меня ещё ни разу не подвела. Первый порыв - он обычно самый верный Я на работу хожу как на праздник. У меня резко повышается настроение, когда плодотворно начинается день. Я люблю свою работу. Чего и вам всем желаю :) Sanjar Eraliev: Урматтуу КЫШ! Убактын да, урматын да бутту! Кет эми... Ансыз да оз убактындан бир ай мурун келип алгансын... Торт ай окум сурдун... Тим койсок, «бешинчи айды деле башкарсамбыыыы» деп турасын... Кет эми... А то «Кыш кетсин!»,- деп нааразылык акциясына чыгабыз!!! Gulbaira Umarova: Кыргызстанда мусор челектер аз коюлганы,коюлса да колдонулбаганына тан калам дейт Голландиядан келген Джейсон досум Турдумамат Волшебник: «Счастье и сила продолжают существовать только при отсутствии ненависти. Одна лишь ненависть – это путь к беде. Любовь – это путь к силе. Любить, несмотря ни на что, – вот секрет величия. И очень даже может быть – величайший секрет в этой вселенной» Алатоолук Жигит: Жашоо сени кулдурбой жатса, тамашаны тушунбодун демек...(Чехов) Айбек Шамшыкеев: Жакынбыз, бирок корушпойбуз Жан дуйно сырын болушпойбуз- дептир бир куса болгон адам... NEO@ Djigit$: Спокойствие — сильнее эмоций, молчание — громче крика, равнодушие — страшнее войны. Nurkazy Madanov: Я владею особым мастерством, я могу открыть шкаф, положить вещи и захлопнуть дверцу раньше, чем они начнут вываливаться оттуда. Chingiz Esenaliev: Прекрасной половине посвящается: Пусть будет ваша жизнь полна цветов, Любви, улыбок, достижимых целей, Пусть ветер не уйдёт из парусов, Минует ваш корабль и риф, и мели. Прекрасный пол, мы вновь у ваших ног, В восьмой день марта стоя на коленях. Никто б из нас прожить без вас не мог, Никто вас, женщины, нам не заменит! Асхат *******: Ну кто сказал,что ЖИЗНЬ нельзя услышать?!-А ты послушай сердце и поймешь...Пока ты дышишь,ты всего лишь дышишь...А,если,слышишь сердце,значит,ты -ЖИВЕШЬ!!!


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Ñàíäàí-ñàíãà

НУРИЗАТ ЭРМАТОВА

У

нчукпадым. Машинаны жолдун четине токтотуп, «Жазгүл эмне унчукпайсын? Кайда жүрдүң? Көп кыйналгансың го? Мага айтпасаң да жүзүндөн билинип турат» деди. Мен андан үйгө кирүүнү сурандым. Түн бир оокум болсо да мени кыя албай үйгө кирди. Мен ага жети жыл ичинде башымдан өткөн күндөрдүн баарын айтып бердим. Күндөр өтүп, кызым төрт жашка толуп туулган күнүн белгилеп дүкөндө жүрсөк, Бакыт да Айназик менен Тынчтыкты ээрчитип жүргөнүн көрүп калдык.Таңсулуу аларды дароо таанып чуркап кетти. Мен анын аркасынан күзөтүп турдум. Бакыт Таңсулууну көрө калып мени издеп айланага көз чаптырды. А мен болсо көрүнбөй көпкө турдум. А дегенде оюма Махабат келди бирок, ал көрүнбөйт. Эмне кылсам буларды да үй-бүлөсү менен кызымдын туулган күнүнө чакырып конок кылсамбы деп, ойлонгончо Бакыттын жанына бардым. Бакыт мени көрө калып, «кызыңдын туулган күнү экен. Адегенде мен сени

23

Кар жаап күн суук болгондуктан бакчалар жабылып, Бакыт балдарына кошуп Таңсулууну да атаэнесинин үйүнө алып барып койду. Экөөбүз жумуштарыбыз менен шаарда калдык. Тагдырдын буйругу экен, Бакытка турмушка чыктым. Балалык сүйүүбүздү эстеп, өз очогубузга күл тартып, түтүн булатып бир үй-бүлө болуп жашап калдык. Ал мага жагымдуу үнү менен ырдап берди.

(башы өткөн сандарда) куттуктаймын. Себеби, сен төрөгөн, эне болгон бактылуу күнүң» - деп мага аппак жоолук сатып берди. Махабатты сурайын деймин тартынам. Же ал мен Бакыт менен сүйлөшүп жүргөнүмдү билип таарынып калганбы? Себеби эмне экенин билбей өзүмдү Бакыттан алыстата баштадым. Бакыт бизди үйүбүзгө чейин алып барып, «Жазгүл менин балдарым да сеникинде ойноп турушсун, мен анан келип алып кетем» - деп суранып калды. Мен дароо эле макул деп үйгө карай жөнөдүм да токтой калып Бакытка Махабатты да ала кел деп, балдарды ээрчитип кете бердим. «Балалуу үй базар» дегендей алардын күлкүсүнө бөлөнүп олтуруп, кеч киргенин да байкабай калыпмын. Бакыт менен Махабаттын жолун карап терезеге тигилсем, машина келип токтоп бир кучак гүл, балдарга оюнчуктарды көтөрүп Бакыт кирип келди. Эшикти ачаарым менен эле анын мас абалда экенин байкадым. Ал мага карап, «мына мен келдим, бүгүн менин бактылуу күнүм. Жазайым кайра жаркырап маңдайымда турат. Менден бактылуу адам жок. Ме, мына бул шаардын гүлү. Мен сага эң алгач жайлоонун салкын абасында сергип өскөн

Март 2012 г. / № 3

кызыл гүлүн берген элем» - деп колундагы атыр гүлдөрдү мага сунду. Балдарды эркелетип олтуруп ойлуу мага карап, «Жазгүл мени кечир? Мен сени ошол машинага салбаганымда балким, Татыке да менин кызым болмок. «Сулуу, сулуу эмес сүйгөн сулуу» деген туура экен. Махабат жакшы аял болчу. Анын сулуулугуна кызганып досумдан мурун үйлөнүп алганмын. Бирок ушунча жыл балдарымдын апасы, махабатым деп сыйлап келдим. Билесиң жумушта алыс жактарга көп барам. Бирок, эч нерсени билбей жүргөнмүн. Көрсө, Махабат досум менен болгон сүйүүсүн үзө албай жүргөн экен. Кесиптештерим айтса, эркектик намысты жоготпой ишенбей жүрдүм эле. Бир жарым ай мурун иштерим менен үч күн жүрүп келсем, досум менен үйдө олтурганын көрүп калдым. Балдарды алып калдым да, аны каалагандай жаша деп үйдөн чыгарып салдым. Менин бул айткандарымды бир гана сен түшүнөсүң жана Айназик менен Тынчтыкка энелик мээримиңди бере аласын» - деп суроолуу карады. Махабаттын кылган ишине ачуум келсе, экинчиден балдарын карап ойлономун.

Сагынттың го, сыздаттың го сен мени, Сагындырбай тезирээк келчи бери. Сенсиз мага жашоо жоктой сезилет, Сага барып сени сүйөм дегим келет. Алмаштырбайм мен сени эч кимге,

Алтынга да, күмүшкө, алмазга да, Алтыным билип койгун ушуну сен, Мен сени айга жана күнгө теңейм. Ох жаным, эзилди го жүрөгүм, Сенсиз эми кантип жашап жүрөмүн. Сүйбөсөң да таштабачы сен мени, Барибир сүйө берем мен сени деген ыр саптарын ырдаганда толкунданып кеттим. Бакыт мага карап Жазгүл сени жоготуп коюп ушул ыр саптарын жүрөгүмө түйүп жүрдүм. Жолукканда ырдап берем дедим эле. Жүрөгүмдөгү түйүн чечилди. Сен жанымдасын, тагдырыма ыраазымын! Анткени биздин сүйүүбүз Кашка-Суунун бир тамчы суусундай таза, тоо гүлүндөй назик. Балдарыма мээримдүү эне болуп жанымда жүрсөң болду деп гитарасын жерге койду. А мен гитараны алдым да, рахмат сага сырдуу гитара. Сенин кылдарыңдан чыккан жагымдуу музыка бизди кайра табыштырды. Эгер бир тал кылын үзүлгөндө анда биздин тагдырыбыз да үзүлсө керек эле. Үзүлбөгөн гитаранын кылдары… Аягы.

ЧЫР-ЧАТАККА КИМДЕР КАНДАЙ КАРАЙТ

Бир дагы үй-бүлө урушсуз жашоо кечирбеси анык. Өзгөчөлүгү - бирөөлөр дароо жарашып, эч нерсе болбогондой жашоолорун улантышат, экинчилер ажырашканга чейин жетишет. Балким уруш убагында күйөөңүздүн зодиак белгисине карап мамиле кылуу жардам берер? Кой жылдызындагылар оор кырдаалга туруксуз болушат. Мындай учурда ага оюндагысын айтып алууга шарт түзүп бериңиз. Анын агрессивдүүлүгүнө мүңкүрөп калбаңыз. Стресс учурунда “буусун чыгарып” алган соң мамилени бат эле жөнгө салып коёт. Букачарлар мындай кырдаалга чыдамкай келишет. Ар качан карама-каршылыктан качып турушат жана эч кандай ызы-чуусуз эле бардык нерсе жөнгө салынаарынан үмүт кылышат. Ошондуктан эч нерсе болбогондой түр көрсөтүп коюшат. Бирок кокус букачардын бир нерсеге нааразы болгон түрү байкалса, демек, анын чыдамынын бүткөнү. Букачар күйөөңүздүн чоң эмес таарынычын кам көрүү жана

эркелетүү менен жазып алсаңыз болот. Олуттуу маселе болсо талкуулоого тийишсиз. Бирок аябай жумшак түрдө жана сылыктык менен. Эгиздер үй-бүлөдө кичине жагымсыз нерсе болсо эле кетип калууга шашылышат. Таптакыр эле башка нерсе менен алек болуп, болуп өткөн нерсени батыраак унутуп калууга жана кайра аны эстебөөгө ашыгышат. Жакшы жери, кайра келгенде болуп өткөн түшүнбөстүк тууралуу сөз да болбойт. Бөйөндөр үй-бүлөлүк чырга аябай сезимтал келишет. Жакын адамдарынын ойлору же сезимдери бөйөндөрдүн маанайына, атүгүл ден-соолугуна таасирин тийгизиши мүмкүн. Андыктан аларга өтө этияттык менен мамиле кылуу керек. Бөйөндөргө бир нерсени сөз менен түшүндүрүү пайдасыз. Алар акылдын логикасына караганда сезимдин тилин жакшы түшүнүшөт. Уруш-жаңжалдан кийин арстандар кемсинип жана таарынып калышат да, өздөрүн муздак алып жүрө башташат. Чыр-чатак болуп жаткан учурда алар менен акырын сүйлөшүш керек. Туталанып, ачууга алдырып аны кемсинтип алуудан абайлаңыз. Болбосо сиз ал үчүн жок болуп калышыңыз мүмкүн. Урушуңуздар олуттуу болсо деле өзүңүздү кармап, тынчтыкты сактаңыз. Бийкечтер өздөрүнө төмөн баа беришет да, көпчүлүк учурда ушул нерседен жапа чегишет. Кичинекей кемчили-

гин айтып койсоң да алар кемсинтүү катары кабыл алышат. Талаш-тартыш учурунда сөздү абайлап тандап сүйлөңүз. Алгач өзүңүздүн жакшы мамилеңиз менен аны ишендирип, андан соң гана өзүңүздүн убактылуу нааразычылыгыңыздын себебин жай түшүндүрүп коюңуз. Эгер тараза сизге таарынып калса, жарашуунун алгачкы кадамы - кандайдыр бир кичинекей белек. Андан соң кафедеги романтикалык кечки тамак. Шам алдындагы романтикалык тамактанууну үйүңүзгө деле уюштурсаңыз болот. Тамактануу учурунда андан жакшы сөздөрүңүздү аябай, сүйүү тууралуу көбүрөөк сүйлөңүз. Таразалар таарынычын көпкө сакташпайт. Чаяндар эмне кылып жатканын түшүнүшпөй, үйбүлөлүк чырды көпчүлүк учурда өздөрү чыгарышат. Алар карама-каршылык абалда өздөрүн бир канча жакшы сезишет. Андыктан алар менен жашоо оңой эмес. Чаяндар менен мамилени айкындап, ачык сүйлөшүүгө болгон аракетиңиз текке кетет. Үй-бүлөдөгү абалды жакшыртууга биргелешип жасаган жумуш же активдүү төшөк оюну гана жардам берет. Жаачылар бат эле таарынып калышат да, абдан катаалдыкка барышат. Бактыга жараша бул узакка созулбайт. Эски таарынычтарды эскербей эле койгонуңуз туура, баары бир аны жаачылар кабылдашпайт. Алар менен жашоо өтө эле жеңил. Анын жумушуна

кызыгып, өзүңүздүкү жөнүндө айтып берген кызыктуу. Бирок анын ак көңүлдүгүнөн пайдалануу тууралуу ойлонбоңуз, жаачылар муну кечиришпейт. Текечерлер өздөрүн өздөрү жеп, үй-бүлөсүндөгү башаламандыкка көпкө чейин сарсанаа болуп жүрө беришет. Ошол эле убакта кантип жарашуунун айласын издеп жүрүшөт. Бирок сыртынан кайдыгердей эле көрүнөт. Талкуу учурунда алар менен жай сүйлөшкөнүңүз оң. Кыйкырсаңыз ал да кыйкырып жооп берет. Суу куйдулар карама-каршылык учурунда түшүнүксүз болушат: бир туруп сүйлөбөй калышса, бир ачык сүйлөшүүнү талап кылат. Же болбосо олуттуу маселени тамашага айландырышат. Эгер суукуйду менен тамашасыз сүйлөшкүңүз келсе, ал тамашалабай калганга чейин күтүп туруңуз. Бирок акылдуулук менен сүйлөшүңүз. Балыктардын натурасы аябай сезимтал жана тез кабыл алгыч болгону менен турмуштук түшүнбөстүктөргө алар акылдуулук менен мамиле кылышат. Балыктарды таарынтып алуу оңой, кайра мамилени жөнгө салуу андан да оңой. Эркелеткениңиз, жылуу көз карашыңыз балыктарды бат эле жибитет. Жанындагы жакын адамы бейпил, бактылуу болсо, балыктар да бактылуу. Даярдаган: Венера НУКЕЕВА


24

Март 2012 г. № 3

Ñêàíâîðä

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Ðåêëàìà

Март 2012 г. / № 3

25


26

Март 2012 г. № 3

Áàø ÷àêìà

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru Кымбат ДУЙШЕБАЕВА, «БИРГЕ» гезитинин атайын кабарчысы Россия, Москва

birgekomanda@yandex.ru Өмүрүндө бир дагы жолу жалган сүйлөбөгөн, чындыкты жаап жашырбаган адам болбосо керек. Дээрлик баардык адамдар абалга жараша, кандайдыр бир шарттардан улам калп айтышат, чындыкты бурмалашат. Ар бирибиз мындай көрүнүшкө көнүп калган сыяктуубуз, калп айтуу азыркы замандын талабы катары сезилгендей. Албетте, бул өкүнүчтүү нерсе. Калп сүйлөгөндүн иши жүрүшпөйт, абалы оңолмок тургай тескери кетет. Калп айтуудан адамдардын ортосунда ишенбестик, шектенүү пайда болот, мамилелер бузулат, көңүл калуу, жек көрүү сыяктуу сезимдер жаралат. Жалгандын бирде болбосо, бирде бети ачылат. «Кыңыр иш кырк жылда да болсо билинет» деген сыңары, акыр аягы чындык ортого келип чыгат. Деген менен, адамзат жашоосунан, калп, жалган деген түшүнүктөрдү түп тамыры менен жок кылууга мүмкүн эмес экен. Жалган айтуу, калп сүйлөө – бул өзүнчө бир илдет сыяктуу. Ал эми адамзаты бул илдет менен тынымсыз күрөшүп келет тура. Жалган сүйлөөнүн ар түрдүү себептери бар. Көбүнчө адамдар мурдагы жакшы мамилени бузуп албашы үчүн, башкалардын көңүлүн калтырбаш үчүн жалган айтышат. Бул учурда адамдын ниети таза болот, бар болгону абалды андан ары курчутпай, бол-

Æèãåðäїї îé

Март 2012 г. / № 3

27

КАЛПТЫН КАЗАНЫ КАЙНАБАЙТ гонун болгондой калтыргысы келет. Мисалы досуңдун атыры жакпай калса дагы, жакшы экен деп айтууга аргасыз болосуң. Анткени, сага жакпаган атыр ага жагышы мүмкүн, ар бир адамдын табити ар башка болот эмеспи. Доктурлар ооруп келген адамдарга оорусунун канчалык деңгээлде коркунучтуу болгонун ачык айтышпайт. «Жакшы болуп кетесиз, айыгасыз, колубуздан келгенин кылабыз» дешет. Ансыз да ооруп жүргөн адамдын ого бетер көңүлүн чөктүргүсү келбейт. Аз гана өмүрү калса да, баары жакшы болот дешет. Кээ бир учурларда адамдар айткандарын көркөмдөө, кооздоо үчүн жалган сүйлөп жиберишет. Болгон нерсени эки эсе, үч эсе көбүртүп апыртып салышат. Мисалы, досторуна: «Өткөн жумада Дубайга барып 5 жылдыздуу мейманканада жашап, (чындыгынды 3 жылдыздуу), бардык проблемаларды унутуп жыргап эс алып келдим» дейт (чындыгында иш сапары менен барып,эс алмак тургай эси ооп, үйүмө эптеп жетсем экен деп, айласын таппай араң келген). Бул жерде адам жалган сүйлөдү, үстүнө кошуп көркөмдөп жиберди. Бирок, андан эч нерсе өзгөргөн жок, андан эч ким запкы көргөн жок, жамандык болгон жок. Адамдардын көбү ушул түр жалганды айтышат экен. Ал эми жаман ниетте, кара санатайлык, ич күйдүлүк, көрө албастыктын айынан калп сүйлөп, өзүнө пайдалуу нерселерди ишке ашырган адамдар да жок эмес. Алар жанын жеп жалган

айтып, көрбөгөнүн көрдүм деп, укпаганын уктум деп, кылбаганын кылдым деп айтышы мүмкүн, болбогонду болду деп жалган күбөлүк берип, жалаа жабышы мүмкүн. Жалган айтып туура жолдон адаштырышы, эки адамды уруштурушу мүмкүн. Кыскасы мындай жалган сөзсүз түрдө башкаларга зыянын тийгизет. Бул түр жалган эң төмөн, эң жийиркеничтүү болуп саналат. Кандай гана болбосун, жалган айтуу - маалыматты өзгөртүү болгондуктан, ар дайым чындыкты айта билгенге көнүшү керек. Кээ бир адамдарда жалган сүйлөө көнүмүш адатка айланган. Ойлонбой туруп эле, оозу мурду кыйшайбай жалган сүйлөп коюшат. Айткан сөздөрүнүн натыйжаларын, калпы билинип калса эмне болоорун, элдер эмне деп ойлоп калаарын көңүлдөрүнө алышпайт. Чын жүрөктөн баары бир болуп, андан ары калп сүйлөп коюп, жашай беришет. Акыры мындай адамдарды айланасындагылар баалабай калышат, достору душманга айланып, жек көрүндү боло баштайт. Эч ким ага ишенбегендиктен,иши да алдыга жылбайт. Психологдордун айтымына караганда, өзүнө өзү ишенбеген, жоопкерчиликти мойнуна алгысы келбеген, коркок адамдар көп калп айтышат. Алар чындыкты айткандан кийинки ортого чыга турган натыйжалардан коркушат. Мындай комплекс кичинекей кезден баштап калыптанышы мүмкүн. Андыктан, баланы тарбиялоодо өтө кылдат болуш керектигин көптү көрүп, көптү

билген адамдар талыкпай кайталап келишет. Балага көтөрө алгыс кыйын талаптарды коюп, жаңылып калса өтө катуу жазалабаш керек экен. Антпесе, бала жазадан, же болбосо ар кандай жемелөөлөрдөн, уруш талаштардан коркуп, жалган сүйлөй баштайт. Көпчүлүк балдар эне атасы каалагандай болоюн, ошолордун талабына жооп берейин, алардын жүзүн жер каратпайын, жүрөктөрүн оорутпайын деп ойлошот. Ал эми жаңылып калса, туура эмес иш кылса, жакшы атын сактап калыш үчүн, эне атасынын жүрөгүн оорутпайын деп, жалган айта башташат. Андыктан, баланы ашыкча жемелей бербей, кылган ишинин натыйжаларын баса белгилеп, абалды түшүндүрүп коюу керек экен. Бул жерде, баланы эркелетип, жазалабай оюна коюу эмес, ак караны айрымалаганды, кылган ишине жооп бере билүүнү, акырындык менен үйрөтүү керектиги маанилүү. Жашоосунда өз макса��ына жете алган, ишин ийгилик коштогон, эл арасында белгилүү адамдар эч качан калп айтышпайт экен. Күнүмдүк майда барат нерселерде да, тамаша иретинде да жалган сүйлөшпөгөнү, алардын жеткен ийгилигине себеп болсо керек. Өмүрүндө болгон жакшылыктар алардын мүнөздөрүнө жараша, элге кылган мамилелеринин, чынчылдыгынын натыйжасы болгон чыгаар. Кымбат ДУЙШЕБАЕВА


28

Март 2012 г. № 3

Ðåêëàìà

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Ðåêëàìà

Март 2012 г. / № 3

29


30

Ñûíàê

Март 2012 г. № 3

Анекдоттор конкурсу

8 (926) 677 80 81 «БИРГЕ» сөзүн жазып жиберсеңиз болот

Урматтуу окурмандар, жүрөгүңүздү кыйнаган, угаар адам таппай, айта албай жүргөн сөзүңүз болсо же социалдык темадагы жарыяңыз болсо, СМСБИЛДИРҮҮ аркылуу жогорудагы телефон номерине жөнөтүңүз. БС1- Россиядан бараткан кыргыз бишкектен таксм кармап ошко жоноптур ТОО ашуга жеткенде туалет каалап таксини токтотуп орусча суйлоп жатат а здесь ну погоди нету да деп а булл жерже карышкыр жокбу дегенди. 8926 969 13 69. БС2 - Саламатсынарбы колдук кыздар чалгыла. Жомок айтып берем. Макс . 8926 365 75 26. БС3 - Кыргыз деген биримдикте бололу. Колго алып бири-бирибизди колдойлу Макбурат Кожош кызы Ош областы, Кара-Кулжа району 8 926 130 28 83 БС4 - Жалпы элимди Нооруз майрамы менен куттуктайм. Элибизде ынтымак, жерибизде тынчтык орносун. Кыргызстаныбызды сактайлы. Самара, Өзгөн районунан БС5 - Досум Жазгүлдү 3-марттагы туулган күнү менен куттуктап коюңуздар, урматтуу Бирге гезити. Салтанат, Ноокат

Ата-Мекеним Ата-Журтум, өзүң менен мактанам, Тоодо өскөн жаштыгымды сагынам. Мейкиндиктин чокусуна жеткендей, Сезимимде аз болсо да кубанам. Ала-Тоону элестетип карасам, Аска зоодо бүркүт болуп учкандай. Пири болуп чокулардын үстүндө, Өмүр бою сен жаныңда байыр алсам. Алыс жүрүп карааныңдан айланам, Ата-Мекен ырын ырдайм кайталайм. Султан болуп бөтөн жерде жүргөнчө, Бактылуумун кулуң болуп жашасам. Таарынба Таарынба, тагдырга таарынба, Турмушка көп эле багынба. Жашоодо кем дүйнө ушундай, Жөнү жок санаага алдырба. Таарынба, жашоого таарынба, Жөнү жок мүңкүрөп, кайгырба. Дүйнөдө түбөлүк турган жок, Өкүнбө өтөсүң жалганда. Тайкы деп бактыңа таарынба, Өкүнүп эби жок кайгырба. Өмүрдүн өтөөрүн билген соң, Кылчайып артыңа караба. Жыргалбек Шералиев

Кызыктуу АНЕКДОТ же кызыктуу окуяларды жазган окурмандардын тамашаларын гезит бетине чыгарабыз жана смс-добуш берүүгө коюлуп жеңүүчүгө белектер берилет. АНЕКДОТуңузду төмөндөгү эл. почтага жөнөтүңүз же биз менен байланышыңыз. jamesosh@rambler.ru,

8 (926) 677-80-81

Àíåêäîò Адам баласы жаны пайда болгондо Адам менен Ева экөө 8-мартта паркта айланып жүрөт имиш. Анан сүйлөшүп кетип атып, Ева Адамга: “Адам, сен мени сүйөсүнбү?” десе Адам: “ооба жаным, сүйөм да” дейт имиш. Анан дагы бир аздан кийин дагы сурайт имиш, Адам дагы ошентип жооп берет имиш. Анан дагы бир аз өткөндөн кийин дагы сурайт имиш. Ошентип сурай берип тажатыптыр, Адамды. Анан кыйла убакыттан кийин Ева дагы: “Адам, сен мени сүйөсүнбү өзү?” десе Адам: “Эй, тойгоздуң го баятан бери сурай берип, сүйөм анан, сенден башка эч ким жок болсо кимди сүйөм анан, же тигил динозаврды сүйөйүнбү мен?” - дейт имиш жини келген Адам. Анекдотту жөнөткөн, конкурсубуздун бул санынын жеңүүчүсү, Сапарбек Исмаилов

* * *

Экөө сүйлөшүп баратышат: Менин бир досум биринчи аялын алганда күндүзү таанышып, кечинде үйлөнүп, эртен менен ажырашып кеткен болчу. -Анын эмнесине таң каласын, адам деген кечиндегиге караганда эртең менен акылдуурак болот.

* * *

Бир аскер батиңкесин граната менен кагып атат дейт. Анда бир офицер:Эй, акмак, тиги граната жарылып кетсе эмне кыласын?! Аскер:Менде дагы бирөө бар - деп экинчи гранатаны көтөрүп чыгат.

* * * Эки жаны кыргыздын аялдары суйлошуп отурушат: -Билесинби мурун кыргыздын аялдары куйоолорун уйлонуу тоюуна чейин корушпочу экен. Анда экинчиси:Чын эле, а биз тескерисинче уйлонгондон бери куйообузду коро элекбиз

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

КУТТ У К ТА ЙБ Ы З! ! !

УРМАТТУУ МЕКЕНДЕШТЕР ЖАЗ МАЙРАМЫҢЫЗДАР МЕНЕН КУТТУКТАЙБЫЗ!!! АР ДАЙЫМ БАР, БАКТЫЛУУ БОЛУҢУЗДАР, БАКУБАТ ЖАШОО КААЛАЙБЫЗ!!! «БИРГЕ» ДОЛБООРУНУН ЖАЛПЫ ЖАМААТЫ

АЙНУРА эжебиздин 1-апрелдеги жана кызы МЭЭРИМДИН 4-апрелдеги туулган күндөрү менен куттуктайбыз! Ден-соолук, узун өмүр, бакыт бул дүйнөнүн жакшылыктарын каалайбыз деп МОСКВАДАН ЭЖЕЛЕРИ ЖАНА СИҢДИЛЕРИ Келинчегим НАДИРАНЫ 3-марттагы туулган күнү менен куттуктайм. Дүйнөдөгү бардык жакшы тилектерди жана бактылуулукту, барчылыкты каалайм. Өмүрлүк жолдошуң АКЖОЛ УУЛУҢ МУСУЛМАНКУЛ

Дорогая моя подруга ПЕРИШКА,

я знаю, что добрее, внимательнее и заботливей человека, чем ты не найти. Ты достойна большого счастья и большой любви. Я желаю, чтобы для своего мужа, ты всегда была принцессой, для которой он построит дворец, к ногам которой он бросит все сокровища мира и которую всегда будет готов носить на руках.Пусть ты сумеешь сделать вашу жизнь красивой и уютной, а он - надежной и обеспеченной. Главное, цените друг друга так же, как сейчас! Будь самой лучшей женой, моя любимая родная сестричка! ОТ ПОДРУГИ ЭЛЬНУРЫ Апабыз ИДАЯТТЫ 20-март туулган күнү менен куттуктайбыз. Денсоолукта болуп, эч качан оорубаңыз, атам экөөңүздөр кошо карып, биздин кызматыбызды жана урматыбызды көрүңүздөр. Москвадан уулдарыңыз, УЛАНБЕК, АЛИМКУЛ, АКЖОЛ ЖАНА КЕЛИНДЕРИҢИЗ Досубуз САИДАЛИНИН перзентүү болушу менен куттуктайбыз! Бешик бооңор бек перзентиңер өмүрлүү болсун, Москвадан эжелериң, досторуңдун атынан САПАРБЕК


www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Æàðíàêòàð

Продаётся дом

Продаётся дом, участок 13,5 сотых. Горьковское напрвление, город Павлово -Посад. На участке 2 дома жилые, гараж на 2 машины, баня, летняя веранда, мангал, газ природный, хоз. постройка, теплица большая. 6 300 тыс. рублей.

тел: 8(926) 144 08 49 8 (915) 305 87 33

Март 2012 г. / № 3

ТОЙ КӨЙНӨКТӨРҮ ПРОКАТКА БЕРИЛЕТ ЖЕ САТЫЛАТ. 13 көйнөк бар. Тел: 8 (925) 885-14-06; 8(929) 678-42-71 ТОЙЛОРДУ ВИДЕОГО ЖАНА СҮРӨТКӨ ТАРТАБЫЗ. Тел: 8925 885-14-06; 8 915 006-43-81 САЛОН КРАСОТЫ НА ДОМУ Парикмахерский сервис Свадебные прически / Наращивание ресниц Наращивание ногтей / Наращивание волос Парафинотерапия / Косметология Визаж сервис / Фотоработы 8 (929) 678 42 71; 8 (925) 885 14 06

ÀÉ ÑÀÉÛÍ ÁÈÐÃÅÍÈÍ ÁÀÀËÓÓ ÁÅËÅÃÈÍÅ ÝÝ ÁÎËÃÓËÀ!!! Æóðíàëèñòòåðäèí, áëîã÷óëàðäûí æàíà èíòåðíåò ôîðóì÷óëàðäûí íàçàðûíà!

Óðìàòòóó êàëåìè êóð÷ æóðíàëèñòòåð æàíà áëîã÷óëàð îøîíäîé ýëå ôîðóì÷óëàð, ñèçäåð ¿÷¿í êîíêóðñ æàðûÿëàíûï æàòàò. “ÁÈÐÃÅ” ãåçèòèíå æàíà ïîðòàëûíà ìàêàëà æàðûÿëàï òóðãàí ý¢ àêòèâä¿¿ æóðíàëèñòêå, áëîã÷óãà îøîíäîé ýëå ôîðóì÷óãà àé ñàéûí æûéûíòûêòàëûï áààëóó áåëåêòåð áåðèëèï òóðìàê÷û. Àíäûêòàí òàëàíòû¢ûçäû òàøêà áàñòûðáàé, áóë ì¿ìê¿í÷¿ë¿êòí ïàéäàëàíû¢ûç. Áèçäèí äàðåê, ýëåêòðîíäóê äàðåãèáèç æàíà òåëåôîíäîð àðêûëóó áàéëàíûøû¢ûçäàð.

www.birge.ru, birgekomanda@yandex.ru, +7(926) 40 50 060; +7(915) 006 43 81

31

Где можно получать газету “БИРГЕ”? 1) М.Строгино строительный рынок Синдико -О в кафе “АКРАМ” и кафе” Кыргызстан” 2)М.Славянский Бульвар строительный рынок “Кунцево-2” 3)М.Кунцево строительный рынок”ДОМ” 4) М.Юго-Западная строительный рынок “СтройМастер” 5) М.Юго-Западная строительный рынок”Феникс” 6)М. Люблино торговый центр “Москва” и вещевой рынок “Садовод” 7) М.ВДНХ ул Ярославское шоссе 117 кафе “Уют Востока” 8) М.ВДНХ на территории ВВЦ павильон” Кыргызстан” 9) М.Автозаводская ул.Трофимова 1-17 медицинский центр “Шоола” 10) М. Партизанское кафе “Джалал-Абад” 11) М.Маяковская ул.2Тверской-Ямской д 10 магазин “Soul Made”

А также точки в Московской области 12) Город Мытищи улица 4-парковая 7 кафе “ Дружба 13) город Мытищи строительный рынок “ Ярмарка” 14) район Гольянова строительный рынок “ Абрамцево” 15) вещевой рынок “Дордой Абрамцево 16) город Климовск строительный рынок” Климов” город Одинцово строительный рынок “Одинцово” Учредитель газеты ООО “Мобильные сети” г. Москва 129110, Банный пер., д. 6, цокольный этаж.

Газета зарегистрирована в Федеральной службе по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовой коммуникаций (Роскомнадзор) Свидетельство: ПИ № ФС 77 - 44734 от 25 апреля 2011 г.

Главный редактор Жапарова Мадина

Члены ред. коллегии:

Дизайнер-верстальщик Нукеева Венера

Кайыпбердиева Умай

Менеджер по рекламе Кусаиров Улукбек

Нукеева Венера

Шамеев Арсен Кусаиров Улукбек Дуйшебаева Кымбат

Газета не несет ответсвенности за содержание рекламных объявлений и сообщений информационных агенств. Мнения авторов могут не совпадать с мнением редакции.

Адрес редакции: г. Москва Банный переулок дом 6 +7 (926) 40 50 060 для отправки письмо birgekomanda@yandex.ru www.gazeta.birge.ru www.birge.ru

Газета отпечатано в ОАО “Московская газетная типография” Заказ № 1038 Тираж: 10 000


32

Март 2012 г. № 3

Ðåêëàìà

www.gazeta.birge.ru www.birge.ru


Birge_april_2012