Page 11

‫به‌هۆى نه‌بوونى پالن و تێنه‌گه‌یشتن ل ‌ه ڕه‌وتى ڕۆشنبیرى کوردى‬

‫کابینانى حکومه‌ت ک ‌ه وه‌زاره‌تى ڕۆشنبیرى پێدا تێپه‌ڕبوو نه‌یانتوانیو ‌ه خزمه‌ت بکه‌ن‬

‫نه‌بوونى پالن و تێنه‌گه‌یشتن ل ‌ه‬ ‫ڕه‌وتىڕۆشنبیرىکوردىنه‌یانتوانیوه‌‬ ‫خزمه‌ت به‌م بوار ‌ه بکه‌ن‪.‬‬

‫ئاماده‌کار‬

‫ئاراس عوسمان‬

‫“هیچ که‌س و الیه‌نێک و کۆمپانیایه‌ک‬ ‫نی‌ه ه��اوک��ارى و ب���اوه‌ش بۆ ک��ارى هونه‌رى‬ ‫بکاته‌وه‌“‬ ‫عه‌لى که‌ریم ک‌ه ب �ه‌ش��دارى ل‌ه شانۆ و‬ ‫دراماکانى وه‌ک (به‌هارى دزرا‪ ،‬ته‌قینه‌وه‌ى‪،‬‬ ‫دیڤز دیڤز‪ ،‬مه‌مله‌که‌تى خۆر س��زاو ت��اوان‪،‬‬ ‫سرودى خۆش نودى‪ ،‬خه‌مى چۆله‌که‌کان ‪،‬‬ ‫ڕابوون‪ ،‬ژیله‌مۆ) ل‌ه باره‌ى کارى هونه‌رییه‌وه‌‬ ‫پێى وای‌ه “ ئه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ى به‌دڵسۆزیه‌وه‌‬ ‫کارده‌که‌ن بۆ پێش خستنى دراما و شانۆ و کاره‌‬ ‫هونه‌ریه‌کانى تر ل‌ه کوردستانى باشوردا ئه‌مانه‌‬

‫نوسه‌ر و هونه‌رمه‌ند (عه‌لى که‌ریم)‬ ‫ک ‌ه خاوه‌نى ده‌یان کارى هونه‌ریه‌‬ ‫ل � ‌ه ب��واره‌ک��ان��ى ش��ان��ۆ و درام���او‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا خاوه‌نى ش�ه‌ش کتێبه‌‪،‬‬ ‫ل ‌ه دیدارێکى ڕۆژنامه‌ى (چه‌تر)دا‬ ‫کورته‌یه‌ک ل ‌ه ئه‌زمون و تێڕوانینى‬ ‫ل ‌ه باره‌ى گرفته‌کانى ئه‌مرۆى نێو‬ ‫دنیاى ڕۆشنبیرى و هونه‌ر ده‌خاته‌‬ ‫ڕوو ده‌ڵێت‪ :‬هه‌موو ئه‌و کابینانه‌ى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێم ک � ‌ه وه‌زاره‌ت���ى‬ ‫ڕۆشنبیرى پێدا تێپه‌ڕبوه‌‪ ،‬به‌هۆى‬

‫جێگه‌ى دڵخۆشین‪ ،‬ئه‌وه‌ى جێگه‌ى نیگه‌رانیه‌‬ ‫ئ�ه‌و جیاوازییه‌ی‌ه ل‌ه که‌ناڵى ک��وردس��ات و‬ ‫کوردستان تیڤى هه‌ندێک هه‌ندێک جار‪،‬‬ ‫هیچ که‌س و الیه‌ن و کۆمپانیایه‌ک نیه‌‬ ‫هاوکارى و باوه‌ش بۆ کارى هونه‌رى بکاته‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆ به‌رهه‌م هێنانى به‌تایبه‌تى زنجیر‌ه دراماکان‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر بڕوانین‌ه واڵتانى ده‌وروبه‌رمان له‌وانه‌‬ ‫سوریا و لوبنا و تورکیا و میسر و خلیج‪،‬‬ ‫کۆمپانیاکان ک‌ه هه‌ندێکیان تایبه‌تن به‌‬ ‫به‌رهه‌مهێنانى کارى ‪ tv‬و ده‌بینى بایه‌خێکى‬ ‫گه‌ور‌ه به‌هه‌ونه‌ر دراوه‌‪ ،‬پێویست‌ه ل‌ه کوردستاندا‬ ‫ل���ه‌م ج���ۆر‌ه کۆمپانیای‌ه ه�ه‌ب��ێ��ت ل �ه‌الی �ه‌ن‬ ‫سه‌رمایه‌دار و ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانه‌و‌ه به‌شدارى ئه‌م‬ ‫پڕۆژان‌ه بکه‌ن‪ ،‬ڕه‌نگ‌ه هونه‌ر به‌شێوه‌یه‌کى باش‬ ‫ڕوول‌ه پێشکه‌وتن و ته‌کاناکێکى گه‌ور‌ه بنێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانمان هه‌ر سه‌رقاڵى‬ ‫هه‌ڵپه‌ى پاره‌و قازانجیانه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر له‌م بواره‌دا‬ ‫کاربکه‌ن پێده‌چێت به‌و شێوه‌ى ئێستا زیاتر‬ ‫سودمه‌ن ببن له‌ڕووى مادییه‌وه‌‪.‬‬ ‫“ هه‌موو کارێکى هونه‌ری وێستگه‌یه‌که‌‬ ‫“‬ ‫به‌و پێیه‌ى خاوه‌نى ئه‌زمونێکى زۆر‌ه و‬ ‫ل‌ه بواره‌که‌دا له‌ساڵى (‪ )1968‬ده‌ستى‬ ‫به‌کارى هونه‌رى ک��ردو‌ه سه‌باره‌ت به‌و‬ ‫پێشکه‌وتنه‌ى ل‌ه کارى هونه‌ریدا هه‌یه‌‬ ‫و هونه‌رمه‌ندانى ئه‌م قۆناغ‌ه تاچه‌ند‬

‫هه‌موو قسه‌ی‌ه و ئه‌گه‌ر به‌ووردى لێیان بڕوانى‬ ‫له‌چۆنێتى دامه‌زراندنى ئه‌م که‌نااڵن‌ه زیاتر‬ ‫باگراوندێکى سیاسیان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫“که‌م و کورتیه‌کان زیاتر نه‌بوونى ماده‌یه‌“‬ ‫ل‌ه باره‌ى ئه‌وه‌ى تاچه‌ند هه‌ماهه‌نگى هه‌یه‌‬ ‫ل‌ه ناو هونه‌رمه‌ندان‪ ،‬ئه‌و شانۆکارا ئاماژه‌ى‬ ‫به‌وه‌کرد” ڕۆژێک ل‌ه ڕۆژان هه‌ماهه‌نگیه‌کى‬ ‫پته‌و به‌هێز نه‌بوو‌ه ل‌ه نێوان هونه‌رمه‌ندان و هه‌ر‬ ‫واهاتوو‌ه به‌درێژاى ئه‌و ماوانه‌ى پێشوو‪ ،‬به‌اڵم که‌م‬ ‫و کورتیه‌کان زیاتر نه‌بوونى ماده‌یه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر پاره‌‬ ‫هه‌بێت ده‌رهێنه‌ر داوا له‌چه‌ند هونه‌رمه‌ندێک‬ ‫بکات بۆ کارێک‪ ،‬ئه‌و کات‌ه هه‌موو ئاماده‌ین‬ ‫ئه‌گه‌ر په‌یوه‌ندى و هه‌ماهه‌نگیه‌کى الوازیشمان‬ ‫ه�ه‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئ �ه‌گ �ه‌ر پ��اره‌ک��‌ه ن �ه‌ب��وو با‬ ‫هه‌ماهه‌نگیه‌که‌ش بته‌و بێت‪ ،‬به‌اڵم به‌چى کار‬ ‫ده‌که‌یت؟‪ ،‬ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه هێماى به‌وه‌شکرد‬ ‫پێویست‌ه حکومه‌ت و وه‌زاره‌ت���ى ڕۆشنبیرى‬ ‫پالن و به‌رنامه‌یه‌کى تۆکمه‌یان هه‌بێت بۆ‬ ‫زیاتر بایه‌خدان به‌کارى هونه‌رى به‌هه‌موو‬ ‫بواره‌کانیه‌وه‌‪.‬‬

‫سودیان لێوه‌رگرتوه‌‪ ،‬ده‌دوێت و بۆچونى وایه‌“‬ ‫شتێک نی‌ه پێى بوترێت ڕابرد و ئێستا به‌ڵکو‬ ‫خه‌رمانى ئه‌زمون‪ ،‬هونه‌رمه‌ندى ڕاسته‌قین‌ه ئه‌و‬ ‫که‌سه‌ی‌ه سود له‌تواناکانى پێشو وه‌ربگرێت و‬ ‫بیان کات ب‌ه وێستگه‌یه‌ک‪ ،‬هه‌موو کارێکى‬ ‫ه��ون�ه‌ری��ش وێستگه‌یه‌که‌و گرنگ‌ه سود‬ ‫له‌ئه‌زمونى هونه‌رمه‌ندان و ک��ارى ده‌وروب �ه‌ر‬ ‫وه‌ربگریت و له‌ئێستادا بایه‌خى پێبده‌یت‪.‬‬ ‫“ک����ۆڕه‌ک و که‌ناڵى چ���وار و هه‌ولێر‬ ‫هیچیان سه‌ربه‌خۆنین “‬ ‫له‌باره‌ى حکومه‌ت و وه‌زاره‌تى ڕۆشنبیرییه‌وه‌‬ ‫بۆ هاوکارى هونه‌رمه‌ندان و کار‌ه هونه‌رییه‌کان‬ ‫ڕاى وایه‌“ هه‌موو ئه‌و کابینانه‌ى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێم ک‌ه وه‌زاره‌تى ڕۆشنبیرى پێدا تێپه‌ڕبوو‪،‬‬ ‫به‌هۆى نه‌بوونى پالن و تێنه‌گه‌یشتن ل‌ه ڕه‌وتى‬ ‫ڕۆشنبیرى کوردى نه‌یانتوانیو‌ه خزمه‌ت به‌م‬ ‫بوار‌ه بکه‌ن‪ ،‬بۆی‌ه به‌رده‌وام که‌مو کورتى هه‌بووه‌‬ ‫له‌کاره‌کانیاندا‪ ،‬که‌ناڵ‌ه کوردیه‌کانیش ئه‌وانه‌ى‬ ‫به‌ناوى هونه‌رییه‌و‌ه هاتوونه‌ت‌ه کایه‌و‌ه زیاتر بۆ‬ ‫خزمه‌تى حزب‌ه سیاسیه‌کانى خۆیان‪ ،‬بۆنمونه‌‬ ‫له‌و که‌نااڵن‌ه وه‌ک کۆڕه‌ک و که‌ناڵى چوار‬ ‫عه‌لى که‌ریم ل‌ه ساڵى (‪ )1952‬ل‌ه دایک‬ ‫و هه‌ولێر هیچیان سه‌ربه‌خۆنین‪ ،‬که‌ناڵى نالیاش‬ ‫پێش ئه‌وه‌ى ده‌ست به‌کاره‌کانى بکات باسیان بوه‌وه‌‪ ،‬خاوه‌نى بڕوانامه‌ى دیبلۆمه‌‪ ،‬له‌ساڵى‬ ‫له‌و‌ه ده‌کرد‪ ،‬ئه‌م که‌ناڵ‌ه نالیایه‌کى هه‌مه‌ڕه‌نگه‌ ‪ 1970‬و‌ه ده‌ستى به‌کارى نوسین ک��ردو‌ه و‬ ‫وه‌ک نالیایه‌ک ده‌ک��رێ��ت �ه‌و‌ه ب��ۆ درام���اى به‌زمانه‌کانى کوردى و عه‌ره‌بى‪ ،‬خاوه‌نى شه‌ش‬ ‫کوردى و نالیایه‌ک بۆ کلیپ‪....‬هتد‪ ،‬به‌اڵم کتێب‌هبه‌ناوه‌کانى(مه‌رگىسوشاببوارىشانۆ‪،‬‬

‫له‌بازنه‌ى‬ ‫شانۆدا وت��ارى شانۆى‪،‬‬ ‫ئ����ه‌زم����ون����ى ش���ان���ۆى‬ ‫لێکۆڵینه‌وه‌‪ ،‬له‌شانۆى‬ ‫فه‌ره‌نسیه‌و‌ه وه‌رگێڕان‪،‬‬ ‫ل �ه‌ش��ان��ۆى ئیسپانیه‌وه‌‬ ‫وه‌رگێڕان‪ ،‬نواندن له‌سینه‌ما‬ ‫وه‌رگ������ێ������ڕان) ل �ه‌س��اڵ��ى‬ ‫(‪ )1968‬ده‌ستى به‌کارى‬ ‫هونه‌رى کردو‌ه کارى هه‌یه‌‬ ‫ل‌ه بواره‌کانى شانۆ و دراما‬ ‫ویه‌که‌م کارى به‌ناى (پاره‌ى‬ ‫ده‌رمانه‌که‌)‪.‬‬

‫چاپی دووه‌می (داستانی ژیانه‌و ‌ه)ی عه‌بدوڵاڵ ئۆجه‌الن که‌وت ‌ه بازاڕ‬ ‫هونه‌رمه‌ندی هه‌فته‌‬ ‫دیدار‬

‫چێنەر یاسین‬

‫گەردەلول لە بەشی سێیەمدا باس‬ ‫لە شەڕی ناوخۆ دەكات‬

‫دەرهێنەری‬ ‫درامای گەردەلول‬ ‫باس لەكارەكانی دراماكە‬ ‫دەكات و رادەگەیەنێت‬ ‫كە بەرەو تەواو بوون‬ ‫چ��ووە و لەم بەشەدا‬ ‫ب�����اس ل����ە ش����ەڕی‬ ‫ن��اوخ��ۆش ك���راوە و‬ ‫ڕەخنە لە الیەنەكان‬ ‫گ��ی��راوە و درام��اك��ە‬ ‫باس لە هەر چوار‬ ‫پارچەی كوردستان‬ ‫دەكات‪.‬‬ ‫ل��ە ل��ێ��دوان��ێ��ك��ی ت��ای��ب��ەت��ی��دا بە‬ ‫(چ���ەت���ر) دەره���ێ���ن���ەری درام����ای‬ ‫گەردەلول بە (چەتر)ی راگەیاند‪:‬‬ ‫گ��ەردەل��ول لە ئێستادا كارەكانی‬ ‫ب��ەرەو كۆتایی دەچێت و ئێستاش‬ ‫كارەكانی لە وئەشكەوتی گاپیڵۆن‬ ‫ئ��ەن��ج��ام��دەدات‪ .‬جەلیل زەنگەنە‬

‫رایگەیاند “ئەگەر زەمەن رێگا بدات ئەمساڵ لەمانگی (‪)12‬دا كۆتایی پێدێت”‬ ‫ناوبراو هۆكاری درەنگ كەوتنی گەراندەوە بۆ ئەوەی ئەم بەشەی دراماكە لە‬ ‫(‪ )60‬زنجیرە پێكهاتووە (‪ )35‬زنجیرەی لە بەشەكانی پێشتر زیاترە و ئەم بەشە‬ ‫لە سەرتاپای كوردستان كاری كردووە و وەك بەشەكانی تر نیە تەنها شارێك‬ ‫بگرێتەوە‪.‬‬ ‫زەنگەنە ڕایگەیاند‪ :‬هەندێك لە ئەكتەرەكانی پێشتر لەمجارەدا دەور نابینن‬ ‫ئەوەشی بۆ ئەوە گەڕاندەوە كە هەندێك ئەكتەر و كەسایەتی نوێی تیادایە‪.‬‬ ‫ئەو دەرهێنەرە هۆكارەكانی شیكردەوە و ڕایگەیاند”هەندێك لە ئەكتەرەكان‬ ‫خۆم پێموتوون كارمەكەن لەم بەشەدا و هەندێكیتریان بەهۆی كاری خۆیانەوە‬ ‫نەیانتوانیوە بەشداری بكەن و هەندێكیش داوای پارەی خەیاڵیان دەكرد”‪.‬‬ ‫دەرهێنەری گەردەلول وتیشی”ئەم بەشە باس لە مێژووی رووداوەكانی سااڵنی‬ ‫(‪ )1978‬تا ناوەڕاستی ساڵی (‪ ”)1983‬جەلیل زەنگەنە ڕایگەیاند لەم بەشەی‬ ‫گەردەلوول كە بەشی سێهەمیەتی لە بەشی یەكەمدا زۆرتر گرنگی داوە بە‬ ‫رووداوەكانی سلێمانی و لە بەشی دووەمدا گرنگی بە رووداوەكانی كەركوك‬ ‫و سلێمانیداوە و بەاڵم ئەم بەشەی گەورەترە و هەر چوار پارچەی كوردستان‬ ‫دەگرێتەوە تیایدا “هەندێك باسی شەڕی ناوخۆشی تیادایە” ئەو هونەرمەندە‬ ‫وتیشی “ب��ەاڵم باسكردنی شەرشی ناوخۆ بەشێوەیەكیترە‪ ،‬چونكە نامەوێت‬ ‫ئازارەكانی كورد دووبارە بكەمەوە بۆیە بەشێوەیەكیتر باسی دەكەم” زەنگەنە‬ ‫لە قسەكانیدا بۆ (چەتر) وتیشی “ئەوانەی ئەو شەڕەیان كرد هەڵەبوون‪ ،‬لەبەر‬ ‫ئەوەی مێژویەكی ئەوەندە ناخۆشە پێم خۆش نەبوو وەك خۆی باسی بكەمەوە‬ ‫بۆیە بەشێوەیەكیتر پێیان دەڵێم ئێوە هەڵەبوون لەو شەڕانەی كردتان”‪.‬‬ ‫ئەو هونەرمەندە ڕاشیگەیاند بە هەموو هێز و توانامانەوە كار بۆئەم بەشە‬ ‫دەكەین‪ ،‬ئەوەشی خستە ڕوو “بەشی سێهەم زۆر خۆشەویستە لەالم بۆیە دەمەوێت‬ ‫بە جوانترین شێوە تەواوی بكەم و پێشكەش بكرێت”‬

‫هه‌واڵی‬ ‫فێستیڤاڵی كەلتووری لە خانەقین بەڕێوەچوو‬

‫ئنستیتیوتی كەلەپوری كوردی ناوەندی خانەقین‬ ‫لە ڕۆژانی (‪ 21‬بۆ ‪ )22‬ئەم مانگە فێستیڤاڵی‬ ‫كەلتووری لە لە ناوەندی كلتوری خانەقین بەڕێوەبرد‬ ‫چاالكیەكانی ئەم فێستیڤاڵە لە هەردوو ڕۆژەكانیدا‬ ‫بریتی بوو لە (پێشانگە‪ ،‬كۆر‪ ،‬فیلم و میوزیك)‪،‬‬ ‫چاالكی لە پێشنیوەڕۆی ڕۆژی یەكەمدا بریتی‬ ‫ب��وو لە پێشانگە كە تێیدا فۆتۆی جلوبەرگی‬ ‫ژن��ان لە خ��ۆرئ��اوای كوردستان و بەرهەمەكانی‬ ‫ئنستیتیوتی ك��ەل��ەپ��وری ك���وردی نمایشكران و‬ ‫پاش نیوەڕۆی هەمان ڕۆژیش كۆریك لە بارەی‬ ‫(ڕۆڵی كەلتور لە كۆمەڵگادا) لە الیەن مامۆستا‬ ‫مەزهەری خالقی و (شیكردنەوەی جوگرافی ــ‬ ‫مێژوویی خانەقین) لە الیەن د‪.‬خەلیل ئیسماعیل‬ ‫پێشكەشكران‪ .‬لە ڕۆژی دووهەمیشدا برتی بوون لە‬ ‫فیلم و میوزیك‪ ،‬گۆرانی و موزیكی فۆلكلۆری‬ ‫(هونەرمەند سەعدوون كاكەیی) لە سەرلەبەیانیدا‬ ‫و فیلمی درامادۆكومێنتاری (دیاری خاك) پاش‬ ‫نیوەڕۆكەی پیشاندرا‪.‬‬

‫داری گوورون نابڕێته‌وه‌‬

‫دوای دروس���ت ب��وون��ی که‌مپینێک ب��ۆ رێگرتن ل ‌ه‬ ‫بڕینه‌وه‌ی دارێک ل‌ه گوندی (کۆسه‌ی چه‌م) ب‌ه وته‌ی‬ ‫خاوه‌نی بیرۆکه‌ی که‌مپینه‌که‌‪ ،‬به‌رهه‌م “ئه‌م دار‌ه ته‌مه‌نی‬ ‫نزیکه‌ی (‪ )200‬ساڵ‌ه و به‌رزیه‌که‌ی نزیکه‌ی (‪ )20‬مه‌تر‌ه‬ ‫و تیره‌ی ئه‌ستوریه‌که‌ی (‪)160‬سم” ناوبراو رایگه‌یاند که‌‬ ‫ئه‌و دار‌ه که‌سێک به‌ناوی (گوورون) ناویه‌تی‪ .‬له‌قسه‌کانیدا‬ ‫ناوبراو رونیکرده‌و‌ه ک‌ه داره‌ک �‌ه گرنگتر‌ه ل‌ه چ��وار مه‌تر‬ ‫کۆنکرێت‪ ،‬هه‌رله‌مباره‌یه‌و‌ه به‌ڕێوبه‌ری گروپی سولیئۆن‬ ‫ئ��ازه‌ر عوسمان‪ ،‬ب‌ه (چه‌تر)ی راگه‌یاند‪ :‬ل‌ه چوارچێوه‌ی‬ ‫ئه‌وه‌ی بڕیارماندا پڕۆژه‌ی ژینگه‌یی پێشبخه‌ین هه‌ستاین ب ‌ه‬ ‫رێکخستنی که‌مپینێک و دواتر ب‌ه هاوکاری کۆمه‌ڵه‌ی‬ ‫کوردستانێکی سه‌وز و رێکخراوی ئه‌مریکی سروشتی‬ ‫عێراق‪ ،‬رێگریمانکرد ل‌ه بڕینه‌وه‌ی ئه‌م داره‌‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌مباره‌یه‌و‌ه جێگری به‌ڕێوبه‌ری کوردستانێکی‬ ‫س�ه‌وز‪ ،‬راگه‌یاند‪ :‬ئه‌م پڕۆژه‌ی‌ه ته‌نها ئه‌م دار‌ه نی‌ه به‌ری‬ ‫ده‌که‌وێت به‌ڵکو باخێکیشی به‌رده‌که‌وێت به‌اڵم ئه‌وه‌ی ئه‌م‬ ‫گروپ‌ه زۆر قسه‌ی له‌باره‌و‌ه ده‌که‌ن ئه‌مداره‌یه‌‪ ،‬ئه‌م هه‌ڵوێست ‌ه‬ ‫خۆشحاڵمان ده‌کات ک‌ه کۆمه‌ڵگاکه‌مان به‌ره‌و هۆشیاری‬ ‫ژینگه‌یی ده‌چێت‪.‬‬

Chatr_57  

Rojnamey Chatr

Chatr_57  

Rojnamey Chatr

Advertisement