Page 11

‫شێرکۆ بێکه‌س‪:‬‬ ‫دیدار‬ ‫زانکۆ سه‌ردار‬

‫پرسى شیعر و شۆڕش و گرێدانى‬ ‫هه‌ست و نه‌ستى شاعیرێک و‬ ‫کاریگه‌ریه‌کانى شۆڕش له‌سه‌ر‬ ‫پرۆسه‌ى نوسین و سه‌رنجه‌کانى‬ ‫له‌سه‌ر ڕه‌وشى ئێستاى باشورى‬ ‫کوردستان‪ ،‬ل ‌ه دیمانه‌یه‌کى رۆژنامه‌ى‬ ‫(چه‌تر)دا شاعیرى گه‌وره‌ى کورد‬ ‫(شێرکۆ بێکه‌س) باسى لێو ‌ه ده‌کات‬ ‫و ده‌ڵێت‪ :‬ئه‌و گه‌نده‌ڵی ک ‌ه هه‌ی ‌ه ل ‌ه‬ ‫کۆمه‌ڵدا تا ده‌گات ‌ه هه‌موو ئه‌و ناهه‌قى‬ ‫و غه‌درانه‌ى ده‌کرێت‪ ،‬ناتوانم چاوى‬ ‫خۆم ل ‌ه ئاستیاندا بنوقێنم و قس ‌ه‬ ‫نه‌که‌م‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬کاریگه‌رى شیعر و شۆڕش‬ ‫چی ‌ه به‌سه‌ر یه‌کتریه‌و ‌ه و کامیان‬ ‫ده‌بن ‌ه به‌رهه‌مى ئه‌وه‌ى تریان؟‬

‫شتێک نی‌ه بکه‌وێت‌ه ده‌ره‌وه‌ى شیعر‪ ،‬شۆڕش‬‫و هه‌موو شتێک بۆى هه‌ی‌ه ل‌ه ناو شیعردابێت‪،‬‬ ‫ناتوانین بچین‌ه ده‌ره‌وه‌ى مێژوو‪ ،‬هه‌موویان ل‌ه ناو‬ ‫مێژوودان ب‌ه شیعر و ئه‌ده‌ب و هه‌موو الیه‌ن ‌ه‬ ‫هونه‌ریه‌کانى تره‌وه‌‪ ،‬ئه‌وکاته‌ى باس ل‌ه شیعر‬ ‫ده‌که‌ین باس ل‌ه زمانێکى تایبه‌ت ده‌که‌ین‬ ‫ک‌ه زیاتر زمانى وێنه‌کان‌ه و زمانى ده‌ربڕینى‬ ‫هه‌ست و نه‌سته‌‪ ،‬بێگومان ئ�ه‌م زمان‌ه زۆر‬ ‫جیاواز‌ه ل‌ه زمانى شۆڕشگێڕێک یان گوتارى‬ ‫سیاسییه‌ک‪ ،‬ئ �ه‌و ک��ات�ه‌ى ئ �ه‌و راسته‌وخۆ‬ ‫ته‌ماشاى هه‌مووشته‌کان ده‌ک��ات‪ ،‬زمانێکى‬ ‫هێمایى یان ئیحایى نیه‌‪ ،‬بۆی‌ه ب�ه‌الى منه‌و‌ه‬ ‫ێ دنیا بگۆڕێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌توانێت‬ ‫شاعیر ناتوان ‌‬ ‫جۆرێک ل‌ه گۆڕانى ساته‌وه‌ختى له‌سه‌ر هه‌ست‬ ‫و نه‌ستى گوێگر دروست بکات‪ ،‬ئه‌و کاته‌ى‬ ‫گوزارشت ل‌ه مه‌سه‌له‌یه‌ک ل‌ه مه‌سه‌له‌کانى‬ ‫ترى ژیان و کۆم‌ه ‌ڵ ده‌کات‪ ،‬ئه‌گینا وه‌نه‌بێت‬ ‫شاعیر ی��ان هونه‌رمه‌ند بتوانن بونیاده‌کانى‬ ‫کۆم‌ه ‌ڵ بگۆڕن‪ ،‬کۆم‌ه ‌ڵ گۆڕین پرۆسه‌یه‌کى‬

‫گه‌ور‌ه و دوور و درێژه‌‪ ،‬شاعیر و هونه‌رمه‌ند و‬ ‫ئه‌دیب ده‌توانن ب‌ه زمانى ته‌عبیرى خۆیان قس ‌ه‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬مه‌رج نی‌ه ئه‌و‌ه زمانى هه‌موو خه‌ڵکه‌ک ‌ه‬ ‫بێت‪ ،‬وه‌ک چۆن گوتارێکى سیاسى ئه‌نجامى‬ ‫ده‌دات‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ده‌کرێت ئه‌م ناڕه‌زایه‌تیانه‌ى‬ ‫ئێستا ناوبنرێت شۆڕش‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ناومانا شۆڕش نوسین له‌م شۆڕشه‌دا‬ ‫چ جیاوازییه‌کى هه‌ی ‌ه ل ‌ه چاو‬ ‫له‌شۆڕشه‌کانى ڕابردوو؟‬

‫ ناتوانم ناوى بنێم شۆڕش‪،‬‬‫به‌اڵم پێشم وانی‌ه ئه‌و ده‌ربڕین‬ ‫و ئ���ه‌و ج���ی���اوازی���ه‌ى ئێستا‬ ‫هه‌ی‌ه ئاسایى بێت‪ ،‬زمانێک هاتۆت ‌ه‬ ‫ن��اوه‌و‌ه ته‌وه‌جوهێکى مێژووى هه‌ی‌ه ک‌ه ل ‌ه‬ ‫فه‌تره‌کانى ترى پێش ئێستا جیا ده‌بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫دیار‌ه ئه‌وه‌ش گرێدراوى کۆمه‌ڵێک هۆکارى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى و سیاسى و فه‌رهه‌نگیه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫شت‌ه تازه‌یه‌ى ئێستا ئێم‌ه ده‌یبینین‪ ،‬راست ‌ه‬ ‫ئه‌مه‌ش هه‌ڵقواڵوى ئێره‌ی‌ه و جیاوازنی‌ه له‌و‬ ‫گۆڕانکاری‌ه گه‌ورانه‌ى ل‌ه دنیا و ناوچه‌که‌دا‬ ‫ده‌یبین و ل‌ه هه‌موو ئ�ه‌م سه‌رده‌مانه‌شدا‬ ‫ێ وه‌رچه‌رخان دێن‌ه ناو ئه‌ده‌بیشه‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫هه‌ند ‌‬ ‫گۆڕانکاریه‌کان له‌ناو کۆمه‌ڵدا و مێژوودا‬ ‫جیاوازبوون ل‌ه هه‌مانکاتدا جیاوازیه‌کى‬ ‫ئه‌ده‌بی و فه‌رهه‌نگیش به‌دواى خۆیدا ده‌هێنێت‪،‬‬ ‫بۆنمون‌ه ئه‌وکاته‌ى ئێم‌ه ل‌ه سه‌ره‌تاى حه‌فتاکاندا‬ ‫ب��زوت��ن�ه‌وه‌ى روان��گ�ه‌م��ان ه�ه‌ب��وو قه‌یناک‌ه ل ‌ه‬ ‫هه‌ناوى کۆمه‌ڵى کورد و فه‌رهه‌نگى کورده‌و‌ه‬ ‫هاتبوو‪ ،‬ب �ه‌اڵم کاریگه‌رى سه‌رده‌مه‌که‌شى‬ ‫ل‌ه سه‌ربوو‪ ،‬ک‌ه سه‌رده‌مى شۆڕشگێڕى بوو‪،‬‬ ‫سه‌رده‌مى دروستبونى که‌سانى وه‌ک گیڤارا‬ ‫بوو‪ ،‬بزوتنه‌وه‌کانى رزگارى ل‌ه ئه‌مریکاى التین‬ ‫ل‌ه بره‌ودابوو و ل‌ه دنیادا ده‌نگى خۆیان هه‌بوو‪،‬‬ ‫بته‌وێت و نه‌ته‌وێت ئه‌مان‌ه کاریگه‌ریان هه‌بو‌ه‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و گۆڕانکاری و ئه‌و زمانى ئه‌ده‌بیه‌ى‬ ‫ئه‌و سه‌رده‌مه‌‪ ،‬نه‌ک هه‌ر ل‌ه سه‌ر ئه‌ده‌بى ئێم ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌ده‌بى ت��ازه‌ى عه‌ره‌بیش ک‌ه ئێمه‌ش‬ ‫دیسانه‌و‌ه ل‌ه ژێر کاریگه‌رى زمانى عه‌ره‌بیدا‬ ‫بووین‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌م کاریگه‌ریان‌ه کاریگه‌ریه‌ک‬ ‫نی‌ه ل‌ه شوێنێکه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵکو ل‌ه کۆمه‌ڵێک‬

‫ده‌کرێت کوڕی شاره‌که‌م شه‌هید بـــ‬ ‫شوێنه‌و‌ه ئه‌م تیشکان‌ه دێن ئه‌م شه‌پۆالن‌ه دێن‪،‬‬ ‫به‌هێزه‌و‌ه کاریگه‌رى خۆیان جێده‌هێڵن له‌ناو‬ ‫ئه‌ده‌ب و زمانى ئه‌ده‌بدا‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬له‌دواى روداوه‌کانى (‪)17‬ى‬ ‫شوباته‌و ‌ه راسته‌وخۆ شیعرت ده‌دا‬ ‫به‌گوێى بیسه‌ر ‌ه جیاوازه‌کاندا‪ ،‬ئایا‬ ‫ئیشکردن له‌م حاڵه‌تانه‌دا قورستر ‌ه ل ‌ه‬ ‫ئیشکردن له‌نێو هۆڵه‌کاندا؟‬

‫‪ -‬هه‌ندێک به‌شداریکردن هه‌ی‌ه شاعیر‬

‫خوێنده‌و‌ه باسى ئه‌وه‌م کرد (ل‌ه ناوتاندام و ل ‌ه‬ ‫ته‌کداندام) ئه‌مان‌ه شعورى ساتى ئه‌و کاتانه‌ن‪،‬‬ ‫به‌اڵم وه‌ک شیعر هێشتا ئه‌و‌ه دروست نه‌بوو‌ه‬ ‫وه‌ک ئه‌و قه‌سیده‌یه‌ى له‌خه‌یاڵى خۆمدا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ێ ئه‌و‌ه نازانم‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ده‌زانم‬ ‫که‌ى دروست ده‌ب ‌‬ ‫بۆ نمون‌ه ل‌ه سه‌ره‌تاى سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ى مقاوه‌مه‌دا‬ ‫و دواى هه‌ره‌سێکى گه‌وره‌ى شۆڕشى ئه‌یلول ئه‌و‬ ‫شتان‌ه الى ئێم‌ه مانه‌و‌ه له‌دواییدا مه‌سه‌ل‌ه ده‌بێت‬ ‫ب‌ه داستانى (هه‌ڵۆى سور‪ ،‬کۆچ) دوایى که‌‬ ‫ێ هه‌ڵه‌بج‌ه دێت (ده‌ربه‌ندى‬ ‫وه‌خت ‌‬ ‫پ���ه‌پ���ول���ه‌) ل���ه‌دای���ک ده‌ب����ێ‌‪،‬‬ ‫مه‌سه‌له‌ى ک��ۆڕه‌وه‌ک �‌ه دواى‬

‫ته‌عبیر ل‌ه هه‌ندێک شت ده‌کات و ده‌ڕوات‪،‬‬ ‫شیعر ئه‌بێت موقه‌یوماتى هونه‌رى خۆى تیابێت‬ ‫بۆ ئ��ه‌وه‌ى بمێنێته‌وه‌‪ .‬گ��وزارش��ت ل‌ه هه‌موو‬ ‫مه‌سه‌له‌کان بکات‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬سه‌رده‌مانێک هاواڵتیان‬ ‫نوسینه‌کانى ئێوه‌یان به‌جۆرێک‬ ‫له‌الدان له‌دین و تاراده‌ى کوفر‬ ‫ده‌بینى‪ ،‬کاتێک شیعرت ل ‌ه سه‌راى‬ ‫ئازادى خوێنده‌و ‌ه هه‌ستت کرد هه‌مان‬ ‫تێڕوانین الى هاواڵتیان مابێ‌؟‬

‫ئ���ه‌و‌ه پ��ڕوپ��اک �ه‌ن��ده‌ى ئیسالمى سیاسى‬‫بوو له‌کاتى خۆیدا‪ ،‬هه‌تا فتوایان له‌سه‌ر من‬

‫ئه‌گه‌ر شاعیر و نوسه‌ر خاوه‌نى‬ ‫ه نه‌بن‬ ‫فکره‌یه‌کى ره‌خنه‌گران ‌‬ ‫نوسه‌رێتى و ئینسانێتى خۆیان‬ ‫له‌ده‌ست ده‌ده‌ن‬

‫ده‌ی�����ک�����ات ده‌ب��ێ��ت�� ‌ه‬ ‫جۆرێک ل‌ه ئه‌رک نه‌ک ته‌نها ب‌ه شیعر ئێم ‌ه‬ ‫ک‌ه هاتوینه‌ت‌ه نێو ئه‌و خه‌ڵکه‌و‌ه هه‌مووشتێکمان‬ ‫هه‌ر شیعر نه‌بووه‌‪ ،‬قسه‌شمان هه‌بوو‌ه و وتاریشمان‬ ‫هه‌بووه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم نوسینى ئه‌ده‌بى شتێکى تره‌‪،‬‬ ‫ل�ه‌وان�ه‌ی�‌ه ئ �ه‌م شتانه‌ى ئێستا ت��ۆ ده‌یبینى‬ ‫کاریگه‌ریه‌کانى له‌دوایدا ده‌ربکه‌وێت‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫به‌رده‌وام ئه‌ده‌ب وه‌ختێکى ده‌وێت بۆ پێگه‌یاندن‬ ‫وه‌ختێکى ده‌وێ��ت تا ئ�ه‌و کاریگه‌ریانه‌ى ل ‌ه‬ ‫ن��اوه‌وه‌ى نوسه‌ردا توشى جۆرێک ل‌ه هه‌ژانى‬ ‫ده‌ک���ات‪ ،‬ل‌ه دوای���دا ده‌بێت‌ه زمانى ده‌ربڕین‪،‬‬ ‫ئ�ه‌وان�ه‌ى ل‌ه ساته‌وه‌خته‌کاندا ده‌کرێن زیاتر‬ ‫بۆ هاوبه‌شى کردنه‌‪ ،‬م�ه‌رج نی‌ه ئ�ه‌و‌ه بوبێت ‌ه‬ ‫قه‌سیده‌یه‌کى هونه‌رى چاک‪ ،‬بۆ نمون‌ه شتێکم‬

‫ئه‌و‌ه (خاچ و مار و رۆژمێرى‬ ‫ش��اع��ی��رێ‌) ئ�ه‌وان� ‌ه‬ ‫وه‌ختێکى ده‌وێت‪،‬‬ ‫ئه‌و وه‌ختان‌ه بابڵێین‬ ‫ب��ۆ کواڵنه‌کانى‬ ‫ت�����������������ه‌واوى ن�����او‬ ‫د ‌ڵ و ده‌روون�������������ى‬ ‫شاعیره‌‪ .‬‬

‫چه‌تر‪ :‬که‌وات ‌ه ئه‌م بارودۆخه‌ى‬ ‫ئێستاش ده‌بێت ‌ه قه‌سیده‌یه‌ک؟‬

‫ده‌رک���رد‪ ،‬بێگومان من پیاوێکى عه‌لمانیم‪،‬‬ ‫به‌راستى دوژمنایه‌تى ئاین ناکه‌م له‌به‌ر ئاین‬ ‫ێ شته‌ئاینیه‌کان‬ ‫شتى وانی‌ه الى من‪ ،‬من ده‌مه‌و ‌‬ ‫به‌قه‌د شت‌ه نائاینیه‌کان ئازادى خۆیان هه‌بێ‌‪،‬‬ ‫ێ‬ ‫ب��ڕوام به‌وه‌هه‌ی‌ه مزگه‌وت له‌پا ‌ڵ کڵێساداب ‌‬ ‫و کڵێسا ل�ه‌پ��ا ‌ڵ ج��ول�ه‌ک�ه‌داب�ێ‌‪..‬ه��ت��د‪ ،‬من‬ ‫دوژمنایه‌تى ئیسالم ناکه‌م وه‌ک ئیسالم و‬ ‫به‌کارى خۆمى نازانم‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وکاته‌ى ئیسالم‬ ‫یاغه‌یرى ئیسالم تێک‌ه ‌ڵ به‌کارى سیاسه‌ت‬ ‫ێ گرفته‌کان لێره‌و‌ه دێته‌پێشه‌وه‌‪ ،‬من پێم‬ ‫ده‌کر ‌‬ ‫ێ‬ ‫ێ ل‌ه رێوره‌سمى شت ‌‬ ‫ێ ئازاد ب ‌‬ ‫وای‌ه ئینسان ده‌ب ‌‬ ‫ک‌ه موقه‌ده‌س‌ه الى خۆى‪ ..‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر سه‌یرى‬ ‫مێژووى دووردرێژبکه‌ین ده‌بینین چۆن به‌ناوى‬ ‫دینه‌و‌ه مرۆڤ سه‌رده‌بڕرێ‌‪ ،‬له‌کاتێکدا ئه‌م ‌ه‬ ‫ئه‌رکى دین نیه‌‪ ،‬من پیاوێکم ئه‌گه‌ر دینیش‬ ‫نه‌بم ئه‌وا ئینسانیم‪..‬‬

‫ پێموای‌ه ده‌بێت شت به‌دواى خۆیدا بهێنێت‪،‬‬‫ئه‌ده‌ب جیاواز‌ه پێگه‌یاندنى ژانر‌ه ئه‌ده‌بیه‌کان‬ ‫ج��ی��اوازن له‌گ‌ه ‌ڵ وت��ار‌ه سیاسیه‌کاندا‪ ،‬شت ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کان زوو مه‌به‌ستى خ��ۆی��ان ده‌ده‌ن‬ ‫ب���ه‌ده‌س���ت���ه‌وه‌‪ ،‬ب����ه‌اڵم ده‌رئ �ه‌ن��ج��ام��ى ئ �ه‌ده‌ب��ى‬ ‫هه‌ژاندنێکى ئه‌وێت ده‌بێت وه‌ختى بده‌یتێ‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫مه‌سه‌الن‌ه که‌م نیه‌‪ ،‬مه‌سه‌ل‌ه چه‌ند نیه‌‪ ،‬شتێک‬ ‫نی‌ه هه‌ربیڵێیت بۆ دروشمه‌کان یان بیڵێیت بۆ‬ ‫چه‌تر‪ :‬به‌و پێیه‌ى تۆ نزیکایه‌تى‬ ‫ئه‌و ساته‌وه‌خته‌‪ ،‬شیعر دنیاى خۆى هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌و و دۆستایه‌تیه‌کت له‌گ ‌ه ‌ڵ خاوه‌ن‬ ‫دنیایه‌ى خۆى هه‌تا زۆر جار جیاواز‌ه له‌وه‌ى من ده‌سه‌اڵتانى حکومى و حزبیدا‬ ‫وتار ده‌خوێنمه‌وه‌‪ ،‬وتارى ساته‌وه‌خت‌ه شیعر نی ‌ه هه‌یه‌‪ ،‬کاتێک وجودێکى باشت‬

‫ێ له‌ناو ده‌نگ ‌ه ناڕازیه‌کانى‬ ‫ده‌ب ‌‬ ‫شه‌قامدا رووبه‌ڕووى هیچ گله‌ییه‌ک‬ ‫نه‌بویته‌ته‌وه‌؟‬

‫ بێگومان‪ ،‬به‌اڵم نه‌مشاردۆته‌و‌ه و قه‌تیش‬‫نایشارمه‌وه‌‪ ،‬ل‌ه سه‌ره‌تاى هه‌شتاکانه‌و‌ه ئێم‌ه ل ‌ه‬ ‫شاربوین لێره‌و‌ه شیعرى خۆمان له‌به‌ر مقاوه‌مه‌ت‬ ‫گه‌یاندۆت‌ه شاخه‌کان‪ ،‬له‌و کاته‌و‌ه دۆستایه‌تیم‬ ‫ێ‬ ‫له‌گ‌ه ‌ڵ یه‌کێتى نیشتمانی دا هه‌بو‌ه به‌ب ‌‬ ‫ئه‌وه‌ى هه‌رگیز ئه‌ندام بم‪ ،‬به‌اڵم زۆریش نزیک‬ ‫بووم تاراده‌ى وه‌ک هاوڕێى شه‌خسى ته‌ماشام‬ ‫کردون ل‌ه ناخۆشیه‌کانه‌و‌ه بۆ خۆشیه‌کان نه‌ک‬ ‫ل��ه‌دواى راپه‌ڕینه‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم یه‌ک شت هه‌ی ‌ه‬ ‫الى من ئه‌ویش ئه‌وه‌ی‌ه به‌رژه‌وه‌ندى میلله‌ته‌که‌م‬ ‫له‌چیدابێت‪ ،‬له‌گ‌ه ‌ڵ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌دابووم‪ ،‬ئه‌م‬ ‫هاوڕێیه‌تی‌ه و نزیکێتی‌ه ناکه‌م ب‌ه بیانویه‌ک‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر شتێکى گه‌وره‌تر هات‌ه پێشه‌و‌ه بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫داکۆکى لێبکه‌م ئ�ه‌و ئ��ازادی �ه‌م ه�ه‌ب��ووه‌‪ ،‬چ‬ ‫له‌دانیشته‌نه‌کاندا رووبه‌روو چ ب‌ه نوسینى یاداشت‬ ‫ل‌ه ده‌مێکه‌و‌ه بارى سه‌رنج و ره‌خنه‌م هه‌بوه‌‪ ،‬پێم‬ ‫وای‌ه شاعیر و روناکبیر پێش هه‌مووشت ده‌بێت‬ ‫ناقیدبن و خاوه‌نى فکره‌یه‌کى نه‌قدى بن‪ ،‬من‬ ‫یه‌که‌م وه‌زیرى رۆشنبیرى حکومه‌تى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان بووم سه‌ره‌تاى نه‌وه‌ده‌کان‪ ،‬به‌اڵم که‌‬ ‫هات‌ه سه‌ر قبوڵى پێشێلکردنى رۆژنامه‌گه‌ریى‬ ‫و ئه‌وان‌ه ده‌ستم له‌کارکێشایه‌و‌ه خۆ ده‌متوانى‬ ‫بمێنمه‌وه‌‪ ،‬یه‌که‌مین ده‌ست له‌کارکێشانه‌وه‌ش‬ ‫ێ‬ ‫بوو‌ه ک‌ه کراوه‌‪ ،‬هیچ منه‌تێکى تێدانی‌ه هه‌رشت ‌‬ ‫بکه‌م بۆ میلله‌ته‌که‌ى خۆمه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم وه‌ک‬ ‫شاعیرێکیش هه‌میش‌ه ویستوم‌ه خۆم خاوه‌نى‬ ‫سه‌رى خۆم بم‪ ،‬له‌رووبه‌رووبونه‌وه‌شدا قسه‌ى خۆم‬ ‫ێ کۆنانه‌م‬ ‫هه‌بو‌ه و له‌هه‌مانکاتیشدا ئه‌و هاوڕ ‌‬ ‫وه‌فام هه‌بو‌ه بۆیان و ئه‌وانیش وابون‪ ،‬هه‌ندێک‬ ‫مه‌سه‌له‌ش به‌ته‌واوى مه‌سه‌له‌کانى ترى تێدا کا ‌ڵ‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬وه‌کو ئه‌م بارودۆخانه‌ى ئێستا ده‌بینیت بۆ‬ ‫نمون‌ه ده‌بینیت که‌سانێک هه‌بو‌ه شۆڕشگێڕبوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئێستا قه‌تره‌یه‌ک شۆڕشگێڕى له‌هه‌موو‬ ‫ژیان و گیانیدا نه‌ماوه‌‪ ،‬بێگومان له‌و کاتانه‌دا‬ ‫ناتوانم ئه‌م ئینسان‌ه وه‌کو ئه‌و ئینسانه‌ى ک ‌ه‬ ‫له‌شاخ ناسیوم‌ه ته‌ماشاى بکه‌م‪ ،‬که‌سیش ل ‌ه‬ ‫هه‌ڵ‌ه به‌ده‌رنی‌ه من ئه‌و هه‌موومان هه‌ڵه‌مان‬ ‫ک��ردو‌ه و راستیشمان ک���ردوه‌‪ ،‬ترسنۆکبوین‬

‫سیروان لهۆنی‪:‬‬ ‫ئاماده‌کار‬

‫‪« n‬س��ت��ۆدی��ۆ‪ ،‬ده‌ن��گ��ى ره‌س�ه‌ن��ێ��ت��ى‬ ‫دواخستوه‌»‬

‫یادگار ره‌ئوف‬

‫ب ‌ه وته‌ى هونه‌رمه‌ند و موزیک ناسانى ناوچه‌ى‬ ‫هه‌ورامان‪ ،‬که‌له‌پورى ناوچه‌ى هه‌ورامان روبه‌ڕوى‬ ‫مه‌ترسى له‌ناوچون و خه‌سارناسى بۆته‌و ‌ه چه‌ند‬ ‫هۆکاریک بوه‌ت ‌ه هۆى مه‌ترسى شێواندنى که‌له‌پور‬ ‫و ئاواز و موزیکى گۆرانى له‌وان ‌ه خه‌مساردى‬ ‫دام ده‌زگاکانى حکومه‌ت و هاوکارى نه‌کردنى‬ ‫هونه‌رماندان‪.‬‬

‫هونه‌رمه‌ندی هه‌فته‌‬

‫ناسرحه‌سه‌ن‪ :‬به‌قه‌د یانه‌یه‌کى تۆپی پێ و گۆڵى‬ ‫یاریزانێک پێشوازى و پار ‌ه بۆ هونه‌ر خه‌رج ناکرێت‬

‫جه‌هانگیر جه‌الل هه‌ورامى مامۆستاى‬ ‫ب����وارى س �ه‌ن��ت��ور‪ ،‬س���ه‌ب���اره‌ت به‌گۆڕینى‬ ‫ستایلى گ��ۆران��ى ه���ه‌ورام���ى راى وای � ‌ه‬ ‫ل �ه‌ روى ف���ۆرم و ن���اوه‌رۆک���ه‌وه‌ ج��ی��اوازى‬ ‫ل � ‌ه داب�ه‌ش��ک��ردن��ى مۆسیقا واری����ده‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫هونه‌رمه‌ند‌ه سه‌باره‌ت به‌و کێشه‌ و که‌م‬ ‫و کورتیانه‌ى ک ‌ه له‌و بواره‌دا هه‌ی ‌ه وتى‪:‬‬ ‫گۆڕینى ریتم و نوێگه‌رایی بووه‌ت ‌ه دیارد‌ه‬ ‫و ستۆدیۆ ده‌نگى ره‌سه‌نێتى دواخستو‌ه‬ ‫گه‌رنا بۆ ره‌سه‌نایه‌تى گۆرانى بێگومان‬

‫ریتمى جاران ره‌سه‌نایه‌تى زیاتره‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫کێشه‌ى کوالیتیش هۆکارێکى دیکه‌یه‌‪،‬‬ ‫کێشه‌ى السایکردنه‌و‌ه و کێشه‌ی ستایلى‬ ‫رۆژئاوایى کێشه‌یه‌کى ترى دنیاى ئاواز‌ه‬ ‫به‌گشتى وه‌ک تێکه‌ڵکردنى ئ���اوازى‬ ‫چه‌پڵ ‌ه ل �ه‌گ �ه‌ل م��وزی��ک ئ�ه‌م�ه‌ ده‌نگى‬ ‫نه‌شاز دروست ده‌کات‪.‬‬ ‫‪« n‬ره‌س���ه‌ن���ای���ه‌ت���ى ب��� ‌ه (س �ه‌ن��گ��ى‬ ‫هه‌ورامان)ى هانیه‌و‌ه نابینم»‬

‫ن �ه‌وش��ی��روان ه���ه‌ورام���ى ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��دى‬ ‫گۆرانیبێژى ناوچه‌ى ه�ه‌ورام��ان خاوه‌نى‬ ‫(‪ )20‬کاسێتى کلیپ و بیست ساڵێک‬ ‫ئ �ه‌زم��ون��ى ه �ه‌م��وو ش��ێ��وه‌ک��ان��ى گ��ۆران��ى‬

‫هه‌واڵی‬ ‫کۆڕی شانۆیی (با) چاالکییه‌کانیان راده‌گرن‬

‫که‌لوپه‌لی کۆنی کوردی ل ‌ه پێشه‌نگایه‌کدا‬

‫ئا‪ /‬ئاراس عوسمان‬

‫به‌ڕێوه‌به‌رى سینه‌ماى هه‌ولێر (ناسرحه‌سه‌ن) ب‌ه (چه‌تر)ی راگه‌یاند توانیمان ب‌ه فیلمى (گه‌ڕه‌کى ده‌هۆڵه‌کان) ئه‌مساڵیش‬ ‫خه‌اڵتى دووه‌مى فێستیڤاڵى که‌نداوى چوار به‌ده‌ست بهێنین‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه له‌پاش ئه‌و پێنج خه‌اڵته‌ى عێراق و خه‌اڵتى‬ ‫دووه‌مى که‌نداو هیچ جۆر‌ه پێشوازیه‌کمان لێنه‌کرا‪.‬‬ ‫ناسر حه‌سه‌ن ده‌رهێنه‌ر و به‌ڕێوه‌به‌رى سینه‌ماى هه‌ولێر له‌باره‌ى به‌شداریکردنى ئه‌مساڵى فێستیڤاڵى که‌نداوى (‪)4‬‬ ‫به‌هه‌ندێک فیلمى کوردى‪ ،‬رایگه‌یاند «ئه‌مساڵ ل‌ه واڵتى ئیمارات ل‌ه دوبه‌ى فێستیڤاڵى چواره‌م به‌ڕێوه‌چوو له‌الیه‌ن‬ ‫وه‌زاره‌تى ئه‌و واڵته‌و‌ه ک‌ه دووساڵ جارێک له‌وێ ئه‌نجام ده‌درێت‪ ،‬له‌و فێستیڤاڵه‌دا ک‌ه (‪ )128‬واڵت به‌شدارى تێدا‬ ‫کردبوو زیاتر ل‌ه (‪ )130‬فیلم به‌شدارى پێکرا بوو‪ ،‬چه‌ندین فیلمى درێژو کورت دیکۆمێنتارى ل‌ه خۆ گرتبوو‪،‬‬ ‫له‌و ژماره‌یه‌ى فیله‌مه‌کان ئێم‌ه ته‌نها به‌شه‌ش فیلم به‌شداریمانکرد‪ ،‬خۆشبه‌ختان‌ه توانیمان وه‌ک سینه‌ماى‬ ‫کوردى خه‌اڵتى دووه‌م بهێنێت ک‌ه ئه‌ویش فیلمى (گه‌ڕه‌کى ده‌هۆڵه‌کان) له‌ده‌رهێنانى حه‌سه‌ن عه‌لى‬ ‫بوو‪ ،‬ناسر حه‌سه‌ن ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد له‌ساڵى پاردا وات‌ه ل‌ه که‌نداوى (‪)3‬دا توانیمان خه‌اڵتى یه‌که‌م‬ ‫به‌ده‌ست بهێنین به‌فیلمى (شوێنێک بۆ یارى کیک ئۆپ) له‌ده‌رهێنانى شه‌وکه‌ت ئه‌مین بوو‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها به‌فیلمى دیکۆمێنێت له‌سه‌رئه‌نفال و گوڵه‌کانى که‌رکوک‪ ،‬به‌اڵم خه‌اڵتمان نه‌هێنا‪،‬هه‌روه‌ها‬ ‫له‌فێستیڤاڵى عێراق ک‌ه ئێران و ئیسپانیا و ئازربایجان به‌شداربوون توانیمان له‌کۆى هه‌شت خه‌اڵت‬ ‫ببین‌ه خاوه‌نى پێنج خه‌اڵت‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى هاوکارى و پێشوازى حکومه‌ته‌و‌ه له‌م خه‌اڵتان‌ه ئه‌و ده‌رهێنه‌ر‌ه به‌نیگه‌رانیه‌و‌ه هێماى به‌وه‌کرد‬ ‫«جیاواز له‌پێشوازى گه‌رمى هونه‌رمه‌ندان‪ ،‬ئه‌م‌ه ئه‌رکێک‌ه ل‌ه سه‌ر وه‌زاره‌ت��ى ڕۆشنبیرى ک‌ه ده‌بوو‬ ‫ئه‌کته‌ر و وێنه‌گر بنێردرێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ى ڕه‌وانه‌ى ئه‌و فێستیڤاڵ‌ه کرابوو ته‌نها ده‌رهێنه‌ر و به‌ڕێوه‌به‌رى به‌رهه‌م‬ ‫به‌شداربوون ڕه‌وانه‌کرابوون‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه له‌پاش ئه‌و پێنج خه‌اڵته‌ى عێراق و خه‌اڵتى دووه‌مى که‌نداو هیچ جۆره‌‬ ‫پێشوازى و چاودێرییه‌ک نه‌بوو به‌وه‌ى ک‌ه ئاهه‌نگێکیان بۆ ئه‌نجام بدات‪ ،‬جیاوازى له‌و خه‌اڵتانه‌ى ده‌بینین له‌ڕووى‬ ‫وه‌رزشیه‌و‌ه یانه‌یه‌ک پله‌یه‌ک ده‌هێنێت یاخود یاریزانێک گۆڵه‌که‌ى ئه‌نجام داوه‌‪ ،‬ته‌ماشا ده‌که‌یت ئاهه‌نگ و‬ ‫پێشوازییه‌کى گه‌وره‌ى بۆ ده‌کرێت و پاره‌یه‌کى باشیان بۆ خه‌رج ده‌کرێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌بینى هونه‌رو ڕۆشنبیرى‬ ‫به‌گشتى پێشوازییان زۆر الوازبوو گرنگیان پێنادرێت‪ .‬ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه هیواى خواست وه‌زاره‌تى‬ ‫رۆشنبیرى بۆ ئه‌مساڵى فێستیڤاڵ پشتگیرییه‌کى ته‌واوى سه‌فه‌ر و تێچونه‌کان بکات بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى بتوانین به‌شێوه‌یه‌کى فراوان به‌شدارى بکه‌ن‪.‬‬

‫ل‌ه راگه‌یه‌نراوێکدا کۆڕى شانۆیى (با) رایانگه‌یاند‪:‬‬ ‫تا ئه‌وکاته‌ی سێبه‌ری تۆقاندنی سه‌ربازی هه‌ڵده‌گیرێت‪،‬‬ ‫کۆڕی شانۆیی (با) چاالکییه‌کانی ل‌ه سلێمانی‬ ‫راده‌گرێن‪.‬‬ ‫وه‌ک هه‌ڵوێستێک‪ ،‬سه‌باره‌ت ب‌ه به‌سه‌ربازگه‌کردنی‬ ‫ش��اری سلێمانی ک��ۆڕی شانۆیی (ب��ا) بڕیاریدا به‌‬ ‫هه‌ڵپه‌ساردنی ت �ه‌واوی چاالکی‌ه هونه‌رییه‌کانیان تا‬ ‫ئه‌وکاته‌ی‪ ،‬سێبه‌ری تۆقاندنی سه‌ربازی هه‌ڵده‌گیرێت‪،‬‬ ‫سیمای مه‌ده‌نیان‌ه ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ ئه‌م شاره‌‪ ،‬ل‌ه به‌شکى‬ ‫راگه‌یاندراوه‌که‌دا ئه‌و‌ه ده‌خه‌نه‌ڕوو ک‌ه بێڕێزی ده‌رهه‌ق‬ ‫ب‌ه ته‌واوی چین و توێژه‌کانی ئه‌م شار‌ه و ده‌وروبه‌ری‬ ‫و هاواڵتیانی کوردستان ده‌کرێت‪ ،‬وه‌ک هاوپشتی‬ ‫و به‌شداری ل‌ه ناڕازیبونی هاواڵتیانی کوردستان‪،‬‬ ‫له‌شاری سلێمانی و ده‌وروبه‌ری‪ ،‬خوازیاریشن ک‌ه گروپه‌‬ ‫هونه‌ریه‌کانی تری ئه‌م شار‌ه و کوردستان‪ ،‬هه‌ڵوێستی‬ ‫خۆیان سه‌باره‌ت ب‌ه سه‌رکوتکاریه‌کانی ده‌سه‌اڵتی‬ ‫کوردی ده‌رببڕن‪.‬‬

‫ل‌ه پێشه‌نگایه‌ک ک‌ه بۆ که‌لوپه‌لی فۆلکلۆری‬ ‫کوردی کرابویه‌و‌ه ل‌ه هۆڵی ته‌واری شاری سلێمانی‬ ‫چه‌ندین که‌لوپه‌لی کۆنی کوردی نمایشکرا‪.‬‬ ‫ل‌ه هۆڵی ته‌واری شاری سلێمانی پێشانگایه‌کی‬ ‫فۆلکلۆری له‌الیه‌ن ژن‌ه هونه‌رمه‌ندی رۆژهه‌اڵتی‬ ‫کوردستان (په‌خشان ره‌حیمی) کرایه‌و‌ه ب‌ه ناوی‬ ‫پێشانگای (سورکێو)‪ ،‬ل‌ه پێشه‌نگاکه‌دا چه‌ندین‬ ‫که‌لوپه‌لی کۆنی ک���ورده‌واری وه‌ک (سه‌ماوه‌ری‬ ‫خه‌ڵوز م��وروی شیالن‌ه و گ��ۆز‌ه و جل و به‌رگی‬ ‫ک���وردی) خ��رای �ه‌ڕوو‪ ،‬ل‌ه لێدوانێکی تایبه‌تیدا بۆ‬ ‫(چ �ه‌ت��ر) ئ �ه‌و ژن �‌ه ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��د‌ه ک �‌ه دانیشتووی‬ ‫شارۆچکه‌ی کۆیه‌ی‌ه وت��ی‪« :‬م��اوه‌ی سی ساڵ ‌ه‬ ‫خزمه‌تی ئه‌م شتان‌ه ده‌که‌م و کۆیان ده‌که‌مه‌و‌ه بۆ‬ ‫ئ��ه‌وه‌ى بیخه‌مه‌ڕوو»‪ .‬وتیشى‪ :‬لێر‌ه خه‌ڵک زۆر‬ ‫حه‌ز به‌و شتان‌ه ده‌که‌ن و رایگه‌یاند ئه‌م‌ه سێیه‌مین‬ ‫پیشانگای تایبه‌تم‌ه و پێشتریش ل‌ه شاره‌کانی کۆی ‌ه‬ ‫و هه‌ولێر هه‌مان پیشه‌نگه‌ی کردوه‌ته‌وه‌‪.‬‬

Chatr_54  
Chatr_54  

Rojnamey Chatr

Advertisement