Issuu on Google+

‫(چەتر) ناوی ئه‌و بەرپرسانەی یه‌کێتی باڵو دەکاتەوە کە ب ‌ه ره‌وشی ئێستا ناڕازین‬ ‫‪3‬‬

‫ب ‌ه جیاوازییه‌کانه‌وه‌ له‌ژێر چه‌تردا کۆده‌بینه‌وه‌‬

‫هه‌ردی فاروق‬

‫شێرکۆ بێکه‌س بۆ چه‌تر‪:‬‬ ‫ئه‌م دۆخ ‌ه سه‌رده‌می‬ ‫داگیرکه‌ریمانبیردێنێته‌وه‌‬

‫ژمار ‌ه ‪52‬‬

‫ده‌یه‌مین‬ ‫شه‌هید‬

‫‌ هه‌ستێکى گه‌لێک ناخۆشه‬ ‫‌ که‌ ئه‌مه‌ ده‌بینرێ‌‪ ،‬ئه‌مه‌‬ ‫سه‌رده‌مى داگیرکردنیان‬ ‫بیردێنێته‌وه‌ نه‌ک پێشمه‌رگه‌ى‬ ‫واڵته‌که‌ى خۆیان‪ .‬ل‪10‬‬

‫ساڵی دووه‌م‬

‫به‌هۆی ته‌قه‌ی چه‌کدارانی‬ ‫هێزه‌ئه‌منیه‌کانه‌و‌ه ل‌ه رۆژی‬ ‫(‪ )2011/4/23‬شه‌هید کرا‪.‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی گشتی هه‌فتانه‌یه‌‪ ،‬کۆمپانیای چه‌تر ده‌ریده‌کات‬

‫دووشه‌ممه‌ ‪2011/4/25‬‬

‫ه‌لێک ناخۆشه‬

‫(‪5‬ی گواڵنی ‪)2711‬‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫نرخ‪ 750 :‬دینار‬

‫« تا ئێستا توندوتیژى به‌کار نه‌هاتوو‌ه و به‌کار نایه‌ت »‬ ‫ئه‌و هێزانه‌ی توندوتیژی ده‌که‌ن رووبه‌ڕوی یاسا ده‌کرێنه‌وه‌‬

‫تایبه‌ت ب ‌ه چه‌تر‬

‫به‌ڕێوه‌به‌رى گشتى ئاسایشى سلێمانى‬ ‫ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه ده‌کات‪ ،‬تا ئێستا توندوتیژى‬ ‫به‌کار نه‌هاتوو ‌ه و به‌کار نایات‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌خاته‌ڕوو‪ ،‬ئه‌گه‌ر هێزه‌کانیش توندوتیژى‬ ‫به‌کار بهێنن رووبه‌ڕووى یاسا ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬

‫(حاکم قادر) به‌ڕێوه‌به‌رى ئاسایشى گشتى سلێمانى‬ ‫ل‌ه چاوپێکه‌وتنێکى (چه‌تر)دا ده‌ڵێت‪ :‬هێزه‌کان هێزی‬ ‫ئه‌و گه‌له‌ن و خه‌مخۆر و دڵسۆزی خه‌ڵکی خۆیانن‪،‬‬ ‫ته‌نها بۆ ئارامی سه‌پاندن هاتوون‪ ،‬ئه‌وانه‌ی ک‌ه توندوو‬ ‫تیژی ده‌که‌ن رووبه‌رووی کاری یاسایی ده‌که‌نه‌و‌ه نه‌ک‬ ‫خه‌ڵکی خۆشه‌ویست و خۆپیشانده‌ری خه‌مخۆر‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ئارامی شاره‌که‌یان ل‌ه هه‌موو شته‌کانیتر ب‌ه پیرۆزتر‬ ‫داده‌نێن‪.‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ش ده‌ڵێت‪« :‬ئه‌وانه‌ی ل‌ه هێزه‌کان توندوتیژی‬ ‫ده‌که‌ن رووبه‌رووی یاساش ده‌کرێنه‌و‌ه و جیاوازییان کردووه‌‬ ‫و ده‌شیکه‌ن ک‌ه ئه‌وان بۆ خزمه‌تی خه‌ڵک و ئارامی‬ ‫هاتوون»‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى هێرشکردن‌ه سه‌ر زانکۆى سلێمانیش‪ ،‬ده‌ڵێت‪:‬‬

‫«نه‌مبیستوو‌ه هێزی ئێم‌ه حه‌ره‌می زانکۆ ببه‌زێنێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه چه‌ند که‌سێکی ل‌ه رێ الده‌ر ب‌ه به‌رد‬ ‫و دار و ل‌ه به‌رده‌م زانکۆو‌ه هێرشیان کردبوو‌ه سه‌ر هێزه‌‬ ‫ئارامی پارێزه‌ره‌کان‪ ،‬ک‌ه خوێندکارانی هه‌راسان کردبوو‬ ‫هه‌ر بۆی‌ه ل‌ه ده‌ره‌وه‌ی حه‌ره‌می زانکۆ دوور خراونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک‌ه زانکۆ شوێنی به‌رد‌ه فڕکێ نیی‌ه و خوێندکاران‬ ‫و مامۆستایانی زانکۆ ئه‌و دۆخه‌یان پێ خۆش نییه‌‪،‬‬ ‫ده‌بێت پیرۆزی زانکۆ و دادگ��ا و نه‌خۆشخانه‌کان به‌‬ ‫ته‌واوه‌تی بپارێزرێن‪ ،‬ل‌ه که‌س قبوڵناکرێت ئه‌و پیرۆزی ‌ه‬ ‫پێشێل بکات»‪.‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ش ده‌خ��ات �ه‌ڕوو‪« :‬تا ئێستا توندوتیژی به‌کار‬ ‫نه‌هاتوو‌ه و به‌کارنایه‌ت‪ ،‬ئ�ه‌وه‌ی ئێستا ده‌کرێت رێگ ‌ه‬ ‫نه‌دان‌ه ب‌ه توندوتیژی و رێگ‌ه نه‌دان‌ه ب‌ه کاری نایاسایی»‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ش ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬پێشنیاز ده‌ک �ه‌ی��ن ب��ۆ هێزه‌کانی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن ک‌ه ئه‌وه‌تا هه‌موو ئه‌گه‌ره‌کانیان تاقیکرده‌وه‌‪،‬‬ ‫با ئه‌گه‌ری گفتوگۆش تاقیبکه‌نه‌و‌ه له‌گه‌ڵ یه‌کێتی و‬ ‫پارتی‪ ،‬ک‌ه ئاماده‌ن بۆ گفتوگۆ و تیایدا ن‌ه مه‌رج قبوڵ‬ ‫ده‌که‌ن لێیان و ن‌ه هیچ مه‌رجێکیشیان به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنن‪.‬‬

‫›‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئه‌حمه‌د قادر‬

‫ل ‌ه الپه‌ڕ‌ه (‪ )14‬درێژه‌ى چاوپێکه‌وتن هه‌یه‌‬

‫رووداوه‌کانی پاش (‪)17‬ی شوبات «بۆکلتوری بێگانه‌»‬

‫هیومان رایتز وۆچ‬ ‫یه‌کێـتى و پارتى رێگه‌ى‬

‫سه‌رکوتکردنیانبه‌کارهێناوه‌‬

‫هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتن ل ‌ه خوێندکارانى‬

‫‪2‬‬

‫زانکۆى سلێمانى ده‌کرێت‬

‫«ئه‌فسه‌رى عه‌ره‌بمان هه‌یه‌» و له‌پێناو پارتیدا نه‌هاتوین‬

‫وه‌زیرى پێشمه‌رگه‌‪ :‬بۆ رووبه‌ڕووبونه‌وه‌کان لیواى بیستیش ده‌هێنین‬ ‫[ تایبه‌ت ب‌ه چه‌تر ]‬ ‫وه‌زیرى پێشمه‌رگ ‌ه ئه‌و ‌ه‬ ‫ده‌خاته‌ڕوو‪ ،‬ک ‌ه لیوایه‌کى زۆریان‬ ‫هێناو ‌ه بۆ سلێمانى و «ئه‌گه‌ر‬ ‫پێویست بکات لیواى (‪)10‬ش ده‌هێنین‬ ‫بۆ پاراستنى خه‌ڵکى سلێمانى و ئه‌و‬ ‫ده‌ستکه‌وتانه‌ى هه‌مانه‌« ده‌شڵێت‪:‬‬ ‫«بۆ ئه‌و روبه‌ڕوبونه‌وان ‌ه لیواى‬ ‫بیستیشده‌هێنین»‪.‬‬

‫(ش��ێ��خ ج �ه‌ع��ف �ه‌ر ش��ێ��خ مسته‌فا)‬ ‫وه‌زیرى پێشمه‌رگه‌ى حکومه‌تى‬ ‫ه �ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان ل ‌ه‬ ‫چ��اوپ��ێ��ک��ه‌وت��ن��ێ��ک��ى‬ ‫ت��ای��ب�ه‌ت��ى (چ���ه‌ت���ر)دا‬ ‫ل‌ه ب��اره‌ى ئ�ه‌و هێزه‌ى‬ ‫هێنراوه‌ت‌ه سلێمانى‪،‬‬ ‫ده‌ڵێت‪« :‬جیاواز له‌‬ ‫چ �ه‌ک��دارى یه‌کێتى‬ ‫و پ�����ارت�����ى ح���زب���ى‬ ‫تریشى تێدایه‌‪ ،‬لیواى‬

‫گرتبوو‪ ،‬هه‌روه‌ها کاروکاسبیان له‌م شاره‌دا‬ ‫نه‌هێشتبوو‪ ،‬ل‌ه پاشان توندوتیژییه‌کى زۆریان‬ ‫ئه‌نجامدا و زی��ات��ر ل �‌ه س��ێ س��ه‌د پۆلیس‬ ‫برینداربوون‪ ،‬ک‌ه دیار‌ه چه‌ند الیه‌نێکی سیاسی‬ ‫پشتیوانیان له‌و توندوتیژیان‌ه کردوو‌ه و چه‌ندین‬ ‫منداڵى خوار ته‌مه‌نى (‪ )18‬ساڵیان ده‌هێنای ‌ه‬ ‫س �ه‌ر ش�ه‌ق��ام�ه‌ک��ان ب��ۆ ک���ارى توندوتیژى‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه ئێم‌ه ناچاربووین ئه‌و هێزان‌ه ره‌وانه‌ى‬ ‫سلێمانیبکه‌ین‪.‬‬ ‫وه‌زی���رى پێشمه‌رگ‌ه ئ���ه‌وه‌ش ده‌خ��ات �ه‌ڕوو‪:‬‬ ‫ئه‌وانه‌ى ده‌ڵێن یه‌کێتی له‌پێناو پارتیدا هێزی‬ ‫هێناوه‌ت‌ه سلێمانی س �ه‌ری��ان داى ل�‌ه ب �ه‌رد‪،‬‬ ‫خه‌ڵکانێک ماوه‌ى دوو مانگ‌ه له‌به‌ر ده‌رکى‬ ‫سه‌را هه‌رچى موقه‌ده‌سات هه‌ی‌ه خستویه‌تی ‌ه‬ ‫ژێر قۆنه‌ره‌کانیه‌وه‌‪ ،‬بۆی‌ه له‌گه‌ڵ حکومه‌ت‬ ‫و الیه‌ن‌ه په‌یوه‌ندیداره‌کان رێگ‌ه ناده‌ین ئه‌و‬ ‫پشێوییه‌ى هه‌ی‌ه ل‌ه ش �ه‌ڕ‌ه ب �ه‌رد و نائارامى‬ ‫درێ���ژ‌ه بکێشێت‪ ،‬ناهێڵین ئاسایشى شارى‬ ‫سلێمانى زیاتر بشێوێت و هه‌ر حزب و الیه‌نێک‬ ‫هه‌رچیه‌کى هه‌ی‌ه ده‌رگاى گفتوگۆ کراوه‌ی‌ه و‬ ‫با بچێت له‌گه‌ڵ یه‌کێتى و پارتى و په‌رله‌مان‬ ‫و سه‌رۆکى حکومه‌ت و سه‌رۆکى هه‌رێمدا‬ ‫دانیشتن بکات‪.‬‬

‫(‪ )1،2،3،4،5،6،7،8‬ئه‌گه‌ر پێویست بکات‬ ‫لیواى (‪)10‬ش ده‌هێنین بۆ سلێمانى بۆ پاراستنى‬ ‫خه‌ڵکى سلێمانى و ئه‌و ده‌ستکه‌وتانه‌ى هه‌مان ‌ه‬ ‫و نه‌هێشتنى ئه‌و توندوتیژییه‌ى له‌م ناوچان ‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه هه‌رکه‌س له‌سه‌ر هێز قس‌ه و‬ ‫سه‌رنجى هه‌ی‌ه ئێم‌ه زۆر لێى بێباکین و بۆ ئه‌و‬ ‫رووبه‌ڕووبونه‌وان‌ه لیواى بیستیش ده‌هێنین»‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى هێنانى چه‌کدارى عه‌ره‌بیشه‌و‌ه ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫درۆی �‌ه و ره‌نگ‌ه له‌ناو پێشمه‌رگه‌دا عه‌ره‌ب‬ ‫هه‌بێت و (تورکمان‪ ،‬مه‌سیحی و‪ ،‬ئاشورى)‬ ‫تێدایه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم له‌ناو پێشمه‌رگه‌دا ئه‌فسه‌رى‬ ‫عه‌ره‌بمان هه‌ی‌ه و تێیدایه‌‪ ،‬نه‌مانوتو‌ه‬ ‫پ��ێ��ش��م�ه‌رگ�ه‌ى ک����ورد‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫پێشمه‌رگه‌ى کوردستان ک ‌ه‬ ‫ئ �ه‌و که‌سانه‌شى تێدایه‌‪/‬‬ ‫هه‌موو که‌س بۆى هه‌ی ‌ه‬ ‫بێت و ببێت‌ه پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫و ب��ه‌رگ��رى ل �‌ه خاکى‬ ‫کوردستان بکات‪.‬‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ر ئ �ه‌م ره‌وش���ه‌ى‬ ‫ئ��ێ��س��ت��اش ده‌ڵ����ێ����ت‪ :‬ل ‌ه‬ ‫دواى (‪)17‬ى شوباته‌وه‌‬ ‫خه‌ڵکانێک چ��ون �‌ه سه‌ر‬ ‫شه‌قامه‌کان و ب‌ه بێ مۆڵه‌ت‬ ‫ل ‌ه الپ �ه‌ڕ‌ه (‪ )5‬درێ��ژه‌ى چاوپێکه‌وتنه‌ک ‌ه‬ ‫ش���ه‌ق���ام���ه‌ک���ان���ی���ان هه‌یه‌‬

‫سلێمانىبه‌ره‌ومانگرتنى‬ ‫سه‌رتاسه‌رى ده‌چێت‬

‫ناو گۆڕه‌پانی زانکۆی‬ ‫سلێمانی (‪)2011/4/19‬‬

‫[ تایبه‌ت به‌ چه‌تر ]‬ ‫دواى هێرشکردنه‌ سه‌ر‬ ‫خۆپیشانده‌رانى سه‌راى ئازادى و‬ ‫چۆڵکردنى سه‌راکه‌ له‌ خۆپیشانده‌ران‬ ‫له‌ رێگه‌ى به‌کارهێنانى هێزى‬ ‫چه‌کداره‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها باڵوکردنه‌وه‌ى‬ ‫چه‌کدارێکى زۆر له‌ سلێمانى و‬ ‫ده‌وروبه‌رى‪ ،‬به‌و هۆیه‌وه‌ خوێندکاران‬

‫باکووری کوردستان‬

‫چه‌تر ڕوو ‌ه تاریکه‌کانى‬

‫‪9‬‬

‫کـه‌نــاڵ ‪ 4‬ئاشکراده‌کات‬

‫سه‌رهه‌ڵدانه‌کان‬

‫‪10‬‬

‫(‪)AKP‬ى پاشگه‌ز کرده‌وه‌‬

‫«رێکه‌وتننامه‌ى ستراتیژى زیانى زۆرى ل ‌ه پارتى داوه‌»‬

‫‪6‬‬

‫ت هه‌ر شوێنێکی بێت‪ ،‬پارتى ده‌یداته‌وه‌‬ ‫شێخ ئه‌دهه‌م بارزانى‪ :‬حکوم ‌ه ‌‬ ‫[ تایبه‌ت ب‌ه چه‌تر ]‬ ‫ئه‌ندامێکى سه‌رکردایه‌تى پارتى‬ ‫باس له‌و ‌ه ده‌کات‪ ،‬به‌هۆى‬ ‫رێکه‌وتنامه‌ى ستراتیژیه‌و ‌ه پارتى‬ ‫زیانێکى زۆرى به‌رکه‌وتووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش ده‌ڵێت «هه‌رکاتێک حکومه‌ت‬ ‫پێویستى ب ‌ه هه‌ر شوێنێک بێت پارتى‬ ‫ئاماده‌ی ‌ه راده‌ستى بکاته‌و ‌ه و سڵى‬ ‫لێناکاته‌وه‌»‪.‬‬

‫(ش��ێ��خ ئ���ه‌ده���ه‌م ب����ارزان����ی) ئ �ه‌ن��دام��ی‬ ‫سه‌رکردایه‌تی پارتی دیموکراتی کوردستان‬ ‫و که‌سێتی دی���اری نێو ب��ارزان��ی��ی�ه‌ک��ان ل ‌ه‬ ‫چاوپێکه‌وتنێکى رۆژن��ام �ه‌ى (چه‌تر)‬ ‫ده‌ڵ��ێ��ت‪« :‬پ��ارت��ی (‪ )%100‬ئ��ام��اده‌ی‬ ‫راده‌ستکردنه‌وه‌ی موڵکی گشتیی ‌ه‬ ‫پێشترش سه‌رۆکى هه‌رێم باسى‬ ‫شتى وای کردبوو‪ ،‬پارتى زۆر‬ ‫ش��ت��ى راده‌س����ت����ى ح��ک��وم�ه‌ت‬ ‫کردۆته‌و‌ه له‌مه‌ودواش ده‌ست ب ‌ه‬ ‫پ��رۆژه‌ى تایبه‌تى خۆى ده‌کات‬ ‫ب��ۆ راده‌س��ت��ک��ردن �ه‌وه‌ى موڵکى‬ ‫حکومى‪ ،‬به‌اڵم ته‌نها ده‌سه‌اڵت‬ ‫موڵکى گشتى النی‌ه ئۆپۆزسیۆنیش‬ ‫موڵکى حکومه‌تى الیه‌‪ ،‬هه‌ر کاتێک‬

‫و مامۆستایانى سنورى سلێمانى‬ ‫ده‌ستیان داوه‌ته‌ مانگرتن‪.‬‬

‫دواى ئ �ه‌وه‌ى مامۆستایانى به‌رهه‌ڵستکار‬ ‫(ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن) و س �ه‌رب �ه‌خ��ۆ‪ ،‬م���اوه‌ى (‪)48‬‬ ‫ک��ات��ژم��ێ��ری��ان ب���ۆ ک���ش���ان���ه‌وه‌ى ئ����ه‌و ه��ێ��ز‌ه‬ ‫چه‌کدارانه‌ دانا که‌ له‌ سلێمانى و ده‌وروبه‌رى‬ ‫باڵوکراونه‌ته‌وه‌ بۆ رێگریکردن له‌ خۆپیشاندانى‬ ‫جه‌ماوه‌رى‪ ،‬به‌اڵم داواکه‌یان جێبه‌جێ نه‌کرا‪،‬‬ ‫هه‌ربۆیه‌ دوێنێ یه‌کشه‌ممه‌ به‌شێکى زۆر ل ‌ه‬

‫حکومه‌ت پێویستى ب‌ه هه‌ر شوێنێک بێت‬ ‫پارتى ئاماده‌ی‌ه راده‌س��ت��ى بکاته‌و‌ه و سڵى‬ ‫لێناکاته‌وه‌»‪.‬‬ ‫ل‌ه باره‌ى خۆپیشاندانه‌کان و ره‌وشى ئێستاى‬ ‫هه‌رێمیشه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه ده‌خاته‌ڕوو‪ :‬ئه‌وه‌ى ل‌ه سلێمانى‬ ‫ده‌بینرێت خۆپیشاندانێکى جه‌ماوه‌رى نه‌بوو زیاتر‬ ‫ل‌ه نیوه‌ى سه‌ر ب‌ه الیه‌نى سیاسى ئۆپۆزسیۆن‬ ‫بوون‪ ،‬گۆڕان و یه‌کگرتوو و کۆمه‌ڵ ل‌ه پشتى‬ ‫ئ �ه‌و خۆپیشاندانان‌ه ب��وون‬ ‫و ب‌ه ن��اوى ج�ه‌م��اوه‌ره‌و‌ه‬ ‫ق���س���ه‌ی���ان ده‌ک������رد‪،‬‬ ‫هۆکارى سه‌رهه‌ڵدانى‬ ‫ئ�ه‌و ب��ارودۆخ �ه‌ش بۆ‬ ‫ئه‌و‌ه ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌کانى‬ ‫پ�����ێ�����ش�����وو‬

‫مامۆستایان و خوێندکارانى سنورى سلێمانى‬ ‫مانیانگرت و نه‌چوونه‌ هۆڵه‌کانى خوێندنه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌و چوارچێوه‌یه‌شدا به‌شێک له‌ مامۆستایان‬ ‫و خوێندکارانى زانکۆى سلێمانى و خوێندنگ ‌ه‬ ‫بنه‌ڕه‌تیه‌کانى ک �ه‌الر‪ ،‬چه‌مچه‌ماڵ‪ ،‬کۆیه‌‪،‬‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید و چه‌ندین ن��اوچ �ه‌ى تر‪،‬‬ ‫ده‌س��ت��ی��ان ب��ه‌ م��ان��گ��رت��ن ک�����ردووه‌ و ناچن ‌ه‬ ‫پۆله‌کانى خوێندنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش وه‌ک خۆیان‬ ‫ده‌ڵێن تا ئه‌و کاته‌ى هێزه‌ چه‌کداره‌کان نه‌چنه‌و‌ه‬

‫ئۆپۆزسیۆن نه‌یانتوانى بگه‌ن‌ه ده‌س���ه‌اڵت و‬ ‫ویستیان له‌و رێگه‌یه‌و‌ه ب‌ه نا یاسایى بگه‌ن ‌ه‬ ‫کورسى ده‌سه‌اڵت‪.‬‬ ‫ل‌ه ب��اره‌ى رێکه‌وتنامه‌ى ستراتیژى نێوان‬ ‫یه‌کیه‌تى و پارتیشه‌وه‌‪ ،‬ده‌ڵێت‪ :‬هه‌موو خاله‌کانى‬ ‫رێککه‌وتننامه‌ى ستراتیژیم ال قبوڵ نیه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫رێککه‌وتن‌ه نابێت ببێت‌ه رێگر بۆ به‌شدارى‬ ‫کردنى الیه‌نه‌کانى تر له‌و رێککه‌وتنه‌‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫زۆر شوێندا پارتى ب‌ه هۆى رێککه‌وتننامه‌ى‬ ‫ستراتیژى زیانى زۆرى به‌رکه‌وتوه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه الپه‌ڕ‌ه (‪ )5‬درێژه‌ى چاوپێکه‌وتنه‌ک ‌ه‬ ‫هه‌یه‌‬

‫شوێنى خۆیان‪.‬‬ ‫جێگه‌ی ب��اس�ه‌ ه��ه‌ر دوێ��ن��ێ ئه‌نجومه‌نی‬ ‫زان��ک��ۆی سلێمانی ل�ه‌ راگه‌یاندنێکی پێنج‬ ‫خاڵیاندا ئاماژه‌یان به‌ ره‌دکردنه‌وه‌ی شکاندنی‬ ‫حه‌ره‌می زانکۆ له‌الیه‌ن هێزه‌کانی پۆلیسه‌و‌ه‬ ‫و ئاساییبوونی ده‌وام���ی زان��ک��ۆدا‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫بووه‌ هۆی ده‌ربڕینی ناڕه‌زایی خوێندکارانی‬ ‫زانکۆ‪.‬‬


‫هەواڵ‬

‫رێکخراوی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤ‪:‬‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/2/5 - 2011/4/25‬‬

‫‪2‬‬

‫چه‌تر‬ ‫هه‌ڵمه‌ت ئیبراهیم‬

‫بۆچــوون‬ ‫ئێستا پۆلیس‬ ‫خۆپیشاندان ده‌کات‬ ‫‪ u‬هاوژین غه‌ریب‬

‫هێزه‌کانى یه‌کێـتى و پارتى رێگه‌ى سه‌رکوتکردنیان به‌کارهێناوه‌‬

‫‪u‬‬

‫دوای دوو م��ان��گ و ش �ه‌ش رۆژ ل ‌ه‬ ‫سلێمانی هه‌ر خۆپیشاندان به‌رده‌وامه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه‬ ‫نه‌بێت خۆپیشاندان کۆتایی پێهاتبێت‪،‬‬ ‫ناوه‌اڵ جاران هاواڵتیان ل‌ه کاتژمێر دووی‬ ‫پاش نیوه‌ڕۆ ده‌هاتن‌ه سه‌را و بۆ ماوه‌ی‬ ‫س��ێ کاتژمێر ل �ه‌وێ��دا داخوازیه‌کانیان‬ ‫ده‌خسته‌ڕوو و دروشمیان ده‌کێشا‪ ،‬ئه‌وه‌ی‬ ‫ک‌ه ل‌ه کاتی ئاساییدا ل �ه‌وێ ب��وو‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫ب���اوه‌ڕی من ه�ه‌ر دوو ه��ه‌زار که‌سێک‬ ‫ده‌ب��وو‪ ،‬م��اوه‌ی دوو مانگ به‌رده‌وامیان‬ ‫ک��رد‪ ،‬ب�ه‌اڵم رێک ب‌ه ته‌وقیت ل‌ه کۆتا‬ ‫رۆژی ئه‌و دوو مانگه‌دا ده‌س�ه‌اڵت هێزه‌‬ ‫سه‌ربازیه‌کانی خ��ۆی هێنا ب‌ه حسابی‬ ‫خ���ۆی ک��ۆت��ای��ی ب �‌ه خۆپیشاندانه‌کان‬ ‫هێناو‌ه بێ ئاگا له‌وه‌ی ک‌ه ئێستاش هه‌ر‬ ‫به‌رده‌وامه‌‪.‬‬ ‫ده‌ک��رێ��ت بپرسین چ���ۆن ب���ه‌رده‌وام���ه‌؟‬ ‫خۆپیشاندانی خه‌ڵک ه �ه‌ر ئ �ه‌و‌ه نه‌بوو‬ ‫ده‌هاتن‌ه سه‌ر شه‌قام و دروشمیان ده‌کێشا‬ ‫و ده‌سه‌اڵتیش وه‌اڵم��ی ن�ه‌ده‌دان�ه‌و‌ه و ئه‌و‬ ‫خه‌ڵکه‌ش خ��ۆی ل�‌ه ک��ار و که‌سابه‌ت‬ ‫ده‌ک����رد و ه �ه‌ن��دێ��ک ج���ار رووب�����ه‌ڕوی‬ ‫لێدانیش بووه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا هه‌ر ئه‌و‬ ‫خۆپیشاندان‌ه به‌رده‌وام‌ه و که‌سیش خۆی‬ ‫له‌کارو که‌سابه‌ت نه‌کردوو‌ه و لێدانیش‬ ‫ن���اخ���ۆن‪ ،‬ب �ه‌ڵ��ک��و ئێستا م���وچ���ه‌ش بۆ‬ ‫خۆپیشانده‌ره‌کان حساب ده‌کرێت و هه‌ر‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆپیشانده‌ره‌کان بێزار بوون ده‌توانن‬ ‫ل‌ه چه‌ند که‌سێک ب��ده‌ن و داخ��ی دڵی‬ ‫خۆیان بڕێژن‪ ،‬جاران نه‌مانده‌زانی هه‌موو‬ ‫ئه‌و خه‌ڵکه‌ی ل‌ه سه‌ران خۆپیشانده‌رن یان‬ ‫سه‌یرکه‌ر‪ ،‬به‌اڵم ئێستا ده‌زانین‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫جله‌کانیان ج��ی��اک��راوه‌ت�ه‌و‌ه و یه‌کپۆشن‬ ‫و ئه‌گه‌ر هه‌ریه‌که‌شیان ل‌ه شوێنێکه‌و‌ه‬ ‫هاتبن بۆی‌ه هه‌ندێکی ک �ه‌م ج��ی��اوازی‬ ‫ل‌ه یه‌کپۆشیه‌که‌یاندا هه‌بێت ده‌توانین‬ ‫ب‌ه کوته‌که‌کانی ده‌ستیان و غوده‌کانی‬ ‫سه‌ریاندا بیانناسینه‌وه‌‪.‬‬ ‫خۆپیشاندان هه‌ر خۆپیشاندان‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫من بیکه‌م یان که‌سێکیتر‪ ،‬م��اوه‌ی دوو‬ ‫مانگ به‌شێک ل‌ه خه‌ڵک ک��ردی��ان و‬ ‫به‌شێکیتر ک‌ه له‌ناو ده‌زگا ئه‌منیه‌کانی‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت���دا ب���وون ن �ه‌ی��ان ده‌ت���وان���ی بێن ‌ه‬ ‫ن��او خۆپیشاندانه‌کانه‌وه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئێستا‬ ‫ئ���ه‌و ب �ه‌ش �ه‌ی ک���ه‌ج���اران ن�ه‌ی��ان��ده‌ت��وان��ی‬ ‫خۆپیشاندان بکه‌ن ئه‌وان چونه‌ت‌ه شوێنی‬ ‫ب��راک��ان��ی��ان ک���ه‌ج���اران خۆپیشاندانیان‬ ‫ده‌کرد ئه‌مه‌ی ئه‌م هێز‌ه سه‌ربازیان‌ه هه‌ر‬ ‫خۆپیشاندانه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌س �ه‌اڵت ناوه‌که‌ی‬ ‫گ��ۆڕی��و‌ه ب��ۆ رێگرتن ل�‌ه خۆپیشاندان‪،‬‬ ‫ئ�ه‌گ�ه‌ر خۆپیشاندان ب��ۆ ئ���ه‌و‌ه بێت ک ‌ه‬ ‫هاوار بکه‌ن و ب‌ه خه‌ڵکی بڵێن ئێم‌ه ئه‌م‬ ‫داواکاریه‌مان هه‌ی‌ه بۆمان جێبه‌جێ بکه‌ن‪،‬‬ ‫خه‌ڵکێک خۆپیشانده‌ران ده‌بینێت ده‌پرسێت‬ ‫ئه‌مان‌ه بۆچی خۆپیشاندان ده‌ک�ه‌ن؟ یان‬ ‫که‌ناڵێکی راگ �ه‌ی��ان��دن بێت و وێنه‌ی‬ ‫خۆپیشاندانه‌ک‌ه بگرێت و بۆ که‌ناڵه‌که‌ی‬ ‫خۆی بگوێزێته‌و‌ه و ب‌ه رای گشتی بڵێت‬ ‫ئه‌و‌ه لێر‌ه ناڕه‌زایی ده‌ربڕینێک هه‌یه‌‪.‬‬ ‫به‌هه‌مانشێو‌ه پۆلیس ل‌ه شوێنی جاران ‌ه‬ ‫که‌ناڵی راگه‌یاندن وێن‌ه ده‌گرێت خه‌ڵکێک‬ ‫ئه‌گه‌ر بیبینێت ده‌پرسێت ئه‌م هێزان‌ه بۆچی‬ ‫لێره‌ن؟ ئه‌وکات‌ه بێگومان وه‌اڵم ئه‌وه‌ی‌ه بۆ‬ ‫رێگرتن ل�‌ه خۆپیشاندان؟ ک�ه‌وات�‌ه لێر‌ه‬ ‫ده‌گه‌ین‌ه ئه‌و باوه‌ڕه‌ی ک‌ه هێزی ده‌سه‌اڵت‬ ‫هیچیان نه‌کرد ته‌نها دانیشتنی شه‌وانه‌ی‬ ‫به‌ردوکان و ناو م��ااڵن و سه‌ر رۆژنامه‌‬ ‫و که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندنی گه‌رمکرد‬ ‫و ئه‌و خه‌ڵکه‌ش ک‌ه خه‌ریک بوو بێزار‬ ‫ده‌بوو ئارای پێدان و پێی وتن تکای‌ه توڕه‌‬ ‫مه‌بن ئه‌و‌ه ئێم‌ه موچه‌ش بۆ خۆپیشانده‌ران‬ ‫ده‌بڕینه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌ناوی پۆلیسه‌و‌ه و ئه‌و‬ ‫ساردبوونه‌ی ل‌ه راگه‌یاندن و دوک��ان و‬ ‫مااڵن و شوێنه‌کانی قس‌ه هه‌ی‌ه نایهێڵین و‬ ‫گه‌رمی ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫دڵنیام ئ �ه‌و‌ه هێزه‌ی ده‌س �ه‌اڵت به‌ناوی‬ ‫رێگرتن ل‌ه خۆپیشاندانه‌و‌ه هێناویه‌تی‬ ‫ئێستا ب�‌ه ب����اوه‌ڕه‌و‌ه زۆری��ن �ه‌ی��ان له‌گه‌ڵ‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ران��ی پ��ێ��ش��وودان ب��ۆی�‌ه زۆر‬ ‫خۆشحاڵن ب‌ه واجبه‌که‌یان‪ ،‬چونک‌ه ده‌زانن‬ ‫ئ �ه‌و ئ �ه‌رک �ه‌ی پێیان س��پ��ێ��ردراو‌ه هه‌مان‬ ‫داخوازی پێشووه‌‪.‬‬

‫رێکخراوی چاودێری مافه‌کانی‬ ‫مرۆڤ (‪ )Human Rights Wach‬ل ‌ه‬ ‫ماڵپه‌ڕى سه‌ره‌کى خۆیدا راپۆرتێکى‬ ‫درێژى له‌سه‌ر پێشێلکارییه‌کانى‬ ‫مافه‌کانى مرۆڤ ل ‌ه عێراق و‬ ‫هه‌رێمى کوردستان باڵوکردۆته‌و ‌ه و‬ ‫رایگه‌یاندووه‌‪ ،‬هێزه‌کانى یه‌کێـتى‬ ‫و پارتى رێگه‌ى سه‌رکوتکردنیان‬ ‫به‌کارهێناوه‌‪.‬‬

‫رێکخراوه‌که‌ ک ‌ه (‪)21‬ى ئ�ه‌م مانگ ‌ه‬ ‫راپ���ۆرت���ه‌ک���ه‌ى ل��� ‌ه (‪http://www.‬‬

‫‪hrw.org/en/middle-eastn‬‬‫‪ )africa/iraq‬ب��ڵ�او ک����ردۆت����ه‌وه‌‪،‬‬

‫رایگه‌یاندوه‌‪« :‬پێویسته‌ ده‌سه‌اڵتدارانی‬ ‫کورد کۆتایی به‌و هه‌ڵمه‌ته‌ به‌رفراوانه‌ی‬ ‫سه‌رکوتکردن بهێنن ک ‌ه ده‌کرێته‌ سه‌ر‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان‪ ،‬پێویست ‌ه ده‌س�ه‌اڵت��داران‬ ‫ئه‌و که‌سان ‌ه رووب��ه‌ڕووی دادگ��ا بکه‌نه‌و‌ه‬ ‫که‌ هێرشیان کردوه‌ته‌ سه‌ر خۆپیشانده‌ران‬

‫و رۆژنامه‌نووسان ل ‌ه هه‌ولێر و سلێمانی ل ‌ه‬ ‫رۆژی (‪17‬ی نیسانی ‪ )2011‬له‌ نێو ئه‌و‬ ‫کرده‌وانه‌دا ته‌قه‌کردن ل ‌ه خۆپیشانده‌ران و‬ ‫لێدانیان به‌ شێوه‌یه‌کی توند»‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى راگ�ه‌ی��ان��دووه‌‪ :‬پ��اش نیوه‌ڕۆی‬ ‫رۆژی (‪18‬ی ن��ی��س��ان) ل�� ‌ه ه �ه‌ول��ێ��ری‬ ‫پایته‌ختی هه‌رێمی ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ده‌ی��ان‬ ‫که‌سی چه‌کدار ب ‌ه جلوبه‌رگی مه‌ده‌نییه‌و‌ه‬ ‫ه���ێ���رش���ی���ان ک������رد‌ه س�����ه‌ر ژم����اره‌ی����ه‌ک‬ ‫خوێندکاری زانکۆی سه‌اڵحه‌دین‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫له‌ هه‌وڵی سازدانی خۆپیشانداندا بوون‪،‬‬ ‫شایه‌تحاڵه‌کان ب ‌ه (هیومان رادس وۆچ)‬ ‫یان وت��ووه‌‪ ،‬که‌ هێرشبه‌ره‌کان هێرشیشیان‬ ‫ک��رد‌ه س �ه‌ر رۆژن��ام�ه‌ن��ووس��ان و به‌الیه‌نی‬ ‫ک �ه‌م �ه‌و‌ه ی �ه‌ک ئ �ه‌ن��دام په‌رله‌مانیشیان‬ ‫بریندارکرد‪.‬‬ ‫خ��وێ��ن��دک��ارێ��ک��ی ق��ۆن��اغ��ی س��ێ��ی�ه‌م ل ‌ه‬ ‫زان��ک��ۆی سه‌اڵحه‌دین به‌ هیومان راتس‬ ‫وۆچ ی وت��ووه‌‪ ،‬که‌ کۆمه‌ڵێکی زۆری‬ ‫ه��ێ��رش��ب �ه‌ری رێ��ک��خ��راو ب��ه‌ ج��ل��وب�ه‌رگ��ی‬ ‫م�ه‌ده‌ن��ی��ی�ه‌وه‌ ب�ه‌ زه‌ب���ری هێزی توندوتیژ‬ ‫په‌الماری خۆپیشانده‌ره‌کانیاندا‪« ،‬ئێم ‌ه‬ ‫هاوارمان ده‌ک��رد‪ :‬ئ��ازادی‪ ،‬ئ��ازادی‪ .‬له‌و‬

‫ک��ات�ه‌دا هێزه‌ ئه‌منییه‌کان‬ ‫ه���ات���ن و ک���ۆت���ای���ی���ان ب� ‌ه‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان �ه‌ک �ه‌ ه��ێ��ن��ا‪،‬‬ ‫ده‌س��ت��ی��ان��ک��رد ب��� ‌ه ل��ێ��دان��ی‬ ‫خه‌ڵک به‌ چه‌قۆ و دار‪...‬‬ ‫و ‪ 23‬خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ری��ان‬ ‫ده‌ستگیرکرد»‪.‬‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ک �ه‌ ئ �ه‌وه‌ش��ى‬ ‫خ����س����ت����ۆت����ه‌ڕوو‪« :‬ه���ێ���ز‌ه‬ ‫ئه‌منییه‌کانی حکومه‌تی‬ ‫ه���ه‌رێ���م���ی ک���وردس���ت���ان و‬ ‫دوو حزب ‌ه ده‌س�ه‌اڵت��داره‌ک�ه‌‪،‬‬ ‫پ�����ارت�������ی دی����م����وک����رات����ی‬ ‫ک���وردس���ت���ان و ی�ه‌ک��ێ��ت��ی‬ ‫نیشتمانی ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫ه خوێندکارێکی زانکۆی‬ ‫س����ه‌ره‌ت����ای س �ه‌ره �ه‌ڵ��دان��ی ‪ n‬چه‌ند چه‌کدارێک ل ‌‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��ه‌ک��ان��ه‌وه‌ ل ‌ه‬ ‫فۆتۆ‪ :‬ئه‌حمه‌د قادر‬ ‫(‪17‬ی ش�������وب�������ات)دا‪،‬‬ ‫رێوشوێنی سه‌رکوتکارانه‌یان به‌کارهێناو‌ه ه��ێ��رش��ک��ردن و ه �ه‌راس��ان��ک��ردن��ی دژی‬ ‫دژی رۆژنامه‌نووسان‪ ،‬سه‌نته‌ری میترۆ رۆژنامه‌نووسان تۆمار کردووه‌»‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کى تره‌و‌ه رێکخراوی نێوده‌وڵه‌تی‬ ‫ب��ۆ داک��ۆک��ی��ک��ردن ل� ‌ه رۆژن��ام �ه‌ن��ووس��ان‪،‬‬ ‫ک �ه‌ رێ��ک��خ��راوێ��ک��ی ن��اوخ��ۆی��ی ئ���ازادی په‌یامنێرانی بێ سنور له‌ دوا راپۆرتی خۆیدا‬ ‫رۆژنامه‌گه‌رییه‌‪ ،‬زیاتر ل ‌ه (‪ )150‬حاڵه‌تی ئاماژه‌ی ب ‌ه به‌رده‌وامی پێشێلکاریه‌کانی‬

‫ب ‌ه ناوی ئاسایشه‌وه‌‪ ،‬نوسینگه‌ى‬ ‫رۆژنامه‌ی (چه‌تر) ده‌پشکنرێت‬ ‫سلێمانی ‬ ‫چه‌تر‬

‫دوو که‌س ب ‌ه ناوی ئاسایشه‌و ‌ه‬ ‫دێن ‌ه سه‌ر نوسینگه‌ى سه‌ره‌کى‬ ‫رۆژنامه‌ی (چه‌تر) ل ‌ه شارى‬ ‫سلێمانى و ته‌واوی ژووره‌کانی‬ ‫ده‌پشکنن و پرسیارى ئه‌و ‌ه ده‌که‌ن‬ ‫«رۆژنامه‌ى چه‌تر خه‌ریکى چی ‌ه و‬ ‫چى ده‌کات و سه‌ر ب ‌ه کێیه‌؟!»‪.‬‬

‫کاتژمێر دووی دوا ن��ی��وه‌ڕۆی رۆژى‬ ‫(‪ )2011/4/21‬دوو ک���ه‌س ب���‌ه جلی‬ ‫مه‌ده‌نییه‌و‌ه ک‌ه ئۆتۆمبێلی جامتاریکیان‬ ‫پێده‌بێت‪ ،‬دێن‌ه سه‌ر رۆژنامه‌ی (چه‌تر) و‬ ‫داواى زانیارى له‌سه‌ر رۆژنامه‌ک‌ه ده‌که‌ن‪،‬‬ ‫له‌و باره‌یه‌و‌ه (هاوژین غه‌ریب) رۆژنامه‌وان‬ ‫ل‌ه رۆژنامه‌ی (چه‌تر) ب‌ه (چه‌تر پرێس)ی‬ ‫راگه‌یاند‪« :‬دوو که‌س هاتن بۆ نوسینگ ‌ه‬ ‫و هه‌واڵی ئه‌وه‌یان ده‌پرسی ک‌ه ئێو‌ه کێن و‬

‫سه‌ر ب‌ه کێن و چیده‌که‌ن؟ منیش پێموتن‪:‬‬ ‫ده‌ک��رێ بزانم ئێو‌ه کێن؟ ئه‌وانیش وتیان‬ ‫ئێم‌ه مفه‌وه‌زی ئاسایشی رزگارین‪ ،‬پاشان‬ ‫چه‌ند پرسیارێکی تایبه‌تیان کرد و پێناسی‬ ‫شه‌خسیه‌که‌یان لێوه‌رگرتم و مۆڵه‌ته‌کانی‬ ‫کۆمپانیا و رۆژنامه‌ی چه‌تریشیان ب‌ه کۆپی‬ ‫وه‌رگرت‪ ،‬پاشان وتیان ئێم‌ه ده‌بێ بزانین ئێو‌ه‬ ‫چیده‌که‌ن و کێ لێره‌یه‌؟!»‪.‬‬ ‫ه���اوژی���ن وت��ی��ش��ى‪« :‬پ��ێ��م راگ �ه‌ی��ان��دون‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی ئێستا ن‌ه خاوه‌نی کۆمپانیا و ن ‌ه‬ ‫سه‌رنوسه‌ری رۆژنامه‌که‌شی لێ نییه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ده‌کرێ ئه‌و پرسیاران‌ه له‌وان بکه‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫وت���ی‪ :‬پ��اش��ان ب�ه‌ن��او ت���ه‌واوی ژووره‌ک��ان��ی‬ ‫ئۆفیسه‌که‌دا گ �ه‌ڕان بێ ئ �ه‌وه‌ی مۆڵه‌تی‬ ‫گ����ه‌ڕان و پشکنینیان پێبێت‪ ،‬ه �ه‌روه‌ه��ا‬ ‫داوای ئ �ه‌وه‌ی��ان ک��رد ک �‌ه ن���اوی ت���ه‌واوی‬ ‫کارمه‌نده‌کانى چه‌تریان ب‌ه لیست بۆ به‌رین ‌ه‬ ‫بنکه‌ی ئاسایشی رزگاری»‪.‬‬ ‫ه���ه‌ر ل���ه‌و ب���اره‌ی���ه‌و‌ه (ک������اروان س���االر)‬ ‫سه‌رنوسه‌ری رۆژنامه‌ی (چه‌تر) رایگه‌یاند‪:‬‬

‫پارتى ل ‌ه (‪)25‬ى شوبات و‬ ‫یه‌کێتى ل ‌ه (‪)21‬ى نیسان‬ ‫چه‌مچه‌ماڵیان خوێناوى کرد‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ‬

‫سه‌نگه‌ر بیالل‬ ‫دواى خۆپیشاندانه‌که‌ى (‪)25‬ى‬ ‫شوبات ل ‌ه چه‌مچه‌ماڵ ک ‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫چه‌کداره‌کانى لقى (‪)19‬ى پارتى‬ ‫دیموکراتى کوردستانه‌و ‌ه ته‌ق ‌ه ل ‌ه‬ ‫خۆپیشانده‌ران کرا و بوو ‌ه هۆى‬ ‫شه‌هیدبوونى گه‌رمیانى ته‌مه‌ن (‪)11‬‬ ‫ساڵ‪ ،‬رۆژى (‪)21‬ى نیسان یه‌کێـتى‬ ‫ب ‌ه فیشه‌ک چه‌ند که‌سێکى بریندار‬ ‫کرد‪.‬‬

‫دواى ئ���ه‌م رووداو‌ه خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ران��ى‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ سوربوون له‌سه‌ر داواکارییه‌کانیان‬ ‫ک�‌ه به‌ریتیی‌ه ل�‌ه «گۆڕینى ریشه‌یی ل ‌ه‬ ‫سیسته‌مى حوکمڕانى هه‌رێمدا» بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌به‌سته‌ش رۆژان‌ه هاواڵتیان ده‌ڕژان‌ه مه‌یدانى‬ ‫شه‌هید گه‌رمیانه‌وه‌‪ ،‬دواى ئه‌وه‌ى ده‌سه‌اڵت ل ‌ه‬ ‫رێگه‌ى چه‌ندین سیناریۆو‌ه نه‌یتوانى کۆتایی‬ ‫ب �‌ه خۆپیشاندانه‌کان بهێنێ ل �‌ه ئێستادا‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ بووه‌ت‌ه سه‌ربازگایه‌کى گه‌ور‌ه‬ ‫و هێزێکى بێشومارى تێدا رژاوه‌‪ ،‬ک‌ه رۆژانه‌‬ ‫ده‌ک�ه‌ون�‌ه ده‌ستگیرکردنى خۆپیشانده‌ران و‬ ‫رۆژنامه‌نووسان‪.‬‬ ‫ل‌ه (‪)21‬ى نیساندا (ئاسۆ محه‌مه‌د شوانى)‬ ‫په‌یامنێرى رۆژنامه‌ى هاواڵتى و (سوار‌ه بیالل)‬ ‫کامێرامانى که‌ناڵى ئاسمانى سپێد‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫هێزێکى پۆلیس و ئ��اس��ای��ش�ه‌و‌ه ده‌ستگیر‬ ‫ده‌کرێن‪ ،‬هه‌ر هه‌مان رۆژ ل‌ه گۆڕه‌پانى شه‌هید‬

‫گه‌رمیان هێزه‌کانى ئاسایش و پۆلیس ته‌ق ‌ه‬ ‫ل‌ه خۆپیشانده‌ران ده‌که‌ن و سێ که‌س بریندار‬ ‫ده‌که‌ن ک‌ه دوانیان ب‌ه گولله‌ى ئه‌و هێز‌ه بریندار‬ ‫بووه‌‪.‬‬ ‫(ئاسۆ محه‌مه‌د شوانى) ل‌ه لێدوانێکیدا بۆ‬ ‫(چه‌تر) وتى «دواى ئه‌وه‌ى له‌الیه‌ن ئاسایشى‬ ‫چه‌مچه‌ماڵه‌و‌ه ده‌ستگیر کرام ئیهانه‌یه‌کى‬ ‫زۆرم پێکراو کامێراکه‌یان لێسه‌ندم ته‌نانه‌ت‬ ‫عه‌ینه‌که‌که‌ى چاویشان شکاندم و پێیان ده‌وتم‬ ‫تۆ ل‌ه پشت خۆپیشاندانه‌کانه‌وه‌ى‪ ،‬به‌اڵم پێیانم‬ ‫وت من په‌یامنێرى (هاواڵتی)م ئیشى من‬ ‫گواستنه‌وه‌ى رووداوه‌کانه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وان هیچ‬ ‫باوه‌ڕێکیان ب‌ه قسه‌کانم نه‌کرد و به‌رده‌وام بوون‬ ‫ل‌ه ئیهان‌ه پێکردنم»‪.‬‬ ‫هاواڵتیانى چه‌مچه‌ماڵ نیگه‌رانن ل ‌ه‬ ‫ب�ڵاوه‌پ��ێ��ک��ردن��ى ئ��ه‌و ه��ێ��ز‌ه ب��ێ��ش��وم��اره‌ى ک ‌ه‬ ‫ش��اره‌ک �ه‌ی��ان��ى ت�ه‌ن��ی��و‌ه ب��ۆ سه‌رکوتکردنى‬ ‫خۆپیشانده‌ران (شوان مه‌دحه‌د) سه‌رنووسه‌ر‬ ‫رۆژنامه‌ى (داهێنان) ل‌ه چه‌مچه‌ماڵ پێى‬ ‫وای‌ه «ئه‌و هێزه‌ى له‌م شاره‌دا باڵوه‌ى پێکراوه‌‬ ‫خزمه‌ت ب‌ه که‌س ناکات‪ ،‬چونک‌ه ئه‌و هێز‌ه‬ ‫بوو ل‌ه (‪)21‬ى نیساندا ته‌قه‌ى ل‌ه خه‌ڵک کرد‬ ‫و خه‌ڵکى بریندار کرد و ئارامى شاریان تێکدا‪،‬‬ ‫هه‌ر ئه‌و هێزه‌ش بوو دوکانى ب‌ه دووکانداره‌کان‬ ‫داخست»‪.‬‬ ‫سه‌رنووسه‌ره‌که‌ى داهێنان ئه‌وه‌ى نه‌شارده‌وه‌‪،‬‬ ‫ک‌ه ئه‌و هێز‌ه بوونه‌ت‌ه هۆی دروستبوونى کێش ‌ه‬ ‫ل‌ه شاره‌که‌دا‪ ،‬چونک‌ه رۆژان‌ه خۆپیشاندان ده‌کرا‬ ‫و هیچ توندوتیژییه‌کى لێ نه‌ده‌که‌وته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌هاتنى ئه‌م هێز‌ه بارى ئارامى شار تێکدرا‪.‬‬

‫گ���ه‌ڕان و پشکنینی ب��ێ م��ۆڵ�ه‌ت ب�‌ه ناو‬ ‫ئۆفیسی رۆژن��ام�ه‌ی�ه‌ک��دا ب‌ه پێشێلکاری‬ ‫ئ��اش��ک��را ده‌زان���ی���ن و ح���ه‌ق نیی‌ه ئاسایش‬ ‫ره‌فتاری له‌و شێوه‌ی‌ه ئه‌نجامبدات‪ ،‬جێگه‌ی‬ ‫سه‌رنجیش‌ه ساڵێک زی��ات��ر‌ه رۆژن��ام �ه‌ی‬ ‫(چه‌تر) ده‌رده‌چ��ێ��ت‪ ،‬که‌چی ل‌ه دۆخێکی‬ ‫وه‌ک ئ�ه‌م��ڕۆدا ئاسایشی رزگ���اری دێت‬ ‫ئ �ه‌و پرسیار و ره‌ف��ت��ار‌ه ده‌ک���ات‪ ،‬ئه‌م‌ه ل ‌ه‬ ‫کاتێکدا کۆمپانیای چه‌تر و رۆژنامه‌ی‬ ‫(چه‌تر) مۆڵه‌تی فه‌رمی هه‌ی‌ه ل‌ه الیه‌ن ‌ه‬ ‫پ�ه‌ی��وه‌ن��دی��داره‌ک��ان و ه�ه‌م��وو ئه‌وه‌لیاتێکی‬ ‫یاسایشی ل‌ه ئاسایشی گشتی سلێمانی‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫جێگه‌ی باس‌ه ئه‌م رووداو‌ه ل‌ه دۆخێکی‬ ‫وه‌ک ئ��ێ��س��ت��ای ه���ه‌رێ���م���دا رووده‌دات‬ ‫ک��‌ه رۆژن���ام���ه‌ی (چ���ه‌ت���ر) و م��اڵ��پ�ه‌ڕی‬ ‫(چه‌ترپرێس) چاالکان‌ه خۆپیشاندانه‌کان و‬ ‫ئه‌و پێشێلکاریان‌ه ده‌گوازنه‌و‌ه ک‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫هاواڵتیان ده‌کرێت‪.‬‬

‫سلێمانی ده‌ده‌ن (‪)2011/4/19‬‬ ‫ده‌س����ه‌اڵت ل � ‌ه ب �ه‌رام��ب �ه‌ر رۆژن��ام�ه‌ن��وس��ان‬ ‫ک���ردو‌ه و نیگه‌رانی خ��ۆی ده‌رب��ڕی��و‌ه ل ‌ه‬ ‫ئاست به‌رده‌وامی ده‌ستدرێژیه‌کان بۆ سه‌ر‬ ‫رۆژنامه‌نوسانی هه‌رێم‪.‬‬

‫تا ئێستا رێژه‌ى بارانبارین ل ‌ه هه‌رێمى‬

‫کوردستان نه‌گه‌یشتۆت ‌ه ئاستى ساڵى رابردوو‬ ‫هه‌ولێر ‬ ‫ملم باران ل‌ه ساڵى رابردوو که‌متره‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ل‌ه شارى دهۆک کۆى بارانبارینى ئه‌مساڵ‬ ‫ره‌هێل مامه‌ش‬ ‫گه‌یشتۆت‌ه (‪)354‬ملم‪ ،‬به‌اڵم پارساڵ رێژه‌که‌‬ ‫(‪)548‬ملم بوو‪ ،‬به‌مه‌ش (‪)194‬ملم که‌متر‬ ‫هه‌رچه‌ند ‌ه ل ‌ه ماوه‌ى رابردوو‬ ‫باریوه‌‪ ،‬سه‌باره‌ت ب‌ه پارێزگای سلێمانى کۆى‬ ‫رێژه‌یه‌کى زۆرى بارانبارین‬ ‫ب��اران بارینى ئه‌مساڵ گه‌یشت‌ه (‪)417.8‬‬ ‫ناوچه‌کانى هه‌رێمى کوردستانى‬ ‫گرته‌و ‌ه و ب ‌ه هۆیه‌و ‌ه چه‌ندین شوێن ملم‪ ،‬ئه‌م‌ه له‌کاتێکدا پ��ارس��اڵ رێژه‌ک ‌ه‬ ‫ب ‌ه تایبه‌تى ل ‌ه هه‌ولێر توشى الفاو گه‌یشت‌ه (‪)708.8‬ملم‪ ،‬به‌مه‌ش (‪)291‬ملم‬ ‫که‌متره‌‪.‬‬ ‫هات‪ ،‬به‌اڵم ب ‌ه وته‌ى شاره‌زایانى‬ ‫ل‌ه گه‌رمیان و به‌دیاریکراوى ل‌ه که‌الر‬ ‫که‌شناسى هه‌رێم‪ ،‬تا ئێستا ئاستى‬ ‫ک��ۆى ب����اران ب��اری��ن��ى ئ�ه‌م��س��اڵ ت��ا ئێستا‬ ‫باران‌بارینى ئه‌مساڵ ب ‌ه به‌راورد‬ ‫گه‌یشتۆت‌ه (‪ )209.7‬ملم‪ ،‬به‌اڵم پارساڵ‬ ‫له‌گه‌ڵ ساڵى رابردوو که‌متره‌‪.‬‬ ‫(ح �ه‌س �ه‌ن وه‌ه���اب ج���ه‌الل) ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌رى (‪ )336.4‬ملم بوو‪ ،‬به‌مه‌ش (‪ )126.7‬ملم‬ ‫گشتى که‌شناسى و بومه‌له‌رزه‌ى هه‌رێمى باران ل‌ه گه‌رمیان ل‌ه پارساڵ که‌متر باریووه‌‪.‬‬ ‫ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌رى گشتى که‌شناسى هه‌رێم‬ ‫کوردستان‪ ،‬سه‌باره‌ت ب‌ه رێژه‌ى بارانبارینى‬ ‫ئه‌مساڵ و ب �ه‌راورد له‌گه‌ڵ ساڵى راب��ردوو ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد‪ ،‬ک‌ه پێشبینى ده‌که‌ین ل ‌ه‬ ‫ب‌ه رۆژن��ام�ه‌ى (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬کۆى چه‌ند رۆژى داهاتو شه‌پۆلێکى ترى باران‬ ‫ب��اران بارینى ئه‌مساڵ ل‌ه هه‌ولێر گه‌یشت ‌ه بارین روو ل‌ه هه‌رێم بکات‪ ،‬به‌اڵم نازانرێ‬ ‫(‪)334‬م��ل��م‪ ،‬ئه‌و رێژه‌ی‌ه ل‌ه ساڵى راب��ردوو ئاسته‌که‌ى چۆن ده‌بێت‪.‬‬ ‫گه‌یشتبو‌ه (‪)345.8‬ملم‪ ،‬به‌مه‌ش (‪)11.5‬‬

‫«کوێت نایه‌ڵێت ئه‌و گۆڕان ‌ه هه‌ڵبدرێنه‌وه‬ ‫‌ ک ‌ه ته‌رمى هاواڵتیانى کوردى تێدایه‌»‬

‫ش �ه‌ه��ی��دان و ک���اروب���ارى ئ�ه‌ن��ف��ال��ک��راوان��ى تێدایه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‬ ‫ب����ه‌ڕێ����وه‌ب����ه‌رى ده‌زگ�������اى ش �ه‌ه��ی��دان��ى‬ ‫دوزخ��ورم��ات��و ب �ه‌ (چ��ه‌ت��ر)ى راگ �ه‌ی��ان��د‪:‬‬ ‫زانیار داقوقى‬ ‫ماوه‌ى سێ ساڵه‌ (‪ )60‬گۆڕى به‌کۆمه‌ڵى دوزخ���ورم���ات���وو ئ��ه‌وه‌ش��ى خ��س��ت �ه‌ڕوو‪ :‬تا‬ ‫ئه‌نفال و زینده‌به‌چاڵ له‌ چیاى حه‌مرین ئێستا واڵت��ى کوێت داواى ئ�ه‌و گۆڕانه‌‬ ‫ماوه‌ى سێ ساڵه‌ (‪ )60‬گۆڕى‬ ‫دۆزراوه‌ت����ه‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم حکومه‌تى عێراقى‪ ،‬ده‌ک��ات و پێى وای�ه‌ ئه‌و گۆڕانه‌ ته‌رمى‬ ‫به‌کۆمه‌ڵى شه‌هیدانى ئه‌نفال ک ‌ه‬ ‫ب�ه‌ه��ۆى ئ���ه‌وه‌ى کێشه‌ى ل�ه‌گ�ه‌ڵ کوێتدا ئه‌و کوێتیانه‌ى تێدایه‌‪ ،‬که‌ له‌ سه‌رده‌مى‬ ‫زینده‌به‌چاڵ کراوان له‌ چیاى‬ ‫ه�ه‌ی�ه‌ ک��ۆس��پ ل �ه‌س �ه‌ر ه �ه‌ڵ��دان �ه‌وه‌ى ئه‌و رژێمى پێشوو زینده‌به‌چاڵ کراون‪.‬‬ ‫(حه‌مرین) دۆزراونه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئ���ه‌وه‌ش���ى ئ��اش��ک��را ک���رد‪ :‬ب���ه‌اڵم ئێم ‌ه‬ ‫گۆڕانه‌ دروست ده‌کات‪.‬‬ ‫تا ئێستا واڵتى (کوێت) رێگه‌ى ب ‌ه‬ ‫وتیشى‪ :‬له‌ (‪ )5/1‬ده‌س��ت ده‌کرێت ب ‌ه پێشتر ئه‌و گۆڕانه‌مان هه‌ڵداوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫حکومه‌تى عیراقى نه‌داوه‌ ئه‌و گۆڕ ‌ه‬ ‫هه‌ڵدانه‌وه‌ى ئه‌و گۆڕه‌ به‌کۆمه‌ڵه‌ى که‌تا ته‌رمه‌کان ته‌رمى ژن و پیاوى کوردن و‬ ‫به‌کۆمه‌اڵنه‌ هه‌ڵده‌نه‌وه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئێستا ل �ه‌ چ��ی��اى ح �ه‌م��ری��ن م���اوه‌ت���ه‌وه‌ ‪ ،‬سه‌رجه‌میان خه‌ڵکى سنورى (قادر که‌ره‌م)‬ ‫ده‌وڵه‌تى کوێت ئه‌و گۆڕانه‌ ب ‌ه‬ ‫ئه‌و گ��ۆڕه‌ به‌کۆمه‌اڵنه‌ى که‌ له‌ سنورى ن و له‌ ساڵى (‪ )1988‬له‌ الی�ه‌ن رژێمى‬ ‫هاواڵتى کوێتى ده‌زانێت‪.‬‬ ‫حه‌مرینیش ه �ه‌ن‪ ،‬نزیکه‌ى (‪ )60‬گۆڕ‌ه به‌عسه‌وه‌ زینده‌به‌چاڵ کراون‪.‬‬ ‫(کامه‌ران محه‌مه‌د) به‌ڕێوبه‌رى ده‌زگاى‬ ‫و هه‌ر گۆڕێکى (‪ 80‬بۆ ‪ )100‬ته‌رمى‬

‫یادى بۆردومانه‌که‌ى قه‌اڵدزێ نه‌کرایه‌وه‌‬ ‫زۆرى چه‌کدارى له‌ناو ش��ارى سلێمانى و‬ ‫قه‌اڵدزێ‬ ‫ناوچه‌کانى ده‌وروب �ه‌رى‪ ،‬شارى قه‌الدزێش‬ ‫چه‌تر‬ ‫چه‌کدارێکى زۆرى لێ ب�ڵاوک��راوه‌ت �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ���ه‌م���ه‌ش ب���ۆ رێ��گ��رت��ن ل���ه‌ ه����ه‌ر ج���ۆر‌ه‬ ‫به‌هۆى ئه‌گه‌رى روودانى‬ ‫خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تییه‌کى جه‌ماوه‌رى‪،‬‬ ‫دوێنێ‬ ‫توندوتیژى و پێکدادان‪،‬‬ ‫ی��ادن��ه‌ک��ردن��ه‌وه‌ى ب���ی���ره‌وه‌رى ب��ۆردوم��ان��ى‬ ‫بۆردومانى‬ ‫یادى (‪ )4/24‬رۆژى‬ ‫قه‌اڵدزێش هه‌ر په‌یوه‌ندى به‌م دۆخه‌وه‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫جگ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫‌‪،‬‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫(قه‌اڵدزێ) نه‌کرایه‬ ‫قه‌اڵدزێ له‌ (‪ )1974/4/24‬بۆ رژێمی‬ ‫له‌وه‌ى ئاماده‌کاریشى بۆ کرابوو‬ ‫به‌عس به‌ فڕۆکه‌ جه‌نگیه‌کانی بۆردومان‬ ‫له‌ الیه‌ن حکومه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫کرد و زیاتر له‌ (‪ )360‬که‌سی بریندار‬ ‫هێزێکى‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫باڵوکردن‬ ‫له‌ چوارچێوه‌ى‬ ‫ک��رد ‌و (‪ )150‬که‌سیشی شه‌هید کرد‪،‬‬

‫ه �ه‌روه‌ه��ا ل �ه‌ س��اڵ��ی (‪ )1982‬له‌هه‌مان‬ ‫رۆژدا ک��ات��ێ خ��وێ��ن��دک��اران��ى زان��ک��ۆی‬ ‫سلێمانی ‌و خه‌ڵکی شاره‌که‌ ده‌ستیان کرد‬ ‫به‌ خۆپیشاندان دژى رژێمى به‌عس‪ ،‬هه‌ر‬ ‫له‌و رۆژه‌دا فڕۆکه‌ جه‌نگیه‌کانی به‌عس‬ ‫دووباره‌ که‌وته‌وه‌ بۆردومانکردنی ئه‌و شاره‌‬ ‫‌و چه‌ندین منداڵ ‌و گه‌نج ‌و خوێندکار‬ ‫شه‌هید بوون‪ ،‬هه‌روه‌ها چه‌ندین قوتابخان ‌ه‬ ‫و خانو و زانکۆى سلێمانى که‌ ئه‌وکاته‌ ل ‌ه‬ ‫قه‌اڵدزێ بوو خاپورکران‪.‬‬


‫(چەتر) ناوی ئه‌و بەرپرسانەی یه‌کێتی باڵو دەکاتەوە کە ب ‌ه ره‌وشی ئێستای سلێمانی ناڕازین‬

‫«بەم نزیکانە کۆسره‌ت ره‌سوڵ رایده‌گه‌یه‌نێت پشگیرى‬ ‫خۆپیشاندانى سه‌ربه‌خۆ ده‌کات»‬ ‫ئاماده‌کار‬

‫هانا ئازاد‬ ‫ب�ه‌ عه‌سکه‌ریکردنى سلێمانى‬ ‫درێژه‌ى هه‌یه‌ و چه‌ندین به‌رپرسى‬ ‫یه‌کێتیش به‌و دۆخ �ه‌ى ئێستا ل ‌ه‬ ‫سلێمانى دروست کراوه‌ ناڕازین و‬ ‫بۆچوونیان له‌گه‌ڵ سه‌رکردایه‌تى‬ ‫حزبه‌که‌یان جیاوازه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند ‌ه‬ ‫ل��ه‌ راگ �ه‌ی��ان��دن �ه‌ک��ان��ى یه‌کێتى‬ ‫باس له‌وه‌ده‌کرێت که‌ بۆچوونى‬ ‫کۆسره‌ت ره‌س��وڵ عه‌لى‪ ،‬جێگرى‬ ‫نیشتمانى‬ ‫یه‌کێتى‬ ‫سکرتێرى‬ ‫کوردستان‪ ،‬هاوشێوه‌ى باڵى مام‬ ‫جه‌الله‌‪ ،‬به‌اڵم به‌پێى زانیاریه‌کانى‬ ‫(چ�ه‌ت��ر) باڵى ک��ۆس��ره‌ت ره‌س��وڵ‬ ‫له‌گه‌ڵ باڵى مام جه‌الل بۆچونیان‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و بارودۆخه‌ جیاوازه‌‪.‬‬

‫به‌رپرسێکى ب��اڵ��ى ک��ۆس��ره‌ت ره‌س��وڵ‬ ‫عه‌لى‪ ،‬له‌ نێو یه‌کێتى نیشتمانى به‌ (چه‌تر)‬ ‫ى وت‪ :‬زۆربه‌ى به‌رپرسانى یه‌کێتى نزیک‬ ‫کاک کۆسره‌ت نیگه‌رانن له‌و بارودۆخه‌ى‬ ‫دروس��ت ب��ووه‌ و داواشیانکردووه‌ یه‌کێتى‬ ‫کارێکى وان �ه‌ک��ات قاڵبى دیموکراسى‬ ‫له‌سه‌ر خۆى الببات و بێته‌ ریزى پارتیه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب��ه‌رپ��رس��ه‌ک��ه‌ ک���ه‌ ن �ه‌ی��وی��س��ت ن���اوی‬ ‫ئ��اش��ک��را ب��ک��رێ��ت ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬دروس��ت��ب��وون��ى‬ ‫ئه‌و توندوتیژیانه‌ى سلێمانى له‌ده‌سه‌اڵتى‬ ‫کۆسره‌ت ره‌سوڵ نه‌ماوه‌ و فشارى خراوه‌ت ‌ه‬ ‫س��ه‌ر ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى ل �ه‌س �ه‌ر ئ��ه‌م ب��ارودۆخ � ‌ه‬ ‫قسه‌نه‌کات‪.‬‬ ‫س �ه‌ب��اره‌ت ب �ه‌ ک��ۆب��وون �ه‌وه‌ى ک��ۆس��ره‌ت‬ ‫ره‌س���وڵ���ی���ش ل���ه‌گ���ه‌ڵ الی���ه‌ن���ى ئ �ه‌م��ن��ى‬ ‫و پ��ێ��ش��م�ه‌رگ�ه‌ دێ��ری��ن �ه‌ک��ان��ى سلێمانى‬ ‫سه‌رچاوه‌که‌ى (چه‌تر) وتى‪ ،‬کۆبوونه‌وه‌ى‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و الیه‌نانه‌ به‌ناوى خۆیه‌وه‌ نه‌بووه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو جه‌الل تاڵه‌بانى رایسپاردووه‌ بۆئه‌وه‌ى‬ ‫کۆبوونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌والیه‌نانه‌ بکات و‬ ‫ده‌ست خۆشیشیان لێبکات‪.‬‬ ‫ب�ه‌رپ��رس�ه‌ نزیکه‌که‌ى ب��اڵ��ى ک��ۆس��ره‌ت‬ ‫ره‌س������وڵ ئ����ام����اژه‌ ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ش���ده‌ک���ات‪،‬‬ ‫توندوتیژى سلێمانى به‌رێکه‌وتنى نێوان‬ ‫پارتى و یه‌کێتى ب��ووه‌‪ ،‬چونکه‌ ده‌مێک ‌ه‬ ‫«پارتى داواى له‌یه‌کێتى کردووه‌ سلێمانى‬ ‫وه‌ک هه‌ولێر لێبکات»‪.‬‬ ‫به‌پێى زانیاریه‌کانى (چه‌تر) بڕگه‌یه‌کى‬

‫رێککه‌وتننامه‌ى ستراتیژى که‌ ئێستا‬ ‫ئ��اش��ک��راب��ووه‌ تێیدا ه��ات��ووه‌ «یه‌کێتى و‬ ‫پارتى له‌ هێزدا هاوکارى یه‌کتر ده‌که‌ن‬ ‫ئه‌گه‌ر هه‌ر مه‌ترسیه‌کیان له‌سه‌ربوو»‪.‬‬ ‫ب��ه‌رام��ب��ه‌ر ب���ه‌و ب��ڕگ �ه‌ی �ه‌ ل�ه‌ئ��ێ��س��ت��ادا‬ ‫یه‌کێتى داواى هێزى له‌ پارتى ک��ردووه‌‬ ‫و ج��ێ��گ��رى س��ک��رت��ێ��رى گشتى یه‌کێتى‬ ‫به‌مه‌ رازى نیه‌ و فشارى جه‌الل تاڵه‌بانى‬ ‫له‌سه‌ره‌‪ .‬له‌الیه‌کى ت��ره‌وه‌ سه‌رچاوه‌یه‌ک‬ ‫له‌سه‌رکردایه‌تى یه‌کێتى ئه‌وه‌ده‌خاته‌روو‪،‬‬ ‫ئێستا ک �ه‌س ناتوانێت له‌ قسه‌ى جه‌الل‬ ‫تاڵه‌بانى ده‌رب��چ��ێ��ت‪ ،‬چونکه‌ پێمانوای ‌ه‬ ‫ده‌ب��ێ��ت ره‌چ����اوى ب���ارودۆخ���ى م��ام ج �ه‌الل‬ ‫بکرێت‪.‬‬ ‫ل�ه‌ب��اره‌ى هه‌ڵوێستى ک��ۆس��ره‌ت ره‌س��وڵ‬ ‫ع �ه‌ل��ى س���ه‌رچ���اوه‌ک���ه‌ى س �ه‌رک��ردای �ه‌ت��ى‬ ‫یه‌کێتى وتى‪ ،‬ناوبراو هه‌ڵوێستى جیاوازى‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬له‌به‌ر یه‌کێتی ریزه‌کانی یه‌کێتی‬ ‫خۆی راگرتووه‌‪.‬‬ ‫س�ه‌رچ��اوه‌ک�ه‌ى (چ�ه‌ت��ر) ئاماده‌نه‌بوو‪،‬‬ ‫چۆنێتى راگ��رت��ن��ى ک��ۆس��ره‌ت ره‌س���وڵ‪،‬‬ ‫ئاشکرابکات ته‌نها ئ �ه‌وه‌ى درک��ان��د ک ‌ه‬ ‫هه‌ڵوێستى ن��اوب��راو ب��ۆ ئ��ه‌م ب��ارودۆخ � ‌ه‬ ‫جیاوازه‌‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کى ت��ره‌وه‌ سه‌رچاوه‌یه‌ک له‌نێو‬ ‫پ��ارت��ى دی��م��وک��رات ئ����ه‌وه‌ى خ��س��ت �ه‌روو‪،‬‬ ‫یه‌کێتى ناتوانێت به‌بێ پارتى هه‌نگاوبنێت‬ ‫و ئ �ه‌م �ه‌ش ب �ه‌ب��ڕی��ارى ج���ه‌الل تاڵه‌بانى‪،‬‬ ‫سکرتێرى گشتى یه‌کێتى‪ ،‬بووه‌ له‌وکاته‌ى‬ ‫له‌گه‌ڵ «ک��اک مه‌سعود کۆبوونه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌نجامداوه‌»‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌که‌ى نێو پارتى بۆ (چه‌تر)‬ ‫ئاماژه‌ى ب�ه‌وه‌ش��دا‪ ،‬پێشتر پارتى فشارى‬ ‫خسته‌بووه‌ سه‌ر یه‌کێتى بۆئه‌وه‌ى کۆتایى‬ ‫به‌و کێشانه‌ى سلێمانى بهێنێت‪.‬‬ ‫به‌پێى زانیاریه‌کانى (چه‌تر) باڵى جه‌الل‬ ‫تاڵه‌بانى به‌ باڵى کۆسره‌ت ره‌سوڵیان وتووه‌‪،‬‬ ‫یه‌کێتى چیتر باجى دیموکراسى نادات‬ ‫ده‌بێت خۆپیشاندانه‌کان وه‌ک چ��ۆن ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر نیه‌ له‌سلێمانیش کۆتاى پێبهێنرێت‪.‬‬ ‫ل�ه‌ن��ێ��و ب �ه‌رپ��رس��ان��ى یه‌کێتى (چ �ه‌ت��ر)‬ ‫زانیویه‌تى جگه‌ له‌باڵى ته‌واوى کۆسره‌ت‬ ‫ڕه‌س��وڵ هه‌ریه‌که‌ له‌ (ئارێز عه‌بدواڵ و‬ ‫ئاسۆ ئه‌ڵمانى و فه‌رید ئه‌سه‌سه‌د) ک ‌ه‬ ‫ئه‌ندامى سه‌رکرایه‌تى ئه‌و حزبه‌ن به‌توندى‬ ‫ئ�ه‌و ب��ارودۆخ �ه‌ى یه‌کێتى خوڵقاندویه‌تى‬ ‫ره‌تیده‌که‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫هاوکات له‌نێو په‌رله‌مانتارانى یه‌کێتیش‬ ‫بۆچوونى جیا له‌سه‌ر ئه‌و بارودۆخه‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫(چه‌تر) هه‌وڵیدا ناوى ئه‌و په‌رله‌مانتارانه‌ى‬

‫یه‌کێتى وه‌ربگرێت که‌ به‌م دۆخه‌ى یه‌کێتى‬ ‫رازى ن��ی��ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم ته‌نها ن���اوى (خه‌لیل‬ ‫عوسمان و د‪.‬دانا سه‌عید سۆفى و سه‌ید‬

‫شۆڕش و تارا عه‌بدولره‌زاق و د‪.‬سه‌روه‌ر‬ ‫عه‌بدولره‌حمان‪ ،‬ئیسماعیل مه‌حمود)‬

‫راپۆرت‬ ‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/2/5 - 2011/4/25‬‬

‫‪3‬‬

‫«مه‌سعود بارزانى و جه‌الل‬ ‫تاڵه‌بانى له‌ به‌کارهێنانى هێز‬ ‫سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون و ته‌نها دیمه‌نى‬ ‫کوردستانیان ناشرین کرد»‬ ‫ل ‌ه (‪)17‬ی شوباته‌وه‌‬ ‫• له‌ رۆژی (‪/17‬شوبات) یه‌که‌مین خۆپیشاندان ده‌ستپێکرد و که‌سێک‬ ‫کوژرا و(‪ )50‬که‌سیش بریندار بوون‪.‬‬ ‫• له‌ رۆژی (‪/19‬شوبات) که‌ناڵی نالیا سوتێندرا‪.‬‬ ‫• ژماره‌ی برینداره‌کان له‌ رۆژی (‪/20‬شوبات) گه‌یشته‌ (‪ )150‬بریندار و‬ ‫دوو کوژراو‪.‬‬ ‫• له‌ رۆژی (‪ /24‬شوبات) راگه‌یه‌ندرا که‌ بڕیاری ده‌ستگیرکردنی‬ ‫تاوانبارانی رووداوه‌که‌ی (‪17‬ی شوبات) ده‌رچووه‌‪.‬‬ ‫• له‌ رۆژی (‪/25‬شوبات) خۆپیشاندان سه‌رجه‌م شارو شارۆچکه‌کانی‬ ‫گرته‌وه‌ و له‌ هه‌ولێریش ره‌وشێکی ئه‌منی توند گیرایه‌ به‌ر بۆ رێگرتن له‌‬ ‫خۆپیشاندان و چه‌ند که‌سێکیش ده‌ستگیر کران���.‬‬ ‫• له‌ رۆژی (‪/27‬شوبات) ژماره‌ی کوژراوه‌کان گه‌یشته‌ هه‌شت که‌س‪.‬‬ ‫• شه‌وی (‪/6‬مارس) چادره‌کانی مانگرتوانی خۆپیشانده‌رانی سلێمانی‬ ‫سوتێندرا‪.‬‬ ‫• په‌رله‌مانتارانی ئۆپۆزسیۆن بایکۆتی دانیشتنی ئاساییان کرد و‬ ‫رایانگه‌یاند تا ئه‌و کاته‌ی په‌رله‌مان له‌ سه‌ر داخوازی و کێشه‌کانی هه‌رێمی‬ ‫کوردستان قسه‌نه‌کات ناچینه‌ هۆڵی په‌رله‌مانه‌وه‌‪.‬‬ ‫• له‌ رۆژی (‪/3‬مارس) له‌ راگه‌یه‌ندراوێکی هاوبه‌شدا هه‌رسێ الیه‌نی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن پڕۆژه‌یه‌کی (‪ )22‬خاڵیان باڵوکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫• له‌ سه‌ره‌تای مانگی نیسان هه‌رسێ الیه‌نی ئۆپۆزسیۆن بایکۆتی‬ ‫دانیشتنه‌ ئاساییه‌کانی په‌رله‌مانیان کرد‪.‬‬ ‫• له‌ رۆی (‪/18‬نیسان) که‌ ماوه‌ی دوو مانگ به‌سه‌ر خۆپیشاندانه‌کاندا‬ ‫تێپه‌ڕی ئاڵۆزی له‌نێوان خۆپیشانده‌ران و هێزه‌ ئه‌منیه‌کان روویدا و له‌ ئه‌نجامدا‬ ‫(‪)99‬که‌س بریندار بوون‪.‬‬ ‫• کۆی گشتی برینداره‌کان له‌ماوه‌ی ئه‌و دوو مانگه‌دا گه‌یشته‌ (‪)450‬‬ ‫بریندار‪.‬‬ ‫• رۆژی شه‌ممه‌ دواین گه‌نج له‌ نه‌خۆشخانه‌ گیانی سپارد و کۆی گشتی‬ ‫کوژراوه‌کان گه‌یشته‌ (‪ )10‬که‌س‪.‬‬ ‫• لە ماوەی ئەو دوو مانگەدا بە سەدان کەس دەستگیر کران‪.‬‬

‫ی ده‌ستکه‌وت‪ .‬له‌باره‌ى ته‌واوى‬ ‫ئه‌و زانیاریانه‌ى (چه‌تر) سه‌عدى‬ ‫ئه‌حمه‌د پیره‌‪ ،‬ئه‌ندامى مه‌کته‌بى‬ ‫س��ی��اس��ى ی �ه‌ک��ێ��ت��ى‪ ،‬ئ���ام���اژه‌ى‬ ‫به‌وه‌کرد‪ ،‬ئه‌و هێزه‌ى له‌سلێمانی ‌ه‬ ‫س���ه‌ر ب �ه‌پ��ارت��ى ن��ی�ه‌ و پێویست‬ ‫ناکات پارتى ‌هێزى خۆى بهێنێت‬ ‫و سلێمانى پێویستى به‌هێز نیه‌‪.‬‬ ‫ل���ه‌ب���اره‌ى پ��رس��ی��اره‌ک��ان��ى ت��رى‬ ‫(چ��ه‌ت��ر) ن���اوب���راو ئ��ام��اده‌ن �ه‌ب��وو‬ ‫هیچ زانیارییه‌ک بدرکێنێت‪.‬‬ ‫چاودێری سیاسی و رۆژنامه‌نوس‪،‬‬ ‫م �ه‌س��ع��ود ع �ه‌ب��دول��خ��ال��ق وت���ى‪:‬‬ ‫باڵى کۆسره‌ت ڕه‌س��وڵ تائێستا‬ ‫س��ورن له‌سه‌ر هه‌ڵوێستى خۆیان‬ ‫و ی�ه‌ک��ێ��ت��ى ه���ه‌ر ه�ه‌ن��گ��اوێ��ک‬ ‫ب��ن��ێ��ت ق �ه‌ی��ران��ى ن��ێ��وخ��ۆی��ى لێ‬ ‫قوڵتر ده‌بێته‌وه‌‪ .‬ناوبراو وتیشی‬ ‫«جه‌الل تاڵه‌بانى که‌ زاڵه‌ به‌سه‌ر‬ ‫هێزى عه‌سکه‌ری و دژه‌تیرۆر و‬ ‫زانیارى توانى حاڵه‌تى توندوتیژى‬ ‫بچه‌سپێنێت و حه‌ره‌مى دادگا و‬ ‫زانکۆ بشکێنێت و بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ‬ ‫س��ااڵن��ى (‪ )1994‬ک�ه‌ جێگه‌ى‬ ‫سه‌رنجى هه‌موو واڵتانى جیهان‬ ‫بوو»‪.‬‬ ‫مه‌سعود سه‌رسوڕمانى خۆیشى‬ ‫له‌وه‌نیشاندا که‌ د‪.‬به‌رهه‌م ئه‌مه‌ى‬ ‫ل �ه‌م��ام ج���ه‌الل ق��ب��وڵ ک����ردووه‌‪،‬‬

‫چونکه‌ به‌ قبوڵکردنى ئه‌مه‌ گورزێکى‬ ‫ت��رى ل �ه‌خ��ۆی��دا‪ .‬ئ��ه‌و چ��اودێ��ره‌ سیاسی ‌ه‬ ‫ئ�ه‌وه‌ش��ى ئاشکراکرد‪ ،‬ک��ۆس��ره‌ت ره‌س��وڵ‬ ‫له‌گه‌ڵ باڵى خۆیدا کۆبوه‌ته‌وه‌ و پێده‌چێت‬ ‫له‌رۆژانى داهاتوو هه‌ڵوێستێکى تایبه‌تى‬ ‫بنوێنێت و له‌ ئێستاشدا خه‌ڵک بۆخۆى‬ ‫ئاراسته‌ ده‌کات‪.‬‬ ‫مه‌سعود عه‌بدولخالق ئه‌وه‌شى خسته‌روو‪،‬‬ ‫پیالنى مه‌سعود بارزانى و جه‌الل تاڵه‌بانى‬ ‫له‌به‌کارهێنانى هێز سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون‬ ‫و ته‌نها دیمه‌نى کوردستانیان ناشرین‬ ‫کرد‪ ،‬بۆیه‌ پێده‌چێت دواى ئه‌م هه‌فته‌ی ‌ه‬ ‫خۆپیشاندان ده‌ست پێبکاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ�����ه‌و چ�����اودێ�����ره‌ س���ی���اس���ی���ه‌ ه��ێ��م��اى‬ ‫ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ش���ک���رد‪ ،‬ب �ه‌پ��ێ��ى زان��ی��اری �ه‌ک��ان‬ ‫کۆسره‌ت ره‌سوڵ له‌چه‌ند رۆژى داهاتوو‬ ‫رای��ده‌گ�ه‌ی�ه‌ن��ێ��ت پشگیرى خۆپیشاندانى‬ ‫سه‌ربه‌خۆ ده‌ک��ات‪ ،‬چونکه‌ تائێستا باڵى‬ ‫ناوبراو داهاتووى روون نیه‌ له‌نێو یه‌کێتى‪.‬‬ ‫ه��اوک��ات خەلیل ع��وس��م��ان ئه‌ندامى‬ ‫په‌رله‌مانی کوردستان که‌ به‌ نزیک ل ‌ه‬ ‫باڵى کۆسره‌ت ره‌سوڵ ناسراوه‌ هێماى بۆ‬ ‫ئه‌وه‌کرد‪ ،‬هیچ کۆبوونه‌وه‌یه‌ک تائێستا‬ ‫له‌گه‌ڵ کۆسره‌ت ره‌سوڵ نه‌کراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ک��اره‌ک��ان��ى ئێمه‌ ب �ه‌ رێ��ن��م��اى ئ��ه‌و نیه‌‪.‬‬ ‫وتیشى‪ ،‬ره‌نگه‌ هه‌ندێک جار هه‌ڵوێستى‬ ‫ج��ی��ام��ان ه�ه‌ب��ێ��ت ل �ه‌گ �ه‌ڵ ب���راده‌ران���ى تر‬ ‫به‌تایبه‌تى له‌م بارودۆخه‌ى ئێستادا‪ .‬ناوبراو‬ ‫ئ��ام��اده‌ن�ه‌ب��وو زان��ی��ارى ت��ر ل �ه‌ب��اره‌ى باڵى‬ ‫کۆسره‌ت ره‌سوڵ ئاشکرا بکات‪.‬‬

‫کردووه‬ ‫شه‌ش وه‌زاره‌ت دراو ‌ه ب ‌ه ئۆپۆزسیۆن‪ ،‬به‌اڵم داوای هه‌شتیان‬ ‫‌‬

‫«چه‌مکى شۆڕش ل ‌ه باشورى کوردستان بریتییه‌ ل ‌ه چه‌مکى پشت په‌رده‌»‬ ‫ئاماده‌کار‬

‫زانکۆ سه‌ردار‬ ‫به‌گوێره‌ی هه‌ندێک زانیاری‬ ‫تایبه‌ت ب ‌ه (چه‌تر) یه‌کێتی و پارتی‬ ‫پێش ئاڵۆزییه‌کانی ئه‌م دوایی ‌ه‬ ‫رازی بوون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی شه‌ش‬ ‫وه‌زاره‌ت بده‌ن ‌ه ئۆپۆزسیۆن به‌اڵم‬ ‫ئۆپۆزسیۆن داوای هه‌شت وه‌زاره‌تی‬ ‫کردوو ‌ه ک ‌ه دووانیان سیادی بن‪،‬‬ ‫به‌اڵم یه‌کێتی و پارتی ئه‌وه‌یان‬ ‫قبوڵ نه‌کردووه‌‪ .‬چاودێرێکی‬ ‫سیاسیش پێیوای ‌ه «چه‌مکى شۆڕش‬ ‫ل ‌ه باشورى کوردستان بریتی ‌ه‬ ‫له‌چه‌مکى پشت په‌رد ‌ه و ده‌مامک»‪.‬‬

‫ب �‌ه گ���وێ���ره‌ی ه �ه‌ن��دێ��ک زان���ی���اری ل ‌ه‬ ‫س �ه‌رچ��اوه‌ی �ه‌ک��ی ب���اوه‌ڕ پ��ێ��ک��راوه‌و‌ه ده‌س��ت‬ ‫(چه‌تر) که‌وتووه‌‪ ،‬کاتێک ئه‌مریکیه‌کان ‪ n‬ئایا خۆپیشاندانه‌کان ب ‌ه رێکه‌وتنی سیاسی کۆتاییان پێدێت‪ /‬فۆتۆ‪ :‬ئه‌حمه‌د قادر‬ ‫ویستیان ره‌وشی هه‌رێمی کوردستان ئارام‬ ‫بکه‌نه‌و‌ه و کۆتایی ب�ه‌و گرژی‌ه بێت ک ‌ه ک‌ه جگ‌ه له‌و شه‌ش وه‌زاره‌ت‌ه دوو وه‌زاره‌تی ئه‌ندامی مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کگرتوو زانیاریانه‌ش که‌الی ئێوه‌ی‌ه من نه‌مبیستووه‌‪.‬‬ ‫هه‌رێمی کوردستانی گرتووه‌ته‌وه‌‪ ،‬پێشنیاریان سیادیشیان بده‌نێ ک‌ه هه‌ریه‌ک‌ه ل‌ه دارایی وت��ی‪ :‬ل �ه‌ب��اره‌ی ژم���اره‌ی وه‌زاره‌ت �ه‌ک��ان �ه‌و‌ه ئه‌ندامێکی سه‌رکردایه‌تی هه‌مان حزب باس‬ ‫ێ ل �ه‌و باسان ‌ه له‌و‌ه ده‌کات قه‌ناعه‌تم وای‌ه داوایان لێکرابێت‪،‬‬ ‫ک���ردوو‌ه ب��ۆ یه‌کێتی و پ��ارت��ی ت��ا چه‌ند و پێشمه‌رگ‌ه بووه‌‪ ،‬به‌اڵم سه‌رجه‌م ئه‌م قسان ‌ه ل �ه‌و کۆبونه‌وان‌ه هیچ شت ‌‬ ‫وه‌زاره‌تێک بده‌ن ب‌ه هێز‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کان له‌الیه‌ن محه‌مه‌د تۆفیق ره‌حیم‪ ،‬وته‌بێژى نه‌کراوه‌‪ .‬به‌اڵم به‌رپرسی لقی (‪ )21‬پارتی ئه‌حمه‌د کانی‪ ،‬ئه‌ندامی سه‌رکردایه‌تی‬ ‫ئه‌وانیش رازی ب��وون ب‌ه پێشنیاره‌که‌یان و بزووتنه‌وه‌ى گۆڕان‪ ،‬ره‌ت ده‌کرێنه‌و‌ه و پێیوایه‌ دیموکراتی کوردستان‪ ،‬ئ��اری هه‌رسین‪ ،‬پارتی دیموکراتی کوردستان‪ ،‬له‌لێدوانێکیدا‬ ‫ڵ و ئه‌ساسى»نی‌ه و راشیده‌گه‌یه‌نێت ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر ئه‌م‌ه راست بێت به‌بۆچونى ب����ۆ (چ����ه‌ت����ر) وت�����ی «م�����ن ئ���ه‌ن���دام���ى‬ ‫شه‌ش وه‌زاره‌تیانداو‌ه ب‌ه ئۆپۆزسیۆن‪ ،‬به‌اڵم «ئه‌س ‌‬ ‫ل �‌ه ک��ۆب��ون �ه‌وه‌ی ئه‌مریکیه‌کان له‌گه‌ڵ ک‌ه ئه‌مه‌ریکیه‌کان له‌گ‌ه ‌ڵ هه‌مووالیه‌ک من ئ�ه‌و پێداگیریه‌ى ئۆپۆزسیۆن به‌هیچ کۆبونه‌وه‌کان نه‌بووم نازانم داوایان لێکرابێ‌‪،‬‬ ‫ج��ۆرێ��ک ن��ی��ازى رێکه‌وتنى نیه‌‪ .‬ن��اوب��راو به‌اڵم قه‌ناعه‌تموای‌ه ک‌ه داوایان لێکرابێ‌»‬ ‫هێزه‌کانی ئۆپۆزسیۆن ئه‌مریکیه‌کان پێیان دانیشتوون‪.‬‬ ‫هه‌ر سه‌باره‌ت به‌و زانیاریان‌ه ئه‌ندامێکی ل‌ه لێدوانێکیدا ب‌ه (چ�ه‌ت��ر)ی راگه‌یاند‪ :‬ناوبراو راشیگه‌یاند هیچ زانیاریه‌کی له‌سه‌ر‬ ‫وتون ک‌ه یه‌کێتی و پارتی ئاماده‌ن شه‌ش‬ ‫وه‌زاره‌ت��ت��ان بده‌نێ و کۆتایی ب �ه‌م ره‌وش � ‌ه مه‌کته‌بی سیاسی یه‌کگرتووی ئیسالمی بڕواناکه‌م پێویستمان به‌و‌ه هه‌بێت خه‌ڵکى ژم��اره‌ى ئه‌و وه‌زاره‌ت و شتان‌ه نیه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ێ بگه‌یه‌نێت ئه‌و وه‌ک و مه‌بده‌ئی «پارتى و یه‌کێتى ده‌زانم‬ ‫بهێنن‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئۆپۆزسیۆن داوای��ان ک��ردووه‌ ده‌ڵێت دوور‌ه ل‌ه راستیه‌وه‌‪ ،‬سه‌اڵحه‌دین بابه‌کر ده‌ره‌کى په‌یامى یه‌کتریمان پ ‌‬

‫ن���ه‌ک ه���ه‌ر ئ �ه‌م��ڕۆ ه�ه‌ر‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ره‌ت��اى دروستکردنى‬ ‫حکومه‌ت پێمان خۆشبوو‬ ‫ئه‌و حزبانه‌ش ک‌ه رێژه‌یان‬ ‫هه‌ی‌ه له‌په‌رله‌مان به‌شدارى‬ ‫بکه‌ن»‪.‬‬ ‫م�����ح�����ه‌م�����ه‌د ب����ه‌ک����ر‪،‬‬ ‫چاودێرى سیاسى‪ ،‬پێیوایه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌ئێستاشدا شتێکى‬ ‫ێ ده‌رئه‌نجام ئه‌م‬ ‫وه‌ه��ا نه‌ب ‌‬ ‫ه��ێ��زان �‌ه چ ده‌س�����ه‌اڵت چ‬ ‫ئ���ۆپ���ۆزس���ی���ۆن ب��ێ��گ��وم��ان‬ ‫دێ��ن �ه‌و‌ه الى ی �ه‌ک و به‌م‬ ‫شه‌رت و مه‌رجه‌و‌ه یه‌کترى‬ ‫قبو ‌ڵ ده‌ک �ه‌ن و پێشیوای ‌ه‬ ‫«به‌ده‌ره‌جه‌ى یه‌که‌م ئه‌وه‌ى‬ ‫لێره‌دا زه‌ره‌ر ده‌کات ده‌نگ‬ ‫و داخوازییه‌کانى خه‌ڵکه‌»‬ ‫به‌اڵم به‌رپرسێکی یه‌کێتی‬ ‫س �ه‌ع��دى ئ �ه‌ح��م �ه‌د پ��ی��ره‌‪،‬‬ ‫ئه‌و قسان‌ه ره‌تده‌کاته‌و‌ه و ده‌ڵێت «ئێو‌ه ئه‌و‬ ‫مه‌علوماتان‌ه ل‌ه چ باخیره‌یه‌که‌و‌ه ده‌هێنن»‪.‬‬ ‫به‌گوێره‌ی ئه‌و زانیاریانه‌ی سه‌رچاوه‌که‌ی‬ ‫(چه‌تر) ک‌ه نه‌یویست ناوی باڵوبکرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫کاتێک داوای دوو وه‌زاره‌ت‌ه سیادیه‌ک‌ه به‌‬ ‫تاڵه‌بانی و بارزانی ده‌گاته‌و‌ه ئیتر وا تێده‌گه‌ن‬ ‫ک‌ه ئۆپۆزسیۆن ئامانجی رێکه‌وتنی نی ‌ه‬ ‫بۆی‌ه بڕیار ده‌ده‌ن ک‌ه ئه‌و خۆپیشاندانان ‌ه‬ ‫نه‌هێڵدرێت ل‌ه سلێمانی و شه‌وی دووشه‌مم ‌ه‬ ‫ه��ێ��ز ده‌ه��ێ��ن��درێ��ت�‌ه ئ���ه‌و ش���ار‌ه و رێ��گ��ا ل ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان ده‌گیرێت‪ ،‬ئه‌وکات‌ه داوای‬

‫گفتوگۆ ده‌ک���ه‌ن ل �‌ه ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن‪ .‬هه‌ر‬ ‫س �ه‌ب��اره‌ت ب �ه‌و زانیاریان‌ه تۆفیق که‌ریم‪،‬‬ ‫ئ �ه‌ن��دام��ى م�ه‌ک��ت�ه‌ب��ى س��ی��اس��ى کۆمه‌ڵى‬ ‫ئیسالمى‪ ،‬پێیوای‌ه ئ �ه‌و زان��ی��اری��ان�‌ه هیچ‬ ‫بنه‌مایه‌کى راستى نیه‌‪ ،‬وتی‪ :‬دانیشتنمان‬ ‫ک��ردوو‌ه له‌گ‌ه ‌ڵ ئه‌مه‌ریکیه‌کاندا ئه‌ویش‬ ‫هه‌رالیه‌نێکى ئۆپۆزسیۆن به‌جیا‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫به‌راستى نه‌چوینه‌ت‌ه ناو ئه‌و ته‌فاسیالته‌و‌ه‬ ‫و به‌هیچ شێوه‌یه‌ک نه‌ئه‌وان باسى شه‌ش‬ ‫وه‌زاره‌تیان کردو‌ه و نه‌ئێمه‌ش باسى هه‌شت‬ ‫وه‌زاره‌ت��م��ان ک���ردووه‌‪ .‬چ��اودێ��ر‌ه سیاسیه‌ک ‌ه‬ ‫ل �‌ه ب����اره‌ی ش���اردن���ه‌وه‌ی ئ���ه‌م زان��ی��اری��ان � ‌ه‬ ‫وت��ی «م��س��ۆگ�ه‌ر ده‌ش��ارێ��ت��ه‌وه‌‪ ،‬هه‌رچى‬ ‫ه�ه‌وڵ��دان��ێ��ک��ى ده‌س�����ه‌اڵت و ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن‬ ‫ێ هه‌موو ه�ه‌وڵ��دان و سیناریۆکانیان‬ ‫هه‌ب ‌‬ ‫ه�ه‌م��وو ئ �ه‌و تا‌کتیکانه‌ى ک�‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌یه‌کترى به‌کارى ده‌هێنن هێنده‌ى ئه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫سیاسه‌تێکى تاوان‌ه وسیاسه‌تێکى به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫خ��وازى قۆرخکردنى ده‌سه‌اڵت‌ه شتێکى تر‬ ‫نیه‌» محه‌مه‌د به‌کر‪ ،‬ل‌ه قسه‌کانیدا وتیشی‬ ‫«شاردنه‌و‌ه کلتورى ئه‌م هێزانه‌یه‌‪ ،‬هێزێک‬ ‫هه‌میش‌ه ئ��ی��راده‌ى سیاسى ن�ه‌ب��وو خاوه‌نى‬ ‫بڕیارى سیاسى خۆى نه‌بوو دایم‌ه پاشکۆ‬ ‫بوو په‌ناده‌بات‌ه به‌ر شاردنه‌وه‌ى شته‌کان‪ ،‬ئێستا‬ ‫به‌ده‌سه‌اڵت و ئۆپۆزسیۆنیشه‌و‌ه کلتورێکى‬ ‫سیاسى فێربوون ک‌ه مێژووه‌که‌یان بریتی ‌ه‬ ‫ل‌ه ش��اردن�ه‌وه‌‪ ،‬کام هێزه‌یان ک‌ه خۆى زۆر‬ ‫به‌چاکسازیخواز و ئابڕوخواز ده‌زانێ‌‪ ،‬فێرى‬ ‫ێ‬ ‫کلتورى چپه‌چپ بوو‌ه ده‌ستبه‌رداریشى ناب ‌‬ ‫چه‌مکى ش��ۆڕش ل‌ه ب��اش��ورى کوردستان‬ ‫بریتی‌ه له‌چه‌مکى پشت په‌رده‌و ده‌مامک»‪.‬‬


‫راپۆرته‌ هه‌واڵ‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫‪4‬‬

‫«به‌سه‌ربازگه‌کردنى که‌الر به‌رده‌وامه‌»‬

‫نه‌ریمان عه‌بدواڵ‪ :‬گه‌رمیان یه‌کێک له‌و ده‌ڤه‌رانه‌ی ‌ه به‌رپرسێک ب ‌ه‬ ‫ئاره‌زوى خۆى ته‌حه‌کومى تێدا ده‌کات‬

‫که‌الر به‌رده‌وامه‌ و ده‌سه‌اڵت به‌ درێژه‌دان‬ ‫به‌و دۆخه‌ هه‌ڵه‌یه‌کى ستراتیژى ده‌کات‪،‬‬ ‫که‌الر‬ ‫چ��ون��ک �ه‌ ئ����ه‌و دۆخ�����ه‌ ل����ه‌الی����ه‌ن واڵت��� ‌ه‬ ‫په‌یمان ئه‌مین‬ ‫دیکتاتۆره‌کانه‌وه‌ ئه‌زمون ک��راوه‌ و هیچ‬ ‫سودێکیشى نه‌بووه‌»‪.‬‬ ‫وتیشى‪ ،‬هاواڵتیان بۆ هه‌میشه‌ بێده‌نگ‬ ‫دوای خۆپیشاندانه‌کانى مانگى‬ ‫نابن له‌ داخوازییه‌کانیان و ده‌سه‌اڵتیش‬ ‫شوبات‪ ،‬به‌ سه‌ربازگه‌کردنى شار‬ ‫ب�ه‌م ک��اره‌ی ده‌یسه‌لمێنێ ئه‌وده‌سه‌اڵته‌ى‬ ‫و شارۆچکه‌کان‌و بێده‌نگکردنى‬ ‫ل �ه‌ ه �ه‌رێ��م��دا ه �ه‌ی �ه‌ ه��ى خ �ه‌ڵ��ک ن��ی�ه‌ و‬ ‫گه‌نجان‌و هاواڵتیانى ناڕازى‪،‬‬ ‫«درێژه‌دانیش به‌ودۆخه‌ى هه‌یه‌ ده‌سه‌اڵت‬ ‫زۆربه‌ی ناوچه‌کانی هه‌رێمی‬ ‫له‌ مه‌رگى خۆى نزیک ده‌کاته‌وه‌»‪.‬‬ ‫گرته‌وه‌ به‌ تایبه‌تی له‌ گه‌رمیان‪،‬‬ ‫ه���ه‌ر ل���ه‌م���ب���اره‌ی���ه‌وه‌ (ئ�����ارام ج �ه‌م��ال)‬ ‫په‌رله‌مانتارێکیش رایده‌گه‌یه‌نێت‪:‬‬ ‫چ��االک��وان��ى ک��ۆم �ه‌ڵ��گ �ه‌ى م���ه‌ده‌ن���ى ب ‌ه‬ ‫«گه‌رمیان یه‌کێک له‌و ده‌ڤه‌رانه‌ی ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى وت «له‌ ک �ه‌الردا کۆمه‌ڵێک‬ ‫که‌ به‌رپرسێک به‌ ئاره‌زوى خۆى‬ ‫گه‌نجى چ��االک ه��ه‌ن‪ ،‬ده‌س�ه‌اڵت��ی��ش ل ‌ه‬ ‫ته‌حه‌کومى تێدا ده‌کات له‌ رێگه‌ى‬ ‫رێ��گ �ه‌ى ک��اره‌ک��ت �ه‌ر‌ه س�ه‌رب��ازی�ه‌ک��ان��ی�ه‌و‌ه‬ ‫به‌رکارهێنانى هێزه‌وه‌»‪.‬‬ ‫(ب�ه‌خ��ت��ی��ار ره‌ش��ی��د) ئ�ه‌ن��دام��ى گروپی ده‌ی����ه‌وێ س��ن��وره‌ک�ه‌ ک��ۆن��ت��رۆڵ ب��ک��ات‌ و‬ ‫(‪25‬ى شوبات) له‌مباره‌یه‌وه‌ به‌ (چه‌تر) رێگه‌ له‌ چاالکیه‌ مه‌ده‌نیه‌کان بگرێ‪،‬‬ ‫ى راگه‌یاند «دۆخى به‌ سه‌ربازگه‌کردنى ئه‌وه‌ش داهاتویه‌کى باشی نابێ‌و پاڵ ب ‌ه‬

‫گه‌نجانه‌وه‌ ده‌ن��ێ به‌ ئاراسته‌یه‌کدا بڕۆن‬ ‫که‌ خۆشیان نه‌یانه‌وێ»‪.‬‬ ‫ئارام جه‌مال‪ ،‬پێیوایه‌ «تا ئه‌و کاته‌ى‬ ‫م��رۆڤ �ه‌ گ��وێ��ڕای�ه‌ڵ�ه‌ک��ان��ى ح��زب واز له‌و‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت �ه‌ ده‌هێنن ئ �ه‌ودۆخ �ه‌ى ک�ه‌ هه‌ی ‌ه‬ ‫ب �ه‌رده‌وام��ى ده‌بێت ‌و پێى باشه‌ بیر له‌و‌ه‬ ‫بکرێته‌وه‌ ژم��اره‌ی �ه‌ک��ى زۆرت���رى خه‌ڵک‬ ‫بهێنرێن ‌ه س �ه‌ر شه‌قامه‌کان ب��ۆئ �ه‌وه‌ى ب ‌ه‬ ‫هه‌وڵى هه‌موو الیه‌ک گۆڕانکارى دروست‬ ‫بێت»‪.‬‬ ‫هاوکات (نه‌ریمان عه‌بدواڵ) ئه‌ندامى‬ ‫ه که‌الر بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی خۆپیشانده‌ران ‪ /‬فۆتۆ‪:‬‬ ‫لیژنه‌ى ئاسایش‌و ن��اوخ��ۆ و ئه‌نجومه‌نى ‪ n‬هێزێکی چه‌کدار ل ‌‬ ‫خۆجێییه‌کانى په‌رله‌مانى کوردستان له‌سه‌ر‬ ‫لیستى گ���ۆڕان ب�ه‌ (چ �ه‌ت��ر)ى راگه‌یاند هێشتا فێرى ئه‌و‌ه نه‌بوون‌و هه‌ر به‌ ئاره‌زوى سه‌رۆکى حکومه‌ت‌و سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێم‬ ‫«جواڵندنى هێز به‌ تایبه‌ت پێشمه‌رگه‌ ده‌بێت خۆیان ده‌جوڵێنه‌وه‌ و گه‌رمیانیش یه‌کێک ‌و په‌رله‌مانه‌ و ده‌بێت سنورێک بۆ ئه‌و‬ ‫ته‌نها بۆ پاراستنى سنوره‌کانى هه‌رێمى له‌و ده‌ڤه‌رانه‌یه‌ که‌ به‌رپرسێک به‌ ئاره‌زوى مامه‌ڵه‌یه‌ دابنێت‪.‬‬ ‫ج��ێ��گ��ه‌ی ب���اس���ه‌ (‪)25‬ى ش��وب��ات��ى‬ ‫کوردستان بێت‪ ،‬نه‌ک بۆ سه‌رکوتکردنى خۆى ته‌حه‌کومى تێدا ده‌کات»‪.‬‬ ‫به‌ بڕواى ئه‌و په‌رله‌مانتاره‌ کۆتاییهێنان راب�������ردوو ژم����اره‌ی����ه‌ک ل���ه‌ گ �ه‌ن��ج��ان��ى‬ ‫خۆپیشانده‌ران‌ و به‌ سه‌ربازگه‌کردنى شار و‬ ‫شارۆچکه‌کان‪ ،‬به‌اڵم ده‌سه‌اڵتدارانى ئێم ‌ه ب���ه‌و دۆخ����ه‌ى ه �ه‌ی �ه‌ ئ��ه‌رک��ى س�ه‌رش��ان��ى ک���ه‌الر خۆپیشاندانێکیان رێکخست ‌و‬

‫یاد ‌ه نه‌ته‌وه‌ییه‌کان ل ‌ه ده‌ستى حزب ده‌رده‌هێنرێن‬

‫گه‌نجانى که‌سوکاری ئه‌نفالکراو ئیتر رێگ ‌ه ناده‌ن بیره‌وه‌رى‬ ‫ئه‌نفال بکرێـت ‌ه یادێکى حزبی‬

‫چه‌تر‬ ‫دلێر عه‌بدولڕه‌حمان‬

‫گه‌نجانى که‌سوکار ئه‌نفالکراو‬ ‫باس له‌وه‌ ده‌که‌ن‪ ،‬به‌هۆى ئه‌وه‌ى‬ ‫هه‌موو ساڵێک بیره‌وه‌رى ئه‌نفال‬ ‫به‌ حزبى کراوه‌‪ ،‬ئیتر رێگه‌ ناده‌ن‬ ‫ئه‌و سیاسه‌ته‌ به‌رده‌وام بێت‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ش ئه‌مساڵ له‌ گه‌رمیان و‬ ‫زۆربه‌ى ناوچه‌کانى تر له‌ ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫حزبه‌که‌کانى ده‌سه‌اڵت یادى‬ ‫مه‌رگه‌ساتى ئه‌نفالیان کرده‌وه‌‪.‬‬

‫(ئه‌نوه‌ر حه‌مه‌الو) که‌ دایک ‌و باوک‬ ‫‌و چوار خوشک‌و دوو براى ئه‌نفالکراون ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند «به‌ڵێنه‌ بێ کرداره‌کانى‬ ‫حکومه‌ت له‌ به‌دادگایی گه‌یاندنى جاش‬ ‫‌و م��وس��ت �ه‌ش��اره‌ک��ان‌و ه��ێ��ن��ان�ه‌وه‌ى روف��ات��ى‬ ‫ئه‌نفالکراوه‌کانمان ‌و کردنى ی��اده‌ک�ه‌ ب ‌ه‬ ‫‪ n‬هاواری دایکێکی که‌سوکار ئه‌نفالکراو ‪ /‬فۆتۆ‪ :‬دلێر عه‌بدولڕه‌حمان‬ ‫یادێکى حزبی‪ ،‬واى لێکردوین ئیتر نه‌هێڵین‬ ‫ى راگ�ه‌ی��ان��د «ئێمه‌ ئه‌مساڵ ده‌مانزانى ده‌ستگیرکران»‪.‬‬ ‫ئه‌و یاده‌ به‌ حزبیى بکرێت»‪.‬‬ ‫راشیگه‌یاند «ئێمه‌ نامانه‌وێ بازرگانى‬ ‫وتیشى «له‌ یاده‌کانى ئه‌نفالدا جارێکیتر یاده‌که‌ى ده‌س�ه‌اڵت یادێکى حزبی ده‌بێت‪،‬‬ ‫جیاوازیه‌ حزبیه‌کان ره‌نگ ده‌داته‌وه‌ و گوڵى بۆیه‌ پێشتر پالنمان دانابو بۆئه‌وه‌ى دوور ل ‌ه به‌ خوێنى که‌سوکارمانه‌وه‌ بکرێ‪ ،‬داوامان‬ ‫زه‌رد و سه‌وز ده‌خرێته‌ سه‌ر مه‌زارى شه‌هیدان ده‌ستى حزب‌و ده‌سه‌اڵت ئه‌و یاده‌ بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬نه‌کردوه‌ موچه‌مان زیادبکرێ‌و خانومان بۆ‬ ‫‌و وه‌ک هه‌میشه‌ که‌سوکارى پاشماوه‌ى چونکه‌ که‌سوکاره‌که‌ى ئێمه‌ له‌به‌ر کوردبون دروستبکرێ‪ ،‬له‌ کاتێکدا مافى خۆمانه‌‪،‬‬ ‫ئ �ه‌ن��ف��ال��ک��راوه‌ک��ان ل��ه‌ دواوه‌ى ب �ه‌رپ��رس � ‌ه ئه‌نفالکراون نه‌ک له‌به‌ر ئینتیما بۆ پارتى ته‌نها داوامانکردوه‌ ئه‌و که‌سانه‌ى ده‌ستیان‬ ‫‌و یه‌کێتى ‌و الیه‌نێکى س��ی��اس��ی‪ ،‬ب �ه‌اڵم ل�ه‌ ت��اوان��ى ئه‌نفالدا هه‌یه‌ و ل�ه‌ هه‌رێمى‬ ‫حزبیه‌کان داده‌نرێن»‪.‬‬ ‫ل���ه‌ الی���ه‌ک���ى ت�����ره‌وه‌ وش���ی���ار ک����ه‌الرى‪ ،‬به‌داخه‌وه‌ له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌وه‌ به‌ شێوازێکى کوردستاندان راپێچی دادگا بکرێن»‪.‬‬ ‫وش���ی���ار ک���ه‌ ب�����اوک ‌و م��ام �ه‌ی �ه‌ک��ى‬ ‫ئه‌ندامى ده‌سته‌ى کاتى مه‌یدانى ئاشتى ‌و ناشیرین رێگریمان لێکراو ژماره‌یه‌ک ل ‌ه‬ ‫خوێندکارى دکتۆرا له‌ به‌ریتانیا به‌ (چه‌تر) ئه‌ندامانى ده‌سته‌که‌مان له‌الیه‌ن ئاسایشه‌و‌ه ئه‌نفالکراوه‌ وت��ى «پ��ارت �ه‌ سیاسیه‌کانى‬

‫فه‌رهاد ئه‌حمه‌د‬

‫هه‌ورامان هه‌ڕه‌شه‌ى خۆپیشاندان ده‌کات‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئاسایش رێگر بێت ل ‌ه‬ ‫کردنه‌وه‌ى ته‌له‌فزیۆنێک ب ‌ه شێوه‌زارى هه‌ورامى‬ ‫چه‌تر‬

‫ساالر بیاره‌یى‬ ‫پاش ئه‌وه‌ى وه‌زیرى ناوخۆى‬ ‫حکومه‌تى هه‌رێم ل ‌ه رووى ئه‌منییه‌و ‌ه‬ ‫الرى هه‌بوو ل ‌ه کردنه‌وه‌ى ته‌له‌فزیۆنێک‬ ‫ب ‌ه زمانى هه‌ورامى‪ ،‬رۆژى (‪)4/10‬‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى بیار ‌ه نامه‌یه‌کى‬ ‫پشتگیرى بۆ کردنه‌وه‌ى ته‌له‌فزیۆنه‌ک ‌ه‬ ‫ئاراسته‌ى ئاسایشى سلێمانى کرد‪،‬‬ ‫هاواڵتیانى هه‌ورامانیش هه‌ڕه‌شه‌ى‬ ‫ێ‬ ‫خۆپیشاندان ده‌که‌ن ئه‌گه‌ر رێگرى بکر ‌‬ ‫ل ‌ه کردنه‌وه‌ى تیڤییه‌که‌‪.‬‬

‫رۆژى(‪)2009/7/9‬ک�������ۆم�������ه‌ڵ�������ێ�������ک‬ ‫رۆشنبیرى ه �ه‌ورام��ان ب‌ه ب�ه‌ش��دارى زیاتر ل ‌ه‬ ‫(‪ )600‬که‌سایه‌تى و رۆشنبیرى ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫کۆنفرانسێکیان ل‌ه ژێر ناونیشانى (وه‌رزێک‬ ‫بۆ نوێبونه‌وه‌‪ ،‬روانینێک بۆ ئاینده‌) به‌ست و‬ ‫ل‌ه رێى دابه‌شکردنى فۆرمى راپرسییه‌و‌ه به‌سه‌ر‬ ‫به‌شداربواندا به‌وه‌ى‪ ،‬تا چه‌ند که‌ناڵێکى ده‌نگى‬

‫و ره‌نگى ب‌ه ش��ێ��وه‌زارى ه �ه‌ورام��ى ده‌توانێت‬ ‫خزمه‌ت ب‌ه بوار‌ه جۆر به‌جۆره‌کانى رۆشنبیرى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى خه‌ڵکى هه‌ورامان بکات‪ ،‬پاش‬ ‫ئه‌و‌ه و ل‌ه به‌روارى (‪ )2009/8/11‬راپرسییه‌ک ‌ه‬ ‫(‪)%90‬ى ده‌نگیان ب‌ه کردنه‌وه‌ى که‌ناڵه‌که‌دا‪.‬‬ ‫ل����ه‌دواى ئ����ه‌وه‌و‌ه ئ �ه‌م کۆمه‌ڵ‌ه رۆشنبیر‌ه‬ ‫سه‌باره‌ت ب‌ه کردنه‌وه‌ى تیڤیه‌ک ب‌ه ناوى (ژیوا)‬ ‫ل‌ه ش��ارى سلێمانى نوسراوێکیان ل�ه‌ب�ه‌روارى‬ ‫(‪ )2010/1/18‬ئاراسته‌ى به‌رێوه‌به‌رایه‌تى‬ ‫گشتى راگه‌یان��ن کرد‪ ،‬ئه‌ویش ل‌ه هه‌مان رۆژدا‬ ‫ب‌ه ژمار‌ه (م‪ )115/‬داوای ل‌ه وه‌زاره‌تى رۆشنبیرى‬ ‫و الوان کرد‪ ،‬هه‌مان نوسراویش ل‌ه هه‌مان به‌روار‬ ‫و ب‌ه ژم��ار‌ه (‪ )8/2/595‬ئاراسته‌ى وه‌زاره‌ت��ى‬ ‫ناوخۆ کرا‪ ،‬دواجار و له‌به‌روارى (‪)2010/6/13‬‬ ‫ب‌ه ژمار‌ه (‪ )14209‬وه‌زاره‌ت��ى ناوخۆ وه‌اڵمى‬ ‫وه‌زاره‌تى رۆشنبیرى و الوان ده‌داته‌و‌ه ک‌ه «له‌‬ ‫روى ئه‌منییه‌و‌ه الری��ی��ان هه‌ی‌ه س �ه‌ب��اره‌ت ب ‌ه‬ ‫مۆڵه‌ت پێدانى که‌ناڵى ته‌له‌فزیۆنى ب‌ه ناوى‬ ‫(ژیوا ‪.»)TV‬‬ ‫(ئ �ه‌م��ی��ن ح��اج��ى زه‌ڵ���م���ى) س �ه‌رن��وس �ه‌رى‬

‫رۆژنامه‌ى (ژیوا) و یه‌کێ له‌و رۆشنبیرانه‌ى‬ ‫ک‌ه له‌هه‌وڵدان بۆ کردنه‌وه‌ى ئه‌و ته‌له‌فزیۆن ‌ه‬ ‫ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ ،‬ئه‌وان چه‌ند ساڵێک ‌ه‬ ‫ل‌ه هاتوچۆى کردنه‌وه‌ى ئه‌و تیڤییه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئاسانکارییان بۆ ناکرێت و بیانوى جۆراوجۆریان‬ ‫ل �ه‌الی �ه‌ن ده‌س���ه‌اڵت���ه‌و‌ه ب��ۆ ده‌ه��ێ��ن��رێ��ت�ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫وت��ی��ش��ى»(‪ )2011/4/10‬ب‌ه ژم��ار‌ه تایبه‌ت‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى بیار‌ه بۆ ئ�ه‌و مه‌به‌ست ‌ه‬ ‫نوسراوێکى پشتگیرى بۆ حاکم قادر به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫گشتى ئاسایشى سلێمانى کرد‪ ،‬که‌خۆم بردم‬ ‫و دواتر ئه‌ویش نوسراوه‌که‌ى ئاراسته‌ى به‌شى‬ ‫رامیارى کردو له‌سه‌رى نوسى بۆ کردنه‌وه‌ى‬ ‫تیڤییه‌کى کلتورى و رۆشنبیرى»‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى رون��ک��رده‌و‌ه که‌‪ ،‬پێشتر پشتگیرى‬ ‫چه‌ند که‌سایه‌تییه‌کى حکومى و حزبى ناوچه‌ى‬ ‫هه‌ورامانیان وه‌ک (دکتۆر تاهیر هه‌ورامى)‬ ‫وه‌زیرى ته‌ندروستى و (حه‌مه‌ى حه‌م‌ه سه‌عید)‬ ‫به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ندى نۆى ش��اره‌زوور ب��ردوو‌ه بۆ‬ ‫ئاسایشى سلێمانى ک‌ه ل‌ه پشتگیرییه‌که‌یدا‬ ‫بۆ ئاسایش حه‌مه‌ى حه‌م‌ه سه‌عید نوسیویه‌تى‬

‫«واب��زان��ن ئ �ه‌و تیڤیی‌ه بۆ منى ده‌ک �ه‌ن �ه‌و‌ه و‬ ‫به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ک زه‌مانى ده‌که‌م»‪ .‬ئه‌مین‬ ‫حاجى ئه‌وه‌شى بیر هێنایه‌و‌ه که‌‪ ،‬ساڵى رابردو‬ ‫بۆ ئه‌و مه‌به‌ست‌ه وه‌زیرى ناوخۆیان بینیوه‌و پێى‬ ‫وتون‪ :‬ئه‌گه‌ر ئاسایشى سلێمانى رازى بێت ب ‌ه‬ ‫کردنه‌وه‌ى ئه‌و تیڤییه‌‪ ،‬ئه‌وا ئه‌ویش ره‌زامه‌ند‬ ‫ده‌ب �ێ‌‪ ،‬هه‌ر بۆی‌ه ئ �ه‌وان ل‌ه وه‌اڵم��ى وه‌زاره‌ت��ى‬ ‫رۆشنبیرى و الوان وتویان‌ه ل‌ه روى ئه‌منییه‌و‌ه‬ ‫الرییان هه‌یه‌»‪.‬‬ ‫ئه‌مین حاجى ئه‌وه‌شى نه‌شارده‌وه «ئه‌گه‌ر‬ ‫بێت و تا (‪ )5/1‬ئاسایشى سلێمانى ب‌ه ئه‌رێنى‬ ‫وه‌اڵم��م��ان ن���ه‌دات���ه‌و‌ه ئ���ه‌وا خۆپیشاندانێکى‬ ‫جه‌ماوه‌رى ل‌ه هه‌ورامان ساز ده‌که‌ین و چى‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌مان له‌الی‌ه هه‌موویان باڵو ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک‌ه ئێم‌ه به‌ڵێنمان ب‌ه هاواڵتیانى ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫داو‌ه ک‌ه ئه‌و تیڤیی‌ه ده‌که‌ینه‌وه‌»‪.‬‬ ‫چ �ه‌ت��ر ه �ه‌وڵ��ی��دا ب��ۆ وه‌رگ��رت��ن��ى لێدوانى‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى ناحیه‌ى بیار‌ه و به‌شى رامیارى‬ ‫ئاسایشى گشتى سلێمانى‪ ،‬ب �ه‌اڵم وه‌اڵمیان‬ ‫نه‌بوو‪.‬‬

‫ده‌سه‌اڵتیش له‌ رێگه‌ى جواڵندنى هێزێکى‬ ‫س �ه‌رب��ازی �ه‌و‌ه ت�ه‌ق�ه‌ی ل�ه‌ ه��اواڵت��ی��ان کرد‬ ‫و دوو ک �ه‌س شه‌هید و (‪ )30‬که‌سی‬ ‫دیکه‌ش برینداربوون‪ ،‬ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ى‬ ‫به‌سه‌ربازگه‌کردنى گه‌رمیان و به‌تایبه‌تى‬ ‫که‌الر تا هه‌نوک ‌ه به‌رده‌وامه‌‪.‬‬

‫خه‌ڵکى عه‌ربه‌ت واژو بۆ البردنى‬ ‫سه‌رۆکى شاره‌وانى کۆده‌که‌نه‌وه‌‬ ‫عه‌ربه‌ت‬

‫ک���وردس���ت���ان س��ی��اس �ه‌ت��ى ب�ه‌ع��س‬ ‫جێبه‌جێ ده‌ک �ه‌ن ‌و کوردستانیان‬ ‫داب���ه‌ش���ک���ردوه‌ ب �ه‌س �ه‌ر ب��ادی��ن��ى‌و‬ ‫سۆرانى ‌و سلێمانى ‌و هه‌ولێرى ‌و‬ ‫دهۆکى‪ ،‬الى ئێمه‌ هه‌موو ئه‌وان ‌ه‬ ‫کوردستانه‌ و نابێت جیاوازیان تیا‬ ‫بکرێ‪ ،‬ده‌مانه‌وێ ئازاد بژین»‪.‬‬ ‫(ش����ۆڕش م��ح �ه‌م �ه‌د ئ�ه‌م��ی��ن)‬ ‫چاالکوانى کۆمه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نى ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى وت «ئه‌وه‌ى له‌ رابردودا‬ ‫هه‌میشه‌ ده‌س�ه‌اڵت بانگه‌شه‌ى بۆ‬ ‫ده‌کرد له‌ بێ ئینتیمایی گه‌نجان‬ ‫بۆ نیشتمان ‌و بۆنه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کان‪،‬‬ ‫هیچى وانه‌بو به‌ڵکو به‌ پێچه‌وانه‌و‌ه‬ ‫روداوه‌ک�������ان�������ى ئ�����ه‌م دوای����ی����ه‌ى‬ ‫کوردستان سه‌لماندى که‌ گه‌نجان‬ ‫له‌ به‌رپرسه‌کان زیاتر به‌ ته‌نگ‬ ‫نیشتمانه‌که‌یانه‌وه‌ دێن»‪.‬‬ ‫به‌ ب��ڕواى ن��اوب��راو ئ�ه‌و هه‌نگاوه‌ى‬ ‫گه‌نجان ناویانه‌ له‌ ده‌رهێنانى بۆن ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌ییه‌کان له‌ ده‌ستى حزب ئومێد به‌خش ‌ه‬ ‫و سه‌رکه‌وتنى مسۆگه‌ره‌‪.‬‬ ‫ئه‌مین ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا «رێگریه‌کانى‬ ‫ده‌س����ه‌اڵت ل �ه‌ ی��ادک��ردن �ه‌وه‌ ناحزبیه‌کانى‬ ‫گه‌نجان بۆ ترسی ده‌س �ه‌اڵت ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫له‌ شۆڕشى گه‌نجان‪ ،‬ده‌رهێنانى ئیراده‌ى‬ ‫م��ی��ل��ل�ه‌ت ل��ه‌ ده‌س��ت��ى ح��زب �ه‌ک��ان ئ���ه‌وه‌ش‬ ‫مه‌رگى ئه‌و حزبانه‌ ده‌گه‌یه‌نێ بۆیه‌ رێگرى‬ ‫لێده‌که‌ن»‪.‬‬

‫دلێر عه‌بدولڕه‌حمان‬

‫هاواڵتیانى شارۆچکه‌ى عه‌ربه‌ت‬ ‫ده‌ستیان ب ‌ه کۆکردنه‌وه‌ى واژو‬ ‫کردووه‌‪ ،‬بۆ البردنى سه‌رۆکى‬ ‫شاره‌وانى‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب ‌ه هۆکارى‬ ‫ئه‌وه‌ى «نه‌یتوانیو ‌ه خزمه‌تى‬ ‫ناحیه‌که‌یان بکات» و سه‌رۆکى‬ ‫شاره‌وانیش ده‌ڵێت‪ :‬ئه‌وانه‌ى واژو‬ ‫کۆده‌که‌نه‌و ‌ه خۆیان زیاده‌ڕه‌ویان‬ ‫کردووه‌‪.‬‬

‫(که‌مال عومه‌ر) یه‌کێک‌ه له‌وانه‌ى ب ‌ه‬ ‫کۆکردنه‌وه‌ى واژوه‌ک���ان هه‌ستاو‌ه تایبه‌ت‬ ‫ب‌ه (چه‌تر) وتى‪« :‬ئێم‌ه وه‌ک دانیشتوانى‬ ‫عه‌ربه‌ت هه‌ستاین ب‌ه کۆکردنه‌وه‌ى واژو بۆ‬ ‫البردنى سه‌رۆکى شاره‌وانى‪ ،‬بۆی‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫چه‌ند هاوڕێیه‌کى سه‌رۆکى شاره‌وانیه‌و‌ه‬ ‫ته‌کلیفێکى زۆرمان لێکرا و هه‌ندێکمانیان‬ ‫په‌شیمان ک��رده‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌شێکى زۆرمان‬ ‫ئێستاش ب �ه‌رده‌وام��ی��ن ل �‌ه ک��ۆک��ردن �ه‌وه‌ى‬ ‫واژوکان ژماره‌یه‌کى زۆرمان کۆکردۆته‌وه‌و‬ ‫هاواڵتیانیش ده‌ست خۆشیمان لێده‌که‌ن بۆ‬ ‫ئه‌م کاره‌و پشتیوانیان بۆ ده‌ربڕیوین»‪.‬‬

‫وتیشى‪ :‬ل‌ه هه‌وڵى ئ �ه‌وه‌دای��ن واژوک��ان‬ ‫بده‌ین‌ه ده‌ست سه‌رۆکى حکومه‌ت‪ ،‬سه‌رۆکى‬ ‫ش���اره‌وان���ى ک�ه‌م��ت�ه‌رخ�ه‌م�‌ه ل �‌ه چ��اودێ��رى‬ ‫جێبه‌جێکردنى پرۆژه‌کان و نه‌یتوانیو‌ه وه‌ک‬ ‫سه‌رۆکى شاره‌وانى ب‌ه کارى خۆى هه‌ستێت‪،‬‬ ‫بۆی‌ه داواى البردنى ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌رام��ب �ه‌ری��ش��دا (ه��ێ��رش محه‌مه‌د)‬ ‫سه‌رۆکى شاره‌وانى عه‌ربه‌ت ل‌ه لێدوانێکدا‬ ‫تایبه‌ت ب‌ه (چه‌تر)ی راگه‌یاند‪« :‬ئه‌وانه‌ى‬ ‫ب‌ه کۆکردنه‌وه‌ى واژوک��ان بۆ البردنى من‬ ‫هه‌ستاون‪ ،‬به‌رژه‌وه‌ندى تایبه‌تی خۆیان هه‌ی ‌ه‬ ‫له‌م ک��اره‌دا و هیچ ئامانجێکى رونیشیان‬ ‫نیی‌ه ب��ۆ خزمه‌تى شارۆچکه‌که‌‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫کاتێک تۆ واژو کۆده‌که‌یته‌و‌ه بۆ البردنى‬ ‫که‌سێک بڵێى له‌به‌ر ئه‌م شتانه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌وان هیچیان دیار نییه‌‪.‬‬ ‫ل �‌ه درێ�����ژه‌ى قسه‌کانیشیدا ده‌ڵ��ێ��ت‪:‬‬ ‫«ئ���ه‌وان���ه‌ی ب �‌ه ک��ۆک��ردن��ه‌وه‌ى واژوک����ان‬ ‫هه‌ستاون خه‌ڵکى تیای‌ه زیاده‌ڕه‌وى (ته‌جاوز)‬ ‫ی کردووه‌‪ ،‬ئێستا سکااڵى دادگاى له‌سه‌ره‌‪،‬‬ ‫ئ���ه‌وان چه‌ندیان ک��ۆک��ردۆت �ه‌و‌ه ب��ۆ ئ �ه‌وه‌ى‬ ‫من الببه‌ن‪ ،‬من ئه‌توانم چ��وار ئه‌وه‌ند‌ه بۆ‬ ‫پشتیوانى خۆم کۆبکه‌مه‌وه‌»‪.‬‬

‫یه‌کگرتوو‪ :‬ده‌سه‌اڵت رێ ل ‌ه توندوتیژى‬ ‫نه‌گرێت خۆى باجه‌که‌ى ده‌دات‬ ‫چه‌تر‬ ‫فه‌رهاد ئه‌حمه‌د‬ ‫ئه‌ندامێکى مه‌کته‌بى‬ ‫سیاسى یه‌کگرتووى ئیسالمى‬ ‫کوردستان ئاماژه‌ بۆ ئه‌و ‌ه‬ ‫ده‌کات‪ ،‬ئه‌گه‌ر ده‌سه‌اڵت‬ ‫نه‌توانێت ئاسایشى هاواڵتیان‬ ‫بپارێزێت‪ ،‬ئه‌وا خۆى باجه‌که‌ى‬ ‫ده‌دات و له‌که‌دار ده‌بێـت‪،‬‬ ‫له‌باره‌ى ئه‌و هێرشانه‌شى‬ ‫که‌ ده‌کرێته‌ سه‌ریان‪ ،‬ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫ده‌ستدرێژییه‌کان ئیدانه‌ ده‌که‌ین‪.‬‬

‫(هیوا میرزا سابیر) ئه‌ندامى مه‌کته‌بى‬ ‫سیاسى یه‌کگرتووى ئیسالمى‪ ،‬له‌باره‌ى‬ ‫ئه‌و هێرشانه‌ى ماوه‌یه‌که‌ ده‌کرێته‌ سه‌ریان‬ ‫ب �ه‌ (چ �ه‌ت��ر)ى راگ �ه‌ی��ان��د‪« :‬پاراستنى‬ ‫راگ�ه‌ی��ان��دک��ار و باره‌گاکانمان ئه‌رکى‬ ‫ده‌س�ه‌اڵت�ه‌‪ ،‬ده‌س �ه‌اڵت ئه‌رکى پاراستنى‬ ‫ه��اواڵت��ی��ان �ه‌ و پێویسته‌ بیانپارێزێت‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ده‌سه‌اڵت نه‌توانێت ڕێ له‌م شتان ‌ه‬ ‫بگرێت خۆى باجه‌که‌ى ده‌دات و عه‌یبدار‬ ‫ده‌بێت»‪.‬‬ ‫وت��ی��ش��ى‪ :‬ئێمه‌ ه��ێ��زێ��ک��ى م�ه‌ده‌ن��ی��ی��ن‬ ‫و ق�ه‌ن��اع�ه‌ت��م��ان ب �ه‌ ت��ون��دوت��ی��ژى نییه‌‪،‬‬ ‫هه‌رکه‌س توندوتیژى به‌رانبه‌ر هاواڵتیان‬ ‫و هێزه‌ مه‌ده‌نیه‌کان به‌کار بێنێت خۆى‬ ‫زی��ان ده‌ک��ات‪ ،‬ئێمه‌ هه‌موو هاواڵتیانى‬

‫ئ �ه‌م هه‌رێمه‌ وه‌ک ی �ه‌ک وای �ه‌ الم��ان‪،‬‬ ‫ده‌ستدرێژى بکرێته‌ سه‌ر هه‌ر که‌سێک‬ ‫ئیدانه‌ى ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫راشیگه‌یاند‪ :‬ئێمه‌ که‌س تۆمه‌تبار‬ ‫ناکه‌ین‪ ،‬به‌اڵم پێویسته‌ ده‌سه‌اڵت و الیه‌ن ‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌کان ئه‌رکى خۆیان ببینن‪.‬‬ ‫س���ه‌ب���اره‌ت ب �ه‌ ب���ه‌دواداچ���ون���ى الی�ه‌ن� ‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌کان له‌ ئاسایش و پۆلیسیش‬ ‫ده‌ڵێت‪« :‬ئێمه‌ هه‌رشتێک بێت الیه‌نى‬ ‫په‌یوه‌ندیدارى لێ ئ��اگ��ادار ده‌که‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫ب����ه‌اڵم ب���ه‌ داخ������ه‌وه‌ ت���ا ئ��ێ��س��ت��ا الی �ه‌ن � ‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندیداره‌کان زۆر له‌و شتانه‌ ناپرسنه‌و‌ه‬ ‫و به‌ دوایدا ناڕۆن»‪.‬‬ ‫ل �ه‌ وه‌اڵم���ى پرسیارێکیشدا ئ�ه‌گ�ه‌ر‬ ‫رووداوى ده‌س���ت���درێ���ژی���ک���ردن���ه‌ س���ه‌ر‬ ‫باره‌گاکانتان په‌ره‌ بسه‌نێت چى ده‌که‌ن‪،‬‬ ‫رایگه‌یاند‪« :‬ئێمه‌ به‌رده‌وام ده‌بین له‌سه‌ر‬ ‫هه‌ڵوێستى مه‌ده‌نى خۆمان‪ ،‬کارکردن بۆ‬ ‫سه‌روه‌رى یاسا و کارکردن بۆ دادپه‌روه‌رى‬ ‫و هه‌وڵدان بۆ چه‌سپاندنى مافى هاواڵتى‬ ‫به‌ شێوه‌ى هێمنانه‌ و شارستانیانه‌»‪.‬‬ ‫پێویسته‌ بوترێ ماوه‌یه‌که‌ ته‌قه‌ ل ‌ه‬ ‫ب��اره‌گ��اک��ان��ى ی �ه‌ک��گ��رت��ووى ئیسالمى‬ ‫ده‌کرێت و رۆژنامه‌وانه‌کانیان ده‌ستگیر‬ ‫ده‌کرێن‪ ،‬خوشکانى یه‌کگرتووش ئه‌وه‌یان‬ ‫خستۆته‌ڕوو شه‌وى (‪ )4/22‬له‌ هێرشێکدا‬ ‫زیاتر له‌ (‪ )16‬فیشه‌ک به‌ر باره‌گاکه‌یان‬ ‫که‌وتووه‌‪.‬‬


‫شێخ ئه‌دهه‌م بارزانى بۆ (چه‌تر)‪:‬‬

‫دیداری‬

‫ئه‌گه‌ر پارتى تاوانباران ل ‌ه هه‌ولێر داڵده‌بدات‬ ‫ئه‌و ‌ه فیتنه‌چیه‌کان ل ‌ه نزیک خۆپیشانده‌ران داڵد ‌ه دراون‬

‫هانا ئازاد‬ ‫له‌دیدارێکیدا له‌گه‌ڵ (چه‌تر) شێخ‬ ‫ئه‌دهه‌مبارزانیئه‌ندامیسه‌رکردایه‌تی‬ ‫پارتی دیموکراتی کوردستان و‬ ‫که‌سێتی دی��اری نێو بارزانییه‌کان‬ ‫ب��اس ل ‌ه ب��ارودۆخ��ی ئه‌مدواییه‌ی‬ ‫هه‌رێمی کوردستان و خۆپیشاندان‬ ‫و ن��اڕه‌زای��ی � ‌ه جه‌ماوه‌رییه‌کانی‬ ‫سنوری سلێمانی ده‌کات و پێشیوای ‌ه‬ ‫الیه‌نه‌کانی ئۆپۆزسیۆن له‌پشتی‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان�ه‌ک��ان�ه‌و ‌ه ب���وون و‬ ‫خه‌ڵکیان بۆهانداوه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬خوێندنه‌وه‌ت بۆ ئه‌م‬ ‫بارودۆخه‌ى ئیستاى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان چۆنه‌‪ ،‬پێت وایه‌‬ ‫ئاراسته‌که‌ى به‌ره‌و کوێ ئه‌روات؟‬

‫ ئێستا ل �ه‌ک��وردس��ت��ان ب�ه‌ت��ای��ب�ه‌ت ل ‌ه‬‫پارێزگاى سلێمانى ب��ارودۆخ��ێ��ک هاتۆت ‌ه‬ ‫ئ���اراوه‌‪ ،‬ک‌ه ئ��ه‌وه‌ى هه‌ی‌ه ل�ه‌وش��ار‌ه جێگه‌ى‬ ‫هه‌ڵوه‌ست‌ه ل �ه‌س �ه‌رک��ردن �ه‌‪ ،‬م��ن خۆشحاڵم‬ ‫میلله‌ت گه‌یشتبێت‌ه ئه‌و ئاسته‌ى داواى مافى‬ ‫خۆیان بکه‌ن یان په‌نج‌ه بخه‌ن‌ه سه‌ر هه‌ڵه‌کان‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ى ل‌ه سلێمانى ده‌بینرێت خۆپیشاندانێکى‬ ‫جه‌ماوه‌رى نه‌بو زیاتر ل‌ه نیوه‌ى سه‌ر به‌الیه‌نى‬ ‫سیاسى ئۆپۆزسیۆن بوون گۆران و یه‌کگرتوو‬ ‫و ک��ۆم �ه‌ڵ له‌پشتى ئ �ه‌و خۆپیشاندانان ‌ه‬ ‫بوون و به‌ناوى جه‌ماوه‌ره‌و‌ه قسه‌یان ده‌کرد‪،‬‬ ‫هۆکارى سه‌رهه‌ڵدانى ئه‌و بارودۆخ‌ه بۆ ئه‌و‌ه‬ ‫ده‌گه‌رێته‌و‌ه ک‌ه له‌هه‌ڵبژاردنه‌کانى پێشوو‬ ‫ئۆپۆزسیۆن نه‌یان توانى بگه‌ن‌ه ده‌سه‌اڵت و‬ ‫ویستیان له‌و ڕێگه‌یه‌و‌ه به‌نا یاسایى بگه‌ن ‌ه‬ ‫کورسى ده‌سه‌اڵت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پارتى به‌پاڵه‌وانى‬ ‫یه‌که‌مى سه‌رهه‌ڵدانى ئه‌م‬ ‫بارودۆخ ‌ه ده‌زانرێت و توندیش به‌‬ ‫هه‌ڵوێسته‌کانیه‌و ‌ه دیاره‌؟‬

‫ له‌کوێ هه‌ڵوێسته‌کانى پارتى توندوتیژى‬‫پ��ێ��وه‌دی��اره‌‪ ،‬جگ‌ه ل �ه‌ه �ه‌وڵ��دان��ى پ��ارت��ى بۆ‬ ‫هێورکردنه‌وه‌ى‬

‫ب��اروۆخ �ه‌ک �ه‌؟ ئ �ه‌و نائارامیه‌یى هه‌ی‌ه ل ‌ه‬ ‫ناوچه‌یه‌ک نی‌ه ل‌ه ژێر ده‌ستى پارتى دابێت‪،‬‬ ‫ل‌ه ب��وارى جێبه‌جێ کردندا دوناوچ‌ه هه‌ی ‌ه‬ ‫سلێمانى ئه‌و ناوچه‌یه‌ی‌ه ک‌ه له‌ژێر ده‌ستى‬ ‫یه‌کێتیه‌‪ ،‬لقى چ��وار ئه‌وکاتى له‌سلێمانى‬ ‫دانرا ب‌ه شه‌رمه‌و‌ه کاروخه‌باتى خۆى ده‌کرد‬ ‫ته‌نانه‌ت شوێنى باره‌گاکه‌ى ب‌ه ته‌وافق دانراو‌ه‬ ‫له‌نێوان پارتى و یه‌کێتى‪ ،‬ئه‌و توندوتیژیه‌ى‬ ‫ل‌ه (‪17‬ى شوبات) روویدا به‌هۆى گۆرینى‬ ‫ئاراسته‌ى خۆپیشاندانه‌که‌و‌ه بووه‌‪ ،‬سلێمانى‬ ‫پارێزگار و مه‌ڵبه‌ند و بیناى یه‌کێتى لێی ‌ه‬ ‫به‌اڵم بۆچى به‌رد له‌باره‌گاى پارتى گیرا ک ‌ه‬ ‫هیچ ده‌سه‌اڵتێکى نیه‌‪ ،‬ئه‌وان به‌ئێم‌ه ده‌ڵێن بیان‬ ‫کوژن و سه‌ریان پان بکه‌نه‌و‌ه بیان روخێنن‪،‬‬ ‫بۆی‌ه به‌رگرى له‌خۆکردن مه‌بده‌ئێکى ره‌وای ‌ه‬ ‫له‌هه‌موو ئاین و مه‌زهه‌بێکدا‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬باسى ئه‌وه‌تکرد لقى چوار‬ ‫له‌سلیمانى وه‌ک میوان بوو ‌ه ئایا‬ ‫مه‌به‌ستت ئه‌وه‌ی ‌ه ئه‌و میوان ‌ه رێزى‬ ‫لێنه‌گیراوه‌؟‬

‫ ئه‌گه‌ر ل‌ه چوارچێوه‌یه‌کى ئه‌خاڵقیان ‌ه‬‫وه‌اڵم��ت ب��ده‌م�ه‌و‌ه ده‌ڵێم رێ��ز ل�ه‌و میوانه‌ى‬ ‫سلیمانى نه‌گیرا‪ ،‬چونک‌ه که‌سێک میوانت‬ ‫بێت ده‌بێت پارێزگاریشى لێبکه‌یت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ده‌وترێت پارتى‬ ‫به‌هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى کابینه‌ى‬ ‫شه‌شه‌می حکومه‌ت رازییه‌؟‬

‫ ئ�ه‌م قسه‌ی‌ه له‌شوێنێک هاتوو‌ه ک ‌ه‬‫چه‌ند به‌رپرسێکى پارتى ل‌ه دیمانه‌کانیان‬ ‫ئ��ام��اژه‌ی��ان ب��ۆ ک����ردووه‌‪ ،‬ب��ۆی�‌ه له‌هه‌موو‬ ‫شوێنێک ده‌کرێت حکومه‌ت هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌‪،‬‬ ‫حکومه‌ت شتێک نی‌ه تا ده‌ستکارى نه‌کرێت‬ ‫چونک‌ه ده‌ستوریش رێگه‌ده‌دات گۆڕانکارى‬ ‫ل‌ه حکومه‌ت بکرێت‪ ،‬حکومه‌تى ئیستا‬ ‫حکومه‌تى پارتى و یه‌کێتیشه‌‪ ،‬ئیستا کاتى‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه قس‌ه له‌سه‌ر ئه‌و خااڵن‌ه بکرێت ک ‌ه‬ ‫له‌په‌رله‌مانى کوردستان په‌سه‌ندکراو‌ه ک ‌ه‬ ‫ئه‌وخااڵن‌ه ته‌نها پارتى و یه‌کێتى په‌سه‌ندى‬ ‫ن �ه‌ک��ردوو‌ه ئۆپۆزسیۆنیشى تێدابوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫کاتێک نه‌درا ب‌ه جێبه‌جێ کردنى ته‌واوى ئه‌و‬ ‫خااڵنه‌‪ ،‬بۆی‌ه پارتى له‌حکومه‌تى کابینه‌ى‬ ‫شه‌شه‌م ته‌نها له‌به‌شه‌که‌ى خ��ۆى رازییه‌‪،‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه به‌شێک له‌کادیرانى پارتى گلله‌ى‬ ‫زۆریان ل‌ه حکومه‌ت هه‌یه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئیستا حکومه‌ت داواى‬ ‫موڵکه‌کانى ده‌کاته‌وه‌‪ ،‬ده‌وترێت‬ ‫سه‌رى ره‌شیش مولکى گشتی ‌ه‬ ‫ئاماده‌ن راده‌ستى بکه‌نه‌وه‌؟‬

‫ پارتی ‪ %100‬ئاماده‌ی راده‌ستکردنه‌وه‌ی‬‫موڵکی گشتیی‌ه پێشترش سه‌رۆکى هه‌رێم‬ ‫باسى شتى وای��ک��ردب��وو‪ ،‬پ��ارت��ى زۆرشتى‬ ‫راده‌ستى حکومه‌ت کردۆته‌و‌ه له‌مه‌ودواش‬ ‫ده‌س��ت ب‌ه پ���رۆژه‌ى تایبه‌تى خ��ۆى ده‌ک��ات‬ ‫ب��ۆ راده‌س��ت��ک��ردن �ه‌وه‌ى موڵکى حکومى‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ت�ه‌ن��ه��ا ده‌س�����ه‌اڵت م��ول��ک��ى گشتى‬ ‫النی‌ه ئۆپۆزسیۆنیش موڵکى حکومه‌تى‬ ‫الی���ه‌‪ ،‬هه‌رکاتێک حکومه‌ت پێویستى‬ ‫به‌هه‌رشوێنێک بێت پارتى ئاماده‌ی‌ه راده‌ستى‬

‫››‬

‫‪ -‬رۆژ که‌دیار بێت پێویستى به‌وتن نیه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬وترا نابێت خوێنى رۆله‌ى‬ ‫کورد به‌ده‌ستى کورد بڕژێته‌وه‌‪،‬‬ ‫خوێندنه‌وه‌ت بۆ ئه‌مه‌چیه‌؟‬

‫ ئ�ه‌وان�ه‌ى خوێنیان رژا هه‌موو چینى‬‫هه‌ژار بوون‪ ،‬به‌اڵم کێبوو ک‌ه ئه‌م هه‌ژارانه‌ی‬ ‫هێنای‌ه سه‌رشه‌قام تا خوێنیان بڕژێت‪ ،‬بۆ‬ ‫ئاراسته‌ى خۆپیشاندان ده‌گۆردرێت‪ ،‬یه‌که‌مین‬ ‫که‌س ک‌ه ب‌ه خۆپیشانده‌رانى وت گێره‌شێوێن‬ ‫گ��ۆڕان ب��وو‪ ،‬ب��ی��روب��اوه‌رى ج��ی��اواز یه‌کێک ‌ه‬ ‫له‌جوانیه‌کانى کۆمه‌ڵگا‪ ،‬ئێم‌ه ئازادیمان‬ ‫ه�ه‌ی�ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم تائێستا کێشه‌مان له‌گه‌ڵ‬ ‫الیه‌نه‌کانى ت��رى عێراق و هه‌رێم تائیستا‬ ‫شۆڤینیه‌کان دژایه‌تیمان ده‌که‌ن‪ ،‬ئه‌و نیمچ ‌ه‬

‫ریککه‌وتنه‌‪ ،‬ل �ه‌زۆر شوێندا پارتى به‌هۆى‬ ‫رێککه‌وتن نامه‌ى ستراتیژى زیانى زۆرى‬ ‫به‌رکه‌وتو‌ه ‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پێشتر وتوت ‌ه ئه‌وانه‌ى‬ ‫جه‌مانه‌ى سوریان سوتاندو ‌ه لێیان‬ ‫خۆشنابین‪ ،‬ئیستاش سورى له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌؟‬

‫ حه‌زم نه‌ده‌کرد ئه‌م بابه‌ت‌ه به‌م شێوه‌ی ‌ه‬‫وت��ووم � ‌ه‬ ‫ب���وت���رێ���ت‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ل��ێ��ى‬ ‫ئ������ێ������م������ ‌ه‬ ‫خۆشنابین‬ ‫ئ����ێ����م���� ‌ه‬ ‫و ه ‌ک‬ ‫پ��ارت��ى نا‬

‫دیدار‬ ‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/2/5 - 2011/4/25‬‬

‫‪5‬‬

‫ل‌ه بکوژانى خۆشبین‪ ،‬خۆشبوون له‌دوژمن‬ ‫ئاساییه‌‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه گاڵته‌کردن ب‌ه موقه‌ده‌سات‬ ‫ئاسایى نیه‌‪ ،‬گه‌نجه‌کانى سلێمانى ئه‌وه‌ند‌ه‬ ‫ئاستیان نزم نی‌ه تا جه‌مانه‌ى سور بسوتێنن‬ ‫ئه‌گه‌ر رێگه‌یان پێ نیشان نه‌درابێت‪ ،‬ئه‌و‬ ‫گه‌نجه‌ى ئه‌و جه‌مانه‌ى سوتاند ل‌ه گیرفانى‬ ‫ده‌رى هێنا و له‌سه‌رى نه‌بوو‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬د‪.‬فاروق ره‌فیق ده‌ڵێت‪،‬‬ ‫رێزمان بۆ خه‌باتتان ئیتر‬ ‫کورسیه‌ک ‌ه جێبهێڵن؟‬

‫ ده‌ڵێن که‌سێک هه‌ی‌ه به‌ناوى فاروق ک ‌ه‬‫فه‌یله‌سوفه‌‪ ،‬بۆچى ک‌ه پاره‌یان له‌و خه‌بات ‌ه‬ ‫وه‌رده‌گ��رت بۆچى قسه‌ى نه‌ده‌کرد‪ ،‬بۆ چى‬

‫* ده‌کرێت حکومه‌ت‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێته‌و‌ه‬ ‫* به‌شێک ل‌ه کادیرانى پارتى‬ ‫گله‌یى زۆریان ل‌ه حکومه‌ت هه‌یه‬

‫بکاته‌و‌ه و سڵى لێناکاته‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پارتى بۆ داڵده‌ى‬ ‫تاوانبارانى داوه‌‪ ،‬مه‌به‌ستم ئه‌وانه‌ى‬ ‫ته‌قه‌یانکردو ‌ه ل ‌ه خۆپیشانده‌ران؟‬

‫ ئایا ئه‌وانه‌ى فیتنه‌یان دروستکرد ل ‌ه‬‫کوێ خۆیان داڵده‌داو‌ه ئه‌گه‌ر پارتى تاوانباران‬ ‫له‌هه‌ولێر داڵده‌بدات ئه‌و‌ه فیتنه‌چیه‌کان ل ‌ه‬ ‫نزیک خۆپیشانده‌ران داڵد‌ه دراون‪ ،‬ئاماده‌ین‬ ‫هه‌رکاتێک سه‌رانى فیتنه‌ک‌ه له‌به‌رده‌م دادگا‬ ‫ئاماده‌بوون تاوانبارانیش له‌به‌رانبه‌ریان ده‌وه‌ستن‬ ‫ل‌ه دادگا‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬زۆر جه‌خت له‌سه‌ر سه‌رانى‬ ‫فیتن ‌ه ده‌که‌یته‌و ‌ه پێتوای ‌ه ئه‌وان ‌ه‬ ‫کێن؟‬

‫ئازادییه‌ى هه‌مان‌ه ل‌ه مه‌ترسیدایه‌‪ ،‬ئێستا‬ ‫ئاستمان ئه‌وه‌ند‌ه نزم بوو‌ه ناتوانین دانیشتن‬ ‫ئه‌نجام بده‌ین‪ ،‬ئێم‌ه پێشتر پێکه‌و‌ه ده‌گریاین‬ ‫بۆ هه‌رێم که‌چى ئیستا هه‌وڵى تێکدانى‬ ‫بارودۆخه‌ک‌ه ده‌ده‌ین‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬رێکه‌وتننامه‌ى ستراتیژیت‬ ‫ال قبوڵه‌؟‬

‫ به‌ستنى ئ �ه‌م رێککه‌وتن نامه‌ی‌ه بۆ‬‫راگرتنى رژانى خوێنى رۆڵه‌کانمان بوو‌ه ل ‌ه‬ ‫شه‌ڕى ناوخۆ‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر بڵێیت هه‌موو‬ ‫رێ��ک�ه‌وت��ن�ه‌ک�ه‌ت ال قبوڵ‌ه نه‌خێر هه‌موو‬ ‫خاله‌کانى رێککه‌وتن نامه‌ى ستراتیژیم‬ ‫ال قبوڵ نیه‌‪ ،‬ئه‌و رێککه‌وتن‌ه نابێت ببێت ‌ه‬ ‫رێگر بۆ به‌شدارى کردنى الیه‌نه‌کانى تر له‌و‬

‫وه‌ک خه‌ڵکى نه‌قشبه‌ندى‪ ،‬پارتى پارتێکى‬ ‫سیاسی‌ه و ل�ه‌گ�ه‌ڵ دوژمنیش دانیشتنى‬ ‫کردوو‌ه و گه‌مه‌ى سیاسى کردووه‌‪ ،‬جه‌مانه‌ى‬ ‫سور ته‌نها چاکه‌تێک نی‌ه له‌به‌رى بکه‌یت‬ ‫بیروباوره‌ى خه‌ڵکى بارزانه‌‪ ،‬هه‌ر له‌جه‌مانه‌ى‬ ‫سور خوێنمان داو‌ه و جه‌مانه‌ى سور بوو‌ه ب ‌ه‬ ‫کفنى چه‌ندان شه‌هید سه‌رده‌مێک له‌تورکیا‬ ‫ئه‌گه‌ر جه‌مانه‌ى سورگیرابا وه‌ک ئه‌وه‌بوو‌ه‬ ‫ک‌ه به‌ده‌یان کیلۆ ته‌قه‌مه‌نى گیرابێت‪ ،‬له‌چ‬ ‫شوێنێکى دیموکراسیه‌تدا ره‌وای���‌ه گه‌م ‌ه‬ ‫به‌ڕه‌مزى نیشتمانى جه‌مانى سور بکرێت‪،‬‬ ‫هیچ که‌سێک ل���ه‌و‌ه خۆشنابێت هێرش‬ ‫بکرێت‌ه سه‌ر موقه‌ده‌ساتى‪ ،‬کوشتنى ��ه‌شت‬ ‫هه‌زار بارزانى له‌پێناو نیشتمان بو‌ه ده‌توانرێت‬

‫به‌کاک نێچیرى وت ئه‌گه‌ر تۆ له‌کوردستان‬ ‫بیت من خزمه‌ت ده‌ک�ه‌م‪ ،‬ئێستا قسه‌کانى‬ ‫قیمه‌تى نیه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئۆپۆزسیۆن ل ‌ه (‪)7‬‬ ‫خاڵه‌که‌یدا باسى حکومه‌تى‬ ‫ته‌کنۆکرات ده‌کات پێتوای ‌ه ئه‌م ‌ه ل ‌ه‬ ‫کوردستان جێبه‌جێ ده‌کرێت؟‬

‫ ئ���ه‌وان بێجگ‌ه ل�ه‌وش�ه‌ى ته‌قنۆقورات‬‫باسی حکومه‌تى ته‌کنۆکراتى بێ الیه‌ن‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬ئه‌وکه‌سه‌ى به‌یاننامه‌که‌ى گۆڕانى‬ ‫نوسیو‌ه بابێت (‪ )7‬که‌سى بێ الی �ه‌ن ل ‌ه‬ ‫هه‌رێم بدۆزێته‌و‌ه بزانێت چۆن ئه‌و حکومه‌ت‬ ‫پێکده‌هێنێت‪.‬‬

‫شێخ جه‌عفه‌ر شێخ مسته‌فا‪ :‬ئه‌وانه‌ى ده‌ڵێن یه‌کێتی‬ ‫له‌پێناو پارتیدا هێزی هێناوه‌ت ‌ه سلێمانی سه‌ریان داى له‌به‌رد‬ ‫دیداری‬

‫ده‌ده‌ن؟‬ ‫‪ -‬ئێم‌ه ده‌بێت خۆپیشاندان جیابکه‌ینه‌و‌ه‬

‫ئاراس عوسمان‬ ‫له‌توندوتیژى‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى یاسایه‌کمان‬ ‫هه‌ی‌ه بۆ خۆپیشاندان و ده‌بێت ئه‌و الیه‌نه‌ی‬ ‫وه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی حکومه‌تی‬ ‫خۆپیشاندان ده‌کات پێویست‌ه کات و شوێن‬ ‫هه‌رێم شێخ جه‌عفه‌ر شێخ مسته‌فا‬ ‫دیارى بکات و پێشکه‌شى الیه‌نى ده‌سه‌اڵتى‬ ‫له‌م دیداره‌یدا له‌گه‌ڵ (چه‌تر)‬ ‫بکه‌یت‪ ،‬به‌اڵم له‌میدیاکانه‌و‌ه بینیمان‬ ‫باس له‌و ‌ه ده‌کات ئه‌و هێزانه‌ی‬ ‫له‌ڕابردوو چى ڕوویداو چۆن له‌فتواکاندا‬ ‫هێنراونه‌ت ‌ه سلێمانی به‌فه‌رمانی‬ ‫سه‌روه‌ت و سامان وخوێنى خه‌ڵکى بۆخۆیان‬ ‫فه‌رمی جوڵێنراون و بۆ پاراستنی‬ ‫حه‌اڵڵ ده‌که‌ن‪ ،‬دیاربوو هه‌موو ئه‌مانه‌ش‬ ‫سنوره‌که‌و کۆتایهێنان ب ‌ه‬ ‫له‌به‌رده‌رکى سه‌را له‌گه‌ڵ نوێژکردنه‌کانیاندا‬ ‫خۆپیشاندان وتوندوتیژیه‌کان‬ ‫هه‌موو بۆ کارى توندوتیژى بوو‪ ،‬الیه‌نى‬ ‫هێنراون‪ ،‬ئاشکراشیده‌کات ئه‌گه‌ر‬ ‫سیاسى له‌پشتیانه‌و‌ه بوون ئێم‌ه به‌هیچ‬ ‫پێویست بکات جگ ‌ه له‌و ژمار ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌ک ڕێگ‌ه به‌و کار‌ه توندوتیژیان ‌ه‬ ‫زۆره‌ی هێز ک ‌ه ل ‌ه سلێمانی‬ ‫جێگیرکراوون هێزی دیکه‌ش ده‌هێنن‪ ،‬ناده‌ین و ئه‌و که‌سانه‌ى توندوتیژیان‬ ‫ئه‌نجامداو‌ه ده‌بێت به‌پێى یاسا مامه‌ڵه‌یان‬ ‫ره‌تیشیده‌کاته‌و ‌ه هیچ مه‌ترسیه‌ک‬ ‫بۆ سه‌ر که‌ناڵه‌کانی ئۆپۆزسیۆن ل ‌ه له‌گه‌ڵ دابکرێت‪.‬‬ ‫ئارادابێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬له‌باره‌ى ئه‌م دۆخه‌ى‬ ‫له‌سلێمانیدای ‌ه وه‌ک وه‌زیرى‬ ‫پێشمه‌رگ ‌ه ده‌ته‌وێت بڵێیت چى؟‬

‫چه‌تر‪ :‬به‌اڵم ئه‌ى ئه‌و که‌سانه‌ى‬ ‫ده‌ستیان هه‌ی ‌ه له‌کوشتن و‬ ‫بریندارکردنی هاواڵتییان چی‬ ‫ئیجرائاتێکی یاسایتان کردوو ‌ه‬ ‫به‌رانبه‌ریان؟‬

‫چه‌تر‪ :‬باس له‌و ‌ه ده‌که‌یت منداڵ و‬ ‫خه‌ڵکیان هێناوه‌ت ‌ه سه‌رشه‌قامه‌کان‪،‬‬ ‫هه‌وڵى ده‌ستگیرکردنى ئه‌و که‌سان ‌ه‬

‫دادگا؟ یاخود پێت وای ‌ه پارتى‬ ‫ئاماد ‌ه بێت ئه‌و که‌سانه‌ى ته‌قه‌یان‬ ‫کردو ‌ه ڕاده‌ستى دادگایان بکات؟‬

‫ ل�ه‌دواى (‪)17‬ى شوباته‌و‌ه خه‌ڵکانێک‬‫چون‌ه سه‌رشه‌قامه‌کان و‪ ،‬به‌بێ مۆڵه‌ت‬ ‫شه‌قامه‌کانیان گرتبوو هه‌روه‌ها کاروکاسپیان‬ ‫له‌م شاره‌دا نه‌هێشتبوو‪ ،‬له‌پاشان توندوتیژییه‌کى‬ ‫زۆریان ئه‌نجام داو زیاتر له‌سێ سه‌د پۆلیس‬ ‫برینداربوون ک‌ه دیار‌ه چه‌ند الیه‌نێکی سیاسی‬ ‫پشتیوانیان له‌و توندوتیژیان‌ه کردوو‌ه و چه‌ندین‬ ‫منداڵى خوار ته‌مه‌نى (‪ )18‬ساڵیان ده‌هێنای ‌ه‬ ‫سه‌ر شه‌قامه‌کان بۆ کارى توندوتیژى‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫چه‌تر‪ :‬تاچه‌ند له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دایت‬ ‫ئ�ه‌و‌ه ئێم‌ه ناچاربووین ئه‌و هێزان‌ه ڕه‌وان �ه‌ى‬ ‫بکوژه‌کانى (‪)17‬ى شوبات بدرێنه‌‬ ‫سلێمانی بکه‌ین‪.‬‬

‫ ئه‌و‌ه دووالیه‌نه‌ی‌ه دیار‌ه بۆ ئه‌وه‌ش هه‌وڵدراوه‌‪،‬‬‫به‌اڵم ئه‌و که‌سه‌ى له‌میدیاکانیانه‌وه‌و له‌سه‌ر‬ ‫شه‌قامه‌کانه‌و‌ه هه‌وڵى ناردنى خه‌ڵکى داو‌ه‬ ‫بۆخۆپیشاندان و ئه‌وانه‌شى ته‌قه‌یان کردو‌ه‬ ‫ه�ه‌ردوک��ی��ان تۆمه‌تبارن و ده‌بێت هه‌موو‬ ‫الیه‌ک بچن‌ه به‌رده‌م دادگا‪ ،‬له‌دواى ئه‌نجامى‬ ‫ئه‌و لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ى ئه‌و لیژنه‌یه‌ى پێکهێنراو‌ه‬ ‫ده‌بێت ئه‌و که‌سان‌ه ڕاده‌ستى دادگابکرێن‪.‬‬

‫ پێموای‌ه هه‌ر که‌س دادگا داواى بکات‬‫ده‌بێت بچێت‌ه دادگا ئیتر ئه‌مڕۆ بێت یان‬ ‫سبه‌ى‪ ،‬من ناتوانم بڵێم کێ ئاماده‌ی‌ه یان‬ ‫ئاماده‌نی‌ه بۆ ڕاده‌ستکردنى ئه‌و که‌سانه‌‪،‬‬ ‫بۆی‌ه ده‌بێت پارتی و یه‌کێتى والیه‌نه‌کانى‬ ‫ئۆپۆزسیۆن و هه‌موو ئه‌وانه‌ى ده‌ستیان هه‌ی ‌ه‬ ‫ل‌ه توندوتیژیه‌کان ده‌بێت ئاماده‌بن بچن ‌ه‬ ‫به‌رده‌م دادگا‪.‬‬

‫جیاواز بێت له‌وه‌ى له‌میدیاکانه‌و ‌ه‬ ‫باسى لێوه‌ده‌که‌ن؟‬

‫هێزی هێناوه‌ت‌ه سلێمانی سه‌ریان داى له‌به‌رد‪،‬‬ ‫خه‌ڵکانێک ماوه‌ى دوو مانگ‌ه له‌به‌ر ده‌رکى‬ ‫سه‌را هه‌رچى موقه‌ده‌سات هه‌ی‌ه خستویه‌تی ‌ه‬ ‫ژێر قۆنه‌ره‌کانیه‌وه‌‪ ،‬بۆی‌ه له‌گه‌ڵ حکومه‌ت‬ ‫و الیه‌ن‌ه په‌یوه‌ندیداره‌کان ڕێگ‌ه ناده‌ین ئه‌و‬ ‫پشێوییه‌ى هه‌ی‌ه ل�ه‌ش�ه‌ڕ‌ه ب���ه‌ردو نائارامى‬ ‫درێ��ژ‌ه بکێشێت‪ ،‬ناهێڵین ئاسایشى شارى‬ ‫سلێمانى زیاتر بشێوێت‪ ،‬هه‌ر حزب و الیه‌نێک‬ ‫هه‌رچیه‌کى هه‌ی‌ه ده‌رگاى گفتوگۆ کراوه‌یه‌و‬ ‫بابچێت له‌گه‌ڵ یه‌کێتى و پارتى و په‌رله‌مان‬ ‫و سه‌رۆکى حکومه‌ت و سه‌رۆکى هه‌رێمدا‬ ‫دانیشتن بکات‪.‬‬

‫_ ج���ارێ ئ �ه‌گ �ه‌ر گ���وێ ب��گ��ری��ت ل ‌ه‬ ‫(‪ )knn‬بۆنى خوێنى لێدێت‪ ،‬له‌پاڵ ئه‌وه‌ى‬ ‫باسه‌که‌یان هه‌ر کوشتن و تێهه‌ڵدان و ئه‌مانه‌یه‌‪،‬‬ ‫یان کاتێک فراکسیۆنه‌که‌یان ده‌چن‌ه سه‌راو‬ ‫زانکۆى سلێمانیه‌و‌ه وتار ده‌ده‌ن‪ ،‬ده‌ماره‌کانى‬ ‫ملیان به‌قه‌د کلک‌ه خاکه‌نازێک هه‌ڵده‌ستێت‪،‬‬ ‫به‌و خه‌ڵکه‌یان ده‌گوت خوێنى ئێم‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫چه‌تر‪ :‬پارتى دواى ڕووداوه‌کانى‬ ‫خوێنى ئێوه‌دایه‌‪ ،‬یاخود په‌رله‌مانتارانی گۆڕان‬ ‫‪17‬ى شوبات به‌شێکى تاوانه‌که‌یان‬ ‫ئه‌وکاته‌ى س�ه‌ردان��ى هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هیدیان‬ ‫خست ‌ه ئه‌ستۆى هێزه‌کانى سلێمانى‬ ‫کرد‪ ،‬بوو‌ه هۆى کوشتن و برینداربوونى چه‌ند‬ ‫وات ‌ه ناوچه‌ى سه‌وز ڕاى تۆچیه‌؟‬ ‫ ن����اوچ����ه‌ى س�����ه‌وز و زه‌رد ن���ه‌م���او‌ه پۆلیسێک‪ ،‬یان چه‌قۆ وه‌شێنه‌کانیان له‌سه‌راو‬‫چه‌تر‪ :‬باس له‌و ‌ه ده‌کرێت لیواى‬ ‫له‌کوردستاندا‪ ،‬به‌دڵنیایه‌و‌ه حاڵه‌تێکى ناخۆش ڕێگ‌ه گرتن له‌میدیاکانى یه‌کێتى وپارتى یه‌ک و دووى وه‌زاره‌تى پێشمه‌رگه‌‬ ‫بوو هێزه‌کانى ناوخۆ له‌سلێمانى قه‌د چاوه‌رێى بزان‌ه له‌و ماوه‌یه‌دا چۆن بووه‌‪ ،‬ئه‌مان‌ه کارى هێزى هاوبه‌شى یه‌کێتى وپارتى‬ ‫ئه‌وه‌یان نه‌ده‌کرد به‌و شێوه‌ی‌ه کارێکى واها ئه‌و هێز‌ه بووه‌‪.‬‬ ‫هێناوه‌ت ‌ه سلێمانى و هه‌ڵه‌بجه‌؟‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و هێزانه‌ى ڕۆژى هه‌ینى‬ ‫ڕووبدات‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه پاش ئه‌وه‌ى مۆڵه‌تى‬ ‫ جیاواز له‌یه‌کێتى وپارتى حزبى تریشى‬‫چه‌ند کاتژمێرێک وه‌رگ��ی��راب��وو‪ ،‬له‌دوایدا ره‌وانه‌ى ناوچه‌کانى هه‌ڵه‌بجه‌ى‬ ‫تێدایه‌‪ ،‬لیواى (‪ )8،7،6،5،4،3،2،1‬و ئه‌گه‌ر‬ ‫ئیسالمیه‌کان و گۆڕان خۆپیشاندانه‌که‌یان شه‌هید کرا به‌چ ئامانجێکه‌؟‬ ‫پێویست بکات لیواى (‪)10‬ش ده‌هێنین بۆ‬ ‫‌ند‬ ‫ه‬ ‫چ‬ ‫��ردو‬ ‫�‬ ‫ڕاب‬ ‫ ل�ه‌ب�ه‌ر ئ���ه‌وه‌ى ل �ه‌م��اوه‌ى‬‫به‌ره‌و ئه‌و کاره‌سات‌ه بردو لقى چواریان کرده‌‬ ‫سلێمانى بۆ پاراستنى خه‌ڵکى سلێمانى و‬ ‫ئامانج‪.‬‬ ‫پۆلیسێک شه‌هیدو بریندابوون‪ ،‬به‌ئامانجى ئه‌و ده‌ست که‌وتانه‌ى هه‌مانه‌‪ ،‬نه‌هێشتنى ئه‌و‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌وکه‌سانه‌ى باسى ده‌که‌یت پاراستنى ئارامى خه‌ڵک وناوچه‌ک‌ه ئه‌و توندوتیژییه‌ى له‌م ناوچان‌ه هه‌یه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه‬ ‫خه‌ڵکیان هانداو ‌ه زیاتر له‌ناو کام هێزان‌ه ره‌وانه‌ی هه‌ڵه‌بج‌ه کراوون‪.‬‬ ‫هه‌رکه‌س له‌سه‌ر هێز قسه‌و ته‌علیقى هه‌ی‌ه ئێم ‌ه‬ ‫‌کى‬ ‫ه‬ ‫چه‌تر‪ :‬به‌اڵم هه‌ندێک چ‬ ‫زۆر لێى بێباکین‪ ،‬بۆ ئه‌و ڕووبه‌ڕووبونه‌وانه‌‬ ‫هێزى ئۆپۆزسیۆن ‌ه گۆڕان یان هه‌ر‬ ‫قورسى سه‌ربازى وه‌ک ده‌بابه‌و‬ ‫لیواى بیستیش ده‌هێنین‪.‬‬ ‫سێ الیان؟‬ ‫ به‌ڵێ له‌ناو هه‌رسێ الیه‌نى ئۆپۆزسیۆنه‌و ناقیله‌‪..‬هتد له‌گه‌ڵ ئه‌و هێزانه‌دایه‌‪،‬‬‫چه‌تر‪ :‬ده‌وترێت مه‌ترسی هه‌ی ‌ه‬ ‫ل��ه‌ن��او م��ی��دی��اک��ان و ن��وێ��ژه‌ک��ان��ى س���ه‌راو ره‌وشى هه‌ڵه‌بج ‌ه هێند ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر که‌ناڵه‌کانى ئۆپۆزسۆن؟‬ ‫وتاره‌کانیاندا ئ�ه‌و‌ه ب‌ه روون��ی دی��اره‌‪ ،‬یاخود مه‌ترسیداره‌؟‬ ‫ نیه‌تی په‌الماردانى هیچ جێگه‌یه‌کمان‬‫به‌ناوى ڕۆژنامه‌نوس و ڕۆشنبیر خۆى ده‌دات‬ ‫ پێشمه‌رگ‌ه کاتێک ده‌چێت بۆ هه‌ر نیه‌و ناشمان بێت‪ ،‬میلله‌تى ئێم‌ه ده‌ستى‬‫له‌قه‌ڵه‌م‪ ،‬که‌چى ده‌بینى ده‌ستى کردو‌ه به‌(الل ‌ه شوێنێک ئه‌و چه‌کانه‌ى له‌گه‌ڵدایه‌‪.‬‬ ‫سوتاو‌ه به‌شه‌ڕى ناوخۆو هه‌زاران قوڕبه‌سه‌رى‪،‬‬ ‫چه‌تر‪:‬ده‌گوترێت ئه‌م کارانه‌ى‬ ‫اکبر) یان فتواى جیهاد ده‌دات و خه‌ڵکى‬ ‫پێویست‌ه بیر بکه‌ینه‌و‌ه له‌میلله‌ته‌که‌مان و‬ ‫‌نجامیان‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫هێز‬ ‫‌ى‬ ‫ه‬ ‫‌رێگ‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫‌کێتى‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫تر ک‌ه به‌رپرسى یه‌که‌م‌ه ده‌ڵێت (چیتان‬ ‫خه‌ریکى شه‌ڕوکێشه‌ى ناوخۆمان نه‌بین بۆی ‌ه‬ ‫له‌ده‌ست دێت قسورى)مه‌که‌ن‪ ،‬ئه‌مان‌ه هه‌موو ده‌دات له‌سلێمانى و ده‌وروبه‌رى‪،‬‬ ‫دوای هه‌موو شه‌ڕکردنه‌کان دواتر چاره‌سه‌ر‬ ‫شه‌ڕێک ‌ه له‌پێناو پارتیدایه‌؟‬ ‫به‌تۆمارکراوى هه‌ی‌ه وه‌ک به‌ڵگه‌یه‌‪.‬‬ ‫دانیشتنه‌‪ ،‬گوێ نه‌گرین بۆ ئه‌مالو ئه‌والو‬ ‫_ ئه‌وانه‌ى ده‌ڵێن یه‌کێتی له‌پێناو پارتیدا له‌شوێنى تره‌و‌ه جوڵه‌مان پێنه‌کرێت‪ ،‬پێموای ‌ه‬ ‫چه‌تر‪ :‬پێتوای ‌ه ڕایه‌کانى گۆڕان‬

‫ئه‌وانه‌ى له‌پشتى مه‌الیه‌که‌و‌ه به‌له‌شى پیسه‌و‌ه‬ ‫نوێژ ده‌که‌ن ئه‌وان‌ه خه‌ڵکی ره‌سه‌نی ئه‌م واڵت ‌ه‬ ‫نین‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬باس له‌و ‌ه ده‌کرێت هێزى‬ ‫عه‌ره‌ب له‌سلێمانیدایه‌؟‬

‫ درۆی����ه‌و ڕه‌ن��گ �‌ه ل �ه‌ن��او پێشمه‌رگه‌دا‬‫ع�ه‌ره‌ب هه‌بێت و (تورکمان‪ ،‬مه‌سیحی و‪،‬‬ ‫ئاشورى) تێدایه���‪ ،‬ب�ه‌اڵم له‌ناو پێشمه‌رگه‌دا‬ ‫ئه‌فسه‌رى عه‌ره‌بمان هه‌ی‌ه و تێیدایه‌‪ ،‬نه‌مان‬ ‫وتو‌ه پێشمه‌رگه‌ى کورد به‌ڵکو پێشمه‌رگه‌ى‬ ‫کوردستان ک‌ه ئه‌و که‌سانه‌شى تێدایه‌‪ ،‬هه‌موو‬ ‫که‌س بۆى هه‌ی‌ه بێت و ببێت‌ه پێشمه‌رگه‌و‬ ‫به‌رگرى له‌خاکى کوردستان بکات‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و ئابلۆقه‌یه‌ى که‌ناڵى‬ ‫په‌یام باسى ده‌کات به‌بڕیارى کێ‬ ‫ئه‌و هێز ‌ه له‌و شوێنانه‌و هۆکارى‬ ‫چی ‌ه جێگیر کراون؟‬

‫ ئه‌م‌ه دور‌ه ل�ه‌ڕاس��ت��ی�ه‌و‌ه ئ �ه‌و که‌ناڵ ‌ه‬‫ئابڵوقه‌ى ن���ه‌دراوه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر بته‌ویێت ئابڵوق ‌ه‬ ‫بده‌یت ده‌بێت ئاو و کاره‌باو ته‌له‌فۆن وهاتووچۆ‬ ‫به‌بڕیارى تۆ بێت ک‌ه خاوه‌نى ئابڵوقه‌که‌ى‪،‬‬ ‫له‌به‌ر ئ �ه‌و‌ه شوێنێک هه‌ی‌ه له‌وناوچه‌یه‌دا‬ ‫ک��‌ه گ��رن��گ�‌ه ب��ۆ ب �ه‌رگ��ری��ک��ردن ل �ه‌ک��ارى‬ ‫توندوتیژى‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه چه‌ندێک ئه‌و هێزه‌ى‬ ‫په‌یوه‌ندى به‌ڕۆژنامه‌که‌ى ت��ۆو‌ه هه‌ی‌ه ک ‌ه‬ ‫ئابڵوقه‌ماندابێت‪ ،‬هێنده‌ش به‌که‌ناڵى په‌یامه‌وه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و نامه‌یه‌ى دکتۆر‬ ‫به‌رهه‌م بۆ سکرتێرى گشتى یه‌کێتى‬ ‫ناردبو له‌ماوه‌ى ڕابردو‪ ،‬ک ‌ه تێیدا‬ ‫داواى گۆڕینى به‌رپرسى مه‌ڵبه‌ندو‬ ‫دامه‌زراندنه‌وه‌ى مه‌کته‌بێکى سیاسى‬ ‫نوێ ده‌کات تاچه‌ند له‌گه‌ڵ ئه‌م‬ ‫بۆچونه‌دایت؟‬ ‫ نوسراوه‌که‌م نه‌خوێندۆته‌و‌ه و هیچ زانیارییه‌کم‬‫له‌باره‌یه‌و‌ه نیه‌‪ ،‬ناشتوانم هیچ بڵێم له‌باره‌یه‌وه‌‪.‬‬


‫کوردستانی‬

‫ـــــکى سـه‌رسـوڕهێنه‌ر ل ‌ه ئارادایه‌‬ ‫(‪ )KCK‬ل‌ه لێدوانێکدا س�ڵاوى ئاراسته‌ى‬ ‫به‌رخۆدانى خاوه‌نداریه‌تى گه‌ل ل‌ه کاندیده‌کانى‬ ‫لیستی «ره‌نج‪ ،‬ئازادى و دیموکراسى» کرد و‬ ‫بانگه‌وازى ل‌ه گه‌ل کرد خاوه‌ندارێتى ل‌ه شه‌هیدى‬ ‫دۆزى دیموکراسى (ئیبراهیم ئۆرووچ) بکه‌ن‬ ‫و د‌هڵ��ێ��ت‪ :‬پێویست‌ه گه‌له‌که‌مان و هه‌موو‬ ‫هێز‌ه دیموکراته‌کانى تورکیا خاوه‌نداریته‌ى‬ ‫ل‌ه ی��ادى شه‌هیدى ئێم‌ه ئیبراهیم ئ��ورووچ‬ ‫بکه‌ن و ب‌ه به‌رزکردنه‌وه‌ى ئاستى تێکۆشان‬ ‫ی��ادى بۆ هه‌میش‌ه ب‌ه زیندوویى بهێڵنه‌وه‌‪.‬‬ ‫(کۆن‪-‬کورد) ب‌ه نۆ فیدراسیۆن و (‪)150‬‬ ‫کۆمه‌ڵه‌ى گرێدراوى خۆیه‌وه‌‪ ،‬بانگى ل‌ه هه‌موو‬ ‫کوردستانیانى ئ��ه‌وروپ��ا و دیموکراته‌کانى‬ ‫تورکیا و دۆستانى کورد ل‌ه ئه‌وروپا کرد له‌‬ ‫به‌رامبه‌ر ناحه‌قییه‌کانى دژ ب‌ه گه‌لى کورد‪،‬‬ ‫بکه‌ون‌ه جمووجۆڵه‌وه‌‪ .‬هاوسه‌رۆکى پێشووى‬ ‫(‪ )BDP‬سه‌الحه‌دین ده‌میرتاش‪ ،‬بڕیاره‌که‌ى‬ ‫وه‌کو پیالنگێڕى و ئۆپه‌راسیۆنێکى سیاسى‬ ‫ده‌وڵه‌ت و ڕاگه‌یاندنى شه‌ڕێکى نوێ نرخاند‬ ‫و وت��ی‪«:‬دژى ئێم‌ه پیالنگێڕییه‌کى سیاسى‬ ‫و ئۆپه‌راسیۆنێکى سه‌رسوڕهێنه‌ر ل‌ه ئارادایه‌‪.‬‬

‫ـــه‌کـ ‌ه بـــدات‬

‫ل‌ه سه‌رده‌مى حوکمى عوسمانى دا والیه‌ت‬ ‫ه��‌هب��ووه‌‪ ،‬پێنج والی��ه‌ت ه��‌هب��ووه‌‪ ،‬بۆی‌ه پاش‬ ‫گرتنى ئینگلیز و فه‌ڕه‌نسیه‌کان ل ‌ه‬ ‫پاش په‌یمانى (سایکس پیکۆ) ئه‌و واڵتان ‌ه‬ ‫هه‌مووى تێکدرا و له‌ناو ی��ه‌ک ده‌وڵه‌تدا‬ ‫کۆکرانه‌وه‌‪ ،‬بۆی‌ه له‌نێوان گه‌النى سوریادا‬ ‫تێگه‌یشتنێک هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر تۆ به‌راوردێک‬ ‫بکه‌یت ب‌ه عێراق و هه‌ندێک ده‌وڵه‌تانى‬ ‫ت��ر‪ ،‬ل��‌ه میسر و ت��ون��س��دا به‌رهه‌ڵسکار‬ ‫ه��‌هب��ووه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم ل‌ه س��وری��ادا ل‌ه ب��ه‌ر ئ��ه‌وه‌ى‬ ‫ک��ه‌وا رژێمێکى به‌عسی‌ه هیچ ک��ات ب ‌ه‬ ‫ب��ه‌رده‌وام��ى به‌رهه‌ڵسکار ن��‌هب��ووه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫به‌رهه‌ڵستکاره‌کان ب����ه‌رده‌وام ی��ان ل��‌ه ناو‬ ‫زینداندا بوون یان ته‌سفیه‌کراون و قه‌تلوعام‬ ‫کراون یان ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى واڵتدا دانیشتوون‪ ،‬له‌‬ ‫ئێستادا هیچ سیاسییه‌ک ناتوانێ بڕیارێکى‬ ‫ره‌ها به‌سه‌ر سوریادا بدات‪ ،‬چونک‌ه هه‌مووى‬ ‫چاوه‌ڕوانکراو‌ه ل‌ه سوریادا بۆى هه‌ی‌ه که‌وا‬ ‫گ��ۆڕان دروس��ت بێت بۆى هه‌ی‌ه نه‌بێت به‌م‬ ‫شێوه‌یه‌ى میسر و تونس بۆی‌ه هه‌موو شتێک‬ ‫چاوه‌ڕوان نه‌کراو‌ه ل‌ه سوریادا‪.‬‬

‫ئه‌م‌ه بڕیارى شه‌ڕێکى نوێی‌ه ل‌ه تورکیا»‪.‬‬ ‫ده‌م��ی��رت��اش بانگهێشتى ع��‌هب��دواڵگ��ول��ى‬ ‫ره‌تکرده‌و‌ه و سه‌ردانى (بیسمیل)ى کرد ک ‌ه‬ ‫گه‌نجیک ل��‌ه الی��ه‌ن هێزه‌کانى پۆلیسه‌و‌ه‬ ‫ک��وژرا‪ .‬باوه‌ڕمه‌ندانى میزۆپۆتامیا بانگى‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانیان دژى (‪ )AKP‬کرد و ل‌ه هه‌موو‬ ‫شار و شارۆچکه‌کانى کوردستان و ئه‌وروپا‬ ‫به‌رامبه‌ر هه‌ڵوێسته‌کانى ده‌وڵ��‌هت��ى تورک‬ ‫ن��اڕه‌زای��‌هت��ى ده‌رب���ڕا یه‌کێتى خوێندکارانى‬ ‫کورد(‪ )YXK‬ل‌ه ئه‌ڵمانیا به‌به‌رفراونى که‌وتن ‌ه‬ ‫چاالکییه‌وه‌‪ .‬رۆژنامه‌ى (ئازادیا وه‌اڵت) به‌‬ ‫بۆنه‌ى ئه‌م شه‌ڕ و ناعه‌داله‌تییه‌ى ک‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫کوردان ده‌کرێ و به‌رده‌وامى ئۆپراسیۆنه‌کان و‬ ‫کوشتنى سێ گه‌ریالى (‪ )HPG‬ل‌ه (‪)113‬‬ ‫مین ساڵیادى رۆژنامه‌گه‌رى ئه‌م یاده‌ى پیرۆز‬ ‫نه‌کرد‪ )AKP( .‬درێ��ژ‌ه ب‌ه ش��ه‌ڕ ده‌دات و‬ ‫ب��ه‌رده‌وام خه‌ڵک ده‌ستگیر د‌هک��ات ته‌نانه‌ت‬ ‫پۆلیس چاالکوان‌ه کورده‌کان بۆ باره‌گاکانى‬ ‫(‪ )AKP‬ده‌گوازێته‌و‌ه و راسته‌وخۆ ده‌رده‌که‌وێت‬ ‫ک‌ه (‪ )AKP‬پێشه‌نگایه‌تى ئه‌م شه‌ڕ‌ه ده‌کات‪.‬‬ ‫ی نووسینه‌کان‬ ‫عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن ل‌ه رێگ‌ه ‌‬

‫و ن��‌هخ��ش��ه‌رێ��گ��اک��ه‌ى ه�����ه‌رده‌م هه‌ڵوێستى‬ ‫ئاشتیخوازان‌ه بۆ چ��ار‌هس��ه‌رى کێشه‌کان ب ‌ه‬ ‫دیموکراسیان‌ه نیشان ده‌دات و هه‌ڵوێست ‌ه‬ ‫ئاشتیخوازه‌کانى عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن وایکرد‬ ‫ک‌ه (ئه‌سا موسا) پارێزه‌رى نیلسۆن ماندێال‬ ‫خه‌اڵتى ئاشتى ببه‌خشێت‌ه عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن‬ ‫و بۆ ئه‌و مه‌به‌ست‌ه سه‌ردانى ئامه‌د ده‌کات‪،‬‬ ‫به‌اڵم تورکیا ب‌ه به‌هانه‌ى جیاواز جیاواز دیدارى‬ ‫هه‌فتانه‌ى ئۆجه‌النى ئاسته‌نگ کرد‪ .‬پێداگرى‬ ‫و پاراستنى ره‌واى گه‌لى کورد ل‌ه باکوورى‬ ‫کوردستان و خاوه‌ندارى ده‌یان هه‌زار که‌سى له‌‬ ‫ته‌رمى (ئیبراهیم ئورووچ) ک‌ه ب‌ه شه‌هیدی‬ ‫دیموکراسى به‌ناو کراو‌ه ک‌ه ل‌ه راگه‌یاندنه‌کان‬ ‫ده‌نگى دای��ه‌و‌ه و له‌م چوارچێوه‌یه‌دا ته‌نانه‌ت‬ ‫رادیۆ (فه‌ردا) ک‌ه ده‌نگى ئه‌مریکای‌ه باسى‬ ‫لێو‌ه ک��را‪ ،‬ئیراده‌ى ک��ورد ل‌ه مه‌یدانه‌کان و‬ ‫به‌شدارى مه‌ده‌نیانه‌ى نوێژى هه‌ینى ل‌ه مه‌یدان ‌ه‬ ‫ئ��ازاده‌ک��ان دوور ل��‌ه مه‌الکانى د‌هس���ه‌اڵت‪،‬‬ ‫ی خست‌ه دڵ���ى (‪ )AKP‬و ب��ڕی��ارى‬ ‫ت��رس�� ‌‬ ‫ڤیتۆکردنى کاندیده‌کانی پاشگه‌ز ک��رده‌و‌ه‬ ‫و ش��ه‌ش په‌رله‌مانتارى سه‌ربه‌خۆى لیستی‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫‪7‬‬

‫‪n‬‬

‫سه‌الحه‌دین ده‌میرتاش سه‌رۆکی پێشووی ‪BDP‬‬ ‫پیشتر ک‌ه تورکیا ل‌ه ئیتالیا هه‌لیکۆپته‌رى‬ ‫ده‌ک����ڕى و ئ���ه‌م کۆمپانیای‌ه قازانجێکى‬ ‫ب��ه‌رچ��اوى ل��ه‌و ب���واره‌دا ک��ردب��وو‪ ،‬ب��ه‌اڵم دوات��ر‬ ‫تورکیا کۆمپانیاى سکۆرسکى ئه‌مریکى بۆ‬ ‫کڕینى هه‌لیکۆپته‌ر هه‌ڵبژارد به‌و خه‌یاڵ‌ه ک ‌ه‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رانى (‪ )PKK‬سه‌رمایه‌یان ل‌ه والیه‌ت ‌ه‬ ‫یه‌کگرتووه‌کانى ئه‌مریکا هه‌ی‌ه و ئه‌مریکا‬ ‫ده‌توانێ سه‌رمایه‌کانیان بلۆک بکات‪ .‬له‌م‬

‫«ر‌هن����ج‪ ،‬ئ����ازادى و دی��م��وک��راس��ى» بڕیارى‬ ‫ڤیتۆکردنیان ل‌ه سه‌ر البرا‪ ،‬کۆمیسیۆنى بااڵى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کان ئه‌م ڤیتۆکردن و گه‌ڕاندنه‌وه‌ى‬ ‫ب‌ه کارێکى ئاسایى ل‌ه قه‌ڵه‌مدا‪)AKP( .‬‬ ‫س���وور‌ه ل‌ه س��ه‌ر ش��ه‌ڕ‪ ،‬ئاشکرا ب��وو ک‌ه ل ‌ه‬ ‫نێوان کۆمپانیاى (ئاگوستوا ویسله‌ند)ی‬ ‫ئیتالى و کۆمپانیاى (سکورسکى) والیه‌ت ‌ه‬ ‫یه‌کگرتووه‌کانى ئه‌مریکا پێشبڕکێ هه‌یه‌‪،‬‬

‫چوارچێوه‌یه‌دا وه‌زاره‌تى خه‌زێنه‌دارى ئه‌مریکا‬ ‫(‪20‬ى نیسان) رایگه‌یاند ک‌ه سه‌رمایه‌کانى‬ ‫جه‌میل ب��ای��ک‪ ،‬ر‌هم����زى ک��ارت��اڵ‪ ،‬دوران‬ ‫کالکان‪ ،‬سه‌برى ئۆک‪ ،‬ئ��اده‌م ئ��ۆزۆن پێنج‬ ‫ب��ه‌ڕێ��و‌هب��ه‌رى (‪)PKK‬ی����ان بلۆک ک���ردووه‌‪،‬‬ ‫سه‌رۆکى کۆنسه‌ى به‌رێوه‌به‌رى (‪ )KCK‬ئه‌م‬ ‫راگه‌یاندنه‌ى وه‌زاره‌تى خه‌زێنه‌دارى ئه‌مریکاى‬ ‫پوچ نرخاند و وتى با که‌مێک جیدى بن‪ .‬جێى‬ ‫ئاماژه‌ی‌ه ل‌ه چوارچێوه‌ى بێ ده‌نگکردنى کورد‪،‬‬ ‫تورکیا ل‌ه گه‌ڵ دانیمارک رێککه‌وتبوو ک ‌ه‬ ‫گه‌ر (‪ )Roj tv‬دابخه‌ن پۆستى سکرێتێرى‬ ‫ناتۆ ده‌به‌خشرێت‌ه (ئه‌ندرێس فۆغ راسمۆسێن)‬ ‫به‌م کرداران‌ه هیچ چاره‌سه‌رییه‌ک ل‌ه ئارادا‬ ‫نیی‌ه و گه‌ریالکانى (‪)PKK‬ی ده‌رب���ازى‬ ‫قۆناغێکى نوێ بوون‪.‬‬

‫(رۆسته‌م جودى) ئه‌ندامى کۆنسه‌ى به‌ڕێوه‌به‌رى (‪)KCK‬‬

‫بیانوتبای‌ه ئ��ه‌و‌ه داواى ئێمه‌ی‌ه ئ��ه‌م ره‌وش�� ‌ه‬ ‫دروست نه‌ده‌بوو ک‌ه هه‌یه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬حه‌ره‌که‌ته‌کانى تر ب ‌ه‬ ‫گشتى چۆن ده‌توانن پشتگیرى ل ‌ه‬ ‫گه‌لى کورد ل ‌ه رۆژئاواى کوردستان‬ ‫بکه‌ن؟‬

‫ـ به‌ڕاستى ل��‌ه ئێستادا ته‌نها د‌هت��وان��ن‬ ‫پشتگیرى راگ��‌هی��ان��دن��ى ب��ۆ گه‌لى ک��ورد‬ ‫بکه‌ن له‌سوریا‪ ،‬گه‌لى کورد ل‌ه سوریاشدا‬ ‫ل��‌ه ئ��ێ��س��ت��ادا ئ��‌هگ��ه‌ر ل���ه‌و ره‌وش����ه‌ى ک��ه‌وا‬ ‫ئه‌مڕۆ هاتۆت‌ه کایه‌و‌ه که‌وا ل‌ه رۆژهه‌اڵتى‬ ‫ن��اوه‌ڕاس��ت��دا ده‌ستى پ��ێ��ک��ردووه‌‪ ،‬گریمان و‬ ‫ئه‌گه‌رى گۆڕانى نه‌خشه‌ى سیاسى هه‌یه‌‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست ئه‌گه‌ر کورد نه‌توانێ‌‬ ‫ده‌ستى خۆى بگرێت پێموای‌ه و‌هک��و جاران‬ ‫دیسان ده‌رد‌هک��ه‌وێ��ت و دووب��ار‌ه ده‌که‌وێته‌و‌ه‬ ‫هه‌مان سه‌د ساڵى پێش‪ ،‬بۆی‌ه ل‌ه ئێستادا‬ ‫د‌هب��ێ��ت ک��ورد ب��ۆ هاتنه‌کایه‌ى ره‌وشێکى‬ ‫ن���وێ‪ ،‬د‌هب���ێ گ���ورزى خ��ۆى ل��‌ه ره‌وش��‌هک�� ‌ه‬ ‫بدات‪ ،‬چونک‌ه ل‌ه ئێستادا ده‌وڵه‌تى تورک‬ ‫ل��‌ه ه��ه‌وڵ��ى ئ��ه‌و‌ه دای��‌ه د‌هس���ت���وه‌ردان بکات‬ ‫چه‌تر‪ :‬کورد ل ‌ه ناو رژێمى سوریا ل‌ه ناو هه‌رێمى ک��وردان ل‌ه سوریا‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫ب ‌ه چ دروشمێک ه��تن ‌ه مه‌یدانه‌کانى حه‌ره‌کاتى سیاسى کورد ب‌ه هه‌ر شێوازێک‬ ‫ک‌ه ده‌توانرێت ه��اوک��ارى ک��وردان��ى سوریا‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانه‌وه‌؟‬ ‫ـ ئه‌وه‌ى ئه‌م دوایی‌ه جه‌ماوه‌ر ب‌ه دروشمى بکات‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى که‌وا ئێمه‌ش وه‌کو کورد‬ ‫ئه‌وه‌ى ک‌ه پشتگیرى خه‌ڵکى ده‌رعا ده‌که‌ین‪ ،‬له‌و ره‌وشه‌دا زه‌مینه‌یه‌ک بۆ مه‌رامه‌کانى‬ ‫ده‌ستى پێکرد ب‌ه بڕواى من ئه‌م دروشمه‌ش خۆمان دروست بکه‌ین و نه‌گه‌ڕێینه‌و‌ه بۆ‬ ‫هه‌ڵ‌ه بوو‪ ،‬چونک‌ه کورد ل‌ه سوریادا ده‌بوو دۆخى سه‌د ساڵى راب��ردوو‪ ،‬ک‌ه ب‌ه نکۆڵى‬ ‫وا ده‌ستى پێکردبا‪ ،‬ک‌ه ئێم‌ه وه‌کو کورد ل ‌ه و ر‌هش��ک��ردن��ه‌وه‌ى ک��ورد نه‌خشه‌ى سیاسى‬ ‫سوریادا داواکانى ئێم‌ه ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش من دارێژرا‪ ،‬بۆی‌ه ل‌ه ئێستادا ب‌ه هه‌ر هه‌وڵێک‬ ‫ده‌یگه‌ڕێنمه‌و‌ه بۆ حه‌ره‌که‌ى سیاسى کورد ل ‌ه یارمه‌تیدان بۆ کوردان ل‌ه سوریا پێویست‌ه ل ‌ه‬ ‫سوریا‪ ،‬چونک‌ه ئه‌گه‌ر حه‌ره‌کاتى سیاسى ئێستاشدا هه‌وڵ بدرێت ل‌ه رێگاى راگه‌یاندن‬ ‫کورد له‌م خۆپیشاندانه‌ى داواى هه‌بووبا و هاوکارى بکرێن‪.‬‬

‫ئێران ل ‌ه ئاماده‌باشیدای ‌ه بۆ رزگارکردنى سوریا تا‬ ‫هاوکارى ستراتیژى له‌ده‌ست نه‌دات‬

‫ئاژانسی فورات‬ ‫ب��ک��رێ��ت و ب��‌ه زووت���ری���ن ک���ات ل��‌ه رووى‬ ‫مادى و مه‌عنه‌وى به‌شدارى ئه‌م ته‌ڤگه‌ر‌ه‬ ‫و‪ .‬شاهۆ گه‌رمیانی‬ ‫ببن ئه‌و‌ه هێزى شه‌هیدانه‌‪ .‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه ده‌بى‬ ‫(رۆس��ت��ه‌م ج���ودى) ئ��‌هن��دام��ى کۆنسه‌ى ته‌ڤگه‌رى کورد ب‌ه نزیکایه‌تییه‌کى به‌ڕێزان ‌ه‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى (‪ )KCK‬ل‌ه چاوپێکه‌وتنێک و ب‌ه به‌رپرسیارێتى تێکۆشان و ل‌ه خه‌مى‬ ‫له‌گه‌ڵ ئاژانسى (‪ )DIHA‬پێشکه‌وتنى نرخه‌کانى تێکۆشاندا بێت‪.‬‬ ‫ه����ه‌رو‌هه����ا س����‌هب����اره‌ت ب���‌ه خ��ێ��م��‌هک��ان��ى‬ ‫ئه‌م دوایی‌ه ل‌ه سوریا و باشورى رۆژئ��اواى‬ ‫کوردستان ده‌نرخێنێ و ده‌ڵێت‪ :‬ل‌ه سوریا چ��ار‌هس��ه‌ری��ش د‌هڵ��ێ��ت‪ :‬خێمه‌ى چ��ار‌هس��ه‌رى‬ ‫پ��ێ��واژۆى وه‌ده‌ستخستنى م��اف و ئ��ازادى ده‌بێ ببن ب‌ه جێگاى دامه‌زراندنى کۆمیته‌ى‬ ‫ده‌ستى پێکردوو‌ه و هێزى رژێم ئه‌و‌ه ناکات رێکخستن و ئابوورى و پاراستن‪ .‬ته‌ڤگه‌رى‬ ‫ک‌ه ره‌وشه‌ک‌ه به‌ره‌و دواو‌ه بگێڕێته‌وه‌‪ ،‬ئێدى ک��ورد پێویست‌ه ل‌ه هه‌موو کاتێک زیاتر‬ ‫گه‌ڕان‌ه بۆ دواو‌ه نییه‌‪ .‬هه‌روه‌ها باسى ل ‌ه ل‌ه گشت کاته‌کان ل‌ه به‌رامبه‌ر ره‌وشێکى‬ ‫یه‌کێتى کوردان ده‌کات و ده‌ڵێت‪ :‬یه‌کێتى نائاسایى ک‌ه بێت‌ه ئاراو‌ه هۆشیار بێت‪ .‬ئێم ‌ه‬ ‫ک���وردان شێوازێک‌ه و ه��ه‌رو‌هه��ا باسى ل ‌ه ئێستا ل‌ه ره‌وشێکى به‌م جۆر‌ه داین و ئه‌وه‌ى‬ ‫ده‌ستێوه‌ردانى تورکیاى ل‌ه سوریا کرد وتى ک��‌ه زۆر گرنگ‌ه گ��ۆڕان��ک��ارى رادیکاڵ ‌ه‬ ‫ب‌ه ده‌ستێوه‌ردان رژێمى سوریا الواز ده‌بى و ل��‌ه رژێ��م��ى س��وری��ا‪ .‬ل��‌ه ده‌ره‌وه‌ى هه‌نگاو‬ ‫تورکیا ل‌ه خ��ۆى ده‌ترسێ و ئ��ه‌و شه‌پۆل ‌ه هاویشتنیش بۆ داه��ات��وو ته‌ڤگه‌رى کورد‬ ‫س��ه‌ره��‌هڵ��دان��ان��‌ه ک��‌ه س��وری��اش��ى گرتۆته‌و‌ه ب‌ه هیچ شتێکى تر رازى نابێت‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫و ده‌وڵ��ه‌ت ه��ه‌وڵ ده‌دات ک��ورد ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى د‌هڵ��ێ��ت‪ :‬هه‌ڵسه‌نگاندنه‌کانى رێ��ب��ه‌ر ئاپۆ‬ ‫پێواژۆى گۆڕانکارییه‌کان بهێڵێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌باره‌ى دیموکراتیزه‌کردنى سوریا و خۆسه‌رى‬ ‫دی��م��وک��راس��ی ب��ۆ ه��ه‌ر که‌سێک دی���ار و‬ ‫گه‌لى کورد ده‌نگى خۆى به‌رز ده‌کات‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت ب‌ه کورد ل‌ه رۆژئاواى ئاشکرای‌ه تا به‌یه‌که‌و‌ه ژیانى دیموکراسیانه‌ى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬ئ��‌هم��ڕۆ ل��‌ه رۆژئ���اوا گه‌الن ل‌ه چوارچێوه‌یه‌کى دیموکراسیانه‌دا‬ ‫ک���ارى ه���ه‌ر‌ه س��ه‌ر‌هک��ى ت��‌هڤ��گ��ه‌رى ئ���ازادى پێش بکه‌وێت ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ش ئێم‌ه هه‌میش ‌ه‬ ‫ک��ورد ئ��ام��اد‌هک��ردن و رێکخستنى گشت ئاماده‌ین‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى هاوکارییه‌کانى ده‌وڵه‌تى ئێران بۆ‬ ‫کۆمه‌ڵگای‌ه پێویست‌ه ک��ه‌س ل��‌ه ده‌ره‌وه‌ى‬ ‫رێخستن نه‌هێڵدرێته‌و‌ه و که‌سێک ک ‌ه سوریا وه‌ها ده‌ڵێت‪ :‬ئێران ل‌ه ره‌وشێکى ئاڵۆزدا‬ ‫ل��ه‌م تێکۆشینانه‌دا ق��ورب��ان��ى داو‌ه و ئه‌م ده‌ژى‪ ،‬به‌اڵم ئاڵۆزى ئێران وه‌ک سوریا نییه‌‬ ‫که‌موکۆڕیانه‌ى ک‌ه هاتوون‌ه ئ��اراو‌ه تێپه‌ڕ ت��ه‌واوى رژێمه‌کان و سیستمى رۆژهه‌اڵتى‬

‫ناوه‌ڕاست ل‌ه ناو ئاڵۆزی دان له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫سیستمى رۆژهه‌اڵتى ناوین مه‌شروعییه‌تى‬ ‫خۆى له‌ده‌ست داوه‌‪ .‬ئێران هه‌موو کاتێک‬ ‫ل‌ه به‌رامبه‌ر تێکۆشانى خۆیدا سوریاى ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ر ویالیه‌ت‌ه یه‌کگرتوه‌کانى ئه‌مریکا‬ ‫و یه‌کێتى ئ��ه‌وروپ��ا و ئیسرائیل ل‌ه هێڵى‬ ‫مه‌زهه‌بى و هه‌رێمى خۆیدا به‌کارهێناو‌ه و‬ ‫له‌م چوارچێوه‌یه‌دا هاوپه‌یمانییه‌ک ل‌ه نێوان‬ ‫ئێران و سوریا هه‌ی‌ه ک‌ه بۆ ئێران زۆر گرنگه‌‪.‬‬ ‫هه‌موو کاتێک سوریا هاوکارى سه‌ره‌کى‬ ‫ئێران بووه‌‪ ،‬ئێران به‌رده‌وام ل‌ه رێگاى سوریاوه‌‬ ‫په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ حه‌ماس و حزبوڵالدا‬ ‫به‌ستوو‌ه و پاڵپشتى ئه‌م حه‌ره‌که‌تانه‌ى‬ ‫کردوو‌ه و هه‌ناسه‌یه‌کى‬

‫››‬

‫خێمه‌کانى چاره‌سه‌رى‬ ‫ده‌بێ ببن ب‌ه جێگاى‬ ‫دامه‌زراندنى کۆمیته‌ى‬ ‫رێکخستن و ئابوورى و‬ ‫پاراستن‬

‫مانشێتی رۆژنامه‌کانی کوردستان‬

‫هـــه‌واڵــی کوردستانی‬ ‫پارێزه‌رى نیلسۆن ماندێال خه‌اڵتى ئاشتى ده‌به‌خشێت ‌ه‬

‫گیراوێکى کورد ل ‌ه زیندان ژیانى له‌ده‌ستدا‬

‫هه‌ڵمژیوه‌‪ .‬هه‌ر بۆی‌ه سوریا بۆ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫هه‌رێمى ئێران گرنگ‌ه و نایه‌وێت بگۆڕێت‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ده‌یه‌وێت وه‌ک خۆى بمێنێته‌وه‌‪ .‬هه‌وڵ‬ ‫ده‌دات ناڕه‌زایه‌تییه‌کان دامرکێنێته‌و‌ه و‬ ‫کوردان بێده‌نگ بکات‪ .‬ل‌ه سه‌ر ئه‌م بنه‌مای ‌ه‬ ‫ئێران ل‌ه ئاماده‌باشی دای‌ه بۆ رزگارکردنى‬ ‫رژێمى سوریا تا هاوکارى ستراتیژى خۆى‬ ‫له‌ده‌ست نه‌دات‪.‬‬

‫سه‌ردانى پارته‌کانى رۆژئاوا بۆ قه‌ندیل‬

‫ئازادیا واڵت‬

‫‪”Ji Polîsên Erdogan, Têrora “bi Kontrol‬‬

‫ئۆزگور گونده‌م یاساى بنچینه‌یى ل ‌ه شه‌قامدا دروست ده‌بێت‬

‫هه‌وڵه‌کانى عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن بۆ چاره‌سه‌رى پرسى‬ ‫ک��ورد ب‌ه رێگاى ئاشتى و دیموکراتى ل‌ه ئاستى‬ ‫جیهاندا‪ ،‬ده‌نگى دای��ه‌وه‌‪ .‬چاالکوانانى تێکۆشانى‬ ‫کۆمه‌ڵه‌ى ئافریقاى باشور ک‌ه ل‌ه به‌رامبه‌ر نایه‌کسانى‬ ‫تێکۆشان ده‌ک��ه‌ن له‌به‌ر نه‌خشه‌رێگا و هه‌ڵویست ‌ه‬ ‫ئاشتیخوازانه‌کانى ئۆجه‌الن‪ ،‬خه‌اڵتى ئاشتی ده‌به‌خشن ‌ه‬ ‫عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن‪( .‬ئه‌سا موسا) ئه‌ندامى کۆمه‌ڵه‌ک ‌ه‬ ‫و پارێزه‌رى رێبه‌رى ئافریقاى باشوور‪ ،‬نیلسۆن ماندێال‬ ‫و دادوه‌رى دادگاى بااڵى ئافریقاى باشوور وتی‪« :‬بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى ئه‌و خه‌اڵته‌ى ک‌ه ل‌ه ساڵى (‪)2010‬دا دابوومان‬ ‫ب‌ه ئۆجه‌الن راده‌ستى بکه‌ین ده‌چین بۆ ئیمراڵی»‪.‬‬ ‫م��وس��ا رای��گ��‌هی��ان��د ئ��‌هگ��ه‌ر رێ��گ��ای��ان پ��ێ ن���ه‌درێ‪،‬‬ ‫ئه‌وان خه‌اڵته‌ک‌ه ب‌ه رێگاى پارێزه‌ره‌کانى ده‌نێرن بۆ‬ ‫ئۆجه‌الن‪ .‬موسا ده‌ستنیشانى کرد ک‌ه ئه‌گه‌ر ده‌رفه‌تى‬ ‫چاوپێکه‌وتن له‌گه‌ڵ ئۆجه‌الن نه‌بێ‪ ،‬ئه‌و کات ئه‌وان‬ ‫چاو‌هڕ‌ێى ئازادبوونى ئۆجه‌الن ده‌بن و ل‌ه واڵته‌که‌ى‬ ‫خۆیان خه‌اڵته‌ک‌ه پێشکه‌ش ب‌ه ئۆجه‌الن ده‌که‌ن‪.‬‬

‫ل‌ه درێژه‌ى سیاسه‌تى گوشارى سه‌ر گیراوانى کورد‬ ‫له‌الیه‌ن کاربه‌ده‌ستانى کۆمارى ئیسالمی ئێرانه‌وه‌‪،‬‬ ‫گیراوێکى کورد ب‌ه هۆى پێڕانه‌گه‌یشتن ل‌ه گرتووخان ‌ه‬ ‫ژیانى له‌ده‌ستدا‪ .‬حه‌سه‌ن ناهید‪ ،‬ل‌ه ساڵی (‪)2005‬ه‌وه‌‬ ‫ێ ساڵ‌‬ ‫ل‌ه الیه‌ن دادگاى شۆڕشه‌وه‌‪ ،‬رووبه‌ڕووى سزاى س ‌‬ ‫زیندان و سزاى مادى بڕى (‪ )63‬هه‌زار یۆرۆ بووه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم دواى کۆتایى‌هاتنى سزاى سێ ساڵ زیندان به‌‬ ‫هۆی نه‌دانی ئه‌و بڕ‌ه پاره‌یه‌‪ ،‬رووب��ه‌ڕووى سزاى سێ‌‬ ‫ساڵیتر زیندان بۆوه‌ته‌وه‌‪ .‬ئه‌و گیراو‌ه کورد‌ه ک‌ه تووشى‬ ‫نه‌خۆشی شێرپه‌نج‌ه ببوو‌‌ب‌ه هۆى ده‌ستپێڕانه‌گه‌یشتن ب ‌ه‬ ‫ده‌رمانی پێویست ل‌ه به‌ندی (‪)350‬ی گرتووخانه‌ی‬ ‫ئه‌وینى تاران ژیانى له‌ده‌ست داوه‌‪ .‬هه‌روه‌ها که‌سێکیتر ب ‌ه‬ ‫ناوی (کامیل ئه‌یوه‌ری) خه‌ڵکى گوندی (ئه‌شناک)‬ ‫ل‌ه شارى سه‌ڵماس رێکه‌وتى (‪/28‬ى نه‌ورۆز)ى ئه‌مساڵ‬ ‫دواى ده‌ستبه‌سه‌ر کردن راگوێزى شوێنێکى نادیار کراوه‌‬ ‫و تا ئێستا هۆکارى ده‌ستبه‌سه‌ر کردنى ئه‌و کورد‌ه‬ ‫رانه‌گه‌یه‌ندراوه‌‪.‬‬

‫ل‌ه کۆى گشتى (‪ )13‬پارتى سیاسى رۆژئاوا نۆ‬ ‫پارتى سیاسى ل‌ه ژێر ناوى (مه‌جلیسى سیاسى) بۆ‬ ‫چاره‌سه‌رى کێشه‌ى کورد ل‌ه سوریا یه‌کده‌گرن‪ .‬له‌م‬ ‫چوارچێوه‌یه‌دا رۆژى (‪21‬ى نیسان) شاندێک ب ‌ه‬ ‫نوێنه‌رایه‌تى (مه‌جلیسى سیاسى) سه‌ردانى قه‌ندیل‬ ‫ده‌که‌ن و له‌گه‌ڵ سه‌رۆکى کۆنسه‌ى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى‬ ‫(‪ )KCK‬موراد قه‌ره‌یالن کۆده‌بنه‌وه‌‪ .‬ل‌ه کۆبوونه‌وه‌که‌دا‬ ‫باس ل‌ه یه‌کێتى کوردان ل‌ه رۆژئاوا و پێشکه‌وتنه‌کانى‬ ‫رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست و خه‌باتى یه‌کده‌نگى کوردان‬ ‫کرا‪ .‬موراد قه‌ره‌یالن ل‌ه کۆبوونه‌وه‌که‌دا رایگه‌یاند ده‌بێت‬ ‫داواکاریی‌ه سیاسى و کلتورییه‌کانى گه‌لى کورد ل ‌ه‬ ‫چواچێوه‌ى یاسادا مسۆگه‌ر بکرێن و بانگه‌وازى ل ‌ه‬ ‫پارته‌کانى تریش ک‌ه ده‌ست ناکۆکییه‌کانى رابردوو‬ ‫به‌رده‌ن و ب‌ه یه‌کده‌نگى خه‌بات بکه‌ن و بڕیار‌ه ئه‌م شاند‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ پارتى قه‌ده‌غه‌کراو پارتى یه‌کێتى دیموکراتیک‬ ‫(‪)PYD‬ک‌ه ل‌ه سه‌ر ئایدۆلۆژیاى عه‌بدوڵاڵ ئۆجه‌الن‬ ‫دامه‌زراو‌ه کۆببنه‌وه‌‪.‬‬

‫ئاگری‬

‫‪Serhildana Ehwazê hat serkûtkirin‬‬

‫هاواڵتی‬

‫هێنانى هێز بۆ لێدانى کۆمه‌ڵ و یه‌کگرتوو بوو ‌ه ئێران رێگر بوو ‌ه و یه‌کێتى ل ‌ه‬ ‫هێرشکردن ئاگادار کردۆته‌وه‌‬

‫یه‌نى ئۆزگور پۆلۆتیک با ‪ AKP‬حیساب بدات!‬

‫ئاوێنه‌‬

‫بانکه‌کانى هه‌ولێر پاره‌یان تێدا نه‌ماوه‌‬

‫رۆژنامه‌‬

‫ئه‌مڕۆ خۆپیشاندانێکی گه‌ور ‌ه به‌ڕێوه‌یه‌‬

‫چاودێر‬

‫ئه‌گه‌رى هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ى حکومه‌تى مالکى ب ‌ه دوور نازانرێت‬

‫کۆمه‌ڵ‬

‫ده‌سه‌اڵت ل ‌ه توندوتیژیه‌کان به‌رده‌وامه‌‌‬

‫رووبه‌ر‬

‫ئه‌حمه‌د تورک و عومه‌ر شێخ مووس هه‌وڵى میانگیرى نێوان ده‌سه‌اڵت‬ ‫و ئۆپۆزسیۆن ده‌ده‌ن‬ ‫د‪ .‬به‌رهه‌م پشتیوانى ل ‌ه هه‌موو هه‌وڵێک ده‌که‌ین بۆ هێورکردنه‌وه‌ى‬ ‫بارودۆخه‌که‌‬

‫ئاسۆ‬ ‫گۆڤاری لڤین‬

‫ده‌سه‌اڵت ئه‌گه‌ر مل نه‌دات‪ ،‬کوردستان وه‌کو سوریا و یه‌مه‌نى لێدێت‬


‫کوردستانی‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫ئاماده‌کار‬

‫‪6‬‬

‫ده‌میـــرتـاش‪ :‬پیالنگێــڕیه‌کى سیاسـى و ئۆپــه‌راسیۆنێـــــــ‬

‫›››‬

‫سه‌رهه‌ڵدانه‌کان (‪)AKP‬ى پاشگه‌ز کرده‌وه‌‬

‫ئه‌و کاندیدانه‌ی ک‌ه مافی خۆپااڵوتنیان‬ ‫ره‌ت کرایه‌وه‌‬

‫سه‌الح مه‌حمود‬ ‫ل ‌ه کاتێکدا ک ‌ه واڵتى تورکیا ل ‌ه رووى‬ ‫نه‌ته‌و ‌ه و زمان و ناسنام ‌ه جیاوازه‌کان‬ ‫فره‌ڕه‌نگه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌سه‌اڵتدارانى تورکیا‬ ‫ل ‌ه سه‌روى هه‌موویانه‌و ‌ه ئه‌مڕۆ پارتى‬ ‫ده‌سه‌اڵتدار(‪ )AKP‬دروشمى «تاک زمان و‬ ‫تاک ئااڵیى و تاک کۆمارى» به‌رز ده‌کاته‌وه‌‬ ‫و ل ‌ه رێگاى والیه‌ت ‌ه یه‌کگرتووه‌کانى‬ ‫ئه‌مریکا و ئه‌وروپا و ئێران و سوریا‌‬ ‫ب ‌ه هه‌موو شێوازێک په‌ر ‌ه ب ‌ه سیاسه‌تى‬ ‫شه‌ڕخوازان ‌ه ب ‌ه مه‌به‌ستى سه‌رکوتکردن‬ ‫و توانه‌وه‌ى کورد ده‌دات‪ .‬به‌اڵم ته‌ڤگه‌رى‬ ‫ئ���ازادى ک��ورد ئ �ه‌م ت��وان �ه‌و ‌ه په‌سه‌ند‬

‫ناکات و ل ‌ه سه‌ر ئایدۆلۆژیاى عه‌بدواڵ کاندیده‌کان‌ه بۆ په‌رله‌مان و له‌م چوارچێوه‌یه‌دا‬ ‫ئۆجه‌الن ب��ه‌رده‌وام ل ‌ه تێکۆشان دایه‌‪15( .‬ى حوزه‌یران) وه‌ک کاتى کۆتایی بۆ‬ ‫(‪12‬ى ح��وزه‌ی��ران) رۆژى هه‌ڵبژاردنى هه‌نگاوى چاره‌سه‌رى ده‌ستنیشان کراوه‌‪.‬‬

‫هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مان ک‌ه (‪12‬ى حوزه‌یران)‬ ‫ئه‌نجام ده‌درێ���ت ک��ورد له ‌لیستی «ره‌ن��ج‪،‬‬ ‫ئازادى و دیموکراسى» ک‌ه ل‌ه (‪ )19‬پارت‬ ‫و رێکخراوى مه‌ده‌نى و سیاسى پێکهاتوو‌ه‬ ‫ب��‌هش��دارى ه��‌هڵ��ب��ژاردن ده‌ک���ه‌ن‪ ،‬ل��‌ه س��ه‌رووى‬ ‫هه‌موویانه‌و‌ه پارتى ئاشتى و دیموکراسى‬ ‫(‪ )BDP‬و کۆنگره‌ى کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى‪،‬‬ ‫پارتى به‌شدارى دیموکراتى‪ ،‬پارتى ماف و‬ ‫ئ��ازادى و پارتى چه‌پى تورکیا‪ .‬ئه‌م به‌ره‌ی ‌ه‬ ‫له‌م چواچێوه‌یه‌شدا ب‌ه نیازبوون (‪ )32‬کاندید‬ ‫ره‌وانه‌ى په‌رله‌مانى تورکیا بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم (‪)12‬‬

‫پاڵێوراوى سه‌ربه‌خۆى ب��ه‌ره‌ى «ر‌هن��ج‪ ،‬ئازادى‬ ‫و دیموکراسی» ل‌ه ناویاندا سیاسه‌تمه‌داری‬ ‫ک��ورد له‌یال زان��ا و هه‌روه‌ها په‌رله‌مانتارانى‬ ‫ئه‌م خوله‌ى په‌رله‌مانیش ل‌ه پاڵێوراوان گوڵته‌ن‬ ‫کشاناک و سه‌باحه‌ت تونجه‌ل‪ ،‬ده‌وڵه‌تى‬ ‫ت���ورک ل��‌ه رێ��گ��ه‌ى کۆمیسیۆنى ب��ااڵى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانه‌و‌ه ل‌ه رۆژى (‪18‬ى نیسان)‬ ‫ک‌ه رۆژێکى مابوو بۆ ته‌واوبوونى مۆڵه‌تى‬ ‫خ��ۆپ��ااڵوت��ن ب��‌ه بڕیارێکى سیاسى‪)12( ،‬‬ ‫کاندیدى ئه‌م به‌ره‌یه‌ى ره‌تکرده‌وه‌‪ .‬تورکیا ل ‌ه‬ ‫رێگه‌ى کۆمیسیۆنى بااڵى هه‌ڵبژاردنه‌کانه‌و‌ه‬

‫په‌یامى چاره‌سه‌رنه‌کردنى کێشه‌ى کوردى‬ ‫گه‌یاند و ئه‌م بڕیار‌ه کاردانه‌وه‌ى ل‌ه ناوخۆی‬ ‫تورکیا و ده‌ره‌وه‌ى لێکه‌وته‌و‌ه و ل‌ه راگه‌یاندن ‌ه‬ ‫جیهانییه‌کاندا ده‌نگى دایه‌وه‌‪.‬‬ ‫(الرش ئۆلى) سه‌رۆکى پارتى چه‌پى‬ ‫سوید و (‪ )12‬په‌رله‌مانتار و (‪ )83‬ئاکادیمی‪،‬‬ ‫رۆژنامه‌وانان‪ ،‬سیاسه‌تمه‌دارانى شاره‌وانیه‌کانى‬ ‫سوید‪ ،‬نووسه‌ر و مامۆستایان‪ ،‬ب‌ه لێدوانێک ئه‌و‬ ‫بڕیاره‌یان شه‌رمه‌زار کرد و رایانگه‌یاند‪« :‬ئێمه‌‬ ‫بڕیارى ڤێتۆى ئه‌و که‌سان‌ه وه‌کو بڕیارێکى‬ ‫سیاسى ده‌بینن‪ .‬ئه‌و بڕیار‌ه ب‌ه ته‌واوه‌ی دژى‬ ‫پالتفۆڕمى «ئ��ازادى و دیموکراسی»پارتى‬ ‫ئاشتى و دیموکراسییه»‌‪.‬‬ ‫ئ����ه‌م ب����ڕی����اره‌ى ک��ۆم��ی��س��ی��ۆن��ى ب���ااڵى‬ ‫ه��‌هڵ��ب��ژاردن��‌هک��ان ل��‌ه ش��ار‌هک��ان��ى ب��اک��وورى‬ ‫کوردستان ناڕه‌زایه‌تى توندى لێکه‌وته‌و‌ه و‬ ‫چه‌ندین باره‌گاى (‪ )AKP‬که‌وتن‌ه به‌ر هێرشى‬ ‫گه‌ل و سه‌رهه‌ڵدان‌ه جه‌ماوه‌ریه‌کان گه‌یشتن ‌ه‬ ‫لوتک‌ه و که‌سێک ب‌ه ناوى (ئیبراهیم ئورووچ‬ ‫) ل‌ه بیسمیل ب‌ه سێ گولله‌ى پۆلیس گیان‬ ‫ل‌ه د‌هس��ت ده‌دات‪ .‬کۆنسه‌ى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى‬

‫سه‌رۆکى پێشووى بزوتنه‌وه‌ی دوانزه‌ى ئازار‪:‬‬

‫دیدار‬ ‫رێکان سه‌باح‬

‫(د‪.‬عه‌بدولباقى کولو)‬ ‫سیاسه‌تمه‌دارێکى سه‌ربه‌خۆ و‬ ‫سه‌رۆکى پێشووى حه‌ره‌که‌ى‬ ‫دوانزه‌ى ئازارى نیشتمانى کوردى‬ ‫سوری‪ ،‬ل ‌ه دیدارێکى رۆژنامه‌ى‬ ‫(چه‌تر)دا باس ل ‌ه شه‌پۆلى‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانه‌کانى جه‌ماوه‌رى سوریا‬ ‫و هه‌روه‌ها ره‌وشى حزبه‌کان‬ ‫و کێش ‌ه و گرفته‌کانى کورد ل ‌ه‬ ‫رۆژئاواى کوردستان ده‌کات‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬بۆچى هه‌ندێک ل ‌ه‬ ‫ئه‌حزابى کوردى ل ‌ه رۆژئاواى‬ ‫کوردستان پشتگیرى خۆپیشاندان‬ ‫ناکه‌ن؟‬

‫_ ب‌ه بڕواى من هۆکاره‌که‌ى بۆ بوونى‬ ‫ئه‌م به‌ڵێنه‌ى حکومه‌تى سوریا ده‌گه‌ڕێنمه‌و‌ه‬ ‫ک‌ه بڕیارى داو‌ه له‌گه‌ڵیان دابنیشێت‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫ئێستادا ده‌سه‌اڵتى سوریا له‌گه‌ڵ هه‌رکه‌س‬ ‫داده‌نیشێت‪ ،‬چونک‌ه ل‌ه راب���ردوو نیشانیدا‬ ‫ک��ه‌وا ئ��‌هگ��ه‌ر حکومه‌تى س��وری��ا له‌گه‌ڵ‬ ‫س��ه‌رۆک عه‌شیره‌ته‌کان دابنیشى له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌حزاب‌ه کوردییه‌کانیش داده‌نیشێت‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫حه‌ره‌که‌تى کوردى ئه‌و‌ه بزانن ک‌ه سه‌رۆک‬ ‫کۆمارى سوریا ئاماده‌ی‌ه له‌گه‌ڵ هه‌رکه‌س‬ ‫دابنیشێت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ل‌ه سوریا ل‌ه ئێستادا‬ ‫بارودۆخێکى تایبه‌ت هه‌یه‌‪ ،‬بۆی‌ه پێموای ‌ه‬ ‫هه‌تا ئێستا ئه‌حزاب‌ه سیاسیی‌ه کوردییه‌کان‬ ‫ل‌ه کوردستان و سوریا وه‌کو کورد پرۆژه‌ى‬ ‫ل ‌ه گۆشه‌نیگای جه‌میل بایک‌دا‪:‬‬

‫کورد بۆ هاتنه‌کایه‌ى ره‌وشێکى نوێ‪ ،‬ده‌بێ گورزى خۆى ل ‌ه ره‌وشـــ‬

‫تایبه‌تیان نی‌ه ل‌ه ئێستادا بۆی‌ه پێویست‌ه ک ‌ه‬ ‫ئه‌حزابى سیاسى باوه‌ڕى به‌و‌ه هه‌بێت ک ‌ه‬ ‫د‌هب��ێ��ت ل��‌ه ئ��ێ��س��ت��ادا ه��‌هم��ووی��ان‬ ‫دابنیشن و پرۆژه‌یه‌کى هاوبه‌ش‬ ‫ده‌ربخه‌ن بۆ هه‌رێمى کوردى‬ ‫ل‌ه سوریادا‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى ئێمه‌ى‬ ‫کورد داواکاریه‌کانمان روون‬ ‫بێت ک‌ه داواى چى ده‌که‌ین‬ ‫ل‌ه سوریا‪،‬‬

‫جیاوازیک ل‌ه ئه‌داى ئه‌حزاب‌ه سیاسیه‌کان‬ ‫و شه‌قامى ک��وردى هه‌یه‌‪ ،‬بۆی‌ه شه‌قامى‬

‫ـ کێشه‌ى ئێم‌ه ئه‌حزابى سیاسى به‌ڕاستى‬ ‫ـ ب��‌ه ب���ڕواى م��ن ل��‌ه ئێستادا ئه‌حزابى‬ ‫کوردى به‌رپرس‌ه له‌و ره‌وشه‌ى کورد ل‌ه سوریا ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه حزبى به‌عس ل‌ه سوریا به‌رده‌وام‬ ‫ل‌ه ئاستى داواکاندا‪ ،‬چونک‌ه ده‌بێت ئه‌حزابى له‌هه‌وڵى ئ��ه‌و‌ه داب��وو‌ه و سه‌ریش که‌وتووه‌‪،‬‬ ‫کوردى خوێندنه‌و‌ه بۆ شه‌قامى کوردى بکات ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه به‌رده‌وام ئه‌حزابى سیاسى پارچ ‌ه‬ ‫ل‌ه سوریا‪ ،‬ل‌ه ئاستى داواکاندا رێژ‌ه وه‌رگرێ پارچه‌یان بکات‪ ،‬بۆی‌ه ل‌ه ئێستادا حه‌ره‌کاتى‬ ‫تا بزانێت ک‌ه داواى چ ده‌که‌ن ل‌ه ئێستادا و سیاسى ک��ورد ته‌نانه‌ت ح��زب و حه‌ره‌ک ‌ه‬ ‫ل‌ه چوارچێوه‌ى ئه‌و داوایانه‌دا به‌رنامه‌یه‌کى ئۆپۆزسیۆنه‌کانیش پارچه‌پارچ‌ه بوون‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫بۆ خۆى روون بکات و بیکات ب‌ه داواى تاکو ئێستا پرۆژه‌یه‌ک و هیچ خوێندنه‌وه‌ک‬ ‫خ���ۆى‪ ،‬ئ��ه‌وک��ات و‌هک���و ئ��‌هح��زاب��ى سیاسى نیی‌ه بۆ ئه‌و شه‌پۆل‌ه ناڕه‌زایه‌تییانه‌ى ک‌ه ل ‌ه‬

‫››‬

‫چه‌تر‪ :‬شه‌قامى‬ ‫کوردى ل ‌ه رۆژئاواى‬ ‫کوردستان داواى‬ ‫چى ده‌کات؟‬

‫پێویست‌ه کۆنگره‌یه‌ک دروست بکرێت و هه‌موو الیه‌ک بێن‌ه الی‬ ‫یه‌کتر و داوکانیان بکه‌ن‌ه یه‌ک و به‌رزى بکه‌نه‌وه‌‬

‫ـ ج���ی���اوازى‬ ‫ه����‌هی����‌ه ل�� ‌ه‬ ‫ن�����ێ�����وان‬

‫ده‌بێت حه‌ره‌کاتى سیاسى کورد ب‌ه هه‌ر شێوازێک‬ ‫ک‌ه ده‌توانرێت هاوکارى کوردانى سوریا بکه‌ن‬ ‫داواک��ان��ى شه‌قامى ک���وردى و ئه‌حزابى‬ ‫س���ی���اس���ى ک�������ورد‪ ،‬ش���ه‌ق���ام���ى ک�����وردى‬ ‫ه��‌هن��گ��او‌هک��ان و داواک��اری��ی��‌هک��ان��ی��ان ل ‌ه‬ ‫پێشه‌وه‌ى ئه‌حزاب‌ه سیاسیه‌کانى ک��ورده‌‪،‬‬ ‫وات��ا ئه‌گه‌ر ئه‌حزابى سیاسى ک��ورد ده‌ڵێن‬ ‫ئه‌و واڵت هى دوو نه‌ته‌وه‌ی‌ه و داوا ده‌که‌ن‬ ‫ک��‌ه ل��‌ه ده‌س���ت���وردا ب��ن��وس��رێ��ت‪ ،‬شه‌قامى‬ ‫کوردى ئه‌گه‌ر خوێندنه‌وه‌یه‌کى بۆ بکه‌یت‬ ‫ده‌بێنى ک‌ه ئه‌م شێواز‌ه داواکاریه‌ى ناوێت‪،‬‬ ‫به‌ڵکو داواى سه‌ربه‌خۆیش ب��ک��ات‪ ،‬وات��ا‬

‫کوردى ب‌ه تێڕوانینه‌کانى من ل‌ه ئێستادا‬ ‫بیرکردنه‌وه‌یه‌کى واى هه‌ی‌ه ک‌ه ل‌ه نێوان‬ ‫ده‌وڵه‌ته‌کانى عه‌ربیدا ده‌وڵه‌تیش ب‌ه مافێکى‬ ‫ره‌واى خۆى ببینی‪ ،‬بۆی‌ه بۆ من ب‌ه ڕاستى‬ ‫س��‌هی��ر‌ه ک��‌ه شه‌قامى ک���وردى داواک��ان��ی��ان‬ ‫زۆرتر‌ه ل‌ه ئه‌حزابى سیاسى کورد‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬باش ‌ه له‌م ئه‌دا جیاوازه‌ى‬ ‫نێوان شه‌قامى کوردى و ئه‌حزابى‬ ‫سیاسى کامه‌یان به‌رپرسن ل ‌ه روون‬ ‫نه‌بوونى داوکانیان؟‬

‫که‌سایه‌تی هه‌فته‌‬

‫نابێت کورد هیواى به‌م سیاسه‌ت ‌ه هه‌بێت‬ ‫ئامانجى (‪)AKP‬‬ ‫چ�����اره‌س�����ه‌رى ک��ێ��ش��ه‌ى‬ ‫کورد و دیموکراتیکردنى‬ ‫تورکیا و دروستکردنى‬ ‫ژی�������ان و ک��ۆم��ه‌ڵ��گ��ا‬ ‫و ک��ه‌س��ای��ه‌ت��ی��ی��ه‌ک��ى‬ ‫دی��م��وک��رات نیی‌ه و ل ‌ه‬ ‫جه‌میل بایک‬ ‫ب��ه‌رن��ام��‌هی��دا شتى و‌هه��ا‬ ‫به‌دى ناکرێت‪)AKP( .‬‬ ‫ئه‌ندامى کۆنسه‌ى‬ ‫ب���‌ه رێ���گ���اى خ��اف�ڵان��دن‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى (‪)KCK‬‬ ‫و ده‌ی����ه‌وێ����ت ه��‌هل��‌هک�� ‌ه‬ ‫ب���ق���ۆزێ���ت���ه‌و‌ه و ک���ات‬ ‫قازانج بکات و هه‌ر که‌سێک ب‌ه یارییه‌کانى خۆى‬ ‫بخافڵێنێ و به‌رده‌وام ل‌ه ده‌سه‌اڵتداریدا بمێنێته‌وه‌‪ ،‬نابێت‬ ‫کورد هیواى ب‌ه سیسته‌م هه‌بێت‪.‬‬ ‫تا ئێم‌ه ئه‌م سیاسه‌ت‌ه ستراتیژییه‌ى (‪ )AKP‬و‬ ‫ته‌ڤگه‌ره‌ک��‌ى ل‌ه کوردستاندا پوچه‌ڵ نه‌که‌ینه‌وه‌‪ ،‬هیچ‬ ‫کات پرسى ک��ورد چاره‌سه‌ر نابێت و گفتوگۆ ل ‌ه‬ ‫سه‌ر بنه‌ماى دیموکراسى ناکه‌ین‪ ،‬به‌اڵم مه‌به‌ستى‬ ‫(‪ )AKP‬چاره‌سه‌رى پرسى کورد نییه‌‪.‬‬ ‫بۆ ئه‌و سیاسه‌ت‌ه ل‌ه باشورى کوردستان ده‌وڵه‌تى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یى کورد دروست ده‌که‌ن ده‌یانهه‌وێت هه‌موو‬ ‫کوردان ناچار بکه‌ن و ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ش بۆ کورد ببێت ‌ه‬ ‫هیوایه‌ک و ب‌ه ته‌واوى هه‌موو کورد به‌و ده‌وڵه‌ته‌و‌ه‬ ‫گرێ بده‌ن و هه‌موو به‌شه‌کانى کوردستان و باشوورى‬

‫کوردستان بۆ به‌رژه‌وه‌ندى خۆیان به‌کار بێنن‪ .‬ئه‌م‬ ‫سیاسه‌ته‌ى ک‌ه به‌ڕێوه‌ى ده‌به‌ن ل‌ه سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌ی ‌ه‬ ‫و له‌به‌ر ئه‌مه‌ش مه‌جبور بوون ل‌ه باشوورى کوردستان‬ ‫درێژه‌ى ب‌ه سیاسه‌تێکى وه‌ها بده‌ن‪.‬‬ ‫ده‌یانه‌وێت ل‌ه س��ه‌ر‌هت��ادا ل‌ه باشورى کوردستان‬ ‫حکومه‌تێکى ف��ی��دراڵ دروس��ت بکه‌ن و دواج���اردا‬ ‫ده‌وڵ��‌هت��ێ��ک��ى ب��چ��وک��ى ک����ورد ل��‌ه س���ه‌ر ئه‌ساسى‬ ‫نه‌ته‌وه‌په‌ره‌ستى دروست بکه‌ن‪ ،‬ئه‌و کات ل‌ه رێگه‌ى‬ ‫ئه‌مه‌و‌ه رێگرى ل‌ه ته‌ڤگه‌رى ئ��ازادى کورد بگرن و‬ ‫هه‌ر هه‌ر سێ به‌شه‌که‌ى ترى کوردستان ب‌ه باشوورى‬ ‫کوردستانه‌و‌ه گرێ بده‌ن و به‌م شێوه‌یه‌ی‌ه هه‌موو کورد‬ ‫بخه‌ن‌ه ژێر خزمه‌تى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى خۆیانه‌وه‌‪.‬‬ ‫گه‌ر ئێستا ک‌ه ل‌ه سوریا‪ ،‬ئێران و تورکیا کێشه‌ى‬ ‫ک��ورد چ��ار‌هس��ه‌ر نابێت هۆکاره‌که‌ى بۆ باندۆڕى‬ ‫سیسته‌مى مۆدێرنیته‌ى کاپیتالیستى ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫رێگ‌ه نادات کێشه‌ى کورد ل‌ه پارچه‌کانى تر چاره‌سه‌ر‬ ‫بێت‪ .‬گه‌ر ده‌وڵه‌ت‌ه داگیرکاره‌کان وه‌ک ئێران‪ ،‬تورکیا‬ ‫و سوریا هێرش ده‌که‌ن‌ه سه‌ر ک��وردان و کێشه‌کان‬ ‫ب��ه‌ره‌و چاره‌سه‌رى نابه‌ن و سیاسه‌تى له‌ناوبردن په‌ر‌ه‬ ‫پێبده‌ن هۆکارى ئه‌م کرده‌وان‌ه بۆ زاڵبوونى کاریگه‌رى‬ ‫سیستمى مۆدێڕنیته‌ى کاپیتالیستیی‌ه ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪.‬‬ ‫نابێت کورد هیواى به‌م سیاسه‌ت‌ه هه‌بێت‪ ،‬پێویست ‌ه‬ ‫کورد باوه‌یان ب‌ه خۆیان هه‌بێت و ل‌ه سه‌ر پێى خۆیان‬ ‫رابوه‌ستن و ب‌ه پێى توانا و ده‌رف��ه‌ت تێکۆشان په‌ر‌ه‬ ‫پێبده‌ن و هه‌موو کێشه‌کان بۆ خۆیان چاره‌سه‌ر بکه‌ن‬ ‫و رێگاى تێکۆشانیش ئه‌مه‌یه‌‪.‬‬

‫ک��ورد بیانوتبا ئ��ه‌و‌ه داواى ئێم‌ه و ئێم ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌مان ده‌وێت‪ ،‬ئه‌وکات بۆ حوکمى زاتى‬ ‫یان ئیداره‌ى مه‌حه‌لى یان سه‌ربه‌خۆیى یان‬ ‫هه‌ر داوایه‌کى تر‪ ،‬ده‌بێت پرۆژه‌ت هه‌بێت و‬ ‫داواکاریه‌کانت دیار بێت نه‌ک ئه‌وه‌ى ئێستا‬ ‫ک‌ه هیچ داوایه‌ک نیه‌‪ ،‬بۆی‌ه هه‌ندێک ل ‌ه‬ ‫ئه‌حزاب‌ه سیاسییه‌کان داواى حوکمى زاتى‬ ‫ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬کێشه‌ى حزب ‌ه‬ ‫سیاسییه‌کان بۆچى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟‬

‫تونس ده‌ستى پێکردو‌ه هه‌تا ئه‌وه‌ى ئێستاى‬ ‫سوریا‪ ،‬به‌داخه‌و‌ه تاکو ئێستا ک‌ه په‌یوه‌ندیم‬ ‫ب‌ه هه‌موو الیه‌که‌و‌ه ک��ردووه‌‪ ،‬هه‌ر الیه‌ک‬ ‫داوایه‌کى جیاوازى هه‌یه‌‪ ،‬بۆی‌ه ب‌ه بڕواى من‬ ‫بۆ گونجاندنى داوایه‌کى له‌بار‪ ،‬ئه‌و ره‌وش ‌ه‬ ‫پێویست‌ه کۆنگره‌یه‌ک دروس��ت بکرێت و‬ ‫هه‌موو الیه‌ک بێن‌ه الی یه‌کتر و داواکانیان‬ ‫بکه‌ن‌ه یه‌ک و به‌رزى بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئایا ب ‌ه خۆپیشاندانه‌کانى‬ ‫سوریا گه‌شبینیت؟‬

‫ـ گه‌شبینم به‌و سه‌رهه‌ڵدان و خوپیشاندانان ‌ه‬ ‫ک��‌ه ل��‌ه ک��وردس��ت��ان و س��وری��ادا ده‌ستیان‬ ‫پێکردوو‌ه ل‌ه به‌رامبه‌ر رژێمى به‌عس‪،‬‬ ‫ب‌ه ب��ڕواى من ئ��ه‌م ترس‌ه ل‌ه الى خه‌ڵک‬ ‫ن��‌هم��ا ئیتر ل��‌ه ئ��ه‌م رژێ��م��‌ه ناترسێت‪ .‬ل ‌ه‬ ‫ئه‌نجامدا باوه‌ڕێک هه‌ی‌ه ک‌ه گۆڕانکارى‬ ‫دروس��ت بێت‪ ،‬بۆی‌ه ب‌ه ب��ڕواى من ئه‌گه‌ر‬ ‫ئ��ه‌م س��ه‌ره��‌هڵ��دان��ه‌ى دوای���ى ل��‌ه کوردستان‬ ‫ئه‌گه‌رچى اڵوازیش بووه‌‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه ئێستادا‬ ‫رژێمى سوریا گه‌یشتۆت‌ه ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ى‬ ‫که‌وا ده‌بێت گ��ۆڕان دروس��ت ببێت‪ .‬باوه‌ڕم‬ ‫وای‌ه ل‌ه داهاتوودا ئه‌و گه‌نجه‌ى ک‌ه ب‌ه نه‌وه‌ى‬ ‫فۆیسبووک ناسراوه‌‪ ،‬بتوانێت ئه‌م الوازیه‌‬ ‫ده‌رباز بکه‌ن و به‌هێزه‌و‌ه بکه‌ون‌ه مه‌یدانه‌کان‪،‬‬ ‫بۆی‌ه ل‌ه ئێستادا ده‌بێت ئێم‌ه ب‌ه به‌هێزى‬ ‫بکه‌وین‌ه ناو بازاڕ و شه‌قامه‌کانى ل‌ه شار‌ه‬ ‫کوردییه‌کان و ئه‌وانى تر‪ ،‬چونک‌ه ئێم‌ه ئه‌و‌ه‬ ‫له‌بیر نه‌که‌ین که‌وا ئه‌و ده‌سه‌اڵت‌ه فه‌تره‌یه‌کى‬ ‫زۆر‌ه ل‌ه کورسى دایه‌‪ .‬نمون‌ه وه‌کو قه‌زافى‬ ‫لیبیا‪ ،‬ک‌ه تاکو ئێستا ده‌ڵێت‪« :‬من نازانم‬ ‫که‌وا ئه‌و‌ه خه‌ون‌ه یان راستیه‌«‪ ،‬که‌وا ئه‌مڕۆ‬ ‫خه‌ڵکى لیبیا ده‌ڵێن بڕۆ‪ ،‬بۆی‌ه باوه‌ڕ ناکه‌ن‬ ‫پاش (‪ )40‬ساڵ واز ل‌ه کورسى ده‌سه‌اڵت‬ ‫ده‌بێت بێنن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬سوریا چ جیاوازییه‌ى‬ ‫له‌گه‌ڵ میسر و تونس هه‌یه‌؟‬

‫ـ جیاوازى ل‌ه نێوان میسر و تونس و سوریا‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬چونک‌ه ئه‌و ده‌وڵه‌تان‌ه ل‌ه ناوه‌وه‌یان‬ ‫هه‌مووى عه‌ره‌بن ل‌ه میسر مه‌سیحى هه‌ی ‌ه‬ ‫ل‌ه تونس هه‌مووى عه‌ره‌ب و سونه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل‌ه سوریا ن��‌هت��ه‌وه‌ى تر هه‌ی‌ه و‌هک��و ک��ورد‪،‬‬ ‫جیاوازى هه‌ی‌ه به‌ڕاستى زۆر جیاوازى هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ل‌ه هه‌مانکاتدا سوریا ل‌ه مێژوودا کاتێک‬

‫هـــه‌واڵــی کوردستانی‬ ‫ئازادى واڵت ساڵیادى رۆژنامه‌گه‌رى پیرۆز ناکات‬

‫له‌ بانگه‌وازییه‌کدا که‌ رۆژن��ام��ه‌ى (ئ��ازادى‬ ‫واڵت) ب���ه‌ ب���ۆن���ه‌ى (‪)113‬م����ی����ن س��اڵ��ی��ادى‬ ‫رۆژنامه‌گه‌رى کوردى باڵوبۆته‌وه‌ ده‌ڵێت‪« :‬ئێم ‌ه‬ ‫پێمان خ��ۆش ب��وو وه‌ک (ئ����ازادی واڵت) له‌‬ ‫رۆژى (‪/22‬ى نیسان)ى (‪)2011‬دا پیرۆزبایى‬ ‫له‌ (‪)113‬مین ساڵیادى رۆژنامه‌گه‌رى کوردیدا‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬به‌اڵم وه‌ک گه‌لى ئێمه‌ش ده‌زانێ له‌به‌ر‬ ‫ئه‌و رووداوان���ه‌ى که‌ وان له‌ دوو رۆژى راب��ردوو‬ ‫و به‌ تایبه‌ت رووداوى (بیسمیل) و کوشتنى‬ ‫ه��اواڵت��ی��ی��ه‌ک ب��ه‌ ن���اوى (ئیبراهیم ئ���وروچ)ى‬ ‫(‪ )17‬ساڵ و هه‌روه‌ها له‌ ناوچه‌ى (پارارچیخ)‬ ‫س��ه‌ر ب��ه‌ (گ��ورگ��وم) ک��ه‌ تێیایدا ل��ه‌ ئه‌نجامى‬ ‫ئۆپراسیۆنێک سێ ئه‌ندامى (‪ )HPG‬ژیانیان‬ ‫له‌ده‌ستدا و ه��ه‌روه‌ه��ا ت��ی��رۆرى ده‌وڵ���ه‌ت له‌ سه‌ر‬ ‫گه‌لى کورد ئێمه‌ ئه‌م یاده‌ پیرۆز ناکه‌ین و ئه‌م‬ ‫یاده‌ به‌تاڵ ده‌که‌ینه‌وه‌»‪.‬‬

‫داخستنى گۆڤارى رۆژه‌ڤ ل ‌ه تاران‬

‫ل‌ه ب��ه‌رده‌وام��ى سیاسه‌ته‌کانى سانسۆر و پێش‬ ‫گرتن ل‌ه ئازادى چاپه‌مه‌نى ل‌ه ئێران‪ ،‬کار به‌ده‌ستانى‬ ‫کۆمارى ئیسالمی‪ ،‬پێشیان ل‌ه چاپى گۆڤارێکى‬ ‫کوردى گرت‪ .‬ل‌ه کاتێکدا رۆژنامه‌گه‌رى کوردى‬ ‫(‪)113‬ى ساڵیادى رۆژن��ام��‌هگ��ه‌رى خ��ۆى پیرۆز‬ ‫د‌هک��ات‪ ،‬گۆڤاری (رۆژه‌ڤ) دوای م��اوه‌ى چوار‬ ‫ساڵ تێکۆشان‪ ،‬ل‌ه الیه‌ن زانکۆى تارانه‌وه‌‪ ،‬پێش‬ ‫ل��‌ه ب�ڵ�اوب���وون���ه‌وه‌ى گ��ی��را‪ .‬گ��ۆڤ��ارى رۆژه‌ڤ ل ‌ه‬ ‫ساڵى (‪ )1385‬هه‌تاویى ل��‌ه الی��ه‌ن کۆمه‌ڵێک‬ ‫ل‌ه خوێندکار‌ه کورده‌کانى زانکۆکانى ئێران ب ‌ه‬ ‫شێوازێکى زانستیان‌ه ره‌وش��ى کوردستانى شرۆڤ ‌ه‬ ‫ده‌کرد و تا پێش راگیرانى‪ )13( ،‬ژماره‌ى لێ باڵو‬ ‫کرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫جێى باس‌ه ک��‌ه (ئ���ازاد ح��اج ئ��اق��ای��ی‪ ،‬سه‌باح‬ ‫مۆفیدى و قاسم ئه‌حمه‌د)‪ ،‬ب‌ه شێوه‌یه‌کى هاوبه‌ش‪،‬‬ ‫سه‌رنوسه‌رى گۆڤارى رۆژه‌ڤ بوون‪.‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌رى زانکۆى (په‌یام نور) رێگر‌ه ل ‌ه چاالکى‬

‫به‌ڕێوه‌به‌رى زانکۆى (په‌یام نور)ى مه‌ریوان (سه‌مین‬ ‫عه‌باسی) گوشاره‌کانى بۆ سه‌ر خوێندکاران زیاتر‬ ‫ک��ردووه‌‪ .‬به‌ڕێوه‌به‌رى زانکۆى (په‌یام نور)ى مه‌ریوان‬ ‫(سه‌مین عه‌باسی) گوشارى خستۆت‌ه سه‌ر خوێندکاران‬ ‫و ه��ه‌ڕ‌هش��‌هی��ان لێده‌کات ک‌ه رووب����ه‌ڕووى دادگ��ای��ان‬ ‫د‌هک��ات��ه‌و‌ه و ل‌ه به‌ڕێوه‌بردنى هه‌ر رێوڕه‌سمێک ک ‌ه‬ ‫تایبه‌ت ب‌ه گه‌لى کورد و کۆمه‌ڵکوژیه‌کانى بێت خۆ‬ ‫دوور بخه‌نه‌وه‌‪ .‬سه‌مین عه‌باسى بۆ ئه‌وه‌ى پل‌ه و پایه‌ى‬ ‫خۆى له‌ده‌ست نه‌دات‪ ،‬هه‌ڕه‌ش‌ه ل‌ه خوێندکاران ده‌کات‬ ‫و ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر هه‌ر چه‌شن‌ه چاالکییه‌ک ئه‌نجام‬ ‫بده‌ن‪ ،‬راسته‌وخۆ ئیتالعات بانگهێشت ده‌کات‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫ئاگاداریان ده‌کاته‌و‌ه بۆ ئه‌نجامدانى هه‌ر کارێک‪،‬‬ ‫پێویست‌ه به‌سیجى زانکۆ ئاماد‌ه بێت‪ .‬دواب��ه‌دواى ئه‌م‬ ‫قسانه‌ى به‌ڕێوه‌به‌رى زانکۆ‪ ،‬رۆژان‌ه هه‌ندێک که‌س‬ ‫ب‌ه به‌رگى مه‌ده‌نى شه‌خسى ده‌چن‌ه ناو زانکۆک‌ه و‬ ‫جموجۆڵى خوێندکاران کۆنتڕۆل ده‌که‌ن ک‌ه ل‌ه الیه‌ن‬ ‫که‌سێک ب‌ه پاشناوى (نه‌قدی) سه‌رپه‌رستى ده‌کرێن‪.‬‬


‫ژنان‬

‫ئه‌ندامى پێشووی بزوتنه‌وه‌ی سه‌وز‬

‫«پێویست ‌ه ژنانى کورد ل ‌ه مه‌یدانی کاری سیاسی و فه‌رهه‌نگی خۆیان دوور نه‌گرن»‬ ‫ساڵی دووەم ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫‪8‬‬

‫زیندوو‬ ‫مافى ژنانى کرێکار ل ‌ه‬ ‫هه‌رێمى کوردستان‬ ‫‪u‬‬

‫مه‌ستور‌ه مه‌حمود‬

‫‪u‬‬

‫*ل �‌ه ه �ه‌م��وو واڵت��ان��ى دون��ی��ادا ئه‌و‬ ‫چین ‌و توێژانه‌ى ک‌ه هه‌ن سه‌ندیکاى‬ ‫تایبه‌ت ب‌ه خۆیان هه‌ی‌ه بۆ پارێزگارى‬ ‫ک��ردن ل‌ه مافه‌کانیان ‌و به‌رگریکردن‬ ‫‌و ب�ه‌دواداچ��وون له‌سه‌ر ئه‌و بێمافیانه‌ى‬ ‫به‌رامبه‌ریان ده‌کرێت‪ ،‬ب‌ه تایبه‌ت ل‌ه واڵت ‌ه‬ ‫پێشکه‌وتوه‌کان‌و ئه‌و واڵتانه‌ى باوه‌ڕیان‬ ‫ب‌ه دیموکراسى ‌و مافى مرۆڤ هه‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌و سه‌ندیکایان‌ه ته‌واو سه‌ربه‌خۆن تاکو‬ ‫نه‌چن‌ه ژێر کاریگه‌رى هیچ الیه‌نێکه‌و‌ه‬ ‫و بێ جیاوازى ئه‌و توێژ‌ه سه‌ندیکاک ‌ه‬ ‫ب‌ه شوێنى به‌رگریکارى خۆى بزانێت‪،‬‬ ‫بێگومان ل‌ه هه‌موو واڵتانى دونیاش‬ ‫توێژێک هه‌ن ب‌ه ناوى توێژى کرێکاره‌و‌ه‬ ‫ک‌ه به‌شێکى قورس ل‌ه ره‌وڕه‌وه‌ى ژیان‬ ‫به‌سه‌ر شانى ئه‌وانه‌وه‌یه‌‪ ،‬چونک‌ه ب‌ه هێزى‬ ‫مێشک‌و بازوو بژێوى ژیان په‌یدا ده‌که‌ن‬ ‫‌و ب‌ه بێ ئه‌وانیش ت��ه‌رازوى ژیانکردن‬ ‫قورس‌و گران ده‌بێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ى که‌‬ ���زۆر مافى ده‌خورێت ئه‌وانن ‌و زۆربه‌ى‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانه‌کان ل�‌ه دون��ی��ادا ل�ه‌وان�ه‌و‌ه‬ ‫ده‌ستى پێکردو‌ه و په‌ره‌ى بۆ توێژه‌کانى تر‬ ‫سه‌ندوه‌‪ ،‬هه‌رێمى کوردستانیش به‌شێکى‬ ‫زۆرى ل‌ه کرێکار هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب ‌ه‬ ‫حوکمى کۆمه‌ڵک باردۆخى سیاسى‬ ‫ک‌ه زۆرێک ل‌ه گه‌نجه‌کان نه‌یانتوانیو‌ه‬ ‫بخوێنن‌و ئێستاش کرێکارى ده‌که‌ن‪ ،‬یان‬ ‫زۆرێک له‌و ژنانه‌ى ک‌ه ب‌ه هۆى ئه‌و‬ ‫ناهه‌مواریانه‌ى به‌سه‌ر میلله‌ته‌که‌ماندا‬ ‫هاتو‌ه هه‌ندێک ل‌ه ژنانمان ب‌ه کارى‬ ‫کرێکارى جۆراو جۆره‌و‌ه خه‌ریک بوون‬ ‫‌و به‌شێک بوون ل‌ه کرێکاره‌کان‌و ب ‌ه‬ ‫ئێستاشه‌و‌ه کرێکارى ژن هه‌ن ک‌ه شان‬ ‫به‌شانى پ��ی��اوان ک��ار ده‌ک���ه‌ن‪ ،‬ه �ه‌ر ل ‌ه‬ ‫کێڵگ‌ه کشتوکاڵیه‌کان‌و الدێکانه‌و‌ه‬ ‫تاکو کارگه‌و کار‌ه ئازاده‌کان‪.‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌ى لێره‌دا پێچه‌وانه‌ی‌ه ئه‌وه‌ی‌ه ک ‌ه‬ ‫ئێم‌ه سه‌ندیکاکانمان وه‌ک سه‌ندیکاى‬ ‫واڵتانى تر سه‌ربه‌خۆیى خۆیان نی‌ه و‬ ‫بێجیاوازى داواى مافه‌کانى کرێکار‬ ‫ب��ک�ه‌ن‪ ،‬ب�‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه وه‌ک هه‌موو‬ ‫سه‌ندیکاکانى تر سێبه‌رى حزبه‌کانن‬ ‫ئه‌مه‌ش ناتوانێت ب‌ه شێوه‌یه‌کى یه‌کسان‬ ‫داواى مافى کرێکار بکات‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫پێچه‌وانه‌ی‌ه له‌گه‌ڵ ش��ێ��وازى دروس��ت‬ ‫بوونى سه‌ندیکادا‪ ،‬چونک‌ه سه‌ندیکا‬ ‫ده‌بێت پ��ارێ��زه‌رى ئ�ه‌و توێژه‌بێت ک‌ه ل ‌ه‬ ‫ناوه‌که‌یدا هه‌ڵیگرتوه‌‪ ،‬ژنانى کرێکاریش‬ ‫له‌م واڵته‌دا وه‌ک کرێکارى پیاو مافیان‬ ‫نی‌ه و که‌سێک نی‌ه بێالیانه‌نان‌ه داواى‬ ‫مافه‌کانیان بکات‪ ،‬یاخود تا ئێستا ئه‌و‬ ‫ب��ڕی��اره‌ى ل‌ه ده‌سته‌به‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫دراو‌ه ک‌ه ده‌بێت ئ �ه‌و شوێنه‌ى کارى‬ ‫تێدا ده‌ک��ات به‌شێک ل‌ه موچه‌که‌ى‬ ‫خۆى‌و پاره‌ى شوێنه‌ک‌ه مانگان‌ه وه‌ک‬ ‫(دڵنیایه‌کى ژیان) دابنرێت ک‌ه دوا رۆژ‬ ‫یان کاتى کار توشى شتێک بوون یان‬ ‫کاره‌ساتێک بوون ئه‌و‌ه ببێت‌ه هاوکاریان‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم تا ئێستاش هه‌ندێک شوێن ب ‌ه‬ ‫جدى پیاده‌ى ئه‌و‌ه ناکه‌ن و شوێنێکیش‬ ‫نی‌ه ب �ه‌رگ��رى ل���ه‌و‌ه ب��ک��ات ب �‌ه نمون ‌ه‬ ‫سه‌ندیکا له‌وێدا مافى کرێکار پێشێل‬ ‫ده‌کرێت‪ ،‬یان تا ئێستا که‌س ل‌ه گرفتى‬ ‫ئه‌و ژن‌ه کرێکارانه‌ى نه‌پرسیوه‌ته‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫ل‌ه شوێنه‌کان ک��ارده‌ک �ه‌ن‪ ،‬ک‌ه ره‌نگ ‌ه‬ ‫زۆرکات ژنان ل‌ه کاتى کارکردندا یان‬ ‫ل‌ه شوێنه‌که‌ى روب �ه‌ڕوى توندتیژیه‌ک‬ ‫بووبێته‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم شوێنێکى بێ الیه‌ن‬ ‫نه‌بوو‌ه به‌رگری لێبکات‪ ،‬بۆی‌ه پێویست ‌ه‬ ‫ل‌ه رۆژى (‪)1‬ى ئایاردا پیرۆزکردنى‬ ‫ئه‌و رۆژ‌ه ب‌ه خزمه‌تى توێژى کرێکار‬ ‫یاد بکرێته‌وه‌‪ ،‬نه‌ک ته‌نها ناو‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫کرێکار توێژێکى گرنگن ل‌ه بونیادى‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ادا ل �‌ه ن��اوی��ش��ی��ان��دا ده‌ب��ێ��ت‬ ‫سه‌ندیکاى کرێکاران ب �ه‌دواداچ��ون بۆ‬ ‫داواک����ارى ژنه‌کرێکاره‌کان بکات ‌و‬ ‫لێپێچینه‌و‌ه بکات ل‌ه هه‌ر شوێنێک ک ‌ه‬ ‫بێڕێزیان به‌رامبه‌ر ده‌کرێت‪.‬‬

‫له‌ڕۆژهه‌اڵت کامانه‌ن‪ ،‬ئه‌رکی‬ ‫پارت ‌ه کوردییه‌کانی ئۆپوزسیۆنی‬ ‫ئێران له‌هه‌مبه‌ر ئه‌و دیاردان ‌ه ده‌بێت‬ ‫چی بێت؟‬ ‫ ب����‌ه داخ��������ه‌و‌ه ه�����ه‌ر وه‌ک زۆرب������ه‌ی‬‫کۆمه‌ڵگاکانی دیکه‌ی جیهان‪ ،‬کۆمه‌ڵگای‬ ‫ئێمه‌ش هه‌ندێک دیارده‌ی دزێو و مه‌ترسیداری‬ ‫تێدای‌ه ل‌ه وانه‌‪:‬دیارده‌ی ب‌ه زۆر ب‌ه شودانی کچ‪،‬‬ ‫ژن ب‌ه ژن‪ ،‬خه‌ته‌نه‌ی کچان‪ ،‬ب‌ه شێوه‌یه‌کی‬ ‫گشتی توندوتیژی به‌رامبه‌ر ژنان‪ ،‬په‌ره‌سه‌ندنی‬ ‫گیرۆد‌ه بون ب‌ه مادد‌ه هۆشبه‌ره‌کان‪.‬‬

‫دیدار‬ ‫نزار که‌ریمی‬

‫له‌م دیمانه‌ی ‌ه په‌روین فیشاڵ‬ ‫(نیشتمان) ئه‌ندامى ده‌ست‬ ‫له‌کارکێشاو ‌ه ل ‌ه بزوتنه‌وه‌ى‬ ‫سه‌وز و ئه‌ندامى پارتى رزگارى‬ ‫کوردستان‪ ،‬تیشک ده‌خاته‌سه‌ر‬ ‫که‌موکورتیه‌کانى بزوتنه‌وه‌ى سه‌وز‬ ‫و هۆکارى وازهێنانى‌و نه‌بونى‬ ‫رۆڵى ژنان‌و الوان‌و هۆکارى‬ ‫الوازیان‌و رۆڵى پارت ‌ه کوردییه‌کان‬ ‫ل ‌ه ئاست پێشخستنى توێژه‌کان و‬ ‫ئه‌و کێشانه‌ى ژنان و گه‌نجان ل ‌ه‬ ‫رۆژهه‌اڵتى کوردستاندا هه‌یانه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬وه‌ک کچ و گه‌نجێکی‬ ‫کوردی به‌شداربوو ل ‌ه ناو‬ ‫بزوتنه‌وه‌ی سه‌وز ل ‌ه ئێراندا‪،‬‬ ‫بنه‌ما و هۆکاره‌کانی به‌شداریکردنت‬ ‫و فاکته‌ره‌کانی وازهێنانت ل ‌ه‬ ‫بزووتنه‌وه‌ک ‌ه چی بوون؟‬ ‫ منیش وه‌ک زۆربه‌ی ئه‌و خه‌ڵکانه‌ی ک ‌ه‬‫دژی ده‌سه‌اڵت و خوازیاری ئاڵوگۆڕی بون ‌و‬ ‫بۆ دژایه‌تی کردنیش ل‌ه هه‌موو که‌ره‌سته‌یه‌ک‬ ‫که‌ڵکیان وه‌رده‌گ����رت‪ ،‬کاتێک سناریۆی ب ‌ه‬ ‫ناو هه‌ڵبژاردن ئاڵۆزی و شڵه‌ژاوی لێکه‌وته‌وه‌‬ ‫و خه‌ڵکی ئ�ه‌وه‌ی��ان ک��رد‌ه به‌هان‌ه و رژان �‌ه ناو‬ ‫ش�ه‌ق��ام�ه‌ک��ان‪ .‬منیش ئ �ه‌و ه�ه‌ل�ه‌م ق��ۆزت �ه‌و‌ه و‬ ‫تێکه‌ڵی ریزه‌کانی جواڵنه‌وه‌ی خه‌ڵکی ناڕازی‬ ‫بوم ک‌ه ب‌ه بزوتنه‌وه‌ی سه‌وز ناوی ده‌رکرد‪.‬‬ ‫ه��ۆی وازهێنانیشم ئ��ه‌و‌ه ب��وو کاتێک ب ‌ه‬ ‫وردی سه‌رنجی بزوتنه‌وه‌ک‌ه و رێبه‌رانیمدا‪،‬‬ ‫بینیم ک‌ه ی�ه‌ک�ه‌م‪ :‬ئ �ه‌و که‌سانه‌ی خۆیان ب ‌ه‬ ‫ڕێبه‌ری بزوتنه‌وه‌ک‌ه ده‌زانن رابردویه‌کی پاکتر‬ ‫له‌و که‌سانه‌یان نه‌بوو ک‌ه ل‌ه ده‌سه‌اڵتدا بون‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫زۆرب �ه‌ی کار و جه‌نایه‌ته‌کاندا له‌گه‌ڵ ئه‌وان‬ ‫به‌شدار و ده‌ستیان ب‌ه خوێنی خه‌ڵک سوربوو‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬هیچ به‌رنام‌ه و پرۆتۆکۆڵێکی دیار و‬ ‫شه‌فافیان نه‌بوو بۆ داهاتوو‪ ،‬ئه‌وه‌نده‌ی هه‌شیان‬ ‫بوو جیاوازییه‌کی به‌رچاوی له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ناو‬ ‫ده‌سه‌اڵت نه‌بوو‪ ،‬ئه‌مان‌ه و پابه‌ندبونی رێبه‌رانی‬ ‫بزوتنه‌وه‌ک‌ه ب‌ه ئه‌سڵی ویالیه‌تی فه‌قیه‌‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫ته‌واوی منی ل‌ه مانه‌و‌ه ل‌ه ناو ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌دا‬ ‫سارد کرده‌وه‌‪ .‬ئاخر که‌سێک یان نیزامێک ک ‌ه‬ ‫پابه‌ندی ویالیه‌تی فه‌قی بێت‪ ،‬چاوه‌ڕوانی چ‬ ‫ئاڵوگۆڕیه‌کی لێده‌کرێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬پێتوای ‌ه به‌شداریکردنی‬

‫››‬

‫پارت ‌ه سیاسی ‌ه‬ ‫کورده‌کان وایان له‌‬ ‫ژنی کورد کردو‌ه که‌‬ ‫باوه‌ڕی ب ‌ه خۆی نه‌بێ‬ ‫و هه‌ست به‌و‌ه بکات‬ ‫ک ‌ه وه‌ک پێویست‬ ‫توانای راپه‌ڕاندنی کار و‬ ‫چاالکی نی ‌ه‬ ‫‪n‬‬

‫په‌روین فیشاڵ (نیشتمان)‬

‫کورد ل ‌ه ریزی بزوتنه‌وه‌ی سه‌وزدا‪،‬‬ ‫ب ‌ه قازانج و به‌رژه‌وه‌ندی تاک و‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ی کورد ده‌شکێته‌و ‌ه یاخود‬ ‫زیانی بۆ پێشخستنی خواسته‌کانی‬ ‫کورد ده‌بێت؟‬ ‫ ئێستا ب �ه‌و ب��ڕوای�‌ه گه‌یشتوم هیچ سود‬‫و قازانجی بۆ کورد نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو ب‌ه پێچه‌وان ‌ه‬ ‫زی��ان��ی��ش��ی ده‌ب���ێ���ت‪ .‬چ��ون��ک �‌ه ه�����ه‌روه‌ک وت��م‬ ‫ده‌مڕاستانی بزوتنه‌وه‌ک‌ه ده‌ستێکی که‌متریان‬ ‫ل‌ه خه‌راپکاریدا ل�ه‌وان�ه‌ی ن��او ده‌س���ه‌اڵت نیه‌‪،‬‬ ‫بزوتنه‌وه‌که‌ش هیچ به‌رنام‌ه و پرۆتۆکۆڵێکی‬ ‫دیار و رونی نی‌ه ب‌ه تایبه‌تی بۆ خه‌ڵکی کورد‪.‬‬ ‫ڕێ��ک وه‌ک س�ه‌ره‌ت��اک��ان��ی ش��ۆڕش��ی ساڵی‬ ‫(‪ )٥٧‬خه‌ڵکانی ئێران و نه‌ته‌وه‌کانی بنده‌ستم‬ ‫دێت‌ه به‌رچاو ک‌ه سه‌رجه‌م ل‌ه نه‌ته‌و‌ه جیاجیاکان‬ ‫تێکڕا و وێکرا ده‌ستیان دای‌ه ده‌ستی یه‌کتر بۆ‬ ‫گۆڕێنی ده‌س �ه‌اڵت‪ .‬به‌اڵم چونک‌ه بزوتنه‌و‌ه و‬ ‫شۆڕشه‌ک‌ه هه‌ر وه‌ک ئه‌وه‌ی ئێستا هیچ به‌رنام ‌ه‬

‫و پڕۆتۆکۆڵێکی ڕون و کۆنکرێتی نه‌بو بۆ‬ ‫داهاتو‪ ،‬ب‌ه تایبه‌تی بۆ که‌مایه‌تی‌ه نه‌ته‌وه‌یی‬ ‫و ئایینیه‌کان‪ ،‬بینیمان ک‌ه سه‌ره‌نجام ب‌ه کوێ‬ ‫گه‌ییشت و ب‌ه نیسبه‌تی خه‌ڵکانی چه‌وساو‌ه‬ ‫هیچ ده‌ره‌ن��ج��ام و گۆڕانکاریه‌کی باشی لێ‬ ‫نه‌که‌وته‌وه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ئاستی هۆشیاری و هه‌ست‬ ‫ب ‌ه به‌رپرسیارێتی گه‌نجی کورد ب ‌ه‬ ‫گشتی و توێژی ژنان به‌تایبه‌تی‪،‬‬ ‫به‌رامبه‌ر ب ‌ه پرسی سه‌ربه‌خۆیی‬ ‫کورد ل ‌ه رۆژهه‌اڵت چۆن ده‌بینی؟‬ ‫ ب‌ه ب �ه‌راوردک��ردن له‌گه‌ڵ سااڵنی ڕاب��ردو‬‫هه‌ستوبیری نه‌ته‌وه‌یی ل‌ه گه‌شه‌سه‌ندنێکی خێراو‬ ‫به‌رچاودایه‌‪.‬به‌اڵم هێشتاش ئه‌و‌ه نی‌ه ک‌ه ده‌بێ‬ ‫ببێ‪ ،‬و پێویست‌ه کاری زیاتری بۆ بکرێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪/‬دیارده‌ی دزێوو مه‌ترسیداره‌‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تی و کلتووریه‌کانی‬ ‫ناوخۆی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی‬

‫ئه‌رکی پ��ارت و الیه‌نه‌کانیش ئ�ه‌وه‌ی�‌ه ک ‌ه‬ ‫ت �ه‌واوی توانا و هێزی خۆیان بخه‌ن‌ه گه‌ڕ بۆ‬ ‫باڵو کردنه‌وه‌و به‌رزکردنه‌وه‌ی ئاستی زانیاری و‬ ‫رۆشنبیری ل‌ه ناو خه‌ڵکدا‪ .‬چونک‌ه ب‌ه بڕوای‬ ‫من هه‌بونی زۆرێک له‌و دیارده‌و کلتور‌ه دزێوانه‌‪،‬‬ ‫ل‌ه نه‌بون یاخود ن��زم بونی ئاستی زان��ی��اری و‬ ‫رۆشنبیری سه‌رچاو‌ه ده‌گرێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬پارت و الیه‌ن ‌ه‬ ‫کوردییه‌کانی چۆن ده‌توانن که‌ڵک‬ ‫ل ‌ه هێز و توانای ژنان بۆالی‬ ‫به‌شداری و بایه‌خدانی کارا به‌‬ ‫پرسی نه‌ته‌وه‌یی رابکێشن؟‬ ‫ ب �‌ه خ��ۆش��ی��ی�ه‌و‌ه ئ��ه‌و ج��ی��اوازی��ی��ان�ه‌ی ک ‌ه‬‫بیستووم‌ه ل‌ه شوێنانی دیک‌ه باسیان لێو‌ه ده‌که‌ن‬ ‫ل‌ه نێۆ پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستاندا نییه‌‪ .‬زۆر‬ ‫هانی من دراو‌ه بۆ کارکردن و به‌رپرسارێتی وه‌‬ ‫ئه‌ستۆگرتن‪.‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ئ��ه‌وه‌ی ده‌یبینین ب �ه‌داخ �ه‌و‌ه کلتوری‬ ‫نه‌گریسی جیاوازی نێوان ژن و پیاو‪ ،‬هه‌روه‌ک‬ ‫چۆن له‌ناو الیه‌ن و ده‌سه‌اڵته‌کانی زۆر واڵتی‬

‫ڕۆژهه‌اڵتی ناڤیندا هه‌یه‌‪ ،‬ئاواش ب‌ه زه‌قی ل ‌ه‬ ‫ن��او هێز و الیه‌ن‌ه کوردیه‌کاندا هه‌ی‌ه و پیاو‬ ‫ساالرییه‌کی ته‌واو ل‌ه ناویاندا ده‌بینرێت‪ .‬وایان‬ ‫ل‌ه ژنی کورد کردو‌ه ک‌ه باوه‌ڕی ب‌ه خۆی نه‌بێ‬ ‫و هه‌ست به‌و‌ه بکات ک‌ه وه‌ک پێویست توانای‬ ‫ڕاپه‌ڕاندنی کاروچاالکی نیه‌‪ .‬مافی یه‌کسان‬ ‫بۆ ژن و پیاو ل‌ه ناویاندا ته‌نیا ل‌ه چوارچێوه‌ی‬ ‫دروشمداخۆی ده‌بینێته‌وه‌‪ .‬جا کاتێک ده‌توانرێت‬ ‫که‌ڵک ل‌ه هێز و توانای ژنی کورد وه‌ربگیردرێت‬ ‫ک‌ه ئه‌و کلتور‌ه قێزه‌ون‌ه ب‌ه ته‌واوی بسڕێته‌و‌ه و‬ ‫بۆ هه‌میش‌ه فڕی بدرێت‌ه ناو زبڵدانی مێژوو‪.‬‬ ‫هه‌وڵی کارا بدرێت بۆ بنه‌بڕکردنی تۆوی باوه‌ڕ‬ ‫ب‌ه خۆ نه���بون ک‌ه مێژوویه‌کی دور و درێژ‌ه ل‌ه ناو‬ ‫ژنی کورددا ده‌چێنرێت‪ .‬ئه‌و بڕوای‌ه الی ژنی‬ ‫کورد دروست بکرێت ک‌ه ئه‌وانیش ده‌توانن شان‬ ‫ب‌ه شانی پیاوان ل‌ه هه‌موو کار و چاالکیه‌کدا‬ ‫به‌شدار ببن و وه‌ک ئه‌وان رایپه‌ڕێنن‪ .‬پێویست ‌ه‬ ‫ژنانی کوردیش هه‌ندێک ب‌ه خۆیاندا بچنه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌شێک له‌و هۆکارانه‌ی ک‌ه ده‌خرێن‌ه ئه‌ستۆی‬ ‫پیاوان ژنانیش لێی تاوانبارن‪ .‬پێویست‌ه که‌سایه‌تی‬ ‫بۆ خۆیان ببینه‌و‌ه و ل‌ه مه‌یدانی کاری سیاسی‬ ‫و فه‌رهه‌نگی خۆیان دوور نه‌گرن و زیاتر بێن ‌ه‬ ‫پێشه‌و‌ه و توانای خۆیان زیاتر پیشانبده‌ن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬دوا وته‌ت به‌رامبه‌ر ب ‌ه‬ ‫الوان و ژنانی کورد و خوێنه‌ران ئه‌م‬ ‫دیمانه‌ی ‌ه چییه‌؟‬ ‫ دیار‌ه قسه‌م زۆر‌ه بۆ الوان و ژنانی کورد‪،‬‬‫به‌اڵم لێره‌دا ل‌ه چه‌ند قسه‌یه‌دا کورتی ده‌که‌مه‌وه‌‪.‬‬ ‫یه‌که‌م‪ :‬هه‌ر وه‌ک هه‌مو الیه‌ک ده‌یزانین الوان‬ ‫کچ بن یان کوڕ‪ ،‬هیوای دوا ڕۆژی گه‌ل و‬ ‫واڵتن‪ .‬بۆی‌ه تا بۆیان ده‌کرێ ده‌بێ هه‌وڵ بده‌ن‬ ‫بۆ به‌رز کردنه‌وه‌ی ئاستی زانیاری و ڕۆشنبیری‬ ‫خۆیان‪ .‬نه‌خوێنده‌واری و دور ب��ون ل‌ه زانست‬ ‫چه‌کێکی کوشنده‌ی‌ه ک‌ه داگیرکه‌ران و زۆرداران‬ ‫هه‌میش‌ه ل‌ه دژی ئێم‌ه ب‌ه کاریان هێناوه‌‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬ده‌بێ زۆر هۆشیاربن ل‌ه به‌رامبه‌ر ئه‌و‬ ‫جینۆسایده‌ی ک‌ه رژێ��م وه‌گ���ه‌ڕی خستو‌ه بۆ‬ ‫تواندنه‌و‌ه و ل‌ه خشت‌ه بردنی خه‌ڵکی ئێمه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ئه‌ویش موعتاد و ئالود‌ه کردنی تاکی کورد‌ه به‌‬ ‫مادد‌ه هۆشبه‌ره‌کان‬ ‫سێیه‌م‪ :‬داوا ل‌ه ژنی کورد ده‌که‌م ک‌ه چیتر‬ ‫هه‌ست ب‌ه که‌می نه‌کات و ئه‌و‌ه باش بزانێ ک ‌ه‬ ‫ل‌ه هیچ بوارێکدا هیچی ل‌ه پیاو که‌متر نی‌ه و‬ ‫وه‌ک ئه‌وان ده‌توانن ل‌ه پێش خستنی کۆمه‌ڵگا و‬ ‫کاروچاالکی ڕۆژانه‌دا به‌شدار بن‪.‬‬ ‫چواره‌م‪ :‬ب‌ه گشتی داوام ل‌ه گه‌لی کورد‌ه ک ‌ه‬ ‫چیتر توانا و هێزی خۆیان ب‌ه فیڕۆ نه‌ده‌ن‪ .‬هه‌ر‬ ‫ئایدۆلۆژیا و بیروبۆچونێک ک‌ه هه‌یان‌ه با بیان‬ ‫بێت‪ ،‬به‌اڵم هه‌رچی ده‌یکه‌ن با ب‌ه ناسنامه‌ی‬ ‫کوردستانیه‌و‌ه بیکه‌ن‪.‬‬

‫بێریڤان له‌الیه‌ن خه‌زوورى‬

‫ده‌ستدرێژى سێکسى ده‌کرێته‌سه‌ر و ئێستا له‌زیندانه‌‬ ‫هه‌ولێر‬ ‫ئااڵ به‌رزنجى‬ ‫بێریڤان ته‌نیا (‪ )15‬به‌هار‬ ‫ته‌مه‌نیه‌تى رووبه‌روى چه‌ند‬ ‫کێشه‌یه‌ک ده‌بێته‌و ‌ه ک ‌ه هه‌رگیز‬ ‫ل ‌ه ئاست ته‌مه‌ن و خواست و‬ ‫ئاره‌زوه‌کانى نیه‌‪ ،‬ئه‌و ب ‌ه هۆى‬ ‫هه‌ژارى خێزانه‌که‌ى له‌جیاتى‬ ‫به‌شودان دایک و باوکى ده‌یفرۆشن‪،‬‬ ‫له‌کاتى به‌شوودانی بێریڤان جگ ‌ه‬ ‫له‌کڕینى هه‌ندێک زێر له‌الیه‌ن‬ ‫هاوسه‌ره‌که‌یه‌وه‌‪ ،‬هیچ پاره‌یه‌کى بۆ‬ ‫خه‌رج ناکه‌ن و له‌کاتى رووبه‌روى‬ ‫کێشه‌کانیش خۆیان به‌خاوه‌نى‬ ‫نازانن‪.‬‬

‫که‌سێکى نزیک ل �ه‌و کچ‌ه چۆنێتى‬ ‫به‌سه‌رهاته‌که‌ى بۆ گێراینه‌و‌ه و وتى‪ :‬بێریڤان‬ ‫ب‌ه ته‌نیا له‌گه‌ڵ دای��ک و باوکى خۆى‬ ‫ده‌ژی��ا‪ ،‬کاتێک خوازبێنى هات شووبکات‬ ‫ئه‌و ره‌تیکرده‌وه‌‪ ،‬چونک‌ه له‌الیه‌ک ته‌مه‌نى‬ ‫بچوک و له‌الیه‌کى ت���ره‌و‌ه ئ �ه‌و که‌سه‌ى‬ ‫ن�ه‌ده‌ن��اس��ى ک�‌ه هاتۆت‌ه خوازبێنى‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫دایک و باوکى بێریڤان سوور بوون له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ى کچه‌که‌یان شوبکات و به‌وته‌ى خۆیان‬ ‫بچێت‌ه رێگاى خۆى‪ ،‬به‌اڵم بێریڤان له‌و‌ه بێ‬ ‫ئاگابوو ک‌ه دایک و باوکیان جگ‌ه ل‌ه پار‌ه‬ ‫هیچ مه‌به‌ستێک و خه‌مخۆریه‌کیان بۆى‬ ‫نیه‌‪ ،‬ل‌ه بێبه‌ختى بێریڤان ئه‌وکه‌سه‌ى هات ‌ه‬ ‫خوازبێنى ئه‌ویش ب‌ه فێڵ و مه‌به‌ستێکى ترى‬ ‫هه‌بوو‪ ،‬چونک‌ه کوڕه‌ک‌ه دایکى نه‌خۆش‬ ‫بوو پێویستى به‌یه‌کێک هه‌بوو ک‌ه خزمه‌تى‬ ‫دای��ک�ه‌ک�ه‌ى ب��ک��ات‪ ،‬ن���ه‌وه‌ک وه‌ک ژنى‬

‫‪n‬‬

‫ه ‪ /‬فۆتۆ‪ :‬ئینته‌رنێت‬ ‫به‌کااڵ سه‌یرکردنی ژنان هێشتا به‌رده‌وام ‌‬

‫خ��ۆى مامه‌له‌ى له‌گه‌ڵدا بکات‪ ،‬ئه‌وه‌بوو‬ ‫ئه‌وان هاتن‌ه خوازبێنى و به‌ماوه‌یه‌کى کورت‬ ‫بێریڤان ماره‌کرا و گوازرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌ر ئه‌و که‌س‌ه نزیکه‌ى بێریڤان به‌رده‌وام‬ ‫بوو ل‌ه گێڕانه‌وه‌ى به‌سه‌رهاته‌که‌ى و باسى‬ ‫قۆناغى ژیانى دواى شوکردنه‌کى بۆ کردین‬ ‫و وتى‪ :‬دواى شوکردنى ئه‌و کچ‌ه بۆ مان‬ ‫ده‌رک �ه‌وت ک‌ه زاوا به‌هیچ شێوه‌یه‌ک لێى‬ ‫نزیک نه‌بۆته‌و‌ه و ده‌ستى لێنه‌داوه‌‪ ،‬به‌و بیانوه‌ى‬ ‫ک‌ه ئه‌و بێریڤانى به‌دڵى خۆى نه‌هێناو‌ه و دڵى‬ ‫بۆى ناچێ ‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئه‌و ل‌ه خزمه‌تکردنى‬

‫خه‌سوى به‌رده‌وام ده‌بێت و ئه‌وه‌ى بیه‌وێ بۆی‬ ‫جێبه‌جێ ده‌کات‪ ،‬له‌و ماوه‌یه‌شدا بوکى تاز‌ه‬ ‫بێ ده‌نگى له‌و کێشه‌ی‌ه ده‌کات و جگ‌ه ل ‌ه‬ ‫که‌س‌ه نزیکه‌کانى که‌سى تر به‌و ژیانه‌ى‬ ‫ئ�ه‌و ن��ازان��ن‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئ�ه‌و بێده‌نگه‌ى بێریڤان‬ ‫کاره‌ساتى ترى لێده‌که‌وێته‌و‌ه ک‌ه ن‌ه ته‌مه‌نى‬ ‫بێریڤان و نه‌خواست و ئاواته‌کانى پێیان‬ ‫قبوڵناکرێت‪ ،‬ئه‌ویش ده‌ستدرێژى سێکسی ‌ه‬ ‫له‌الیه‌ن خه‌زووى‪ ،‬چونک‌ه خه‌زوره‌که‌ى به‌و‌ه‬ ‫ده‌زانێ ک‌ه کوڕه‌که‌ى ده‌ستی لێنه‌داو‌ه و دڵى‬ ‫له‌سه‌ر نیه‌‪ ،‬بۆی‌ه ل‌ه فرسه‌تێکدا ده‌ستدرێژى‬

‫کردنى و پشت لێکردنى دایک و باوکێتى‪،‬‬ ‫ئ�ه‌م�ه‌ش دواى ئ���ه‌وه‌ى ئاشکرا ده‌ب��ێ��ت ک ‌ه‬ ‫بێریڤان له‌الیه‌ن خه‌زورى ده‌ستدرێژى کراوه‌ت ‌ه‬ ‫س���ه‌رى‪ ،‬پ��ی��اوه‌ک�ه‌ى ئ �ه‌و‌ه ره‌ت��ده‌ک��ات �ه‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫باوکى ئه‌وکاره‌ى له‌گه‌ڵ ژنه‌که‌ى کردبێ‪،‬‬ ‫به‌ڵکو بوختانى پێده‌کات ک‌ه یه‌کێکى تر‬ ‫واى لێکردوه‌‪ ،‬ئه‌وه‌بوو پیاوه‌که‌ى له‌دادگا‬ ‫شکات ل‌ه بێریڤان ده‌ک��ات به‌بیانوى به‌د‬ ‫ره‌وشتى و زڕاندنى ناوبانگى باوکى‪ ،‬پاشان‬ ‫بێریڤان ب‌ه بڕیارى دادگا ده‌ستگیر ده‌کرێت‪،‬‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌رام��ب �ه‌ردا دای���ک و ب��اوک��ى به‌هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک خۆیان له‌و کچه‌یان ب‌ه خاوه‌ن‬ ‫ناکه‌ن و له‌برى پشتگرتن پێى ده‌ڵێن ئه‌گه‌ر‬ ‫کچێکى به‌شه‌رف باى خۆت نه‌ده‌دای‌ه ده‌ست‬ ‫خه‌زورت‪.‬‬ ‫دوا وته‌کانى بێریڤان ل‌ه زیندان ک‌ه بۆ‬ ‫که‌سێکى نزیکى خۆى کردبووى ده‌ڵێ‪ :‬من‬ ‫بێ ئومێدم ل‌ه ژیان نازانم دوا رۆژم چى‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬چونک‌ه هیچ نه‌ما له‌ده‌ستى نه‌ده‌م‪،‬‬ ‫ئێستاش نازانم ل‌ه دواى ده‌رچوونم ل‌ه زیندان‬ ‫روو ل�‌ه ک��وێ ب��ک�ه‌م‪ ،‬چونک‌ه له‌الیه‌ک‬ ‫ماڵى باوکم و له‌الیه‌کى تر ماڵى مێردم‬ ‫له‌ده‌ست چ��وو‪ ،‬بۆی‌ه دوو رێگام ل‌ه پێش ‌ه‬ ‫دوای ده‌رچوونم یان خۆسوتاندن یان شێت‬ ‫بوون و به‌چۆڵ که‌وتن‪ .‬به‌اڵم تا نوسینى‬ ‫ئه‌و به‌سه‌رهات‌ه دۆسیه‌ک‌ه یه‌کال نه‌کراوه‌ته‌و‌ه‬ ‫و نازاندرێت ئایا له‌به‌رژه‌وه‌ندى بێریڤان ده‌بێت‬ ‫یان له‌به‌رژه‌وه‌ندى پیاوه‌که‌ى و خه‌زورى‪.‬‬

‫سێکسى ده‌کات‌ه سه‌رى و ئه‌و زێره‌ى له‌کاتى‬ ‫بوکێنى بۆى کرابوو لێیوه‌رده‌گرێت‪ ،‬پاش‬ ‫ماوه‌یه‌ک له‌و رووداو‌ه بێریڤان له‌ترسى خۆى‬ ‫ناتوانێ له‌الى که‌س باس له‌و رووداو‌ه بکات‪،‬‬ ‫به‌اڵم پیاوه‌که‌ى داواى زێره‌کان ل‌ه بێریڤان‬ ‫ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ى بیفرۆشێ‪ ،‬ئه‌وکات‌ه ناتوانێ‬ ‫هیچى تر بێده‌نگ بێت بۆی‌ه پێى ده‌ڵێ‬ ‫تێبینى‪ /‬به‌هۆى هه‌ستیارى‬ ‫‌ستدرژێى‬ ‫باوکت زێره‌که‌ى لێ سه‌ندوم و ده‬ ‫کێشه‌ک ‌ه ئه‌و که‌سه‌ى به‌سه‌رهاته‌که‌ى‬ ‫کردۆت‌ه سه‌رم‪.‬‬ ‫بۆ گێڕاینه‌و ‌ه رازى نه‌بوو ناوى‬ ‫‌روى‬ ‫ه‬ ‫روب‬ ‫بێریڤان‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫کێش‬ ‫دوو‬ ‫جگ‌ه له‌و‬ ‫بهێنین‪ ،‬ناوی بێریڤانیش خوازره‌وه‌‪.‬‬ ‫کێشه‌یه‌کى تر ده‌بێته‌و‌ه ئه‌ویش زیندانى‬


‫هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتن ل ‌ه خوێندکارانی سلێمانی ده‌کرێت‬ ‫ئاماده‌کار‬ ‫کارزان تاریق‬ ‫خوێندکارانى زانکۆى‬ ‫سلێمانى ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌وه‌ده‌که‌ن‬ ‫له‌الیه‌ن هێز ‌ه ئه‌منیه‌کانه‌و ‌ه‬ ‫ئه‌شکه‌نجه‌دراون و حه‌ره‌مى زانکۆ‬ ‫ب ‌ه نایاسایى شکێندراو ‌ه و به‌زۆر‬ ‫بۆ گوندێکى ده‌ره‌وه‌ى سلێمانى‬ ‫براوه‌ن‪ ،‬مامۆستایه‌کى زانکۆش‬ ‫رایده‌گه‌ێنێت له‌روى یاساییه‌و ‌ه‬ ‫سه‌رۆکى زانکۆ ک ‌ه که‌سى یه‌که‌مى‬ ‫زانکۆی ‌ه ده‌توانێت داواى یاسایى‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و الیه‌ن ‌ه تۆمار بکه‌ن ک ‌ه‬ ‫هاتوونه‌ت ‌ه سه‌ر زانکۆ‪.‬‬

‫هونه‌ر ئیحسان‪ ،‬خوێندکارى زانکۆى‬ ‫سلێمانى‪ ،‬ئ��ام��اژ‌ه ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ده‌ک���ات ک ‌ه‬ ‫ئاسایشى سلێمانى به‌بێ گوێدان ‌ه حه‌ره‌مى‬ ‫زانکۆ هێرشیان ده‌کات ‌ه سه‌ر‪ ،‬جه‌ختیکرده‌وه‌‪:‬‬ ‫پ���اش ئ����ه‌وه‌ى ک��ۆم�ه‌ڵ��ێ��ک خ��وێ��ن��دک��ارى‬ ‫زانکۆى سلێمانى ل ‌ه الیه‌ن هێزه‌کانى پۆلیس‬ ‫و ئ��اس��ای��ش�ه‌و‌ه گ��ی��راب��وون‪ ،‬خوێندکارانى‬ ‫زانکۆ ویستمان مانگرتنێک ل ‌ه ب �ه‌رده‌م‬ ‫زانکۆى سلێمانى ئه‌نجام بده‌ین‪ ،‬له‌الیه‌ن‬ ‫ئه‌و هێزانه‌وه‌ى که‌ هاتبوون ئاگادارکراینه‌و‌ه‬ ‫له‌ دواى کاتژمێر چ��واره‌و‌ه ئه‌و شوێنه‌تان‬ ‫پێچۆڵ ده‌ک�ه‌ی��ن‪ .‬ه�ه‌روه‌ه��ا هونه‌ر‪ ،‬وتى‪:‬‬ ‫پێیان وتین هاوڕێکانتان ئازاد کراون‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێم ‌ه باوه‌ڕمان پێنه‌کردن دواى ئه‌و‌ه نزیکه‌ى‬ ‫(‪ )10‬ئۆتۆمبێلی هێزى دژ‌ه تیرۆر هاتبوون‬ ‫به‌رده‌م ده‌رگاى زانکۆیان گرتبوو به‌دار و‬ ‫کێبڵ ل ‌ه خوێندکار‌ه کوڕ و کچه‌کانیان‬ ‫ده‌دا دواتر به‌گازى فرمێسک رێژ باڵوه‌یان‬ ‫ب ‌ه خۆپیشانده‌ران کرد‪ ،‬ک ‌ه هێرش کردن ‌ه‬ ‫س �ه‌ر زان��ک��ۆ زۆر ک��رده‌وه‌ی �ه‌ک��ى ناشرین ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵت به‌کارى ده‌هێنێت‪.‬‬ ‫ئ �ه‌ح��م �ه‌د ع���ه‌ب���دواڵ‪ ،‬خ��وێ��ن��دک��ارێ��ک��ى‬ ‫ت��رى زان��ک��ۆى سلێمانیه‌‪ ،‬پێى وای��� ‌ه ک ‌ه‬ ‫خوێندکاران هێمن و ل ‌ه سه‌رخۆن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ه��ێ��زه‌ک��ان ه �ه‌ر توندوتیژن ب�ه‌رام��ب�ه‌ری��ان‪.‬‬ ‫ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌کرد‪ :‬ئێم ‌ه ب ‌ه شێوه‌یه‌کى‬ ‫هێمنان ‌ه به‌رێکه‌وتین بۆ ب �ه‌رده‌م دادگ��اى‬ ‫سلێمانى‪ ،‬ب �ه‌اڵم هێزه‌کانى ئاسایش ک ‌ه‬ ‫ب��ه‌ ح��س��اب رێ��ن��وێ��ن��ى ئ��ێ��م�ه‌ی��ان ده‌ک����ردو‬

‫‪n‬‬

‫ئه‌وکاته‌ی حه‌ره‌می زانکۆ له‌ الیه‌ن هێزه‌چه‌کداره‌کان ده‌شکێنرێت (‪ / )2011/4/19‬فۆتۆ��� :‬ئه‌حمه‌د‬

‫ئه‌منیه‌تى ئێمه‌یان ده‌پاراست ئێمه‌یان برد‬ ‫ب ‌ه الڕێدا و تابردیانین بۆ قوله‌ره‌وه‌یسی‬ ‫ک� ‌ه گوندێک‌ه ل� ‌ه ده‌ره‌وه‌ى سلێمانى و‬ ‫ده‌ستگیریان کردین‪ .‬ئه‌حمه‌د‪ ،‬درێ��ژه‌ى‬ ‫ب ‌ه قسه‌کانیدا و وت��ى‪ :‬ی�ه‌ک به‌یه‌ک‬ ‫ل ‌ه پاسه‌کان سه‌ر ده‌که‌وتن و ت ‌ه سویریان‬ ‫ده‌ک���رد و ب��اج�ه‌ک��ان��ی��ان ل��ێ��وه‌رگ��رت��ی��ن و‬ ‫پرسیارى شوێنى نیشته‌جێبوونیان ده‌کرد‪،‬‬ ‫سه‌رجه‌م زانیاریه‌کانیان وه‌رگرت‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫پرسیارى ئه‌وه‌یان ده‌کرد ک ‌ه ئێم ‌ه سه‌ر ب ‌ه‬ ‫چ الیه‌نێکى ئۆپۆزسیۆنین زۆر ئیهانه‌یان‬ ‫ده‌ک��ردی��ن و جنێویان پ��ێ��ده‌دای��ن‪ .‬ناوبراو‬ ‫ئ�ه‌وه‌ش��ى وت‪ :‬ه �ه‌ڕه‌ش �ه‌ى ئ �ه‌وه‌ی��ان ده‌ک��رد‬ ‫که‌ جارێکى تر بمان گ��رن ده‌مانکوژن‪،‬‬ ‫ژماره‌یه‌کى زۆر خوێندکار و مامۆستایان‬ ‫گرت و لێیان دان دواى ئه‌و‌ه ئێمه‌یان گواسته‌وه‌‬ ‫بۆ ناو زانکۆ تازه‌ک ‌ه و تا ماوه‌یه‌ک رایان‬ ‫گرتین و نه‌یانهێشت جامى ئۆتۆمبێله‌کان‬ ‫بکه‌ینه‌و‌ه به‌وهۆیه‌و‌ه ژماره‌یه‌کى زۆر ل ‌ه‬ ‫خ��وێ��ن��دک��اران ب�ه‌ه��ۆى هه‌ناسه‌سواریانه‌و‌ه‬ ‫خێرا گوازرانه‌و‌ه بۆ نه‌خۆشخانه‌‪ .‬ئه‌حمه‌د‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌شى ده‌گێڕێته‌و‌ه ک ‌ه تا کاتژمێر چوارى‬ ‫ئ��ێ��وار‌ه ئ�ه‌وان��ی��ان ل �ه‌و ده‌ش��ت و چۆڵیه‌دا‬

‫››‬

‫ن��اوب��راو‪ ،‬هێما ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ده‌ک��ات ک ‌ه‬ ‫دواى ئ����ه‌وه‌ى ه��ێ��رش ک��رای�� ‌ه س �ه‌ر‬ ‫ئ �ه‌و خوێندکاران‌ه ل �ه‌ب �ه‌رده‌م زانکۆ‬ ‫«ئه‌م ‌ه جۆرێکبوو ل ‌‬ ‫ه خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��ی��ان ک����رد‪ ،‬ه��ێ��زه‌ک��ان‬ ‫گه‌مارۆى ده‌وروبه‌رى به‌شى ناوخۆیى‬ ‫ئه‌نفال که‌ ب ‌ه چاوى خۆمان‬ ‫ئیسکانیدا‪ .‬وت��ى‪ :‬هێزه‌کان هه‌ڵیان‬ ‫کوتای ‌ه س �ه‌ر ب�ه‌ش�‌ه ناوخۆییه‌کان‬ ‫بینیمان‪ ،‬هه‌ناسه‌شمان ب ‌ه‬ ‫ک ‌ه ب ‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک نابێت به‌بێ‬ ‫بڕیارێکى یاسایى حه‌ره‌مى زانکۆ و‬ ‫ده‌ستى خۆمان نه‌بوو»‬ ‫به‌شى ناوخۆى ببه‌زێنن‪ .‬جیهانگیر‪،‬‬ ‫ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شکرد‪ :‬ک ‌ه هاتن‌ه ناو‬ ‫به‌ش ‌ه ناو خۆییه‌ک ‌ه و ب ‌ه شێوه‌یه‌کى‬ ‫هێشتۆته‌وه‌ و خواردن و ئاویان نه‌داونه‌تێ‌‪.‬‬ ‫ج�ه‌خ��ت��ی��ک��رده‌وه‌‪« :‬ه �ه‌ن��اس �ه‌ش ب � ‌ه ده‌ستى ره‌شبگیر خوێندکارانیان ده‌ستگیرکرد و‬ ‫خۆمان نه‌بوو‪ ،‬چۆڵه‌وانیه‌ک ب��وو ته‌نها هاتن ‌ه سه‌ر ژوره‌ک��ان ژماره‌یه‌کى زۆر ل ‌ه‬ ‫هێزێکى عه‌سکه‌رتارى ک ‌ه تا ئێوار‌ه ب ‌ه بێ ده‌رگ��اى ژوره‌کانیان شکاند و زۆری��ان له‌‬ ‫ئاو نان دیلیان کردین‪ ،‬ئه‌م ‌ه جۆرێکبوو خوێندکاران داو سوکایه‌تیان پێکردین‪.‬‬ ‫م��ی��دی��ا ع���ه‌ب���دواڵ‪ ،‬چ���اودێ���رى م��اف��ى‬ ‫ل ‌ه ئه‌نفال ک ‌ه به‌ چاوى خۆمان بینیمان»‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ل ‌ه دواییدا ئێمه‌یان برده‌و‌ه و م������رۆڤ‪ ،‬ب���ه‌(چ���ه‌ت���ر)ى راگ���ه‌ی���ان���د‪:‬‬ ‫یه‌ک یه‌ک و دوو دوو ئازادیان ده‌کردین ئه‌وه‌نده‌ پێشێل کارى کراو‌ه نازانین باسى‬ ‫بۆ ئ��ه‌وه‌ى پ�ه‌رت�ه‌وازه‌ب��ی��ن‪ ،‬ب �ه‌اڵم جارێکى چیبکه‌ین‪ ،‬هه‌ر ل ‌ه چونه‌ناو حه‌ره‌مى زانکۆ‬ ‫تر هه‌ر کۆبوینه‌و‌ه دوب��ار‌ه بۆمان هاتن و و لێدانى خوێندکار هێزه‌کانى ناوخۆ یان‬ ‫پۆلیس و هه‌رشتێکى تر بێت تۆ به‌رپرسیت‬ ‫ته‌قه‌یان لێکردین‪.‬‬ ‫جیهانگیر ئه‌حمه‌د‪ ،‬خوێندکارى زانکۆى له‌ پاراستنى ژیانى هاواڵتیان تۆ بۆ ئه‌و‌ه‬

‫دانه‌مه‌زراوى ک ‌ه ل ‌ه هاواڵتى خۆت بده‌یت‪،‬‬ ‫به‌ڵکو بۆ ئه‌و‌ه دانراوى ک ‌ه پارێزگارى ل ‌ه‬ ‫سه‌ر و ماڵى هاواڵتى بکه‌ى‪ ،‬میدیا‪ ،‬ئه‌وه‌شى‬ ‫وت‪ :‬ئه‌گه‌ر هات و که‌سى به‌رامبه‌ر ک ‌ه‬ ‫خۆپیشانده‌ر‌ه ئه‌گه‌ر هێرشى بۆ هێنایى‬ ‫به‌ردى بۆ فڕێداى ئه‌و‌ه حاڵه‌تێک ‌ه ک ‌ه تۆ‬ ‫ده‌توانى پارێزگارى ل ‌ه خۆت بکه‌یت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ب ‌ه شێوازى ده‌ستگیرکردن بۆ ئه‌وه‌ى سه‌یته‌ر‌ه‬ ‫به‌سه‌ر حاڵه‌ته‌که‌دا بکه‌ى نه‌ک به‌ندکردن‬ ‫یان ڕه‌شبگیرکردن‪ ،‬پێویست‌ه ب ‌ه شێوازێکى‬ ‫هێمنان ‌ه مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ بکرێت‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا چ��اودێ��ره‌ک�ه‌ى مافى مرۆڤ‬ ‫ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌شده‌کات‪ :‬هه‌موو مرۆڤێک‬ ‫ئ������ازاد‌ه ک��� ‌ه ڕاى خ����ۆى ده‌رب���ب���ڕێ���ت و‬ ‫ناڕه‌زاییه‌کان ده‌رببڕێت‪ ،‬ب�ه‌اڵم هه‌ندیک‬ ‫شوێن هه‌ی ‌ه ناتوانیت به‌بێ بڕیارى یاسایى‬ ‫بچیت و بیپشکنى‪ ،‬ئه‌گه‌ر هه‌رهێزێک‬ ‫بێت به‌بێ بڕیارى سه‌رۆکى زانکۆ چوبن ‌ه‬ ‫ئه‌وێ ئه‌وا گونجاو نیه‪ ،‬له‌الیه‌کى تره‌و‌ه‬ ‫نابێت جۆر‌ه هه‌ڵسوکه‌وتێک به‌کاربهێنن‬ ‫ک ‌ه زیان به‌ خوێندکاران بگه‌یه‌نێت‬ ‫رێ��ب��وار ک �ه‌ری��م‪ ،‬م��ام��ۆس��ت��اى زانست ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کانى زان��ک��ۆى سلێمانى‪ ،‬قس ‌ه‬ ‫ل���ه‌وه‌ده‌ک���ات ل � ‌ه ه �ه‌م��وو دن��ی��ادا زان��ک��ۆ‬ ‫تایبه‌تمه‌ندى خ��ۆى هه‌ی ‌ه و ده‌کرێت ئه‌و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندی ‌ه ب��پ��ارێ��زرێ��ت‪ ،‬ت��ا ئێستاش‬ ‫ل ‌ه هه‌موو دنیا وا رون��ب��وه‌ت�ه‌و‌ه ک ‌ه هیچ‬ ‫ده‌سه‌اڵتێکى سیاسى ناتوانێت ب ‌ه توندوتیژى‬ ‫بیباته‌وه‌‪ .‬ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شکرد‪ :‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه‬ ‫به‌کارهێنانى توندوتیژى کارێکى باش نیه‌‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆپیشانده‌راندا و له‌هه‌مانکاتدا‬ ‫هێرشکردنه‌سه‌ر زانکۆ یان خوێندکارانى‬ ‫زان���ک���ۆش ک��ارێ��ک��ى ب����اش ن��ی��ه‌‪ ،‬هیچ‬ ‫ئه‌نجامێکى نی ‌ه ته‌نها زه‌ره‌ر کردن نه‌بێت‪.‬‬ ‫رێبوار‪ ،‬جه‌ختیکرده‌وه‌‪ :‬ل�ه‌روى یاسایشه‌و‌ه‬ ‫س �ه‌رۆک��ى زان��ک��ۆ ک � ‌ه ک�ه‌س��ى یه‌که‌مى‬ ‫زانکۆی ‌ه ی��ان جێگره‌کانى ده‌ت��وان��ن داواى‬ ‫یاسایى له‌سه‌ر ئ �ه‌و الیه‌ن ‌ه تۆمار بکه‌ن‬ ‫ک ‌ه حه‌ره‌مى زانکۆیان شکاندووه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫دوشتمان نیشان ده‌دات یه‌که‌م شکاندنى‬ ‫ح �ه‌ره‌م��ى زان��ک��ۆ چ��ۆن ب���ووه‌‪ .‬دووه‌م��ی��ش‬ ‫پاڵنه‌ره‌کانى ئه‌و شکاندن ‌ه چى بوو‌ه و ب ‌ه‬ ‫پرسى ک��ێ چونه‌ت ‌ه ژوره‌وه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫ئه‌م ‌ه یه‌که‌مجارنی ‌ه ک ‌ه پێشتریش خێمه‌کان‬ ‫سوتێنرا‪.‬‬

‫«رێکخراوه‌کانى گه‌نجان‪ ،‬گه‌نج چه‌واش ‌ه ده‌که‌ن»‬ ‫ئاماده‌کار‬ ‫هانا ئازاد‬

‫به‌شێک ل ‌ه گه‌نجانى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌وه‌‬ ‫ده‌که‌ن ئه‌و رێکخراوانه‌ى به‌ناوى‬ ‫گه‌نجانه‌و ‌ه ل ‌ه هه‌رێمى کوردستاندا‬ ‫هه‌ی ‌ه گوزارشت ل ‌ه گه‌نج ناکات‪،‬‬ ‫سه‌رۆکى رێکخراو ‌ه ناحکومیه‌کانیش‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت‪ ،‬ل ‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستان هیچ رێکخراوێکى تایبه‌ت‬ ‫ب ‌ه گه‌نجان نییه‌‪.‬‬

‫زریان عه‌بدوڵاڵ‪ ،‬گه‌نجێکى شارى هه‌ولێر‌ه‬ ‫و ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات‪ ،‬رێکخراوه‌کانى‬ ‫گه‌نجان ک‌ه ل‌ه هه‌رێمى کوردستان هه‌ن‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ى ئاراسته‌ى حزبى بونیان وه‌رگرتوو‌ه‬ ‫ئ �ه‌وه‌ن��د‌ه گه‌نجیان ب���ه‌ره‌و ئاراسته‌یه‌کى‬ ‫رۆشنبیران‌ه و بوێران‌ه و نوێخوازان‌ه نه‌بردوه‌‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو‪ ،‬پێشیوای‌ه ک‌ه تائێستا هیچ‬ ‫گه‌نجێک ل‌ه هه‌رێمى کوردستان سودى ل ‌ه‬ ‫رێکخراوێکى گه‌نجان نه‌بینیو‌ه له‌کاتێکدا‬ ‫ئ �ه‌وان «ناویان له‌خۆیان ن��او‌ه رێکخراوى‬ ‫گه‌نجان»‪.‬‬ ‫هێمن ف �ه‌ری��د‪ ،‬چ���االک���وان ل �‌ه ب���وارى‬ ‫گه‌نجان و کۆمه‌ڵى مه‌ده‌نی ل‌ه هه‌ولێر‪،‬‬ ‫ل����ه‌و‌ه ده‌دوێ������ت ک���‌ه گ��ه‌ن��ج ت��وێ��ژێ��ک��ى‬ ‫کاریگه‌رى کۆمه‌ڵگای‌ه و زۆرجار هه‌موو‬ ‫نه‌ریته‌کانى چاولێکه‌رى و به‌ربه‌ستى‬ ‫سیاسى تێکده‌شکێنێت‪ ،‬پێشوای‌ه ل‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستان رێژه‌ى ده‌نگدان ل‌ه «(‪-- %55‬‬ ‫‪»)%60‬ى گه‌نجان پێکى ده‌هێنن له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌ى «(‪ »)1300‬رێکخراوى (‪)ngo‬‬ ‫مۆڵه‌تى کارکردنیان هه‌ی‌ه و وه‌ک سێبه‌ر‬ ‫کار ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬زۆرب �ه‌ى رێکخراوه‌کانى‬ ‫گ �ه‌ن��ج��ان ل �‌ه الی����ه‌ن ی�ه‌ک��ێ��ت��ى و پ��ارت��ى‬ ‫ئاراست‌ه ده‌کرێت‪ ،‬گه‌نج ئێستا ل‌ه هه‌موو‬

‫دون��ی��ا س���ه‌رى رم��ى ش��ۆڕش��ن و گه‌نجان‬ ‫ده‌ستپێشخه‌رى ده‌ک��ه‌ن‪ ،‬ب �ه‌اڵم ل‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستان گه‌نج ل‌ه زیندانێکى گه‌وره‌ی ‌ه‬ ‫و کۆپى به‌رمه‌جه‌ى حزب ک��راون ناتوانن‬ ‫خاوه‌نى بیڕوباوه‌ڕى خۆیان بن‪.‬‬ ‫ئ �ه‌و چ��االک��وان �ه‌ى گه‌نجان ئ��ام��اژ‌ه بۆ‬ ‫ئ���ه‌وه‌ش���ده‌ک���ات‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى‬ ‫کۆمه‌ڵى مه‌ده‌نى و گه‌نجان واز ل‌ه گه‌نج‬ ‫بهێنن خۆیان خۆیان ئاراست‌ه ده‌که‌ن‪ ،‬نابێت‬ ‫دامه‌زراو‌ه گه‌نج ئاراست‌ه بکات‪ ،‬به‌تایبه‌تى‬ ‫حزبییه‌کان‪.‬‬ ‫هێمن‪ ،‬درێ��ژه‌ى پێداو وت��ى‪ :‬ئێستا باوى‬ ‫دام���ه‌زراو‌ه نه‌ماو‌ه گه‌نج لێى کۆببێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ب�ه‌ڵ��ک��و ئێستا ش��ۆڕش��ى ف�ه‌ی��س��ب��وک و‬ ‫شه‌قامه‌‪ ،‬ل‌ه هه‌رێمى کوردستان «(‪»)13‬‬

‫››‬

‫(‪ )1300‬رێکخراوى‬ ‫گه‌نجان هه‌ی ‌ه و (‪)13‬‬ ‫له‌وانه‌ خۆیان ب ‌ه‬ ‫سه‌ربه‌خۆ ناوبردوو‌ه‬

‫رێکخراوى سه‌ربه‌خۆ ل‌ه هه‌رێمى کوردستان‬ ‫هه‌ی‌ه ک‌ه ناتوانن کاریگه‌ریان له‌سه‌ر هیچ‬ ‫الیه‌نێکى هه‌رێمى کوردستان هه‌بێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها عدنان ئه‌نوه‌ر‪ ،‬سه‌رۆکى رێکخراو‌ه‬ ‫ناحکومیه‌کانى هه‌رێمى ک��وردس��ت��ان ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬رێکخراوى کۆمه‌ڵى‬ ‫مه‌ده‌نى ل‌ه هه‌موو بوارێکدا زۆره‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ناکرێت هیچ رێکخراوێک ناوى لێبنرێت‬ ‫رێکخراوى تایبه‌ت ب‌ه گه‌نجان‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫رێکخراوێکى تایبه‌ت ب‌ه گه‌نج ل‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستان نابینرێت‪.‬‬ ‫وت��ی��ش��ى‪ :‬ئ �ه‌و رێ��ک��خ��راوه‌ى ن���اوى ن��راو‌ه‬ ‫رێکخراوى گه‌نجان نه‌یانتوانیو‌ه رۆڵى خۆیان‬ ‫ببینن‪ ،‬زۆرب �ه‌ى ئه‌و که‌سانه‌ى رێکخراوى‬ ‫گه‌نجان به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن ئاستى رۆشنبیرییان‬ ‫الوازه‌‪ ،‬ل �ه‌ب �ه‌ر ئ���ه‌وه‌ى ب�ه‌ڕێ��وه‌ب��ردن��ى‬ ‫رێکخراوێکى گه‌نجان پێویستى ب ‌ه‬ ‫ئه‌زمون و رۆشنبیرییه‌و‌ه هه‌یه‌‪.‬‬ ‫س���������ه‌رۆک���������ى رێ������ک������خ������راو‌ه‬ ‫ناحکومییه‌کانى ه �ه‌رێ��م هیواشى‬ ‫خواست ئه‌و رێکخراوان‌ه بتوانن ب ‌ه‬ ‫ئه‌رکى خۆیان هه‌ڵبستن‪،‬‬ ‫ئ�����ام�����اژه‌ى ب��ۆ‬

‫ئ�ه‌وه‌ش��ک��رد ک�‌ه رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى گه‌نجان‬ ‫نه‌یانتوانیو‌ه رۆڵى خۆیان بگێڕن‪.‬‬ ‫رابه‌ر ته‌ڵعه‌ت‪ ،‬چاالکوانێکى ترى بوارى‬ ‫گه‌نجان‪ ،‬هێما بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات‪ ،‬کۆمه‌ڵێک‬ ‫الی �ه‌ن هه‌ی‌ه ک‌ه ئاراسته‌ى گه‌نجانیان ل ‌ه‬ ‫هه‌رێمى کوردستان گرتوه‌ت‌ه ده‌ست ک‌ه نابێت‬ ‫وابێت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى گه‌نج ل‌ه نێو تۆڕێک‬ ‫ده‌ژیت دور‌ه ل‌ه زۆر شت‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو وت��ى‪ :‬ل�‌ه ه�ه‌رێ��م سه‌نته‌ره‌کانى‬ ‫گه‌نجان دابه‌شبوون به‌سه‌ر دوو به‌شدا ک ‌ه‬ ‫هه‌ندێکیان ب��ۆ ک��ارى سیاسى هاتونه‌ت ‌ه‬ ‫پێشه‌و‌ه ک�‌ه کاره‌کانیان ل�‌ه چوارچێوه‌ى‬ ‫ئایدۆلۆژیایه‌کى دیاریکراو‌ه و خزمه‌ت به‌‬ ‫حزب ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬به‌شه‌که‌ى تریش بریتین ل ‌ه‬ ‫رێکخراو‌ه (‪)ngo‬ک��ان کار له‌سه‌ر پرسى‬ ‫گه‌نج ده‌که‌ن ک‌ه زۆربه‌یان چاالکى گرنگن‬ ‫بۆ گه‌نجان‪.‬‬ ‫راب����ه‌ر ت �ه‌ڵ��ع �ه‌ت‪ ،‬ئ��ه‌وه‌ش��ى خ��س��ت �ه‌ڕوو‪:‬‬ ‫پێویست‌ه گ�ه‌ن��ج��ان هۆشیار‬ ‫ب����ن����ه‌و‌ه و‬

‫گه‌نجان ئێستا ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى ئه‌م رێکخراوان ‌ه‬ ‫چاوه‌ڕوانى زیاتریان لێده‌کرێت و ملمالنێى‬ ‫نه‌وه‌ى نوێ ده‌که‌ن و سودى بۆ ئه‌زمونه‌ک ‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫په‌یوه‌ند ک���وردى‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )20‬ساڵ‪،‬‬ ‫رۆژنامه‌نوسێکى گه‌نجى ش��ارى هه‌ولێر‌ه‬ ‫و وت��ى‪« :‬ل‌ه هه‌رێمى کوردستان زۆرب�ه‌ى‬ ‫رێکخراوه‌کان سه‌ر ب‌ه حزبن‪ ،‬رێکخراوه‌کانى‬ ‫گه‌نجان‪ ،‬گه‌نجان چ�ه‌واش�‌ه ده‌ک��ه‌ن و ب ‌ه‬ ‫ئه‌رکى خۆیان هه‌ڵنه‌ستاون»‪.‬‬ ‫ئ��ام��اژ‌ه ب��ۆ ئ �ه‌وه‌ش��ده‌ک��ات ک�‌ه زۆر ل ‌ه‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى گه‌نجان ک �‌ه خ��ۆی��ان ب ‌ه‬ ‫سه‌ربه‌خۆ ناوده‌به‌ن‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه بنه‌ڕه‌تدا سێبه‌رى‬ ‫حزبن‪ ،‬نابێت گه‌نج په‌لکێشى ناو کاره‌کانى‬ ‫خۆیان و ناو حزبه‌کانیان بکه‌ن‪.‬‬ ‫(چه‌تر)‪ ،‬په‌یوه‌ندى ب‌ه چه‌ند به‌رپرسێکى‬ ‫ئه‌و رێکخراوانه‌ى گه‌نجانه‌و‌ه ک��رد‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ه����ی����چ ل���ێ���دوان���ێ���ک‬ ‫ئ��ام��اده‌ن�ه‌ب��وون‬ ‫له‌مباره‌یه‌و‌ه بده‌ن‪.‬‬

‫گه‌نجان‬ ‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/2/5 - 2011/4/25‬‬

‫‪9‬‬

‫کارا‬ ‫ش ‌هق‌هه‌ڵدان له‌نه‌وه‌ی‬ ‫داهاتوو شه‌قدان ‌ه ل ‌ه‬ ‫مێژوو!!‬ ‫‪u‬‬

‫ئارام که‌رکوکی‬

‫‪u‬‬

‫زۆر ده‌مێک بوو سه‌رم له‌و‌ه سوڕمابوو‪،‬‬ ‫ک‌ه ل‌ه زۆر کاره‌ساتی دڵته‌زێن زانکۆ‬ ‫بێ ده‌ن��گ ب��وو‪ ،‬له‌خۆم ده‌پرسی بۆ؟‬ ‫ده‌م��گ��وت ده‌بێت وه‌ک ج��اری ج��اران‬ ‫جه‌یشعه‌بی وئ��ت�لاع��ات ب��ێ ده‌نگیان‬ ‫بکات؟ به‌خۆمم ئه‌وت نا ره‌نگ‌ه ئاستی‬ ‫توانای مامۆستاکان له‌و ئاسته‌دا نه‌بێت‪.‬‬ ‫بێ گومان گه‌یشتم‌ه ئ�ه‌و راده‌ی�ه‌ی��ی‬ ‫وه‌ک هه‌موو پایه‌کانی تر ده‌ستێوه‌ردان‬ ‫ه �ه‌ی �‌ه و ئ���ه‌و ده‌س��ت��ێ��وه‌ردان �‌ه ح��زب �‌ه و‬ ‫ل�ه‌ژێ��رن��اوی رێکخراوی خوێندکاران‬ ‫وقوتابیان گورز ده‌وشێنێت له‌جموجوڵی‬ ‫ئ����ازادی راده‌رب���ڕی���ن‪ ،‬ه�ه‌وڵ��دان��ی��ش بۆ‬ ‫موماره‌سه‌کردنی ده‌سه‌اڵت و وه‌رگرتنی‬ ‫پێگ‌ه له‌ناوحکومه‌ت وبه‌رزکردنه‌وی‬ ‫ئاستی ه��ۆش��ی��اری الوان و دروس��ت‬ ‫کردنی نه‌وه‌یه‌کی ته‌ندروست بۆ به‌رز‬ ‫راگرتنی پایه‌کانی حکومه‌ت لێره‌شدا‬ ‫هاتنه‌پێشه‌وه‌یی که‌سانی ئه‌کادیمیا و‬ ‫شاره‌زاو لێهاتو هاوشێوه‌ی واڵتانی تر که‌‬ ‫گه‌نجانی زانکۆ ی‌ه ئاماده‌یه‌‪ .‬ئه‌مه‌ش‬ ‫پێویست‌ه که‌سانی زیندو و چاالکی‬ ‫سه‌رده‌م بێت و له‌ناو زانکۆو‌ه له‌دایک ببن‬ ‫ل‌ه بیرو هۆشیاری تازه‌گه‌ری بنه‌ماکانی‬ ‫شارستانیه‌ت ب��ن‪ .‬ئه‌وه‌جێگه‌ی داخ ‌ه‬ ‫له‌گ‌ه ‌ڵ کرانه‌وه‌ی ئاستی به‌رزبونه‌وه‌ی‬ ‫ه���ۆش���ی���اری و ه��ات��ن��ی س��ی��ت�ه‌م��ی‬ ‫دیموکراسی و یاسا و دادپ���ه‌روه‌ری و‬ ‫هه‌نگاو نان بۆ ئازادبونی حکومه‌ت‬ ‫له‌ده‌ستی حزب وکه‌سانی ن��اش��اره‌زا و‬ ‫ل �ه‌وه‌ش مه‌ترسیدارتر په‌راوێز خستنی‬ ‫خوێندکاران و که‌سانی شاره‌زاو لێهاتووه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه ئێستاشدا هێشتنه‌وی که‌سانێک‬ ‫ک‌ه ل‌ه ئه‌زموونی چه‌کداری له‌گ‌ه ‌ڵ‬ ‫سه‌رده‌می کۆن و دیکتاتۆریدا پێداگری‬ ‫ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬له‌گ‌ه ‌ڵ ئ �ه‌وه‌ى ک‌ه میدیای‬ ‫نیشتیمانی و خاوه‌ن هه‌ڵوێست وه‌رگرتن‬ ‫له‌ناو ئه‌و دوو مۆدیله‌ی ئۆپۆسیۆنه‌ی‬ ‫م��ی��دی��ا و ئ��ۆپ��ۆس��ی��ۆن��ی ح��ک��وم�ه‌ت‬ ‫ملمالنێیه‌کی سه‌خت گ�ه‌ڵ ئیراده‌ی‬ ‫گ�ه‌ل ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬زانکۆ ی��ان گه‌نجانی‬ ‫ئ��ه‌م ن���ه‌و‌ه زی��ن��دوو‌ه زۆر هه‌ستیاران ‌ه‬ ‫به‌رێبه‌رایه‌تی رۆشنبیران و ئامرازه‌کانی‬ ‫په‌یوه‌ندى و به‌پشت به‌ستن ب‌ه ته‌کنه‌لۆژیا‬ ‫به‌ره‌نگاری تۆى گه‌نج ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫بۆخۆى دوباره‌کردنه‌وه‌ی سیناریۆیکانی‬ ‫به‌عس و سه‌رده‌می عه‌سکه‌رتارێتی یه‌‪،‬‬ ‫کاتێک داوا ده‌که‌ین گوێمان لێبگرن‬ ‫بێوه‌اڵمن و نا ئومێدمان ده‌که‌ن گوێمان‬ ‫بۆ ناگرن په‌نا ده‌به‌ین بۆ خۆپیشاندان‬ ‫که‌چى رێگرى ده‌که‌ن و توندو تیژیمان‬ ‫له‌به‌رانبه‌ر ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬ب�ه‌وه‌ش�ه‌وه ‌ناوه‌ستن‬ ‫ده‌ستده‌که‌ن ب‌ه زیندانی کردن سه‌رباری‬ ‫خ��واردن��ی مافه‌کانمان ل�‌ه س�ه‌روه‌ت��ی‬ ‫گه‌لول هه‌لی کارو دامه‌زراندن‪.‬‬ ‫ده‌سه‌اڵت‪ ،‬کاتێک ئازادیم لێ زه‌وت‬ ‫ده‌که‌ى‪ ،‬کاتێک شوێنى نیشته‌جێبوونم‬ ‫پى ره‌وا نابینى و له‌والشه‌و‌ه گه‌نجان‬ ‫و خ��وێ��ن��دک��اران��ى نیشتیمانه‌که‌م‬ ‫ئ��ی��ه��ان �ه‌ده‌ک �ه‌ى و ب��ه‌ش��ه‌ق و کێبل‬ ‫ده‌که‌ویت‌ه ئازاردانى گه‌نجانى زانکۆ‪،‬‬ ‫تۆ وابزان‌ه شه‌ق ل‌ه مێژوو هه‌ڵده‌ده‌یت و‬ ‫مێژوو ده‌که‌یت‌ه زیندانه‌و‌ه ئه‌و گه‌نجه‌ى‬ ‫ئه‌مڕۆ ئه‌و زینادانه‌ى ئێو‌ه ده‌شکێنێت‬ ‫ت��ۆی پێ قه‌بوڵ نه‌ییه‌‪ ،‬نه‌وه‌یه‌کی‬ ‫ت��وره‌ی�‌ه مێژوت هه‌ڵده‌وه‌شێتێنێته‌و‌ه و‬ ‫ێ و‬ ‫ره‌خن‌ه ل‌ه سیاسه‌ته‌کانت ده‌گ���ر ‌‬ ‫به‌به‌رنام‌ه ی��اری به‌به‌رنامه‌کانی تو‬ ‫ده‌کات و له‌وێو‌ه تۆ راماڵێ‌‪.‬‬ ‫‪aramkarkuki@hotmailcom‬‬


‫هونه‌ر و وێژه‌‬

‫ت ب ‌ه هونه‌رى بێگان ‌ه ده‌کات»‬ ‫هه‌ن له‌مباره‌وه‌‪ ،‬که‌وات‌ه زۆربه‌ى به‌رنامه‌کانى‬ ‫ئه‌و کاناڵ‌ه پێشێلکردنی پره‌نسیپێکی دیاری‬ ‫ئێتیکی کاری ڕاگه‌یاندنه‌‪.‬‬

‫به‌بڕیارێکى (ئه‌ڤین و ئارامۆ) چوون‌ه ژووره‌وه‌‬ ‫ب ‌ۆ ڕاگه‌یاندنه‌کانى ئه‌وان قه‌ده‌غه‌کراوه‌‪.‬‬ ‫ب‌ه بۆچوونى پسپۆره‌که‌ى ڕاگه‌یاندنیش‬ ‫ک �‌ه ئ���ه‌وه‌ن���ده‌ی ک �‌ه ئ�ه‌وک�ه‌ن��اڵ�‌ه خه‌ریکی‬ ‫به‌پاڵه‌وانکردنی چه‌ند که‌سێکی نزیکی‬ ‫که‌ناڵه‌که‌یه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ند‌ه سه‌رقاڵی کاری میدیایی‬ ‫نیه‌‪ ،‬ئه‌مه‌یش که‌سایه‌تى ڕاگه‌یاندنکارى‬ ‫ناگه‌یه‌نێت و ماوه‌یه‌کى کاتى ده‌به‌خشێت‬ ‫به‌وان‪.‬‬ ‫له‌میانى پرسیارێکى (چه‌تر) ک‌ه ده‌وترێت‬ ‫ئه‌وان به‌شێوه‌ى ڕاگه‌یاندنى کوردستان کار‬ ‫ن��اک�ه‌ن؟ هێرش ره‌س��وڵ ده‌ڵ��ێ��ت‪( :‬ک�ه‌ن��ال‪)4‬‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌ئه‌جێندای ده‌ره‌و‌ه کاربکات‪ ،‬دژی‬ ‫ستراتیژیی میدیایه‌کی کوردستانیه‌‪.‬‬

‫زۆر دور‌ه له‌و درامایانه‌ى که‌ناڵ چوار ئه‌و‬ ‫شتان‌ه شاز و نامۆن بۆی‌ه کاریگه‌رى زۆر‬ ‫نه‌گه‌تیڤ و خراپى ده‌بێت ئه‌وان‌ه وایان کردو‌ه‬ ‫کێش‌ه کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان زۆر بوون‪.‬‬ ‫‪« n‬کاره‌کانیان وه‌رگیراو‌ه و به‌خه‌ڵکى‬ ‫له‌مباره‌و‌ه ئه‌و پسپۆره‌ى ڕاگه‌یاندن ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫ده‌فرۆشنه‌وه‌»‬ ‫‌ی‬ ‫ئه‌مان‌ه شتێکى ئاسایی نین‪ ،‬ک‌ه له‌ماوه‬ ‫ئه‌وکارانه‌ى ک‌ه له‌وکه‌ناڵه‌و‌ه په‌خشده‌کرێت‬ ‫گۆرانیبێژێک‬ ‫راب������ردودا ل���ه‌و ک �ه‌ن��اڵ �ه‌و‌ه‬ ‫زۆرب���ه‌ى وه‌رگ��ی��راوى که‌ناڵه‌کانى ت���ره‌و‌ه ب ‌ه‬ ‫‌تی‬ ‫ه‬ ‫تایب‬ ‫�ی‬ ‫�‬ ‫�ان‬ ‫�‬ ‫ژی‬ ‫زۆر ب �ه‌ئ��اش��ک��را ب��اس��ی‬ ‫پاره‌یه‌کى زۆر ده‌یکڕنه‌وه‌‪ ،‬به‌پێى زانیاریه‌کانى‬ ‫گۆرانیبێژێکی تری کرد‪ ،‬ک‌ه ل‌ه به‌رنامه‌ی (چه‌تر) زۆرب �ه‌ى ئه‌وبه‌رنامه‌ی‌ه ک��ڕدراون ل ‌ه‬ ‫(س��ۆپ �ه‌ر م �ه‌گ �ه‌زی��ن)داب��وو که‌ناڵه‌که‌یش ڕاگه‌یاندنکار‌ه بیانیه‌کان‪ ،‬ب�ه‌اڵم ه�ه‌روه‌ک‬ ‫چه‌ندینجار په‌خشیکرده‌وه‌‪ ،‬ل‌ه کاتێکدا ئه‌م ‌ه ئه‌و پسپۆره‌ى ڕاگه‌یاندن ئاماژه‌ى بۆ ده‌کات‬ ‫پێشێلکردنی پره‌نسیپێکی دی��اری ئێتیکی (که‌نال‪ )4‬ب‌ه هى خۆیانى ناوده‌بات‪.‬‬ ‫کاری راگه‌یاندن بوو‪ .‬چه‌ندین نمونه‌ی تریش‬ ‫ل‌ه درێ���ژه‌ى لێدوانه‌که‌یدا هێرش ره‌س��وڵ‬ ‫ئ���ام���اژ‌ه ب����ه‌و‌ه ده‌ک����ات زۆرب����ه‌ی‬ ‫کاره‌کانى که‌نال‪ 4‬وه‌رگ��ی��راون و‬ ‫‪« n‬پاره‌ى سه‌رفکراوى که‌ناڵه‌ک ‌ه‬ ‫ده‌ی��ان�ه‌وێ��ت به‌خه‌ڵکى بفرۆشنه‌و‌ه‬ ‫به‌پێى کاره‌کانى نیه»‬ ‫ک��ه‌چ��ى ب��ه‌ب��ی��رۆک��ه‌ى خ��ۆی��ان��ى‬ ‫ل‌ه باره‌ى پاره‌ى (که‌نال‪ )4‬ک‌ه هیچ کات‬ ‫ن���اوده‌ب���ه‌ن‪ ،‬ئ �ه‌م �ه‌ش پ��ێ��چ�ه‌وان�ه‌ى سه‌رچاوه‌که‌ى روون نیه‌‪( ،‬چه‌تر) په‌یوه‌ندى‬ ‫ئه‌خالقى رۆژنامه‌گه‌ریه‌‪.‬‬ ‫کرد ب‌ه سکرتێرى رۆژنامه‌وانى (ئه‌ڤین ئاسۆ)‬ ‫ه‌وه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم ناوبراو ڕایده‌گه‌یه‌نێت ک‌ه هیچ‬ ‫‪« n‬ئه‌ڤین ئاسۆ و ئارامۆ‬ ‫لێدوانێک له‌مباره‌و‌ه ناده‌ن‪.‬‬ ‫ده‌بن ‌ه ئیمپراتۆر»‬ ‫مامۆستاکه‌ى زان��ک��ۆى ڕاگه‌یاندنیش‬ ‫ئ�ه‌ڤ��ی��ن ئ��اس��ۆ و ئ���ارام���ۆ ک ‌ه‬ ‫خ���اوه‌ن���ى ک��ۆم��پ��ان��ی��اى ئ����ارت و به‌هۆى نارۆشنى ل‌ه پاره‌ى ئه‌و که‌ناڵ‌ه پرسیار‬ ‫(که‌نال‪ )4‬و کۆره‌ک تى ڤین به‌ ده‌خات‌ه ڕوو ده‌ڵێت‪ :‬پێده‌چێت ئیمیتیازاتێکى‬ ‫پێى زانیاریه‌کانى (چه‌تر) ل‌ه نێو زۆرى تێدا س�ه‌رف بکرێت‪ ،‬ئایا (که‌نال‪)4‬‬ ‫که‌ناڵه‌که‌یان ئه‌وه‌نده‌ى به‌شێوه‌یه���کى ل‌ه ئاست ئه‌و ئیمکانیه‌ت‌ه گه‌وره‌یه‌دای‌ه ک ‌ه‬ ‫ئیمپراتۆرى مامه‌ڵه‌ده‌که‌ن ئه‌وند‌ه بۆی خراوه‌ته‌وه‌؟‪ ،‬بۆی‌ه پێده‌چێت ئه‌وپاره‌یه‌ی‬ ‫به‌شێوه‌ى ڕاگه‌یاندنکاران‌ه مامه‌ڵ ‌ه ب��ۆ ئ�ه‌وک�ه‌ن��اڵ�‌ه ته‌رخانکرابێت ل �‌ه ئاستى‬ ‫ناکه‌ن‪ ،‬هه‌رئه‌مه‌یش وایکردوو‌ه ک ‌ه زۆر ل‌ه کاره‌کانى ئ �ه‌وان زیاتر بێت ک‌ه ل ‌ه‬ ‫ستۆدیۆکانیان ده‌رده‌که‌وێت‪.‬‬

‫‪n‬‬

‫ه که‌ناڵ ‪ 4‬باڵوده‌کرێته‌وه‌‬ ‫وێنه‌ی ئه‌و دراما بیانیانه‌ی ل ‌‬

‫ڕێبین ئه‌حمه‌د خدر‬ ‫گه‌ڕانه‌و‌ه بۆ سروشت و باوه‌شدان ل‌ه باڵند‌ه‬ ‫و ژیان ل‌ه نزیک ژینگه‌ى سروشتىدا ل‌ه ناو‬ ‫ڕه‌وت و ڕاى فیکریدا مێژوویه‌کى کۆنى هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ده‌توانین ئاماژ‌ه ب‌ه بۆچوونه‌کانى (جان جاک‬ ‫ڕۆسۆ) بکه‌ین بۆ ئاوێته‌بوونه‌وه‌ى مرۆڤ ب ‌ه‬ ‫سروشت‪ ،‬ک‌ه زیاتر وه‌ک په‌رچه‌کردارێک بوون‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر عه‌قڵى ڕه‌قى مۆدێرنه‌دا‪ .‬سه‌ره‌ڕاى‬ ‫پیاهه‌ڵدان و ستایشکردنى ڕۆمانسییه‌کان‬ ‫له‌نێو شیعر و ئه‌ده‌بیات دا زیاتر سروشت ببوو‌ه‬ ‫په‌ناگه‌یه‌کى ئ��ارام بۆ ئ �ه‌وه‌ى شاعیران یان‬ ‫مرۆڤ بتوانێت ل‌ه ڕێى خه‌یاڵه‌کانییه‌و‌ه په‌ناى‬ ‫بۆ ببات و بۆ چرک‌ه ساتێک دووریخاته‌و‌ه‬ ‫ل‌ه ماڵوێرانییه‌کانى جه‌نگ و قات و قڕى‬ ‫شار و سه‌رگه‌ردان ل‌ه بێکارى و نامۆبوونى‬ ‫م���رۆڤ ب�‌ه خ���ۆى‪ .‬ل�‌ه ئێستاى جیهانیشدا‬ ‫دووبار‌ه و به‌رده‌وام گرفتى ونبوونى سروشت و‬ ‫په‌رتبوونى مرۆڤ ب‌ه ده‌ست سیسته‌مى شار‬ ‫و تێکچوونى بارودۆخى زینده‌وه‌ران و ژینگه‌‬ ‫به‌هۆى سه‌رکێشییه‌کانى ته‌کنه‌لۆژیاو‌ه دێته‌و‌ه‬ ‫به‌رباس و شایه‌نى ئه‌وه‌ی‌ه ل‌ه هه‌موو الیه‌که‌و‌ه‬ ‫ئاوڕى لێ بدرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ڕۆم��ان��ى (باڵنده‌کانیش کۆچیان کرد)‬ ‫ى یه‌شار که‌مال س �ه‌ب��اره‌ت ب‌ه ملمالنێ و‬ ‫به‌ربه‌سته‌کانى ب����ه‌رده‌م ئ����ازادى س��روش��ت و‬ ‫باڵنده‌کان زه‌مینه‌یه‌کى جوان دروست ده‌کات‪.‬‬ ‫ل�‌ه ڕۆم��ان �ه‌ک �ه‌دا خوێنه‌ر گرفتى ونبوونى‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫‪11‬‬

‫‪n‬‬

‫«که‌ناڵ‪ 4‬کاناڵێکى ئیسرائیلیه‌»‬

‫ماڵپه‌ڕى تابناک ک‌ه ماڵپه‌رێکى ره‌سمى‬ ‫موحسین ره‌زایى فه‌رمانده‌ى سوپاى پاسدارانى‬ ‫ئێران‌ه ل‌ه راپۆرتێکى تایبه‌تى ب�ه‌و که‌ناڵ ‌ه‬ ‫چه‌ندین زانیارى ئاشکرا ده‌کات و (که‌نال‪)4‬‬ ‫ب‌ه که‌ناڵێکى ئیسرائیلى ناوده‌بات‪.‬‬ ‫م��اڵ��پ �ه‌ره‌ک �‌ه ل �‌ه درێ�����ژه‌ى ڕاپ��ۆرت �ه‌ک �ه‌ى‬ ‫ده‌نوسێت‪ :‬سه‌هیۆنه‌تى جیهانى ل�ه‌درێ��ژه‌ى‬ ‫هه‌وڵه‌کانى بۆ شێواندنى فه‌رهه‌نگى واڵتانى‬ ‫موسڵمان هه‌ستاو‌ه به‌دانانى که‌ناڵێکى نوێى‬ ‫ته‌له‌فزیۆنى له‌ناوچه‌ى کوردستانى عێراق‪،‬‬ ‫په‌یامنێرى سایتى تابناک ک‌ه ل‌ه کوردستان‬ ‫ئه‌و راپۆرته‌ى ئاماده‌کردوو‌ه ئاماژه‌ى ئه‌وه‌ى‬ ‫ده‌رخ��س��ت��وو‌ه ک �‌ه ک�ه‌ن��اڵ��ى ن��اوب��راو ل�ه‌الی�ه‌ن‬ ‫ک�ه‌س��ێ��ک��ى ڕوس���ی���ه‌و‌ه ب��ه‌ڕێ��وه‌ده‌چ��ێ��ت ک ‌ه‬ ‫(ئارامۆیه‌) و به‌مه‌به‌ستى سیاسى سوودیان‬ ‫له‌ناوى (ک�ه‌ن��ال‪ )4‬وه‌رگ��رت��وو‌ه ک‌ه ئاماژی ‌ه‬

‫بۆ هه‌رچوار پارچه‌ى کوردستان ک‌ه ئێران و‬ ‫سوریا و تورکیا و عێراقه‌‪.‬‬ ‫سایتى تابناک س��ارچ��اوه‌ى پ���اره‌ى ئه‌و‬ ‫که‌ناڵ‌ه ب‌ه نارۆشن ناوده‌بات له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى‬ ‫ئاشکرایکردوو‌ه ک‌ه ئیمکانیاتێکى زۆرباشیان‬ ‫له‌به‌رده‌ستدایه‌‪ ،‬تابناک نوسیویه‌تى‪ :‬به‌هۆى‬ ‫ئ�ه‌و به‌دره‌وشتیانه‌ى ل�ه‌و که‌ناڵه‌و‌ه ده‌کرێت‬ ‫زۆربه‌ى خانه‌واده‌کانى کوردستان ئه‌وکه‌ناڵه‌یان‬ ‫ل‌ه سه‌ته‌الیه‌ت س��ڕی��وه‌ت�ه‌و‌ه و ئه‌وفیلمانه‌ى‬ ‫په‌خشیشیان ده‌ک��ات ل‌ه ئیسرائیله‌و‌ه وه‌رى‬ ‫ده‌گ��رێ��ت و به‌نه‌ریتى ئ���ه‌وێ ک��ارده‌ک��ات‪،‬‬ ‫چونک‌ه نه‌ریتى ئیسرائیلیان پێباشتر‌ه ل‌ه نه‌ریتى‬ ‫کوردستان‪.‬‬

‫‪n‬‬

‫( که‌ناڵ ‪ 4‬ئه‌وه‌نده‌ى زیانى زۆرتره‌‬ ‫سودى نیه)‌‬

‫ف �ه‌رم��ان ف���ارس ت��وێ��ژه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫بۆ(چه‌تر)ى شیکرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌یى‬

‫فیلمی تێیدا به‌رهه‌م ده‌هێنرێت و دوات��ر ل ‌ه‬ ‫کوردستان په‌خش ده‌ک��رێ��ت ب�ه‌وه‌رگ��ێ��ڕراوى‬ ‫هه‌موو ئه‌خاڵق و نه‌ریتێکیان ل‌ه کوردستان‬ ‫ج��ی��اوازه‌‪ ،‬چونک‌ه کۆمه‌ڵگاى ک���ورده‌وارى‬ ‫کۆمه‌ڵێک نه‌ریتى هه‌ی‌ه جیای‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫هه‌موو کۆمه‌ڵگاکانى تر‪.‬‬ ‫وتیشى ئه‌و درامایان‌ه گه‌وره‌ترین کاریگه‌رى‬ ‫نه‌رێنى له‌سه‌ر کۆمه‌ڵگاى ک��وردى هه‌یه‌‪،‬‬ ‫که‌ناڵ ‪ 4‬ئه‌وه‌نده‌ى زیانى زۆرتر‌ه سودى نیه‌‪،‬‬ ‫بۆی‌ه کاریگه‌ریه‌کى ڕه‌ش��ى خستۆت‌ه سه‌ر‬ ‫کۆمه‌ڵگاى کوردى‪.‬‬ ‫فه‌رمان فارس ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ڕوو‪ ،‬ڕه‌نگه‌‬ ‫ب‌ه ئه‌نقه‌ست ئه‌و که‌ناڵ‌ه بیه‌وێت ئه‌خاڵقى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى کوردى تێکبدات‪.‬‬ ‫ئه‌ڤین ئاسۆ کاره‌کانیان به‌خزمه‌ت ده‌زانێت‬ ‫ه �ه‌ر ل�‌ه ه�ه‌وڵ��دان��ى ڕۆژن��ام �ه‌ک �ه‌م��ان بۆ‬ ‫په‌یوه‌ندى کرد ب‌ه (ئه‌ڤین ئاسۆ)و‌ه له‌باره‌ى‬ ‫ئه‌و زانیاریانه‌ى له‌و ڕاپۆرت‌ه باڵوکراونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم سکرتێر‌ه ڕۆژنامه‌وانیه‌که‌ى ناوبراو‬ ‫ڕایده‌گه‌یه‌نێت (ئه‌ڤین و ئارامۆ) نایانه‌وێت‬ ‫وه‌اڵم��ى ئ�ه‌و پرسیارانه‌ى ئێوه‌بده‌نه‌و‌ه ته‌نها‬ ‫(ئه‌ڤین) ئه‌وه‌ى ڕایده‌گه‌یاند ئه‌وکارانه‌ى ئێم ‌ه‬ ‫ده‌یکه‌ین خزمه‌ت‌ه به‌کوردستان و راگه‌یاندنى‬ ‫کوردى ده‌کات‪.‬‬

‫و فه‌له‌ک له‌ژێر سێبه‌ر و ده‌سه‌اڵتى ناخات‌ه ن��او هیچ گرفتێکى پ�ه‌ی��وه‌س��ت ب ‌ه‬ ‫س���روش���ت و ج��ێ��گ��رت��ن �ه‌وه‌ى‬ ‫س �ه‌رم��ای �ه‌دارى ده‌س��وڕێ��ن�ه‌و‌ه و شاریان کۆمه‌ڵگاو هاوشارانى‪ .‬به‌م پێیه‌ش هه‌روه‌ک‬ ‫له‌الیه‌ن ته‌کنه‌لۆژیا و بیناى‬ ‫کردوو‌ه به‌مه‌ڵبه‌ندى قازانج و زه‌ره‌ر‪ .‬به‌م ل‌ه رۆمانه‌ک‌ه ده‌رده‌که‌وێت ویژدانى شارنشینان‬ ‫ک��ۆن��ک��رێ��ت��ى و ژی��ن��گ �ه‌ى‬ ‫پێی‌ه که‌سى به‌خته‌وه‌ر ل‌ه شاردا که‌سێک ‌ه ویژدانێک‌ه جگ‌ه ل‌ه پار‌ه و شه‌یدابوون ب‌ه قازانج‬ ‫داماڵراو ل‌ه پێکهاته‌ى سروشت‬ ‫ده‌بینێت‪ .‬چیڕۆکى ڕۆمانه‌ک ‌ه خوێندنه‌وه‌یه‌ک بۆ کتێبى (باڵنده‌کانیش کۆچیان کرد)ى یه‌شار که‌مال زۆرت��ری��ن ق��ازان��ج ده‌ک���ات‪ ،‬کاتێکیش شتێکى تر نابینێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌هۆى ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫مرۆڤ شه‌یداى سوود و قازانج ده‌بێت ک‌ه سیسته‌مى دوور ل‌ه سروشت و ئازادى ل ‌ه‬ ‫ی��ارم��ه‌ت��ى ئ���ه‌وه‌م���ان ده‌دات‬ ‫ئیتر هه‌موو شته‌کانى تر بۆ به‌رژه‌وه‌ندى ئه‌نجامى که‌ڵه‌که‌بوونى خه‌یاڵى ده‌سه‌اڵتداران ‌ه‬ ‫باشتر له‌م‌ه تێبگه‌ین‪ .‬سێ‬ ‫زیاتر ل‌ه خه‌مى باڵنده‌یه‌کدا بوو‪ ،‬ک‌ه ده‌یبینى‬ ‫خۆى وه‌ک ئامرازێک به‌کارده‌هێنێت‪ .‬ئه‌م ‌ه و سه‌رمایه‌دار کۆمه‌ڵگایه‌ک بنیات ده‌نێت‬ ‫منداڵى س �ه‌رگ �ه‌ردان ل‌ه نێو سیسته‌مه‌که‌دا ل‌ه سروشتى خۆى دوورخراوه‌ته‌و‌ه و خراوه‌ت‌ه ناو‬ ‫ل‌ه ڕۆمانه‌که‌دا باش ده‌رده‌ک�ه‌وێ��ت کاتێک مرۆڤه‌کان له‌یه‌کترى دوور ده‌خاته‌وه‌‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ل‌ه ڕێى تۆڕه‌کانیانه‌و‌ه به‌رده‌وام ل‌ه هه‌وڵداندان قه‌فه‌سێک؟ ئه‌ى بۆچى ل‌ه ئێستادا دیلکردنى‬ ‫منداڵه‌کان ناتوانن باڵنده‌کان بفرۆشنه‌و‌ه به‌ ئه‌و کات‌ه ل‌ه یه‌کترى نزیکن ک‌ه به‌رژه‌وه‌ندییان‬ ‫بۆ ڕاوکردنى باڵنده‌کان‪ -‬به‌ئومێدى ئه‌وه‌ى ل ‌ه سروشت ل‌ه الیه‌ن مرۆڤه‌و‌ه نه‌ک هه‌ر ته‌نها‬ ‫شارنشینان‪ ،‬ڕاسته‌وخۆ خوێنه‌ر ب �ه‌ره‌و ئه‌و‌ه له‌گه‌ڵ یه‌کدا هه‌یه‌‪ .‬هه‌ڵ‌ه ناکه‌ین گه‌ر بڵێین‬ ‫دواییدا له‌شاردا بیانفرۆشنه‌و‌ه ئه‌و مرۆڤانه‌ى باڵند‌ه مرۆڤ ناجوڵێنێ و ل‌ه خه‌میدانییه‌؟‬ ‫ده‌چێت بپرسێت‪ :‬بۆچى م��رۆڤ ل‌ه خه‌مى مرۆڤى شارنشین و ب��ازاڕدۆس��ت مرۆڤێکه‌‬ ‫ک‌ه ل‌ه خه‌مى ئازادکردنى باڵنده‌کان دا هه‌رک ‌ه ئایا مرۆڤى تواو‌ه له‌ناو سیسته‌مى شاردا چى‬ ‫ئازادبوونى باڵنده‌یه‌کى ناو قه‌فه‌سدا نییه‌؟ هه‌ر هه‌میش‌ه ته‌نها و هیچکاتیش ته‌نها نییه‌‪-‬‬ ‫باڵنده‌کان ده‌کڕن‪ ،‬ڕاسته‌وخۆ ئازادییان ده‌که‌ن‪ .‬به‌سه‌ردێت؟ یان بۆ واى به‌سه‌ردێت؟‬ ‫ئه‌و پرسیاره‌ش ب�ه‌ره‌و ئه‌و وه‌اڵمه‌مان ده‌بات‪ :‬ته‌نهایه‌‪ ،‬چونک‌ه ئه‌وانه‌ى لێیه‌و‌ه نزیکن و لێیان‬ ‫ل‌ه ڕۆمانه‌ک‌ه ل‌ه ڕێى که‌سایه‌تى مه‌حموود‬ ‫ده‌ت��وان��ی��ن ب��ۆ چ��وون ب���ه‌ره‌و وه‌اڵم���ى ئه‌م‬ ‫چونک‌ه پاره‌ى ل‌ه ئازادکردنى باڵنده‌ک‌ه ده‌ست نزیک‌ه په‌یوه‌ندییه‌که‌یان به‌رژه‌وه‌ندیخوازانه‌یه‌‪.‬‬ ‫ک‌ه پیر‌ه پیاوێک‌ه له‌گه‌ڵ گێڕه‌ره‌و‌ه ئه‌و‌ه نیشان پرسیارانه‌‪ ،‬وێنه‌یه‌ک ل‌ه ڕۆمانه‌ک‌ه وه‌رگرین‬ ‫ناکه‌وێت‪ .‬ئه‌م‌ه ڕیشه‌ى خه‌یاڵى مرۆڤێک‌ه ک ‌ه ته‌نهاش نییه‌‪ ،‬چونک‌ه شه‌یداى سیسته‌مه‌که‌ی ‌ه‬ ‫ده‌درێت ک‌ه ل‌ه کۆندا ئه‌م ڕاوکردنى باڵندانه‌ (ل‌ه شوێن ئه‌م دڕک‌ه ژه‌نگاوییانه‌دا‪ ،‬ئه‌پارتمانى‬ ‫به‌توندى به‌ستراوه‌ته‌و‌ه ب‌ه هاوکێشه‌ى قازانج و و هه‌میش‌ه له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ى به‌رژه‌وه‌ندین بۆى ل ‌ه‬ ‫بژێوییه‌کى باشى بۆ ڕاوکه‌ران به‌ده‌ستده‌هێنا و بۆرى چڵکنى چیمه‌نتو دروست ده‌بێ و ڤێالى‬ ‫په‌یوه‌ندیدایه‌‪..‬که‌وات‌ه مرۆڤێک‌ه ته‌واو که‌وتۆت ‌ه‬ ‫پار‌ه بردنه‌وه‌‪.‬‬ ‫خه‌ڵکى ئه‌و سه‌رده‌م‌ه ک‌ه باڵنده‌یان ل‌ه قه‌فه‌س لێ ب �ه‌رز ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬هه‌ر بۆ پ��ار‌ه په‌یداکردن‬ ‫بۆمان ده‌رده‌که‌وێت مرۆڤ ئه‌وکاته‌ى ل ‌ه ژێر ماشێن‌ه گه‌وره‌که‌ى سه‌رمایه‌دارى و دژ‌ه‬ ‫ده‌بینى ده‌یانکڕییه‌و‌ه و ئازادییان ده‌کرد‪ .‬به‌اڵم ده‌ژی��ن‪..‬ال‪ )89‬یان ( له‌وانه‌ی‌ه باڵنده‌کان ئه‌و‬ ‫ل�‌ه ئێستاى س �ه‌رده‌م��ى ش��ار و فراوانبوونى کات‌ه ب‌ه «غه‌ریزه‌» هه‌ست به‌م‌ه ده‌که‌ن و له‌م کاتێک باڵنده‌کان هه‌ست ب‌ه نه‌مانى سروشت سروشت دوورکه‌وته‌و‌ه پێ ب‌ه پێ ل‌ه ئازادیش ژینگه‌‪..‬یان رونتر بڵێین دژ‌ه ئازادى و‪ ..‬خۆى‬ ‫ده‌زگ��اک��ان و به‌رزبوونه‌وه‌ى زیاترى باڵه‌خان ‌ه ناو‌ه ده‌تارێن‪..‬دێن���ه ئاسمانى ئاست دارچناره‌کان‪ ،‬ده‌که‌ن ل‌ه شاردا و شارنشینانیش ته‌نها به‌دواى دوورکه‌وته‌و‌ه و چوو‌ه ناو سیسته‌مى قازانج و بوونى نییه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه کۆتاییدا ل‌ه ڕێى ئه‌م کتێبه‌و‌ه بۆمان‬ ‫کۆنکرێتى و داخراوه‌کان ئه‌وه‌ى ده‌بێت‌ه گرفت ده‌وه‌س��ت��ن‪ ،‬چ��او ده‌گ��ێ��ڕن‪ ،‬ب����ه‌دواى شتێکدا قازانجه‌وه‌ن‪ ،‬له‌مه‌و‌ه خه‌یاڵى ئازادى الى مرۆڤ زیانکردن‪-‬به‌مه‌ش به‌هه‌شت و دۆزه‌خێکى نوێى‬ ‫له‌به‌رده‌م منداڵه‌کان ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ک‌ه که‌س له‌خه‌مى ده‌گه‌ڕێن‪ ،‬هه‌ندێک شتیان وه‌بیر ده‌که‌وێته‌وه‌‪ ،‬فه‌رامۆش ده‌کرێت‪ .‬ده‌بێت ئه‌و‌ه بزانین کاتێک خوڵقاندن و جگ‌ه ل‌ه ڕێوڕه‌سم و سروتى تایبه‌تى ڕون ده‌بێته‌و‌ه کاتێک باڵنده‌کان کۆچ ده‌که‌ن‬ ‫ئازادکردنى باڵنده‌کاندا نه‌ماو‌ه و ئه‌وانیش ب ‌ه تاسه‌ى شتێک ب‌ه دڵیانا گوزه‌رده‌کات‪ ،‬پۆل مرۆڤ ل‌ه سروشت دوورکه‌وته‌و‌ه و به‌ره‌و شار به‌م به‌هه‌شت و دۆزه‌خ‌ه ل‌ه خه‌مى هیچى تردا و سروشت ون ده‌بێت‪ ،‬ئازادیش کۆچ ده‌کات و‬ ‫ڕاوکردنى باڵنده‌کان ته‌نها ڕه‌نج و وزه‌ى خۆیان پۆل به‌سه‌ر ماڵ‌ه چیمه‌نتۆیه‌کاندا دێن و ده‌چن‪ ،‬هات ب‌ه تایبه‌تى سیسته‌مى شارى ئێستا ب ‌ه نییه‌‪ .‬کاتێک کۆمه‌ڵگاش ل‌ه هه‌موو الیه‌که‌و‌ه مرۆڤ جێ ده‌هێڵێت‪.‬‬ ‫جێگایه‌ک نابیننه‌و‌ه تیایدا بنیشنه‌وه‌‪ ،‬جا ل ‌ه یاریده‌ى ماشێنه‌کانى ته‌کنه‌لۆژیا و بازاڕى به‌ناو تووشى گرفت ده‌بێت‪ ،‬ئه‌م مرۆڤ‌ه خۆى ب ‌ه‬ ‫ب‌ه باده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌‪.1:‬باڵنده‌کانیش کۆچیان کرد‪.‬‬ ‫به‌رپرسیار نازانێت له‌به‌رامبه‌ر هیچ گرفتێکدا‪ ،‬ڕۆمان‪.‬یه‌شارکه‌مال‪.‬وه‌رگێڕانى‪:‬ئه‌حمه‌د‬ ‫ئه‌و پرسیار و گومانانه‌ى ک‌ه ڕۆمانه‌ک ‌ه داخا سه‌رى خۆیان هه‌ڵده‌گرن و ده‌ڕۆن‪.‬ال ‪ .)89‬هاوچه‌رخ و پاڵپشت بۆ سه‌رمایه‌دارى هه‌ست‬ ‫وات‌ه مرۆڤێک دروست ده‌بێت ک‌ه ته‌نها ڕووى محه‌مه‌د ئیسماعیل‪.‬چاپخانه‌ى مناره‌‪.‬چاپى‬ ‫ده‌یانخوڵقێنێ لێره‌وه‌ن‪ :‬بۆچى ل‌ه کۆندا کاتێ ده‌بینین کۆچکردنى باڵنده‌کان وه‌ک ڕه‌مزێک و ئیراده‌ى خۆى بۆ ژیانێکى ئ��ازاد له‌خۆیدا‬ ‫ل‌ه قازانج‌ه و بۆ ئه‌وه‌ى زیانیش نه‌کات خۆى دووه‌م‪.)2007(.‬ده‌زگاى وه‌رگێڕان‪.‬‬ ‫م��رۆڤ ل‌ه ژینگه‌ى سروشتى نزیکتر بوو ل‌ه ڕۆمانه‌که‌دا زۆر شت ل‌ه خۆیدا هه‌ڵده‌گرێت‪ ،‬نه‌هێشت‪ ،‬چونک‌ه بازاڕه‌کان هاوشێوه‌ى چه‌رخ‬

‫ڵ باڵنده‌کان دا کۆچ ده‌کا‬ ‫ئازادى له‌گ ‌ه ‌‬

‫فۆتۆی هه‌ڵبژارده‌‬

‫هونه‌ری‬ ‫هه‌رێم گۆرانی (تاوان)ى به‌رهه‌مهێنا‬

‫ه���ه‌رێ���م م��ح �ه‌م �ه‌د ه��ون��ه‌رم��ه‌ن��دى گۆرانیبێژ‬ ‫گۆرانییه‌کى نوێی به‌ناوی (تاوان) تۆمارکرد‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م گۆرانیی‌ه ل�‌ه تێکستی سامی س�ه‌ب��اح و‬ ‫ئ��اواز و دابه‌شکردنی هونه‌رمه‌ند خۆیه‌تى‪ ،‬کاری‬ ‫تۆمارکردنی ئه‌م گۆرانیی‌ه له‌ستۆدیۆی هونه‌ر ئه‌نجام‬ ‫دراو‌ه و کۆمه‌ڵێک هونه‌رمه‌ند هاوکارییان کردووه‌‪،‬‬ ‫له‌وان‌ه میوزیک ژه‌نان (محه‌مه‌د یاسین‪ ،‬هه‌ڵوێست‪،‬‬ ‫مه‌هدی‪ ،‬ئاری)‪ .‬کاری میکسیش ل‌ه الیه‌ن (تارق‬ ‫خانه‌قینی)یه‌و‌ه ئه‌نجامدراوه‌‪ ،‬هه‌رێم ل‌ه لێدوانێکى بۆ‬ ‫نوچه‌نێت ڕایگه‌یاند ل‌ه ماوه‌یه‌کی کورتدا ئه‌وکاران ‌ه‬ ‫ل‌ه الیه‌ن ئه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌و‌ه بۆى به‌ئه‌نجام گه‌یاندراو‌ه‬ ‫و ئه‌وه‌شى خستۆت‌ه ڕوو گۆرانییه‌ک‌ه به‌زووترین کات‬ ‫به‌شێوه‌ی ڤیدیۆ کلیپ باڵوده‌کرێته‌وه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم تا‬ ‫ئێستا به‌هۆی نه‌بوونی سپۆنسه‌رێکی باش ئه‌م کار‌ه‬ ‫ێ ده‌کات تا که‌رتی‬ ‫ب‌ه ئه‌نجام نه‌گه‌یه‌نراوه‌و چاوه‌ر ‌‬ ‫تایبه‌ت هاوکاری بکات‪.‬‬

‫میهره‌جانى (ڕۆژى به‌ڵگ ‌ه فیلمى ئامه‌د) به‌ڕێو‌ه‬ ‫ده‌چێت‬

‫ئه‌مڕۆ دواین ڕۆژى میهره‌جانى (ڕۆژى به‌ڵگ ‌ه‬ ‫فیلمى ئامه‌د)ه‌ که‌ له‌ ناوه‌ه‌ندى چاندو هونه‌رى‬ ‫جگه‌ر خوێن له‌ ئامه‌د به‌ڕێوه‌چوو‪.‬‬ ‫میهره‌جانى (ڕۆژى به‌ڵگه‌ فیلمى ئامه‌د)ه‌ ک ‌ه‬ ‫له‌ ناوه‌ندى چاندو هونه‌رى جگه‌ر خوێن ل ‌ه ئامه‌د‬ ‫له‌ ڕۆژى (‪ 18‬ـ ‪ )25‬نیسان به‌ڕێوه‌ چ��وو‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ل ‌ه کۆبونه‌وه‌ى چاپه‌مه‌نى ی��اری��ده‌ده‌رى ش��اره‌دارى‬ ‫پ�ه‌ی��اس (ئیحسان ئ��اڤ چ��ى) باسى لێوه‌ کرد‬ ‫له‌و میهره‌جانه‌دا ئه‌و فیلمانه‌ى که‌ سانسۆریان‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ر ب��وو و ق �ه‌ده‌غ � ‌ه ک��راب��وون پێشتر ڕێگه‌ى‬ ‫نمایشکردنیان لێگیرابوو‪ ،‬نمایش ده‌کران‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫وت��ى‪ :‬ئ�ه‌و فیلمانه‌ى ک ‌ه ب��اس ل ‌ه کێشه‌ى ژنان‬ ‫ده‌که‌ن و ژنان ئاماده‌یان کردو‌ه و سه‌ره‌نج ڕاکێشن‬ ‫باڵو ده‌کرێنه‌وه‌‪ .‬هه‌موو ئه‌و به‌ڵگه‌ فیلمان ‌ه ب ‌ه‬ ‫نوسراوى کوردى نمایش ده‌کرێن‪ .‬له‌م میهره‌جانه‌دا‬ ‫ئ�ه‌و فیلمانه‌ش توانیویان ‌ه به‌شداربن که‌ پێشتر‬ ‫خه‌اڵت کراون‪.‬‬

‫ئه‌و ده‌ستانه‌ی ژیان ده‌پارێزن‬

‫بۆ ئه‌وه‌ى ل‌ه پارێزگاریکردنى ژیان به‌رده‌وام بین‪ ،‬گه‌رچى سته‌مى گه‌وره‌ش هه‌بێت و قوربانی گه‌وره‌ش بده‌ین پێویست ده‌کات به‌رده‌وام بین و ده‌ستى لێبه‌رنه‌ده‌ین‪...‬‬


‫هونه‌ر و وێژه‌‬

‫چه‌تر ڕووه‌‬

‫تاریکه‌کانى‬

‫کـه‌نــاڵ‪4‬‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫‪10‬‬

‫ئاماده‌کار‬

‫ئاشکراده‌کات‬

‫هێما کۆیى‬

‫(که‌ناڵ‪ )4‬شته‌کانى زۆربه‌ى‬ ‫وه‌رگیراو ‌ه و به‌خه‌ڵکى ده‌فرۆشێته‌و ‌ه‬ ‫و ب ‌ه بیرۆکه‌ى خۆیانى ناوده‌به‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌م ‌ه وته‌ى مامۆستایه‌کى زانکۆ‬ ‫ی ئێتیکى‬ ‫و پسپۆر له‌بوار ‌ه ‌‬ ‫ڕاگه‌یاندنه‌‪ ،‬ل ‌ه راپۆتێکى «چه‌تر»دا‬ ‫گشت ڕووه‌تاریکه‌کانى (که‌ناڵ‪)4‬‬ ‫ئاشکرا ده‌کرێت هه‌ر له‌و راپۆرته‌دا‬ ‫مامۆستایانى ئاینى ئه‌و که‌ناڵ ‌ه‬ ‫به‌که‌ناڵێکى تێکده‌ر ناوده‌به‌ن له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌ى چه‌ندین جار ل ‌ه هه‌ولێر‬ ‫وتارى هه‌ینى له‌باره‌ى پێشکه‌ش‬ ‫کاره‌کانى ئه‌و که‌ناڵه‌و ‌ه دراو ‌ه‬ ‫به‌تایبه‌ت ک ‌ه زۆربه‌ى جار (ئه‌ڤین‬ ‫ئاسۆ) یان وه‌ک تێکده‌رى کۆمه‌ڵگا‬ ‫ناوبردووه‌»‪.‬‬

‫(ئارمۆ) و (ئه‌ڤین ئاسۆ)و‌ه به‌رێوه‌ده‌چێت و بکات‪ ،‬وتیشى «له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا‬ ‫زۆربه‌ى به‌رنامه‌کانیان هونه‌رى و ته‌رفیهین ئێتیکی پ��ی��ش�ه‌ى ل �ه‌م��ی��دی��ای ک���وردی���دا‪،‬‬ ‫ب‌ه بۆچووى ئ �ه‌وان به‌شێکن ل‌ه راگه‌یاندنى غیابێکی زۆرى هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ک��وردى‪ ،‬ئه‌گه‌رچى ماوه‌یه‌ک به‌رل‌ه ئێستا‬ ‫‪« n‬ل ‌ه ڕویى نه‌ته‌وه‌یى ڕۆڵى خراپ‬ ‫‌ناڵێکى‬ ‫راگ �ه‌ی��ان��دک��ارێ��ک��ى ئ��ێ��ران��ى به‌که‬ ‫ده‌گێڕێت»‬ ‫‌ناڵێکى‬ ‫ئیسرائیلى ن��اوی��ب��ردب��وو ن �ه‌ک که‬ ‫ل‌ه ماوه‌ى کارکردنى (که‌نال‪ )4‬زۆرترین‬ ‫کوردى‪.‬‬ ‫درام��اى بیانى و تورکى وه‌رگ��ێ��ڕاوه‌ت�‌ه سه‌ر‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫وای‬ ‫پێى‬ ‫‌یاند‬ ‫ه‬ ‫راگ‬ ‫ئێتیکى‬ ‫پسپۆرێکى‬ ‫زمانى کوردی‌ه ل‌ه که‌ناڵه‌که‌یه‌و‌ه دایبه‌زاندوه‌‪،‬‬ ‫که‌ناڵ‌ه که‌ناڵێکى زانستى نی‌ه له‌رووى کارى ب �ه‌ب��ێ گ��وێ��دان �‌ه ئاستى گونجاندنى ئه‌و‬ ‫راگه‌یاندنه‌وه‌‪ ،‬چونک‌ه زیاتر تایبه‌تمه‌ندهه‌ی درام��ای��ان �‌ه ل �ه‌گ �ه‌ڵ کۆمه‌ڵگاى ک���وردى‪،‬‬ ‫به‌بواری هون‌هر‌و بابه‌تی ته‌رفیهی ده‌دات‪ .‬هه‌روه‌ها ته‌نانه‌ت به‌بێ ئه‌وه‌ى گوێبدات‌ه ئه‌وه‌ى‬ ‫هێرش ره‌سوڵ پسپۆرێکى ئێتیکى راگه‌یاندن زۆر جار دژایه‌تى نه‌ته‌وه‌ى کورد ده‌کات نمونه‌‬ ‫ل�‌ه لێدوانێکى تایبه‌ت ب��ۆ (چ �ه‌ت��ر) وت��ی‪ :‬وه‌ک درام��اى تورکی (بێریڤان‪ ،‬نارین ‪)..‬‬ ‫کردنه‌وه‌ی هه‌ر که‌ناڵێکی میدیایی ئه‌گه‌ر دژایه‌تى نه‌ته‌وه‌ی کوردیان ده‌کرد‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫به‌پالنی گونجاوی زانستی بێت هه‌نگاوێکی ناڕه‌زایه‌تى ل‌ه به‌رامبه‌ر په‌خشکردنیان ده‌ربڕا‪،‬‬ ‫به‌جێیه‌‪( ،‬که‌نال‪)4‬که‌خۆى ناساندوو‌ه له‌بواری به‌اڵم دراماکه‌یان نه‌وه‌سان‪.‬‬ ‫میدیای تایبه‌تمه‌ندایه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئه‌وه‌نده‌ی تا‬ ‫‪« n‬که‌ناڵێکى زانستى نی ‌ه ل ‌ه رووى‬ ‫ڕه‌ی��ان ئیسماعیل توێژه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫زانستی‬ ‫‌روی‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ل‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌داخ‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫بینیومان‬ ‫ئێستا‬ ‫راگه‌یاندنه‌وه‌»‬ ‫ئه‌و‌ه ده‌خات‌ه ڕوو ل‌ه ڕووى نه‌ته‌وه‌یى (که‌نال‪)4‬‬ ‫که‌ناڵى ئاسمانى (که‌نال‪ )4‬ک‌ه له‌الیه‌ن ڕاگه‌یاندنه‌و‌ه نه‌یتوانیو‌ه هه‌نگاوه‌کان جێبه‌جێ‬

‫ڕۆڵێکى زۆر خراپ ده‌گێڕێت‪ ،‬ئه‌و که‌ناڵه‌ش‬ ‫له‌برى ئه‌وه‌ى خزمه‌تى نه‌ته‌وه‌ى کورد بکات‪،‬‬ ‫ب‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه کۆمه‌ڵێک ئێشى کرد ک‌ه نا‬ ‫هۆشیاربون نا ئاماده‌بونى عه‌قڵى ڕاگه‌یاندنى‬ ‫ئێم‌ه ده‌رده‌خات ک‌ه ده‌بوو هه‌ڵوێستى گه‌ور‌ه و‬ ‫جدى ل‌ه ڕاگه‌یاندکاران و چاودێرانى سیاسى‬ ‫و کۆمه‌اڵیه‌تى مێژوویى بگردرێته‌به‌ر پێشتر‬ ‫ل‌ه ده‌ره‌و‌ه ئێش بۆ ل‌ه ناوبردنمان کراوه‌‪ ،‬ئێست ‌ه‬ ‫ل‌ه خۆمانه‌و‌ه کار بۆ ئه‌و‌ه ده‌کرێت‪ .‬ئه‌و کاران ‌ه‬ ‫جۆرێک‌ه ل‌ه پاکتاوى ره‌گ���ه‌زى ب‌ه ده‌ستى‬ ‫خۆمان‪.‬‬ ‫هونه‌رمه‌ند عوسمانى وایه‌رمه‌ن وتى‪:‬‬ ‫ئه‌و که‌ناڵ‌ه ب‌ه بۆچونى من خزمه‌تى‬ ‫هونه‌رى ده‌کات‪ ،‬به‌اڵم خزمه‌تى هونه‌رى‬ ‫کوردى ناکات‪ ،‬به‌ڵکو ب‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه‬ ‫خزمه‌ت ب‌ه هونه‌رى بێگان‌ه ده‌کات ‪.‬‬

‫‪n‬‬

‫«به‌رنامه‌کانی ئه‌و که‌ناڵ ‌ه ناڕه‌زایى‬ ‫لێده‌که‌وێته‌وه»‬

‫«ئه‌و که‌ناڵ ‌ه خزمه‌ت‬

‫زۆرێ���ک ل�ه‌ب�ه‌رن��ام�ه‌ک��ان��ى ئ��ه‌و که‌ناڵ ‌ه ئه‌گه‌ر فه‌رهه‌نگ سازیش بکات‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى زۆرجار له‌الیه‌ن ڕاگه‌یاندنکاران دۆخ��ى کۆمه‌ڵگاى ک��وردى ب�ه‌و شێوه‌یه‌ی‬ ‫و هونه‌رمه‌ندان گله‌یى زۆرى لێده‌که‌وێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وان ده‌یانه‌وێت تێپه‌ڕ ببێت کێشه‌یه‌کى زۆر‬ ‫له‌الیى مامۆستایانى ئاینیش به‌رنامه‌کان گه‌وره‌یه‌‪ ،‬چونک‌ه ئه‌و‌ه ڕاکردن‌ه ل‌ه واقیعى‬ ‫به‌شێوه‌ى تێکدانى کۆمه‌ڵگا زۆربه‌ى جار ل ‌ه ئێم‌ه ئ���ه‌وه‌ى ک �ه‌ن��ال چ���وار و ک���ۆڕه‌ک و‬ ‫خوتبه‌ى ڕۆژان��ى هه‌ینى ل‌ه مزگه‌وته‌کانه‌و‌ه کۆمه‌ڵێک گۆڤار ده‌یکه‌ن وێن‌ه و فیلمى‬ ‫س�ه‌ره‌ن��ج ڕاکێ�� نیشانده‌ده‌ن ئ�ه‌م که‌نااڵن ‌ه‬ ‫وه‌سفیده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ل‌ه م��اوه‌ى ڕاب���ردوو ک‌ه چه‌ندین به‌رنام ‌ه هۆشیارى ن��اده‌ن بۆ مامه‌ڵه‌کردن یه‌کسه‌ر‬ ‫له‌و که‌ناڵه‌و‌ه پێشکه‌شکراو‌ه ل‌ه به‌رنامه‌یه‌کى وێنه‌ک‌ه ده‌گ��وازی��ت �ه‌و‌ه ئ���ه‌وه‌ش کاریگه‌رى‬ ‫تایبه‌تى ئه‌و کاناڵ‌ه ئه‌وه‌نده‌ى بوه‌ت‌ه هۆى درز ده‌خات‌ه سه‌رى و نه‌وه‌ى نوێ کۆمه‌ڵگا تێک‬ ‫پێخستنى نێوان هونه‌رمه‌ندان ئه‌وه‌ند‌ه خزمه‌تى ده‌شکێنیت‪ ،‬بۆ ئ�ه‌وه‌ى له‌م واقیعه‌ى خۆمان‬ ‫الده‌ن و واقعێکى تر دروستکه‌ن ئه‌وه‌ش زۆر‬ ‫به‌هونه‌رمه‌ندان نه‌کردووه‌‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کى نزیک ل‌ه یه‌کێک له‌و زۆر کێش‌ه ده‌نێته‌وه‌‪ .‬نه‌ریتى کۆمه‌ڵگاى ئێم ‌ه‬ ‫ه���ون���ه‌رم���ه‌ن���دان���ه‌ى ب���ه‌ش���دارى‬ ‫ئ �ه‌وب �ه‌رن��ام �ه‌ی �‌ه ب���ۆ (چ �ه‌ت��ر)‬ ‫ی ئ��اش��ک��راک��رد‪ :‬ک �‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ه���ون���ه‌رم���ه‌ن���ده‌ک���‌ه ب��ی��زان��ی��ای � ‌ه‬ ‫‌یه به‌شدارى‬ ‫به‌رنامه‌ک‌ه به‌وشێوه‌یه ‌‌‬ ‫ئه‌و به‌رنامه‌ى نه‌ده‌کرد‪.‬‬ ‫ل‌ه یه‌کێک ل‌ه به‌رنامه‌کانى‬ ‫(سۆپه‌ر مه‌گه‌زین) ک‌ه پێشتر‬ ‫له‌و کاناڵ‌ه پێشکه‌شده‌کرا ک ‌ه‬ ‫تایبه‌ت کرابوو ب‌ه دوو هونه‌رمه‌ند‬ ‫به‌شێوه‌یه‌ک ئ �ه‌وه‌ن��ده‌ى نهێنى‬ ‫یه‌کتریان هه‌ڵدایه‌و‌ه ئه‌وه‌ند‌ه باسى‬ ‫ه��ون �ه‌رى ک��وردی��ان ن �ه‌ک��ردووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌یش وایکردوو‌ه کێش‌ه و درز‬ ‫بخرێت‌ه نێوان ئه‌و دوو هونه‌رمه‌ند‌ه‬ ‫توێژه‌ڕى کۆمه‌اڵیه‌تى (ڕه‌یان‬ ‫ئیسماعیل)پێوای‌ه که‌ناڵ چوار‬

‫ئه‌و سێ هونه‌رمه‌نده‌ى ل ‌ه به‌رده‌م زانکۆ لێیاندرا بۆ چه‌تر ده‌دوێن‬

‫«ئه‌گه‌ر ئیراده‌ى راسته‌قین ‌ه بۆ په‌رژینى ئاشتى هه‌بوبێت ئێستا کاتێتى»‬ ‫ئاماده‌کار‬ ‫ئاراس عوسمان‬

‫پاش ئه‌وه‌ى ڕۆژى سێشه‌م ‌ه‬ ‫(‪) 2011/4/19‬چه‌ند هونه‌رمه‌ندێک‬ ‫به‌مه‌به‌ستى ئاڵۆزنه‌بوونى‬ ‫ڕه‌وشه‌که‌و خۆپیشاندانه‌کانى‬ ‫شارى سلێمانى‪ ،‬به‌تایبه‌ت ئه‌و‬ ‫ڕۆژه‌ى به‌رده‌م زانکۆى سلێمانى‬ ‫به‌شداریان کردبوو‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وانیش‬ ‫ڕووبه‌ڕووى لێدان و ده‌ستگیرکردن‬ ‫بوونه‌وه‌و‪،‬به‌مشێوه‌ی ‌ه له‌م ڕاپۆرت ‌ه‬ ‫تایبه‌ته‌ى (چه‌تر)دا ده‌دوێن‪.‬‬

‫هۆرێن غه‌ریب هونه‌رمه‌ندى ب��وارى شانۆ‬ ‫سه‌باره‌ت به‌و هێرشانه‌ى ڕۆژانى ڕابردو کرایه‌‬ ‫سه‌ریان ئاماژه‌ى به‌و‌ه کرد «ئه‌و ڕۆژ‌ه شار‬ ‫هه‌موو پڕ ل‌ه چه‌کداربوو دواى ده‌ستگیرکردنى‬ ‫زۆرێ��ک ل‌ه مامۆستاو خوێنکارى زانکۆ‪،‬‬ ‫ب��ڕی��ارواب��وو خۆپیشاندان ل �ه‌ب �ه‌رده‌م زانکۆى‬ ‫سلێمانى ئه‌نجام بدرێت‪ ،‬ئێمه‌ش بۆ به‌شدارى‬ ‫کردن رۆشتین‌ه ئه‌و شوێنه‌و ئه‌و گروپه‌ى له‌وێ‬

‫که‌سایه‌تی هه‌فته‌‬

‫بووین بیرمان له‌وه‌کردو‌ه هه‌وڵى ئه‌وه‌بده‌ین ئه‌و‬ ‫هێزان‌ه به‌توندوتیژى په‌المارى ئه‌و خوێنکاران ‌ه‬ ‫نه‌ده‌ن‪ ،‬هۆرێن غه‌ریب وتى‪ :‬له‌الیه‌کى تره‌و‌ه‬ ‫داواى مامه‌ڵه‌یه‌کى ته‌ندروستمان ده‌ک��رد‬ ‫له‌و خوێنکاران‌ه و دواتریش هه‌روا ده‌رچوو‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه له‌و شه‌قام‌ه له‌الیه‌ن ئاسایش‬ ‫ل‌ه پشته‌و‌ه پ�ه‌الم��اردرای��ن و هێزه‌کانیتریش‬ ‫له‌پێشه‌وه‌ى خۆپیشاندانه‌که‌و‌ه په‌الماریانداین‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کى زۆر دڕندانه‌‪ ،‬له‌ڕێگه‌ى گازى‬ ‫فرمێسک ڕێ��ژ و ک��اره‌ب��ا و سوکایه‌تى‬ ‫به‌خوێندکاره‌کان‪ ،‬له‌و کاته‌دا ئێم‌ه چوین ‌ه‬ ‫پێشه‌و‌ه و داوام��ان کرد ئه‌مان‌ه بێ چه‌کن‬ ‫و نابێت مامه‌ڵه‌تان به‌م شێوه‌بێت‪ ،‬هه‌ندێک‬ ‫گوێیان ده‌گ��رت و هه‌ندێکى به‌پێچه‌وانه‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆخۆم زیاتر وه‌ک خۆپیشانده‌رو هاواڵتیه‌ک‬ ‫به‌شداریم کردبوو بێالیه‌ن نه‌بووم‪ ،‬به‌اڵم هه‌وڵى‬ ‫ئه‌وه‌ماندا توندوتیژى ڕوون �ه‌داو ئێم‌ه چوین ‌ه‬ ‫پێشه‌وه‌و دواتر هێرشى ناڕه‌واو ناشایست‌ه کرای ‌ه‬ ‫سه‌رئێمه‌ش‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى ئه‌وه‌ى بۆچى (په‌رژینى ئاشتى)‬ ‫هونه‌رمه‌ندان به‌رده‌وام ل‌ه کاتێکدا ئه‌وان وتیان‬ ‫هه‌رکات پێویستبکات دروستى ده‌که‌ینه‌و‌ه‬

‫هێماى به‌وه‌کرد «له‌و په‌رژینه‌ى هونه‌رمه‌ندان له‌هه‌موو دنیادا په‌رژینی ئاشتى هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌و نه‌دا به‌و گروپ‌ه له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ده‌سه‌اڵت واهه‌ستى‬ ‫دروستکرا خه‌ڵکى دڵسۆزى تێدابوو‪ ،‬به‌اڵم رۆژه‌ى ب�ه‌رده‌م زانکۆ پێمان باش بوو وه‌ک ده‌ک���رد ئێم‌ه ل�ه‌گ�ه‌ڵ خۆپیشانده‌رانداین ‪،‬‬ ‫زیاتر وج��ودى حزبیم ده‌بینى له‌و شوێنه‌داو‪ ،‬ئه‌و پێنج هونه‌رمه‌ند‌ه بچین‌ه ئه‌وێ نه‌هێڵین خۆپیشانده‌رانیش به‌هه‌مان شێو‌ه واهه‌ستیان‬ ‫ئه‌گه‌ر ئ �ه‌و پ��ڕۆژه‌ی �‌ه ڕاس��ت بووبێت ئه‌م ‌ه خوێندکارانى خۆپیشانده‌ر و هێز‌ه چه‌کداره‌کان ده‌کرد‪».‬‬ ‫کاو‌ه پێوای‌ه ئه‌و هه‌موو باسکردنه‌ى هه‌ی ‌ه‬ ‫ڕۆژى خۆیه‌تى وپێویست بوو له‌ئێستادا ئه‌گه‌ر تێکه‌ڵببن و توندوتیژى لێبکه‌وێته‌وه‌‪ ،‬ل‌ه پێشدا‬ ‫ئۆتۆمبێله‌ک‌ه ئه‌و گازه‌ى کرد به‌سه‌رمانداو له‌دیموکراسى‪ ،‬ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر جلوبه‌رگێک‬ ‫ئیراده‌یه‌کى ڕاسته‌قین‌ه هه‌بووبێت‪».‬‬ ‫ئ �ه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه وت��ى‪ :‬زۆر ب�ه‌زه‌ی��م به‌و دواتر هێزى دژ‌ه تیرۆرو ئاسایش ده‌وریان داین یان قوتویه‌ک بوایه‌‪ ،‬به‌م شێو‌ه حوکومڕانی ‌ه‬ ‫پۆلیس و ئاسایشانه‌دا دێته‌و‌ه ک‌ه ئه‌وان‌ه کارى و شڵه‌ژان و توندوتیژیه‌کان ڕووی��ان��دا‪ ،‬زۆر ی ئێستا به‌سه‌رچووبوو‪ ،‬بۆی‌ه ده‌بێت ئه‌م‬ ‫ئه‌ونیه‌‪ ،‬به‌ڵکو کێشه‌و گرفتى تر هه‌ی‌ه بۆ توشى ش��ۆک ب��ووم له‌وکاته‌ى ئ�ه‌و هه‌موو شت‌ه ته‌قلیدی‌ه کۆتاى پێ بهێنرێت‪ ،‬به‌مانا‬ ‫چاره‌سه‌رکردن له‌م واڵته‌دا‪ ،‬هۆرێن هونه‌رمه‌ند لێدان و سوکایه‌تیه‌ى بینیمان کرا ب‌ه مامۆستا پشت به‌یاسا ببه‌سرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر حکومه‌ت و‬ ‫باسى له‌وه‌شکرد ئ�ه‌م ڕووداوان����‌ه هیچکات و خوێنکارانى زانکۆ‪ ،‬ل‌ه پاشان سوکایه‌تى ده‌سه‌اڵت ده‌یانه‌وێن له‌م قه‌یران‌ه ڕزگاریان ببێت‬ ‫توشى سه‌رسوڕمانم ن��اک��ات‪ ،‬له‌به‌ر ئ�ه‌وه‌ى ولێدانى خ��ۆم وه‌ک هونه‌رمه‌ندێک‪ ،‬ئه‌و ده‌بێت به‌مانا پیشت به‌یاسا ببه‌ستن‪.‬‬ ‫ل���ه‌الی���ه‌ک���ى ت������ره‌و‌ه (ش����ی����روان ف��ات��ح)‬ ‫ڕۆژێ��ک ل���ه‌ڕۆژان هیچ هیواو ئومێدێکم هه‌موو قسان‌ه پێیان ده‌گوتم که‌تۆ له‌ده‌زگاى‬ ‫ب�ه‌ده‌س�ه‌اڵت��ى ک���وردى ن �ه‌ب��ووه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ى سه‌رده‌میت و مانگان‌ه بڕى یه‌ک ملیۆن دینار هونه‌رمه‌ندى شێوه‌کار ک‌ه یه‌کێکى تربوو له‌و‬ ‫مرۆڤى ئ��ازاد له‌ناوحزبدا جێگه‌ى نابێته‌وه‌‪ ،‬وه‌رده‌گریت‪ ،‬له‌پاى چى وه‌ها کارێک ده‌که‌یت هونه‌رمه‌ندانه‌ى به‌رده‌م زانکۆى سلێمانى ک ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌ى ئه‌مڕۆ ڕووده‌دات سااڵنى پێشوو له‌ناو و به‌رد فڕێ ده‌ده‌یت و ئه‌م‌ه کفره‌‪ ،‬منیش پێم ڕووب��ه‌ڕووى توندوتیژى بوویه‌و‌ه ده‌ڵێت‪ :‬هه‌ر‬ ‫کار‌ه هونه‌رییه‌کانماندا ئاماژه‌م بۆکردوه‌و‪ ،‬ڕاگه‌یاندن ک‌ه چوارسه‌دو په‌نجا هه‌زار دینار له‌سه‌ره‌تاو‌ه په‌رژینى ئاشتیم جیاکردۆته‌و‌ه‬ ‫پێشیان وتووین ئه‌وان‌ه بێویژدانیه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌بینین وه‌رده‌گ���رم ده‌توانن ب �ه‌دواداچ��ون بکه‌ن‪ ،‬بۆی ‌ه و له‌وکه‌سان‌ه ماوه‌یه‌ک به‌شداربوون‪ ،‬ئێم ‌ه‬ ‫له‌ئێستادا وه‌ک هه‌ڵوێستێک له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م ئ �ه‌و چه‌ند ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��د‌ه ده‌ن��گ��م��ان له‌گه‌ڵ‬ ‫هه‌موویان به‌چاوى خۆمان بینیمانه‌وه‌‪.‬‬ ‫یه‌کێکى ت��ر ل��ه‌و ه��ون �ه‌رم �ه‌ن��دان �ه‌ى ئه‌و حاڵه‌تانه‌دا بڕیارم دا ده‌ستله‌کار بکێشمه‌وه‌‪ ».‬خۆپیشانده‌راندابووه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ى مایه‌ى نیگه‌رانى بوو‬ ‫ل�ه‌ب��اره‌ى ب���ه‌رده‌وام نه‌بوونى هونه‌رمه‌ندان ئه‌و رۆژه‌ى ئه‌و هه‌موو بێحورمه‌تیه‌ى به‌رامبه‌ر‬ ‫هێرشه‌ى کرای‌ه س�ه‌ر (ک��او‌ه حه‌سه‌ن)‌ه ک ‌ه‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى سینه‌ماى ده‌زگاى سه‌رده‌م پێوایه‌« له‌په‌رژینى ئاشتى رایگه‌یاند بۆی‌ه درێژه‌مان خوێندکارو مامۆستایانى زانکۆو ئێمه‌ش‬

‫پێده‌چێت بێکه‌س کۆڕه‌که‌ى به‌رێت ‌ه نالیا‬

‫ئه‌منیان بۆ نه‌به‌ین ئه‌وان ناتوانن هۆڵه‌که‌مان بده‌نێ‌‪ ،‬له‌ کاتێکدا ئه‌و‬ ‫ڕۆژه‌ هه‌ینى بوه‌ و شه‌ممه‌ش ڕۆژى پێشکه‌ش کردنى کۆڕه‌که‌ بووه‌‪،‬‬ ‫وتیشى‪ :‬ڕه‌نگه‌ له‌گه‌ڵ‌ که‌ناڵى نالیا ڕێبکه‌وم و له‌وێ‌ تۆمارى بکه‌م‪.‬‬ ‫ئه‌و شاعیره‌ باسى له‌وه‌شکرد که‌ هه‌ستێکى گه‌لێک ناخۆشه‌ که‌ ئه‌م ‌ه‬ ‫ده‌بینرێ‌‪ ،‬ئه‌مه‌ سه‌رده‌مى داگیرکردنیان بیردێته‌وه‌ نه‌ک پێشمه‌رگه‌ى‬ ‫واڵته‌که‌ى خۆیان‪ .‬بینینى ئه‌و سه‌ربازانه‌ خه‌ڵک نائومێد ده‌کات‪ ،‬ئه‌م ‌ه‬ ‫به‌ بڕواى ئه‌و ده‌توانرا به‌شێوه‌یه‌کى تر چاره‌سه‌ری بۆ بدۆزرێته‌وه‌ نه‌ک‬ ‫به‌مشیبوه‌یه‌ى ئێسته‌ که‌ ده‌یبینین‪.‬‬

‫ئا‪ /‬هێڤار قه‌ره‌داغى‬ ‫بڕیاربوو (‪)23‬ی ئه‌م مانگه‌ شاعیرى گه‌وره‌ى کورد (شێرکۆ بێکه‌س)‬ ‫کۆڕێکى شیعرى له‌ شارى سلێمانى به‌ڕێوه‌ ببات‪ ،‬به‌اڵم ڕێگه‌ى پێنه‌درا‬ ‫و پێده‌چێت کۆڕه‌ شیعریه‌که‌ى بباته‌ که‌ناڵى نالیا‪.‬‬ ‫بڕیاربوو (‪)23‬ى ئه‌م مانگه‌ شێرکۆ بێکه‌س کۆڕێکى شیعرى ل ‌ه‬ ‫ته‌الرى هونه‌رى بگێڕێت‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى بارودۆخى ئه‌منى رێگه‌ى لێگیرا‬ ‫له‌ کاتێکدا وه‌ک خۆى ده‌ڵێت ئه‌و هۆڵه‌مان گرتبوو و نوسراوى خۆشیان‬ ‫ناردوه‌‪ ،‬به‌اڵم هیچ وه‌اڵمێکیان له‌ ئێمه‌ نه‌گوێڕدراوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫بێکه‌س له‌ لێدوانێکدا بۆ (چه‌تر) ئه‌وه‌شى خسته‌ ڕوو که‌ له‌ ڕێگه‌ى‬ ‫له‌ ژماره‌ى ئاینده‌ى ڕۆژنامه‌ى (چه‌تر) ده‌قى‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى ته‌الرى هونه‌ره‌وه‌ پێتانوتراوه‌ که‌ ئه‌گه‌ر ره‌زامه‌ندى لیژنه‌ى چاوپێکه‌وتنه‌که‌ى (شێرکۆ بێکه‌س) بخوێنه‌ره‌وه‌‬

‫ئه‌نجام درا‪ ،‬ک‌ه به‌دارو کێبڵ و ده‌ومانچه‌ى‬ ‫کاره‌با که‌وتن‌ه گیانمان به‌جنێودانێکى زۆر‬ ‫به‌رامبه‌ر خوێندکار‌ه کچه‌کان به‌تایبه‌ت‪،‬‬ ‫بۆی‌ه ده‌مه‌وێت لێره‌و‌ه ناوى پۆلیسى چاالکی ‌ه‬ ‫مه‌ده‌نیه‌کان بگۆڕم بۆ ده‌زگاى سه‌رکوتکردنى‬ ‫ئازادى‪ ،‬ده‌توانم بڵێم ئه‌و رۆژ‌ه له‌به‌رده‌م زانکۆى‬ ‫سلێمانیدا به‌عسم بینیه‌وه‌‪.‬‬ ‫شیروان ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد هونه‌رمه‌ندى‬ ‫ڕاسته‌قین‌ه ئه‌وه‌ی‌ه ده‌بێت ب���ه‌رده‌وام له‌گه‌ڵ‬ ‫خ�ه‌ڵ��ک��ى داب��ێ��ت و وت���ى ب��ۆخ��ۆم ب�����ه‌رده‌وام‬ ‫ل�ه‌ن��اوخ�ه‌ڵ��ک و ل �ه‌گ �ه‌ڵ خه‌ڵکى ئ���ازادى‬ ‫ئه‌م واڵت���ه‌دام‪ ،‬ئه‌و هێزانه‌ى هێند‌ه خه‌ریکى‬ ‫سه‌رکوتکردنى خه‌ڵکین هێند‌ه نه‌بوونه‌ت ‌ه‬ ‫هێزێکى به‌رگرى له‌م واڵته‌دا‪ ،‬بۆی‌ه داوا له‌و‬ ‫هێزانه‌ش ده‌که‌م هه‌ڵوێست وه‌ربگرن و به‌وته‌ى‬ ‫ئاغاکانیان نه‌جوڵێنه‌وه‌‪.‬‬

‫هه‌واڵی‬ ‫هونه‌مه‌ند که‌ریم کابان کلیپێک ده‌رده‌کات‬

‫ده‌سبه‌سه‌ر کردنی هونه‌رمه‌ندێکی کورد ل ‌ه ئێران‬

‫هونه‌رمه‌ندی ڕه‌سه‌نى ک��ورد (که‌ریم کابان)‬ ‫س���ه‌ره‌ڕاى خ��راپ��ى ب��اری ته‌ندروستی‪ ،‬ل ‌ه چه‌ند‬ ‫ڕۆژی راب��ردوو یه‌کێک ل ‌ه گۆرانییه‌کانی ب ‌ه‬ ‫ناوی (ئه‌ی یار) کلیپ کرد‪.‬‬ ‫مامۆستا که‌ریم کابان ل ‌ه په‌یوه‌ندییه‌کدا ل ‌ه‬ ‫گه‌ڵ(کوردمیلۆدى) ڕاگه‌یاند له‌ چه‌ند ڕۆژی‬ ‫ڕاب����ردوو یه‌کێک ل� ‌ه گۆرانییه‌کانم ب�ه‌ ن��اوی‬ ‫(ئه‌ی یار) ل ‌ه شاری سلێمانی کلیپ کرد ک ‌ه‬ ‫دوو گه‌نجی ئه‌و شار‌ه وه‌ک ئه‌کته‌ر ڕۆلی تێدا‬ ‫ده‌بینن‪.‬‬ ‫ئه‌و هونه‌رمه‌ند‌ه وتى‪ :‬هه‌رچه‌ند باری ته‌ندروستیم‬ ‫ئه‌م ماوه‌ی ‌ه جێگیر نییه‌‪ ،‬به‌اڵم حه‌زم کرد کارێکی‬ ‫نوێ پێشکێش به‌ جه‌ماوه‌ره‌که‌م بکه‌م‪ ،‬ئه‌و کلیپه‌ش‬ ‫کارێکی مۆدێرن و نوێی بۆ ک��راوه‌‪ ،‬له‌ چه‌ند‬ ‫ڕۆژی داهاتوودا سه‌رجه‌م کاره‌کان کۆتایى دێت‬ ‫و باڵوده‌کرێته‌وه‌‪.‬‬

‫گوشارو ده‌ستبه‌سه‌ر کردن و سه‌پاندنی سزای‬ ‫زیندان له‌ رۆژهه‌اڵتی کوردستان ل ‌ه الیه‌ن ده‌وڵه‌تى‬ ‫ئێرانه‌وه‌ به‌رده‌وام ‌ه و هونه‌رمه‌ندى کورد (شۆڕش‬ ‫سه‌عید زاده‌) ده‌ستگیر کرا‪.‬‬ ‫به‌ گوێره‌ی ڕاگه‌یاندنی مالپه‌ڕی (موکریان‬ ‫نیوز) هونه‌رمه‌ندی کورد (شۆڕش سه‌عید زاده‌)‬ ‫خه‌ڵکی ش��اری م �ه‌ری��وان‪ ،‬ل ‌ه الی �ه‌ن هێزه‌کانی‬ ‫ئاسایشی ڕژی���م ل � ‌ه م��اڵ �ه‌ک �ه‌ی خ��ۆی دووای‬ ‫ده‌ستبه‌سه‌ر ک��ردن ڕاگ��وێ��زی شوێنێکی نادیار‬ ‫کراوه‌‪.‬‬ ‫تا ئێستا ل ‌ه هۆکاری ده‌ستبه‌سه‌ر کردنی ئه‌و‬ ‫گیراو‌ه کورد‌ه هیچ زانیاریه‌ک ڕانه‌گه‌یه‌ندراوه‌‪.‬‬ ‫ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��دى ک��ورد (ش���ۆڕش سه‌عید زاده‌)‬ ‫ئ �ه‌ن��دام��ی ده‌س��ت �ه‌ی ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌ری ئه‌نجومه‌نی‬ ‫موسیقی شاری مه‌ریوانه‌‪.‬‬


‫دۆسیه‌‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫‪12‬‬

‫ئاماده‌کار‬ ‫کارزان و ره‌هێڵ‬

‫که‌رکوک یه‌کێک ‌ه له‌و دۆسیانه‌ى‬ ‫ک ‌ه تائێستا ب ‌ه هه‌ڵواسراوى‬ ‫ماوته‌وه‌‪ ،‬چاودێران ئاماژ ‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ده‌که‌ن هۆکارى نه‌گه‌ڕانه‌وه‌ى‬ ‫که‌رکوک بۆ دۆخى ئاسایى خۆى‬ ‫په‌یوه‌نده‌ى ب ‌ه کۆمه‌ڵێک هۆکارى‬ ‫ناوه‌کى و ده‌ره‌کییه‌و ‌ه هه‌ی ‌ه که‌تا‬ ‫ئێستا ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬چاودێرانى‬ ‫سیاسى ئه‌وه‌ش راده‌گه‌یه‌نن‬ ‫ک ‌ه ده‌سه‌اڵتدارانى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان نه‌ک هه‌ر کاریان بۆ‬ ‫گه‌ڕاندنه‌وه‌ی که‌رکوک نه‌کردوو ‌ه‬ ‫به‌ڵکو سازشیشى له‌باره‌و ‌ه‬ ‫کراوه‌‪ ،‬به‌شێک ل ‌ه به‌ڵگه‌کان ئه‌م‬ ‫پشتڕاست ده‌که‌نه‌وه‌‪.‬‬

‫مێژو و ناوى که‌رکوک‬ ‫د‪.‬ئ��ی��س��م��اع��ی��ل ش��وک��ر‪ ،‬ل � ‌ه پ�ه‌رت��وک��ى‬ ‫(ک����������ه‌رک����������وک‪)1945-1939‬ک���������� ‌ه‬ ‫ل��ێ��ک��ۆڵ��ی��ن�ه‌وه‌ی�ه‌ک��ى م��ێ��ژووی��ی � ‌ه ل����ه‌رووى‬ ‫رامیارى و بیرى ده‌ڵێ‪ :‬شارى که‌رکوک‬ ‫بریتی ‌ه له‌و ناوچانه‌ى ک ‌ه ده‌که‌وێت ‌ه نێوان‬ ‫چیاکانى زاگ����رۆس و زێ��ى ب��چ��وک و‬ ‫دیجل ‌ه و چیاى حه‌مرین و زێى سیروان‪،‬‬ ‫که‌رکوک به‌یه‌کێ ل ‌ه شار‌ه کۆنه‌کانى‬ ‫جیهان ده‌ژمێردرێ‪ ،‬واش به‌دیار ده‌که‌وێت‬ ‫ل �ه‌ش��ارى ه�ه‌ول��ێ��ر کۆنتر ب��ێ��ت‪ .‬م��ێ��ژووى‬ ‫ن��اوه‌ک��ه‌ى‪ ،‬کۆنترین زان��ی��ارى مێژوویی‬ ‫ده‌رب���اره‌ى ش��ارى که‌رکوک ئه‌وه‌ی ‌ه که‌ل ‌ه‬ ‫سه‌رده‌مى سه‌ربه‌خۆیی ئه‌که‌دى (‪2530‬‬ ‫ ‪ )2473‬پێش زاین به‌واڵتى ئه‌ربخ یان‬‫ئه‌ربخا هاتووه‌‪ ،‬هه‌ر به‌و ن��اوه‌ش ماوه‌ته‌و‌ه‬ ‫تا سه‌رده‌مى ئه‌سکه‌نده‌ر‪ ،‬سه‌رچاوه‌کانى‬ ‫م��ێ��ژوو ج �ه‌خ��ت ده‌ک���ه‌ن���ه‌وه‌‪ :‬ک �ه‌رک��وک‬ ‫ل ‌ه وش �ه‌ى که‌رکینى ک ‌ه بریتی ‌ه ل ‌ه دوو‬ ‫بڕگ ‌ه (ک �ه‌رک) به‌واتاى ماڵ و (ینى)‬ ‫ب �ه‌وات��اى خۆیه‌تى دێ��ت‪ ،‬ب�ه‌ک��ورت��ى ن��اوى‬ ‫ک �ه‌رک��وک ل���ه‌الى س��ۆم �ه‌رى و بابلى و‬ ‫ئاشوریه‌کان ب ‌ه (ئه‌رابخا و که‌رک)هاتووه‌‬ ‫ل ‌ه س ‌هر‌چاو‌ه ئه‌رمه‌نه‌کانیش ب ‌ه (کرخ و‬ ‫سلوخ) و له‌سه‌رده‌مى ئیسالمیش به‌ناوى‬ ‫(که‌رخینى)‪ ،‬هه‌موو ئه‌مانه‌ش هێمان بۆ‬ ‫سه‌لماندنى ناوى ئێستاى که‌رکوک‪.‬‬ ‫ئامارى شاره‌ک ‌ه و نه‌ته‌وه‌و ئاینه‌کان‪:‬‬

‫س���ه‌رچ���او‌ه م��ێ��ژوی �ه‌ک��ان ئ���ه‌وه‌م���ان بۆ‬ ‫ده‌رده‌خه‌ن ک ‌ه که‌رکوک شارێکى کوردی ‌ه‬ ‫له‌دوای فتوحاته‌کانی ئیسالمه‌و‌ه عه‌ره‌ب‪،‬‬ ‫ئ�ه‌گ�ه‌ر به‌که‌میش بێت‪ ،‬ل� ‌ه که‌رکوک‬ ‫و ده‌وروب���ه‌ری���دا نیشته‌جێبووه‌‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا‬ ‫له‌ئاکامی بااڵده‌ستبوونی ئیمراتۆرییه‌تی‬ ‫ع��وس��م��ان��ی��دا ت��ورک��م��ان��ی��ش ل���ه‌م ش����ار‌ه و‬ ‫ده‌وروبه‌ریدا نیشته‌جێبوون‪ .‬له‌کۆنه‌و‌ه شوێنى‬ ‫کوردان بووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌واتاى ئه‌وه‌نی ‌ه ک ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى ترى لێنیشت ‌ه جێ نه‌بووه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫نه‌ته‌وه‌کانى ترى وه‌ک تورکمان و عه‌ره‌ب‬ ‫و ئه‌رمه‌ن و کلد و ئاشورى و یه‌هودى تێدا‬ ‫ژی��اوه‌‪ .‬هه‌روه‌ها فاتیح عه‌بدوڵاڵ شوانى‪،‬‬ ‫ل ‌ه په‌رتوکى «پارێزگاى که‌رکوک»دا‬ ‫ئ��ام��اژ‌ه ب��ۆ ئ��ه‌و‌ه ده‌ک���ات ‪ :‬ل� ‌ه قاموسى‬ ‫ئیعالمى عوسمانیدا هاتوو‌ه ل ‌ه ساڵى‬ ‫(‪ )1879‬س�ه‌رج�ه‌م��ى دانیشتوانى‬ ‫(‪ )30,000‬که‌س بووه‌‪)2800( ،‬‬ ‫م��وس��ڵ��م��ان و (‪ )400‬ک��ل��دان��ى و‬ ‫(‪ )1600‬ج��ول �ه‌ک � ‌ه ب����������ووه‌‪،‬‬

‫که‌رکوک دۆسی ‌ه په‌راوێزخراوه‌که‬

‫شاره‬ ‫‌‌‬ ‫هه‌ڵدانه‌وه‌ی چه‌ند بابه‌تێکی گرنگی ئه‌م‬

‫(‪ )22,500‬کورد و (‪ )7,500‬که‌س ل ‌ه‬ ‫عه‌ره‌ب و تورکمان و یه‌هودى و ئاسورى و‬ ‫کلدانى بوون‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه سه‌رژمێری ساڵێ‬ ‫(‪)1957‬ى شاره‌ک ‌ه به‌م شێوه‌ی ‌ه بووه‌‪ :‬کورد‬ ‫(‪)178000‬تورکمان (‪ ،)48000‬عه‌ره‌ب‬ ‫(‪ ،)43000‬کلدانی و ئاسورى (‪.)10000‬‬ ‫ئ��ی��دى ل � ‌ه س���ه‌رده‌م���ى حکومه‌ته‌که‌ى‬ ‫عه‌بدولکه‌ریم قاسم‪ ،‬شااڵوه‌کانى راگواستن‬ ‫و به‌عه‌ربکردنى که‌رکوک ده‌ستى پێکرد‬ ‫و چه‌ندین ناوچ ‌ه ل ‌ه که‌رکوک دابڕێندرا‪،‬‬ ‫شااڵوه‌ک ‌ه ل ‌ه سااڵنى هه‌شتاکانى سه‌ده‌ى‬ ‫رابردوودا له‌سه‌رده‌مى فه‌رمانڕه‌واى رژێمى‬ ‫به‌عسدا گه‌یشت ‌ه لوتکه‌و چه‌ندین شارو‬ ‫ش��ارۆچ��ک�‌ه ل � ‌ه ک �ه‌رک��وک داب��ڕێ��ن��دراو‬ ‫دانیشتوانه‌که‌شى بۆ خ��واروى عێراق یان‬ ‫ب��ۆ ش��ار‌ه کوردییه‌کانى ت��ر راگ��وێ��زرا و‬ ‫هاواڵتیانى ترى عه‌ره‌ب له‌شاره‌کانى ترى‬ ‫عێراقه‌و‌ه بۆ هێندراو نیشته‌جێ کرا‪.‬‬ ‫مادده‌ى (‪ )140‬و رێگرییه‌کانى‬ ‫له‌دواى هاتنى هێزه‌کانى هاوپه‌یمانان ل ‌ه‬ ‫ساڵى (‪ )2003‬ل ‌ه ده‌ستورى کاتى عێراقدا‬ ‫بۆ چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌ى که‌رکوک‬ ‫م��ادده‌ى (‪ )58‬دان��را و ل�ه‌دوای��دا ماده‌که‌‬ ‫گۆردرا ب ‌ه ماده‌ى (‪ ،)140‬به‌پێی ده‌ستوری‬ ‫هه‌میشه‌یی عێراق و ته‌نانه‌ت به‌پێی بڕگه‌ی‬ ‫(‪ )22‬له‌کارنامه‌ی حکومه‌ته‌که‌ی نوری‬ ‫ئه‌لمالیکی س��ه‌رۆک وه‌زی��ران��ی عێراق‪،‬‬ ‫ده‌ب��وای�� ‌ه م����ادده‌ی (‪ )140‬ک � ‌ه ل � ‌ه سێ‬ ‫قۆناغ پێکهاتوو‌ه (ئاسایی‌کردنه‌وه‌‪ ،‬ئامار‪،‬‬ ‫ریفراندۆم) ل ‌ه کاتى دیاریکراوی خۆیدا‪،‬‬ ‫ک ‌ه (‪)2007/12/31‬بوو جێبه‌جێ کرابا‪.‬‬ ‫ن �ه‌رم��ی��ن ع��وس��م��ان‪ ،‬ج��ێ��گ��ری پێشوى‬ ‫سه‌رۆکی لیژنه‌ی بااڵی جێبه‌جێکردنی‬ ‫م������اده‌ی (‪ )140‬ل���‌ه ل��� ‌ه دی���دارێ���ک���ى‬ ‫رۆژنامه‌نوسیدا رایگه‌یاندبوو ک ‌ه ئێم ‌ه‬ ‫ل � ‌ه س���ه‌ره‌ت���ای جێبه‌جێکردنی قۆناغی‬ ‫ی�ه‌ک�ه‌م��ی ئ��ه‌و م���ادد‌ه ده‌س��ت��ووری �ه‌دای��ن‪،‬‬ ‫ک ‌ه ئه‌ویش قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌یه‌‪ ،‬تا ئێستا‬ ‫(‪)972‬ملیار دیناری عێراقیمان ته‌نیا بۆ‬ ‫ناوچ ‌ه کوردنشینه‌کانمان ب ‌ه چه‌ک خه‌رج‬ ‫کردووه‌‪ .‬چاودێرانى ساسى ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌‬ ‫ده‌که‌ن ک‌ه ک ‌ه له‌ ترسی ئێران و تورکیا‬ ‫هه‌ندێک الیه‌ن ناتوانن هه‌ڵوێستی خۆیان‬ ‫له‌به‌رانبه‌ر مادده‌ی (‪ )140‬ئاشکربکه‌ن‪.‬‬ ‫ه����ه‌روه‌ه����ا چ���اودێ���ران���ى س��اس��ى ج�ه‌خ��ت‬ ‫له‌وه‌شده‌که‌نه‌و‌ه ک ‌ه فشاری ده‌ره‌ک��ی ک ‌ه‬ ‫خ��ۆی ل� ‌ه ده‌س��ت��ێ��وه‌ردان�ه‌ک��ان��ی تورکیا و‬ ‫واڵت� ‌ه دراوسێکان و ته‌نانه‌ت هه‌ڵوێستی‬ ‫کۆمکاری عه‌ره‌بی‪ ،‬راپۆرته‌کانی قه‌یرانی‬ ‫نێوده‌وڵه‌تی‪ ،‬راپۆرتی بیکه‌ر هامیلتۆن‪،‬‬ ‫لێدوانه‌کانی به‌رپرسانی ئه‌مریکا (خه‌لیل‬ ‫زاد ل ‌ه (‪ )UN‬و دواج��ار (نیگرۆپۆنتی)‬ ‫ب �ه‌ه��ۆک��ارێ��ک��ی ت���ری جێبه‌جێنه‌بوونی‬ ‫مادده‌ک ‌ه له‌قه‌ڵه‌م بدرێت‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌کان ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌ش ده‌که‌ن‬ ‫ک ‌ه زیاتر ل ‌ه (‪ )3300‬که‌سی عه‌ره‌ب ک ‌ه‬ ‫زه‌وی کورد و تورکمانیان داگیر کردووه‌‪،‬‬ ‫بۆ قه‌ره‌بووکردنه‌و‌ه ئه‌مه‌ش(‪)15‬‬ ‫ملیار دیناری عێراقى پێویسته‌‪.‬‬ ‫دواخستن و سازشکردن‬ ‫ب���ه‌پ���ى ده‌س����ت����ورى‬ ‫هه‌میشه‌ى عێراق‪،‬‬ ‫ده‌ب�����وو م����ادده‌ى‬ ‫(‪ )140‬ت��ا‬ ‫ساڵى (‪)2007‬‬ ‫ج���ێ���ب���ه‌ج���ێ���ب‬ ‫ک������راب������ای������ه‌‪،‬‬

‫››‬ ‫«کێشه‌ی که‌رکوک و ناوچ ‌ه‬ ‫هاوشێوه‌کانی‪ ،‬کێشه‌ی هه‌موو گه‌لی‬ ‫کوردستانه‌‪ ،‬به‌کورد و تورکمان‬ ‫و ئاشووری‪ ،‬کلدانی‪ ،‬سریانی و‬ ‫عه‌ره‌بیشه‌و ‌ه»‬

‫که‌رکوک ل ‌ه ‪Google‬ه‌و‌ه‬ ‫گ�ه‌رچ��ى ت��ا ئ �ه‌و م��ێ��ژو‌ه جێبه‌جێ نه‌کرا وه‌زی���ری ن��اوخ��ۆی حکومه‌تی ه�ه‌رێ�‌م بۆ‬ ‫به‌ڵکو دواخرا بۆ ساڵى (‪ )2012‬چاودێران یه‌که‌م ج��ار ک��ورده‌ک��ان قبوڵیان ک��ردوو‌ه‬ ‫ئاماژه‌بۆ ئه‌وه‌ده‌که‌ن ک ‌ه ده‌سه‌اڵتى سیاسى ک ‌ه ت�ه‌واوی که‌رکوک نه‌که‌وێت ‌ه ده‌ست‬ ‫هه‌رێمى کوردستان نه‌یانتوانى ل‌ه کاتى کورده‌کان‪.‬‬ ‫دی��ارى ک��راودا هه‌وڵه‌کانیان بخه‌ن ‌ه گه‌ڕ‬ ‫له‌به‌ڵگه‌نامه‌که‌دا جه‌خت له‌وه‌کراوه‌ته‌و‌ه‬ ‫بۆ جێگیرکردنى ئه‌و مادده‌ی ‌ه و ته‌نانه‌ت ‌ه بارزانی له‌بڕیاره‌که‌ی په‌شیمان نه‌بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵگه‌کان جه‌خت ده‌ک �ه‌ن �ه‌و‌ه ک ‌ه سازش موراد ئۆزچه‌لیک پێشنیاری کردوو‌ه ک ‌ه‬ ‫ل�ه‌س�ه‌ر گ��ه‌ڕان��ه‌وه‌ى ئ �ه‌و ش��ار‌ه ک���راو‌ه بۆ تورکیا هاوکاری بارزانی بکات‪.‬‬ ‫سه‌رهه‌رێمى کوردستان‪ ،‬له‌ساڵى رابردوودا‪،‬‬ ‫ماڵپه‌ڕى ویکیلیکس سازشی مه‌سعود‬ ‫پرۆژه‌ى تر بۆ که‌رکوک‬ ‫ب��ارزان��ی‪ ،‬س�ه‌رۆک��ى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫پارتی چاره‌سه‌ری دیموکراتی کوردستان‬ ‫له‌باره‌ى که‌رکوک ئاشکرا ده‌کا‪ ،‬یه‌ک ل ‌ه (‪« )2008/9/26‬پرۆژه‌ی پێشنیارکراو‬ ‫له‌و به‌ڵگه‌نامه‌نه‌ی باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مه‌ریکا ب��ۆ چ��اره‌س��ه‌ری کێشه‌ی ک �ه‌رک��وک و‬ ‫له ‌ب�ه‌غ��داد‪ ،‬ئاماژ‌ه بۆ ئ �ه‌و‌ه ده‌ک��ات ک ‌ه ناوچه‌کانی ت��ر»‪ ،‬پێشکه‌ش ب� ‌ه الیه‌ن ‌ه‬ ‫م�ه‌س��ع��ود ب���ارزان���ی س��ه‌رۆک��ی هه‌رێمی په‌یوه‌ندى داره‌ک��ان ده‌ک��ات ل ‌ه پرۆژه‌که‌دا‬ ‫ک��وردس��ت��ا‌ن و س�ه‌رۆک��ی پ��ارت��ی‪ ،‬یه‌که‌م ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌کراو‌ه کێشه‌ی که‌رکوک‬ ‫جار رازی بوو‌ه که‌رکوک وه‌کو شارێکی و ناوچ ‌ه هاوشێوه‌کانی‪ ،‬کێشه‌ی هه‌موو‬ ‫کوردستانی نه‌ناسرێت‪.‬‬ ‫گه‌لی کوردستانه‌‪ ،‬به‌کورد و تورکمان و‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌ک ‌ه ئ �ه‌وش��ده‌خ��ات � ‌ه روو ک ‌ه ئاشووری‪ ،‬کلدانی‪ ،‬سریانی و عه‌ره‌بیشه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب����ارزان����ی ل����ه‌دی����داری ل���ه‌گ���ه‌ڵ م����وراد بۆی ‌ه ئه‌گه‌ر کێشه‌ی که‌رکوک ب ‌ه کێشه‌ی‬ ‫ئۆزچه‌لیک‪ ،‬باڵیۆزی تورکیا له‌عێراق پێى ته‌واوی گه‌لی کوردستان ناوزه‌د بکرێ و‬ ‫په‌سه‌ند بوو‌ه ک ‌ه شاری که‌رکوک وه‌کو لێی بڕوانرێت تێڕوانینێکی هه‌ر‌ه راسته‌‪.‬‬ ‫شارێکی ت �ه‌واو کوردستانی نه‌ناسرێت‌و ئه‌م ‌ه نکوڵی ل �ه‌و راستیی ‌ه ن��اک��ات ک ‌ه‬ ‫به‌پێشنیاری دروستکردنی کۆمیسیۆنێکی گه‌لی کورد ل ‌ه که‌رکوک و ناوچه‌کانی‬ ‫هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ تورکمانه‌کان رازی بووه‌‪ .‬هاوشێوه‌یدا‪ ،‬به‌درێژایی سه‌د ساڵی رابردوو‪،‬‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌ک ‌ه ل�ه‌ب�ه‌غ��داو‌ه ن��ێ��ردراو‌ه بۆ ئامانجی سه‌ره‌کی و یه‌که‌می سیاسه‌تی‬ ‫واشنتۆن ئه‌وه‌ش ده‌خات ‌ه روو ک ‌ه کورده‌کان بۆ ته‌عریب ته‌رحیل بوو‌ه و به‌رده‌وام رووبه‌ڕووی‬ ‫یه‌که‌م جار ده‌ستبه‌ردارى که‌رکوک بوون‌‪ .‬کۆمه‌ڵکوژی کولتووری و کۆمه‌ڵکوژی‬ ‫به‌شیر ئه‌ته‌الی‪ ،‬وه‌زیری ناوخۆی تورکیا جه‌سته‌یی (سوور) بۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫ل �ه‌و دی���داره‌دا ئ��ام��اده‌ب��وو‌ه له‌گه‌ڵ که‌ریم‬ ‫حزبى ن��اوب��راو جه‌خت ده‌ک��ات �ه‌وه‌‪« :‬له‌م‬ ‫س����ن����ج����اری روان���گ���ه‌ی���ه‌و‌ه ئێم ‌ه ل � ‌ه س��اڵ��ی (‪)2004‬‬

‫پ��رۆژه‌ی �ه‌ک��م��ان ب �ه‌ن��اوی «ئه‌نجوومه‌نی‬ ‫ب��رای �ه‌ت��ی و دی��ال��ۆگ��ی دی��م��وک��رات��ی»‬ ‫پ��ێ��ش��ک �ه‌ش ک����رد و ل���ه‌گ���ه‌ڵ زۆرب�����ه‌ی‬ ‫الیه‌نه‌کاندا کردمان ‌ه بابه‌تی گفتوگۆ‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌ساڵی (‪ )2006‬یشدا پرۆژه‌ی‬ ‫«ئ���ه‌ن���ج���ووم���ه‌ن���ی ج����ه‌م����اوه‌ری ش���اری‬ ‫که‌رکوک»مان ک��رد‌ه بابه‌تی گفتوگۆ‬ ‫و م����اوه‌ی����ه‌ک ک�����اری ل���ه‌س���ه‌ر ک����را و‬ ‫وه‌ک��و پ��رۆژه‌ی �ه‌ک ب��وو بۆ پشتیوانی ل ‌ه‬ ‫جێبه‌جێکردنی مادده‌ی (‪ .»)140‬ئاماژه‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ش ده‌کات ک‌ه ئه‌م پرۆژانه‌ش به‌هۆی‬ ‫ده‌ستێوه‌ردانی هێز‌ه هه‌رێمی و جیهانییه‌کان‬ ‫و سیاسه‌تی قۆرخکردن و خۆناوه‌نددیتنی‬ ‫هێز‌ه ده‌سه‌اڵتدار‌ه کوردییه‌کانه‌و‌ه پراکتیز‌ه‬ ‫ن �ه‌ک��را و ب�ه‌ه�ه‌م��وو ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک رێگری‬ ‫لێکرا‪ .‬ل ‌ه ئاکامدا تائێستاش کێشه‌ک ‌ه‬ ‫چاره‌سه‌ر نه‌بووه‌‪ ،‬بگر‌ه قووڵتریش بۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫پ��ارت��ى چ���اره‌س���ه‌ری ل � ‌ه پ��رۆژه‌ک �ه‌ی��دا‬ ‫بۆ ک �ه‌رک��وک‪ ،‬ئ �ه‌و پره‌نسیپ و بنه‌ما‬ ‫گشتییانه‌ی پێویستن ب��ۆ چ��اره‌س �ه‌ری‬ ‫کێشه‌ک ‌ه ل ‌ه چه‌ند خاڵێکدا ده‌یخات ‌ه روو‬ ‫ک‌ه ل��ێ��ره‌دا به‌کورتى ئ��ام��اژ‌ه ب �ه‌م خااڵن ‌ه‬ ‫کراو‌ه‪:‬‬ ‫‪1‬ـ کێشه‌ی که‌رکوک و ناوچه‌کانی‬ ‫تر کێشه‌یه‌کی رواڵ�ه‌ت��ی و کاتیی‪ ،‬یان‬ ‫هه‌ر ته‌نیا سیاسی و ئابووری نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫خاوه‌ن راستینه‌یه‌کی مێژوویی‪ ،‬جوگرافی‪،‬‬ ‫دی��م��وگ��راف��ی و ئ��ی��داری��ی�ه‌‪ ،‬ک� ‌ه پێویست ‌ه‬ ‫ره‌هه‌ند‌ه جۆراوجۆره‌کانی بزانرێت‪.‬‬ ‫‪2‬ـ به‌ر له‌هه‌موو شتێک ئه‌م کێشه‌ی ‌ه‬ ‫کێشه‌یه‌کی ناوخۆیی باشووری کوردستان‬ ‫و عێراق ‌ه و ته‌نیا گه‌النی ئه‌و شار و ناوچان ‌ه‬ ‫ده‌توانن به‌یه‌که‌و‌ه بڕیار له‌سه‌ر چاره‌نووسی‬ ‫ه��اوب�ه‌ش��ی خ��ۆی��ان ب���ده‌ن‪ .‬ب��ۆی� ‌ه پێویست ‌ه‬ ‫کۆتایی به‌سیاسه‌تی به‌رژه‌وه‌ندیپه‌رست‪،‬‬ ‫وابه‌سته‌یی ب����ه‌ده‌ره‌وه‌‪ ،‬بێچاره‌هێشتنه‌وه‌‪،‬‬ ‫ه �ه‌ر شێو‌ه ده‌س��ت��ێ��وه‌ردان��ی هێز‌ه جیهانی‬ ‫و هه‌رێمییه‌کان بهێنرێت‪ ،‬به‌تایبه‌تیش‬ ‫تورکیا‪ ،‬ئێران‪ ،‬سوریا ک ‌ه خۆیان خاوه‌نی‬ ‫ه�ه‌م��ان کێشه‌ن ل�ه‌گ�ه‌ڵ گه‌لی ک��ورد و‬ ‫پێکهاته‌کانی تردا‪.‬‬ ‫‪3‬ـ ده‌س��ت��ب�ه‌رداری��ک��ردن ل�‌ه زیهنییه‌تی‬ ‫ده‌وڵ �ه‌ت نه‌ته‌و‌ه و چه‌مک ‌ه شۆڤێنیستی‪،‬‬ ‫ده‌مارگیری‪ ،‬پاوانخوازی‪ ،‬ناوه‌ندگه‌رێتی‬ ‫و ق����ووڵ����ک����ردن����ه‌وه‌ی ن��اک��ۆک��ی��ی �ه‌ک��ان‬ ‫پێویستییه‌کی ژیانیی ‌ه بۆ چاره‌سه‌رییه‌کی‬ ‫هه‌میشه‌یی و دادپه‌روه‌ر و دیموکراتیانه‌‪.‬‬ ‫‪4‬ـ له‌شێواز و میکانیزمی چاره‌سه‌ریدا‬ ‫پێویست ‌ه ده‌س��ت��ب �ه‌رداری ل �ه‌و چه‌مکان ‌ه‬ ‫بکرێت ک� ‌ه پێداگری ل�ه‌س�ه‌ر زۆری��ن� ‌ه و‬ ‫که‌مینه‌‪ ،‬به‌هێزی و الوازی‪ ،‬گه‌وره‌یی‬ ‫و بچووکی پێکهاته‌کان به‌رامبه‌ر یه‌کتر‬ ‫ده‌کات‪.‬‬ ‫‪5‬ـ پێویست ‌ه ه �ه‌م��وو ئ �ه‌و خه‌ڵکانه‌ی‬ ‫له‌چوارچێوه‌ی سیاسه‌تی ته‌عریب ته‌رحیل‬ ‫و ک��ۆم�ه‌ڵ��ک��وژی ک��ول��ت��ووری و ب���ه‌دوور‬ ‫له‌خواست و ئیراده‌ی خۆیان له‌و ناوچانه‌‬ ‫کۆچبه‌رکراون یان هاورده‌ی ئه‌و ناوچانه‌‬ ‫ک��راون‪ ،‬هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ش ک ‌ه ل ‌ه شوێنی‬ ‫ک���اری خ��ۆی��ان ده‌رک�����راون ی��ان ن��اچ��اری‬ ‫ده‌ستبه‌رداربوون ل ‌ه ک��اری خۆیان کراون‬ ‫بگه‌ڕێندرینه‌وه‌ زێ��د ووار و س�ه‌ر کاری‬ ‫خ��ۆی��ان ل����ه‌رووی م����اددی و مه‌عنه‌وی‬ ‫قه‌ره‌بوو بکرێنه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ 6‬وه‌ک پ��ره‌ن��س��ی��پ��ێ��ک��ی بنچینه‌یی‬ ‫دیموکراتیان ‌ه ب��ۆ چ��اره‌س �ه‌ری کێشه‌ی‬ ‫ئ�ه‌و ناوچانه‌‪ ،‬مافی ب��ڕی��اردان��ی گ�ه‌ل و‬ ‫پێکهاته‌کان س �ه‌ب��اره‌ت ب� ‌ه چ��اره‌ن��ووس و‬ ‫شێوه‌ی ژیانی هاوبه‌شی خۆی میکانیزمی‬ ‫«ری���ف���ران���دۆم» و ش���ێ���وازه‌ک���ان���ی ت��ری‬

‫دیموکراتییه‌تی راس��ت�ه‌وخ��ۆ ب� ‌ه بنچین ‌ه‬ ‫وه‌ربگیردرێت‪.‬‬ ‫‪7‬ـ له‌ئاستی عێراقدا «عێراقی‌بوون» و‬ ‫له‌ئاستی کوردستاندا «کوردستانی‌بوون»‬ ‫وه‌ک ن���اس���ن���ام���ه‌ی ب����ااڵ و ه���اوب���ه‌ش‬ ‫په‌سند ب��ک��رێ��ت‪ .‬ب�ه‌م�ه‌رج��ێ��ک ناسنام ‌ه‬ ‫ب��ااڵو هاوبه‌شه‌کان نکۆڵی ل ‌ه ناسنام ‌ه‬ ‫تایبه‌ته‌کان نه‌کات و هه‌وڵی سڕینه‌وه‌یان‬ ‫نه‌درێت‪.‬‬ ‫‪8‬ـ له‌سه‌ر بنه‌مای پره‌نسیپه‌کانی «هه‌موو‬ ‫هاواڵتیان خاوه‌نی یه‌کسان و هاوبه‌شی‬ ‫س �ه‌رج �ه‌م داه��ات��ی واڵت���ن» و «خۆتێری‬ ‫اک��ت��ف �ا‌و ال��ض��ات��ی» و «پ��ێ��داوی��س��ت��ی»‬ ‫داهاته‌کانی واڵت به‌شێوه‌یه‌کی دادپه‌روه‌ر‬ ‫و یه‌کسان دابه‌شبکرێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها پارتى چاره‌سه‌رى دیمورکراتى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل� ‌ه کۆتایى پ��رۆژه‌ک �ه‌ی��دا بۆ‬ ‫ک�ه‌رک��وک چه‌ند چه‌ند میکانیزمێک‬ ‫بۆ چاره‌سه‌ری کێشه‌ک ‌ه ده‌خات ‌ه روو ک ‌ه‬ ‫خۆى ل ‌ه چوارچێوه‌ى کلتورى نه‌ته‌وه‌کانى‬ ‫ش���اره‌ک���ه‌و رێکخستنێکى ه �ه‌رێ��م��ى ل ‌ه‬ ‫چوارچێوه‌ى ده‌ستورى هه‌رێمى کوردستان‪.‬‬ ‫بێ‌خاوه‌نى پێو‌ه دیاره‌‬

‫ل�ه‌ت��ی��ف ف��ات��ی��ح‪ ،‬ن��وس��ه‌رو که‌سایه‌تى‬ ‫ش��ارى ک�ه‌رک��وک‪ ،‬به‌چه‌ترى راگه‌یاند‪:‬‬ ‫ل� ‌ه ب �ه‌غ��داد ک��ورد ئ �ه‌و قورساییه‌یى نی ‌ه‬ ‫ک ‌ه بتوانێت مافى ڤیتۆ به‌کار بهێنێت‬ ‫و ده‌ش��ی��ت��وان��ى ب��ه‌ک��ارى بهێنێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم‬ ‫به‌کارى نه‌هێناوه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى جۆرێک ل ‌ه‬ ‫بێخاوه‌نى پێو‌ه دیاره‌‪ ،‬هۆکاره‌که‌شى ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫عێراق فۆڕمێکى عه‌ره‌بى هه‌یه‌‪ ،‬واسه‌یرى‬ ‫مه‌سه‌له‌ک‌ه ده‌ک���ات ک� ‌ه ک��ورد به‌شێکى‬ ‫نامۆی ‌ه ل �ه‌و جه‌سته‌یه‌‪ .‬وت���ى‪ :‬ه��ۆک��ارى‬ ‫پشتگوێ خستى دۆزى که‌رکوک ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫ک ‌ه ئه‌مڕۆ نا سبه‌ى هه‌ر دواى ده‌خه‌ن ب ‌ه‬ ‫ماده‌ى (‪ ،)140‬چاره‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ‌ه ده‌بێت ل ‌ه‬ ‫ک�ه‌رک��وک بۆ ئامار بگه‌ڕێته‌و‌ه و ئه‌و‬ ‫مه‌سه‌له‌ی ‌ه کۆتایى پێبێت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫جۆر‌ه دواخستن ‌ه هه‌م کورد بێزار ده‌کات‬ ‫و‌ه ه��ه‌م سته‌مکاریه‌ک ‌ه زی���اد ده‌ک���ات‪.‬‬ ‫سته‌مکارى ئه‌و ده‌سه‌اڵته‌ش نیشان ده‌دات‪،‬‬ ‫که‌دواجار ئه‌و سته‌مکاری ‌ه هه‌موو مافى‬ ‫ب���وون و ق��س�ه‌ک��ردن و ه��اواڵت��ى ب���وون ل ‌ه‬ ‫هاواڵتیه‌کانى ده‌سه‌نێته‌و‌ه ل �ه‌و ش���اره‌دا‪.‬‬ ‫ئاماژه‌ى ب�ه‌وه‌ش کرد‪ :‬ده‌سه‌اڵتى کوردى‬ ‫ئه‌وه‌ند‌ه خه‌مى بودج ‌ه و نه‌وت و شته‌کانى‬ ‫تریه‌تى مه‌سه‌له‌ى که‌رکوک پشتگوێ‬ ‫خراو‌ه و ل ‌ه پێش مه‌س‌ه له‌کانى تره‌وه‌‪ ،‬نه‌بو‌ه‬ ‫هه‌میش ‌ه ل���ه‌دواى مه‌سه‌له‌کانیتره‌و‌ه بوو‌ه‬ ‫بۆی ‌ه من پێم وای ‌ه ده‌بێت لۆبیه‌کى به‌هێز‬ ‫دروست بکه‌ین و ده‌بێت ئه‌م لۆبی‌ه له‌هه‌موو‬ ‫ره‌نگو ره‌کانى تیابێت و هه‌موو جیاوازی ‌ه‬ ‫ئایدۆلۆژیه‌کانى تێدابێت‪ .‬ئه‌م لۆبی ‌ه شه‌ڕى‬ ‫راسته‌قین ‌ه بکات له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌‪.‬‬ ‫کاک ‌ه ره‌ش سدیق‪ ،‬لێپرسراوى ئۆفیسى‬ ‫که‌رکوک بۆ جێبه‌جێکردنى ماده‌ى (‪)140‬‬ ‫وتى‪ :‬ل ‌ه حکومه‌تى بااڵده‌ستدا کۆمه‌ڵێک‬ ‫خه‌ڵک هه‌ن ک ‌ه حه‌ز ناکه‌ن ئه‌و مادده‌ی ‌ه‬ ‫جێبه‌جێ بکرێت هه‌میش ‌ه ه�ه‌وڵ��ی��ان��داو‌ه‬ ‫رێگرى دروست بکه‌ن‪ ،‬چ رێگرى ئیدارى‬ ‫ب��ێ��ت ی��ان یاسایى و قانونى بێت سه‌باره‌ت‬ ‫ب ‌ه جێبه‌جێکردنى ئه‌و مادده‌یه‌‪ ،‬هه‌رجار‌ه و‬ ‫بڕو بیانویه‌ک ده‌دۆزن���ه‌و‌ه بۆ دواخستنى‬ ‫ئه‌و ماده‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم کاره‌نى رۆشتوو‌ه ته‌نها‬ ‫ماوه‌ته‌و‌ه سه‌ر ئه‌وه‌ى که‌ ئیحصا و ئیستیبتا‬ ‫بکرێت ک � ‌ه ئ�ه‌م� ‌ه دوو م �ه‌س �ه‌ل �ه‌ى زۆر‬ ‫گرنگن‪ ،‬که‌ بڕیاربوو ئیحساى عام بکرێت‬ ‫ک ‌ه م��ادده‌ى(‪ )140‬یش له‌و ئیحسا عام ‌ه‬ ‫سودبه‌خش ده‌بوو‪.‬‬


‫به‌دواداچوون‬

‫سیستمى حوکمڕانى هه‌رێم‬ ‫ل ‌ه نێوان دیموکراسى و دیکتاتۆریدا‬ ‫ئاماده‌کار‬ ‫ساالر بیاره‌یی‬

‫ده‌رباره‌ى سیستمى حوکمڕانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان‪ ،‬رۆشنبیران‬ ‫پێیانوای ‌ه ئه‌م سیستم ‌ه حزب‬ ‫ساالری ‌ه و سرف خێڵه‌کیه‌‪ ،‬هه‌ندێک‬ ‫ل ‌ه به‌رپرسانى حزبیش پێیانوای ‌ه‬ ‫دیموکراسی ‌ه و ئه‌حزابى زۆر هه‌ی ‌ه‬ ‫و هاواڵتیانیش ب ‌ه ئازادان ‌ه ده‌چن ‌ه‬ ‫سه‌ر سندوقه‌کانى هه‌ڵبژاردن و‬ ‫کاندیدى خۆیان دیارى ده‌که‌ن و‬ ‫ئۆپۆزسیۆنیش ئه‌و ‌ه ره‌تده‌کاته‌وه‌‪.‬‬

‫رێبین ه����ه‌ردى ن��وس �ه‌ر و رۆشنبیر ل ‌ه‬ ‫لێدوانێکى بۆ (چه‌تر) پێیوای‌ه ئه‌م سیستمه‌‪،‬‬ ‫سیستمى ح��زب ساالرییه‌‪ ،‬ب��ه‌وه‌ى ک‌ه دوو‬ ‫هێزى گه‌ور‌ه هه‌ی‌ه و پێشمه‌رگه‌ى تایبه‌تى و‬ ‫ئاسایشى تایبه‌تى خۆیان هه‌یه‌‪ ،‬ده‌ڵێت‪« :‬دوو‬ ‫زۆنى تایبه‌تیمان هه‌یه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت ب‌ه عه‌قڵیه‌ت‬ ‫و منداڵى تایبه‌تى خۆیه‌وه‌‪ ،‬وات‌ه ئه‌م نمونه‌ی ‌ه‬ ‫ل‌ه هیچ شوێنێکى ترى دنیادا نییه‌‪ ،‬ل‌ه هه‌ر‬ ‫حوکمڕانێکى تردا ده‌بینى یه‌ک سیستمى‬ ‫حوکمڕانى و یه‌ک جۆر ل‌ه یاسا هه‌یه‌‪ ،‬یه‌ک‬ ‫جۆر ل‌ه ئیدار‌ه و یه‌ک عه‌قڵیه‌ت هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل‌ه کوردستان دوو ئ��ی��داره‌ى جیاواز و دوو‬ ‫میلیشیا هه‌یه‌‪ ،‬سیستمى حزب ساالرییه‌»‪.‬‬ ‫ناوبراو ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا دوو حزبى گه‌وره‌‬ ‫هه‌ی‌ه هه‌ر حزب‌ه و ل‌ه زۆنى ئیداره‌که‌ى خۆى‬ ‫بااڵ ده‌ست‌ه و یاسا ده‌رده‌کات‪ ،‬ئه‌وان دیاری‬ ‫ده‌که‌ن کێ مافى هه‌ی‌ه و کێ مافى نییه‌‪،‬‬ ‫«چونک‌ه دادگا و سامانى واڵت و بازاڕ و‬ ‫رێکخراوه‌کان و زانکۆیان به‌ده‌سته‌وه‌یه‌»‪.‬‬ ‫د‪.‬موسه‌ننا ئه‌مین‪ ،‬ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫یه‌کگرتووى ئیسالمیش‪ ،‬رای وای‌ه سیستمى‬ ‫حوکمڕانى ل‌ه کوردستاندا سیستمێکى بێ‬ ‫شوناسه‌‪ ،‬ده‌ڵ��ێ��ت‪« :‬ن �‌ه دیموکراسی‌ه و ن ‌ه‬ ‫دیکتاتۆرییه‌»‪ ،‬هه‌روه‌ها هه‌ندێک بنه‌ماى‬

‫دی��م��وک��راس��ى وه‌ک ف��ر‌ه ح��زب��ى و ئ���ازادى‬ ‫راگه‌یاندنى تێدای‌ه و بنه‌ماى دیکتاتۆریشى‬ ‫تێدایه‌‪ ،‬وه‌ک ئ �ه‌وه‌ى کاتێک ئاڵوگۆڕى‬ ‫ئاشتیانه‌ى ده‌سه‌اڵت نابێت وه‌ک ئێستا ک ‌ه‬ ‫نییه‌‪ ،‬ئیتر ناتوانرێت باس ل‌ه سیستمێکى‬ ‫دیموکراسى بکرێت‪ ،‬دواى ئ���ه‌و‌ه هه‌موو‬ ‫شێوازێکى دیموکراسى ده‌بێت‌ه رووکه‌شێکى‬ ‫دیکتاتۆرى‪ ،‬ن��اوب��راو وتیشى‪« :‬ناشتوانى‬ ‫بڵێى فول دیکتاتۆری خۆسه‌پاندنه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫به‌ده‌نگى خه‌ڵک ه��ات��ووه‌ت�‌ه س �ه‌ر حوکم‪،‬‬ ‫ناشتوانین بڵێین حزب ساالرییه‌‪ ،‬چونک‌ه ل ‌ه‬ ‫ده‌ره‌وه‌ى حزبیش هه‌ندێ ناوه‌ندى بڕیار هه‌ن‬

‫››‬

‫یه‌کێتى‪:‬‬ ‫دیموکراسییه‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ ل ‌ه سوریا‬ ‫باشتره‌‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه‬ ‫تورکیا خراپتره‌‬

‫کاریگه‌رترن ل‌ه بڕیارى حزب خۆى‪ ،‬نابێت‬ ‫حزب میلیشیاى هه‌بێت»‪.‬‬ ‫د‪.‬موسه‌ننا پێیوای‌ه کێشه‌ى ئه‌م هه‌رێم ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه هیچ شتێک پێناسه‌ى سروشتى‬ ‫خۆى نیی‌ه و تا ئێستاش له‌م هه‌رێمه‌دا حزب‬ ‫نیی‌ه ب‌ه ماناى حزب‪ ،‬کاتێک حزب میلیشیاى‬ ‫هه‌بوو ئیتر ده‌بێ ناوى ترى لێبنرێت‪ ،‬پێیوای ‌ه‬ ‫هیچ قاموسێکى سیاسى ناتوانێ ئه‌م جۆرى‬ ‫سیستم‌ه وه‌سف بکات‪ ،‬وتى‪« :‬پێویست‌ه پاش‬

‫(‪ )2/17‬ئ�ه‌م سیستم‌ه خ��ۆى ی�ه‌ک الییى سیسته‌مانه‌ش ک �‌ه سه‌رۆکایه‌تین زیاتر‬ ‫بکاته‌و‌ه و بیسه‌لمێنى ئه‌گه‌ر دیموکراسییه‌‪ ،‬هه‌نگاو ده‌نێن ب�ه‌ره‌و دیکتاتۆرى‪ ،‬هۆکارى‬ ‫ده‌بێت گوێ ل‌ه گوزارشت‌ه راسته‌خۆکانى ناڕه‌زایه‌تییه‌کانى واڵتانى عه‌ره‌بى ئه‌مڕۆش‬ ‫خه‌ڵک بگرێت و شه‌فافیه‌ت و نه‌زاهه‌ت ئ �ه‌وه‌ی �‌ه سیستمه‌که‌یان سه‌رۆکایه‌تییه‌‪،‬‬ ‫ک �‌ه ه���ه‌ر‌ه بنه‌ما سه‌رتایی‌ه گرنگه‌کانى سیستمى په‌رله‌مانى ل‌ه به‌رژه‌وه‌ندى هه‌رێمى‬ ‫دیموکراسیه‌تن جێبه‌جێ بکات‪ ،‬یان ئه‌و‌ه بڵێ کوردستاندایه‌»‪.‬‬ ‫په‌یمان عێزه‌دین‪ ،‬په‌رله‌مانتارى بزوتنه‌وه‌ى‬ ‫من راست نه‌بووم و دیکتاتۆرم و چه‌کتان‬ ‫گۆڕان جه‌ختى له‌و‌ه کرده‌و‌ه تێکه‌ڵه‌یه‌ک‌ه ل ‌ه‬ ‫پیشانده‌ده‌م و شه‌قتان ئاراست‌ه ده‌که‌م»‪.‬‬ ‫فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد‪ ،‬ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى هه‌موو سیستمه‌کان جگ‌ه ل‌ه دیموکراسى‪،‬‬ ‫(ى‪.‬ن‪.‬ک)‪ ،‬باسى له‌وه‌کرد ئه‌و سیستمه‌ى ل�‌ه لێدوانێکدا ب�‌ه (چ �ه‌ت��ر)ى وت‪« :‬ئ�ه‌م‬ ‫ک‌ه ل‌ه ده‌ستورى عێراقدا هه‌ی‌ه و ل‌ه هه‌رێمیش ده‌سه‌اڵت‌ه تائێستا هه‌وڵى نه‌داو‌ه ک‌ه په‌یڕه‌وى‬ ‫په‌یڕه‌و ده‌کرێت‪ ،‬عێراق ده‌وڵه‌تێکى په‌رله‌مانى سیستمێکى دیاریکراو بکات و به‌رچاوڕوونى‬ ‫ه���ه‌ب���ێ���ت‪ ،‬ب �ه‌ڵ��ک��و‬ ‫دیموکراسى فیدراڵه‌‪،‬‬ ‫ل���‌ه چ���وارچ���ێ���وه‌ى‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا ئێستا ل ‌ه‬ ‫رێبین هه‌ردى‪:‬‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى مادى و‬ ‫سوریا ده‌ستورى حزبى‬ ‫حزبى ل‌ه روانگه‌ى‬ ‫به‌عس رابه‌رى کۆمه‌ڵ‬ ‫حزب ساالرییه‌‬ ‫حوکمى خێڵه‌کییه‌و‌ه‬ ‫و ده‌وڵ��ه‌ت��‌ه ک �‌ه ئ �ه‌و‌ه‬ ‫به‌ڕێو‌ه ده‌چێت‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫کێشه‌ى ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌یه‌‪،‬‬ ‫ده‌توانین ناوى بنێین‬ ‫چونک‌ه ده‌رف���ه‌ت بۆ‬ ‫سیستمى خێڵه‌کى‬ ‫گ���ۆڕان���ک���اری���ی���ه‌ک‬ ‫پارتى‪:‬‬ ‫سرف‪ ،‬ئه‌وه‌ش بۆت ‌ه‬ ‫ناهێڵێته‌وه‌‪ ،‬ب‌ه (چه‌تر)‬ ‫دیموکراسییه‌‬ ‫ه����ۆى ئ�����ه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫ى راگ���ه‌ی���ان���د‪« :‬ل � ‌ه‬ ‫گ���ۆڕان���ک���ارى ل ‌ه‬ ‫پ�������رۆژه‌ى ده‌س���ت���ورى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��دا زۆر‬ ‫هه‌رێمدا ئه‌و خاڵه‌مان‬ ‫ئه‌سته‌م بێت»‪.‬‬ ‫نیه‌‪ ،‬ب‌ه به‌راورد له‌گه‌ڵ‬ ‫ئ�������ه‌و ئ�����ه‌ن�����دام‬ ‫س��وری��ا دی��م��وک��راس��ى‬ ‫په‌رله‌مانه‌ى گۆڕان‬ ‫ت������ری������ن‪ ،‬چ���ون���ک��� ‌ه‬ ‫الى ئێم‌ه هێچ حزبێک نیی‌ه ه�ه‌م راب �ه‌رى رون��ی��ک��رده‌و‌ه ک �‌ه ه���ه‌ر ق��س�ه‌ی�ه‌ک له‌سه‌ر‬ ‫ده‌وڵه‌ت بێ هه‌م رابه‌رى کۆمه‌ڵ بێت‪ ،‬ئێم ‌ه سه‌رۆکى هه‌رێم ی��ان سه‌رۆکى حکومه‌ت‬ ‫سیستمه‌که‌مان دیموکراتییه‌‪ ،‬به‌اڵم ناکرێ بکرێت راسته‌وخۆ وه‌ک شه‌خس وه‌رده‌گیرێت‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ واڵتێکى وه‌ک به‌ریتانیا ب �ه‌راورد له‌به‌ر ئه‌و‌ه سیستمه‌که‌مان وه‌ک ئه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫بکه‌ین‪ ،‬به‌اڵم ب‌ه به‌راورد له‌گه‌ڵ تورکیا ئه‌و ل‌ه ده‌ستورى عێراقیدا هاتوو‌ه ک‌ه په‌رله‌مانیی ‌ه‬ ‫ئیشى بۆ ن��اک��رێ‪« ،‬چونک‌ه ئێم‌ه ته‌نها‬ ‫پێشکه‌وتوتره‌»‪.‬‬ ‫ئ���ه‌س���ه‌س���ه‌رد پ��ێ��ی��وای �‌ه ب �ه‌پ��ێ��ى ده‌س��ت��ور ل‌ه چوارچێوه‌ى ئ �ه‌وه‌ى ک‌ه عێراق فیدراڵ ‌ه‬ ‫سیستمه‌که‌مان په‌رله‌مانیه‌‪ ،‬وتى‪« :‬ئه‌گه‌ر کارمان کردووه‌‪ ،‬نه‌ک ئه‌وه‌ى ک‌ه عێراقێکى‬ ‫ل �ه‌ی��اس��اى س �ه‌رۆک��ای �ه‌ت��ی��ی �ه‌و‌ه ت �ه‌م��اش��اى په‌رله‌مانى دیموکراسى فیدراڵى‪ .‬سیستمک ‌ه‬ ‫بکه‌ین ئ���ه‌وان زی��ات��ر س�ه‌رۆک��ای�ه‌ت��ی��ن‪ ،‬ئه‌و به‌ناو په‌رله‌مانیه‌‪ ،‬ن‌ه سه‌رۆکى هه‌رێم و ن ‌ه‬

‫››‬

‫سه‌رۆکى حکومه‌ت حساب بۆ بڕیاره‌کانى‬ ‫ناکه‌ن‪ ،‬ن‌ه په‌رله‌مانتاره‌کان و ن‌ه سه‌رۆکى‬ ‫په‌رله‌مانیش ناتوانین پێچه‌وانه‌ى بڕیارێکى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم بوه‌ستنه‌و‌ه ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر‬ ‫بڕیاره‌ک‌ه نایاساییش بێت‪ ،‬هه‌ر ئه‌و گرفته‌ش ‌ه‬ ‫ک‌ه کوردستانى به‌ره‌و ئه‌م قه‌یران‌ه بردوو‌ه له‌به‌ر‬ ‫ئ �ه‌و‌ه له‌ئێستادا که‌وتووینه‌ت‌ه نێو قۆناغى‬ ‫دیکتاتۆریه‌ته‌وه‌»‪.‬‬ ‫ئ��ارى هه‌رسین‪ ،‬ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى‬ ‫(پ‪.‬د‪.‬ک) ل‌ه لێدوانێکى بۆ (چه‌تر) پێیوایه‌‬ ‫ئ�ه‌م سیستم‌ه دیموکراسیه‌‪ ،‬ده‌ڵێت‪« :‬ئه‌و‬ ‫مه‌رجانه‌ى ک‌ه بیسه‌لمێنێ ک‌ه دیموکراسیه‌‪،‬‬

‫››‬

‫ئۆپۆزسیۆنێکى‬ ‫ئیسالمى‪:‬‬ ‫بێ شوناس ‌ه‬ ‫ئۆپۆزسیۆنێکى‬ ‫عیلمانى‪:‬‬ ‫ته‌واو خێڵه‌کیی ‌ه‬

‫ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه ئه‌حزابى زۆرم���ان هه‌یه‌‪ ،‬جگ ‌ه‬ ‫ل �ه‌وه‌ش هاواڵتیان ب‌ه ئ��ازادان�‌ه ده‌چن‌ه سه‌ر‬ ‫سندوقه‌کانى هه‌ڵبژاردن و کاندیدى خۆیان‬ ‫دی��ارى ده‌ک �ه‌ن بۆ په‌رله‌مان‪ ،‬جگ‌ه ل�ه‌وه‌ش‬ ‫ده‌ستاوده‌ست کردنى ده‌سه‌اڵته‌»‪.‬‬ ‫ئارى هه‌رسین باسى له‌وه‌کرد ک‌ه کابینه‌ى‬ ‫پێنجه‌م درا ب‌ه پارتى ک‌ه نێچیرڤان بارزانى‬ ‫ب��وو‪ ،‬کابینه‌ى شه‌شه‌میش بۆ یه‌کێتى و‬ ‫د‪.‬به‌رهه‌م ب��وو‪ ،‬هه‌روه‌ها زیاتر ل‌ه پارتێک‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/2/5 - 2011/4/25‬‬

‫‪13‬‬

‫ل�‌ه حکومه‌تدا ب�ه‌ش��داری��ان ک��رد‪ ،‬وتیشى‪:‬‬ ‫«ل���‌ه ک��اب��ی��ن�ه‌ى پێنجه‌مدا ئ���ه‌وان���ه‌ى ک ‌��‬ ‫ئێستا ئۆپۆزسیۆنن به‌شداربوون ک‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫که‌موکورتى هه‌بووبێت ب‌ه دڵنیاییه‌و‌ه پشکیان‬ ‫به‌رده‌که‌وێ‪ ،‬ل‌ه کابینه‌ى شه‌شدا هه‌ریه‌ک‬ ‫ل�‌ه حزبه‌کانى شیوعى و سۆسیالیست و‬ ‫بزوتنه‌وه‌ى ئیسالمى به‌شدارن ک‌ه ئه‌مه‌ش‬ ‫ل‌ه خه‌سڵه‌ته‌کانى سیستمى دیموکراسییه‌‪،‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ش ک�‌ه هه‌ست ده‌ک���رێ سیستمه‌ک ‌ه‬ ‫ب �ه‌ره‌و سه‌رۆکایه‌تى ده‌روات هۆکاره‌که‌ى‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه په‌رله‌مان و حکومه‌ت ب‌ه باشى‬ ‫ئیشى خۆیان ناکه‌ن و فه‌راغیان هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫فه‌راغه‌ش ک‌ه هه‌ی‌ه ئۆتۆماتیکى دروست‬ ‫بوو‌ه نه‌ک ب‌ه ئه‌نقه‌ست ده‌سه‌اڵته‌کان قۆرغ‬ ‫کرابن بۆ سه‌رۆکى هه‌رێم»‪.‬‬ ‫ب‌ه ب��ڕواى ئ��ارى هه‌رسین که‌سێک ک ‌ه‬ ‫حاکمێکى حه‌کیم و دادپه‌روه‌ر بێت ک‌ه ئه‌و‬ ‫که‌لێن‌ه پڕ بکاته‌و‌ه سه‌رۆکى هه‌رێمه‌‪ ،‬پێیوای ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر ئێم‌ه سود ل‌ه سیستمى سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫وه‌ربگرین با سه‌رۆکایه‌تى بێت‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئه‌مریکا له‌و سیستمه‌یه‌‪ ،‬راست‌ه سیستم ‌ه‬ ‫سه‌رۆکایه‌تیه‌کانى وه‌ک میسر و لیبیا‬ ‫به‌ره‌و دیکتاتۆرى رۆیشتون‪ ،‬به‌اڵم حوسنى‬ ‫موباره‌ک (‪ ) 30‬ساڵ و موعه‌مه‌ر قه‌زافى‬ ‫(‪ )40‬ساڵ‌ه حوکم ده‌که‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ب‌ه مه‌نتقى و یاسایى ته‌ماشا بکه‌ین ل‌ه دواى‬ ‫(‪)2003‬و‌ه پێگه‌ى سیاسى و حوکمان به‌هێز‬ ‫ب��وو‌ه ‪« ،‬چه‌ند جاریش جه‌نابى مه‌سعود‬ ‫بارزانى ئه‌وه‌ى راگه‌یاندوو‌ه ک‌ه هه‌ر که‌سێ‬ ‫خۆى کاندید کرد بۆ پۆستى سه‌رۆکى هه‌رێم‬ ‫ته‌نها دووج��ار بۆى هه‌بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر که‌سێ‬ ‫ئه‌م سیفه‌ته‌ى هه‌بێت ئیتر ل‌ه کوێ سیفه‌تى‬ ‫دیکتاتۆرى وه‌ک قه‌زافى هه‌یه‌»‪.‬‬

‫«بودجه‌ی ئه‌مساڵی کفری ناکات ‌ه پاره‌ى دوو مۆنیکای به‌رپرسێک»‬ ‫ئاماده‌کار‬ ‫ئیحسان مه‌ال فوئاد‬

‫بودجه‌ى ئه‌مساڵى (‪)2011‬ى قه‌زاى‬ ‫کفری ب ‌ه پێی ده‌ستنیشانکردنی‬ ‫وه‌زاره‌تی پالندانان ته‌نها (‪)97‬‬ ‫ملیۆن دیناره‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش بووه‌ت ‌ه‬ ‫هۆی ناڕه‌زایی ده‌ربڕینی هه‌موو‬ ‫چین و توێژ و فه‌رمانگه‌کان‪،‬‬ ‫قایمقام ده‌ڵێت‪ :‬تووشی شۆکی‬ ‫کردین‪ .‬گه‌نجێکیش پێیوای ‌ه ئه‌و‬ ‫بڕ ‌ه پاره‌ی ‌ه نرخی دوو مۆنیکاى‬ ‫به‌رپرسێک ته‌واو ناکات‪.‬‬

‫رۆژن��ام �ه‌ن��وس س�ه‌ب��اح عه‌لی ق��اره‌م��ان‬ ‫له‌وباره‌یه‌و‌ه رای وابوو هه‌تا خه‌ڵکی کفری‬ ‫ده‌نگ به‌و ده‌سه‌اڵت‌ه بده‌ن و بێ هه‌ڵوێستبن‬ ‫ئ �ه‌وا ده‌سه‌اڵتیش ه�ه‌ر هێند‌ه حسابی بۆ‬ ‫ده‌ک�����ات‪ ،‬ب��ۆ ن��م��وون �‌ه م��اوه‌ی��ک ئێمه‌ی‬ ‫کۆمه‌ڵێ گه‌نج خوپیشاندانمان ئه‌نجامده‌دا‪،‬‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت ن�ه‌ی��ده‌ت��وان��ی کفری پشتگوێ‬ ‫بخات‪ ،‬چونک‌ه ده‌سه‌اڵتی کوردی گوێ‬ ‫و چ���اوی نیی‌ه ت��ا ه�ه‌م��وو شوێنێک ب ‌ه‬ ‫یه‌کسانی ببینێت و گوێبیستی بێت‪.‬‬ ‫ئه‌و رۆژنامه‌نوس رای وای‌ه ل‌ه گه‌رمیان‬

‫ب��‌ه گ��ش��ت��ی و ک��ف��ری ب��‌ه ت��ای��ب�ه‌ت‬ ‫حکومه‌ت بوونی نیی‌ه و له‌ئێستادا‬ ‫ته‌نها به‌رپرسێکی حزبی بااڵده‌ست ‌ه‬ ‫و ناوچه‌ک‌ه ب�ه‌ڕێ��وه‌ده‌ب��ات و هه‌موو‬ ‫ب���ه‌رپ���رس���ه‌ک���ان���ی ک��ف��ری��ش ت �ه‌ن��ه��ا‬ ‫به‌کارده‌هێنرێن و هیچ ده‌سه‌اڵتێکیان‬ ‫نیی‌ه و ته‌نها رۆڵی گرتنی خه‌ڵکی‬ ‫هه‌ژاریان هه‌ی‌ه و هیچ ده‌سه‌اڵتێکی‬ ‫خزمه‌تگوزاری و خه‌ڵکانی تاوانباریان‬ ‫ن��ی��ی �ه‌‪ ،‬ت �ه‌ن��ان �ه‌ت ه��ی��چ رۆڵ��ێ��ک��ی��ان‬ ‫نیی‌ه ل �‌ه گ �ه‌ی��ان��دن��ی داواک������ارى و‬ ‫پێداویستییه‌کانى خه‌ڵکی کفری ب ‌ه‬ ‫س �ه‌ره‌وه‌ى خۆیان‪ ،‬ته‌نها ئه‌و‌ه ده‌توانن‬ ‫ک‌ه خۆپیشاندانه‌کان سه‌رکوت بکه‌ن‬ ‫نه‌ک خزمه‌تکردن‪.‬‬ ‫دانا رزگ��ار‪ ،‬گه‌نجێکی شاره‌که‌و‬ ‫فێرخوازێکی زانکۆی‌ه ده‌ڵێت‪« :‬پاش‬ ‫ئ����ه‌وه‌ى ب��ودج �ه‌ى ئه‌مساڵی کفری‬ ‫م ‪ /‬فۆتۆ‪ :‬ئیحسان‬ ‫ه‌‬ ‫ب‌ه (‪ )97‬ملیۆن دینار ته‌رخانکرا‪ n ،‬مێژوویه‌کی درێژ و خزمه‌تگوزاری ک ‌‬ ‫بیستووم‌ه هه‌ندێ ده‌وڵه‌مه‌ندی کفری‬ ‫وتویان‌ه داوا ده‌که‌ین حکومه‌ت ئه‌و پاره‌ی ‌ه له‌بودجه‌ى سااڵن‌ه و پرۆژه‌ی خزمه‌تگوزاریدا ترى پشتگوێخستنی کفری بوونی چه‌ند‬ ‫بۆ خۆی بگێڕێته‌و‌ه ئێم‌ه خۆمان دابینی پشتگوێ ده‌خرێت که‌چی له‌والو‌ه ده‌کرێت ‌ه ماڵ و خێزانێکی تورکمان‌ه ک‌ه حکومه‌تی‬ ‫ده‌ک���ه‌ی���ن‪ ،‬چ��ون��ک�‌ه ن��اک��ات �‌ه پ����اره‌ی دوو سه‌ربازگه‌یه‌کی گه‌ور‌ه ک‌ه زیاتر ل‌ه (‪ )10‬ه�ه‌رێ��م و ه���ه‌ردوو ح��زب��ی ده‌س���ه‌اڵت���دار ب ‌ه‬ ‫فه‌وج و سری‌ه و لیوا و باره‌گاى سه‌ربازی سیاسه‌ت‌ه چه‌وته‌کانیان ترسیان لێی هه‌ی‌ه و‬ ‫مۆنیکاى به‌رپرسێک»‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نج‌ه وتیشی‪« :‬ئه‌وه‌تا ئه‌م شار‌ه تێدای‌ه ک‌ه ئه‌مه‌ش بووه‌ت‌ه جێگه‌ى نیگه‌رانی ئه‌وه‌تا ل‌ه ناوچ‌ه دابڕاوه‌کانیش په‌یڕه‌وی ئه‌و‬ ‫دانیشتوانی شاره‌که‌‪ ،‬پێموای‌ه هۆکارێکی سیاسه‌ت‌ه ده‌که‌ن»‪.‬‬

‫زانیاری پزیشکی‬

‫شێرپه‌نجه‌ى خوێن‬

‫د‪.‬دانا‬

‫پسپۆڕى نه‌خۆشیه‌کانى خوێن‌و شێرپه‌نجه‌‬

‫شێرپه‌نج‌ه وشه‌یه‌ک‌ه ل‌ه په‌نجه‌ى شێره‌و‌ه هاتوه‌‪ ،‬گرێیه‌ک ‌ه‬ ‫ب‌ه شێوه‌ى په‌نجه‌ى شێر دروست ده‌بێت‪ ،‬هه‌موو خانه‌یه‌ک‬ ‫ل‌ه جه‌سته‌ى مرۆڤ له‌ژێر کۆنترۆڵی جیناتێکدای ‌ه‬ ‫ل‌ه دابه‌شبونى خانه‌کاندا بۆنمون‌ه ئه‌وکه‌سه‌ى پێستى‬ ‫ده‌ب��ڕێ ئه‌وخانان‌ه داب �ه‌ش ده‌ب��ن ‌و ئه‌وشوێن‌ه دروست‬ ‫ده‌که‌نه‌و‌ه له‌وێدا جینێک کۆنترۆڵی به‌سه‌ردا ده‌کات‪،‬‬ ‫هه‌رکاتێک ئه‌م خانان‌ه له‌ژێر کۆنترۆڵی ئه‌م جینان ‌ه‬ ‫ده‌رچ��ون به‌هه‌ر هۆکارێکى بۆماوه‌یی یان ژینگه‌یی‬ ‫خانه‌کان به‌ئاره‌زوى خۆیان دابه‌ش ده‌بن و به‌شێوه‌ى گرێ‬ ‫ده‌رده‌که‌ون‪.‬‬ ‫‪ n‬شێرپه‌نج ‌ه دوو جۆره‌‪:‬‬ ‫‪1‬ـ ره‌ق‪ :‬وه‌ک شێرپه‌نجه‌ى مه‌مک‪ ،‬شێرپه‌نجه‌ى گه‌د‌ه‬ ‫(معده‌)‪ ،‬شێرپه‌نجه‌ى ئێسقان‪.‬‬ ‫‪2‬ـ شل‪ :‬وه‌ک خوێن شله‌یه‌کى له‌ش‌ه توشی شێرپه‌نج ‌ه‬

‫ئ����ه‌وه‌ی ج��ێ��گ�ه‌ى ن��ی��گ�ه‌ران��ی رۆشتووم شه‌ڕی ئه‌و پاره‌یه‌م کردوو‌ه و ل ‌ه‬ ‫هاواڵتیانی شاره‌که‌ی‌ه س��اڵ ب ‌ه رێگه‌ى په‌یوه‌ندی شه‌خسییه‌و‌ه بۆ ئه‌مساڵی‬ ‫س��اڵ به‌ش‌ه بودجه‌ى کوردستان کفری ل‌ه وه‌زاره‌ت��ی شاره‌وانی سێ ملیار‬ ‫زی���اد ده‌ک���ات ک�ه‌چ��ی ب��ودج�ه‌ى دینار و ل‌ه ئه‌نجومه‌نی پارێزگاش ملیار و‬ ‫ک��ف��ری ک���ه‌م���ده‌ک���ات‪ ،‬ک���‌ه ل ‌ه نیوێک دینار ته‌رخانکرا»‪.‬‬ ‫سه‌رۆکی شاره‌وانی راشیگه‌یاند‪« :‬ئێم ‌ه‬ ‫(‪ )2009‬دوو م��ل��ی��ار و ل ‌ه‬ ‫(‪)2010‬دا (‪ )560‬م��ل��ی��ۆن ب �‌ه هیچ ش��ێ��وه‌ی �ه‌ک قبوڵی ن��اک�ه‌ی��ن و‬ ‫دینار و بۆ ئه‌مساڵی (‪ ،)2011‬ناڕازین‪ ،‬چونک‌ه ئه‌و (‪ )97‬ملیۆن دیناره‌‬ ‫(‪ )97‬ملیۆن دیناره‌‪ ،‬سه‌رۆکی باخچه‌یه‌ک ته‌واو ناکات‪ ،‬بۆی‌ه ب‌ه هه‌موو‬ ‫شاره‌وانیش نیگه‌ران‌ه له‌و بودجه‌ی ‌ه شێوه‌یه‌ک ره‌ت��ی ده‌که‌ینه‌و‌ه و ئه‌مڕۆش‬ ‫و ده‌ڵ���ێ���ت‪« :‬ئ��ێ��م �‌ه ب��‌ه ه �ه‌م��وو سه‌باره‌ت به‌و مه‌سه‌له‌ی‌ه سه‌ردانی نوسینگه‌ى‬ ‫ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک ن��اڕازی��ن ل �ه‌و به‌ش ‌ه سه‌رۆکی حکومه‌ت ده‌که‌م»‪.‬‬ ‫ق��ای��م��ق��ام��ی ک��ف��ری ش��ێ��رک��ۆ حسێن‪،‬‬ ‫بودجه‌یه‌ی ئه‌مساڵی کفری ک ‌ه‬ ‫پێمان وای‌ه ته‌نها باخچه‌یه‌کیش به‌هه‌مانشێو‌ه س�ه‌رس��وڕم��ان��ی خ��ۆی له‌و‬ ‫بودجه‌ی‌ه ده‌ربڕی و وتی‪« :‬ئه‌و پرۆژانه‌ى‬ ‫ته‌واو ناکات»‪.‬‬ ‫س �ه‌رۆک��ی ش��اره‌وان��ی کفری بۆ (‪ )2011‬باڵوبووه‌ته‌و‌ه تووشی شۆکی‬ ‫ن���ه‌وزاد ره‌ش��ی��د ل �ه‌و ب��اره‌ی �ه‌و‌ه ب ‌ه کردین به‌وه‌ی ته‌نها ب‌ه بڕی (‪ )97‬ملیۆن‬ ‫(چ �ه‌ت��ر)ی راگه‌یاند «گله‌یی دینار پرۆژ‌ه ته‌رخانکراو‌ه بۆ کفری‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫زۆرم هه‌ی‌ه ل‌ه نوێنه‌ری کفری ل ‌ه په‌یوه‌ندیم کرد ب‌ه چه‌ندین په‌رله‌مانتاره‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و په‌رله‌مانتار‌ه به‌اڵم ساالر مه‌حمود پێی وتم ک‌ه ب‌ه بڕی‬ ‫گه‌رمیانییه‌کان ک‌ه ده‌بوو له‌سه‌ر ئه‌و بڕ‌ه (‪ )25‬ملیار دینار پرۆژ‌ه بۆ کفری داخڵ‬ ‫بودجه‌یه‌ی کفری بێده‌نگ نه‌بوونای‌ه ک ‌ه ک��راو‌ه و چاوه‌ڕوانبن تاوه‌کو ل‌ه په‌رله‌مان‬ ‫ب �ه‌داخ �ه‌و‌ه له‌وکاته‌ی چوونه‌ت‌ه په‌رله‌مان گفتوگۆی له‌سه‌ر ده‌که‌ین ئه‌گه‌ر وا نه‌بوو‬ ‫نه‌هاتوون بڵێن شاره‌وانی کفری کێشه‌تان مافی گله‌ییتان هه‌یه‌‪ ،‬که‌چی ده‌بینم ل ‌ه‬ ‫چییه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئ �ه‌و‌ه ک��اری من نیی‌ه خۆم کۆی پرۆژه‌کانیشدا جیاواز‌ه له‌و بڕه‌»‪.‬‬

‫له‌م گۆشه‌یه‌دا هه‌رجار‌ه و زانیارییه‌کی پزیشکی له‌الیه‌ن پزیشکێکی پسپۆڕه‌وه ده‌خرێته‌ڕوو‌‬ ‫ده‌بێت‪.‬‬ ‫هۆکاره‌کانى شێرپه‌نج‌ه زۆرن ده‌یکه‌ن به‌دوو هۆو‌ه‬ ‫فاکته‌رێکیان فاکته‌رى کرۆمۆسۆمه‌کانى له‌ش‌و‬ ‫دابه‌شبوونى خانه‌کان رێکده‌خات ئه‌م‌ه پێی ده‌وترێت‬ ‫فاکته‌رى ژینگه‌یی‪ ،‬وه‌ک هه‌ڵمژینى هه‌واو پیسبونى‬ ‫ژینگ‌ه و ئاوى خواردنه‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها ماد‌ه تیشکاوه‌رییه‌کان‬ ‫وه‌ک خواردنى (معلبات) ک‌ه هه‌ندێ مه‌وادى حافزه‌ى‬ ‫تێدا به‌کارده‌هێنرێت ئه‌م‌ه ده‌ورى هه‌ی‌ه له‌دروستبونى‬ ‫شێرپه‌نجه‌‪ ،‬خواردنى چه‌ور و جگه‌ر‌ه کێشان هۆکارى‬ ‫دروستبونى ئه‌و نه‌خۆشیه‌ن‪ ،‬زۆرجار مرۆڤ خواردنى‬ ‫پیس یان چه‌ورى ده‌خوات‌و ناجوڵێت له‌گه‌ڵیدا ده‌بێت‌ه هۆى‬ ‫دروستبونى شێرپه‌نجه‌‪ ،‬هه‌ڵمژینى به‌نزین ب‌ه به‌رده‌وامى‬ ‫هۆکارى دروستبونى شێرپه‌نجه‌ى خوێنه‌‪ ،‬هه‌ندێ جۆرى‬ ‫ڤایرۆسی وه‌ک ڤایرۆسی جگه‌ر ده‌بێت‌ه هۆى دروستبونى‬ ‫شێرپه‌نجه‌ى جگه‌ر‪ ،‬فاکته‌ره‌کان زۆرن‪ ،‬به‌اڵم به‌گشتى‬ ‫ئه‌ودوو هۆکاره‌ن‪ ،‬هیچ فاکته‌رێکیشیان بێ ئه‌وه‌ى تر‬ ‫ناتوانێ ببێت‌ه هۆى دروستبونى شێرپه‌نج‌ه له‌هه‌ندێ‬ ‫حاڵه‌تى زۆر که‌مدا نه‌بێت ک‌ه هۆکار‌ه بۆماوه‌ییه‌کان ‌ه‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆى دروستبونى شێرپه‌نج‌ه بۆ نمون‌ه ل‌ه شێرپه‌نجه‌ى‬

‫چاودا به‌ته‌نها فاکته‌ر‌ه بۆماوه‌ییه‌که‌ى به‌س‌ه ئه‌گه‌ر به‌س‬ ‫هه‌ڵگرى جینه‌ک‌ه بێت ره‌نگ‌ه ببێت‌ه هۆى دروستبونى بێ‬ ‫ئه‌وه‌ى فاکته‌رى ژینگه‌یی هه‌بێت‪.‬‬ ‫‪ n‬شێرپه‌نجه‌ى خوێن‬ ‫شێرپه‌نجه‌ى خوێن مۆخى ئێسکه‌‪ ،‬مۆخى ئێسک‬ ‫بریتی‌ه ل‌ه ک��ارگ�ه‌ى دروستبونى خوێن ل‌ه خڕۆک ‌ه‬ ‫سپیه‌کان‌و خڕۆک‌ه سوره‌کان‌و خه‌پله‌کانى خوێن ک ‌ه‬ ‫ده‌بێت‌ه هۆى مه‌یاندنى خوێن‪ ،‬له‌ناو مۆخى ئێسکدا‬ ‫پێیانده‌وترێ خانه‌ى دای��ک چۆن هه‌موو که‌سێک‬ ‫له‌دایک ده‌بێت ئه‌وانیش خانه‌ى دایکیان هه‌ی‌ه له‌مۆخى‬ ‫ئێسکدا هه‌رکاتێک ئه‌وخانه‌ى دایک‌ه ک‌ه له‌مۆخى‬ ‫ئێسکدا خانه‌کان دروست ده‌بن به‌رێکوپێکى پاشان دێت ‌ه‬ ‫بۆریه‌کانى خوێنه‌و‌ه بۆئه‌وه‌ى کارى خۆى بکات‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌رکاتێک خانه‌کانى دایک به‌شێوه‌یه‌کى ناڕێک‬ ‫خانه‌یان دروستکرد و هات‌ه ناوخوێنه‌و‌ه پێی ده‌وترێ‬ ‫شێرپه‌نجه‌ى خوێن‪ ،‬ئه‌م خانان‌ه ئه‌گه‌ر خڕۆکه‌ى سپی‬ ‫بێت شێرپه‌نجه‌ى خڕۆک‌ه سپیه‌کان‌ه و ئه‌گه‌ریش سوربێت‬ ‫شێرپه‌نجه‌ى خڕۆک‌ه سوره‌کانه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر هى خه‌پله‌کانى‬ ‫خوێن بێت شێرپه‌نجه‌ى خه‌پله‌کانه‌‪.‬‬

‫‪ n‬جۆره‌کانى‬ ‫‪1‬ـ کورت خایه‌ن‪ :‬ل‌ه ماوه‌یه‌کى کورتدا ده‌رده‌که‌وێت‌و‬ ‫ئه‌گه‌ر چاره‌سه‌ر نه‌کرێت ل‌ه ماوه‌یه‌کى کورتدا ده‌بێت ‌ه‬ ‫هۆى له‌ناوچون‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا چاره‌سه‌ریان به‌پێی‬ ‫ج��ۆرى نه‌خۆشیه‌ک‌ه و ته‌مه‌نى نه‌خۆشه‌ک‌ه جیاوازه‌‪،‬‬ ‫ئ �ه‌گ �ه‌ر که‌سێک ته‌مه‌نى ل �‌ه (‪3‬ـ‪ )9‬س��اڵ بێت‬ ‫شێرپه‌نجه‌ى هه‌بێت‌و رێژه‌که‌ى (‪ )%50‬بێت ئه‌وا (‪)%97‬‬ ‫چاره‌سه‌رى ده‌رمان ده‌بێت‪.‬‬ ‫‪2‬ـ درێ��ژ خایه‌ن‪ :‬ئ�ه‌وان�ه‌ى نه‌خۆشیه‌که‌یان هه‌ی‌ه و‬ ‫له‌گه‌ڵ ته‌مه‌نیدایه‌‪ ،‬چاره‌سه‌ریان ئاسانتره‌‪( .‬ئه‌م‌ه وه‌ک‬ ‫نه‌خۆشی زه‌خت ده‌بێت‌و هیچ مه‌ترسیه‌کى له‌سه‌ر ژیانى‬ ‫نه‌خۆشه‌ک‌ه نی‌ه رۆژان‌ه حه‌پێک یان دوان ده‌خوات‌و‬ ‫هیچ کێشه‌یه‌کى نابێت)‪.‬‬ ‫‪ n‬نیشانه‌کانى‬ ‫تای ده‌بێت و عه‌ره‌ق زۆر ده‌کاته‌وه‌‪ ،‬ئازارى ئێسکى‬ ‫ده‌بێت و له‌وانه‌ی‌ه پێستى شین بێته‌و‌ه یان له‌خۆیه‌و‌ه خوێنى‬ ‫لوتى به‌ربێت یان له‌دامێنه‌و‌ه نه‌زیفى هه‌بێت‪ ،‬زوو زوو‬ ‫توشی ئیلتیهابات بێت یان له‌وزه‌تێنه‌کانى هه‌ڵسابێت‪،‬‬ ‫که‌مخوێنى‌و چه‌ندین نیشانه‌ى تر له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‬

‫ناتوانین بڵێین هه‌رکه‌سێک ئه‌ونیشانانه‌ى تێدابوو‬ ‫شێرپه‌نجه‌ى خوێنى هه‌یه‌‪ ،‬تاشیکارى مۆخى ئێسکى‬ ‫بۆ ده‌که‌یت به‌وه‌رگرتنى به‌شێکى له‌پارچه‌ى مۆخى‬ ‫ئێسک‪.‬‬ ‫‪ n‬چاره‌سه‌رکردن‬ ‫ک��ورت خایه‌نه‌کان چ��اره‌س�ه‌ره‌ک�ه‌ى (‪ )3_2‬ساڵ‬ ‫ده‌خایه‌نێت و هه‌ندێکجاریش سه‌رهه‌ڵده‌داته‌و‌ه ئه‌وه‌ش‬ ‫ب �ه‌ه��ۆى ئ����ه‌وه‌ى ک��رۆم��ۆس��ۆم�ه‌ک��ان��ی��ان گ��ۆڕان��ی��ان‬ ‫ب��ه‌س��ه‌ردادێ��ت‪ ،‬پ��ارچ �ه‌ی �ه‌ک ک��رۆم��ۆس��ۆم له‌گه‌ڵ‬ ‫پارچه‌یه‌کى تر یه‌کده‌گرێت ‌و دروستى ده‌ک��ات�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫که‌سه‌رى هه‌ڵدایه‌و‌ه ده‌بێت زه‌رعى مۆخى ئێسکى بۆ‬ ‫بکه‌یت ئه‌وه‌ش له‌ناوخۆى عێراقدا نی‌ه له‌ده‌ره‌و‌ه ده‌کرێت‪.‬‬ ‫درێژ خایه‌نه‌کان چاره‌سه‌ره‌که‌ى به‌عیالجى تایبه‌ت‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬جۆرێکیشیان له‌گه‌ڵ ته‌مه‌ندای‌ه و عیالجه‌که‌شی‬ ‫به‌هه‌مانشێوه‌ی‌ه و مه‌ترسی نی‌ه بۆ نه‌خۆش‪.‬‬

‫ئا‪ :‬په‌یمان ئه‌مین‬


‫کراوه‌‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫دیدار‬

‫‪14‬‬

‫فه‌رهاد ئه‌حمه‌د‬ ‫بارودۆخی ئێستای هه‌رێمی‬ ‫کوردستان و به‌تایبه‌ت شاری‬ ‫سلێمانی‪ ،‬چه‌ندپرسیارێکی‬ ‫رۆژنامه‌ی (چه‌تر) ‌ه ک ‌ه ئاراسته‌ی‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ئاسایشی‬ ‫سلێمانی (حاکم قادر) کراون و‬ ‫ل ‌ه به‌شێکی چاوپێکه‌وتنه‌که‌شیدا‬ ‫ئه‌و به‌رپرس ‌ه ئه‌منیه‌ی سلێمانی‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت‪« ،‬تا ئێستا‬ ‫توندوتیژی به‌کار نه‌هاتوو ‌ه و‬ ‫به‌کارنایه‌ت» هه‌روه‌ها ده‌شڵێت‪:‬‬ ‫«ده‌بێت پیرۆزی زانکۆ و دادگا‬ ‫و نه‌خۆشخانه‌کان به‌ته‌واوه‌تی‬ ‫بپارێزرێن‪ .‬له‌که‌س قبوڵناکرێت‬ ‫ئه‌و پیرۆزی ‌ه پێشێل بکات»‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ده‌نگۆى ئه‌و ‌ه باڵو ‌ه مام‬ ‫جالل تۆ و چه‌ند که‌سێکى ترى‬ ‫راسپاردوو ‌ه بۆ کۆتاییهێنان ب ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان ل ‌ه پارێزگاى‬ ‫سلێمانى؟‬

‫حاکم قادر حه‌مه‌جان‪:‬‬

‫ئه‌و هێزانه‌ی توندوتیژی ده‌که‌ن رووبه‌ڕووی یاسا ده‌کرێنه‌وه‌‬ ‫گشتی و پارێزه‌ران به‌رز ده‌نرخێنین‪.‬‬

‫هاواڵتییه‌ک بپارێزین‪ ،‬ل‌ه خه‌ڵکی گشتی‬ ‫دژ‬ ‫و حزبییه‌کان و راگه‌یاندن کاره‌کان‪،‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬تا که‌ى هێزه‌کانتان ل ‌ه‬ ‫ نه‌مبیستوو‌ه هێزی ئێم‌ه حه‌ره‌می زانکۆ‬‫به‌راگه‌یاندنی چه‌واشه‌کاری و گه‌وجاندنی ناو سلێمانى شارو شارۆچکه‌کانى‬ ‫ببه‌زێنێت‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه چه‌ند که‌سێکی‬ ‫خه‌ڵک‪.‬‬ ‫تر ده‌مێننه‌وه‌؟‬ ‫له‌ڕێ الده‌ر به‌به‌رد و دارو له‌به‌رده‌م زانکۆوه‌‬ ‫ ئه‌و هێزان‌ه بۆ چه‌سپاندنی ئارامی و‬‫چه‌تر‪ /‬ئای‌ا هێزتان ل ‌ه شوێن ‌ه‬ ‫ هێزه‌کانی ئێم‌ه چه‌ک به‌کار ناهێنن ه��ێ��رش��ی��ان ک���ردب���وو‌ه س���ه‌ر ه��ێ��ز‌ه ئ��ارام��ی‬‫یاسا له‌شوێنه‌کانی ئێستایان جێگیر کراون‪،‬‬ ‫جیاوازه‌کانه‌و ‌ه وه‌ک که‌رکوک و‬ ‫هه‌ولێرو به‌غدا هێناو ‌ه ب ‌ه تایبه‌تى بۆ خزمه‌تی خه‌ڵکی و چه‌سپاندنی ئاشتی‪ ،‬و رێنماییمان ئ �ه‌و‌ه ب��وو‌ه ک�‌ه نابێ هیچ پارێزه‌ره‌کان و خوێندکارانی هه‌راسان کردبوو‬ ‫ده‌بینین له‌و چه‌ند رۆژه‌دا نه‌ل‌ه خۆپیشانده‌ران پێشێلکارییه‌ک بکرێت‪ .‬له‌سه‌ر پێشێلکاری هه‌ر بۆی‌ه له‌ده‌ره‌وه‌ی خه‌ره‌می زانکۆ دوور‬ ‫هێزى عه‌ره‌ب؟‬ ‫ ئ�ه‌م�‌ه پ��ڕوپ��اگ�ه‌ن��ده‌ی�ه‌ک�‌ه ک �‌ه که‌س و نه‌ل‌ه هێزه‌کانیش ک�ه‌س بریندار نه‌بوو‌ه به‌راستی ده‌بێ ئه‌و‌ه دادگ��ا بڕیار بدات و خراونه‌ته‌وه‌‪ .‬چونک‌ه زانکۆ شوێنی به‌رد‌ه‬‫ب��ڕوای پێناکات‪ ،‬ب �ه‌داخ �ه‌و‌ه رق و شکان که‌باشترین به‌ڵگه‌ی‌ه و جێگه‌ی ره‌زامه‌ندی ساغی بکاته‌و‌ه ک‌ه ئاخۆ کێ و که‌ی و فڕکێ نیی‌ه و خوێندکاران و مامۆستایانی‬

‫ده‌بێت پیرۆزی‬ ‫زانکۆ و دادگا و‬ ‫نه‌خۆشخانه‌کان‬ ‫به‌ته‌واوه‌تی بپارێزرێن‪.‬‬ ‫له‌که‌س قبوڵ ناکرێت‬ ‫ئه‌و پیرۆزی ‌ه پێشێل‬ ‫بکات‬

‫وا کاریگه‌ری له‌م جۆر‌ه میدیایان‌ه بکات‬ ‫ک�‌ه ئ��ام��اده‌ب��ن درۆ ب��ک�ه‌ن‪ ،‬درۆب��ک �ه‌ن تا‬ ‫ب���ڕوای���ان پ��ێ��ده‌ک��رێ��ت‪ .‬ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ�ه‌وان��ی��ش‬ ‫ نه‌خێر‪ ،‬راس��ت نیی‌ه چونک‌ه جه‌نابی هێزی پێشمه‌رگ‌ه له‌سه‌رجه‌م پێکهاته‌کانی‬‫مام ج�ه‌الل س �ه‌رۆک کۆماری عێراق‌ه و کوردستان پێکهاتوون‪.‬‬ ‫ئ�ه‌م بابه‌ت‌ه تایبه‌ت‌ه به‌ناو خ��ۆی هه‌رێمی‬ ‫چه‌تر‪ /‬ناڕه‌زایى دادوه‌ران‬ ‫ه‬ ‫ک���وردس���ت���ان‪ ،‬ت �ه‌ن��ه��ا ک����ار ب�ه‌رێ��ن��م��ای��ی� ‌‬ ‫په‌یوه‌ندى ب ‌ه پێشێلکردنى یاساو ‌ه‬ ‫ی��اس��ای��ی�ه‌ک��ان ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ک �‌ه حکومه‌تی‬ ‫هه‌یه‌؟ ب ‌ه تایبه‌تى ک ‌ه باسى‬ ‫هه‌رێم باڵوی کردۆته‌وه‌‪ .‬شه‌خسی به‌ڕێز‬ ‫گه‌ڕانه‌وه‌ى سه‌روه‌رى یاسا ده‌که‌ن‪،‬‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫مام جه‌الل له‌گه‌ڵ هه‌موو ئازادییه‌کاندای‬ ‫ئایا یاسا پێشێل کراو ‌ه ل ‌ه الیه‌ن‬ ‫کاری‬ ‫و هه‌رگیز رێنمایی نه‌کردوین بۆ‬ ‫هێزه‌کانى ئێوه‌وه‌؟‬ ‫توندوتیژی ئێم‌ه هه‌میش‌ه له‌گه‌ڵ خواستی‬ ‫ ده‌ب��ێ��ت ئ��ه‌وه‌م��ان له‌بیر نه‌چێت ک ‌ه‬‫خه‌ڵک و خه‌می خه‌ڵکداین‪.‬‬ ‫ق��ورس��ای��ی ک����ار‌ه ی��اس��ای��ی �ه‌ک��ان له‌چه‌ند‬

‫چه‌تر‪ /‬بۆچى گه‌مارۆى که‌ناڵى‬ ‫په‌یامتان داوه‌؟ ئای‌ا مه‌به‌ستان‬ ‫ترساندنیان ‌ه یان شێوازى‬ ‫کارکردنیتان ب ‌ه دڵ نییه‌؟‬

‫ لیژنه‌ی ئه‌منی پارێزگا پالنێکی‬‫ت���ۆک���م���ه‌ی دان�������او‌ه ک���‌ه رۆژ ب����ه‌ڕۆژ‬ ‫گۆڕانکاری تێدا ده‌کرێت‪ ،‬ک‌ه به‌و پێی ‌ه‬ ‫چ �ه‌ن��د ه �ه‌ن��گ��او و ج��وڵ�ه‌ی�ه‌ک��ی یاسایی‬ ‫ده‌ک��رێ��ت ک‌ه بۆ ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دی گشتیی‌ه و‬ ‫ل‌ه روانگه‌ی پاراستنی ئه‌من و ئاسایشی‬ ‫خ �ه‌ڵ��ک��دای �ه‌‪ ،‬ه���ه‌ر ب��ۆی �‌ه ل �ه‌چ��وارچ��ێ��وه‌ی‬ ‫رێنمایی‌ه یاساییه‌کاندا ده‌بێ هه‌موو شوێن و‬

‫روژنامه‌نوسان و ڕوناکبیران به‌‬ ‫ئه‌مر بوو ‌ه ل ‌ه سه‌روى خۆیانه‌و ‌ه‬ ‫یان ئێو ‌ه بێ ئاگان و ئیدانه‌ى‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬ب ‌ه دواداچون بۆ ئه‌و کاره‌‬ ‫ده‌که‌ن؟‬

‫ساڵی راب��ردوودا له‌ناوچه‌ی سلێمانی زۆر‬ ‫کاریگه‌ر بوو‌ه ک‌ه ئه‌مه‌ش ده‌ستکه‌وتێکی‬ ‫گرنگی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستانه‌‪،‬‬ ‫ئێم‌ه له‌ئاسایش چه‌تری یاسامان به‌سه‌ر‬ ‫خۆماندا ب�‌ه به‌هێزی ه �ه‌ڵ��داو هێزه‌کانی‬ ‫تری ئاسایشی ناوخۆش به‌هه‌مان شێوه‌‪.‬‬ ‫بۆی‌ه ئێم‌ه و لیژنه‌ی ئه‌منی پارێزگا و‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێمیش له‌گه‌ڵ داخوازیی‬ ‫ره‌وای دادوه‌ر‌ه به‌ڕێزه‌کانداین و سه‌روه‌ری‬ ‫یاسا له‌سه‌روو هه‌موانه‌و‌ه ده‌بینین‪ ،‬داکۆکی‬ ‫ت��ه‌واو ل‌ه س���ه‌روه‌ری یاسا ده‌ک �ه‌ی��ن‪ .‬ئێم ‌ه‬ ‫رۆڵی دادگاکان و دادوه‌ران و داواک��اری‬

‫خوێندکاران ده‌دات ب ‌ه تایبه‌تى ل ‌ه‬ ‫زانکۆى سلێمانى؟‬

‫تا ئێستا توندوتیژی‬ ‫به‌کار نه‌هاتوو‌ه و‬ ‫به‌کار نایه‌ت‬

‫و دڵخۆشی خه‌ڵکه‌‪ .‬پێویست‌ه بۆ خۆپیشاندان‬ ‫و کۆبوونه‌و‌ه و مانگرتن مۆڵه‌تی یاسایی‬ ‫وه‌ربگیرێت و کات و شوێن و ئامانج له‌‬ ‫چاالکییه‌ک‌ه دی���اری بکرێت‪ .‬بێگومان‬ ‫کاتێک حوکمی یاسا و ئارامی گه‌ڕایه‌وه‌‪،‬‬ ‫هێزه‌کانیش ده‌گه‌ڕێنه‌و‌ه شوێنه‌کانی خۆیان‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬ب ‌ه هۆى پێشێل کردنى‬ ‫یاساو ‌ه لێپرسینه‌وه‌تان کردوو ‌ه‬ ‫ل ‌ه گه‌ڵ هیچ که‌سێکدا له‌و هێزانه‌ى‬ ‫هێناوتانه‌ت ‌ه سلێمانى؟‬

‫ هه‌موو هێزه‌کان له‌ژێر چ��اودێ��ری و‬‫سه‌رپه‌رشتی لیژنه‌ی ئه‌منی پارێزگای‬ ‫سلێمانیدایه‌‪ ،‬هه‌ر بۆی‌ه وه‌ک چۆن رێنمایی‬ ‫له‌و لیژنه‌یه‌و‌ه وه‌رده‌گ��رن‪ ،‬ئه‌وا هه‌ر هه‌ڵه‌و‬ ‫که‌موکورتییه‌کیش هه‌بێ ئ �ه‌و لیژنه‌ی ‌ه‬ ‫بڕیاری لێده‌دات‪ .‬لیژنه‌ی ئه‌منیش رۆڵی‬ ‫ب��اش��ی��ان بینیو‌ه ب����ۆ خ��زم�ه‌ت��ی خ�ه‌ڵ��ک و‬ ‫ئاسایش و ئارامی شار‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ئه‌گه‌ر دادگا ئه‌فسه‌رێک‬ ‫یان هه‌رکه‌سێکى تر داوا بکات‬ ‫ئاماده‌ن بینێرن ‌ه به‌رده‌م دادگا؟‬

‫ بێگومان هه‌رکه‌سێک دادگا داوای‬‫ب��ک��ات به‌پێی رێ��و شوێن‌ه یاساییه‌کان‬ ‫ده‌نێردرێت‌ه دادگا‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬لێدان و ئه‌شکه‌نج ‌ه دانى‬

‫چۆن؟ ئه‌و پێشێلکارییان‌ه کراوه‌‪ .‬هێزه‌کان‬ ‫چ��ۆن هه‌میش‌ه دڵ��س��ۆز و خزمه‌تکاری‬ ‫خه‌ڵک ب���وون‪ ،‬م��ان��دوو نه‌ناسان‌ه کاریان‬ ‫کردووه‌‪ ،‬رێنمایمان بۆ سه‌رجه‌م هێزه‌کان هه‌ر‬ ‫به‌و شێوه‌ی‌ه ده‌بێ ک‌ه هێمنان‌ه مامه‌ڵ‌ه بکه‌ن‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬بۆچى هێزه‌کانتان‬ ‫جیاوازى نێوان هاواڵتیانى‬ ‫ئاساى و خۆ پیشانده‌ران ناکه‌ن‪،‬‬ ‫هه‌موویان ل ‌ه الیه‌ن هێزه‌کانه‌و ‌ه‬ ‫ب ‌ه یه‌ک جۆر مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌کرێت و توشى ئازارو ئه‌شکه‌نج ‌ه‬ ‫ده‌بن؟‬

‫ هێزه‌کان هێزی ئه‌و گه‌له‌ن و خه‌مخۆر و‬‫دڵسۆزی خه‌ڵکی خۆیانن‪ ،‬ته‌نها بۆ ئارامی‬ ‫سه‌پاندن هاتوون‪ ،‬ئه‌وانه‌ی ک‌ه توندوتیژی‬ ‫ده‌که‌ن رووبه‌رووی کاری یاسایی ده‌که‌نه‌وه‌‬ ‫نه‌ک خه‌ڵکی خۆشه‌ویست و خۆپیشانده‌ری‬ ‫خه‌مخۆر ک‌ه ئارامی شاره‌که‌یان ل‌ه هه‌موو‬ ‫شته‌کانیتر ب‌ه پیرۆزتر داده‌نێن‪ .‬ئه‌وانه‌ی‬ ‫ل‌ه هێزه‌کان توندوتیژی ده‌که‌ن رووبه‌رووی‬ ‫یاساش ده‌کرێنه‌و‌ه و جیاوازییان کردوو‌ه و‬ ‫ده‌شیکه‌ن ک‌ه ئه‌وان بۆ خزمه‌تی خه‌ڵک و‬ ‫ئارامی هاتوون‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬بۆچى هێزه‌کانتان‬ ‫حه‌ره‌مى زانکۆ ده‌به‌زێنێت و ئازارى‬

‫زانکۆ ئه‌و دۆخه‌یان پێ خۆش نییه‌‪ .‬ده‌بێت‬ ‫پیرۆزی زانکۆ و دادگا و نه‌خۆشخانه‌کان‬ ‫به‌ته‌واوه‌تی بپارێزرێن‪ .‬له‌که‌س قبوڵناکرێت‬ ‫ئه‌و پیرۆزی‌ه پێشێل بکات‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬باسى ئه‌و ‌ه ئه‌کرێت ک ‌ه‬ ‫دوو بۆ چوون ل ‌ه ناو یه‌کێتیدا‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬یه‌کیان داوا ده‌کات ب ‌ه رێگاى‬ ‫وتوو وێژکۆتایى ب ‌ه خۆپیشانده‌ران‬ ‫بهێنن و دووه‌میان باوه‌ڕیان‬ ‫به‌ڕێگه‌ى سه‌ربازیی ‌ه بۆ کۆتاى‬ ‫هێنانى ب ‌ه خۆپیشاندانه‌کان‪ ،‬تۆش‬ ‫ل ‌ه گه‌ڵ بۆچوونى دووه‌مداى؟‬

‫ نه‌خێر یه‌کێتی له‌سکرتێری گشتییه‌و‌ه‬‫بۆ هه‌موو ئه‌ندام و الیه‌نگرانی به‌م دۆخ ‌ه‬ ‫ناڕازی و ناره‌حه‌تن‪ ،‬له‌سه‌ره‌تاو‌ه پێمان وابووه‌‬ ‫ک‌ه ه �ه‌ر ده‌بێت بگه‌ڕێینه‌و‌ه س �ه‌ر مێزی‬ ‫دیالۆگ و به‌ئاشتی پێکبێین‪ .‬ئێستاش‬ ‫هه‌مان په‌یاممان هه‌ی‌ه پێشنیاز ده‌که‌ین بۆ‬ ‫هێزه‌کانی ئۆپۆزسیۆن ک‌ه ئه‌وه‌تا هه‌موو‬ ‫ئه‌گه‌ره‌کانیان تاقیکرده‌وه‌‪ ،‬با ئه‌گه‌ری‬ ‫گفتوگۆش تاقیبکه‌نه‌و‌ه له‌گه‌ڵ یه‌کێتی و‬ ‫پارتی ک‌ه ئاماده‌ن بۆ گفتوگۆ و تیایدا‬ ‫ن‌ه م �ه‌رج قبوڵ ده‌ک��ه‌ن لێیان و‌ه نه‌هیچ‬ ‫مه‌رجێکیشیان به‌سه‌ردا ده‌سه‌پێنن‪ ،‬ک‌ه ئه‌م ‌ه‬ ‫له‌خه‌مخۆرییانه‌وه‌ی‌ه بۆ مه‌سه‌له‌ی کورد‬

‫و دوارۆژی هه‌رێمی کوردستان‪ ،‬هه‌رگیز‬ ‫نه‌بوو‌ه زۆرینه‌یه‌کی دیموکراسی‪ ،‬مه‌رجی‬ ‫پێشوه‌ختی که‌مین‌ه قبوڵ بکات‪ .‬دانانی‬ ‫مه‌رجیش م��ان��ای په‌کخستنی ده‌رگ��ای‬ ‫گفتوگۆیه‌‪ ،‬له‌ئه‌نجامی گفتوگۆ له‌سه‌ر‬ ‫سه‌رجه‌م گ��ۆڕان و پێشهاته‌کان ده‌توانێ‬ ‫باشتر لێکنزیکبوونه‌و‌ه درووس��ت بکرێت‪.‬‬ ‫نه‌خێر ئێم‌ه هه‌میش‌ه ب��ڕوام��ان وای��‌ه ک ‌ه‬ ‫هه‌ر ده‌بێ ئاکامه‌که‌ی به‌وتووێژ کۆتایی‬ ‫پێبێت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬بۆچى ل ‌ه سه‌ره‌تاو ‌ه‬ ‫بێده‌نگ بوون ئێستا توندوتیژى‬ ‫به‌کار ده‌هێنن؟‬

‫ تا ئێستا توندوتیژی به‌کار نه‌هاتوو‌ه‬‫و به‌کارنایه‌ت‪ ،‬ئه‌وه‌ی ئێستا ده‌کرێت رێگ ‌ه‬ ‫نه‌دان‌ه به‌توندوتیژی‪ ،‬و رێگ‌ه نه‌دان‌ه به‌کاری‬ ‫نایاسایی‪ .‬سه‌پاندنی ئاشتی و ئارامیی‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی خه‌ڵک به‌شێوه‌یه‌کی ئاسایی بژی‬ ‫و ب��گ�ه‌ڕێ‪ ،‬خۆڕاگرتنه‌که‌ی هێزه‌کانی‬ ‫ناوخۆ ک‌ه به‌وته‌ی سه‌رکردایه‌تی هێزه‌کانی‬ ‫ئه‌مه‌ریکا له‌هه‌رێمی کوردستان گه‌وره‌ترین‬ ‫ئازایه‌تی بوو‌ه و جێی ده‌ستخۆشی بوو تا‬ ‫ئه‌و ماوه‌ی‌ه ئه‌وه‌بوو ک‌ه ده‌رفه‌تی زیاتر بده‌ین‬ ‫به‌وه‌ی توندوتیژییه‌کان که‌مببێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌و‌ه نه‌کراو ناچار بووین بۆ پاراستنی‬ ‫ئه‌منیه‌تی خه‌ڵک و سه‌ر و ماڵیان‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫هێزی ئارامی پارێز و یاسا سه‌پێن بێنین ‌ه‬ ‫ناوه‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬ئێو ‌ه فه‌رمانتان کردوو ‌ه‬ ‫ک ‌ه ئازارى هاواڵتیان بده‌ن؟ ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ى ئه‌و کاره‌یان کردوو ‌ه‬ ‫ئیجرائاتتان چى ده‌بێت ل ‌ه‬ ‫گه‌ڵیاندا؟‬

‫ نه‌خێر به‌هیچ شێوه‌یه‌ک نابێ ئازاری‬‫هیچ هاواڵتییه‌ک بدرێت و هێزه‌کانی ئێم ‌ه‬ ‫کاری وا ناکه‌ن‪ .‬چونک‌ه ئێم‌ه خه‌مخۆری‬ ‫راسته‌قینه‌ی هاواڵتیانین‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬بۆچى ڕوژنامه‌نوسه‌کان‬ ‫به‌تایبه‌تى سه‌ربه‌خۆ و ئه‌هلییه‌کان‬ ‫ناتوانن وێنه‌بگرن‪ ،‬توشى لێدان‬ ‫ده‌بنه‌وه‌؟‬

‫ ب�ه‌درێ��ژای��ی ئ �ه‌و دوو مانگ‌ه س �ه‌دان‬‫پ��ۆل��ی��س ب��ری��ن��دار ب���وون و ت��ووش��ی ئ���ازار‬ ‫ب����وون����ه‌وه‌‪ ،‬ب��ێ��گ��وم��ان رۆژن���ام���ه‌ن���ووس و‬ ‫خۆپیشانده‌ریش ده‌بن‌ه قوربانی ل‌ه رێالده‌ران‬ ‫و ئه‌وانه‌ی ده‌ی��ان�ه‌وێ توندوتیژی بکه‌ن‪.‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ئ �ه‌و‌ه ئێمه‌ین ک‌ه هه‌میش‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫ئازادی رۆژنامه‌نووسیداین و ده‌یانپارێزین‪.‬‬ ‫ب �ه‌پ��ێ��چ �ه‌وان �ه‌و‌ه ه����ه‌روه‌ک ل��ه‌م��اوه‌ی ئه‌و‬ ‫دوومانگه‌دا ڕێگ‌ه ب‌ه راگه‌یاندنی هیچ‬ ‫الیه‌نێک نه‌درا زیاتر بچێت‌ه به‌رده‌رکی سه‌را‬ ‫له‌خۆیان زیاتر‪.‬‬

‫داوای هێورکردنه‌وه‌ی بارودۆخه‌ک ‌ه و پێکهێنانی حکومه‌تی کاتی ده‌که‌ن‬

‫پارتی چاره‌سه‌ری پرۆژه‌یه‌ک بۆ چاره‌سه‌رکردنی دۆخی ئێستا ده‌خات ‌ه روو‬ ‫که‌رکوک‬ ‫چه‌تر‬ ‫دوێنێ ل ‌ه کۆنگره‌یه‌کی‬ ‫رۆژنامه‌وانیدا ل ‌ه که‌رکوک پارتی‬ ‫چاره‌سه‌ری دیموکراتی کوردستان‪،‬‬ ‫بۆ چاره‌سه‌رکردنی دۆخی ئێستای‬ ‫هه‌رێمی کوردستان پرۆژه‌یه‌کی بۆ‬ ‫رایگشتی راگه‌یاند ک ‌ه ناوه‌رۆکی‬ ‫پرۆژه‌ک ‌ه بۆ چاره‌سه‌ر کردن و‬ ‫هێورکردنه‌وه‌ی دۆخه‌ک ‌ه و کۆتایی‬ ‫هێنان ‌ه به‌و هێرش ‌ه راگه‌یاندنیه‌ی‬ ‫ک ‌ه الیه‌ن ‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کانی ناو‬ ‫په‌رله‌مان و حزبه‌کانی ده‌سه‌اڵت‬ ‫ل ‌ه ئێستادا پیاده‌ی ده‌که‌ن‪.‬ئه‌مه‌ی‬ ‫خواره‌و ‌ه ده‌قی پرۆژه‌که‌یه‌‪:‬‬

‫بانگه‌وازی بۆ ئاشتی و چاره‌سه‌ری‬ ‫دیموکراتی‬ ‫دوای گۆڕانکارییه‌کانی رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ن��اوی��ن ل �‌ه (‪)17‬ی ش��وب��ات �ه‌و‌ه هه‌رێمی‬ ‫کوردستانیش رووب���ه‌ڕووی بارودۆخێکی‬ ‫ت��ای��ب�ه‌ت ب���ووه‌ت���ه‌وه‌‪ .‬ل �ه‌الی �ه‌ک ج �ه‌م��اوه‌ر‬ ‫و الی �ه‌ن �ه‌ک��ان��ی ده‌ره‌وه‌ی ده‌س�����ه‌اڵت و‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ی ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��ای م�ه‌ده‌ن��ی‬ ‫گ��ۆڕان��ک��اری له‌سیسته‌می ده‌س �ه‌اڵت��دا‬ ‫ده‌خ��وازن و داوا ده‌ک �ه‌ن ک‌ه دادپ���ه‌روه‌ری‪،‬‬ ‫ئ���ازادی راده‌رب��ڕی��ن و رێ��ک��خ��راو‌ه ب��وون و‬

‫چاالکی کردن گه‌ره‌نتی بکرێت و گه‌نده‌ڵی‬ ‫و ده‌س�ه‌اڵت��ی حزبی کۆتایی پێ بێت و‬ ‫شێوازێکی حوکمڕانی پێش بکه‌وێت که‌‬ ‫بتوانێت خزمه‌تی هه‌موو جه‌ماوه‌ر بکات‪،‬‬ ‫ل‌ه الیه‌کی ت��ره‌و‌ه ملمالنێی نێوان پارتی‬ ‫دیموکراتی کورستان و یه‌کێتی نیشتمانی‬ ‫کوردستان وه‌کو دوو هێزی ده‌سه‌اڵتدار و‬ ‫بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان‪ ،‬یه‌کگرتووی ئیسالمی‬ ‫و کۆمه‌ڵی ئیسالمی وه‌ک��و سێ هێزی‬ ‫ئۆپۆزیسیۆنی له‌ناو په‌رله‌ماندا دژوار بوو‪.‬‬ ‫ئ��ێ��م �‌ه وه‌ک������و پ����ارت����ی چ����اره‌س����ه‌ری‬ ‫دی��م��وک��رات��ی ک��وردس��ت��ان‪ ،‬ل �ه‌س �ه‌ره‌ت��ای‬ ‫روداوه‌کانه‌و‌ه هه‌وڵمانداو‌ه ک‌ه بارودۆخه‌که‌‬ ‫ب �ه‌ئ��اراس��ت �ه‌ی ت��ون��دوت��ی��ژی��دا ن �ه‌چ��ێ��ت و‬ ‫ده‌سه‌اڵت وه‌اڵمی داخوازییه‌کانی جه‌ماوه‌ر‬ ‫ب��دات �ه‌وه‌و گ��ۆڕان��ک��اری پێویست ئه‌نجام‬ ‫بدات‪ .‬هه‌روه‌ها کارمان کردوو‌ه بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت و ئۆپۆزیسیۆنی ناو په‌رله‌مان‬ ‫له‌رێگه‌ی ملمالنێیه‌کانی ناوخۆیانه‌وه‌‬ ‫ئاراسته‌ی رووداوه‌ک��ان نه‌گۆڕن و ره‌وایی‬ ‫داخ��وازی��ی�ه‌ک��ان��ی دوو مانگی ج�ه‌م��اوه‌ر‬ ‫نه‌خه‌ن‌ه ژێر پرسیاره‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم جێگه‌ی داخه‌‬ ‫ئه‌و ملمالنێیانه‌ی باڵی به‌سه‌ر رووداوه‌کانی‬ ‫دوو م��ان��گ��ی راب������ردوودا کێشا ره‌وت���ی‬ ‫رووداوه‌کانی به‌ئاراسته‌یه‌کی نه‌خوازراودا‬ ‫ب��ردوو ل‌ه ئه‌نجامی ئه‌م بارودۆخه‌دا هه‌تا‬ ‫ئێستا (‪ )10‬ه��اواڵت��ی شه‌هید ب���وون و‬ ‫به‌سه‌دان که‌سیش بریندار ب��وون و ئه‌وه‌تا‬ ‫ل����ه‌دوای (‪)19‬ی نیسانه‌و‌ه ب��ارودۆخ��ی‬

‫کوردستان زۆر ئاڵۆزتر بوو‌ه و نائارامی‬ ‫باڵی به‌سه‌ر هه‌رێمه‌که‌دا کێشاو‌ه و ئه‌مه‌ش‬ ‫جه‌ماوه‌ری گه‌له‌که‌مان و دۆسته‌کانمانی‬ ‫تووشی نیگه‌رانی کردووه‌‪.‬‬ ‫ئێم‌ه پێمانوای‌ه ک‌ه هه‌ر چی زوو‌ه ده‌بێت‬ ‫کۆتایی به‌و بارگرژیی‌ه بێت و بارودۆخه‌که‌‬ ‫ئاسایی بکرێته‌وه‌‪ .‬بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش وه‌کو‬ ‫هه‌وڵدانێک به‌ئاراسته‌ی چاره‌سه‌رکردنی‬ ‫ئه‌م بارودۆخه‌دا بانگه‌وازی ل‌ه رۆشنبیران‪،‬‬ ‫رێ���ک���خ���راوه‌ک���ان���ی م����ه‌ده‌ن����ی و الی �ه‌ن �ه‌‬ ‫سیاسیه‌کان ده‌که‌ین ک‌ه ب‌ه به‌رپرسیارانه‌‬ ‫هه‌ڵسوکه‌وت بکه‌ن و له‌م پێناوه‌شدا ئێمه‌‬ ‫ئه‌م هه‌نگاوان‌ه ب‌ه پێویست ده‌بینین‪:‬‬ ‫یه‌که‌م‪ :‬هه‌رچی زووه‌‪ ،‬هێزی سه‌ربازی‬ ‫ل �ه‌ن��اوش��اره‌ک��ان ده‌رب��خ��رێ��ت و ب��ارودۆخ��ی‬ ‫نائاسایی کۆتایی پێ بهێنرێت‪.‬‬ ‫دووه‌م‪ :‬هه‌رچی ده‌ستگیرکراوه‌کان‌ه ئازاد‬ ‫بکرێن‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬کۆتایی به‌و شه‌ڕی راگه‌یاندنه‌‬ ‫بهێنرێت ک‌ه له‌نێوان الیه‌نه‌کانی ده‌سه‌اڵت‬ ‫و ه �ه‌رس��ێ الی �ه‌ن��ی ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن��ی ن��او‬ ‫په‌رله‌ماندا هه‌یه‌‪.‬‬ ‫چ��واره‌م‪ :‬داوا ده‌که‌ین هه‌موو الیه‌ک‬ ‫رێکه‌ون له‌سه‌ر ئ�ه‌وه‌ی ک‌ه پالتفۆرمێک‬ ‫دروست بکرێت له‌نوێنه‌ری جه‌ماوه‌ر له‌شارو‬ ‫شارۆچکه‌کان‪ ،‬نوێنه‌ری رێکخراوه‌کانی‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ای م����ه‌ده‌ن����ی‪ ،‬ک �ه‌س��ای �ه‌ت��ی‬ ‫ئه‌کادیمی و پسپۆر‪ ،‬ه�ه‌روه‌ه��ا نوێنه‌ری‬ ‫الیه‌ن‌ه سیاسیه‌کان «ئه‌وانه‌ی له‌په‌رله‌ماندان‬

‫و ئ �ه‌وان �ه‌ش��ی ل�������ه‌ده‌ره‌وه‌ی پ �ه‌رل �ه‌م��ان��ن‪،‬‬ ‫ئه‌وانه‌شی حکومه‌ت مۆڵه‌تی پێ نه‌داون‬ ‫و په‌راوێزی خستوون»‪ .‬هه‌موو الیه‌نه‌کان‬ ‫له‌سه‌رئاستی به‌رپرسیاری یه‌که‌م به‌شداری‬ ‫پالتفۆرمه‌ک‌ه بکه‌ن و ژنان و گه‌نجان رۆڵی‬ ‫پێشه‌نگ ببینن له‌م پالتفۆرمه‌دا‪.‬‬ ‫پ��ێ��ن��ج��ه‌م‪ :‬پ�ل�ات���ف���ۆرم���ه‌ک���‌ه ل���ه‌الی���ه‌ن‬ ‫کۆمیسیۆنێکی سه‌ربه‌خۆو‌ه به‌ڕێوه‌ببرێت‪.‬‬ ‫ش �ه‌ش �ه‌م‪ :‬ئ �ه‌م پالتفۆرم‌ه لیژنه‌یه‌کی‬ ‫تایبه‌ت و سه‌ربه‌خۆ ئ�ه‌رک��دار بکات بۆ‬ ‫لێکۆڵینه‌و‌ه ل‌ه رووداوه‌کانی دوای (‪)17‬‬ ‫ی شوبات و ده‌ستنیشانکردنی تاوانباران و‬ ‫راده‌ستکردنیان به‌دادگا‪.‬‬ ‫ح���ه‌وت���ه‌م‪ :‬پ�لات��ف��ۆرم�ه‌ک�‌ه ه �ه‌م��وو ئه‌و‬ ‫پرۆژانه‌ی ک‌ه له‌الیه‌ن نوێنه‌رانی جه‌ماوه‌رو‬ ‫الیه‌ن‌ه سیاسیه‌کان و رێکخراو‌ه مه‌ده‌نی و‬ ‫که‌سێتیه‌کانه‌و‌ه راگه‌یه‌ندراون کۆبکاته‌و‌ه و‬ ‫نه‌خش‌ه رێگایه‌کی گشتگیر ئاماد‌ه بکات‬ ‫بۆ هه‌نگاونان له‌م بوارانه‌دا‪:‬‬ ‫‪ 1‬ـ پێداچوونه‌وه‌ی پرۆژه‌ی ده‌ستووری‬ ‫هه‌رێمی کوردستان و هه‌موارکردنی و‬ ‫ئاماده‌کردنی بۆ ئه‌نجامدانی راپرسی‪.‬‬ ‫‪ 2‬ـ پێداچوونه‌و‌ه به‌یاسای هه‌ڵبژاردنی‬ ‫س��ه‌رۆک��ای��ه‌ت��ی ه �ه‌رێ��م��ی ک��وردس��ت��ان‪،‬‬ ‫یاسای هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی هه‌رێمی‬ ‫کوردستان‪ ،‬یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگاو قه‌زاو ناحیه‌کان بکرێت و به‌و پێیه‌‬ ‫ئاماده‌کاری بۆ هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌ختی‬ ‫هه‌رێم بکرێت‪.‬‬

‫‪ 3‬ـ پێداچوونه‌و‌ه به‌په‌یڕه‌وی ناوخۆی‬ ‫په‌رله‌مان و رێکخستنی کاری په‌رله‌ماندا‬ ‫بکرێت‪.‬‬ ‫‪ 4‬ـ پ��رۆژ‌ه یاسایه‌ک بۆ رێکخستنی‬ ‫ک�����اری ک��ۆم��ی��س��ی��ۆن��ی ه��ه‌ڵ��ب��ژاردن��ی‬ ‫ه�ه‌رێ��م ئ��ام��اد‌ه بکرێت ک�‌ه سه‌ربه‌خۆیی‬ ‫کۆمیسیۆنه‌ک‌ه گه‌ره‌نتی بکات و به‌وپێیه‌‬ ‫کۆمیسیۆنی هه‌ڵبژاردنی هه‌رێم دروست‬ ‫بکرێت‪.‬‬ ‫‪ 5‬ـ پ��رۆژ‌ه یاسای رێکخستنی کاری‬ ‫حکومه‌ت گه‌اڵڵ‌ه بکرێت‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ک‬ ‫ک‌ه پێشمه‌رگه‌‪ ،‬ئاسایش‪ ،‬پۆلیس له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌مای خزمه‌تی نیشتمانی و پسپۆری‬ ‫رێکبخرێن و سه‌ربه‌حکومه‌ت بن‪.‬‬ ‫‪ 6‬ـ ی��اس��ای رێکخستنی پ��ارت�ه‌ک��ان‬ ‫ه �ه‌م��وار بکرێت و رێ��گ�‌ه ل�ه‌ب��وون��ی ئه‌و‬ ‫پارتان‌ه بگیرێت ک‌ه «چه‌کدار‪ ،‬ئاسایش‪،‬‬ ‫هه‌واڵگری» تایبه‌تیان هه‌یه‌و سه‌رجه‌م ئه‌و‬ ‫ده‌زگا حزبیان‌ه هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ 7‬ـ یاساکانی رێکخستنی رێکخراوه‌کانی‬ ‫کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی‪ ،‬یاسای رێکخستنی‬ ‫خۆپیشاندان رێکبخرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ 8‬ـ یاسای باری که‌سێتی‪ ،‬ره‌گه‌زنامه‌‪،‬‬ ‫سزادان سه‌رله‌نوێ رێکبخرێته‌و‌ه به‌شێوه‌یه‌ک‬ ‫ک‌ه هاوتایی ره‌گه‌زی به‌بنه‌ما بگرێت‪.‬‬ ‫‪ 9‬ـ ئه‌م پالتفۆرم‌ه ده‌سته‌یه‌ک ئه‌رکدار‬ ‫بکات بۆ سه‌رپه‌رشتیکردنی گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‬ ‫موڵک و س���ه‌روه‌ت و سامانی گشتی‬ ‫ل�ه‌الی هه‌رالیه‌ن و کۆمپانیاو که‌سێک‬

‫بێت‪.‬‬ ‫‪10‬ـ ک���ارب���ک���رێ���ت ب����ۆ داڕش���ت���ن���ی‬ ‫ستراتیژێکی نه‌ته‌وه‌یی‪ ،‬چاره‌سه‌رکردنی‬ ‫پرسی ک�ه‌رک��وک و ناوچ‌ه داب��ڕاوه‌ک��ان‬ ‫و کۆمه‌ڵکوژییه‌کانی سه‌ر گه‌له‌که‌مان‬ ‫به‌تایبه‌تی کیمیابارانی هه‌ڵه‌بج‌ه و ئه‌نفال‬ ‫وه‌ک جینۆسایدی نه‌ته‌وه‌یی بناسێندرێت‪.‬‬ ‫‪11‬ـ ئ������ه‌م پ�ل�ات���ف���ۆرم���‌ه ئ���ه‌رک���ه‌‬ ‫سه‌ره‌تاییه‌کانی خۆی له‌ماوه‌ی که‌متر له‌‬ ‫سێ مانگدا جێبه‌جێ بکات‪.‬‬ ‫‪12‬ـ ئه‌م پالتفۆرم‌ه حکومه‌تێکی کاتی‬ ‫ک‌ه هه‌موو الیه‌ک رازی بکات ئه‌رکدار‬ ‫بکات بۆ ئه‌وه‌ی هه‌تا پێش (‪)2011/11/30‬‬ ‫ئاماده‌کاری بۆ هه‌ڵبژاردنێکی خاوێن بکات‬ ‫و ئه‌و بڕیارو راسپاردانه‌ی ک‌ه پالتفۆرمه‌که‌‬ ‫گ���ه‌اڵڵ���ه‌ی ک������ردوون پ��ێ��ک��ی بهێنێت‪.‬‬ ‫به‌مه‌رجێک ئه‌وکه‌سانه‌ی ئه‌رکدارده‌کرێن‬ ‫بۆ وه‌زاره‌ته‌کانی (پێشمه‌رگه‌‪ ،‬داد‪ ،‬ناوخۆ‪،‬‬ ‫مالیه‌) که‌سی سه‌ربه‌خۆبن‪.‬‬ ‫‪13‬ـ ئه‌م پالتفۆرم‌ه هه‌تا ئه‌نجامدانی‬ ‫ه���ه‌ڵ���ب���ژاردن و راگ �ه‌ی��ان��دن��ی ئه‌نجامه‌‬ ‫فه‌رمییه‌کان و ته‌سدیقکردنی ئه‌نجامه‌کان‬ ‫ک��اره‌ک��ان��ی ب����ه‌رده‌وام بێت و دوای ئ�ه‌وه‌‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌سته‌ی کارگێڕی‬ ‫پارتی چاره‌سه‌ری دیموکراتی کوردستان‬ ‫‪ 24‬ی نیسانی ‪2011‬‬


‫وه‌رگێڕان‬

‫به‌ڵێنه‌کانی ئه‌سه‌د ل ‌ه سه‌ر کاغه‌ز ده‌مێننه‌وه‌‬

‫ینی ئۆزگور پلوتیکا‬

‫گه‌ل بڕوای ب ‌ه ئه‌سه‌د نه‌ماوه‌‬

‫و‪ :‬هێمن عه‌لی‬ ‫به‌شار ئه‌سه‌د ک ‌ه (‪ )11‬ساڵ ‌ه‬ ‫به‌ڵێنه‌کانی جێبه‌جێ ناکات‪،‬‬ ‫وێڕای به‌تاڵ‌کردنی یاسای باری نا‬ ‫ئاسایی به‌اڵم هێشتا گه‌لی سوریا‬ ‫له‌سه‌ر شه‌قامه‌کاندایه‌‪.‬‬

‫دوای ن��وێ��ژی ه�ه‌ی��ن��ی ل��‌ه س���وری���ادا‪،‬‬ ‫گ���ه‌ل رژان����‌ه س���ه‌ر ش �ه‌ق��ام �ه‌ک��ان‪ .‬گه‌لی‬ ‫ئ��ازادی��خ��وازی ئ �ه‌م واڵت���‌ه و به‌تایبه‌ت ل ‌ه‬ ‫هه‌رێم‌ه کوردنشینه‌کاندا‪ ،‬بڕوایان ب‌ه به‌شار‬ ‫ئه‌سه‌د‪ ،‬سه‌رۆکی ده‌وڵه‌تی سوریا نه‌ماوه‌‪.‬‬ ‫ل �‌ه خۆپیشاندانه‌کاندا س �ه‌ره‌ت��ا دروش��م��ی‬ ‫«ب��رای �ه‌ت��ی» و «ئ�����ازادی» ده‌وت���ران���ه‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌رهه‌ڵستکاران جاری یه‌که‌م به‌یاننامه‌یه‌کی‬ ‫ه��اوب �ه‌ش��ی��ان ده‌رک�����رد ک �‌ه ت��ی��ای��دا داوای‬ ‫ئازادکردنی گیراوانی سیاسی و البردنی‬ ‫ده‌زگا ئه‌منییه‌کانیان کردبوو‪.‬‬ ‫پرۆژه‌یاسای البردنی ب��اری نا ئاسایی‌‬ ‫ل‌ه سوریا ک‌ه هی ده‌زگای وه‌زیران بوو‪ ،‬له‌‬ ‫الیه‌ن سه‌رۆکی ده‌وڵه‌تی سوریاو‌ه ئه‌رێ کرا‪.‬‬ ‫به‌اڵم دوای ماوه‌یه‌کی کورت ده‌رکه‌وت که‌‬ ‫ئه‌م به‌ڵێن‌ه ته‌نیا ل‌ه سه‌ر کاغه‌ز ب��ووه‌‪ .‬ل ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانی رۆژی هه‌ینی دیسان هێز‌ه‬ ‫ئه‌منییه‌کان ده‌ستێوه‌ردانیان ک��رد‪ .‬به‌ده‌یان‬ ‫که‌س ک��وژران و بریندار بوون و ب‌ه سه‌دان‬ ‫که‌سیش ده‌ستبه‌سه‌ر کران‪.‬‬ ‫خۆپیشاندان ل‌ه قامیشلو و حه‌سه‌ک‌ه و ل ‌ه‬ ‫ته‌واوی شار و شارۆچکه‌کانی ده‌وروبه‌ری‬ ‫(ش���ام)؛ ده‌رزۆر‪ ،‬جاسم‪ ،‬حاما‪ ،‬حوموس‪،‬‬ ‫بانیاس‪ ،‬ده‌رع���ا‪ ،‬له‌زکی‌ه و راس ئه‌لعه‌ین‬ ‫به‌ڕێو‌ه چوو‪ .‬داواکارییه‌کانی گه‌لی کورد‪،‬‬ ‫ع �ه‌ره‌ب‪ ،‬دوورزی‪ ،‬ئاشووری هاوبه‌ش بوو‬ ‫و ل�‌ه پانکارته‌کاندا ل���ه‌دژی بانگه‌شه‌ی‬ ‫«پێکدادانی ئایین ده‌ب��ێ��ت»‪ ،‬داواکارییه‌‬ ‫هاوبه‌شه‌کانی ت �ه‌واوی گه‌النی ئه‌و واڵت ‌ه‬ ‫سه‌رنجی راده‌کێشا‪.‬‬ ‫دروشمه‌کان سه‌رنجڕاکێش بوون‬

‫‪n‬‬

‫هاواڵتیانی سوریا وێنه‌ی به‌شار ئه‌سه‌د ده‌سووتێنێنن ‪AP /‬‬

‫کاتێ نزیکه‌ی شه‌ش هه‌زار که‌س رژابوون ‌ه‬ ‫س �ه‌ر شه‌قامه‌کانی قامیشلو و پانکارت ‌ه‬ ‫کوردی و عه‌ره‌بییه‌کانی «کورد‪ ،‬عه‌ره‌ب و‬ ‫ئاشووری له‌دژی گه‌نده‌ڵین» و «ئازادی»یان‬ ‫ب �ه‌رز ک��ردب��ووه‌وه‌‪ ،‬دروش��م��ی «ئ���ازادی» و‬ ‫«برایه‌تی» ده‌وترانه‌وه‌‪ .‬پانکارتی کوردی‬ ‫«ئازادیمان‪ ،‬ناسنامه‌مانه‌» سه‌رنجڕاکێش‬ ‫بوو‪ .‬خه‌ڵکی (دوما) دوای کردنی نوێژی‬ ‫هه‌ینی رژان‌ه سه‌ر شه‌قام و دروشمی «ئێم ‌ه‬ ‫وه‌ک سوننه‌‪ ،‬عه‌له‌وی‪ ،‬دوورزی‪ ،‬موسلمان‪،‬‬ ‫کریستیانی ئازادیمان ده‌وێت» وترایه‌وه‌‪ .‬له‌‬ ‫ش��اری (حوموس)یشدا دروشمه‌کانی «نا‬ ‫بۆ برا{موسلمان}ه‌کان‪ ،‬نا بۆ سه‌له‌فییه‌کان‪،‬‬ ‫ئێم‌ه ئ��ازادی��م��ان ده‌وێ���ت» و «ده‌ب���ێ رژی��م‬ ‫هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌» ده‌وترانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ه��ێ��ز‌ه ئه‌منییه‌کان ب �‌ه بۆمبی گ��ازی‬ ‫ده‌س��ت��ێ��وه‌ردان��ی خۆپیشاندانی ئاشتیانه‌ی‬ ‫گ�ه‌ل��ی��ان ک���رد‪ .‬ل �‌ه خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان�ه‌ک��ان ل ‌ه‬

‫قامیشلو‪ ،‬ه��ێ��ز‌ه ئه‌منییه‌کان ک �‌ه جلی‬ ‫مه‌ده‌نیان له‌به‌ر کردبوو‪ ،‬ده‌یان که‌سیان بریندار‬ ‫کرد‪ .‬دوو هه‌زار که‌س ل‌ه مه‌یدانی ناوه‌ندی‬ ‫ش��ام‪ ،‬پایته‌ختی سوریا له‌گه‌ڵ وتنه‌وه‌ی‬ ‫دروش��م ل‌ه دژی رژیمی ئه‌سه‌د رێپێوانیان‬ ‫ک��رد‪ .‬ب�ه‌گ��وێ��ره‌ی بینه‌رانی رووداوه‌ک����ان‪،‬‬ ‫هێز‌ه ئه‌منییه‌کان ب‌ه گ��ازی فرمێسکرێژ‬ ‫ده‌ستێوه‌ردانی خۆپیشاندانه‌کانیان کردووه‌‪.‬‬ ‫داواکاری هاوبه‌شی به‌رهه‌ڵستکاران‬

‫ک��ۆت��ای��ی ب �‌ه ق��ۆرغ��ک��اری پ��ارت��ی به‌عس‬ ‫بێت و سیستمێکی سیاسی دیموکراتیک‬ ‫دابمه‌زرێت‪.‬‬ ‫ل����ه‌و پ��ێ��ن��ج ه��ه‌ف��ت��ه‌دا ک���‌ه چ��االک��ی��ی� ‌ه‬ ‫پرۆتستۆییه‌کان ل‌ه سوریا ده‌ستی پێکردوو‌ه‬ ‫بۆ جاری یه‌که‌م ل‌ه به‌یاننامه‌یه‌کی هاوبه‌شدا‬ ‫ێ‬ ‫دروشمه‌کانی «ئازادی و متمانه‌» و «ب ‌‬ ‫گ��ۆڕان��ک��اری ئاشتیان‌ه و دیموکراتیک‪،‬‬ ‫سیستم ناتوانرێت دابمه‌زرێت» ده‌وترێنه‌وه‌‪ .‬له‌م‬ ‫به‌یاننامه‌دا‪ ،‬ل‌ه حاڵیکدا داوای ئازادکردنی‬ ‫گ��ی��راوان��ی سیاسی ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ب�‌ه پێویست‬ ‫ده‌بینرێت ک‌ه ده‌زگا ئه‌منیی‌ه هه‌نووکه‌ییه‌کان‬ ‫هه‌ڵبگیردرێت و ل‌ه جیاتی ئه‌وان‪ ،‬ده‌زگایه‌ک‬ ‫ب‌ه که‌سانی شایسته‌و‌ه دابمه‌زرێت ک‌ه ل ‌ه‬ ‫چوارچێوه‌ی یاسادا بجوڵێنه‌وه‌‪.‬‬

‫ی��ه‌ک��ه‌م��ی��ن رۆژی ده‌س��ت��پ��ێ��ک��ردن��ی‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان ل‌ه ش��اری (ده‌رع��ا) بوو‪.‬‬ ‫ب‌ه ه �ه‌زاران که‌س ل �ه‌دژی رژێ��م دروشمیان‬ ‫وت�����ه‌وه‌‪ .‬گ��روپ �‌ه ب �ه‌ره �ه‌ڵ��س��ت��ک��اره‌ک��ان ک ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانیان ل���ه‌دژی رژێ��م رێک‬ ‫خستبوو‪ ،‬هاتن‌ه الی یه‌ک و داواکارییه‌کانی‬ ‫خ��ۆی��ان ب��ۆ ئ���ه‌س���ه‌د‪ ،‬س���ه‌رۆک���ی ده‌وڵ����ه‌ت رژێم ده‌بێ هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌‬ ‫راگه‌یاند‪ .‬کۆمیته‌کانی کوردیناسیۆنی‬ ‫به‌شار ئه‌سه‌د‪ ،‬سه‌رۆکی ده‌وڵه‌تی سوریا‪،‬‬ ‫سه‌رجه‌م هه‌رێم و پارێزگاکان‪ ،‬داوایان کرد ل�‌ه ساڵی (‪)2002‬و‌ه ب����ه‌ره‌ودوا زۆر جار‬

‫به‌ڵێنی ب‌ه خه‌ڵک داوه‌‪ .‬سه‌ره‌تا ل‌ه ساڵی‬ ‫(‪)2001‬دا ل‌ه دوای خۆپیشاندانه‌کانی‬ ‫به‌رهه‌ڵستکاران‪ ،‬ئه‌سه‌د رایگه‌یاند ک ‌ه‬ ‫ریفورم ده‌کات‪ ،‬به‌اڵم دوای ئه‌وه‌ی جێگای‬ ‫خ��ۆی ل �‌ه س��ه‌ر ک��ورس��ی سه‌رۆکایه‌تی‬ ‫ده‌وڵه‌ت خۆش کرد‪ ،‬زۆر به‌رهه‌ڵستکاری‬ ‫زیندانی کرد‪.‬‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ڵ ده‌ستپێکردنی ش �ه‌ڕی عێراق‪،‬‬ ‫جارێکی تر ل‌ه سوریادا به‌رهه‌ڵستکاران داوای‬ ‫ریفورمیان ل‌ه ئه‌سه‌د کرد‪ .‬ب‌ه ده‌یان نووسه‌ر‪،‬‬ ‫ئەکادیمی‪ ،‬رۆژنامه‌وان‪ ،‬دکتۆر‪ ،‬پارێزه‌ر و‬ ‫سیاسه‌تمه‌داری واڵت‪ ،‬گه‌اڵله‌نامه‌ی (شام)‬ ‫یان ب�ڵاوک��رده‌وه‌‪ .‬له‌و قۆناغه‌دا ک‌ه ئه‌سه‌د‬ ‫ل‌ه ژێر گوشاری کۆمه‌ڵگای نێونه‌ته‌وه‌ییدا‬ ‫ب��وو‪ ،‬به‌ڵێنیدا ک�‌ه ریفورمه‌کان جێبه‌جێ‬ ‫بکات‪ .‬ب�ه‌اڵم هه‌ر وه‌ک پێشتر دیسان ب ‌ه‬ ‫گرتن و زیندانیکردن وه‌اڵمی دایه‌وه‌‪ .‬گه‌ل‬ ‫ل‌ه مانگی ئاداری ساڵی (‪)2011‬دا رژایه‌‬ ‫سه‌ر شه‌قامه‌کان‪ ،‬ئه‌مجار‌ه بۆ جێبه‌جێکردنی‬ ‫ریفورمه‌کان‪ ،‬داوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی رژێم‬ ‫ده‌کات‪ .‬ئه‌سه‌د ل‌ه قسه‌کانیدا ل‌ه پارله‌مان‪،‬‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانی وه‌ک «پیالنگێڕی»‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندبوو‪ .‬س�ه‌ب��اره‌ت ب‌ه زیادبوونی‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان بۆ پارچه‌کردنی گه‌ل‪،‬‬ ‫سه‌ره‌تا هه‌نگاوی بۆ توێژی سونن‌ه نا‪ ،‬دواتر‬ ‫به‌ڵێنیدا ناسنامه‌ی «هاواڵتی عه‌ره‌ب»یدا‬ ‫ب‌ه کوردان‪ .‬به‌اڵم له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خه‌ڵک ده‌زانن‬ ‫ئه‌سه‌د وه‌ک پێشتر به‌ڵێنه‌کانی جێبه‌جێ‬ ‫ناکات‪ ،‬فریوی ئ�ه‌م یارییه‌یان ن�ه‌خ��وارد و‬ ‫درێژه‌یان ب‌ه چاالکییه‌کانیان دا‪ .‬ئه‌سه‌د دواتر‬ ‫ب‌ه هاویشتنی هه‌نگاوێکی تر‪ ،‬یاسای (‪)48‬‬ ‫ی ل‌ه واڵت به‌تاڵ‬ ‫ساڵه‌ی ب��اری نا ئاسای ‌‬ ‫کرده‌و‌ه و یاسای خۆپیشاندانی ئاشتیانه‌ی‬ ‫ئ���ه‌رێ ک���رد‪ .‬به‌رهه‌ڵستکاران ل �‌ه واڵت��ی‬ ‫س��وری��ادا ب‌ه یه‌کده‌نگ رایانگه‌یاند «تا‬ ‫رژێم ب‌ه ته‌واوه‌تی نه‌ڕووخێت‪ ،‬ناوه‌ستنه‌وه‌»‪.‬‬ ‫چونک‌ه گه‌ل ده‌ڵێت ئه‌و ریفورمانه‌ی ئه‌سه‌د‬ ‫به‌ڵێنی داو‌ه ته‌نیا ل‌ه سه‌ر کاغه‌ز ماوه‌ته‌وه‌‪.‬‬

‫مشتومڕ ل ‌ه سه‌ر وه‌زاره‌تی ئیتالعات‬

‫شه‌ڕی ده‌سه‌اڵت ل ‌ه لووتکه‌ی حکومه‌تی ئێراندا‬ ‫سه‌رچاوه‪ :‬ماڵپه‌ڕی فه‌ردا‬

‫و‪ :‬هێدی ئه‌حمه‌د‬

‫ئه‌میر تاهیری رۆژنامه‌وانی‬ ‫ئێرانی نیشته‌جێی ئه‌مریکا ل ‌ه‬ ‫بابه‌تێک ل ‌ه رۆژنامه‌ی (نیویۆرک‬ ‫پۆست) ئاماژ ‌ه ب ‌ه رووداوه‌کانی‬ ‫په‌یوه‌ندیدار ب ‌ه له‌کارالبردنی‬ ‫حه‌یده‌ر موسلحی‪ ،‬وه‌زیری‬ ‫ئیتالعات و مانه‌وه‌ی له‌م پۆسته‌دا‬ ‫ده‌کات و له‌م بابه‌ته‌دا مشتومڕی‬ ‫ده‌سه‌اڵت ل ‌ه لوتکه‌ی حکومه‌تی‬ ‫ئیسالمی ئێران وه‌ک رکابه‌ری نێوان‬ ‫«مڵهوره‌کان» به‌ناو ده‌کات‪.‬‬

‫رۆژی یه‌کشه‌مم‌ه (ئیرنا) هه‌واڵنێری‬ ‫ک��ۆم��اری ئیسالمی ب�ڵاوی ک���رده‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫ح �ه‌ی��ده‌ر موسلحی ده‌س��ت��ی ل �‌ه وه‌زاره‌ت����ی‬ ‫ئیتالعات کێشاوه‌ته‌و‌ه و وه‌ک راوێژکاری‬ ‫ئاسایشی مه‌حمود ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد ئه‌رکدار‬ ‫کراوه‌‪ .‬رۆژی دووشه‌مم‌ه حه‌یده‌ر موسلحی بۆ‬ ‫به‌شداریکردن ل‌ه مەراسیمی مااڵوایی چوو‬ ‫بۆ وه‌زاره‌ت��ی ئیتالعات‪ .‬ل‌ه په‌یوه‌ندییه‌کی‬ ‫ته‌له‌فونیدا ل‌ه الیه‌ن نوسینگەی (ئایه‌تواڵ‬ ‫خ��ام��ن �ه‌ی)ه‌و‌ه داوا ک���راو‌ه ک�‌ه ل�‌ه هه‌مان‬ ‫مه‌قامدا درێژ‌ه ب‌ه کاری خۆی بدات‪.‬‬ ‫رۆژی سێ‌شه‌مم‌ه رۆژنامه‌کانی سه‌رب ‌ه‬ ‫نووسینگه‌ی رێبه‌ری کۆماری ئیسالمی‬ ‫رایانگه‌یاند ک‌ه حه‌یده‌ر موسلحی ده‌ستی‬ ‫ل�ه‌ک��ار نه‌کێشاوه‌ته‌و‌ه و ل�‌ه لووتکه‌یتیدا‬ ‫(ئیسفه‌ندیار ره‌حیم مه‌شایی)‪ ،‬سه‌رۆکی‬ ‫نووسینگه‌ی سه‌رۆک کۆماری‪« ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫داڕشتنی پیالنگێڕیه‌ک هه‌وڵیداو‌ه ئه‌و له‌م‬ ‫مه‌قام‌ه له‌کار الب��ب��ات»‪ .‬ئ�ه‌م رۆژنامان ‌ه‬ ‫رای��ان��گ�ه‌ی��ان��د ک �‌ه ئ��ای�ه‌ت��واڵ خامنه‌یی ل ‌ه‬ ‫نامه‌یه‌کدا بۆ ئه‌حمه‌دی ن��ه‌ژاد‪ ،‬بڕیاری‬ ‫ل �ه‌ک��ارالب��ردن��ی ح �ه‌ی��ده‌ر موسلحی به‌تاڵ‬ ‫کردۆته‌وه‌‪.‬‬ ‫تا رۆژی چوارشه‌مم‌ه هێشتا ره‌وش��ی‬ ‫ح �ه‌ی��ده‌ر موسلحی دی���ار ن �ه‌ب��وو‪ .‬ب���ه‌اڵم ب ‌ه‬ ‫ته‌واوه‌تی روون بوون ک‌ه مشتومڕ ل‌ه سه‌ر‬ ‫کۆنترۆڵی حکومه‌ت جارێکی تر زیاتر و‬ ‫ئاشکرا ب��ووه‌‪ .‬پێده‌چێت حه‌یده‌ر موسلحی‬

‫ته‌نیا ئه‌ندامی کابینه‌ی ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد‌ه‬ ‫ک‌ه ب‌ه رای و خواستی ئایه‌تواڵ خامنه‌ی‬ ‫ل�‌ه لیژنه‌ی ده‌وڵ��ه‌ت��دا جێگای ه�ه‌ی�ه‌‪ .‬ل ‌ه‬ ‫هه‌مان کاتدا دوایین تاکی رۆحانیی‌ه ک‌ه ل ‌ه‬

‫‪n‬‬

‫و ل‌ه هه‌مان کاتدا چه‌ندین وه‌زی��ری غه‌یر‌ه‬ ‫رۆح��ان��ی و ک��اری��گ �ه‌ری ب �‌ه پشتگیری‬ ‫ئایه‌تواڵ خامه‌نه‌ی له‌کار الب��ردووه‌‪ .‬وه‌ک‬ ‫نموونه‌‪ :‬له‌کارالبردنی (ئه‌ژێیی) ل‌ه وه‌زاره‌تی‬

‫فڕینی ئه‌وان بۆ سه‌رکه‌وتن ل‌ه هه‌ڵبژاردنی‬ ‫س �ه‌رۆک کۆماری ئایند‌ه بێت‪ .‬ل‌ه وه‌ها‬ ‫دۆخێکدا‪ ،‬ره‌نگ‌ه له‌گه‌ڵ گۆڕینی چه‌ند‬ ‫به‌شێکی یاسای بنچینه‌یی‪ ،‬هه‌ل بۆ خولی‬

‫الیه‌نی ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد و ده‌وروبه‌ری رێبه‌ری دینی خه‌نجەره‌کانیان شاردۆته‌وه ‪ /‬ماڵپه‌ڕی فه‌ردا‬

‫مه‌قامی وه‌زاره‌تدایه‌‪.‬‬ ‫ئه‌میر تاهیری ل‌ه درێژه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنی‬ ‫خۆیدا ده‌نووسێ ک‌ه تا پێش ده‌ستپێکردنی‬ ‫خ��ول��ی ی �ه‌ک �ه‌م��ی س�����ه‌رۆک ک��ۆم��اری‬ ‫ئ �ه‌ح��م �ه‌دی ن���ه‌ژاد ل �‌ه س��اڵ��ی (‪)2005‬دا‬ ‫رۆحانییه‌کان رۆڵێکی گه‌وره‌یان ل‌ه لیژنه‌ی‬ ‫ده‌وڵ �ه‌ت��دا هه‌بوو و هه‌ندێک ج��ار ل‌ه سێ‬ ‫یه‌کی وه‌زی��ره‌ک��ان ل‌ه نێوان رۆحانییه‌کاندا‬ ‫هه‌ڵده‌بژێردران‪ .‬ل‌ه زۆرێ��ک ل‌ه خوله‌کاندا‬ ‫وه‌زاره‌ت‌ه گرنگه‌کان وه‌ک وه‌زاره‌تی واڵت‪،‬‬ ‫ئاسایش و رێنوێنی له‌ژێر چاودێری وه‌زیری‬ ‫رۆحانیدا بوو‪ .‬به‌اڵم ل‌ه ماوه‌ی سێ ساڵی‬ ‫دوای��ی��دا ئه‌حمه‌دی ن���ه‌ژاد ل�ه‌گ�ه‌ڵ کاتدا‬ ‫رۆحانییه‌کانی ل‌ه مه‌قامی وه‌زاره‌ت الدابوو‬

‫ئیتالعات‪( ،‬سه‌فار هه‌ره‌ندی) ل‌ه وه‌زاره‌تی سێهه‌می سه‌رۆک کۆماری بره‌خسێنێ یان‬ ‫رێنوێنی و مەنوچەهر موته‌کی ل‌ه وه‌زاره‌تی ل‌ه دۆخی شکست ئه‌م هه‌وڵدانه‌‪ ،‬ئیسفه‌ندیار‬ ‫ره‌ح��ی��م مه‌شایی ب��ۆ س���ه‌رۆک کۆماری‬ ‫ده‌ره‌وه‌‪.‬‬ ‫ئێستا وا دی��ار‌ه ک‌ه ئایه‌تواڵ خامنه‌ی خولی داه��ات��وو ئاماد‌ه بکات‪ .‬به‌مجۆره‌‪،‬‬ ‫پ��ێ��داگ��ر‌ه ب��ۆ ئ����ه‌وه‌ی رێ��گ��ری ب��ک��ات ل ‌ه الیه‌نی ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد بۆ خولی سێیه‌م‪،‬‬ ‫کۆنترۆڵی ره‌های ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد ل‌ه سه‌ر کۆنترۆڵی ده‌سه‌اڵتی جێبه‌جێکار ده‌گرێتەو‌ە‬ ‫ده‌زگای ئاسایشی واڵت‪ .‬چونک‌ه وه‌زاره‌تی ده‌سته‌‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م��ی��ر ت���اه���ی���ری ب������ڕوای وای�����‌ه ک ‌ه‬ ‫ئیتالعات ل �‌ه هه‌ستیارترین به‌شه‌کانی‬ ‫حکومه‌تی ئیسالمی ئ��ێ��ران و ئامێری ه��ۆک��اری مشتومڕی ده‌س���ه‌اڵت ل‌ه نێوان‬ ‫سه‌ره‌کی ئه‌م حکومه‌ته‌ی‌ه بۆ ده‌ستکاری الیه‌نه‌کانی حکومه‌تی ئێران‪ ،‬ته‌نیا حیساب‬ ‫و ئه‌ندازیاری ئه‌نجامه‌کانی هه‌ڵبژاردن ل ‌ه و به‌ده‌ستخستنی پشتیوانی نیه‌‪ .‬وه‌ک‬ ‫نمون‌ه س �ه‌رۆک��ای �ه‌ت��ی ح �ه‌ی��ده‌ر موسلحی‬ ‫ئێراندا‪.‬‬ ‫کۆنترۆڵی پەرله‌مانی داهاتوو ل‌ه الیه‌ن له‌سه‌ر وه‌زاره‌ت����ی ئیتالعات سه‌رده‌مێکی‬ ‫ێ س�ه‌ک��ۆی س �ه‌رک �ه‌وت��وو ن �ه‌ب��ووه‌‪ .‬ده‌زگ���ای ئاسایشی‬ ‫ئ �ه‌ح��م �ه‌دی ن�����ەژاده‌و‌ه ده‌ت���وان��� ‌‬

‫حکومه‌تی ئێران نه‌یتوانیو‌ه به‌رهه‌ڵستکاران‬ ‫بنەبڕ بکات و هێشتا ناڕه‌زایه‌تی‪ ،‬مانگرتن‬ ‫و هێرشی چه‌کداری بۆ ناوه‌ند‌ه ئاسایشی و‬ ‫سه‌ربازییه‌کانی به‌رده‌وامه‌‪.‬‬ ‫گ����روپ����‌ه چ����ه‌ک����داره‌ک����ان ک����‌ه ب��ی��ری‬ ‫جیابوونه‌وه‌یان هه‌ی‌ه ل‌ه هه‌رێم‌ه سنوورییه‌کان‬ ‫و شوێنی نیشته‌جێبوونی که‌مین‌ه قه‌ومیی ‌ه‬ ‫چاالکه‌کان‌ه و حه‌یده‌ر موسلحی ته‌نانه‌ت ل ‌ه‬ ‫وتاری خۆیدا‪ ،‬ئاشکرا باسی بێ‌هێزی خۆی‬ ‫کرد بۆ تێکۆشان ل‌ه به‌رامبه‌ر ئه‌م گروپان‌ه و‬ ‫گروپه‌کانی بره‌وده‌ری کریستیانی‪.‬‬ ‫ه��ۆک��ارێ��ک��ی ت��ر ل �‌ه ب���ه‌رده‌وام���ب���وون و‬ ‫زیادبوونی شه‌ڕی ده‌سه‌اڵت ل‌ه حکومه‌تی‬ ‫ئیسالمیدا ئه‌مه‌ی‌ه ک‌ه ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد و‬ ‫الیه‌نه‌که‌ی له‌و بڕوایه‌دان ک‌ه حکومه‌ت بۆ‬ ‫پارێزگاری خۆی ده‌بێ ل‌ه سمبول و دروشمی‬ ‫ئیسالمی و ئایینی خۆی که‌م بکاته‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫به‌شێکی گ�ه‌وره‌ی‪ ،‬که‌مکردنه‌وه‌ی بوونی‬ ‫رۆح��ان��ی ل �‌ه ده‌س��ه‌اڵت��ی و ب�ه‌ڕێ��وه‌ب��ردن��ی‬ ‫کاروباری واڵته‌‪ .‬ئه‌م الیه‌ن‌ه هه‌وڵ ده‌دات‬ ‫چ �ه‌م��ک �‌ه ن��اس��ی��ۆن��ال��ی��س��ت�ه‌ک��ان و گ��وای � ‌ه‬ ‫«مه‌کته‌بی ئێرانی» باڵو بکات و بڕوای‬ ‫وای �‌ه ک‌ه پسپۆران ده‌ت��وان��ن رێنمایی ئێران‬ ‫بکه‌ن ل‌ه دونیای مۆدێرندا ن‌ه رۆحانییه‌کان‪.‬‬ ‫ئه‌میر تاهیری ل‌ه کۆتایی هه‌ڵسه‌نگاندنی‬ ‫خۆیدا ده‌نووسێت ک‌ه مه‌حمود ئه‌حمه‌دی‬ ‫ن �ه‌ژاد له‌م پێناوه‌دا ده‌ب��ێ رۆحانییه‌کان ل ‌ه‬ ‫حکومه‌ت بنێت‌ه الو‌ه و ل‌ه ئاستی ده‌سه‌اڵت‬ ‫و ده‌ره‌تانی رێبه‌ری دینی که‌م بکاته‌وه‌‪ .‬بۆ‬ ‫ئه‌م مه‌به‌ست‌ه ده‌بێ داب و نه‌ریت و یاسایی‬ ‫هه‌نووکه‌یی ل‌ه کۆماری ئیسالمی بگۆڕێت‬ ‫و ب�‌ه جێگه‌ی رێ��ب�ه‌ری دی��ن��ی‪ ،‬س �ه‌رۆک‬ ‫کۆمار وه‌ک سه‌رۆکی ده‌سه‌اڵتداری به‌شی‬ ‫جێبه‌جێکار سه‌قامگیر بکات‪.‬‬ ‫م����ه‌س����ه‌ل����ه‌ی ح�����ه‌ی�����ده‌ر م��وس��ل��ح��ی‬ ‫نیشانیدا ک‌ه الیه‌نی ئه‌حمه‌دی ن��ه‌ژاد و‬ ‫ده‌وروب �ه‌ری رێبه‌ری دینی له‌م پێکدادانه‌دا‬ ‫خه‌نجەره‌کانیان ش��اردۆت �ه‌وه‌‪ .‬گ�ه‌ڕان�ه‌وه‌ی‬ ‫موسلحی بۆ وه‌زاره‌تی ئیتالعات دۆڕانێکی‬ ‫گه‌وره‌ی‌ه بۆ ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد به‌اڵم ل‌ه دۆخی‬ ‫الچوونی موسلحی‪ ،‬گۆرزێکی تری گه‌وره‌‬ ‫ل �‌ه ده‌س �ه‌اڵت �‌ه ره‌ه��اک��ان��ی رێ��ب �ه‌ری دینی‬ ‫ده‌که‌وێت‪.‬‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/2/5 - 2011/4/25‬‬

‫‪15‬‬

‫کورد له‌ میدیا‬ ‫جیهـا‌نـیـیه‌کاندا‬ ‫«با سه‌رۆک وه‌زیران حیساب‬ ‫بدات»‬ ‫ب�ه‌ره‌ی ره‌ن��ج‪ ،‬ئ��ازادی و دیموکراسی‬ ‫ک��ان��دی��د‌ه سه‌ربه‌خۆکانی ئیسته‌نبوڵ‬ ‫و س �ه‌رۆک��ای �ه‌ت��ی پ���ارت���ی ئ��اش��ت��ی و‬ ‫دی��م��وک��راس��ی ل�‌ه ش���اری ئیسته‌نبۆڵ‪،‬‬ ‫کۆبوونه‌وه‌یه‌کی راگه‌یاندنی هاوبه‌شیان‬ ‫رێک خست و ئه‌و قه‌یران‌ه سیاسییه‌ی‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌ر ب��ڕی��اری کۆمیسیۆنی ب��ااڵی‬ ‫هه‌ڵبژاردن هات‌ه ئاراوه‌‪ ،‬وه‌حشه‌ت پۆلیس‬ ‫و ئه‌و بنبه‌سته‌ی وا ده‌سه‌اڵتی ‪AKP‬‬ ‫دروستی کردبوو شه‌رمه‌زار کرد‪.‬‬ ‫له‌و لێدوانه‌دا داوای حیسابی ته‌واوی‬ ‫رووداوک���ان���ی ئ �ه‌م م���اوه‌ی دوای��ی��ان ل‌ه‬ ‫ئ �ه‌ردوغ��ان��ی س���ه‌رۆک وه‌زی����ران ک��رد‪.‬‬ ‫عه‌بدواڵ له‌وه‌ند توزه‌ل‪ ،‬سه‌باحه‌ت تونجه‌ل‪،‬‬ ‫سری سوره‌یا ئۆنده‌ر و مسته‌فا ئاوجی‪،‬‬ ‫کاندیده‌کانی به‌ره‌ی ره‌نج و دیموکراسی‬ ‫و ئ��ازادی ل‌ه ئیسته‌نبوڵ ئاماد‌ه بوون‪.‬‬ ‫ک��ان��دی��ده‌ک��ان وێ����رای س �ه‌ره‌خ��ۆش��ی ل‌ه‬ ‫بنه‌ماڵه‌ی (خه‌لیل ئیبراهیم)ی ته‌مه‌ن‬ ‫(‪ )17‬س��اڵ ک‌ه ب‌ه فیشه‌کی پۆلیس‬ ‫ژیانی له‌ده‌ست داب��وو‪ ،‬پرسیاریان کرد‪:‬‬ ‫«ل �‌ه س �ه‌رت��اس �ه‌ری قۆناغی قه‌یرانی‬ ‫سیاسیدا‪ ،‬ده‌سه‌اڵت ل‌ه کوێ بوو؟»‬

‫ناکۆکى هه‌رێم و به‌غدا له‌سه‌ر‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان‬ ‫ماڵپه‌ڕى (ازاع���‌ه ال��ع��راق الحر) ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫باڵو کردۆته‌وه‌‪ ،‬سه‌ره‌ڕاى ناکۆکى نێوان‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و حکومه‌تى ناوه‌ندى‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر گرێبه‌ستى ن���ه‌وت و ب��ودج�ه‌ى‬ ‫گشتى‪ ،‬ل‌ه ئێستادا ئه‌و ناکۆکیه‌ش هه‌ی‌ه‬ ‫ک‌ه هاوپه‌یمانى کوردستان رێگ‌ه ناده‌ن‬ ‫ده‌سته‌یه‌کى په‌رله‌مانى عێراق بچن‌ه هه‌رێم‬ ‫و ل‌ه روداوه‌کان بکۆڵنه‌وه‌‪.‬‬ ‫م��اڵ��پ�ه‌ره‌ک�‌ه نوسیویه‌تى‪ ،‬هاوپه‌یمانى‬ ‫کوردستان رێگر‌ه ل���ه‌وه‌ى‪ ،‬کۆمه‌ڵێک‬ ‫په‌رله‌مانتارى په‌رله‌مانى عێراق بچن‌ه‬ ‫هه‌رێمى کوردستان و ل‌ه روداوه‌ک��ان��ى‬ ‫سلێمانى و هه‌ولێر بکۆڵنه‌وه‌‪ ،‬ب‌ه تایبه‌تى‬ ‫روداوه‌کانى سلێمانى‪ ،‬ک‌ه رووبه‌ڕووبونه‌وه‌ى‬ ‫ل��ێ��ک�ه‌وت�ه‌و‌ه ل�ه‌ن��ێ��وان خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ران و‬ ‫هێزه‌کانى ئاسایش‪.‬‬ ‫ه����ه‌ر ل���‌ه راپ����ۆرت����ه‌ک����ه‌دا (م��وح��س��ی��ن‬ ‫سه‌عدون) ئه‌ندامى هاوپه‌یمانى کوردستان‬ ‫رای��گ �ه‌ی��ان��دووه‌‪ :‬س �ه‌ردان��ى ئ �ه‌و لیژنه‌ی‌ه‬ ‫ده‌بێت ب‌ه پرسکردن بێت‪ ،‬ئه‌وه‌شى وتووه‌‪:‬‬ ‫لێکۆڵینه‌و‌ه ل�‌ه رووداوه‌ک���ان���ى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان مافى ده‌س�ه‌اڵت��ى کوردیه‌‪،‬‬ ‫نه‌ک ده‌سه‌اڵتى ناوه‌ندى‪.‬‬

‫«له‌ژێر سایه‌ی تفه‌نگ و سه‌ربازدا‬ ‫کۆبونه‌و‌ه ناکرێت»‬ ‫دره‌نگانێکی ڕۆژی شه‌مم‌ه پاش‬ ‫کۆتایی هاتنی کۆبونه‌وه‌که‌یان‪ ،‬هه‌رسێ‬ ‫الی �ه‌ن �ه‌ک �ه‌ی ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن ل �‌ه هه‌رێمی‬ ‫کوردستانی ع��ێ��راق��دا ڕاگه‌یاندنێکی‬ ‫هاوبه‌شیان باڵو ک��رده‌وه‌‪ .‬ق��ادری حاجی‬ ‫عه‌لی ‪ ،‬ئه‌ندامی ب��ااڵی بزووتنه‌وه‌ی‬ ‫گ���ۆڕان ده‌ڵێت ئ�ه‌و ڕاگه‌یاندن‌ه خستن‌ه‬ ‫ڕووی دیدوبۆچونی هاوبه‌شی الیه‌نه‌کانی‬ ‫ئۆپزسیۆن‌ه له‌سه‌ر ڕووداوه‌کانی هه‌رێمه‌ک‌ه‬ ‫و ده‌شڵێت نابێت وه‌ک مه‌رج بۆ دیالۆگی‬ ‫نێوان ده‌سه‌اڵت و ئۆپۆزسیۆن لێی بڕوانرێت‪.‬‬ ‫ل �‌ه م��ی��ان�ه‌ی گ��ف��ت��وگ��ۆک�ه‌ی��دا ل�ه‌گ�ه‌ڵ‬ ‫هاوکارمان به‌ڵێن ساڵح ‪ ،‬قادری حاجی‬ ‫عه‌لی ده‌شڵێت هیوادار‌ه دیالۆگ بکرێت‬ ‫و ئه‌گه‌ر هات و دیالۆگیش نه‌کرا ئه‌وا‬ ‫ڕه‌وشه‌ک‌ه ڕووه‌و خراپتر ده‌ڕوات و ده‌شڵێت‬ ‫ئ�ه‌و هه‌موو هێز‌ه سه‌ربازی‌ه چ پێویست‬ ‫ده‌ک��ات بهێنرێن‌ه ناو ش��اری سلێمانی و‬ ‫ناوچه‌کانی سه‌ر ب‌ه پارێزگای سلێمانی‪.‬‬


‫بیروڕا‬

‫هۆشیارییه‌کانى خه‌ڵک له‌سه‌رده‌مى ب ‌ه سه‌ربازگه‌کردنى کۆمه‌ڵگه‌دا‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/2/52010/11/8‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫‪16‬‬

‫خالید عه‌بدولکه‌ریم‬

‫دواى سه‌رهه‌ڵدانى شه‌پۆلى ناڕه‌زایه‌تیه‌کان‬ ‫ل‌ه ن��اوچ�ه‌ک�ه‌دا دووب���ار‌ه ده‌وڵ �ه‌ت��ى پۆلیسى‬ ‫وه‌ک چه‌مک و پێکهات‌ه و مێژوو که‌وته‌و‌ه‬ ‫نێو راگ�ه‌ی��ان��دن�ه‌ک��ان��ى ئ��ه‌و واڵت���ان���ه‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫ناڕه‌زایه‌تیه‌کانى تیادا سه‌ریهه‌ڵدا‪ ،‬به‌تایبه‌تى‬ ‫ناڕه‌زایى ئۆپۆزسیۆن و خه‌ڵکى سه‌ربه‌خۆ ل ‌ه‬ ‫سیسته‌مى حکومه‌ته‌که‌یان‪ ،‬ئه‌مه‌ش وه‌ک‬ ‫ده‌رئه‌نجامى هه‌ڵسوکه‌وتى سه‌رۆک و ده‌زگا‬ ‫ده‌وڵه‌تیه‌کانى له‌گه‌ڵ هاواڵتیانى خۆیاندا ک ‌ه‬ ‫ب �ه‌زۆرى فۆرمێکى وه‌رگ��رت��وه‌‪ ،‬داهێنانێکى‬ ‫ن���وێ ده‌وڵ���ه‌ت���ى پۆلیسی‌ه ب��ۆ س �ه‌رک��وت‬ ‫ک��ردن و پێشێلکردنى مافه‌کانى مرۆڤ‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رچى هه‌ندێ له‌و شه‌پۆالن‌ه ده‌رئه‌نجامى‬ ‫باشى هه‌بوو و توانیان به‌رهه‌مى شۆڕش ‌ه‬ ‫سپیه‌کان ب �ه‌ڕووى ده‌س �ه‌اڵت و س �ه‌رۆک و‬ ‫ده‌وڵه‌ت‌ه پۆلیسه‌که‌یاندا به‌ده‌ستبهێنن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫زۆرى تر م��او‌ه له‌ڕێگاکه‌ى و هه‌ندێکیان‬ ‫ده‌س��ت��ی��ان��پ��ێ��ک��ردۆت�ه‌وه‌‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ش��ى چ����اوه‌ڕوان‬ ‫ده‌کرێت ب‌ه پێى بۆچونى چاودێرانى سیاسى‬

‫و به‌شێکى زۆر ل�‌ه سۆسیۆلۆجیسته‌کان داگیرکه‌ر و ئینقالبچین‪ ،‬ن‌ه میله‌تى ئێمه‌ش‬ ‫ده‌وڵه‌ت‌ه پۆلیسه‌کان بۆ ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ى ئه‌و شایه‌نى ئه‌وه‌ی‌ه به‌و شێوازان‌ه مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا‬ ‫شه‌پۆالن‌ه و له‌باربردن و سه‌رکوتکردنى ده‌نگى بکرێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م بڕوا و لێدوان و دروشمانه‌‬ ‫ناڕه‌زایه‌تیه‌کان شێوازى نوێتر به‌کاربهێنن ته‌نها ل‌ه په‌ناو پاسارى که‌ناڵى راگه‌یاندنه‌کان‬ ‫به‌تایبه‌ت دواى ئه‌وه‌ى بۆیان ئاشکرابوو ئه‌وه‌ى و رۆژن��ام�ه‌ک��ان��دا م��ان �ه‌و‌ه و به‌پێچه‌وانه‌و‌ه‬ ‫لیبیاش به‌ره‌و ئاوابون ده‌چێت و ئه‌زمونیکى ک��اری��گ �ه‌رى و ش��وێ��ن �ه‌وارى روداوه‌ک������ان و‬ ‫تاڵترى دیکتاتۆریه‌تى پێشکه‌شى جیهان ج��ۆرى هه‌ڵسوکه‌وتکردن له‌گه‌ڵیاندا ئه‌و‌ه‬ ‫کرد‪ ،‬ئه‌وه‌ى ک‌ه شاره‌زایان چاوه‌ڕێى ده‌که‌ن سه‌لما ب��ۆ ه��اواڵت��ى واق��ی��ع شتیکى ت��ر‌ه و‬ ‫حه‌تمیه‌تى گه‌یشتنى گ �ه‌الن��ى ن��اڕازی��ی� ‌ه دروشم و لێدوانه‌کان شتیکى ترن‪ ،‬ئه‌مه‌ش ‌ه‬ ‫ب �‌ه ده‌س��ت��ک�ه‌وت�ه‌ک��ان��ی��ان‪ ،‬ب���ه‌اڵم هۆشیارى وایکرد شێوازه‌کانى ترى ده‌وڵه‌تى پۆلیسى‬ ‫چینه‌کانى کۆمه‌ڵگ‌ه رۆڵى گه‌ور‌ه ده‌بینیت ل‌ه کوردستاندا بچێت‌ه پێشه‌و‌ه و شێوازى تر‬ ‫ل‌ه چۆنێتى روبه‌ڕوبونه‌و‌ه و پیالنه‌کانى ئه‌و وه‌ربگرێت ک‌ه ل‌ه ده‌وڵه‌ته‌کانى تردا هێشتا‬ ‫ده‌وڵه‌ت‌ه پۆلیسیان‌ه بۆ ئ �ه‌وه‌ى ب‌ه که‌مترین نه‌بینراون و هێشتا به‌کارنه‌هێنراون‪ ،‬راست‌ه الى‬ ‫ئه‌وان ژماره‌ى کوژرا و هه‌ڵکشاو‌ه و له‌هه‌ندێ‬ ‫زیانى رۆحى ده‌ربنرێن بۆ نێو مێژوو‪.‬‬ ‫تایبه‌مه‌ندییه‌کانى ده‌وڵه‌تى پۆلیسى به‌هۆى واڵت��ی ت��ردا بووه‌ت‌ه مه‌یدانى جه‌نگى نێوان‬ ‫بااڵبوونى هۆشیارى تاکى کوردى و زۆرینه‌ى دووب �ه‌ره‌‪ ،‬میلله‌ت و که‌تیب‌ه سه‌ربازیه‌کانى‬ ‫چینه‌کانیه‌و‌ه له‌سه‌ره‌تاى گه‌یشتنى شه‌پۆلى سه‌رۆک و ده‌ستوپێوه‌نده‌کانیان‪.‬‬ ‫ب‌ه سه‌ربازگه‌کردن رێگ‌ه ل‌ه هۆشیارى‬ ‫ناڕه‌زایه‌تیه‌کان بۆ کوردستان‪ ،‬که‌وت‌ه به‌رباس‬ ‫و نمون‌ه و به‌راوردکردنى سیسته‌مه‌کانه‌وه‌‪ ،‬ده‌گرێت؟‬ ‫به‌شێکى زۆرى سه‌رهه‌ڵدانى ناڕه‌زایه‌تیه‌کانى‬ ‫هه‌ندێک پێیانووابوو سیسته‌مى حکومڕانى‬ ‫ل �‌ه ک��وردس��ت��ان��دا ل �‌ه تایبه‌تمه‌ندیه‌کانى کوردستان ل‌ه ئه‌زمونى حوکمى ک��وردى و‬ ‫ده‌وڵه‌تى پۆلیسى ناوچه‌که‌دا یه‌کده‌گرنه‌و‌ه ش��ێ��وازى ک��ارگ��ێ��ڕى و سیسته‌مى ئیدارى‬ ‫و جیاوازیه‌کانیشیان ئه‌وه‌ی‌ه هێشتا خه‌ڵکى و ج����ۆرى ده‌زگ�����ا خ��زم �ه‌ت��گ��وزاری��ی �ه‌ک��ان‬ ‫ک���وردس���ت���ان ب �ه‌وش��ێ��وه‌ی �‌ه ل���ه‌م ده‌س���ه‌اڵت��� ‌ه ناگه‌ڕێته‌و‌ه بۆ سه‌رهه‌ڵدانى شۆڕشى سپى‬ ‫تێنه‌گه‌یشتو‌ه تا یه‌کسانیان بکات به‌و ده‌وڵه‌ت و ناتوندوتیژى له‌ناوچه‌که‌دا‪ ،‬به‌ڵکو له‌دواى‬ ‫و سیسته‌مانه‌‪ ،‬ئه‌گینا ه�ه‌م��ان فۆرمن‪ ،‬رووخ��ان��ى رژێمى به‌عسه‌و‌ه ده‌ستپێکردوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم حوکمڕان و کارێزماکانى سیسته‌مى ده‌ی��ان خۆپیشاندان ل‌ه شاروشارۆچکه‌کانى‬ ‫ک��ارگ��ێ��ڕى و س��ی��اس��ى ل��‌ه ک��وردس��ت��ان��دا کوردستان له‌ڕابردوودا باشترین گه‌واهین بۆ‬ ‫ئه‌مه‌یان ره‌تده‌کرده‌و‌ه و زۆر جاریش له‌یه‌الن ره‌خسان و رێگه‌خۆشکردنى ده‌سه‌اڵتى سیاسى‬ ‫سه‌رۆکایه‌تیه‌کانى هه‌رێمه‌و‌ه ئه‌و به‌راورد‌ه ب ‌ه بۆ توڕه‌بونێکى ک‌ه ب���ه‌رده‌وام به‌رزده‌بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ناشایست‌ه و ناماقوڵ وه‌سف ده‌کرا و ناوه‌رۆکى ک��اره‌س��ات��ی��ش ئ �ه‌وه‌ی �‌ه ب�����ه‌رده‌وام ده‌س���ه‌اڵت‬ ‫وه‌اڵمه‌که‌یان ئه‌وه‌بوو ن‌ه ئێم‌ه که‌سانێکى ب�ه‌ه�ه‌ن��اس�ه‌ى ش���ه‌ڕى ن��اوخ��ۆ و په‌نابردنى‬

‫پۆلیسیانه‌و‌ه ب����ه‌ره‌وڕوى ئ �ه‌و ناڕه‌زایه‌تیان ‌ه‬ ‫چ���وو‌ه ک �‌ه ده‌رئ�ه‌ن��ج��ام��ى خ��راپ��ى ب��ۆ خۆى‬ ‫لێکه‌وتۆته‌وه‌‪ .‬ده‌کرێت لێره‌و‌ه بپرسین دواى‬ ‫حه‌ڤده‌ى شوبات تاک‌ه وه‌اڵم ده‌سه‌اڵت به‌فیعلى‬ ‫هه‌یبێت بۆ وه‌اڵمى خه‌ڵکى ناڕازى و ته‌نانه‌ت‬ ‫ئۆپۆزسیۆنیش جگ‌ه ل‌ه وه‌اڵم��ى پۆلیسى‬ ‫و هه‌وڵدانى بۆ شێوازه‌کانى سه‌رکوتکردن‬ ‫هیچى ترى پێبووه‌؟ ئایا ده‌سه‌اڵت پرسیوویه‌تى‬ ‫بۆچى ئه‌م ناڕه‌زایه‌تیان‌ه سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن؟ یان‬ ‫ته‌نها پشتى به‌ستو‌ه ب‌ه کۆمه‌ڵێک کاتیبى‬ ‫خ��ۆى شیکارى ئ�ه‌و شه‌پۆالنه‌ى بۆ بکات‬ ‫ک �‌ه به‌شێکى گ����ه‌وره‌ن ل �‌ه هه‌ڵگیرسان و‬ ‫ڕێگه‌خۆشکردن و به‌نزینى ش�ه‌ڕى ناوخۆن‬ ‫له‌سااڵنى ڕاب��ردودا؟ ئه‌گه‌ر ده‌سه‌اڵت ته‌نها‬ ‫کارى ئه‌وه‌بێت گوێ له‌وان‌ه بگرێت و خه‌ڵکى‬ ‫ناڕازى ده‌ستى تێکده‌ر و تیرۆریست و نه‌زان‬ ‫و ده‌ستله‌پشت و ‪...‬هتد بن ئه‌وا ئاسانترین‬ ‫کار‌ه بیکات و هیچى تێناچێت ته‌نها سه‌رف‬ ‫کردنى مه‌بله‌غێک و خستن‌ه سه‌رپشتى‬ ‫چه‌ند شاش‌ه و رۆژنامه‌یه‌ک بۆ کۆمه‌ڵێک‬ ‫ل‌ه کاتیبه‌کانى ک‌ه پێشتر باسمان لێوه‌کرد‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم قورسترین ک��ار ک�‌ه ده‌ب��ێ��ت بیکات‬ ‫وه‌ک ئه‌رکێکى ئه‌خالقى ک‌ه زۆرجار خۆیان‬ ‫باسی لێوه‌ده‌که‌ن و ئه‌وان گرێدراوى خه‌باتى‬ ‫شۆڕشگێڕین و هه‌میش وه‌ک ئه‌رکێکى‬ ‫ی��اس��ای��ى و ده‌س���ت���ورى ک��‌ه ح��ک��وم��ڕان��ن‪،‬‬ ‫تێگه‌یشتن بااڵبوونى هۆشیارى تاکه‌کان‬ ‫له‌پێناو کۆمه‌ڵگه‌یه‌کى زیندوو و ناتوندوتیژدا‬ ‫سه‌ریهه‌ڵداو‌ه و هیچ هێز و فه‌وجێکى سه‌ربازى‬ ‫و حه‌ره‌س جمهورى ل‌ه هه‌رکوێیه‌که‌و‌ه بیهێنن‬ ‫ناتوانێت رێگ‌ه ل�ه‌و هۆشیاری‌ه بگیردرێت‬ ‫ته‌نها رێکخستن و به‌پیرییه‌و‌ه چوون و سوود‬

‫ئیسرائیل «ده‌وڵه‌تى کوردستان» داده‌مه‌زرێنێت‬ ‫(گۆڕان و هاوپشته‌کانى هه‌ڵه‌یان کرد)‬

‫فه‌ره‌یدون بێوار‬ ‫له‌سه‌ره‌تاى ساڵدا‪ ،‬گۆڤارێکى ئه‌وروپی‬ ‫ناوى (‪ )10‬نه‌ته‌و‌ه و هه‌رێمى بێ ده‌وڵه‌تى‬ ‫ب�ڵ�اوک���رده‌وه‌‪ ،‬ک �‌ه ب���ه‌م نزیکان‌ه ده‌وڵ �ه‌ت��ى‬ ‫سه‌ربه‌خۆیی خۆیان راده‌گه‌یه‌نن‪ ،‬کوردستان‬ ‫ل‌ه ریزبه‌ندى حه‌وته‌مدا بوو‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌پێی‬ ‫سه‌رچاوه‌ى ماڵپه‌رى (تابناک)ى ئێرانى و‬ ‫هه‌ندێک ل‌ه سیاسه‌توانان و رۆژنامه‌کانى‬ ‫ئیسرائیل به‌تایبه‌تى رۆژنامه‌ى (هائارێستى‌)‬ ‫ئاماژه‌یان به‌و‌ه داوه‌‪ ،‬ک‌ه دواى سه‌رکه‌وتنى‬ ‫راپه‌ڕینه‌کانى ناوچه‌ى رۆژه�ه‌اڵت��ى ناوین‬ ‫به‌تایبه‌تى واڵت‌ه عه‌ره‌بییه‌کان‪ ،‬کۆمه‌ڵێک‬ ‫واڵتى تاز‌ه دێن‌ه دامه‌زراند‪ ،‬له‌وان‌ه دامه‌زراندنى‬ ‫ده‌وڵه‌تى سه‌ربه‌خۆی کوردستان و راگه‌یاندنى‬ ‫ده‌وڵه‌تى فه‌له‌ستینی‪ .‬هه‌روه‌ها ئاماژه‌شیان‬ ‫ب‌ه دابه‌شبوون و که‌رتبوونى هه‌ندێک واڵت‬ ‫کردوو‌ه و پێشبینى ده‌که‌ن (‪ 5‬تا ‪ )10‬ده‌وڵه‌تى‬ ‫تاز‌ه له‌ناوچه‌که‌دا بێت‌ه دامه‌زراندن‪ ،‬پێیانوای ‌ه‬ ‫ن�ه‌خ��ش�ه‌ى ج��وگ��راف��ى ه�ه‌ن��دێ��ک واڵت��ی��ش‬ ‫گۆڕانکارى به‌سه‌ردادێت و ده‌کرێن ب‌ه چه‌ند‬ ‫ده‌وڵه‌ت و هه‌رێمێکى نه‌ته‌وه‌یی ومه‌زهه‌بییه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌وان‌ه سعودیی‌ه و سوریا و یه‌مه‌ن و ئیماراتى‬ ‫یه‌کگرتووى عه‌ره‌بی‪ ،‬ئه‌مه‌ش جێبه‌جێکردنى‬ ‫ه��ه‌م��ان ن �ه‌خ��ش �ه‌ى رۆژه���ه‌اڵت���ى گ����ه‌وره‌ى‬ ‫ناوه‌ڕاست‌ه ک‌ه له‌مێژ‌ه ئه‌مریکا نه‌خشه‌ى بۆ‬ ‫کێشاوه‌‪ ،‬له‌و نه‌خشه‌یه‌شدا ئاماژ‌ه ب‌ه ده‌وڵه‌تى‬ ‫یه‌کگرتووى کوردستانى گه‌ور‌ه کراوه‌‪.‬‬ ‫ساڵى (‪ ،)2011‬ده‌ستپێکى گۆڕانکارى و‬ ‫وه‌چه‌رخانێکى نوێی‌ه ل‌ه سیسته‌مى سیاسی‬ ‫ناوچه‌که‌دا‪ ،‬به‌تایبه‌تى واڵتانى عه‌ره‌بی‪.‬‬ ‫س �ه‌ره‌ت��ا ل�‌ه «ب��اش��ورى س����ودان»ه‌و‌ه ده‌ستى‬ ‫پ��ێ��ک��رد‪ ،‬ب�ه‌خ�ه‌ب��ات��ى م �ه‌ده‌ن��ى و له‌رێگه‌ى‬ ‫سندوقه‌کانى ده‌نگانه‌وه‌‪ ،‬به‌پێی راپرسییه‌کى‬ ‫س�ه‌رت��اس�ه‌رى (‪ ،)2011\1\9‬شه‌رعییه‌تى‬ ‫ده‌وڵه‌تى سه‌ربه‌خۆییان وه‌رگرت‪.‬‬ ‫ئه‌و شه‌پۆل‌ه خۆپیشاندان‌ه جه‌ماوه‌رییانه‌ى‬ ‫ک �‌ه ل�ه‌ت��ون��س و میسر و دوات����ر زۆرێ��ک‬ ‫ل �ه‌واڵت �‌ه عه‌ره‌بییه‌کانى گ��رت �ه‌و‌ه له‌پێناو‬ ‫گ��ۆڕان��ێ��ک��ى ری��ش��ه‌ی��ی ل���‌ه سیسته‌مى‬ ‫حکومڕانى له‌ناوچه‌که‌دا‪ ،‬هه‌ڵبه‌ت کورد و‬ ‫هه‌رێمى کوردستانیش ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى بازنه‌ى ئه‌و‬ ‫گۆڕانکارییانه‌دا نییه‌‪ ،‬به‌اڵم چۆنێتى سود‬ ‫وه‌رگرتن له‌و ده‌رفه‌ت و ئه‌زموونانه‌‪ ،‬جێی باس‬ ‫و خواسته‌‪.‬‬ ‫له‌کوردستانیخۆشماندا‪،‬حزبی«بزوتنه‌وه‌ى‬ ‫گۆڕان» که‌وت‌ه ژێر کاریگه‌رى خۆپیشاندان‬ ‫و گۆڕانکارییه‌کانى واڵت�‌ه عه‌ره‌بییه‌کان‪،‬‬

‫بۆی‌ه ئه‌م حزبه‌ش له‌رێگه‌ى به‌یانێکى «حه‌وت‬ ‫خاڵ»ییه‌و‌ه (‪ ،)2011\1\29‬هه‌مان ئه‌زمون‬ ‫و داواک��ارى خۆپیشانده‌رانى واڵتى عه‌ره‌بی‬ ‫کۆپی ک��رده‌وه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تى داواکارییه‌کانى‬ ‫ه �ه‌ڵ��وه‌ش��ان �ه‌وه‌ى حکومه‌ت و پ �ه‌رل �ه‌م��ان و‬ ‫هه‌ڵبژاردنى پێشوه‌خته‌‪ ،‬ب�ه‌م�ه‌ش هه‌رێمى‬ ‫تووشی قه‌یرانێکى ناوخۆیی کرد‪.‬‬ ‫ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر حکومه‌تیش هه‌ڵوه‌شێته‌و‌ه‬ ‫و هه‌ڵبژاردنى پێشوه‌خته‌ش بکرێت‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫دڵنیام ل �ه‌دواج��اردا ه�ه‌ر یه‌کێتى و پارتى‬ ‫حکومه‌ت پێکدێننه‌وه‌‪ ،‬ئه‌ویش ب‌ه هاوپه‌یمانى‬ ‫کردن له‌گه‌ڵ الیه‌نه‌کانى (‪ )11‬کورسیی ‌ه‬ ‫کۆتاکه‌ى په‌رله‌مان‪ .‬که‌وات‌ه هه‌ڵبژاردنه‌و‌ه‬ ‫شتێکى ئه‌وتۆ ل‌ه واقیعه‌ک‌ه ناگۆڕێت‪.‬‬ ‫پێموای‌ه گۆڕان و هاوپشته‌کانى‪ ،‬به‌م کاره‌یان‬ ‫ئومێدى راگه‌یاندنى ده‌وڵ�ه‌ت��ى سه‌ربه‌خۆی‬ ‫کوردیان ل‌ه هه‌رێمه‌که‌مان بۆ چه‌ند ساڵێکى‬ ‫تر دواخ��س��ت‪ .‬چونک‌ه ه�ه‌ر (‪ 20‬ی��ان ‪)30‬‬ ‫س��اڵ جارێک گۆڕانکارى و قۆناغێکى‬ ‫نوێ له‌جیهان دێت‌ه ئاراو‌ه و ده‌رفه‌ت بۆ نه‌ته‌و‌ه‬ ‫بێ ده‌وڵ���ه‌ت و ژێ��ر ده‌سته‌کان ده‌ره‌خسێت‪،‬‬ ‫ئێم‌ه ئه‌مجاره‌ش ئه‌م ده‌رفه‌ته‌مان له‌ده‌ستدا‪،‬‬ ‫به‌هۆی ملمالنێی ناوخۆیی حزبه‌کان له‌گه‌ڵ‬ ‫یه‌کترى‪.‬‬

‫له‌بری ئه‌وه‌ى ئه‌م حزب‌ه هه‌مان ئه‌زموونى گۆڕانکاریانه‌ى ناوچه‌ک‌ه وه‌رگرتبا‪( ،‬هه‌ر‬ ‫روخ��ان��دن��ى حکومه‌ت و ش��ۆڕش��ی تونس وه‌ک��و چۆن ک��ورد ل‌ه ‪ 1991‬له‌به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫و میسر کۆپی ب��ک��ات�ه‌وه‌‪ ،‬ده‌ب���ا ئه‌زمون ‌ه خۆی سودى له‌گۆڕانکارییه‌کانى ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫دیموکراسییه‌که‌ى باشورى سودانى کۆپی وه‌رگ��رت)‪ ،‬ئه‌مه‌ش ده‌بوو‌ه پاڵپشتییه‌ک بۆ‬ ‫کردابا و سودى له‌و گۆڕانکاریان‌ه وه‌رگرتبا پارچه‌کانى ت��ری کوردستانیى تورکیا و‬ ‫ل‌ه پێناو کارکردن و راگه‌یاندنى ده‌وڵه‌تى ئێران و سوریا‪ ،‬به‌تایبه‌تى ک‌ه خۆپیشاندانیش‬ ‫کوردى‪.‬‬ ‫ل‌ه کوردستانى سوریا ده‌ستی پێکردوو‌ه و‬ ‫ب�ه‌رده‌وام��ى خۆپیشاندانه‌کانى پارێزگاى له‌تورکیاش جۆرێک له‌رێپێوانى ناڕه‌زایی‬ ‫سلێمانى و ده‌وروبه‌رى و جڵه‌وگرتنى له‌الیه‌ن و م �ه‌ده‌ن��ى ل �ه‌الی �ه‌ن حزب‌ه کوردییه‌کانه‌و‌ه‬ ‫ئۆپۆزسیۆنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و دڵنیاییه‌ى دای‌ه واڵتانى له‌ئارادایه‌‪ .‬ره‌نگ‌ه ل‌ه داهاتوویه‌کی نزیکیشدا‬ ‫دراوسێ (ئێران و تورکیا و سوریا) ته‌نانه‌ت هه‌مان شه‌پۆل کوردستانى ئێرانیش بگرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫عێراق و ناوچه‌که‌ش‪ ،‬ک‌ه هه‌رێمى کوردستان‬ ‫س�ه‌رک��رده‌ک��ان��ى حزب‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کان‬ ‫و حزبه‌کانى‪ ،‬مه‌یلى جیابوونه‌وه‌و سه‌ربه‌خۆییان هه‌میش‌ه گله‌یی و ره‌خنه‌ى ئه‌و‌ه له‌یه‌کێتى‬ ‫نییه‌‪ .‬ه �ه‌ر چ �ه‌ن��د‌ه وه‌اڵم���ى ب��ێ ک��رده‌ی��ی و پارتى ده‌گ��رن ک‌ه به‌بیانووى کۆمه‌ڵێک‬ ‫حکومه‌ت هۆکارێک‌ه ل�ه‌ب�ه‌رده‌وام��ی��دان��ى پاساو و هۆکار‪ ،‬ده‌رفه‌تى زێرینیان له‌ده‌ستداوه‌‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان‪.‬‬ ‫بۆ راگه‌یاندنى ده‌وڵه‌تى کوردى‪ ،‬به‌تایبه‌تى ل ‌ه‬ ‫ل �ه‌م ک��ات �ه‌دا‪ ،‬ک�‌ه واڵت��ان��ى ناوچه‌ک‌ه و راپه‌ڕینى (‪ )1991‬و ئازاد کردنى عێراق له‌‬ ‫دراوسێکانى هه‌رێم ب‌ه کێش‌ه ناوخۆییه‌کانى (‪ ،)2003‬که‌چی له‌ئێستاشدا سه‌رکرده‌کانى‬ ‫خۆیانه‌و‌ه سه‌رقاڵن و رووب���ه‌رووى ناڕه‌زایی ئۆپۆزسیۆن هه‌مان پاساوه‌کانى بیست ساڵ‬ ‫جه‌ماوه‌رى و گۆڕانى ریشه‌یی له‌سیسته‌مى له‌مه‌وپێشی یه‌کێتى و پارتى دوبار‌ه ده‌که‌نه‌و‌ه‬ ‫سیاسی ب��وون �ه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬ب��زوت��ن�ه‌وه‌ى گ���ۆڕان و و پێیانوای‌ه ک �‌ه ج���ارێ ک��ات��ى ن�ه‌ه��ات��وو‌ه‬ ‫هاوپشته‌کانیشی*‪ ،‬ج��ی��اواز له‌یه‌کێتى و و ره‌وش �ه‌ک �‌ه ل �ه‌ب��ار نییه‌‪ ،‬ک �‌ه م��ن پێوای ‌ه‬ ‫پ��ارت��ى‪ ،‬ده‌ب���ا داواى راگ�ه‌ی��ان��دن��ى ده‌وڵ�ه‌ت��ى پێچه‌وانه‌که‌ى راسته‌‪ ،‬چونک‌ه له‌م کاته‌دا هه‌م‬ ‫کوردیان بکردای‌ه و سودیان له‌و ده‌رف�ه‌ت و له‌رووى ناوخۆیی کوردستانه‌وه‌‪ ،‬چی له‌رووى‬

‫و سه‌دام و موباره‌ک و قه‌زافى و سه‌دانى تر؟‬ ‫وه‌رگرتن نه‌بێت ک‌ه کۆتایى پێدنێت‪.‬‬ ‫ئه‌ى ئه‌وانه‌ى ک‌ه وه‌اڵمێکى ته‌ندروستیانه‌ى‬ ‫سه‌رچاوه‌کانى هۆشیاربونه‌وه‌ى خه‌ڵک‬ ‫چین؟ ئایا ده‌ستى ده‌ره‌کى و هێزى بێگانه‌ن؟! دایه‌و‌ه بۆ گه‌شه‌کردنى هۆشى هاواڵتیانیان ب ‌ه‬ ‫دی��ک��ارت��ى زان����اى ه��ۆڵ �ه‌ن��دى ل �ه‌س �ه‌ده‌ى گۆڕین و چاکسازیکردن و هاوبه‌شیکردنى‬ ‫حه‌ڤده‌هه‌مه‌و‌ه پرسیوویه‌تى‪ ،‬ئایا هۆشیارى و خه‌ڵکى ل‌ه به‌شدارى سیاسى و بیناکردنى‬ ‫ب‌ه ئاگابوون‪ ،‬ره‌هه‌ندێکى مادى هه‌یه‌؟ یان کۆمه‌ڵگ‌ه و سیسته‌مه‌کانى تر؟ ئایا ئه‌مان ‌ه‬ ‫نامادى تر؟ ئایا هۆشیارى و ب‌ه ئاگابوون روخان یان ده‌ڕوخێن‪ ،‬ده‌سه‌اڵتێک ل‌ه ئه‌نجامى‬ ‫ره‌فتاره‌کانمان ده‌جوڵێنى و دڵمان وه‌گ�ه‌ڕ هۆشیاربونه‌وه‌ى هاواڵتى ل‌ه دونیاو پێشکه‌وتن‬ ‫ده‌خات؟ ئایا هۆشیارى رۆڵێکى سه‌ره‌کى و و زانسته‌و‌ه بینابکرێت خۆى ده‌یڕۆخێنێت؟‬ ‫ک��ات��ى ئ���ه‌و‌ه ه��ات��وو‌ه ده‌س����ه‌اڵت����داران ل ‌ه‬ ‫ناوه‌ندى هه‌ی‌ه بۆ گه‌یشتن‌ه ئامانجه‌کانمان‪،‬‬ ‫ئایا ده‌مانگه‌یه‌نێت‌ه ئه‌وشته‌ى حه‌زى لێده‌که‌ین کوردستاندا ئه‌و‌ه بزانن ب‌ه سه‌ربازگ‌ه کردن‬ ‫ل‌ه ژیانى رۆژانه‌ماندا بۆ خۆشگوزه‌رانى و و دی��م �ه‌ن��ى وه‌اڵم����دان����ه‌وه‌ى ده‌س�����ه‌اڵت بۆ‬ ‫خۆپیشانده‌ران ئه‌وه‌نده‌ى تر ب‌ه ئاگایى دێنێت بیر‬ ‫به‌رده‌وامبونمان له‌ژیان؟‬ ‫ده‌کرێ لێره‌دا ئێم���ه بپرسین ئایا دیکارت ل‌ه شتى جوانتر و ده‌سه‌اڵتێکى باشتر بکاته‌و‌ه‬ ‫هه‌ر له‌خۆیه‌و‌ه ئه‌و پرسیارانه‌ى وروژان���دوه‌‪ ،‬نه‌ک کپى بکاته‌وه‌‪ ،‬چونک‌ه سه‌رچاوه‌کانى‬ ‫ئه‌ى بۆچى نه‌یوتو‌ه ئ �ه‌وه‌ى بیرى ک��رده‌و‌ه و ب‌ه ئاگاکردنه‌وه‌ى هاواڵتى کوردى ل‌ه ژیانى‬ ‫تێڕاما له‌خۆى و ده‌وروب���ه‌رى و جۆرى ژیان پێشکه‌وتن و خۆشگوزه‌رانى و رێزگرتن و‬ ‫و سیسته‌مى رێکخستى ژیانى رۆژانه‌ى ک ‌ه پاراستنى مافه‌کانى وه‌ک مرۆڤ‪ ،‬به‌رده‌وام‬ ‫ده‌وڵه‌ت رێکى ده‌خات هۆشیاربوویه‌و‌ه و ئینجا زۆر ده‌بن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ى ئاواده‌بێت و ده‌ڕوات و‬ ‫ن��اڕازى بوو‪ ،‬هێز ببه‌ن‌ه سه‌رى و سه‌رکوتى ده‌بێت‌ه مێژوویه‌کى تاڵ ته‌نها ده‌وڵه‌تى پۆلیسى‬ ‫بکه‌ن و زیندانه‌کانى پێپیشانبده‌ن و سوکایه‌تى و سه‌ربازى سه‌رکوتکه‌ره‌‪.‬‬ ‫ب‌ه که‌رامه‌تى بکه‌ن؟‬ ‫ئایا چه‌ند هێز له‌دونیادا وه‌ه��ای��ان کرد‬ ‫کاتێک خه‌ڵک هۆشیاربوویه‌و‌ه پرسى‪،‬‬ ‫ده‌وڵه‌ت و ده‌زگاکانى ده‌بێت ئه‌منى فکرى‬ ‫و جه‌سه‌دى و رۆحى بۆ ئێم‌ه دابین بکات‪،‬‬ ‫ده‌بێت ده‌وڵه‌ت رێز ل‌ه بۆچون‌ه تاکه‌که‌سیى‬ ‫و گ��ش��ت��ى و ئ��ای��ن��ى و س��ی��اس��ی�ه‌ک��ان��م��ان‬ ‫بگرێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم وه‌اڵم��ى ده‌وڵه‌ت‌ه پۆلیسى و‬ ‫سه‌ربازییه‌کان ته‌نها سه‌رکوتکردن و له‌ناوبردن‬ ‫و که‌رامه‌ت شکاندنى مرۆڤه‌کان بوو‪ ،‬ئه‌ى‬ ‫ئه‌وان‌ه چاره‌نوسیان چی لێهات هه‌ر ل‌ه ستالین‬

‫چاوه‌ڕوانى‬

‫چی ده‌که‌ن؟!‬

‫کۆمه‌اڵیه‌تی و حکومڕانییه‌و‌ه ئاماده‌گی و‬ ‫پاڵپشتى هه‌یه‌‪ ،‬هه‌م ل�ه‌رووى نێوده‌وڵه‌تیشه‌و‌ه‬ ‫پاڵپشتى و هاوکارى بۆ گۆڕانکارییه‌کانى‬ ‫ناوچه‌ک‌ه له‌ئارادای‌ه و جۆر‌ه کۆده‌نگى و‬ ‫دانپێدانانى نێوده‌وڵه‌تی هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ب��ۆی�‌ه ده‌ک����رێ داواک��اری��ی �ه‌ک��ان��ی��ان ل ‌ه‬ ‫ه���ه‌ڵ���وه‌ش���ان���ه‌وه‌ى ح��ک��وم �ه‌ت ب��گ��ۆڕدرێ��ت‬ ‫به‌راگه‌یاندنى ده‌وڵ �ه‌ت��ى ک���وردى و فشار‬ ‫خستن‌ه سه‌ر پارتى و یه‌کێتى ب‌ه کشانه‌وى‬ ‫نوێنه‌رانى کورد له‌به‌غدا‪ .‬ئه‌مه‌ش واده‌کات‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان ل‌ه بازنه‌یه‌کى دیاریکراوى‬ ‫نیمچ‌ه حزبیی و گروپییه‌و‌ه بگۆڕدرێت بۆ‬ ‫خۆپشاندانى جه‌ماوه‌رى و سه‌رتاسه‌رى‪.‬‬ ‫* هاوپشته‌کان‪ ،‬مه‌به‌ستم ل‌ه کۆمه‌ڵی‬ ‫ئیسالمى و ی�ه‌ک��گ��رت��ووى ئیسسالمییه‌‪،‬‬ ‫سه‌ره‌تا ئ�ه‌م دوو حزب‌ه له‌گه‌ڵ به‌یانه‌که‌ى‬ ‫گ��ۆڕان نه‌بوون‪ ،‬به‌تایبه‌تى هه‌ر دوو خاڵى‬ ‫هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ى حکومه‌ت و په‌رله‌مان‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫هاوسۆز و را بوون له‌گه‌ڵ یه‌کێتى و پارتى‬ ‫له‌پێناو مانه‌و‌ه و پاراستنى ئه‌زمونه‌ک‌ه و دام‬ ‫و ده‌زگا شه‌رعییه‌کان‪ ،‬که‌چی دواتر که‌وتن ‌ه‬ ‫ژێ��ر ک��اری��گ �ه‌رى سیاسه‌ت و به‌یانه‌که‌ى‬ ‫ب��زوت��ن �ه‌وه‌ى گ���ۆڕان‪ ،‬ئێستا کوردستانیان‬ ‫به‌سه‌ر دووب���ه‌ره‌ى حزبه‌کانى ئۆپۆزسیۆن و‬ ‫حزبه‌کانى حوکمڕان دابه‌شکردووه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫وایکردوو‌ه ک‌ه پێوه‌ندییه‌کانى نێوان تاک و‬ ‫حزب تاز‌ه و تۆختر بکرێته‌و‌ه له‌پێناو مانه‌وه‌ى‬ ‫حزب و سه‌رکه‌وتنى حزب له‌الی هه‌ر دوو‬ ‫به‌ره‌‪ .‬به‌تایبه‌تى دواى ئه‌وه‌ى ک‌ه یه‌کێتى و‬ ‫پارتى هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ى حکومه‌تیان ره‌تکردوه‌‪،‬‬ ‫چاوه‌ڕێی دابه‌شبوون و ئاڵۆزى زێتر ده‌کرێت‪.‬‬

‫شین‌بوونى نائومێدى‬

‫بااڵنسى داخوازییه‌کان به‌رزتر ده‌کاته‌وه‌‬ ‫ساالر توتمانى‬

‫کاتێک ب��اس ل‌ه شین بونى نائومێدى‬ ‫ده‌که‌ین‪ ،‬هه‌ڵ‌ه نابین ئه‌گه‌ر باس ل‌ه شین‬ ‫بونى توندوتیژیش بکه‌ین‪ ،‬چونک‌ه کاتێک‬ ‫نائومێدى ره‌گ داده‌کوتێت و په‌ل ده‌هاوێت‬ ‫ئ �ه‌وا گومانى تێدا نیی‌ه ک�‌ه توندوتیژى‬ ‫به‌رهه‌م دێنێت و جگ‌ه ل‌ه توندوتیژى شتێکى‬ ‫دیکه‌مان پێ نابه‌خشێت بۆ لێکردنه‌و‌ه و‬ ‫چنینه‌وه‌ى‪.‬‬ ‫کۆمه‌ڵگاى باشورى کوردستان ل‌ه ئێستادا‬ ‫و ل‌ه ژێ��ر سایه‌ی ئ�ه‌م فه‌رمانڕه‌وایه‌تیه‌ى‬ ‫ئ��ێ��س��ت��ای��دا ک �‌ه یه‌کێتى و پ��ارت��ى جڵه‌و‬ ‫گیریانکردوو‌ه گه‌یشتو‌ه ب �ه‌م نائومێدیه‌‪،‬‬ ‫ده‌توانین بڵێین نائومێدیه‌ک‌ه ل‌ه تاکه‌که‌سیه‌و‌ه‬ ‫گ��وازراوه‌ت��ه‌و‌ه بۆ نائومێدیه‌کى گشتى و‬

‫سه‌رجه‌م چین و توێژه‌کانى کۆمه‌ڵگا بێ‬ ‫جیاوازى پشکى خۆیانیان تێدا بینیوه‌ته‌و‌ه و‬ ‫که‌وتونه‌ت‌ه کێشانى ئاخ و داخ و ئۆف ب ‌ه‬ ‫ده‌ستیه‌وه‌‪.‬‬ ‫مامه‌ڵه‌ى مه‌ده‌نیان‌ه و ب �ه‌رزک��ردن �ه‌وه‌ى‬ ‫په‌یامى ئاشتیان‌ه سه‌قف و سنورى خۆى‬ ‫ه �ه‌ی �ه‌‪ ،‬ئ �ه‌م �ه‌ی��ش ک��ای �ه‌ک��ى س��روش��ت��ى و‬ ‫خۆرسکییه‌‪ ،‬کاتێک به‌رامبه‌ر ک‌ه الیه‌نى‬ ‫جێبه‌جێکار و داوالێکراو‌ه ئه‌م هاوار و ناڵینى‬ ‫داد و بێدادیان‌ه گ��وێ پێنادات و خۆى‬ ‫لێده‌کات ب‌ه که‌ڕه‌ى شه‌ربه‌ت و پشت ده‌کات ‌ه‬ ‫ئه‌م هه‌وڵ و کۆشش‌ه شارستانیانه‌ى خه‌ڵک‬ ‫و خۆى ده‌گه‌وجێنێت وخه‌مساردان‌ه مامه‌ڵه‌ى‬ ‫ل‌ه ته‌کدا ده‌کات‪ ،‬که‌وات‌ه ناڕاسته‌وخۆیان ‌ه‬ ‫و الشعوریان‌ه ک‌ه ره‌نگ‌ه ده‌سه‌اڵت پێیوابێت‬ ‫ک��ارێ��ک��ى ژی��ران��ه‌ى ئ �ه‌ن��ج��ام��داو‌ه و کات‬ ‫ده‌ک��وژێ��ت و ئاوێک ب �ه‌و گ��وڕ و کفه‌دا‬ ‫ده‌کات‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه هه‌مانکاتدا به‌م گه‌مه‌ی ‌ه‬ ‫نائومێدى شین ده‌کات‪ ،‬کاتێک نائومێدى‬ ‫شین بوو سه‌قفى داواک���ارى خه‌ڵک به‌رز‬ ‫ده‌ب��ێ��ت �ه‌و‌ه و ل �‌ه داخ��وازی��ی �ه‌ک��ى بچوکى‬

‫خزمه‌تگوزاریه‌و‌ه بازده‌دات و ده‌ست ده‌بات بۆ‬ ‫ل‌ه بنج و ریشه‌کێشانى کۆى سیسته‌مه‌ک ‌ه‬ ‫و ئه‌و کات‌ه ل‌ه برى ئه‌وه‌ى بڵێت چاکسازى‬ ‫ده‌ڵێت بڕوخێت ده‌ڵێت بڕۆن بڕۆن‪.‬‬ ‫ل‌ه حاڵى ح��ازری��دا کۆمه‌ڵگاى باشورى‬ ‫ک��وردس��ت��ان ل�‌ه ب���ه‌رده‌م وه‌ه���ا حاڵه‌تێکدان‬ ‫و ل �ه‌گ �ه‌ڵ سیسته‌مى ئ���ه‌م ده‌س���ه‌اڵت���ه‌ى‬ ‫یه‌کێتى و پارتیدا ب‌ه بنبه‌ست گه‌یشتون و‬ ‫نائومێدى ئاڵ و گۆڕى ئه‌م سیسته‌مه‌یان ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کى ئاشتیان‌ه خه‌ریک‌ه لێده‌بێت‌ه خه‌یاڵ‬ ‫و ب�ه‌رام��ب�ه‌ره‌ک�ه‌ی��ش ک �‌ه سیسته‌مه‌که‌ی ‌ه‬ ‫پێیوای‌ه به‌م نائومێدی چاندن‌ه ل‌ه نیشانه‌ى‬ ‫داوه‌‪ ،‬ک��ه‌وات��‌ه ه �ه‌ڵ �ه‌ک �‌ه ل��ێ��ره‌دای �‌ه ک��ۆى‬ ‫گرێکوێره‌کان ئه‌مه‌یه‌‪ ،‬ئه‌م به‌د حاڵیبونه‌ى‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت �‌ه ل�‌ه چه‌مکى نائومێدى و ئه‌م‬ ‫نائومێدی‌ه ب‌ه شێوه‌یه‌کى زۆر ناعه‌قاڵنى‬ ‫و نامه‌نتیقى ده‌خوێنێته‌وه‌‪ ،‬ل�‌ه کاتێکدا‬ ‫کۆمه‌ڵگاى ک���وردى ب��اش��ورى کوردستان‬ ‫ئه‌م نائومێدی‌ه ب‌ه شێوه‌یه‌کى تر وێناده‌کات‬ ‫و پێیوای‌ه ده‌س�ه‌اڵت بێمنه‌ت‌ه ب‌ه هه‌ڵکردنى‬ ‫په‌یامى ئاشتیان‌ه و هه‌موو جۆر‌ه هه‌وڵێکى‬

‫مه‌ده‌نیان‌ه بۆ چاکسازى له‌گه‌ڵ ئه‌م جۆر‌ه‬ ‫سیسته‌مه‌ى یه‌کێتى و پارتیدا ماناى وای ‌ه‬ ‫ک‌ه ناتوانێت ل‌ه ئاستیدا بێت و چاکسازیان‬ ‫پێناکرێت‪.‬‬ ‫که‌وات‌ه یه‌کێتى و پارتى ب‌ه وه‌شاندنى ئه‌م‬ ‫نائومێدیی‌ه نه‌ک هه‌ر ل‌ه نیشانه‌یان نه‌داو‌ه‬ ‫و نه‌یانتوانیو‌ه به‌م کات کوشتن‌ه مه‌رگى‬ ‫خۆیان بۆ ماوه‌یه‌کى دیک‌ه دوابخه‌ن‪ ،‬پێموای ‌ه‬ ‫خۆیان ل‌ه بااڵنسى به‌رزبونه‌وه‌ى داخوازیه‌کان‬ ‫نزیکتر کردۆته‌و‌ه و توڕه‌یى خه‌ڵک لێیان بو‌ه‬ ‫ب‌ه مه‌سه‌له‌یه‌کى حه‌تمى و قۆناغه‌که‌یان بۆ‬ ‫خه‌ڵکى ل‌ه بارکردوو‌ه بۆ روخاندنى خۆیان‪.‬‬ ‫بۆی‌ه واچاکتر‌ه تا کات ب‌ه به‌ریه‌و‌ه ماو‌ه‬ ‫هه‌رچى زو‌ه ته‌رجه‌مه‌یه‌کى بنه‌ڕه‌تى ئه‌م‬ ‫نائومێدی‌ه بکه‌ن بۆ بااڵکردنى به‌خشینه‌وه‌ى‬ ‫ئومێد و متمان‌ه و چ��اک��ردن �ه‌وه‌ى پ��ردى‬ ‫په‌یوه‌ندى نێوان خۆیان و خه‌ڵک‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫چاندنى نائومێدى هه‌رگیز واتاى مسۆگه‌ر‬ ‫کردنى چنینه‌وه‌ى کورسى ده‌سه‌اڵت نادات‬ ‫ب‌ه ده‌سته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪salartutmani@yahoo.com‬‬

‫دلێر عه‌بدولڕه‌حمان‬ ‫رۆژى ح���ه‌ڤ���ده‌ى ش��وب��ات‪/‬ف��ێ��ب��رای �ه‌رى‬ ‫راب�����ردوو‪ ،‬م��ێ��ژوی�ه‌ک��ى ن��وێ��ى له‌سیستمى‬ ‫فه‌رمانڕه‌وایی ده‌س�ه‌اڵت��داران��ى کوردستان‬ ‫دژ به‌هاونیشتمانیانى هه‌رێم هێنای‌ه ئاراوه‌‪،‬‬ ‫مێژویه‌ک پڕ له‌خوێن‪ ،‬پڕ له‌سوکایه‌تى‬ ‫پێکردن‌و ت��رس‌و تۆقاندن‪ ،‬پڕ له‌کپکردنى‬ ‫ده‌نگى ئ���ازادو ئ���ازادى‪ ،‬پڕ له‌بێڕێزیکردن‬ ‫ب �ه‌ئ��ی��ن��س��ان �ه‌ک��ان��ى ئ����ه‌م ن��ی��ش��ت��م��ان �ه‌‪ ،‬پڕ‬ ‫له‌بێده‌سه‌اڵتى حکوم‌هت‌و پڕ له‌باندى مافیا‬ ‫ئاسا که‌هه‌رکات بیانه‌وێ شه‌ق له‌هه‌موو‬ ‫ک �ه‌س ده‌د‌هن‌و ه�ه‌رک�ه‌س به‌ویستى ئ �ه‌وان‬ ‫نه‌جوڵێته‌و‌ه به‌یانى مه‌رگى خۆى ده‌کا‪.‬‬ ‫پاش دوو مانگ له‌هاوارى هاونیشتمانیانى‬ ‫به‌شمه‌ینه‌تى کوردستان‌و یاریکردن به‌ویستى‬ ‫ه����ه‌زاران ه��اواڵت��ى ن���اڕازى شه‌قامه‌کانى‬ ‫ک��وردس��ت��ان‪ ،‬هێشتاش ئۆپۆزسیۆن خۆى‬ ‫یه‌کالیی نه‌کردۆته‌و‌ه و نه‌یتوانیو‌ه ببێت ‌ه‬ ‫پ��ێ��ش��ڕه‌وى شۆڕشێکى ن��وێ که‌گه‌نجان‬ ‫رابه‌رایه‌تى بکه‌ن‌و مه‌به‌ست لێى ئازادکردنى‬ ‫نیشتمان بێت له‌و سیستم‌ه ئیستیبدادیه‌ى‬ ‫له‌کوردستاندا هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ده‌ب������ێ ح��ی��ک��م �ه‌ت ل���ه‌چ���ی���دا ب��ێ��ت !‬ ‫ئۆپۆزسیۆنێک رۆژێک مافى قسه‌کردنیان‬ ‫بخرێت‌ه ده‌ن��گ��دان �ه‌وه‌و ج��ارێ��ک ب��ێ ڕێ��زى‬ ‫به‌هاوکاره‌کانیان بکرێ‌و لێى بدرێ‪ ،‬ساتێک‬ ‫م��او‌ه بۆ قسه‌کانیان داب��ن��رێ‌و جارێکیش‬ ‫ده‌رگ���اى په‌رله‌مانیان ب���ه‌ڕوودا داب��خ�ه‌ن ‌و‬ ‫له‌و ساته‌و‌ه تائێستا خۆى بە په‌رله‌مانێکه‌و‌ه‬ ‫سه‌رقاڵکردبێ که‌نه‌یتوانیو‌ه ته‌نها جارێک‬ ‫رۆڵى چاودێرى ببینێ به‌سه‌ر ئه‌و یاسایانه‌و‌ه‬ ‫که‌ده‌ریده‌کات‪.‬‬ ‫له‌پاش خۆپیشاندانه‌که‌ى حه‌ڤده‌ى شوبات‪/‬‬ ‫فێبرایه‌ره‌وه‌‪ ،‬دنیایه‌ک پێشێلکارى‌و بێڕێزیمان‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌گه‌نج‌ه مه‌حروم‌و دڵشکاوه‌کانى‬ ‫ئه‌م هه‌رێم‌ه بینى‌و په‌رله‌مانتارێکمان نه‌بینى‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ر ئ�ه‌وه�ه‌م��ووخ��وێ��ن ڕش��ت �ن‌و بێڕێزی ‌ه‬ ‫به‌مرۆڤه‌کان هه‌ڵوێست وه‌رب��گ��رێ‌و ده‌ست‬ ‫له‌ئه‌ندامێتى ئ �ه‌و پ�ه‌رل�ه‌م��ان�‌ه هه‌ڵبگرێ‬ ‫که‌به‌به‌رچاوى ئ���ه‌وه‌و‌ه ده‌زگ��ا ئه‌منیه‌کان‬ ‫زۆر بێ موباالتان‌ه ده‌که‌ون‌ه وێزه‌ى خه‌ڵک‌و‬ ‫شه‌هیدو برینداریان ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ل���ه‌پ���اش ه���ه‌م���وو ئ���ه‌وم���ه‌ش���ه���ه‌د‌ه پڕ‬ ‫له‌تراژیدیانه‌ى دواى مێژوى مانگى شوبات‬ ‫بینیمان جێى خۆیه‌تى له‌په‌رله‌مانتارانى‬ ‫ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن بپرسین چ����اوه‌ڕوان����ى چی‬ ‫ده‌ک���ه‌ن؟! ک�ه‌ى ده‌س��ت له‌کارده‌کێشنه‌وه‌و‬ ‫خۆتان به‌دانیشتنى درورو درێژ‌و بێ کرده‌وه‌‬ ‫خه‌ریک ده‌که‌ن؟! ئێو‌ه نوێنه‌رى هاواڵتیانى‬ ‫ناڕازى ئه‌م هه‌رێم‌هن‌و ده‌بوو له‌یه‌که‌م رۆژى‬ ‫سوکایه‌تیکردن به‌گه‌نجانى نیشتمانه‌و‌ه‬ ‫ئه‌و هه‌ڵوێسته‌تان بنواندایه‌‪ ،‬به‌اڵم هێشتاش‬ ‫دێر نی‌ه بۆ ئه‌و هه‌ڵوێست‌ه پڕ له‌جوامێری ‌ه‬ ‫که‌دڵنیاین له‌شکۆتان ب���ه‌رز ده‌ک��ات �ه‌وه‌و‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت له‌هه‌رێمدا ناچار به‌چاکسازى‬ ‫ریشه‌یی ده‌ک��ات‪ ،‬که‌وات‌ه چاوه‌ڕوانى چی‬ ‫ده‌که‌ن؟!‬


‫بیروڕا‬

‫ئه‌گه‌ر مردم باگۆڕه‌که‌م رووکن بێت؟‬ ‫وه‌رگرتوه‌ و هه‌ریه‌که‌یان به‌پێى فۆرمێکى مرۆڤ ده‌مرێت ناتوانێ هیچ شێک له‌گه‌ڵ دوو الو‌ه دونیا ببینى ئه‌مه‌ش درێژکراوه‌ى‬ ‫تایبه‌ت مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ شاردنه‌وه‌ى الشه‌ى خۆى ببات ‌ه گۆڕه‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ هه‌مووشتێک مێژووى سیاسه‌تى دوالیزمانیه‌‪ ،‬ک ‌ه مرۆڤ ‌ه‬ ‫م������ردوودا ده‌ک�����ات‪ ،‬ک�� ‌ه ه���ه‌ر ش��ێ��وازه‌ى الى ئ �ه‌و م��رۆڤ ب��ێ به‌ها ده‌ب��ێ��ت ته‌نها سیاسیه‌کانى راهێناوه‌ تا ل ‌ه ژیانى رۆژانه‌دا‬ ‫گوزارشته‌ ل ‌ه کلتور و ئاینه‌ جیاوازه‌کان‪ ،‬بڕوانه‌بێ‪ ،‬بێگومان ئه‌وى مه‌به‌ستم ‌ه له‌م مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵ ئه‌م چه‌مکه‌دا بکه‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌مانه‌ش بنه‌مایه‌کى مێژووییان هه‌یه‌ و وتاره‌دا باسى بکه‌م سیاسه‌تى زه‌وى رووکن له‌به‌ر ئه‌و‌ه دوو رووى زه‌وى رووکن له‌ هزرى‬ ‫ده‌مان گێڕێته‌و‌ه بۆ سه‌رده‌مى رابردوو‪ ،‬ک ‌ه که‌ حکومه‌تى کوردستان له‌دابه‌ش کردنى سیاسه‌تى ئه‌مڕۆدا به‌ماناى دووجار هه‌تاو‬ ‫هه‌ریه‌که‌ى چیرۆکێکى له‌ناوبردنى ته‌رمان زه‌ویدا پیاده‌ى ده‌کات‪ ،‬واتا شاره‌وانیه‌کان مسۆگرکردن ‌ه ل �ه‌وه‌رزى زستاندا که‌ واتا‬ ‫ژیڕۆ سۆڤى‬ ‫بۆ ده‌گێرنه‌وه‌‪ ،‬وه‌ک ناشتن له‌ ئیسالمدا و له‌هه‌رپالنێکیدا ب��ۆداب�ه‌ش کردنى زه‌وى‪ ،‬ماناى ئ �ه‌م چیرۆک ‌ه راس��ت�ه‌‪ ،‬ده‌گێڕنه‌و‌ه‬ ‫ئ �ه‌گ �ه‌رچ��ى م���ردن دوا وێ��س��گ�ه‌ی�ه‌ ل ‌ه سوتاندن له‌بوزى و دانانى ل ‌ه به‌رزایه‌و‌ه و زه‌وی ‌ه رووکنه‌کان دابه‌ش ناکه‌ن و هه‌ڵیان ده‌ڵێن‪( :‬له‌ یه‌کێک ل ‌ه شارۆچکه‌کانى‬ ‫پرۆسه‌ى ژیاندا و ماڵ ئاواى کۆتاییه‌ ل ‌ه زه‌رده‌شتیه‌کان و فڕێدان ‌ه ناو روبارو و‪ ...‬ده‌گرن بۆ کاتى نادیار‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌شێک ‌ه ک��وردس��ت��ان به‌رپرسێک ل�ه‌ سه‌رمه‌رگدا‬ ‫ل ‌ه سیاسه‌تی حزب و حکومه‌ت بۆ رازى ده‌ب��ێ��ت وه‌س��ێ��ت ده‌ک���ات ب��ۆ خزمه‌کانى و‬ ‫به‌هاکانى ژیان و ئه‌و تونێله‌ی ‌ه ئه‌بێ هه‌موو هتد‪.‬‬ ‫ئه‌مان ‌ه هه‌موویان به‌شێکن له‌ کلتور و کردنى به‌رپرسه‌کانه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه ده‌بینین ده‌ڵیت ئه‌گه‌ر مردم باگۆڕه‌که‌م رووکن‬ ‫مرۆڤێک به‌ناویدا گوزه‌ر به‌کات و تاڵى‬ ‫و سوێریه‌کانى ژیان بباته‌ ژێرگڵ‪ ،‬مردن ئاینه‌کان‪ ،‬م��رۆڤ وه‌ک نه‌ریتێکى باو به‌رپرسه‌کان به‌س زه‌وى رووکنیان ده‌وێت؟ بێت)‪ ،‬چونک ‌ه گۆڕى رووکن ئاسوده‌تره‌‪،‬‬ ‫وه‌ک خه‌سڵه‌تێکى نه‌گۆڕ له‌ژیانى مرۆڤدا پیاده‌ى ده‌کات ل ‌ه ژیانى رۆژانه‌یدا‪ ،‬ئه‌وه‌ى ئه‌مه‌ش واى ک���ردووه‌ به‌شى ه �ه‌ره‌ زۆرى له‌ راستیدا ئه‌م میتۆد‌ه بۆته‌ به‌شێک ل ‌ه‬ ‫دووباره‌ ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬بۆت ‌ه بنه‌مای نه‌ریتێکى جێگاى س�ه‌رن��ج�ه‌‪ ،‬کاتێک م���رۆڤ ل ‌ه ب�ه‌رپ��رس�ه‌ک��ان��ى وه‌اڵت���م���ان خانوه‌کانیان ئایدیا و هزى به‌رپرسانى ده‌سه‌اڵت‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫چه‌سپاو ل ‌ه سروشتى مرۆڤدا‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب ‌ه پێى سه‌ره‌مه‌رگدای ‌ه هه‌موو ژیانى بیرده‌چێته‌وه‌ و رووکن بن‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى به‌ئاسووده‌یى جارێک ئه‌وه‌ ده‌بینین له‌سه‌ره‌مه‌رگدا سامانه‌که‌ى‬ ‫خسڵه‌تى سروشتى نه‌ته‌وه‌کان بۆ له‌ناوبه‌ردنى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ الى ئه‌و ئایین و کلتورانه‌ى زیاتر له‌ هه‌ژاره‌کان دنیا به‌بین‪ ،‬چونک ‌ه له‌بیرنیه‌‪ ،‬به‌اڵم رووکنى گۆڕى له‌بیر‌ه ک ‌ه‬ ‫ت �ه‌رم��ى م���رۆڤ‪ ،‬ب��ن�ه‌م��اى ج��ۆراوج��ۆرى ک ‌ه ب��ڕواى پێیه‌تى‪ ،‬له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ کاتێک زه‌وى روکن دوو رووى هه‌ی ‌ه و ده‌توانى ل ‌ه ده‌سه‌اڵت پێى ده‌به‌خشێ‪ ،‬ئه‌مه‌ش بنه‌ماى‬

‫رۆڵی گه‌نج ل ‌ه به‌ره‌وپێشچوونی داهاتی نەتەوەییدا‬ ‫ترس و به‌زۆر ناچارکردندا له‌ بار بچێت‪ .‬به‌حکومه‌ت‪ ،‬که‌واتا لێره‌دا حزب گره‌وی به‌اڵم له‌ راستیدا کاره‌ساته‌که‌ له‌وه‌دای ‌ه‬ ‫ببنه‌ شاعیر و ژیانی خۆیان بنوسنه‌وه‌‪ ،‬خۆی له‌ حکومه‌ت ده‌باته‌وه‌‪ ،‬کاره‌ساتیش له‌ (‪)%70‬ى گه‌نج ل�ه‌ده‌وری کۆ بێته‌و‌ه‬ ‫ل��ه‌ پ��ێ��ش راپ��ه‌ڕی��ن��ی (‪ )1991‬ل �ه‌ژێ��ر ل �ه‌ دۆخ���ی ح��وک��م��ڕان��ی��دا ده‌خ��وڵ��ق��ێ��ن��ێ‪ ،‬و ببێته‌ فه‌رمان ب�ه‌ری‪ .‬لێره‌دا ئه‌توانین‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت��ی دیکتاتۆرترین حوکمڕاندا ن��اه��ێ��ڵ��ێ��ت گ �ه‌ش �ه‌ی پ��ێ��ش��ک�ه‌وت��وخ��وازی ئ��اس��ان واڵم���ی ئ��ه‌و پ��رس��ی��اره‌ ب��ده‌ی��ن�ه‌و‌ه‬ ‫هێمن به‌رزنجى‬ ‫ک �ه‌ رژێ��م��ی ب �ه‌ع��س ب���وو‪ ،‬ب �ه‌درێ��ژای��ی حکومی ل�ه‌س�ه‌رج�ه‌م ب��واره‌ک��ان��دا گه‌ش ‌ه ن�ه‌ک ئ�ه‌م پرسیاره‌ س�ه‌دان��ی دیکه‌ ک ‌ه‬ ‫م��اوه‌ی حوکمکردنی سه‌ختترین ژیانى ب��ک��ات‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر ئ��ام��ارێ��ک وه‌رب��گ��ری��ن حزب لێمان ده‌ک��ات‪ .‬که‌ بڵێن من مافم‬ ‫هه‌موو کۆمه‌ڵگه‌یه‌ک پشت ده‌به‌ستێت به‌ کۆمه‌ڵگه‌ به‌خشیووه‌‪ ،‬گه‌نج به‌رده‌وام زۆر سانا باسی لێوه‌ بکه‌ین ده‌گه‌ین ‌ه هه‌یه‌ که‌ درێژه‌ به‌ خه‌باتی سیاسیم بده‌م‬ ‫به‌ رۆڵ و توانای گه‌نج‪ ،‬له‌کایه‌ی هه‌ر خ��راوه‌ت�ه‌ ب�ه‌ر به‌ زۆر س�ه‌رب��ازی کردنی ئ���ه‌و راس��ت��ی��ه‌ی ک���ه‌ ئ��ێ��س��ت��ا زۆرت���ری���ن ل �ه‌م نێوه‌نده‌شدا پێویستیم ب�ه‌ ئه‌ندامی‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌یه‌کدا بیری هێز و داهێنان و ج�ه‌ن��گ�ه‌ ی��ه‌ک ل �ه‌دوای��ی �ه‌ک �ه‌ک��ان��ی ئ�ه‌و گه‌نج له‌ خزمه‌تی به‌رژه‌وه‌ندی حزبدای ‌ه گه‌نج هه‌یه‌ ئێمه‌ش ده‌ڵێین به‌ڵێ راست ‌ه‬ ‫هزری پێشکه‌وتووخوازی گه‌نجه‌‪ ،‬گه‌نج رژێ���م���ه‌‪ ،‬ج���ا چ ج �ه‌ن��گ �ه‌ک��ان��ی ب���ه‌ر و ن �ه‌ک حکومه‌ت‪ ،‬ئ�ه‌وی��ش ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دی م��اف��ی خ��ۆت �ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ه �ه‌م��وو کاتێک‬ ‫ل �ه‌ ت �ه‌م �ه‌ن��ی (‪ )30-17‬س���اڵ‪ .‬خ��ۆش دراوس�����ێ ی��ا خ���ود ب���ه‌زۆرک���ردن���ی���ان ب ‌ه به‌ زلهێز بوونی چ�ه‌ک��داری حزبه‌‪ ،‬ک ‌ه نا‪ ،‬له‌کاتێکدا واڵت ئارامه‌ حکومه‌ت‬ ‫به‌ختی ه �ه‌ر کۆمه‌ڵگه‌یه‌ک ل�ه‌وه‌دای� ‌ه جه‌نگاوه‌ر دژی میله‌تی خۆیان‪ ،‬ره‌نگ ‌ه گه‌نج ن��اچ��ار ده‌ک���ات ل�ه‌ پێناو بڕێک هه‌یه‌ پێویسته‌ ل�ه‌ (‪)%10‬ى گه‌نج بۆ‬ ‫رێ��ژه‌ی گه‌نجی (‪ )30-17‬س��اڵ تێیدا ئه‌و کاره‌ساتانه‌ی به‌سه‌ر گه‌نجی گه‌لی پ��اره‌ی زیاتر خزمه‌تی حکومه‌ت به‌جێ خ��ۆت بێت و (‪)%90‬ى بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ‬ ‫زیاتره‌‪ ،‬له‌ ته‌مه‌ندار‪ ،‬هێمای خۆشبه‌ختی ئێمه‌دا له‌سه‌رده‌می حوکمڕانی به‌عسدا بهێڵێ بۆ خزمه‌کردنی حزب که‌ ئه‌مه‌ش ح��ک��وم�ه‌ت و ده‌وڵ����ه‌ت‪ ،‬چ��ون��ک�ه‌ ئیدی‬ ‫و پێشکه‌وتووخوازی له‌و کۆمه‌ڵگایه‌دا هاتووه‌‪ ،‬وه‌ختێکی زۆر و ده‌ی��ان کتێبی دواج����ار ل �ه‌ ئ��اک��ام��ی م��ل��م�لان��ێ ح��زب��دا به‌سه‌ ئه‌و قوربانیدان و کاره‌ساتانه‌ی ب ‌ه‬ ‫ده‌بینرێت‪ .‬گه‌نج ئ �ه‌و هێز و تاقه‌یه‌ی ‌ه بوێت بۆ نووسینه‌وه‌ی‪.‬‬ ‫هیچ ئینتمایه‌کی ب��ۆ گ �ه‌ل و ن�ه‌ت�ه‌و‌ه سه‌ر گه‌نجی ئه‌م هه‌رێمه‌دا هات‪ ،‬ئێستا‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫ئاماژ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌ستمان‬ ‫ه‬ ‫‌ب‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی ل��ێ��ره‌دا مه‬ ‫و ح��ک��وم�ه‌ت نامێنێ‪ ،‬چونکه‌ ده‌بێت ‌ه که‌ زۆرێ��ک له‌ گه‌نجان له‌م هه‌رێمه‌دا‬ ‫هه‌میشه‌ گ��وژم ئ �ه‌دات �ه‌ کۆمه‌ڵگه‌ بۆ‬ ‫به‌ره‌وپێش چوون بۆ زیاتر گه‌شه‌ی ئابوری پ��ێ��ب��ده‌ی��ن‪ ،‬ئ���ه‌و ده‌رف���ه‌ت���ه‌ زێ��ڕی��ن �ه‌ ب��وو هه‌ڵگری به‌رژه‌وه‌ندی و ئینتمای سیاسی ده‌ژی��ن زۆرێ��ک به‌و واتایه‌ی (‪)%63‬ى‬ ‫و کشتوکاڵی و پیشه‌سازى و سیاسه‌ت‪ ،‬گه‌نجی ئێمه‌ ه��ی��وای پ��ێ ده‌خ��واس��ت‪ ،‬حزبی‪ ،‬هه‌روه‌ها ده‌بێته‌ گه‌نجێکی ناحه‌ز کۆمه‌ڵگه‌ی ک��وردی گه‌نجه‌ ب��ه‌رده‌وام‬ ‫سه‌ربازی‪ ،‬رۆشنبیری‪ ،‬وه‌رزش‪ .‬هه‌روه‌ها ه��اوش��ان��ی ب��زوت��ن�ه‌وه‌ شۆڕشگێڕییه‌کان به‌رامبه‌ر به‌ گه‌نجانی حزبه‌کانی دیک ‌ه ن����ه‌وه‌ی ن���وێ پ��ێ��ده‌گ��ات‪ ،‬ئ���ه‌م رێ��ژه‌ی � ‌ه‬ ‫ده‌یه‌وێت زه‌مه‌نی به‌سه‌رچووی نه‌وه‌کانی خه‌باتی وه‌ده‌رن��ان و له‌ گۆڕنانى رژێم‪ .‬و هه‌روه‌ها ئه‌و حزبه‌ی حوکم ده‌گرێت ‌ه ل �ه‌زی��ادب��ون��دای �ه‌‪ .‬پێویسته‌ ئ��ه‌م مافان ‌ه‬ ‫پێش خ��ۆی ک�ه‌ ن��ه‌وه‌ی ته‌مه‌نداره‌کان ‌ه ب���ۆئ���ه‌وه‌ی ئ �ه‌س��پ��ی ه���زری پێشکه‌وتن ده‌ست‪ ،‬به‌نمونه‌ له‌ جه‌نگه‌ ناوخۆیه‌کاندا بدرێته‌وه‌ به‌گه‌نجی هه‌رێمی کوردستان‪،‬‬ ‫تێپه‌ڕێنن‪ ،‬ت �ه‌واوک��اری خ�ه‌ون��ی ژیانی خ���ه‌ون و خ��ول��ی��اک��ان��ی ل �ه‌ هه‌رێمێکی گه‌نجی ئه‌م حزب ده‌کرا به‌گژ گه‌نجی تاچیتر ئه‌م کۆمه‌ڵگایه‌ به‌جێ نه‌هێڵێت‪،‬‬ ‫پێش نه‌وه‌کانی کۆمه‌ڵگا بێت‪ .‬گه‌نج سه‌ربه‌خۆدا حوکم بهێنێته‌ دی‪ ،‬بێگومان ئ �ه‌و ح��زب��دا‪ ،‬گه‌نجی ئ �ه‌م ح��زب خوێنی واڵت��ی خۆیان ال غه‌ریب و ژی��ان نامۆ‬ ‫ده‌ست وه���رگ��ری ئه‌و ده‌ستاوده‌سته‌یه‌ ک ‌ه هه‌ڵه‌ی گ �ه‌وره‌ی ستراتیژی سیسته‌مى هاوگه‌نجی حزبه‌که‌ی دیکه‌ی ده‌ڕشت‪ ،‬نه‌بێت و بتوانن م��اف و خواسته‌کانیان‬ ‫توانایه‌کی وه‌هایان نیه‌ یان ماندون بۆ ح��وک��م��ڕان��ى‪ ،‬ل�����ه‌ڕووی ک��ۆم �ه‌اڵی �ه‌ت��ی سه‌رجه‌م خه‌ونی پێشکه‌وتن خوازی خه‌ون ل �ه‌ پێشکه‌وتنی ئ �ه‌م ه �ه‌رێ��م �ه‌دا خاڵی‬ ‫ب�ه‌ره‌وپ��ێ��ش چ���وون‪ ..‬گ�ه‌ن��ج ل�ه‌ ه�ه‌ڕه‌ت��ی و سیاسی و ئ��اب��وری و پیشه‌سازی و و ئ���اره‌زوه‌ تایبه‌تیه‌کانی ی��ان ئینتمای بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫گه‌نج بونیدا‪ ،‬هێز ده‌به‌خشێته‌ ئه‌و خه‌ون کشتوکاڵی و رۆش��ن��ب��ی��ری و وه‌رزش���ى ب���ۆ ن��ی��ش��ت��م��ان�ه‌ک�ه‌ی ده‌ب�����ووه‌ ق��ورب��ان��ی‬ ‫بۆیه‌ پێویسته‌ له‌مڕۆ به‌دوا حکومه‌ت‬ ‫و هزره‌ تازه‌ی که‌ هه‌یه‌تی‪ ،‬که‌متر ئاوڕ هتد‪ ،..‬ئه‌وه‌ بوو نه‌توانراوه‌ به‌ درێژایی به‌رژه‌وه‌ندی عه‌قڵی سیاسی حزبی‪.‬‬ ‫ده‌رفه‌ت و بوار زیاتر به‌ گه‌نج بدات بۆ‬ ‫ل�ه‌ ش �ه‌رم و رێ��گ��ره‌ک��ان ئ �ه‌دات �ه‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه ح��ک��وم �ه‌ت��ی ه���ه‌رێ���م س���ود ل���ه‌ ت���وان���ا و‬ ‫به‌پێی ئامارێک ئێستا له‌م هه‌رێمه‌دا سودوه‌رگرتن له‌ خ�ه‌ون و پرۆژه‌کانیان‪.‬‬ ‫هیچ هێزێک ناتوانێت به‌تایبه‌ت هێزی ه���ێ���زی پ���ێ���ش���ک���ه‌وت���ن���خ���وازی خ���ه‌ون���ی (‪)%70‬ى گه‌نج له‌ خزمه‌تی به‌رژه‌وه‌ندی ‌ه ه���ه‌روه‌ه���ا پ��ێ��وی��س��ت�ه‌ زه‌م��ی��ن �ه‌ی ک���ار و‬ ‫ت�ه‌م�ه‌ن��داره‌ک��ان چ�ه‌واش�ه‌ی��ان بکات‪ ،‬یان داهێنانه‌کانی گ�ه‌ن��ج وه‌رب��گ��رێ��ت‪ ،‬ئه‌م حزبیه‌کاندایه‌‪ ،‬جا چ له‌ نێو ئۆرگان ‌ه ژیانى فه‌راهه‌میان بۆ ده‌سته‌به‌ر بکات‪.‬‬ ‫رای��ان وه‌ستێنێ له‌ هه‌موو ئ�ه‌و جوڵه‌ و هه‌ڵه‌یه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ حزبه‌ سیاسیی ‌ه ح��زب��ی�ه‌ک��ان��ی خ��ۆی��ان ی��ان ت����ه‌واوی ئ�ه‌و پێویسته‌ ت��ا واده‌ى چ��ون�ه‌ س �ه‌رک��اری��ان‬ ‫تاقه‌یه‌ی تیایاندایه‌‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌گه‌ر هات ک��وردس��ت��ان��ی �ه‌ک��ان‪ ،‬ئ�����ازارى چۆنێتی ح��ک��وم�ه‌ت�ه‌ی ح��زب ده‌س��ت��ی ل�ه‌س�ه‌رج�ه‌م سۆشیالیان هه‌بێت‪ .‬گرنگه‌ له‌ سه‌رجه‌م‬ ‫رێگری لێ کرا‪ ،‬ئه‌وه‌ له‌وێوه‌ کۆمه‌ڵگ ‌ه ژیانی گه‌نج به‌ر له‌ هه‌موو شتێک ل ‌ه ده‌م���اره‌ک���ان���ی���دای���ه‌‪ ،‬ک���ه‌وات���ا ده‌ت��وان��ی��ن کایه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌کانى حکومه‌ت پێکهاته‌ی‬ ‫توشی کاره‌ساتی دواکه‌وتوویی ده‌بێت‪ ،‬ئه‌ستۆی حزبه‌ حوکمڕانه‌کاندایه‌ پاشتر بڵێین کۆمه‌ڵگا ب�ه‌ (‪ )%30‬ناتوانێت زۆرینه‌ی تواناکانی گه‌نجى خاوه‌ن بیر و‬ ‫چونکه‌ گه‌نج له‌گه‌ڵ هێز وخولیا و خه‌ون له‌ ئه‌ستۆی ئه‌داى حکومه‌ت‪ ،‬بێگومان پ��ێ��ش ب��ک �ه‌وێ��ت‪ ،‬ی���ان ده‌ت��وان��ی��ن بڵێین لێهاتوو بێت‪ ،‬هه‌روه‌ها مافی چونه‌ده‌ره‌و‌ه‬ ‫و هزری سه‌رده‌می خۆیه‌تی‪ .‬هه‌ندێک گ �ه‌ن��ج ران �ه‌وه‌س��ت��او ب���ووه‌‪ ،‬هه‌میشه‌ ل ‌ه حکومه‌ت‪ ،‬چونکه‌ بۆ پێشکه‌وتنی هه‌ر و س �ه‌ف �ه‌رک��ردن��ی��ان ه �ه‌ب��ێ��ت‪ ،‬ب��ۆ زی��ات��ر‬ ‫زانا پێیانوایه‌ ئه‌گه‌ر یه‌ک رۆژ به‌ربه‌ست پ��رۆژه‌ و خه‌ونی جوان هێزێکی کارای کۆمه‌ڵگایه‌ک پێویسته‌ رێژه‌ی (‪)%60‬ى ک��ران�ه‌وه‌ى عه‌قڵ ل �ه‌ڕوى پێشکه‌وتویدا‪،‬‬ ‫بخرێته‌ به‌رده‌م ئه‌و گه‌نجانه‌ی که‌ لێوان ه �ه‌ب��وو‪ ،‬ت��ا ل �ه‌ک��ای �ه‌ی پ��رۆس �ه‌ی ب��وار‌ه گه‌نج به‌شدار بێت تێیدا پاشان رێژه‌که‌ی ه���ه‌روه‌ه���ا دوور ب��خ��رێ��ت �ه‌وه‌ ل �ه‌ ک��ای�ه‌ی‬ ‫لێون له‌ خه‌ونی پێشکه‌وتووخوازی ئه‌وا جیاجیاکانی ک��ۆم�ه‌ڵ��گ�ه‌دا کۆمه‌ڵگ ‌ه دی��ک�ه‌ ب�ه‌ ت�ه‌م�ه‌ن�ه‌ک��ان ت���ه‌واوی بکات‪ ،‬سیاسی و به‌حزبی ب��وون و به‌رژه‌وه‌ندی ‌ه‬ ‫یه‌کساڵ کۆمه‌ڵگه‌ به‌ره‌و دواوه‌ ده‌بات‪ ،‬ب��ه‌ره‌وپ��ێ��ش ب��ب��ات‪ ،‬ل��ه‌ واڵت���ان���ى دی��ک� ‌ه ئینجا ده‌ت��وان��ێ��ت پێشکه‌وتوو‪ ،‬مودێڕن حزبیه‌کان‪ ،‬هه‌روه‌ها هه‌ر یه‌ک له‌ بواری‬ ‫هه‌ندێکیش پێیان وایه‌ (‪ )10‬ساڵ به‌ره‌و گه‌نج هه‌میشه‌ که‌ره‌سته‌ی هێز و به‌ره‌و ومۆدێڕن خ��واز بێت‪ ،‬خاوه‌نی ئینتمای خ���ه‌ون و خ��ول��ی��ای پ��ێ��ش��ک�ه‌وت��ووخ��وازی��دا‬ ‫دواوه‌ ده‌یبات‪ ،‬عه‌لی ک��وڕی ئه‌بوتالب پێشچوونه‌کان ب���ووه‌‪ ،‬ده‌وڵ���ه‌ت به‌هێز و به‌هێز و راسته‌قینه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی و خاک ده‌رف����ه‌ت����ی ب���ۆ ب��ڕه‌خ��س��ێ��ن��رێ��ت ک���ارى‬ ‫له‌جێگه‌یه‌کدا ده‌فه‌رموێت‪ :‬نه‌وه‌کانتان خه‌ونی گه‌نج دروس��ت ب��ووه‌‪ ،‬حکومه‌ت دۆس��ت��ی ب��ن‪ ،‬ل��ێ��ره‌دا چه‌ند پرسیارێک پێبدرێت‪ ،‬رێگه‌ی پێ بدرێت له‌سه‌رجه‌م‬ ‫ب���ه‌ ب��ی��ری ک���ۆن س��ه‌رک��ۆن��ه‌ م��ه‌ک��ه‌ن‪ ،‬درێژه‌ پێده‌ری ئینتیما و خواستی گه‌نج دێته‌ئاراوه‌ پێویسته‌ بڵێین‪ :‬ئایا گه‌نجێک ب��واره‌ پێشکه‌وتووخوازیه‌کاندا سه‌ربه‌خۆ‬ ‫چونکه‌ ئێوه‌ ل�ه‌س�ه‌رده‌م��ێ��ک��دا له‌دایک ب��ووه‌‪ ،‬کۆڵه‌که‌ی درێ��ژه‌ پێدانی حزب و تاواده‌ی به‌سه‌رچوونی ته‌مه‌نی گه‌نجێتی ب��ێ��ت‪ ،‬بتوانێت م��وم��ارس �ه‌ی ئ���ازادی و‬ ‫بون ئه‌وانیش له‌سه‌رده‌مێکدا‪ ،‬به‌درێژایی حکومه‌ت گه‌نجانی نێو کۆمه‌ڵگه‌ بووه‌‪ ،‬تاقه‌ و ئینتماکه‌ی بۆ حزب سه‌رف بکات م��اف �ه‌ک��ان��ی خ���ۆی ب���ک���ات‪ ،‬ه���ه‌روه‌ه���ا‬ ‫مێژوو له‌ کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی هه‌رێمی بۆیه‌ پێویسته‌ هه‌میشه‌ ده‌رگاکان به‌ڕویدا دواج��ار ده‌توانێت ئینتمای بگۆڕێت بۆ زه‌م��ی��ن�ه‌ی خوێندنی ب��ۆ خ��ۆش بکرێت‬ ‫ک��وردس��ت��ان��دا هه‌میشه‌ ب��ه‌ش مه‌ینه‌ت ئ��اوه‌اڵب��ن‪ ،‬تا ه��زری پێشکه‌وتووخوازی خاک و نه‌ته‌وه‌؟ له‌کاتێکدا به‌درێژایی ب��ێ ج��ی��اوازی ئاین و ئینتمای حزبی‬ ‫ت��ری��ن ی��ان گ��ون��اح ت��ری��ن چ��ی��ن‪ ،‬چینی خاڵی بکاته‌وه‌ له‌به‌ره‌و پێشچونه‌کاندا‪.‬‬ ‫خ��زم �ه‌ت��ی ل���ه‌و ح���زب���ه‌دا دژی ه �ه‌م��وو ل�ه‌ن��اوخ��ۆ و ده‌ره‌وه‌ى واڵت‪ ،‬پرسی پێ‬ ‫به‌اڵم له‌پاش راپه‌ڕینی ساڵی (‪ )1991‬گه‌نجه‌کانی دیکه‌یه‌ که‌ له‌ حزبه‌کانی بکرێ پشتی پ��ێ ببسترێت ب�ه‌ش��داری‬ ‫گه‌نجان بووه‌‪ ،‬هه‌میشه‌ خه‌ون و خولیاو‬ ‫ه��زری��ان ی��ان هێزیان له‌ جه‌نگدا بردۆت ‌ه ح��زب ب �ه‌ سیاسه‌تێکی ل��ێ��زان گه‌نجی دیکه‌دان که‌ له‌سه‌ر زه‌وی راسته‌قینه‌ی پێ بکرێت له‌ هه‌موو ئه‌و یاسایانه‌ی ل ‌ه‬ ‫س �ه‌ر‪ ،‬جا چ ب �ه‌زۆر به‌جه‌نگاوه‌ر کرابن ب��ۆ مه‌به‌ستی ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دی�ه‌ک��ان��ی خۆی ئ�ه‌م هه‌رێمه‌ن؟ ئایا گه‌نجێک‪ ،‬که‌ ل ‌ه به‌رژه‌وه‌ندى خۆى و نه‌وه‌کانى ئاینده‌دایه‌‪،‬‬ ‫ی���ان ل �ه‌ب �ه‌ر ب��ژێ��وى ب��ون�ه‌ت�ه‌ ج �ه‌ن��گ��اوه‌ر‪ ،‬به‌کارهێنا‪ ،‬ئ �ه‌گ �ه‌ر ب �ه‌ نمونه‌ ته‌ماشا م��اوه‌ى ته‌مه‌نیدا سه‌ربازى حزبێک بێت له‌کاتی پرۆسه‌ی هاوسه‌رگیردا شوێنى‬ ‫هه‌میشه‌ زۆرترین قوربانی سوستماکی بکه‌ین‪ ،‬ئێستا حکومه‌ت پیره‌کان ده‌یبه‌ن ک �ه‌ خ��زم�ه‌ت��ی ب��ۆ ح��زب س���ه‌رف بکات نیشته‌جێ و ئ��اس��ان��ک��اری ب��ۆ بکرێت‪،‬‬ ‫جه‌نگه‌کان گه‌نجانی ئه‌م هه‌رێمه‌ بوون‪ ،‬به‌ڕێوه‌‪ ،‬حزبیش گه‌نج‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌و پێیه‌ی کاتێ واده‌ی تاقه‌ و خه‌ونی ته‌واو ده‌بێت م��اف��ی خ��ۆک��ان��دی��دک��ردن��ی ب��ۆ ه�ه‌م��وو‬ ‫هه‌رکاتێک جه‌نگاوه‌ریان ره‌تکردبێته‌وه‌‪ ،‬که‌ حزب ده‌وڵه‌مه‌ندتره‌ له‌ حکومه‌ت ل ‌ه ئ��ای��ا ده‌ت��وان��ێ��ت خ���ه‌ون دروس���ت بکاته‌و‌ه پ��ۆس��ت�ه‌ ب��ااڵک��ان��ی ح��ک��وم �ه‌ت ه�ه‌ب��ێ‪،‬‬ ‫جه‌نگاوه‌ریه‌ک به‌زۆر بوبێت یان خواستیان ه��ێ��زدا‪ ،‬قوتی ژیانی گه‌نجان به‌ده‌ست بۆ گ�ه‌ل و نیشتمانه‌که‌ی؟ له‌کاتێکدا ج��ێ��گ�ه‌ی��ان پ��ێ��ب��درێ��ت ل �ه‌ ک��ار و ئ�ه‌رک� ‌ه‬ ‫ل���ێ ن �ه‌ب��وب��ێ ئ����ه‌وا م��اف��ی ژی��ان��ێ��ک��ی حزبه‌وه‌یه‌‪ ،‬به‌نمونه‌ ئه‌گه‌ر فه‌رمانبه‌رێکی ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دی گه‌ڵ و نیشتمان له‌ حزبدا به‌رپرسیارێتیه‌کاندا‪ ،‬هه‌روه‌ها سه‌رجه‌م ئه‌و‬ ‫س��اده‌ی��ان ن�ه‌ب��وو‪ ،‬ل���ه‌ژووره‌ تاریکه‌کانی گه‌نج له‌ حکومه‌تدا موچه‌ی (‪ )400‬زیاتر ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دی حزبییه‌ و پاراستنی باج و به‌ربه‌ستانه‌ له‌به‌رده‌میدا نه‌هێڵێنرێت‪،‬‬ ‫ئ �ه‌ش��ک �ه‌وت �ه‌ک��ان خ��ۆی��ان ح �ه‌ش��ار ده‌دا‪ ،‬ه�ه‌زار دینار بێت‪ ،‬ئه‌وا به‌دڵنیاییه‌وه‌ ل ‌ه هێز و ده‌ستکه‌وتی حزبیه‌ چۆن ده‌توانێت ک����ه‌ وی���س���ت���ی پ���ێ���ش���ک���ه‌وت���ووخ���وازی���ان‬ ‫له‌سایه‌ی حکومه‌ته‌ دیکتاتۆره‌کانه‌وه‌‪ ،‬نێو ئ��ۆرگ��ان�ه‌ ح��زب��ی�ه‌ک��ان��دا دو ت��ا سێ بونیادی ئه‌م خه‌ونه‌ سه‌ره‌تاییه‌ بنێته‌وه‌؟‬ ‫له‌بارده‌بات‪ ،‬بۆ پێشکه‌وتنی حکومه‌ت‬ ‫مافی تێکه‌ڵبونی کۆمه‌ڵگه‌یان نه‌بووه‌‪ ،‬ه��ێ��ن��ده‌ی م��وچ �ه‌ ح��ک��وم��ی �ه‌ک �ه‌ی �ه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫ب��ێ��گ��وم��ان راس��ت �ه‌ ح��زب��ی��ش پێویستی و کۆمه‌ڵگه‌‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا بونیادنانه‌وه‌ی‬ ‫هه‌ر ئه‌مانه‌ش وای کردوه‌ که‌ به‌شێکی ئه‌مه‌ سه‌ره‌تاترینه‌ بۆ نه‌مانی ئینتمای به‌وه‌یه‌ که‌ هێز و تاقه‌ی و خه‌ونی گه‌نج هه‌ستی پیرۆزی نه‌ته‌وایه‌تی و نیشتمان‬ ‫زۆر ل�ه‌ خولیاو و ئاواته‌کانیان له‌ژێر ن���ه‌ت���ه‌وه‌ی���ی و ئ��ی��ن��ت��م��ا و ب����ڕواب����وون زلهێزی بکات و سه‌رکه‌وتووی بکات‪ ،‬په‌روه‌ری‪.‬‬

‫سیاسه‌تى جیاوازى کردنى حکومه‌ت ‌ه ل ‌ه‬ ‫نێوان مرۆڤه‌کانى سه‌ر به‌ده‌سه‌اڵت و بێ‬ ‫ده‌سه‌اڵت‪ ،‬بێگومان کاره‌سات ‌ه حکومه‌تێکى‬ ‫خۆماڵى له‌سه‌ر بنه‌ماکانى جیاوازى کردنى‬ ‫هاواڵتیان گه‌ش ‌ه بکات و زه‌وى رووک��ن��� ‫بۆ پیاوانى ده‌سه‌اڵت و زه‌وى نارووکنیش‬ ‫ب��ۆ ئ��ه‌و ک �ه‌س��ان �ه‌ى پێش م���ه‌رگ زه‌وى‬ ‫وه‌رده‌گرن‪ ،‬ئه‌م ‌ه وه‌ک هێڵێکى ستراتیژی‬ ‫بۆ کارکردن ل ‌ه سیاسه‌تى شاره‌وانیه‌کان‬ ‫جێبه‌جێ ده‌کرێت و مانایه‌کى گشتگیر‌ه‬ ‫ل ‌ه سیاسه‌تى دابه‌شکردنى زه‌ویدا‪ ،‬گومان‬ ‫له‌وه‌دانیه‌ ئه‌مه‌ چه‌قى ئه‌و نایه‌کسانیه‌ی ‌ه‬ ‫که‌ مرۆڤى ده‌س���ه‌اڵت بۆ پۆڵێن کردنى‬ ‫ژیان له‌م هه‌رێمه‌دا پیاده‌ى کردو‌ه و هه‌موو‬ ‫شتێکى ل� ‌ه سێبه‌رى ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى خۆیدا‬ ‫مامه‌ڵه‌کردوه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه ئاسایى کردنه‌وه‌ى‬ ‫دۆخ���ى ه�ه‌رێ��م��ى ک��وردس��ت��ان و الب��ردن��ى‬ ‫سیاسه‌تى زه‌وى رووکن بۆ خۆمان و ئه‌وانى‬

‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪5٣‬‬ ‫‪2010/11/8‬‬ ‫‌ممهه‌ممه‌‬ ‫دووش‬ ‫‪2711/1/29‬‬ ‫‪- 2011/4/25‬‬ ‫دووشه‬

‫‪17‬‬

‫تریش بۆ هاواڵتى له‌ زهنى ده‌س�ه‌اڵت��دا‪،‬‬ ‫یه‌کێک ‌ه ل ‌ه بنه‌ما ئه‌ساسیه‌کانى ئاساى‬ ‫کردنه‌وه‌ى په‌یوه‌ندى نێوان مرۆڤى ده‌سه‌اڵت‬ ‫و مرۆڤى ئاسایى‪ ،‬ه�ه‌روه‌ه��ا گ�ه‌ڕان�ه‌وه‌ى‬ ‫که‌سێتى زه‌وى نارووکنیشه‌ له‌به‌رامب ‌ه‬ ‫رزه‌وى رووکنیشدا؟ بۆیه‌ ده‌پرسین ئه‌گه‌ر‬ ‫ل ‌ه هه‌ر ئاینێکدا جۆرێک مامه‌ڵ ‌ه هه‌بێت‬ ‫له‌گه‌ڵ گ��ۆڕا‪ ،‬ئه‌ى گۆڕى روکن ل ‌ه چ‬ ‫ئاینێکدا ماناى هه‌یه‌ و بۆچى به‌رپرسه‌کانى‬ ‫وه‌اڵتمان به‌دوایدا وێڵن؟‬

‫خواستى خۆپیشانده‌ران‪ ...‬و‬ ‫سیاسه‌تێکى ژیران ‌ه‌‪...‬‬

‫هه‌ڵۆ ئه‌بوبه‌کر‬

‫دواى ئ���ه‌و ش���ۆڕش و خۆپیشاندانانه‌ى‬ ‫ک �‌ه زۆرب����ه‌ى واڵت��ان��ى ع �ه‌ره‌ب��ى گ��رت �ه‌و‌ه ل ‌ه‬ ‫چه‌ند مانگى راب���ردوودا ئه‌نجامه‌که‌شى ب ‌ه‬ ‫له‌سه‌رکار البردنى سه‌رکرده‌ى چه‌ند واڵتێک‬ ‫و به‌ره‌ده‌وامیدان ب‌ه شۆڕش و خۆپیشاندانه‌کان‬ ‫ل‌ه چه‌ند واڵتێکى دیکه‌ى عه‌ره‌بى و ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫درێ���ژه‌ى هه‌یه‌‪ .‬ه �ه‌ر وه‌ک��و چ��ۆن ئاشکرای ‌ه‬ ‫ک‌ه ئه‌م خۆپیشاندانان‌ه ده‌رئه‌نجامى سیستمى‬ ‫حوکمى چه‌ند ساڵه‌ى سه‌رکرد‌ه ناوچه‌یه‌کان‬ ‫و کارکردنیان له‌سه‌ر به‌رته‌سک کردنه‌وه‌ى‬ ‫ماف و ئازادییه‌کانى خه‌ڵک و دروستکردنى‬ ‫جیاوازى چینایه‌تی و باڵوبونه‌وه‌ى له‌ڕاده‌به‌ده‌رى‬ ‫هه‌ژارى له‌م ناوچانه‌دا‪ ،‬ل‌ه دیارد‌ه زه‌قه‌کانى ئه‌م‬ ‫شێوازه‌بوون له‌حوکمکردن‪.‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى ک‌ه لێره‌دا ده‌م�ه‌وێ��ت ئ��ام��اژه‌ى پێ‬ ‫ب��ک�ه‌م ئ �ه‌وه‌ی �‌ه ک �‌ه هه‌رێمى کوردستانیش‬ ‫وه‌ک به‌شێک ل‌ه ناوچه‌ک‌ه بێبه‌ش نه‌بو‌ه له‌و‬ ‫خۆپیشاندان و چاالکی‌ه جه‌ماوه‌رییانه‌ى ک ‌ه‬ ‫ل‌ه ناوچه‌کانى دیک‌ه بونیان هه‌بووه‌‪ ،‬هه‌رچند‌ه‬ ‫ل‌ه (‪ )2/17‬یه‌که‌م‬ ‫لێر‌ه روداوه‌کا ن‬ ‫رۆژى خۆپیشاندان و دواى ئ �ه‌م ب���ه‌رواره‌ش‬ ‫ده‌نوسرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم کاریگه‌رى و هۆکاره‌کان‬ ‫ک‌ه بون‌ه هۆى سه‌رهه‌ڵدانى ئه‌م چاالکییه‌‬ ‫جه‌ماوه‌ریان‌ه پێشینه‌یه‌کى ده‌وڵه‌مه‌ندیان هه‌ییه‌‪،‬‬ ‫چ ل‌ه ب��وارى حکومرانی بێت یان ل‌ه بوارى‬ ‫ماف و ئازادییه‌کان بێت و یان ره‌خساندنى‬ ‫ژینگه‌یه‌کى ته‌ندروست سه‌باره‌ت ب‌ه ئازادى‬ ‫راده‌بڕین و مافى به‌ده‌ستهێنانى زانیارى یاخود‬ ‫بێالیه‌نى و سه‌روه‌رکردنى ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى و‬ ‫سیسته‌مى په‌رله‌مانى له‌م هه‌رێمه‌دا‪.‬‬ ‫ئێم‌ه لێره‌دا مه‌به‌ستان ل‌ه باسکردنى ئه‌م شتان ‌ه‬ ‫بێ ئه‌همیه‌تکردنى ئه‌م ئه‌زمونه‌ى ئێستا نی ‌ه‬ ‫یاخود ئه‌وه‌ى زه‌ڕبى سفرى بکه‌ین‪ ،‬وه‌ک ئه‌وه‌ى‬ ‫ک‌ه هیچ کارێک نه‌کرابێت بۆ هاواڵتیان‪،‬‬ ‫به‌ڵکو مه‌به‌ست لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ى ک‌ه کراو‌ه‬ ‫ل‌ه ئاستى داواکارى و خواسته‌کانى هاواڵتیاندا‬ ‫نه‌بوو‌ه و ئاشکرای‌ه هۆکارى ئه‌مانه‌ش تێکه‌ڵ‬ ‫بونى حزب و حکومه‌ت و ره‌گداکوتانى به‌‬ ‫کرۆکى جومگ‌ه سه‌ره‌کیه‌کانى ده‌سته‌اڵت‬ ‫و دواج���ار نه‌زۆککردنى ه �ه‌ر هه‌وڵێک ب ‌ه‬ ‫ئاراسته‌ى چاکسازى و نه‌هێشتنى جیاوازییه‌کان‬ ‫و جیاکردنه‌وه‌ى حزب ل‌ه حکومه‌ت‪ ،‬مه‌به‌ستم‬ ‫ل��ێ��ره‌دا ج��ی��اک��ردن �ه‌وه‌ى ح��زب ل �‌ه حکومه‌ت‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کى ره‌ه��ا نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو هه‌وڵدان‌ه بۆ‬ ‫رێکخستنه‌وه‌ى ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌ى ک‌ه ل‌ه نێوانیاندا‬ ‫هه‌ی‌ه و بیناکردنى ته‌وافوقێکى رێژه‌یى و بردنى‬ ‫ب‌ه ئاقارێکى ته‌ندروستدا‪ ،‬وات‌ه ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌‪،‬‬ ‫چونک‌ه ئه‌گه‌ر وانه‌بێت به‌کارهێنانى ئه‌م‬ ‫ده‌سته‌واژه‌ی‌ه گونجاو نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو هه‌ڵه‌ش‬ ‫ده‌بێت ل‌ه زۆربه‌ى کاتدا‪.‬‬ ‫راستیه‌کى حاشا هه‌ڵنه‌گر هه‌ی‌ه ئه‌ویش‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی �‌ه ک�‌ه ل�‌ه زۆرب����ه‌ى واڵت��ان��ى جیهاندا‬ ‫ئه‌مڕۆ حکومه‌ت ل‌ه رێگه‌ى حزب‌ه بااڵده‌ست‬ ‫و براوه‌کان پێکده‌هێنرێت به‌تایبه‌ت ئه‌و هێزانه‌ى‬ ‫ک‌ه براوه‌ى هه‌ڵبژاردنه‌کانن و زۆرینه‌ى ده‌نگى‬ ‫ده‌نگده‌رانیان ب‌ه ده‌ستهێناوه‌‪ ،‬ئه‌م شێواز‌ه ل ‌ه‬ ‫بیرکردنه‌و‌ه بیروڕاى بیرمه‌ندان و یاساناسان‬ ‫و سیاسیه‌کانى ئه‌م س�ه‌رده‌م�ه‌ن‪ ،‬ئاشکراش ‌ه‬ ‫هه‌وڵدان بۆ رێکخستنه‌و‌هه‌ى په‌یوه‌ندى حزبه‌کانى‬ ‫ده‌س��ه‌اڵت له‌گ‌ه ‌ڵ حکومه‌ت فاکته‌رێکى‬ ‫کارا ده‌بێت بۆ چاره‌سه‌رکردنى ئه‌و دۆخه‌ى‬ ‫ک‌ه ئه‌مڕۆ ل‌ه هه‌رێمه‌که‌مان هاتۆت‌ه پێش‬ ‫و جێبه‌جێنه‌کردنیشى جگ‌ه ل‌ه به‌رده‌وامیدان‬

‫ب‌ه خۆپیشاندانه‌کان‪ ،‬رق و توڕه‌یى خه‌ڵکیش‬ ‫ب �ه‌رام��ب �ه‌ر ب �‌ه ده‌س�����ه‌اڵت زی��ات��ر ده‌ک����ات و‬ ‫متمانه‌شیان الواز ده‌کات ب‌ه دامه‌زراوه‌کانى‬ ‫حکومه‌ت‪.‬‬ ‫له‌مکاته‌دا ده‌گونجێت ئه‌و روداوان�ه‌ى ک ‌ه‬ ‫ل‌ه شه‌قامدا ده‌گوزه‌رێت و خۆی ده‌بینێته‌و‌ه‬ ‫ل‌ه داواک��ارى و خۆپیشاندانى مه‌ده‌نیان‌ه و‪...‬‬ ‫هتد‪ ،‬ده‌گونجێت سه‌ربکێشێت بۆ توندوتیژى‬ ‫و ئاڵۆزبونى بارودۆخه‌که‌‪ ،‬دیار‌ه ئه‌مه‌ش نامۆ‬ ‫نابێت‪ .‬له‌به‌ر ئ �ه‌وه‌ى بێ وه‌اڵم��ى ده‌س�ه‌اڵت‬ ‫ل‌ه به‌رامبه‌ر دواک��ارى چه‌ندین ساڵه‌ى شه‌قام‬ ‫و ئیستاش له‌به‌رامبه‌ر جه‌ماوه‌رى خۆپیشانده‌ر‬ ‫ک‌ه پێویست بوو ده‌سه‌اڵتى سیاسى ل‌ه هه‌رێمى‬ ‫کوردستان هه‌ر زوو وه‌اڵم��ى داخوازییه‌کانى‬ ‫هاواڵتیانى بدایه‌ته‌و‌ه و رێکار و شێوازى یاسایى‬ ‫گونجاوى بگرتایه‌ت‌ه به‌ر بۆ ده‌ستگیرکردنى‬ ‫هه‌موو ئه‌وانه‌ى ک‌ه هۆکارى سه‌ره‌کى روودانى‬ ‫روداواک��ان��ى (‪ )2/17‬و دواى ئه‌م ب �ه‌رواره‌ش‬ ‫بوون‪ ،‬ئه‌گه‌ر بهاتای‌ه و ده‌س�ه‌اڵت وه‌اڵمێکى‬ ‫ئه‌رێنى بۆ داواک��اری�ه‌ک��ان��ى خۆپیشانده‌ران‬ ‫هه‌بوای‌ه ک‌ه خ��ۆى ده‌بینێته‌و‌ه ل‌ه داواک���ارى‬ ‫هه‌نوکه‌ی و ئه‌و داواکاریانه‌ش ک‌ه کاتیان‬ ‫زیاتر پێویست‌ه بۆ جێبه‌جێکردنیان له‌سه‌ر ئه‌رزى‬ ‫واقیع ک‌ه نه‌کراوه‌‪..‬؟‪ ،‬ئه‌و‌ه بارودۆخه‌ک‌ه به‌م‬ ‫دۆخه‌ى ئێستا نه‌ده‌گه‌یشت‪.‬‬ ‫هه‌رچه‌ند‌ه پێچه‌وانه‌ى زۆرێک ل‌ه سیاسى و‬ ‫ده‌سه‌اڵتداره‌کانى ئه‌م هه‌رێم‌ه من پێموای‌ه ئه‌م‬ ‫بارودۆخه‌ى شه‌قام شتێکى ئاسایی‌ه و به‌شێک ‌ه‬ ‫ل‌ه ده‌رهاویشته‌کانى کۆمه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نى‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫ئ�ه‌وه‌ى ده‌وڵ�ه‌ت وه‌ک دیارده‌یه‌کى سیاسى و‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى ل‌ه کۆمه‌ڵگ‌ه ب �ه‌ده‌ر نیی‌ه ل ‌ه‬ ‫که‌موکورتى‪ ،‬هۆکارى ئه‌م که‌م و کورتیانه‌یش‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ جیاوازیکردن و ناوچه‌گه‌رێتى‬ ‫و ملمالنێى حزبایه‌تى ناته‌ندروست‪ ،...‬ک ‌ه‬ ‫کاریگه‌ى نێگه‌تیڤیان هه‌بوو‌ه له‌سه‌ر ئه‌داى‬ ‫حکومه‌ت‪ ،‬ئه‌م‌ه سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى ک‌ه کورد ل ‌ه‬ ‫باشورى کوردستان پێشوتر خاوه‌نى ئه‌زمونێکى‬ ‫تۆکم‌ه و به‌هێز نه‌بوو‌ه ل‌ه بوارى حکومڕانى‬ ‫و به‌ڕێوه‌بردنى خۆیدا‪ ،‬وات‌ه ل‌ه بوارى حکومى‬ ‫خۆبه‌خۆیدا‪ ،‬س���ه‌ره‌ڕاى ئه‌مانه‌ش حکومه‌ت‬ ‫ده‌یتوانى سود ل‌ه ئه‌زمونى واڵتانى پێشکه‌وتوو‬ ‫وه‌ربگرێت و به‌رنامه‌ى هه‌بێت بۆ چاکسازى‪،‬‬ ‫ل‌ه رێگه‌ى پێشنیارکردنى پرۆژه‌یه‌کى نیشتمانى‬ ‫ک‌ه هه‌موو الیه‌ن‌ه سیاسیه‌کان تیایدا به‌شداربن‬ ‫و به‌رنامه‌یه‌کى چڕوپڕ دابڕێژن و په‌نج‌ه له‌سه‌ر‬ ‫برینه‌کان دابنێن و ئازارشکێنه‌کانیش ئه‌کتیڤ‬ ‫(چاالک) بکه‌ن‪ ،‬به‌کردار‪..‬؟‬ ‫شتێکى تر ک‌ه ده‌مه‌وێت ئاماژه‌ى پێ بکه‌م‬ ‫ئه‌و فورسه‌ت‌ه مێژوویه‌ی‌ه ک‌ه ل‌ه کوردستان بۆ‬ ‫سه‌رکرد‌ه بااڵکانى هه‌رێم ره‌خساو‌ه ل‌ه رێگه‌ى‬ ‫کۆتاییهێنان ب‌ه ئاڵۆزیه‌کان و جێبه‌جێکردنى‬ ‫داواک��اری�ه‌ک��ان��ى ج �ه‌م��اوه‌رى خۆپیشانده‌ر ل ‌ه‬ ‫شه‌قامه‌کان ک‌ه ئاسان نیه‌‪ ،‬به‌اڵم نها مێژوو‬ ‫ل��ه‌م ه�ه‌رێ��م�‌ه خنجیله‌ی‌ه ک��ارات��ر و خێراتر‬ ‫له‌سااڵنى پێشوتر روداوه‌ک��ان تۆمار ده‌کات‬ ‫و ش��ێ��وازه‌ک��ان‪ ،‬ن��اوه‌ک��ان‪ ،‬هه‌ڵوێسته‌کانیش‬ ‫به‌شێوازێکى سه‌رده‌میانه‌تر ده‌نوسێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫دیکۆمێنته‌ش ل‌ه مێژوو ل‌ه محافلى نێوده‌وڵه‌تى‬ ‫شوێنى تایبه‌تى بۆ خۆى ده‌گرێت‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫سه‌رکرده‌کانى کورد ئه‌م هه‌ل‌ه مێژوویی‌ه بۆ‬ ‫خۆیان بقۆزنه‌و‌ه ل‌ه به‌رژه‌وه‌ندى میلله‌ت ئه‌و‌ه‬ ‫گومان ل �ه‌وه‌دا نی‌ه ک‌ه ده‌بن ب‌ه سمبولى ئه‌م‬ ‫شێواز‌ه نوێی‌ه ل‌ه مێژوو ک‌ه تۆمار ده‌کرێت‪.‬‬ ‫«بێگومان ئه‌گه‌ر شکۆمه‌ندییان رێگه‌ییان‬ ‫پێبدات‪ »...‬ئه‌م‌ه جگ‌ه له‌وه‌ى هه‌رێم ل‌ه رێگه‌ى‬ ‫ده‌سه‌اڵتى هه‌رسێ سه‌رۆکایه‌تیه‌که‌ى (هه‌رێم‪،‬‬ ‫حکومه‌ت و په‌رله‌مان) ک‌ه چه‌ندین بڕیارى‬ ‫یه‌کالکه‌ره‌وه‌یان به‌ده‌سته‌وه‌ی‌ه بۆ ساغکردنه‌وه‌ى‬ ‫کێشه‌کان و چاره‌سه‌رکردنى دۆخه‌ک‌ه ده‌توانن‬ ‫هه‌ڵوێستى خۆیان ب‌ه ئاشکرا ده‌رببڕن‪.‬‬


‫ئۆتۆنۆمی دیموکراتیک و‬ ‫کوردستانی ئۆتۆنۆم ـ دیموکراتیک‬

‫تیۆری‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/2/5 - 2011/4/25‬‬

‫‪18‬‬

‫گۆشه‌یه‌کی تایبه‌ته‌‪ ،‬هه‌فتانه‌ ئه‌حالم مه‌نسور ده‌ینوسێت‬

‫دیار‌ه من بۆ خۆم ده‌نووسم!‬ ‫ک��ات��ێ ک �ه‌ ب��ۆن��ی ش��ۆڕش��ی ن��ێ��رگ��ز گه‌یشته‌‬ ‫ئه‌ستێره‌کانی ئاسمان‪ ،‬وات ‌ه شه‌هیده‌کانمان‬ ‫گ�ه‌ن��ج و ن �ه‌وج �ه‌وان��ان‪ ،‬ب �ه‌ ک��راس��ی پینه‌کراو‪،‬‬ ‫ب �ه‌ ج��ووت��ێ پ��ێ�ڵاوی دڕاو‪ ،‬ب �ه‌ فانیله‌ی کون‬ ‫کونکراو‪ ،‬له‌گه‌ڵ ده‌فته‌ر و کتێبی بن باخه‌ڵیان‬ ‫هه‌موو نێوه‌ڕۆیه‌ک ب ‌ه په‌له‌په‌ل خۆیان ده‌گه‌یانده‌‬ ‫گۆڕه‌پانی ئ��ازادی و هاواریان ده‌ک��رد‪ ،‬یه‌خه‌یان‬ ‫ده‌ده‌ڕی‪ ،‬رووب������ه‌ڕووی ده‌س�����ه‌اڵت ن��اڕه‌زای��ی��ان‬ ‫ده‌رده‌بڕی‪ ،‬که‌ منیش به‌ نوسینه‌کانم زه‌مینه‌م بۆ‬ ‫ئه‌م شۆڕشه‌ خۆش کردبوو‪.‬‬ ‫مه‌به‌ستم نیه‌ باسی حزبه‌کان بکه‌م‪ .‬مه‌به‌ستیشم‬ ‫ن��ی�ه‌ ل �ه‌ پشتگیری ک��ردن��م ل �ه‌ «گ���ۆڕان»ی���ان‬ ‫ن��ه‌ک��ردن��م‪ ...‬ب���اس ب��ک �ه‌م‪ ،‬چ��ون��ک�ه‌ مه‌به‌ستی‬ ‫سه‌ره‌کی من شۆڕشی گه‌نجانی میلله‌ته‌که‌مه‌‪.‬‬ ‫له‌ شه‌وانی شۆڕشدا من گیانم ده‌دا و رووبه‌ڕووی‬ ‫م��ردن‪ ،‬به‌رهه‌ڵستکارێکی هێمن ب��ووم‪ .‬نیگه‌ران‬ ‫ده‌بووم له‌ سه‌ر خوێنڕشتنی گه‌نجان و توندوتیژی‬ ‫ده‌سه‌اڵت‪ ،‬له‌ئه‌نجامدا فشاری خوێنم ده‌گه‌یشته‌‬ ‫س �ه‌ران��س �ه‌ری ک��وردس��ت��ان‪ .‬ب �ه‌ پ�ه‌ل�ه‌پ�ه‌ل فریای‬ ‫ی��اری��ده‌ده‌ری پزیشکی نزیک و دوور ده‌که‌وتم‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى ده‌رزی (الزک��س)م له‌ سمتم بدات یان‬ ‫له‌ ده‌م��اره‌ ورده‌ نه‌بینراوه‌کانی خوێنم تا پله‌ی‬ ‫فشاره‌که‌ داب �ه‌زێ و قاچێکم له‌ ته‌والێت بوو و‬ ‫قاچێکم له‌ سه‌ر دۆشه‌که‌ شڕه‌که‌ی ناو ژووره‌‬ ‫کاولبووه‌که‌م بوو‪.‬‬ ‫ب �ه‌ ت �ه‌ل �ه‌ف��ون پ �ه‌ی��وه‌ن��دی��م ب �ه‌ د‪.‬ف���ای���ه‌ق گوڵپی‬ ‫شۆڕشگێڕه‌وه‌ کرد که‌ ره‌نگێکى دیارى سه‌رایه‌ و‬ ‫داوای لێبووردنم لێکرد له‌وه‌ى که‌ ناتوانم له‌ سه‌راى‬ ‫ئازادى ئاماده‌بم‪.‬‬ ‫ده‌زان��ن له‌ سلێمانی دا ته‌والێتی گشتی نیه‌‪،‬‬ ‫ئ���ه‌و ن �ه‌خ��ۆش �ه‌ی ت��ووش��ی ن�ه‌خ��ۆش��ی ش �ه‌ک��ره‌ و‬ ‫به‌رزبوونه‌وه‌ی فشاری خوێن بێت‪ ،‬زوو زوو ده‌چێته‌‬ ‫س �ه‌ر ئ��او‪ ،‬ئ�ه‌گ�ه‌ر ف��ری��ای خ��ۆی ن�ه‌ک�ه‌وێ میز‬

‫››‬ ‫پیره‌ژنێکی دنیادیده‌م‬ ‫و ئه‌گه‌ر خۆم ب ‌ه‬ ‫شۆڕشگێڕ له‌ قه‌ڵه‌م‬ ‫بده‌م ده‌بێ رێگاکه‌م‬ ‫پڕ بێت له‌ نه‌هامه‌تی‬ ‫به‌خۆیدا ده‌کات‪.‬‬ ‫که‌س ناتوانێ به‌رامبه‌ر به‌م دوو نه‌خۆشییه‌ که‌‬ ‫ئه‌نجامه‌که‌ی مردنی خێرایه‌ کۆنترۆڵ بکاته‌ سه‌ر‬ ‫خۆی‪ .‬بۆیه‌ له‌گه‌ڵ خودی خۆمدا و به‌رامبه‌ر‬ ‫به‌ میلله‌ته‌که‌مدا شه‌رمه‌زار ده‌ب��ووم‪ ،‬نیگه‌رانی‬ ‫گۆڕه‌پان ده‌بووم و کاریگه‌ری ئه‌م شه‌ست رۆژه‌‬ ‫هه‌زار هه‌نگاو مردنی لێ نزیک کردمه‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫شه‌وان به‌ بێ‌ده‌نگی و به‌ تاقی ته‌نیا رووبه‌ڕووی‬ ‫ئه‌و مه‌رگه‌ سامناکه‌ ده‌بوومه‌وه‌ و به‌ راده‌یه‌ک‬ ‫شه‌وێک نه‌خۆشی رێی نه‌دامێ کۆنترۆڵ‌ له‌ سه‌ر‬ ‫له‌شی خۆم بکه‌م‪ .‬ده‌ست و قاچم هێزیان تێدا نه‌ما‬ ‫و زمانم به‌سترا و چه‌ناگه‌ی سه‌ره‌وه‌ و چه‌ناگه‌ی‬ ‫خواره‌وه‌م دانه‌ده‌خران و ئیدی زانیم که‌ ده‌مرم‪.‬‬ ‫بۆیه‌ بێ‌ده‌نگ و هێمن بووم و له‌زه‌تم بینی له‌و‬ ‫مردنه‌ له‌ دڵی خۆمدا و وتم‪« :‬ئوخه‌ی‪ ...‬چیدی‬ ‫ئاگام له‌ ده‌سه‌اڵت نامێنێ‪ ،‬خه‌م و به‌ربه‌ره‌کانی و‬ ‫ملمالنێ و به‌رهه‌ڵستکاری کردیانم به‌ ئاردێکی‬ ‫هاڕاو به‌رامبه‌ر به‌ ده‌سه‌اڵت نامێنێم‪ ،‬پشوویه‌کی‬ ‫هه‌میشه‌یی ده‌ده‌م و ت���ه‌واو ده‌ب���م‪ .‬نه‌مده‌توانی‬ ‫وه‌سیه‌تنامه‌ بنووسم‪ ،‬یه‌ک خه‌مم هه‌بوو و ئه‌ویش‬ ‫ته‌واونه‌کردنی یادداشته‌کانم بوو‪ ،‬ئه‌گینا به‌خته‌وه‌ر‬ ‫بووم‪ ،‬چونکه‌ شۆڕشی میلله‌ته‌که‌م به‌چاو بینی و‬ ‫خه‌ونه‌که‌م هاته‌دی‪.‬‬ ‫بشمردمای ‌ه به‌ بێ‌ده‌نگی له‌ داخ��ی ده‌سه‌اڵتی‬ ‫کوردی گیانم له‌ده‌ست ده‌دا‪ .‬شه‌و ده‌رنگ که‌س‬ ‫و ک��ارم نیگه‌ران ب��وون و ترسان و به‌فڕکانێک‬ ‫گه‌یاندیانم به‌ عیاده‌ی شه‌و و رۆژه‌که‌ی فولکه‌ی‬ ‫ده‌سته‌که‌ و دکتۆر فه‌رمووی‪« :‬فشاری خوێنت‬

‫به‌رزه‌‪ ،‬خێرا الزگسێک له‌خۆت بده‌‪».‬‬ ‫شرینقه‌ی الزگس‪ ،‬شریینقه‌یه‌کی کاتییه‌‪ ،‬ئه‌گینا‬ ‫چاره‌سه‌رییه‌کی سه‌ره‌کی و بنه‌ڕه‌تی نیه‌ و به‌‬ ‫مه‌رجێک به‌ر له‌ دوو رۆژ سه‌ردانی ئه‌و عیاده‌یه‌م‬ ‫کردبوو واته‌ له‌ هه‌فته‌یه‌کدا سێ دکتۆرم بینیوه‌‬ ‫و جه‌ڵته‌که‌ش له‌ الیه‌ک بوه‌ه‌ستێ که‌ زۆر نزیک‬ ‫بوو لێم بدات و خپم بکات یان زه‌لیل بم‪.‬‬ ‫سه‌ردانی چوار یاریده‌ری پزیشکی و پزیشک و‬ ‫سێ چوار ده‌رمانخانه‌ و هه‌ر خۆم به‌ تاقی ته‌نیا‬ ‫جگه‌ له‌ هه‌ینی و چه‌ند جارێکی تریش یه‌ک‬ ‫هونه‌رمه‌ند (ئه‌سرین ئه‌سکه‌نده‌ری) هاوکاری‬ ‫کردم و هه‌میشه‌ هاوکاریم ده‌ک��ات و به‌ڕاستی‬ ‫من خۆم به‌ قه‌رزاری ئه‌م هونه‌رمه‌نده‌ شۆڕشگێڕ‬ ‫و داهێنه‌ره‌ مه‌زن و مۆدێرنه‌یه‌ ده‌زانم‪.‬‬ ‫ب �ه‌ ک��ورت��ی ل �ه‌ ئ�ه‌ن��ج��ام��ی ل��ێ��دان��ی شرینقه‌ی‬ ‫(الزگ���س) سمته‌کانم ب���وون ب�ه‌ دوو بێژه‌نگ‪.‬‬ ‫نیگه‌رانی و خه‌مۆکی ل�ه‌ الی���ه‌ک بوه‌ستێ‪.‬‬ ‫گریانم له‌ الیه‌ک بوه‌ستێ و ته‌نیاییم له‌ الیه‌ک و‬ ‫هه‌ر خامۆش نه‌ده‌بوومه‌وه‌ شه‌ش رۆژ به‌رزبوونه‌وه‌ی‬ ‫فشار خوێنم ریسوای ک��ردم له‌ نووسین که‌وتم‬ ‫و رێک په‌نجه‌کانم نه‌یانده‌توانی قه‌ڵه‌م بگرن‪.‬‬ ‫هه‌ر نه‌مده‌زانی که‌ناڵه‌کان چ هه‌واڵێک په‌خش‬ ‫ده‌ک���ه‌ن و وه‌ک چاودێرێکی سیاسی مێشکم‬ ‫ستۆپی ک��رد‪ .‬ب ‌ه راشکاویش ده‌ڵێم‪ ،‬دڵنیا بووم‬ ‫که‌ ئه‌نجامی شۆڕش به‌م شێوه‌یه‌ ده‌شکێته‌وه‌ که‌‬ ‫ده‌یزانن‪.‬‬ ‫گالراوکردنم له‌ ئه‌نجامی ئه‌زمونێکی تری من‬ ‫بوو که‌ به‌یانییه‌ک رۆشتم بۆ زانکۆی سلێمانی‬ ‫و بینیم نێوه‌ڕۆ خوێندکاران له‌ گۆڕه‌پانی زانکۆ‬ ‫کۆبوونه‌وه‌ و توانیم به‌ هاوار و ب ‌ه رێگای تایبه‌تی‬ ‫خ��ۆم بۆ خوێندکاران بدوێم و ه �ه‌ر هه‌موومان‬ ‫کۆبکه‌مه‌وه‌ و روو له‌ گۆڕه‌پانی ئازادی بکه‌ین‪.‬‬ ‫س��ێ ج���ار ق��س �ه‌م ک����رد‪ ،‬س���ه‌رۆک���ی زان��ک��ۆش‬ ‫قسه‌ی خۆی کرد‪ ،‬که‌ دابه‌زیم و هاتمه‌ خواره‌وه‌‪،‬‬ ‫په‌یامنێری (‪ ) KNN‬رووبه‌ڕووم بووه‌وه‌ و ئێستا و‬ ‫ئێستاش نازانم چیم وتووه‌‪.‬‬ ‫هه‌ر وامده‌زانی به‌ یه‌که‌وه‌ روو ده‌که‌ینه‌ مه‌یدانی‬ ‫ئازادی‪ ،‬مه‌به‌ستم نیه‌ پێشیان بکه‌وم‪ .‬ئه‌وان له‌ من‬ ‫نازدارترن‪ .‬حه‌زم ده‌کرد به‌ یه‌که‌وه‌ بکه‌وینه‌ رێ‪،‬‬ ‫زۆر چاوه‌ڕێم کرد‪ ،‬کچه‌کان له‌ سه‌ر سه‌کۆکانی‬ ‫کۆلیژی ئ�ه‌ن��دازی��اری به‌ڕیز دانیشتبوون‪ ،‬هه‌ر‬ ‫ئیشاره‌تم بۆ ده‌کردن و هه‌ر داوای تێکه‌ڵ‌بوونیان‬ ‫له‌گه‌ڵ خوێندکاره‌ کوڕه‌ هاورێیه‌کانیان بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫کچی کورد رۆڵی هه‌بێ و ته‌ماشاکه‌ر نه‌بێ‪.‬‬ ‫به‌اڵم به‌ داخه‌وه‌ که‌س نزیکم نه‌بووه‌وه‌‪ ،‬پرسیارم له‌‬ ‫دوو خوێندکار کرد‪ ،‬وتیان‪« :‬ته‌نها بۆمان هه‌یه‌‬ ‫چاالکی له‌ ناو زانکۆدا بکه‌ین‪».‬‬ ‫کۆسم ک�ه‌وت‪ ،‬شکستم هێنا‪ .‬که‌س له‌گه‌ڵمدا‬ ‫نه‌هات‪ ،‬هه‌ره‌سم هێنا‪ ،‬وره‌م داب��ه‌زی‪ ،‬به‌ خۆمم‬ ‫وت‪« :‬ره‌ن��ج بێ‌به‌ر و هه‌ناسه‌ی س��ارد‪ ».‬ناچار‬ ‫بووم تاکسی بگرم و به‌ دڵشکاوییه‌وه‌ بگه‌ڕێمه‌وه‌‬ ‫بۆ کاوله‌که‌م‪.‬‬ ‫به‌ڕاستی شۆکێک بوو بۆ من‪ ،‬به‌رچاوم تاریک‬ ‫بوو‪ ،‬ئۆمێدم نه‌ما‪ ،‬ئه‌م مه‌ینه‌تیه‌ش هاته‌ سه‌رم‬ ‫مه‌ینه‌تییه‌کانی ترم‪.‬‬ ‫با وا بێت‪ ،‬با هه‌میشه‌ ره‌نج بێ‌به‌ر و هه‌ناسه‌سارد‬ ‫بم‪ .‬دیاره‌ من به‌ هه‌ڵه‌ له‌دایک بووم‪ ،‬ئایا تاوانی‬ ‫فه‌لسه‌فه‌ی (بوونگه‌رایی)یه‌ که‌ وای لێ کردووم‬ ‫ته‌نیا بم‪ .‬ئایا تاوانی کۆمۆنیستییه‌ که‌وای لێ‬ ‫کردووم ئۆپۆزیسیۆن بم و به‌ تاقی ته‌نها له‌ ناو‬ ‫سه‌نگه‌ری بیر و بۆچوونه‌کانم وشه‌ بکه‌مه‌ گولله‌‬ ‫و رووبه‌ڕووی ده‌سه‌اڵت بیانته‌قێنمه‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌یوه‌ شێره‌‪ ،‬ته‌نیام‪ ،‬ئه‌ی ئه‌م هه‌موو گه‌نجانی‬ ‫گ��ۆڕه‌پ��ان��ی ئ���ازادی ک��وڕی م��ن ن �ه‌ب��وون؟‪ ،‬بۆم‬ ‫ن�ه‌ده‌ن��ووس��ی��ن‪ ،‬به‌رگریم ل��ێ ن �ه‌ده‌ک��ردن؟ ئه‌نجام‬ ‫هاوکێشه‌کان پێچه‌وانه‌بوونه‌وه‌‪ ،‬ئیدی دڵنیا بووم‬ ‫که‌ که‌س من ناناسێت‪ ،‬که‌س نامخوێنێته‌وه‌ و‬ ‫رۆڵ��م نیه‌‪ ...‬یه‌کێ وت��ی‪ :‬فاڵنه‌که‌س و فاڵنه‌‬ ‫حزب و فاڵنه‌ الیه‌ن‪ ،‬شۆڕشه‌که‌یان قۆرغ کردووه‌‬ ‫بۆ خۆیان‪ ،‬مه‌به‌ستیشم نه‌بوو شۆڕش قۆرغ بکه‌م‬ ‫ب��ۆ خ���ۆم‪ ،‬چونکه‌ ش���ۆڕش‪ ،‬ش��ۆڕش��ی میلله‌ت‬ ‫ب��وو‪ ،‬ئیدی شۆکه‌کان ی�ه‌ک به‌ دوای یه‌کدا‬ ‫سه‌رکوتیان ک��ردم و ئه‌نجامه‌که‌شی دوو شه‌و‬ ‫رووبه‌ڕووی مردن بوومه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم من خۆم ده‌ناسم‪.‬‬ ‫پیره‌ژنێکی دنیادیده‌م و ئه‌گه‌ر خۆم به‌ شۆڕشگێڕ‬ ‫له‌ قه‌ڵه‌م بده‌م ده‌بێ رێگاکه‌م پڕ بێت له‌ نه‌هامه‌تی‬ ‫و مه‌ینه‌تی‪ .‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا بۆنی نێرگز و چاوی‬ ‫گه‌نجان ماچ ده‌که‌م و نه‌وجه‌وانه‌کان به‌ ئۆمێدی‬ ‫ئه‌م گه‌له‌ ده‌زانم‪.‬‬

‫مسته‌فا محه‌مه‌د‬ ‫به‌شی یه‌که‌م‬

‫ل �ه‌ پ��ێ��ن��او چ��اره‌س �ه‌رک��ردن��ی ک��ێ��ش�ه‌ی ک���ورد‪،‬‬ ‫س��ی��س��ت��م��ی ئ���ۆت���ۆن���ۆم���ی {خ���ۆب���ه‌ڕێ���وه‌ب���ه‌ری‪،‬‬ ‫خودموختاری} دیموکراتیک‪ ،‬ته‌نیا بۆ ئازادی‬ ‫و دیموکراسی گه‌لی ک��ورد پێشنیار نه‌کراوه‌‬ ‫به‌ڵکو له‌ پێناو ئازادی و دیموکراسی گه‌النی‬ ‫تورکیا سیستمێکی گونجاوه‌‪.‬‬ ‫کێشه‌ی کورد وه‌ک یه‌کێک له‌ گرنگترین کێشه‌‬ ‫بنه‌ڕه‌تییه‌کانی رۆژه �ه‌اڵت��ی ن��اوه‌ڕاس��ت‪ ،‬بۆته‌‬ ‫سه‌رچاوه‌ی زۆرێک له‌ کێشه‌کانی ئه‌م هه‌رێمه‌‬ ‫و چاره‌سه‌رنه‌کردنی نه‌ ته‌نیا بۆ گه‌لی کورد‬ ‫به‌ڵکو بۆ گه‌النی تری رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست‬ ‫ک��اری��گ �ه‌ری خ���راپ ل �ه‌گ �ه‌ڵ خ��ۆی ده‌هێنێت‪.‬‬ ‫سه‌ره‌کیترین هۆکاری کێشه‌کانی رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ناوه‌ڕاست بۆ ناسیۆنالیزمی سه‌رچاوه‌گرتوو له‌‬ ‫رۆژئاوا و ئه‌و نه‌ته‌وه‌ ـ ده‌وڵه‌تانه‌یه‌ که‌ له‌ سه‌ر‬ ‫ئه‌م بنه‌ما پ�ه‌ره‌ی پێده‌درێت‪ .‬جه‌خت ده‌که‌مه‌وه‌‬ ‫ک �ه‌ س���ه‌رچ���اوه‌ی ک��ێ��ش�ه‌ ه �ه‌ن��ووک �ه‌ی��ی �ه‌ک��ان له‌‬ ‫رۆژه���ه‌اڵت���ی ن���اوه‌ڕاس���ت؛ ک����ێ��ش �ه‌ی ع����ه‌ره‌ب ـ‬ ‫ئیسرائیل‪ ،‬پێکدادانه‌کانی نێوان کوردان له‌گه‌ڵ‬ ‫تورکیا‪ ،‬ئ��ێ��ران و س��وری��ا‪ ،‬زهنییه‌تی ن�ه‌ت�ه‌وه‌ ـ‬ ‫ده‌وڵ �ه‌ت �ه‌‪ .‬ئ�ه‌گ�ه‌ر ل�ه‌ ن��ێ��وان ع���ه‌ره‌ب‪ ،‬ی�ه‌ه��ودی‪،‬‬ ‫فارس‪ ،‬تورک و کورداندا زهنییه‌تی نه‌ته‌وه‌ ـ‬ ‫ده‌وڵه‌تگه‌را نه‌بوایه‌ و هه‌وڵه‌کان له‌ پێناو ئازادی‬ ‫و دی��م��وک��راس��ی ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ��ه‌م زهنییه‌ته‌ گ�ڵاو‬ ‫ن �ه‌ده‌ب��وو‪ ،‬ئ�ه‌م��ڕۆ چ��اره‌س�ه‌رک��ردن��ی کێشه‌کانی‬ ‫رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست زۆر ئاسان ده‌بوو؛ پێگه‌ی‬ ‫گه‌النی تری رۆژهه‌اڵتی ناوه‌ڕاست و کوردان‬ ‫نه‌ده‌گه‌یشته‌ ئ�ه‌و ئاسته‌‪ .‬بۆ دووری گرتن له‌‬ ‫چه‌مکی ن �ه‌ت �ه‌وه‌ ـ ده‌وڵ���ه‌ت‪ ،‬ده‌ب��ێ بزانین که‌‬ ‫تێڕوانینی «بۆ هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک‪ ،‬ده‌وڵه‌تێک»‬ ‫هه‌ڵه‌یه‌ و داسه‌پاندنی چه‌مکی نه‌ته‌وه‌ ـ ده‌وڵه‌ت‬ ‫له‌ الیه‌ن هێزه‌ سه‌رده‌سته‌کان له‌ سه‌ر نه‌ته‌وه‌کان‬ ‫کێشه‌کان قووڵتر ده‌کاته‌وه‌‪ .‬بۆیه‌ چاره‌سه‌رکردنی‬ ‫کێشه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کان به‌ بێ‌ چه‌مکی نه‌ته‌وه‌ ـ‬ ‫ده‌وڵه‌ت ده‌بێت‪.‬‬ ‫زهنییه‌تی ن�ه‌ت�ه‌وه‌ ـ ده‌وڵ�ه‌ت��گ�ه‌را ن�ه‌ ته‌نیا بۆ‬ ‫گ �ه‌الن و ن�ه‌ت�ه‌وه‌ سه‌رکوتکراوه‌کان‪ ،‬به‌ڵکو له‌‬ ‫هه‌مان کاتدا بۆ به‌ بێ هیچ به‌رژه‌وه‌ندییه‌ک بۆ‬ ‫ئه‌و گه‌النه‌ و کۆمه‌ڵگایانه‌ی که‌ به‌ زهنییه‌تی‬ ‫نه‌ته‌وه‌ ـ ده‌وڵه‌تگه‌راوه‌ زاڵ بوون‪ ،‬له‌ سه‌ر بنه‌مای‬ ‫شه‌ڕه‌ تراژیە‌کانی مێژوو‪ ،‬به‌ شێوه‌یه‌کی رۆشنتر‬ ‫نیشانیداوه‌‪ .‬هه‌روه‌ها که‌ ده‌زانن کاریگه‌رییه‌کانی‬ ‫سوسیالیزمی بونیادنراو و به‌ تایبه‌ت تیۆری‬ ‫لنین و ستالین به‌ شێوه‌ی «مافی دیاریکردنی‬ ‫چاره‌نووسی گه‌الن به‌ ده‌ستی خۆیان» و «بۆ‬ ‫هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک‪ ،‬ده‌وڵه‌تێک» کاریگه‌ری له‌‬ ‫س�ه‌ر ه�ه‌ر بزوتنه‌وه‌یه‌ک دان��اب��وو‪ .‬له‌ بنه‌مادا‪،‬‬ ‫تیۆری بۆ هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک ده‌وڵه‌تێک‪ ،‬تیۆری‬ ‫سوسیالیسته‌کان ن��ی�ه‌‪ ،‬به‌ڵکو په‌سه‌ندکردنی‬ ‫«ب������ۆ ه������ه‌ر ن�����ه‌ت�����ه‌وه‌ی�����ه‌ک‪ ،‬ده‌وڵ���ه‌ت���ێ���ک���ی‬

‫››‬

‫زهنییه‌تی‬ ‫پشت په‌رده‌ی‬ ‫پره‌نسیبی «مافی‬ ‫دیاریکردنی‬ ‫چاره‌نووسی‬ ‫نه‌ته‌وه‌کان ب ‌ه‬ ‫ده‌ستی خۆیان»‪،‬‬ ‫له‌ بنه‌مادا‬ ‫ناسیۆنالیزم‬ ‫و نه‌ته‌و‌ه ـ‬ ‫ده‌وڵه‌تگه‌راییه‌‬

‫ب���ورژوازی ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ی» کاپیتالیزمه‌ له‌ الیه‌ن‬ ‫سوسیالیسته‌کانه‌وه‌‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا ک�ه‌ ده‌زان���ن له‌‬ ‫سه‌ره‌تاکانی سه‌ده‌ی بیسته‌مدا (‪ )14‬مادده‌ی‬ ‫ویلسۆن‪ ،‬س�ه‌رۆک ده‌وڵه‌تی ئه‌مریکا له‌ الیه‌ن‬ ‫کۆمه‌ڵ و قه‌ومه‌کانه‌وه‌ په‌سه‌ند کرا‪ .‬له‌ناو ئه‌م‬ ‫ماددانه‌‪ :‬ماده‌ی مافی دیاریکردنی چاره‌نووسی‬ ‫گ �ه‌الن به‌ ده‌ستی خ��ۆی��ان‪ ،‬وه‌ک پره‌نسیبێکی‬ ‫ب��ن�ه‌ڕه‌ت��ی پ�ه‌س�ه‌ن��د ک���را‪ .‬ب����ورژوازی ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ی‬ ‫له‌گه‌ڵ به‌ به‌رچاوگرتنی ده‌وڵه‌تێکی نه‌ته‌وه‌یی‬ ‫و تێڕوانینی ن �ه‌ت �ه‌وه‌ ـ ده‌وڵ �ه‌ت��گ �ه‌را ب��ۆ خ��ۆی‪،‬‬ ‫خه‌ریکی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت ده‌بێت و له‌ پێناو‬ ‫گۆڕانکارییه‌کان له‌ سه‌ر ئه‌م بنه‌مایەدا‪ ،‬تیۆری‬ ‫«ده‌رفه‌تی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت بۆ نه‌ته‌وه‌کانی‬ ‫تر»ی له‌گه‌ڵ فاکته‌ره‌ زهنییه‌ته‌کانی خۆیان‬ ‫گونجاو بینی‪.‬‬ ‫زهنییه‌تی پشتی پ���ه‌رده‌ی پره‌نسیبی مافی‬ ‫دیاریکردنی چاره‌نووسی نه‌ته‌وه‌کان به‌ ده‌ستی‬ ‫خ��ۆی��ان‪ ،‬ل �ه‌ ب��ن�ه‌م��ادا ناسیۆنالیزم و ن �ه‌ت �ه‌وه‌ ـ‬ ‫ده‌وڵه‌تگه‌راییه‌‪ .‬تێڕوانینی نه‌ته‌وه‌ ـ ده‌وڵه‌تگه‌راش‬ ‫ل�ه‌ ب�ه‌رام��ب�ه‌ر ن�ه‌ت�ه‌وه‌ک��ان��ی ت��ر‪ ،‬ده‌ی���ه‌وێ خۆی‬ ‫ب �ه‌ ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک��ی ب�ه‌ه��ێ��ز ل �ه‌س �ه‌ر پ��ێ بهێڵێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ل �ه‌ ئ��اک��ام��دا‪ ،‬ب �ه‌ درێ���ژای���ی س���ه‌ده‌ی بیسته‌م‪،‬‬ ‫پێکدادانی سه‌رچاوه‌گرتوو له‌ زهنییه‌تی نه‌ته‌وه‌‬ ‫ـ ده‌وڵ �ه‌ت��گ �ه‌را ه��ات�ه‌ ئ����اراوه‌‪ .‬ش���ه‌ڕی جیهانی‬ ‫ی�ه‌ک�ه‌م و دووه‌م نمونه‌ی ئاشکرایه‌تی‪ .‬له‌به‌ر‬ ‫زهنییه‌تی شۆڤێنی ن�ه‌ت�ه‌وه‌ ـ ده‌وڵ �ه‌ت��گ �ه‌را‪ ،‬له‌‬ ‫سه‌ر ژماره‌یه‌ک گه‌ل و نه‌ته‌وه‌‪ ،‬فه‌رمانڕوه‌ایی‬ ‫دروس��ت ده‌بێت و له‌ ئه‌نجامی ئه‌وه‌شدا‪ ،‬نه‌ته‌وه‌‬ ‫و گه‌النی سه‌رکوتکراو له‌گه‌ڵ به‌کارهێنانی‬ ‫ه �ه‌م��ان زه��ن��ی��ی�ه‌ت ب��ۆ دام��ه‌زران��دن��ی ن �ه‌ت �ه‌وه‌ ـ‬ ‫ده‌وڵه‌ته‌کانی خۆیان له‌ ناو شه‌ڕێک له‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫هێزه‌ داگیرکه‌ره‌ ئیمپریالیسته‌کان ده‌وه‌ستنه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌ بنه‌مادا‪ ،‬ئه‌و بونیان زهنییه‌تییه‌ که‌ هۆکاری‬ ‫روودان������ی ئ���ه‌م ش���ه‌ڕان���ه‌ش���ه‌ ل���ه‌ زۆر ب�����واره‌وه‌‪،‬‬ ‫زهنییه‌تی ن�ه‌ت�ه‌وه‌ ـ ده‌وڵ�ه‌ت��گ��رای�ه‌‪ .‬ن��اوه‌ڕۆک��ی‬ ‫ناسیۆنالیزمی نه‌ته‌وه‌ ـ ده‌وڵه‌تگه‌رایی‪ ،‬ئامانجی‬ ‫ل�ه‌ن��اوب��ردن��ی به‌هاکانی گ��ه‌الن ب�ه‌ شێوه‌یه‌کی‬ ‫جیاوازتر له‌ ئیمپریالیسته‌کان و داگیرکه‌ری‬ ‫سه‌رده‌می کۆیالیه‌تی و فیۆداڵ بوو که‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫شه‌ڕه‌کانی قووڵتر بکاته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ره‌تکردنه‌وه‌ی چه‌مکی نه‌ته‌وه‌ ـ ده‌وڵه‌ت‬ ‫ده‌ب���ێ ئ���ه‌وه‌ ب��زان��رێ��ت ک �ه‌ زهنییه‌تی ن �ه‌ت �ه‌وه‌ ـ‬ ‫ده‌وڵه‌تگه‌را چاره‌سه‌ری دژوارتر ده‌کاته‌وه‌‪ .‬بۆیه‌‬ ‫چ��اره‌س�ه‌ری ئاسانتری کێشه‌ی ک��ورد له‌ سه‌ر‬ ‫بنه‌مای چه‌مکی سوسیالیستی‪ ،‬له‌گه‌ڵ گه‌الن‬ ‫و له‌ناو سنووره‌ هه‌نووکه‌ییه‌کاندا ده‌بێت‪ .‬له‌م‬ ‫روان��گ �ه‌ی �ه‌وه‌ پێشنیاری سیستمی ئۆتۆنۆمی‬ ‫دیموکراتیک ده‌ت��وان��ێ��ت گونجاوترین سیستم‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫ئ��ۆت��ۆن��ۆم��ی دی��م��وک��رات��ی��ک‪ ،‬داب��ی��ن��ک��ردن��ی‬ ‫بنه‌ڕه‌تیترین مافی نه‌ته‌وه‌یی ـ دیموکراتیکی‬ ‫گه‌لی کورده‌ له‌ چوارچێوه‌ی دیموکراتیزاسیۆنی‬ ‫تورکیا‪ .‬مسۆگه‌ره‌ ئ�ه‌م سیستمه‌ له‌ واڵتێکدا‬ ‫که‌ دیموکراتیزه‌ ده‌بێت و ماف بۆ هه‌ر یه‌ک‬ ‫له‌ جیاوازییه‌ نه‌ته‌وه‌یی‪ ،‬ئه‌تنیکی و کۆمه‌ڵه‌‬ ‫دی��ن��ی��ی�ه‌ک��ان داده‌ن����رێ ده‌ن��اس��ێ��ن��درێ��ت‪ .‬ل�ه‌گ�ه‌ڵ‬ ‫ل �ه‌ئ��اراداب��وون��ی کێشه‌ی ک���ورد‪ ،‬ئۆتۆنۆمی؛‬ ‫پ�ه‌س�ه‌ن��دک��ردن��ی ن��اس��ن��ام�ه‌ی ک���ورد ل �ه‌ ی��اس��ای‬ ‫بنچینه‌ییدا‪ ،‬پ�ه‌روه‌رده‌ به‌ زمانی دایکی‪ ،‬دانی‬ ‫ئازادی بۆ کلتووری کوردان و کلتووره‌کانی تر؛‬ ‫په‌سه‌ندکردنی ناسنامه‌ی کورد له‌گه‌ڵ ئازادی‬ ‫بیر و رامان‪ ،‬رێکخستن‌کردن و سیاسه‌تی ئازاد و‬ ‫له‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌شدا‪ ،‬گفتوگۆکردنی‬ ‫ک��ێ��ش�ه‌ک��ان��ی خ���ۆی ل �ه‌ گ �ه‌ڕه‌ک �ه‌ک��ان ل �ه‌ س�ه‌ر‬ ‫بنه‌مای ده‌رخستنی ئ��ێ��راده‌ی گه‌لی ک��ورد و‬ ‫چ��اره‌س�ه‌رک��ردن��ی کێشه‌کان ب�ه‌ ده‌س��ت��ی خ��ۆی‪،‬‬ ‫س�ه‌ب��اره‌ت به‌ هه‌ندێک کێشه‌ی گواستنه‌وه‌ی‬ ‫داواک���اری���ی���ه‌ک���ان ب��ۆ ح��ک��وم �ه‌ت��ی ن���اوه‌ن���دی و‬ ‫قبوڵ‌کردنی مه‌جلیسی هه‌رێمی له‌ چوارچێوه‌ی‬ ‫دی��م��وک��رات��ی��زاس��ی��ۆن��ی ت��ورک��ی��ای �ه‌‪ .‬ئ��ۆت��ۆن��ۆم��ی‬ ‫دیموکراتیک به‌م شێوه‌یه‌ پێناسه‌ ده‌کرێت‪.‬‬ ‫ئ��ۆت��ۆن��ۆم��ی دی���م���وک���رات���ی���ک‪ ،‬ت��ای��ب �ه‌ت �ه‌ به‌‬ ‫ناسنامه‌کان و جیاوازییه‌ نه‌ته‌وه‌یی و دینییه‌کان‬ ‫له‌ ناو دیموکراسیدا؛ دام�ه‌زراوه‌ی�ه‌ک��ی تایبه‌ت‬ ‫و به‌ وات��ای به‌ده‌ستخستنی ئازادییه‌‪ .‬هه‌ڵبه‌ت‬ ‫ئازادی و ئۆتۆنۆمی ته‌نیا بۆ کوردان نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫دابینکه‌ری مافی ت�ه‌واوی کۆمه‌ڵه‌ ئه‌تنیکی‬ ‫و دینییه‌کانه‌ له‌ چ��وارچ��ێ��وه‌ی دیموکراسیدا؛‬ ‫ب �ه‌ک��اره��ێ��ن��ان��ی م��اف��ی ن��اس��ی��ن��ی ک���ۆم���ه‌اڵن و‬ ‫ت��اک�ه‌ک��ان�ه‌ ب �ه‌ ش��ێ��وه‌ی «ئ �ه‌گ �ه‌ر دیموکراسی‬ ‫نه‌بێت‪ ،‬نابێت»‌‪ .‬له‌ ئۆتۆنۆمی دیموکراتیکدا‬ ‫ناوترێت که‌ «لێره‌وه‌ تا له‌وێ سنوور هه‌یه‌‪ ،‬به‌‬ ‫چینه‌کانی ناو ئه‌م سنووره‌ ئه‌م مافانه‌ ده‌درێت»‬ ‫یاخود وه‌ها چاره‌سه‌ری ئۆتۆنۆمی دیموکراتیک‬ ‫وه‌ها مادده‌ و ئامانجێک له‌خۆ ناگرێت‪ .‬ده‌رفه‌تی‬ ‫جێبه‌جێکردنی ئۆتۆنۆمی دیموکراتیک له‌ ناو‬ ‫سیستمی شاره‌کانی تورکیا‪ ،‬سیستمی پارێزگا‬ ‫و هه‌رێمی جیاوازتریش هه‌یه‌‪ .‬بۆیه‌‪ ،‬له‌ پێناو‬

‫ج��ێ��ب�ه‌ج��ێ��ک��ردن��ی ئ��ۆت��ۆن��ۆم��ی دی��م��وک��رات��ی��ک‪،‬‬ ‫ئ��اس��ت�ه‌ن��گ��ب��وون��ی پ��ێ��ک��ه��ات�ه‌ی ش���ار‪ ،‬پ��ارێ��زگ��ا‪،‬‬ ‫هه‌رێم ی��ان فیدراسیۆن یاخود به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‬ ‫ئ��ی��داری ل�ه‌ ئ���ارادا نیه‌‪ .‬ئ �ه‌م سیستمه‌ له‌گه‌ڵ‌‬ ‫پێکهاته‌ ئیدارییه‌کانی په‌سه‌ندکراوی سیستمی‬ ‫سیاسی هه‌نووکه‌یی هه‌ر واڵتێک ده‌گونجێت‪.‬‬ ‫ئ��ۆت��ۆن��ۆم��ی دی��م��وک��رات��ی��ک‪ ،‬ه��ه‌ر پێکهاته‌ی‬

‫››‬ ‫ئۆتۆنۆمی‬ ‫دیموکراتیک‪،‬‬ ‫تایبه‌ته‌ ب ‌ه‬ ‫ناسنامه‌کان‬ ‫و جیاوازیی ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی و‬ ‫دینییه‌کان ل ‌ه ناو‬ ‫دیموکراسیدا؛‬ ‫دامه‌زراوه‌یه‌کی‬ ‫تایبه‌ت ‌ه و‬ ‫ب ‌ه واتای‬ ‫به‌ده‌ستخستنی‬ ‫ئازادییه‌‬ ‫ئیداری ده‌ت��وان��ێ ناسنامه‌ی کۆمه‌ڵه‌ جیاوازه‌‬ ‫ئه‌تنیکییه‌کان له‌ ناو دیموکراتیزاسیۆندا و ل ‌ه‬ ‫سه‌ر ئه‌م بنه‌مایە‪ ،‬په‌یوه‌ندی سیاسی‪ ،‬ره‌خساندنی‬ ‫ه �ه‌ل بۆ پ���ه‌روه‌رده‌ به‌ زمانی دای��ک��ی‪ ،‬ئ��ازادی‬ ‫کلتووری‪ ،‬سیاسه‌تکردن به‌ ناسنامه‌ی خۆ له‌‬ ‫سه‌ر بنه‌مای ئ��ازادی رام��ان و رێکخستنکردن‬ ‫بناسێنێت‪ .‬مه‌جلیسی هه‌رێمیش‪ ،‬ئه‌مڕۆ پێویستی‬ ‫دیموکراسییه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر به‌دوای چاره‌سه‌ری کێشه‌‬ ‫له‌ سه‌ر بنه‌مایه‌کی دیموکراتیک بێت و ئه‌م‬ ‫م��اف �ه‌ بناسێنێت‪ ،‬ئ �ه‌وک��ات ئ��ه‌و کۆمه‌ڵگایە‬ ‫له‌گه‌ڵ رێکخستنکردنی خۆی‪ ،‬مه‌جلیسه‌کانی‬ ‫داده‌م �ه‌زرێ��ن��ێ��ت‪ ،‬ژم���اره‌ی���ه‌ک ل �ه‌ کێشه‌کانی‬ ‫چاره‌سه‌ر ده‌کات یاخود له‌ رێگه‌ی گفتوگۆوه‌‬ ‫داواکارییه‌کانی دیاری کردووه‌ و ده‌یگوازێته‌وه‌‬ ‫ب����ۆ ن����اوه‌ن����د ک����ه‌ ب����ه‌ وات������ای داب��ی��ن��ک��ردن��ی‬ ‫پێویستییه‌کانی ئ��ۆت��ۆن��ۆم��ی دیموکراتیکه‌‪.‬‬ ‫پێده‌چێت مه‌جلیسه‌کان وه‌ک هێزێکی ناوه‌ندی‬ ‫جیاواز‪ ،‬مه‌جلیسێکی ئەڵته‌رناتیڤ له‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫ده‌وڵ�ه‌ت یان مه‌جلیسه‌ ناوه‌ندییه‌کان ببیندرێت؛‬ ‫وه‌ه���ا تێگه‌یشتنێک راس��ت��ه‌‪ .‬ئ���ه‌م مه‌جلیسه‌‬ ‫هه‌رێمیانه‌ هه‌روه‌ها که‌ مه‌جلیسی ئەڵتەرناتیڤ‬ ‫نین‪ ،‬خاوه‌ن پێگه‌ی ئاسانکاری کار و خه‌باتی‬ ‫مه‌جلیسه‌ ناوه‌ندییه‌کان نین‪ .‬ئ�ه‌م مه‌جلیسانه‌‬ ‫رێ��گ��ر ده‌ب���ن ل �ه‌ چ��وون��ی ه���ه‌ر ک��ێ��ش�ه‌ی�ه‌ک بۆ‬ ‫ن��اوه‌ن��د‪ .‬ل�ه‌گ�ه‌ڵ چ��اره‌س �ه‌رک��ردن��ی زۆرێ���ک له‌‬ ‫کێشه‌کان له‌ هه‌رێمدا‪ ،‬له‌ بنه‌مادا له‌به‌ر بوونی‬ ‫کێشه‌ی بچوک له‌ نێوان ناوه‌ند و هه‌رێمدا و‬ ‫کێشه‌کانی تر‪ ،‬ده‌بنه‌ ئاسته‌نگ بۆ دروستبوونی‬ ‫کێشه‌ و ق�ه‌ی��ران‪ .‬بۆیه‌ هه‌ڵسه‌نگاندنیان وه‌ک‬ ‫ئ�ه‌و ده‌زگایانه‌ی که‌ ی��اری��ده‌ده‌ری په‌یوه‌ندی و‬ ‫رێسا دیموکراتیکه‌کانن پێویسته‌‪ .‬ده‌ب��ێ ئه‌م‬ ‫ده‌زگ��ای��ان �ه‌ ک�ه‌ پێویستی دیموکراسین وه‌ک‬ ‫م��اف��ێ��ک��ی س��روش��ت��ی ب��ب��ی��ن��درێ��ت و ه���ه‌م وه‌ک‬ ‫خ��زم �ه‌ت��گ��وزاری پ��ت �ه‌وک��ردن��ی ه�ه‌م��اه�ه‌ن��گ��ی و‬ ‫یه‌کێتی دیموکراتیک‪ .‬ئ �ه‌م مه‌جالیسانه‌ نه‌‬ ‫ته‌نیا به‌ دابه‌شکردن و باڵوکردن‪ ،‬به‌ پێچه‌وانه‌وه‌‬ ‫ل�ه‌گ�ه‌ڵ ب�ڵاوک��ردن و داب�ه‌ش��ک��ردن ل�ه‌ س�ه‌ره‌ت��ادا‬ ‫ب�ه‌ چ��اره‌س �ه‌ری کێشه‌کان ل�ه‌ شوێنی خۆیدا‪،‬‬ ‫ئه‌سته‌مبوونی یه‌کێتی و یه‌کگرتوویی له‌ناو‬ ‫ده‌ب���ات‪ ،‬ل �ه‌ ت��ووش��ب��وون ب �ه‌ وه‌س��ت��ان و ن�ه‌ج��واڵن‬ ‫رێ��گ��ری ده‌ک���ات و گشتی‌بوون و یه‌کده‌ستی‬ ‫به‌هێزتر ده‌که‌نه‌وه‌‪.‬‬


‫س����ه‌رگ����وڵ ق�����ه‌ره‌داغ�����ى‪،‬‬ ‫ئ����ه‌ن����دام����ى پ����ه‌رل����ه‌م����ان‪/‬‬

‫پرسی چه‌تر‬ ‫پرسی چه‌تر‪ ،‬پانتاییه‌ک ‌ه (چه‌تر)‬ ‫بۆ گوزارشتکردنی رای ئێوه‌ی‬ ‫هاواڵتی ره‌خساندوو‌ه تا ئازادانه‌‬ ‫لێره‌و‌ه هه‌ر هه‌فت ‌ه و ل ‌ه سه‌ر‬ ‫پرسێکی گه‌رم بۆچوونی خۆتان‬ ‫بخه‌نه‌ڕوو‪.‬‬ ‫پرسى ئه‌مجاره‌ى (چه‌تر)‬ ‫بۆ وه‌رگرتنى راى ئێوه‌ى‬ ‫هاواڵتیانه‌ ده‌رباره‌ى (ئایا‬ ‫تاچه‌ند حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫مافى چینى کرێکارانى پاراستوه‌)‪.‬‬

‫››‬

‫ک��رێ��ک��اران وه‌ک چینێکى‬ ‫ه��������ه‌ژارى ک���ۆم���ه‌ڵ���گ���ه‌ ل�ه‌‬ ‫الیه‌ن حکومه‌ته‌وه‌ گرنگیان‬ ‫پ��ێ��ن��ه‌دراوه‌‪ ،‬ت�ه‌ن��ه��ا س��ااڵن �ه‌ ل �ه‌ رۆژى (‪)5/1‬‬ ‫دا پیرۆزباییان ئاراسته‌ ده‌کرێت به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫کردارى هه‌نگاوى ته‌واو نه‌نراوه‌ بۆ باشترکردنى‬ ‫ژیان و گوزه‌رانیان له‌ هه‌رێمى کوردستاندا‪.‬‬ ‫دره‌و م �ه‌ه��دى‪ ،‬مامۆستا‪/‬‬

‫چینى کرێکار په‌راوێزترین‬ ‫چینى کۆمه‌ڵگایه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫حکومه‌ته‌وه‌‪ ،‬حکومه‌ت له‌م‬ ‫س��ااڵن��ه‌ى راب������ردوودا ن�ه‌ک‬ ‫هه‌ر نه‌یتوانیوه‌ گوزه‌رانێکى‬ ‫م��ام��ن��اوه‌ن��د ب��ۆ کرێکار داب��ی��ن ب��ک��ات‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ن�ه‌ی��ت��وان��ی��وه‌ الن��ی��ک�ه‌م به‌پێى ی��اس��ای �ه‌ک کاتى‬ ‫کارکردنه‌کانى بۆ که‌م بکاته‌وه‌‪ ،‬له‌ سایه‌ى ئه‌و‬ ‫بودجه‌ خه‌یاڵییه‌دا نه‌یتوانیوه‌ کرێى کرێکار زیاد‬ ‫بکات‪.‬‬ ‫ئ��اراس حه‌سه‌ن‪ ،‬توێژه‌رى‬ ‫ک���ۆم���ه‌اڵی���ه‌ت���ى‪ /‬ک��رێ��ک��اران‬

‫رۆژان �ه‌ به‌رامبه‌ر کرێیه‌کى‬ ‫ک��ه‌م ک���ارده‌ک���ه‌ن ب��ۆ ئ��ه‌وه‌ى‬

‫هه‌مه‌ڕ ‌ه‌نگ‬

‫بژێوى ژیانى دابین بکات‪ .‬به‌داخه‌وه‌ حکومه‌ت و مه‌چه‌کى خۆى وه‌ستاوه‌ گه‌ر پیر بێت باش لێى‬ ‫که‌ حکومه‌تێکى نادامه‌زراوه‌ییه‌ و له‌ خزمه‌تى ده‌قه‌ومێت‪ ،‬چونکه‌ هیج ته‌ئمینى زیانى ناکرێت‬ ‫هاواڵتیاندا نیه‌‪ .‬زور که‌مته‌رخه‌مه‌ له‌ ئاستیاندا و ره‌نجى خۆى رۆژانه‌یه‌‪.‬‬ ‫و ب�ه‌ه��ۆى ن�ه‌ب��وون��ى به‌رنامه‌یه‌کى ب�ه‌ سیسته‌م‬ ‫ک������ه‌ل������س������وم ح����س����ێ����ن‪،‬‬ ‫ب��ۆی��ان‪ ،‬ب �ه‌ ده‌س���ت گ�ه‌ل��ێ گ��رف��ت��ى ده‌روون����ى و‬ ‫رۆژن���ام���ه‌ن���ووس‪ /‬ح��ک��وم�ه‌ت‬ ‫ساڵی دووه‌م ژماره‌ ‪53‬‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى و ئابورییه‌وه‌ ده‌ناڵێنن‪.‬‬ ‫‌سێک‬ ‫ه‬ ‫ک‬ ‫هیچ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ب‬ ‫گرنگى‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/2/5 - 2011/4/25‬‬ ‫نه‌داوه‌ تا گرنگى به‌کرێکار‬ ‫ح �ه‌م��ی��ده‌خ��ان‪ ،‬چ��االک��ه‌وان��ى رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى‬ ‫ب����دات‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ن���ده‌ ک��رێ��ک��ارى‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نى‪/‬‬ ‫ع����ه‌ره‌ب و ب��ی��ان��ى ه��ێ��ن��اوه‌‪،‬‬ ‫چینى کرێکار هێزێکى زیندوویى کۆمه‌ڵگایه‌‬ ‫زۆرب����ه‌ى ک��رێ��ک��اران گ �ه‌ن��ج��ن‪ ،‬ئ���ه‌و ک�ه‌س��ان�ه‌ن ئ �ه‌وان �ه‌ى خۆمانیشى ن��ان ب���ڕاو ک���ردوه‌‪ .‬ته‌نها‬ ‫نه‌یانتوانیوه‌ ئاسته‌کانى خوێندن ت �ه‌واو بکه‌ن‪ ،‬بۆ کاتى بانگه‌شه‌ى هه‌ڵبژاردن سه‌ندیکایه‌کى هیچى تر‪ .‬بۆیه‌ ده‌ڵێم ئه‌مه‌ حکومه‌تى فه‌قیر‬ ‫ب �ه‌ه �ه‌ر ه��ۆی �ه‌ک ل �ه‌ ه��ۆی �ه‌ک��ان ب��ووب��ێ��ت‪ .‬ل�ه‌م پ��اش��ک��ۆى ح��زب��ى ب��ۆ دروس��ت��ک��ردون ل�ه‌وک��ات�ه‌دا نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو هى ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانه‌‪.‬‬ ‫ساڵیاده‌دا ده‌ستى ماندووبوونى هه‌موو کرێکاران باسیان ده‌کات‪.‬‬ ‫ئ��ارام‪ ،‬خوێندکارى زانکۆ‪/‬‬ ‫ک���ازم ع��وم �ه‌ر‪ ،‬وه‌س��ت��ا‪ /‬ب �ه‌ڕاس��ت��ى حکومه‌ت‬ ‫ده‌گ��وش��م ب�ه‌ت��ای��ب�ه‌ت��ى ک��رێ��ک��اران��ى ژن‪ ،‬مافى‬ ‫ح��ک��وم �ه‌ت ت���اوه‌ک���و ئێستا‬ ‫هیچ مافێکى ته‌واوى نه‌داوه‌‬ ‫ت��ه‌واوه‌ت��ى و ه�ه‌ق��ی��ان پ��ێ ن����ه‌دراوه‌ ل �ه‌ هه‌رێمى هیچى بۆ وه‌ستا و کرێکار نه‌کردووه‌‪ ،‬تا ئێستا‬ ‫ب�ه‌ک��رێ��ک��اران ک�ه‌ زه‌مانه‌تى‬ ‫کوردستان النى که‌م بیمه‌ى کۆمه‌اڵیه‌تیشیان ئه‌وه‌ش له‌ راگه‌یاندنه‌کانیانه‌وه‌ باسى ده‌که‌ن هیچ‬ ‫پێ نه‌دراوه‌‪.‬‬ ‫ژی��ان��ی��ان ب��ک��ات‪ ،‬ت��ا بتوانن‬ ‫بنه‌مایه‌کى نیه‌‪ ،‬چونکه‌ من وه‌ستایه‌که‌م گه‌ر‬ ‫به‌ شێوازێکى ئاسایى له‌ناو‬ ‫مامۆستا عوسمان نه‌وره‌سى‪ ،‬له‌سه‌ر ک��ار هه‌رشتێکم به‌سه‌ر بێت حکومه‌ت‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ��گ�ه‌ى ئ��ێ��م�ه‌دا ب��ژی��ن‪ ،‬ه �ه‌ژارت��ری��ن چین‬ ‫زان����اى ئ��ای��ن��ى‪ /‬ک��رێ��ک��ار له‌ ئاماده‌نیه‌ قه‌ربووم بکاته‌وه‌‪.‬‬ ‫کریم عه‌لى‪ ،‬کرێکار‪ /‬رۆژانه‌ ئه‌گه‌ر کرێکارى چینى ک��رێ��ک��اران�ه‌‪ ،‬چونکه‌ ل�ه‌ ه�ه‌م��وو مافه‌‬ ‫واڵتى ئێمه‌ داماوترین چینه‌‬ ‫و ح���ک���وم���ه‌ت ن����ه‌ک ه���ه‌ر هه‌بێت ده‌یکه‌م‪ ،‬تا ئێستا رۆژێک ئه‌م حکومه‌ته‌م سه‌ره‌تایه‌کانیان بێبه‌شبوون‪ ،‬بۆیه‌ ئێمه‌ گله‌ییمان‬ ‫گرنگى پ��ێ ن���ادات‪ ،‬به‌ڵکو نه‌بینى بێت بڵێت ئه‌مڕۆ مه‌چۆ بۆ ک��ار خۆم له‌و رۆژه‌ هه‌یه‌ و ئه‌و رۆژه‌ رۆژى کرێکاران نیه‌‪،‬‬ ‫ه��ی��چ چ��اره‌س �ه‌رێ��ک��ى پێنیه‌ پاره‌که‌ت پ��ێ��ده‌ده‌م‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ رۆژى کرێکار و به‌ڵکو رۆژى چه‌وسانه‌وه‌ى کرێکارانه‌‪.‬‬ ‫بۆى‪ .‬الى ئێمه‌ که‌مترین کرێکار له‌ سه‌رده‌ست جه‌ژنى کرێکار ته‌نها خه‌ڵک مه‌شغوڵکردنه‌ و‬ ‫ئا‪ /‬ئاسۆ محه‌مه‌د‬

‫‪19‬‬

‫ماسی زیندوو و تیشکده‌ر دروست ده‌کرێت‬

‫ته‌له‌فزیۆن هه‌ڕه‌ش ‌ه ل ‌ه ئاینده‌ی مندااڵن ده‌کات‬ ‫و‪.‬ل ‌ه فارسییه‌وه‌‪ /‬ژینۆ هه‌ورامان‬

‫ل ‌ه ئه‌نجامی لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کی زانکۆی سیدنی له‌سه‌ر (‪)500‬‬ ‫منداڵ‪ ،‬که‌ ته‌مه‌نیان له‌ نێوان (‪ )7 – 6‬ساڵدا ب��ووه‌‪ ،‬بۆیان‬ ‫ده‌رک �ه‌وت که‌ ئه‌و مندااڵنه‌ی که‌ زۆر ته‌ماشای ته‌له‌فزیۆن‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬ده‌ماری لێده‌ری چاویان باریکتره‌ وه‌ک له‌وانه‌ی که‌‬ ‫ک�ه‌م ی��ان هیچ ته‌ماشای ته‌له‌فزیۆن ن��اک�ه‌ن‪ .‬لێکۆله‌ره‌وانی‬ ‫زانکۆی ناوبراو ئاماژه‌ به‌م دۆخه‌ ده‌که‌ن و ده‌ڵێن‪ :‬له‌ ئاینده‌دا‬ ‫باریکی ئه‌و ده‌مارانه‌ی چاو ده‌بێته‌ هۆکاری مه‌ترسی تووشبون‬ ‫به‌ نه‌خۆشییه‌کانی دڵ‪ ،‬هه‌ڵبه‌ز و داب�ه‌زی زه‌خت و نه‌خۆشی‬ ‫شه‌کره‌‪.‬‬ ‫د‪.‬ب��ارم��ی��ن جۆپینس ل �ه‌وب��اره‌ی �ه‌وه‌ ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬پێویسته‌ دایکان‬ ‫منداڵه‌کانیان له‌ ته‌له‌فزیۆن دووربخه‌نه‌وه‌‪ ،‬هانیان بده‌ن تا به‌کاری‬ ‫تره‌وه‌ سه‌رقاڵیان بکه‌ن‪.‬‬ ‫له‌ لێکۆڵینه‌وه‌که‌دا هاتوو‌ه ئه‌و مندااڵنه‌ی که‌ لێکۆڵینه‌وه‌یان‬

‫ئه‌فسان ‌ه ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‬

‫کارزان تاریق‬

‫کۆمپیوته‌ری ‪)64( Commodore‬ی سااڵنی‬ ‫هه‌شتاکان ب‌ه تایبه‌تمه‌ندی نوێو‌ه گه‌ڕایه‌وه‌‪ .‬ئه‌و کۆمپیوته‌ر‌ه‬ ‫ک‌ه ئێستا که‌وتۆت‌ه هه‌ر شوێنکار و کۆمپانیا و ماڵێکه‌وه‌‬ ‫و ل‌ه نێو هه‌موو کاره‌کاندا جێی خۆی ده‌کاته‌وه‌‪ ،‬له‌سه‌ره‌تای‬ ‫هه‌شتاکاندا به‌تایبه‌تی ل‌ه رۆژئ��اوا له‌زۆربه‌ی ماڵه‌کانیشدا‬ ‫ه��������ه‌ب��������ووه‌‪ .‬ئ����ه‌م‬ ‫ک��ۆم��پ��ی��وت��ه‌ر‌ه به‌‬ ‫پ���ێ���ی ئ���ه‌وک���ات���ه‌‬ ‫ی�ه‌ک��ێ��ک ب����وو‌ه له‌‬ ‫باشترین و به‌هێزترین‬ ‫ن����ووس����ک����اره‌ک����ان‪،‬‬ ‫دوا ب�����‌ه دوای‬ ‫پێشکه‌وتنی ته‌کنۆلۆژیا باوی نه‌ما‪ ،‬ئێستاک‌ه به‌ڕووخساری‬ ‫کۆن‪ ،‬به‌اڵم ب‌ه تایبه‌تمه‌ندی نوێو‌ه ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ .‬کۆمپیوته‌ره‌که‌‬ ‫هه‌ر له‌چوارچێوه‌ی پێکهاته‌ی پێشوویدایه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێک‬ ‫گۆڕانکاری تێدا کراوه‌‪ .‬له‌وان‌ه ل‌ه کیبۆرده‌که‌یدا شوێنگۆڕکێی‬ ‫زۆر ب‌ه پیته‌کان و کاری دوگمه‌کان کراوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌شپێکهاته‌که‌یه‌تی‪:‬‬ ‫‪ ،GHz Intel 1.8‬رامی (‪ )4‬گێگابایت و به‌سیسته‌می‬ ‫ویندۆزی حه‌وت کار ده‌کات‪ .‬هه‌روه‌ها چه‌ند شێو‌ه دیسکیش‬ ‫ده‌خوێنێته‌وه‌‪ .‬هارده‌که‌ی )‪ (1‬ترابایته‌‪ ،‬نرخه‌که‌ی له‌نێوان (‪250‬‬ ‫تا ‪ )895‬دۆالره‌‪ .‬کارتی گرافیکی نڤیدیا ئیۆن (‪)2‬وه‌‪ .‬له‌گ‌هڵ‌‬ ‫ئه‌مانه‌شدا بلوتوس و هه‌ندێ ورده‌کاری دیکه‌شی بۆ دانراوه‌‪.‬‬

‫له‌سه‌ر کردوون رۆژانه‌ له‌ (‪ 1‬ـ ‪ )9‬کاتژمێر له‌به‌ر ته‌له‌فزیۆن‬ ‫داده‌نیشن و ته‌نیا زیاتر له‌ نیو کاتژمێرێکیان بۆ چاالکی‬ ‫جه‌سته‌یی ت�ه‌رخ��ان��ک��ردووه‌‪ .‬ل��ێ��ره‌وه‌ ده‌ڵێن ئ �ه‌و مندااڵنه‌ی که‌‬ ‫رۆژانه‌ له‌ کاتژمێرێک زیاتر له‌ چاالکی جه‌سته‌ییدان ده‌ماره‌‬ ‫هه‌ستیاره‌کانی چاویان ئه‌ستوورتر ده‌بینرێت‪ .‬جۆپینس ئاماژه‌ به‌وه‌‬ ‫ده‌کات‪ :‬که‌ جیاوازییه‌کی زۆری پرۆفایلی مایکرۆڤاسکوله‌ر‬ ‫له‌نێوان ئه‌و شێوه‌ مندااڵنه‌ و مندااڵنی دیکه‌دا هه‌یه‌ و هه‌ر‬ ‫هه‌ڵسووکه‌وتێک ک �ه‌ ب��ۆ ت�ه‌ن��دروس��ت��ی��ان ب��اش نه‌بێت زووت��ر‬ ‫کاریگه‌ریان لێده‌کات‪ ،‬که‌ ئه‌مه‌ش ئاماژه‌یه‌ بۆ مه‌ترسییه‌کی‬ ‫گه‌وره‌ی تووشبوون به‌ نه‌خۆشییه‌کانی دڵ و به‌رزی زه‌خت‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کی تره‌وه‌ به‌ پێی هه‌مان لێکۆڵینه‌وه‌ ده‌رکه‌وتووه‌‪ ،‬که‌‬ ‫نه‌خۆشی زۆر ته‌ماشاکردنی ته‌له‌فزیۆن بۆ مندااڵن له‌گه‌ڵ‌‬ ‫خۆیدا ناچاالکی که‌مته‌رخه‌می له‌ دابینکردنی خۆراک بۆ‬ ‫له‌ش و قه‌ڵه‌وییه‌کی زۆر دروست ده‌کات‪.‬‬

‫ن‬

‫کاریکاتێری هه‌فت ‌ه‬

‫و‪.‬کارزان‬

‫زانایان له‌ تایوان له‌ رێگه‌ی گواستنه‌وه‌ى خانه‌ وردیله‌کان‪،‬‬ ‫فریشته‌ماسی یان کرده‌ گه‌وره‌ترین ماسی تیشکده‌ر‪.‬‬ ‫ل�ه‌ تاقیگه‌ی یه‌کێک ل�ه‌ کۆمپانیاکانی فرۆشیاری‬ ‫ماسی له‌ تایوان خانه‌ی فلۆره‌سان رژێنرایه‌ نێو ئۆرگانی‬ ‫زۆرب��وون��ی ماسییه‌کانه‌وه‌‪ .‬ئ�ه‌م ک��اره‌ که‌ بۆ م��اوه‌ی زیاتر‬ ‫ل�ه‌ س��ێ س��اڵ��ی خایاند ل�ه‌س�ه‌ر ش��ێ��وه‌ جیاجیاکانی ماسی‬ ‫سیهلیدگیل‪ ،‬له‌یه‌کێک له‌ئه‌ندامانی ئه‌م شێوه‌ ماسییانه‌‬ ‫به‌ناوی فریشته‌ماسی‪ ،‬تاقیکردنه‌وه‌کان ئه‌نجامیان وه‌رگرت‪.‬‬

‫دواب���ه‌دوای ئه‌مه‌ش شوێن و جێ بۆ ه �ه‌ردوو ره‌گ �ه‌زی ئه‌م‬ ‫ماسیه‌ ئاماده‌کرا تا به‌ڕێی زاووزێ ده‌ستکه‌وته‌کان زۆرتر‬ ‫بکه‌ن و به‌بۆچونى ئه‌وان‪ ،‬نه‌وه‌ی نوێی ماسییه‌کان روناکده‌ر‬ ‫ده‌بن‪.‬‬ ‫فریشته‌ م��اس��ی ج�ه‌س��ت�ه‌ی�ه‌ک��ی ت�ه‌ن��ک��ی ه �ه‌ی �ه‌ و ل�ه‌ژێ��ر‬ ‫رووناکی شین دا هه‌ناو و ئێسکه‌کانی به‌ ئاسانی ده‌بینرێت‪.‬‬ ‫ئه‌م دۆزینه‌وه‌یه‌ شاخه‌اڵتی بایۆته‌کنۆلۆژی تایوانی به‌ده‌ست‬ ‫هێنا‪.‬‬ ‫له‌ هه‌مانکاتدا زانایانی کۆمپانیاکه‌ رایانگه‌یاند که‌‬ ‫ب���ه‌رده‌وام ده‌ب��ن له‌سه‌ر لێکۆڵینه‌وه‌کانیان تا بتوانن جۆری‬ ‫دیکه‌ی ماسی به‌ ره‌نگی دیکه‌ بخه‌نه‌ به‌رچاوی خه‌ڵک‪.‬‬

‫ونبوون‬

‫پێناسێکى بارى شارستانى به‌ناوى‬ ‫(دیارى حسین قادر) ل ‌ه قه‌زاى هه‌ڵه‌بجه‌ى‬ ‫شه‌هید‪ ،‬وونبووه‌‪ ،‬هه‌رکه‌سێک دۆزییه‌و‌ه‬ ‫با بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه بۆ ئۆفیسى رۆژنامه‌ى‬ ‫چه‌تر‪ ،‬یان په‌یوه‌ندى بکات به‌م ژمار‌ه‬ ‫ته‌له‌فۆنانه‌وه‌‪)07710299753( .‬‬ ‫و(‪)07480179510‬‬

‫ونبوون‬

‫کۆمه‌ڵێک رۆژنامه‌نووس ده‌یانه‌وێت گۆڤارێکى‬ ‫ریکالمى باڵوبکه‌نه‌و‌ه به‌ناوى (ریکالم بۆ‬ ‫هه‌موان)‪ ،‬داوا ده‌که‌ن هه‌رکه‌س سه‌رنج و تێبینى‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و ناو‌ه هه‌ی ‌ه با ل ‌ه به‌روارى باڵوبونه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌م ئاگاداریه‌و‌ه تا ماوه‌ى مانگێک ئاگادارمان‬ ‫بکاته‌وه‌‪ ،‬ب ‌ه پێچه‌وانه‌شه‌و‌ه له‌دواى ئه‌و ماوه‌ی ‌ه‬ ‫به‌مافى خۆمانى ده‌زانین ئه‌و گۆڤار‌ه ده‌ربکه‌ین‪.‬‬ ‫بۆ گه‌یاندنى تێبینیه‌کان په‌یوه‌ندى بکه‌ن به‌م‬ ‫ژمار‌ه ته‌له‌فۆنه‌وه‌‪)07702272047(.‬‬


‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬ ‫ژماره‌ی متمان ‌ه‬ ‫خاوه‌ن ئیمتیاز‬ ‫سه‌رنوسه‌ر‬ ‫دیزاین‬ ‫باڵوکردنه‌وه‬ ‫‌راوێژکاری یاسایی‬ ‫ناونیشان‬

‫‪212‬‬ ‫که‌مال حه‌سه‌ن حه‌مه ره‌زا‬ ‫کاروان ساالر‬ ‫یاسر گوڵی (رۆژیار گرافیک)‬ ‫کۆمپانیای په‌یپه‌ر‬ ‫سیروان ئه‌حمه‌د حامد‬ ‫سلێمانی گه‌ڕه‌کی عه‌لی ناجی‌‬ ‫‪07710299753 - 07480179510‬‬ ‫‪cetir2010@gmail.com‬‬ ‫‪cetir2010@yahoo.com‬‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬

‫بێریڤان له‌الیه‌ن خه‌زوورى‬ ‫ده‌ستدرێژى سێکسى ده‌کرێته‌سه‌ر و ئێستا له‌زیندان ‌ه ‪8‬‬ ‫‪2711/2/5‬‬

‫‪No: (53) Mo.25/4/2011-‬‬

‫ریکالم‬

‫ده‌بێ ره‌خن ‌ه له‌خۆمان بگرین‬ ‫یه‌کێتی‪ ،‬ته‌نها ده‌مامکه‌که‌ی‬ ‫البردووه‌‌‬

‫ریکالم‬

‫کاروان ساالر‬ ‫م�����اوه‌ی�����ه‌ک�����ه‌ ل���ێ���ره‌و‬ ‫ل����ه‌وێ راس����ت و چ �ه‌پ‬ ‫که‌وتوینه‌ته‌ تانه‌ دان ل ‌ه‬ ‫یه‌کێتی نیشتمانی ک��وردس��ت��ان و ره‌خنه‌ی‬ ‫لێده‌گرین به‌وه‌ی که‌ له‌ به‌رامبه‌ر هاواڵتیان‬ ‫و رۆژنامه‌نووسان و خۆپیشانده‌ران پێشێلکاری‬ ‫ئه‌نجام ده‌دات و لێیان ده‌دات و ده‌یان گرێت و‬ ‫ده‌یان کوژێت و هێزی سه‌ربازی ده‌هێنێته‌ نێو‬ ‫شاره‌کانی هه‌رێمه‌وه‌‪!...‬؟‪.‬‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی ده‌م���ه‌وێ���ت راس��ت��ی ب��ک �ه‌م �ه‌وه‌ و‬ ‫قسه‌ی له‌سه‌ر بکه‌م ئه‌و ره‌خنه‌ نا به‌جێیه‌ی ‌ه‬ ‫که‌ له‌ یه‌کێتی ده‌گ��ری��ن و به‌ سه‌رکوتکار‬ ‫و دیکتاتۆری له‌قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ی��ن و به‌المانه‌و‌ه‬ ‫غه‌ریبه‌ که‌ هه‌ڵسوکه‌وتی ئ��اوا نابه‌رپرسان ‌ه‬ ‫له‌یه‌کێتی ده‌بینین ک�ه‌ ک�ه‌وت��ووه‌ت�ه‌ وێ��زه‌ی‬ ‫ه��اواڵت��ی��ان و رۆژن��ام �ه‌ن��ووس��ان و ته‌نانه‌ت‬ ‫هه‌ندێک ئه‌م ره‌فتاره‌ی یه‌کێتی به‌ شۆک‬ ‫ده‌زان���ن و ده‌ڵ��ێ��ن ئێستاش ب��ڕوا ناکه‌ین ئه‌م‬ ‫ره‌ف��ت��اره‌ ه��ی یه‌کێتی ب��ێ��ت‪ ...‬ن��ازان��م ده‌ب��ێ‬ ‫بۆ بیرمان چووبێته‌وه‌ که‌ ئه‌م حزبه‌ سۆسیال‬ ‫دیموکراته‌ ئه‌م ره‌فتاره‌ی ئێستای هیچ نیه‌‪،‬‬ ‫جگه‌ له‌وه‌ی ده‌مامکی رووی خۆی البرده‌وه‌‬ ‫و سووربوونی خۆی دووباره‌ کردووه‌ته‌وه‌ له‌سه‌ر‬ ‫رێبازی ت��ون��دڕه‌وی و سه‌رکوتکردن وقبوڵ‬ ‫نه‌کردنی به‌رامبه‌ر‪...‬‬ ‫یه‌کێتی نیشتمانی‪ ،‬ج��اری یه‌که‌م نیی ‌ه‬ ‫ده‌ستی به‌خوێنی هاواڵتیان و رۆژنامه‌نووسان‬ ‫و خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ران س���وور ده‌ب��ێ��ت و ک��ار بۆ‬ ‫س�ه‌رک��وت��ک��ردن��ی��ان ده‌ک����ات‪ ،‬ب�ه‌ڵ��ک��و ئ�ه‌گ�ه‌ر‬ ‫به‌په‌له‌ ته‌ماشایه‌کی راب����ردووی ئ �ه‌م حزب ‌ه‬ ‫بکه‌ین ئه‌وا چه‌ندین شه‌ڕی ناوخۆ و هێرش‬ ‫بۆ س�ه‌ر که‌سایه‌تییه‌ ک��ورده‌ک��ان ده‌بینین و‬ ‫ل �ه‌م س��ااڵن�ه‌ی دوای��ش��دا ب �ه‌روون��ی هێرش بۆ‬ ‫سه‌ر رێکخراوه‌ مه‌ده‌نیه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی خۆیان‬ ‫به‌دی ده‌کرێت و هێرش و ره‌شبگیری بۆسه‌ر‬ ‫حزبی کۆمۆنیست و پارتی چ��اره‌س�ه‌ری و‬ ‫ئیسالمیه‌کان ماوه‌یه‌کی هێند دوورنییه‌ بیرمان‬ ‫چووبێته‌وه‌ که‌ کلتوری ئه‌م حزبه‌ چیه‌و چۆن‬ ‫بووه‌؟ له‌به‌رامبه‌ر هێزه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی خۆی‪.‬‬ ‫زۆر دێشێم ب �ه‌وه‌ی ئ�ه‌م دێ��ڕان�ه‌ی س �ه‌ره‌و‌ه‬ ‫ده‌نووسم و خوازیاری ئه‌وه‌ بووم ئه‌م حزبه‌ ده‌ستی‬ ‫هه‌ڵگرتبێت له‌م کلتوره‌ قێزه‌ونه‌ به‌سه‌رچووه‌ی ک ‌ه‬ ‫به‌هێز رووبه‌ڕووی هاونیشتمانی خۆی بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و هێرشانه‌ی ئه‌م دواییه‌ی چه‌کداره‌کانی‬ ‫یه‌کێتی بۆسه‌ر هاواڵتیان و رۆژنامه‌نووسان‬ ‫قێزه‌ونترین دیمه‌نه‌کانی ژیانی رۆژان �ه‌م بوو‬ ‫که‌بینیم له‌ شه‌قامی پیره‌مێردی سلێمانی و‬ ‫کۆاڵنه‌کانی سه‌رو مزگه‌وتی گه‌وره‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫ئه‌م دیمه‌نانه‌ ئازاره‌که‌ی زۆر زیاتر بوو له‌و‬ ‫دیمه‌نانه‌ی که‌ هاوکات رژێمه‌کانی سوریا‬ ‫و تورکیا به‌رامبه‌ر به‌گه‌لی کورد په‌یڕه‌وی‬ ‫ده‌ک �ه‌ن‪ ...‬ده‌بێ شه‌رم ئه‌و ده‌سه‌اڵته‌ بگرێت‬ ‫که‌ به‌چه‌ک و کوته‌ک و گرتن رووبه‌ڕووی‬ ‫هاواڵتیان و رۆژنامه‌نووسانی ببێته‌وه‌‪ ،‬ده‌شبوو‬ ‫ئه‌و ده‌سه‌اڵته‌ بیری له‌وه‌ بکردایه‌ته‌وه‌ ئیراده‌ی‬ ‫گه‌ل زۆر له‌وه‌ گه‌وره‌تره‌ خه‌ڵک به‌چه‌ک و‬ ‫گرتن و کوشتن سارد بێته‌وه‌ و بترسێت‪...‬‬ ‫ب����ه‌ڕای م��ن ل �ه‌دۆخ��ی ک��وش��ت��ن و گرتن‬ ‫و ه��ه‌ڕه‌ش��ه‌ ک���ردن ق��ێ��زه‌ون��ت��ر ئ���ه‌و ره‌وش���ه‌ی‬ ‫راگه‌یاندنه‌کانی یه‌کێتی و پارتییه‌ که‌ شه‌وان ‌ه‬ ‫له‌ رێگه‌ی تیڤیه‌کانیانه‌وه‌ ده‌یخه‌نه‌ ناو هه‌موو‬ ‫ماڵێکه‌وه‌ و ته‌بیعه‌تی هه‌موو ماڵێکی پێ‬ ‫تێکده‌ده‌ن و ئه‌وه‌ی که‌ خوا پێی ناخۆشه‌ له‌و‬ ‫تیڤیانه‌وه‌ ده‌یڵێن و باڵوی ده‌که‌نه‌وه‌‪ ...‬به‌بڕوای‬ ‫من تاوانکاریه‌کانی سه‌رشه‌قامه‌کانیان و ئه‌م‬ ‫جۆره‌ راگه‌یاندنه‌ له‌یه‌ک تای ت �ه‌رازوودان و‬ ‫هیچیان له‌هیچیان زیاتر و که‌مترنین‪.‬‬ ‫به‌داخه‌وه‌ به‌م ره‌فتار و کرده‌وه‌یه‌ی ئێستای‬ ‫یه‌کێتی و هه‌ڵسه‌نگاندنی رابردووی ده‌گه‌ین ‌ه‬ ‫ئ�ه‌و رای �ه‌ی که‌ یه‌کێتی نیشتمانی هیچی‬ ‫نه‌کردووه‌ و ته‌نیا ده‌مامکه‌که‌ی رووی البردووه‌‬ ‫و ده‌ب��ێ��ت ئێمه‌ ره‌خ��ن�ه‌ له‌خۆمان بگرین ک ‌ه‬ ‫هه‌ڵه‌ له‌و گه‌یشتبووین و وامان ده‌زانی به‌ره‌و‬ ‫دیموکراسی هه‌نگاوی ناوه‌‪ ،‬ئه‌رکی ئه‌م حزبه‌ و‬ ‫پارتیشه‌ که‌ چاوی جدی به‌سیاسه‌تی خۆیاندا‬ ‫بخشێننه‌ و چاو له‌واڵته‌ سه‌رکوت‌که‌ره‌کان‬ ‫نه‌که‌ن بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی هاواڵتیانی کورد‬ ‫چونکه‌ ئه‌و سیاسه‌ته‌ برینه‌کان قوڵتر ده‌کاته‌و‌ه‬ ‫و مێژووه‌کانیشیان ره‌شتر ده‌کاته‌وه‌‪.‬‬


Chatr_53