Page 1

‫وێنه‌کانی بنه‌ماڵه‌ی بارزانی دادگای هه‌ولێر داده‌پۆشێت‬

‫ژمار ‌ه ‪50‬‬

‫›‬

‫یه‌کێک له‌و چه‌کدارانه‌ی‬ ‫ل ‌ه بارێکی ده‌روونی‬ ‫ناجێگیردا ب ‌ه‬ ‫ته‌قه‌کردن پشێوی و‬ ‫ئاژاو‌ه ده‌نێته‌وه‌‪.‬‬ ‫سلێمانی‪،‬‬ ‫به‌رده‌م مزگه‌وتی‬ ‫گه‌وره‌(‪)2011/4/2‬‬

‫ساڵی یه‌که‌م‬

‫‪3‬‬

‫ب ‌ه جیاوازییه‌کانه‌وه‌ له‌ژێر چه‌تردا کۆده‌بینه‌وه‌‬

‫فۆتۆ‪:‬چه‌تر‬

‫دووشه‌ممه‌ ‪2011/4/4‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی گشتی هه‌فتانه‌یه‌‪ ،‬کۆمپانیای چه‌تر ده‌ریده‌کات‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫(‪ 15‬نه‌ورۆز‌ی ‪)2711‬‬

‫نرخ‪ 750 :‬دینار‬

‫«(‪ )800‬وه‌زیرى‬ ‫خانه‌نشینى نایاسایى هه‌یه‌»‬ ‫‪2‬‬

‫«ل ‌ه (‪)17‬ى شوباته‌و ‌ه (‪ )100‬پێشێلکارى‬ ‫به‌رامبه‌ر رۆژنامه‌نوسان کراوه‌»‬

‫عه‌لى که‌ریم‪:‬‬ ‫بێده‌نگکردنى خه‌ڵکى‬ ‫هه‌ولێر رێگرتن ‌ه ل ‌ه چاکسازى‬ ‫‪2‬‬

‫گرتن و لێدانی دوو گه‌نج له‌الیه‌ن هێز‌ه ئه‌منیه‌کانه‌وه‌(‪ )2011/4/2‬فۆتۆ‪ :‬زانکۆ سه‌ردار‬

‫ل ‌ه بودجه‌ى گشتى‪ ،‬مانگان ‌ه سێ ملیار و نیو بۆ راگه‌یاندنى حزب ده‌ڕوات‬

‫‌قیده هه‌ڕه‌ش ‌ه ل ‌ه رۆژنامه‌نووسان ده‌کات (‪)2011/4/2‬‬ ‫یه‌کێک له‌و به‌رپرسانه‌ی ک ‌ه پله‌ی عه ‌‌‬

‫هاواری دایکانی کورد دژی بێده‌نگی ده‌سه‌اڵت‪ ،‬هه‌ینی توڕه‌یی (‪)2011/4/1‬‬

‫فۆتۆ‪ :‬کاروان ساالر‬

‫فۆتۆ‪ :‬په‌ژار محه‌مه‌د‬

‫چه‌تر وێنه‌ی‬ ‫پێشێلکاره‌کانی‬ ‫ده‌سه‌اڵت‬ ‫به‌رامبه‌ر‬ ‫خه‌ڵک باڵو‬ ‫ده‌کاته‌وه‌‬

‫‪2‬‬

‫لێدانی رۆژنامه‌وانێک له‌به‌رده‌م مزگه‌وتی گه‌ور‌ه‬

‫پێکدادانی خۆپیشانده‌ران و هێزه‌کانی حکومه‌ت (‪ )2011/4/2‬فۆتۆ‪ :‬ئه‌حمه‌د قادر‬

‫فۆتۆ‪ :‬زانکۆ سه‌ردار‬


‫هەواڵ‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫ل ‌ه (‪)17‬ى شوباته‌و ‌ه (‪ )100‬پێشێلکارى به‌رامبه‌ر رۆژنامه‌نوسان کراوه‬

‫‌ سێ په‌یامنێرى (چه‌تر) ده‌که‌ونه‌به‌ر هێرشى هێز ‌ه ئه‌منییه‌کان‬

‫‪2‬‬

‫[ چه‌تر ـ هه‌ڵمه‌ت ئیبراهیم ]‬ ‫پێرێ ئێوار ‌ه (‪ )4/2‬هێز ‌ه ئه‌منییه‌کانى‬ ‫سلێمانى دواى پێکدادان له‌گه‌ڵ خۆپیشانده‌راندا‬ ‫و ل � ‌ه کتوپڕێکدا هێرش ‌ه ده‌ک��ه‌ن�� ‌ه سه‌ر‬ ‫رۆژنامه‌نوسان و ل �ه‌و نێوه‌نده‌شدا سێ‬ ‫په‌یامنێرى ماڵپه‌رى (چه‌ترپرێس) و رۆژنامه‌ى‬ ‫(چ�ه‌ت��ر) ده‌ک �ه‌ون � ‌ه ب �ه‌ر هێرشى ئ �ه‌و هێز ‌ه‬ ‫ئه‌منیان ‌ه و ب ‌ه توندى لێیان ده‌درێت‪.‬‬

‫(زانکۆ س �ه‌ردار‪ ،‬ئاسۆ خه‌لیل و ئ��اراس عوسمان)‬ ‫ئه‌و سێ پامنێره‌ى (چه‌تر) بوون ک‌ه هێرشیان کرای ‌ه‬ ‫سه‌ر له‌الیه‌ن هێز‌ه ئه‌منییه‌کانه‌و‌ه و ئازارێکى زۆر دران و‬ ‫کامێراکانیشیان بران و شکێنران‪.‬‬

‫(زان����ک����ۆ س��������ه‌ردار) پ �ه‌ی��ام��ن��ێ��رى‬ ‫(چ �ه‌ت��ر) ک�‌ه خه‌ریکى روماڵکردنى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان ب���ووه‌‪ ،‬ب‌ه (چه‌تر)ى‬ ‫راگه‌یاند‪(« :‬ئاسۆ خه‌لیل) دواى ئه‌وه‌ى‬ ‫ئازارێکى پێ ده‌گه‌یه‌نرێت و پانتۆڵه‌که‌ى‬ ‫ده‌دڕێنرێت‪ ،‬کامێراو ریکۆرده‌ره‌که‌شى‬ ‫لێده‌سه‌نرێت و ب‌ه به‌رچاویه‌و‌ه ده‌یشکێنن‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها هێرشیان کرد‌ه سه‌ر منیش و‬ ‫دارێکیان ل‌ه قۆڵمدا شکان‪ ،‬ئه‌مه‌ش دواى‬ ‫ئه‌وه‌ى ل‌ه ده‌ست دوو گروپى تێاڵ به‌ده‌ست (زانکۆ سه‌ردار‪ ،‬ئاسۆ خه‌لیل و ئاراس عوسمان) که‌ له‌الیه‌ن هێزه‌‬ ‫رامکرد‪ ،‬هه‌روه‌ها ل‌ه (ئاراس عوسمان)یش‬ ‫ده‌ده‌ن و کامێراکه‌ى لێ ده‌ستێنن»‪.‬‬ ‫په‌یامنێرانى (سبه‌ى‪ ،‬هاواڵتى‪ ،‬میترۆ‪ ،‬ئاوێنه‌‪ ،‬نالیا‪،‬‬ ‫وتیشى‪ :‬ئه‌م‌ه جگ‌ه له‌وه‌ى چه‌ندین رۆژنامه‌وانى تر ه��اوده‌م و چه‌ندان رۆژنامه‌وانى ت��ر)‪ ،‬ئه‌م‌ه جگ‌ه ل ‌ه‬ ‫که‌وتنه‌به‌ر هێرشى هێز‌ه ئه‌منییه‌کان له‌وانه‌ش (زمناکۆ ده‌ستگیرکردنى زیاتر ل‌ه (‪ )40‬خۆپییشانده‌ر ل‌ه الیه‌ن‬ ‫ئیسماعیل) و ب‌ه قژ رایانده‌کێشا و سوکایه‌تیان پێ هێز‌ه ئه‌منییه‌کانه‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها برینداربوونى زیاتر ل‌ه (‪)50‬‬ ‫ده‌کرد‪.‬‬ ‫که‌س‪.‬‬ ‫هه‌ر ل‌ه خۆپیشاندانه‌که‌ى پێرێدا هێرش کرای‌ه سه‌ر‬ ‫له‌و باره‌یه‌و‌ه (سه‌رگوڵ ره‌زا) ئه‌ندامى په‌رله‌رمانى‬

‫ئه‌منیه‌کانه‌وه‌ هێرش کرای ‌ه سه‌ریان ‪2011/4/2 -‬‬ ‫کوردستان ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ل‌ه هه‌رێمى کوردستان‬ ‫پێشێلکارى زۆر ده‌کرێت به‌رامبه‌ر رۆژنامه‌نوسان‪،‬‬ ‫ده‌سه‌اڵت ده‌یه‌وێت راستیه‌کان نه‌گات‌ه راى گشتى‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ش رۆژنامه‌نوسان ده‌کرێن‌ه ئامانج و کامێراکانیان‬ ‫ده‌شکێنرێت‪ ،‬ه��ۆک��اره‌ک�ه‌ش ش��اردن �ه‌وه‌ى راستیی‌ه ل ‌ه‬ ‫خه‌ڵک‪.‬‬

‫«با به‌ره‌یه‌کى نیشتمانى پێک بهێنرێت»‬

‫عه‌لى که‌ریم‪ :‬بێده‌نگکردنى خه‌ڵکى هه‌ولێر رێگرتن ‌ه ل ‌ه چاکسازى‬ ‫[ هه‌ولێر ـ ره‌هێل مامه‌ش ]‬ ‫شاره‌زایه‌کى بوارى مافه‌کانى مرۆڤ ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر باس له‌و ‌ه ده‌کات‪ ،‬ئه‌گه‌ر حکومه‌ت‬ ‫وه‌اڵمى داواکانى خه‌ڵک نه‌داته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫هیچ به‌هایه‌کى نامێنێت و بێده‌نگ کردنى‬ ‫خه‌ڵکى هه‌ولێریش به‌ بنبه‌ست گه‌یاندنى‬ ‫هه‌وڵى چاکسازى حکومه‌ته‌‪.‬‬

‫(عه‌لى ک�ه‌ری��م) س�ه‌رۆک��ى ئه‌نستیتۆى کورد‬

‫بۆ مافه‌کانى م��رۆڤ ل ‌ه ب��اره‌ى ره‌وش��ى ئێستاى‬ ‫هه‌رێمى کوردستانه‌و‌ه ب ‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ل ‌ه‬ ‫ملمالنێى نێوان خه‌ڵک و ده‌س�ه‌اڵت ئێمه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫خه‌ڵکین‪ ،‬ده‌س �ه‌اڵت ل�ه‌الى ئێمه‌ هیچ به‌هایه‌کى‬ ‫نیه‌ ئه‌گه‌ر وه‌اڵمى خه‌ڵک نه‌داته‌وه‌‪ .‬بۆچونیشمان‬ ‫وای �ه‌‪ ،‬داواکاریه‌کانى خۆپشانده‌ران به‌پێى پێوه‌ر‌ه‬ ‫نێوده‌وڵه‌تییه‌کان و شه‌ریعه‌ته‌ ئاسمانیه‌کان و‬ ‫ده‌س��ت��ورى عێراق و یاساکانى عێراق‪ ،‬داواک��ارى‬ ‫ره‌وان‪.‬‬

‫وتیشى‪ :‬جۆرێک ل ‌ه بێ ئومێدى خه‌ڵکى گرتوه‌‪،‬‬ ‫ئ�ه‌و بێده‌نگکردنه‌ى خه‌ڵکى هه‌ولێر هۆکارێک ‌ه‬ ‫بۆ ب ‌ه بنبه‌ست گه‌یاندنى هه‌وڵى حکومه‌ت بۆ‬ ‫چاکسازى‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬داوا ده‌که‌ین به‌ره‌یه‌کى نیشتمانى‬ ‫پێکبهێنرێت‪.‬‬ ‫ع�ه‌ل��ى ک�ه‌ری��م وتیشى‪ :‬زی��ات��ر ل� ‌ه (‪ )40‬رۆژ‬ ‫به‌سه‌ر داواکاریه‌کانى خه‌ڵک تێپه‌ڕیوه‌‪ ،‬به‌اڵم هیچ‬ ‫هه‌نگاوێکى عه‌مه‌لى بۆ چاکسازى نه‌نراوه‌‪ ،‬ئێم ‌ه‬

‫پێمانوای ‌ه هه‌نگاوى عه‌مه‌لى بۆ چاکسازى پێویست ‌ه‬ ‫گۆڕانکارى ل ‌ه پۆسته‌کان و ده‌سه‌اڵته‌کان و یاساکان‬ ‫و دادگا بکرێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌بینین ئه‌و چه‌کدارانه‌ى ب ‌ه‬ ‫ئاشکرا خۆپشانده‌رانیان شه‌هید و بریندار کرد تا‬ ‫ئێستا رووبه‌ڕووى دادگا نه‌کراونه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫راش��ی��گ�ه‌ی��ان��د‪ :‬ئ �ه‌گ �ه‌ر ره‌وش �ه‌ک � ‌ه ب �ه‌م شێوه‌ی ‌ه‬ ‫به‌رده‌وام بێت‪ ،‬پێشبینى ده‌که‌ین بارودۆخه‌ک ‌ه ئاڵوزتر‬ ‫بێت و قوربانى زیاترى لێبکه‌وێته‌وه‌‪ ،‬ره‌نگه‌ بگه‌ین ‌ه‬ ‫ده‌رئه‌نجامێکى کۆنترۆڵ نه‌کراو‪.‬‬

‫«(‪ )800‬وه‌زیرى خانه‌نشینى نایاسایى هه‌یه‌» «ئه‌ردۆغان سیاسه‌تى سڕینه‌وه‌ى‬ ‫ل ‌ه بودجه‌ى گشتى مانگان ‌ه سێ ملیار‬ ‫کوردى تێنه‌په‌ڕاندووه‌»‬ ‫و نیو بۆ راگه‌یاندنى حزب ده‌ڕوات‬ ‫[ چه‌تر ـ فه‌رهاد ئه‌حمه‌د ]‬

‫[ چه‌تر ‪ -‬سازگار ئيبراهيم ]‬ ‫ب� ‌ه گ��وێ��ره‌ى زانیارییه‌کان ت��ا ئێستا‬ ‫ل ‌ه هه‌رێمى کوردستاندا (‪ )960‬وه‌زی��رى‬ ‫خانه‌نشین هه‌ن و مانگان ‌ه نزیکه‌ى (‪)100‬‬ ‫ملیار ل ‌ه بودجه‌ى گشتى بۆ خۆیان ده‌به‌ن‪،‬‬ ‫له‌و رێژه‌یه‌ش (‪ )800‬که‌سیان ب ‌ه نایاسایى‬ ‫کراون ب ‌ه وه‌زیرى خانه‌نشین‪.‬‬

‫(س��ۆران عومه‌ر) رۆژنامه‌نوس ل‌ه راپۆرتێکدا‬ ‫ک‌ه ل‌ه سه‌راى ئ��ازادى بۆ خۆپیشانده‌رانى خوێنده‌وه‌‪،‬‬ ‫کۆمه‌ڵێک گه‌نده‌ڵى حکومه‌تى هه‌رێمى ئاشکرا کرد‬ ‫و رایگه‌یاند‪« :‬ئه‌وه‌ی ئێستا ترسی دروست کردووه‌‬ ‫الی گه‌نده‌ڵکاران‪ ،‬گواستنه‌وه‌ی ناوی موڵکایه‌تی‬ ‫ئه‌و به‌رپرسانه‌ی‌ه ک‌ه ب‌ه نایاسایی بوون ب‌ه خاوه‌نی‬ ‫موڵک و سه‌رمایه‌‪ ،‬ده‌زان��ن بارودۆخی کوردستان‬ ‫ب���ه‌ره‌و گ��ۆڕان��ک��اری ڕیشه‌یی ده‌ڕوات خه‌ریکی‬ ‫گواستنه‌وه‌ی موڵک و پاره‌کانیانن ل‌ه ناوی خۆیانه‌و‌ه‬ ‫بۆ ناوی که‌سانی تر»‪.‬‬ ‫وتیشى‪« :‬ئ���ه‌وه‌ی ل�‌ه ئێستادا ئاشکرا ده‌ب��ێ‬ ‫بوونی (‪ )960‬خانه‌نشین‌ه ب‌ه پله‌ی وه‌زیر ک‌ه (‪)800‬‬ ‫که‌سیان ب‌ه نایاسایی کراون ب‌ه خانه‌نشینی پل‌ه وه‌زیر و‬ ‫مانگان‌ه (‪ )100‬ملیار دینار ل‌ه داهاتی ئێوه‌ی بێکار‬ ‫و مافخوراو ده‌به‌ن‪ ،‬ئێم‌ه چه‌ند حکومه‌تمان هه‌بوو‌ه تا‬

‫(‪ )960‬وه‌زیری خانه‌نشینمان هه‌بێت؟!»‬ ‫ئ���ه‌وه‌ش���ى خ���س���ت���ه‌ڕوو‪ :‬ئ�����ه‌وان (‪ )500‬ه���ه‌زار‬ ‫موچه‌خۆریان دام �ه‌زران��دوو‌ه به‌بێ ئ �ه‌وه‌ی له‌یه‌ک‬ ‫فه‌رمانگه‌دا ده‌وام���ی ڕه‌سمییان هه‌بێت‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫ئ�ه‌وه‌ش��دا به‌ش‌ه زی��اده‌ی موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران ک ‌ه‬ ‫مافی ره‌وای خۆیان‌ه چه‌ندین ساڵ‌ه له‌م ده‌ڤه‌ر‌ه خوراو‌ه‬ ‫و ئاماده‌نین قه‌ره‌بوشیان بۆ بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫س��ۆران عومه‌ر ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ئێم‌ه میدیایه‌کمان‬ ‫ن��اوێ ک‌ه مانگان‌ه ل‌ه داهاتی خه‌ڵک سێ ملیار‬ ‫و (‪ )500‬ملیۆن دی��ن��اری پ��ێ��ده‌درێ و زۆرینه‌یان‬ ‫ئیشیان سوکایه‌تیکردن‌ه ب‌ه که‌رامه‌تی تاکی کورد‬ ‫و داوا ره‌واکانی ئه‌م میلله‌ته‌‪ ،‬له‌والشه‌و‌ه ل‌ه ماوه‌ی‬ ‫(‪ )40‬رۆژدا (‪ )150‬رۆژنامه‌نوسی بوێری ئه‌هلی‬ ‫و ئۆپۆزسیۆن پێشێلکارییان به‌رامبه‌ر ده‌کرێ‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌تا ئێستا چه‌ک به‌ده‌ستێک له‌سه‌ر ئیهانه‌کردن و‬ ‫لێدان و ته‌قه‌کردن ل‌ه رۆژنامه‌نوسانی به‌ره‌ی خه‌ڵک‬ ‫نه‌براوه‌ت‌ه بنکه‌یه‌کی پۆلیس بۆ لێکۆڵینه‌وه‌‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬هه‌روه‌ها ئێستا (‪ )20‬بینای قوتابخان ‌ه‬ ‫له‌الیه‌ن حزبه‌و‌ه داگیر ک��راو‌ه و ل�ه‌والش�ه‌و‌ه (‪)200‬‬ ‫قوتابخان‌ه دوو ده‌وامی و سێ ده‌وامییان تێدایه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬حه‌وت ملیار دینار بۆ راوێژکاره‌کانى‬ ‫حکومه‌ت ده‌ڕوات‪ ،‬ک‌ه ژماره‌یان (‪ )200‬راوێژکاره‌‪.‬‬

‫«مه‌ترسى له‌سه‌ر که‌رکوک هه‌یه‌»‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى که‌رکوک‪:‬‬

‫هه‌ڕه‌شه‌ى تیرۆرکردنى من و‬ ‫جێگره‌که‌م ده‌کرێت‬

‫[ چه‌تر ـ زانیار داقوقى ]‬

‫دواى ئ��ه‌و‌ ته‌قینه‌وانه‌ى ل �ه‌ پارێزگاى‬

‫په‌رله‌مانتارێکى په‌رله‌مانى کوردستان‬ ‫له‌سه‌ر سه‌ردانه‌که‌ى ئه‌ردۆغان بۆ هه‌ولێر‬ ‫قس ‌ه ده‌کات و ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه ده‌کات‪ ،‬هێشتا‬ ‫ئه‌ردۆغان به‌شێکى گه‌وره‌ى میلله‌تى ئێم ‌ه‬ ‫ده‌چه‌وسێنێته‌وه‌‪ ،‬ساده‌ترین مافه‌کانى گه‌لى‬ ‫کورد حه‌رام و قه‌ده‌غه‌ی ‌ه و به‌الى ئه‌وانه‌و ‌ه‬ ‫هێڵى سوره‌‪.‬‬

‫(د‪.‬جه‌عفه‌ر عه‌لى) ئه‌ندامى په‌رله‌مانى کوردستان‬ ‫ده‌ڵێت‪ :‬ئه‌ردۆغان نه‌یتوانیو‌ه ئه‌و سیاسه‌ت‌ه تێپه‌ڕێنێت‪،‬‬ ‫ک‌ه که‌مالیه‌کان به‌رامبه‌ر کورد ده‌یانکرد‪ ،‬ئه‌وه‌ى‬ ‫ل‌ه کوردستان بینیمان رازاندنه‌وه‌ى هه‌ولێرى پایته‌خت‬ ‫ب‌ه ئااڵى تورک ل‌ه نه‌ریتى (عورف) دیبلوماسیه‌و‌ه‬ ‫دووره‌‪.‬‬ ‫ئ��ه‌وه‌ش ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬ئه‌گه‌ر به‌رپرسانى هه‌رێم پێیان‬ ‫وابێت ئه‌م‌ه ده‌سکه‌وتێکى سیاسى و ئابورى گه‌وره‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌م‌ه دیوێکێتى ک�‌ه دی��و‌ه راسته‌قینه‌که‌ى نییه‌‪،‬‬ ‫دیو‌ه راستیه‌که‌ى بریتیی‌ه له‌و نهێنیانه‌ى ک‌ه له‌نێوان‬

‫خوێندکارانى زانکۆ‬ ‫ده‌ترسێنرێن‬ ‫[ سلێمانى ـ کارزان تاریق]‬ ‫«بۆ نه‌هێشتنى ناڕه‌زایى خوێندکارانى زانکۆى‬ ‫سلێمانى» له‌الیه‌ن سه‌رۆکایه‌تى زان��ک��ۆوه‌ هه‌وڵى‬ ‫ده‌رکردنى (فه‌سڵ) ئه‌و خوێندکارانه‌ ده‌درێت‪ ،‬که‌‬ ‫به‌شدارى خۆپیشاندانه‌کان ده‌که‌ن‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ش پێشتر‬ ‫ن��اوى (‪ )38‬خوێندکاریان ل�ه‌ س �ه‌رج �ه‌م به‌شه‌کان‬ ‫هه‌ڵواسیبوو‪ ،‬به‌اڵم ئێستا ته‌نها له‌ به‌شى راگه‌یاندن‬ ‫ناوى (‪ )57‬خوێندکاریان هه‌ڵواسیوه‌‪.‬‬ ‫(ئازا ئیبراهیم) خوێندکارى به‌شى راگه‌یاندن ل ‌ه‬ ‫زانکۆى سلێمانى به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬جارێکیتر‬ ‫حیزب ده‌س��ت��ى خسته‌وه‌ ن��او زان��ک��ۆ‪ ،‬وه‌ک ئ �ه‌وه‌ى‬ ‫هه‌میشه‌ ده‌ستى وه‌رداوه‌ته‌ ناو کاروباره‌کانى زانکۆوه‌‪،‬‬ ‫ل �ه‌ ت��ازه‌ت��ری��ن سیناریۆى ح��زب��دا ک �ه‌ ل �ه‌ن��او زانکۆ‬ ‫ده‌ستى پێکردوه‌ بۆ ترساندنى ئ�ه‌و خوێندکارانه‌ى‬ ‫ل �ه‌ خۆپیشاندانه‌کاندا ب �ه‌ش��دارى ده‌ک���ه‌ن‪ ،‬ن��اوی��ان‬ ‫هه‌ڵده‌واسرێت و هه‌ڕه‌شه‌ى فه‌سڵکردن ده‌کرێت‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬س�ه‌ره‌ت��ا ب��ڕی��اردرا (‪ )38‬خوێندکار ل ‌ه‬ ‫سه‌رجه‌م به‌شه‌کانى زانکۆى سلێمانى ده‌ربکه‌ن‪ ،‬گوای ‌ه‬ ‫ئه‌م خوێندکارانه‌ هه‌موویان له‌ خۆپیشاندانه‌کاندا‬ ‫ب�ه‌ش��داری��ان ک���ردوه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم دوات���ر ئ �ه‌و سیناریۆ ی ‌ه‬ ‫هه‌ڵوه‌شایه‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ زانیان کاردانه‌وه‌ى ئێمه‌ زۆر‬ ‫توندتر ده‌بێت و ره‌خنه‌مان و داواکاریمان زیاتر ده‌بێت‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ئه‌و سیناریۆیه‌یان هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌ و ده‌ستیان ب ‌ه‬ ‫سیناریۆیه‌کى تر ک��رد و بڕیاره‌که‌یان گ��ۆڕى بۆ‬ ‫سه‌رجه‌م به‌شه‌کان‪.‬‬ ‫ئ �ه‌وه‌ش��ى وت‪ :‬ل��ه‌و ب �ه‌ش �ه‌ى ک �ه‌ منى ت��ی��ام ک ‌ه‬ ‫زۆربه‌ى هه‌ڵسوڕاوانى گروپى چاالکیه‌کانى زانکۆى‬ ‫سلێمانین نزیکه‌ى (‪ )57‬خویندکار سزاى غیاباتیان‬ ‫ب��ۆ ه��ات��وه‌ت �ه‌وه‌ ک �ه‌ زۆرب��ه‌ی��ان داواى پ��ڕک��ردن �ه‌وه‌ى‬ ‫به‌ڵێننامه‌یان لێکراوه‌ که‌ خۆم له‌ (‪ )3‬وان�ه‌دا ناوم‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫په‌یامنێره‌که‌ى (چه‌تر) سه‌ردانى سه‌رۆکى زانکۆى‬ ‫کرد‪ ،‬به‌اڵم ناوبراو ئاماده‌ نه‌بوو هیچ لێدوانێک له‌و‬ ‫باره‌یه‌وه‌ بدات‪.‬‬

‫«هێنانى هێز و ته‌قه‌کردن ل ‌ه خۆپیشانده‌ران هۆکاره‌»‬

‫هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان هه‌وڵى البردنى قایمقام و‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیس ده‌ده‌ن‬ ‫[ هه‌ڵه‌بج‌ه ـ ئاسۆ محه‌مه‌د ]‬

‫چه‌ند ڕۆژێک ‌ه ل ‌ه هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید‬ ‫هه‌ڵمه‌تێکى ئیمزا کۆکردنه‌و ‌ه ده‌ستى‬ ‫پێکردوو ‌ه بۆ «دادگایکردن و البردنى»‬ ‫هه‌ریه‌ک ‌ه ل ‌ه قایمقام و به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫پۆلیسى شاره‌که‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش ب ‌ه هۆکارى‬ ‫وت��ی��ش��ى‪ :‬م��ن وه‌ک س �ه‌رۆک��ى ل��ی��ژن�ه‌ى هێز‌ه‬ ‫ئه‌منییه‌کان و به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى که‌رکوک ئه‌وه‌ى «هێزیان هێناوه‌ت ‌ه هه‌ڵه‌بج ‌ه‬ ‫ئ��اگ��ادارى س�ه‌رج�ه‌م ده‌زگ��ا ئه‌منییه‌کانم ک��ردو‌ه و ته‌ق ‌ه ل ‌ه خه‌ڵک کراوه‌»‪.‬‬

‫(سه‌اڵحه‌دین) رووی��دا‪ ،‬باس ل �ه‌وه‌ ده‌کرێت بۆ ئه‌وه‌ى ئاماده‌باشى له‌ رووى ئه‌منییه‌وه‌ ئه‌نجام‬ ‫مه‌ترسى ل�ه‌ که‌رکوکیش دروس���ت ب��ووه‌ و بدرێت‪ ،‬چونکه‌ تیرۆریستان هه‌ڕه‌شه‌ى گه‌وره‌یان‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى که‌رکوک و جێگره‌که‌یشى له‌سه‌ر که‌رکوک کردوه‌‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ش���ى وت‪« :‬ت���ی���رۆری���س���ت���ان ه���ه‌ڕه‌ش���ه‌ى‬ ‫ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌که‌ن هه‌ڕه‌شه‌‌ى تیرۆرکردنیان‬ ‫تیرۆرکردنى من و جێگره‌که‌میان کردوه‌»‪.‬‬ ‫لێکراوه‌‪.‬‬ ‫راش��ی��گ�ه‌ی��ان��د‪ :‬ده‌ب��ێ��ت ب �ه‌ زووت��ری��ن ک��ات هێز‌ه‬ ‫(لیوا جه‌مال تاهیر) به‌ڕێوه‌به‌رى پۆلیسى گشتى‬ ‫و سه‌رۆکى لیژنه‌ى هێزه‌ ئه‌منییه‌کان له‌ شارى هاوبه‌شه‌که‌ى ن��ێ��وان هێزى پێشمه‌رگه‌ و سوپاى‬ ‫که‌رکوک به‌ (چه‌ترپرێس)ى وت‪ :‬دوابه‌دواى ئه‌و عێراقى و سوپاى ئه‌مریکا له‌ سنوره‌که‌ باڵوه‌پێبکه‌ن‪،‬‬ ‫ته‌قینه‌وه‌ گه‌وره‌یه‌ى له‌ بیناى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى چونکه‌ ش��ااڵوى تیرۆریستان هه‌ڕه‌شه‌یه‌ بۆ سه‌ر‬ ‫س �ه‌اڵح �ه‌دی��ن رووی���دا م�ه‌ت��رس��ى و دڵ��ه‌ڕاوک��ێ ل ‌ه که‌رکوک‪.‬‬ ‫که‌رکوک دروست بووه‌‪.‬‬

‫ئ�ه‌ردۆغ��ان و بارزانیدا باس ده‌کرێت‪ ،‬ئێم‌ه نازانین‬ ‫ئه‌ردۆغان چى ل‌ه هه‌گبه‌که‌ى بوو بۆ کورد؟ نازانین‬ ‫چیان ل�‌ه ژێ��ر پ���ه‌رده‌و‌ه ب��اس ک���ردووه‌‪ ،‬ره‌ن��گ�‌ه قس ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر چاره‌نووسى ئه‌م میلله‌ت‌ه کرابێت‪ ،‬ئه‌م‌ه ته‌نها‬ ‫کردنه‌وه‌ى فڕۆکه‌خانه‌یه‌ک و باڵوێزخانه‌یه‌ک نییه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو کۆمه‌ڵێک شتى نهێنى ل‌ه هه‌گبه‌یا بوو ک ‌ه‬ ‫بۆ خه‌ڵک باس نه‌کراوه‌‪.‬‬ ‫ده‌شڵێت‪ :‬سه‌رۆکى په‌رله‌مان ل‌ه پێشوازیه‌ک‌ه بوو‪،‬‬ ‫ئێم‌ه نازانین ب‌ه سیفه‌تى سه‌رۆکى په‌رله‌مان له‌وێ بوو‌ه‬ ‫یان ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى حزبه‌که‌ى؟!‬ ‫ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ڕوو‪« :‬سه‌ردانه‌که‌ى پێشوى سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێم بۆ تورکیا ل‌ه راستیدا ئیهانه‌ى تیا بوو بۆ‬ ‫پۆستى سه‌رۆکى هه‌رێم و بۆ میلله‌تى ئێمه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫پێشوازیکردنه‌که‌ى ل‌ه ئاستى پێویستدا نه‌بوو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێم‌ه شه‌قامه‌کان و ئاسمانى پایته‌خت ب‌ه ئااڵیه‌ک‬ ‫ده‌ڕازێنینه‌و‌ه نزیکه‌ى (‪ )90‬ساڵ‌ه له‌ژێر ئه‌م ئااڵی ‌ه‬ ‫کورد ده‌چه‌وسێته‌و‌ه و زیند‌ه به‌چاڵ ده‌کرێت‪ ،‬که‌لتور و‬ ‫ناسنامه‌ى کورد ده‌توێنرێته‌و‌ه و زمانى کوردى قه‌ده‌غ ‌ه‬ ‫ده‌کرێت»‪.‬‬

‫وتیشى‪ :‬ل‌ه (‪)17‬ى شوباته‌و‌ه رۆژنامه‌نوسان‬ ‫رۆڵێکى کاریگه‌ریان هه‌بوو‌ه ل‌ه ئاشکراکردنى‬ ‫پێشێلکاریه‌کان و ئاشکراکردنى به‌ڵگ‌ه له‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ى ته‌ق‌ه ل‌ه خۆپیشانده‌ران ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کى تره‌و‌ه سه‌نته‌رى (میترۆ) ل‌ه راپۆرتێکدا‬ ‫ک‌ه دوێنێ له‌سه‌ر ره‌وش��ى رۆژنامه‌نوسان باڵوى‬ ‫کردۆته‌وه‌‪ ،‬رایده‌گه‌یه‌نێت‪ :‬ل‌ه رۆژی سه‌رهه‌ڵدانی‬ ‫خۆپیشاندانه‌کانی کوردستان ل‌ه (‪)17‬ی شوباته‌وه‌‬ ‫س�ه‌ن��ت�ه‌ری میترۆ زی��ات��ر ل �‌ه (‪ )100‬حاڵه‌تی‬ ‫پێشێلکاری دژ ب‌ه رۆژنامه‌نووسان تۆمارکردووه‌‪،‬‬ ‫له‌وانه‌ش بریندارکردن و ده‌ستگیرکردن و لێدان و‬ ‫رێگریکردن و شکاندنی کامێراو ده‌سبه‌سه‌رداگرتنی‬ ‫که‌لوپه‌لی رۆژن��ام��ه‌وان��ی‪ .‬له‌نێو ئ �ه‌و حاڵه‌تانه‌دا‪،‬‬ ‫ده‌ستگیرکردنی دانا به‌کر‪ ،‬به‌رپرسی به‌شی کامێرای‬ ‫ک�ه‌ن��اڵ��ی ن��ال��ی��ا‪ ،‬رۆژی (‪)1‬ی ن��ی��س��ان‪ ،‬ل �‌ه کاتی‬ ‫رووماڵکردنی خۆپیشاندانه‌کانی سلێمانی ده‌ستگیکراو‌ه‬ ‫و تا ئێستا ئازادنه‌کراوه‌‪.‬‬

‫(ناسیح عه‌بدولڕه‌حیم) ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫مه‌یدانى باخى ئازادى ب‌ه (چه‌تر)ى رایگه‌یاند‪:‬‬ ‫«هه‌ڵمه‌تێکى ئ��ی��م��زا ک��ۆک��ردن �ه‌وه‌ک �ه‌م��ان‬ ‫ده‌ستپێکردوو‌ه بۆ دادگایکردن و له‌سه‌ر کار‬ ‫البردنى قایمقامى هه‌ڵه‌بج‌ه و به‌ڕێوه‌به‌رى‬ ‫پ��ۆل��ی��س‪ ،‬چونک‌ه ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌رى پۆلیس ل ‌ه‬ ‫فه‌رمانى کردوو‌ه ب‌ه ته‌قه‌کردن‪ ،‬به‌و هۆیه‌شه‌و‌ه کوژراو‬ ‫ده‌زگاکانى راگه‌یاندندا روخسارى خه‌ڵکى ئه‌م شاره‌ى و بریندار هه‌بوو‌ه و ب‌ه نایاسایى خه‌ڵکى ده‌ستگیر‬ ‫ناشیرین کردوو‌ه و خۆپیشانده‌رانى ب‌ه تێکده‌ر ناوبردووه‌‪ .‬کردووه‌‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬قایمقامیش ل�ه‌س�ه‌ر ئ���ه‌وه‌ى ک�‌ه هێزى‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ل‌ه ماوه‌ى دوو رۆژدا (‪ )1080‬ئیمزا‬ ‫نایاسایى هێناوه‌ت‌ه سه‌ر ئه‌م ش��اره‌‪ ،‬هه‌روه‌ها رێگرى کۆکراوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئێستاش به‌رده‌وامین و ئیمزاکانیش‬ ‫ل‌ه خۆپیشاندان و کۆبوونه‌وه‌ى جه‌ماوه‌رى کردوو‌ه و ده‌گه‌یه‌نین‌ه پێنج هه‌زار و ئاراسته‌ى داواکارى گشتى‬

‫هه‌ڵه‌بجه‌ى ده‌که‌ین بۆ لێپرسینه‌و‌ه له‌م دوو‬ ‫به‌رپرسه‌‪.‬‬ ‫(گ���ۆران ئ�ه‌ده�ه‌م) قایمقامى هه‌ڵه‌بجه‌ى‬ ‫شه‌هید له‌و باره‌یه‌و‌ه ب‌ه (چه‌تر)ى وت‪ :‬ئه‌و‬ ‫ئیمزایان‌ه راى خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بج‌ه نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫راى چه‌ند که‌سێکه‌‪ ،‬ئ�ه‌و که‌سانه‌شى ک ‌ه‬ ‫ئیمزایان ک����ردوو‌ه زۆرب��ه‌ی��ان ته‌مه‌نیان ل ‌ه‬ ‫ته‌مه‌نێکى یاساییدا نی‌ه ک‌ه بتوانن بڕیار‬ ‫له‌سه‌ر هه‌ندێک شت بده‌ن‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها (ئه‌نوه‌ر حاجى عومه‌ر) به‌ڕێوبه‌رى‬ ‫پۆلیسى هه‌ڵه‌بجه‌‪ ،‬وتى‪ :‬ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌ى ک ‌ه‬ ‫دژى من و قایمقام راگه‌یه‌نراو‌ه ده‌ستخۆشیان‬ ‫لێ ده‌که‌م‪ ،‬ئازادن له‌وه‌ى ک‌ه ئیمزا دژى ئێم ‌ه‬ ‫کۆده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬من ل‌ه رێگه‌ى ڕۆژنامه‌که‌ى‬ ‫ئێوه‌و‌ه ده‌ڵیم کۆتا که‌س ک‌ه نه‌ما ئیمزایان بۆ‬ ‫بکات یه‌ک شوێنى به‌تاڵ بهێڵنه‌و‌ه بۆ خۆم با خۆشم‬ ‫ئیمزاى له‌سه‌ر بکه‌م‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬ئ�ه‌و هه‌ڵمه‌ت‌ه ته‌عبیر ل‌ه راى سه‌رجه‌م‬ ‫خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بج‌ه ن��اک��ات‪ ،‬هه‌ڵه‌بج‌ه (‪ )64‬ه�ه‌زار‬ ‫دانیشتووى هه‌ی‌ه به‌س ناو هه‌ڵه‌بجه‌‪.‬‬


‫ته‌نها له‌ به‌شه‌ سه‌ره‌کییه‌کانى دادگاى هه‌ولێر (‪ )64‬وێنه‌ى بنه‌ماڵه‌ی بارزانی هه‌ڵواسراوه‌‬

‫بارزانییه‌کان دادگاى هه‌ولێریان داگیر کردووه‌‬ ‫[ ئا‪ /‬هانا ئازاد ]‬ ‫به‌پێى به‌دواداچوونێکى (چه‌تر) که‌ ته‌نها‬ ‫له‌ به‌شه‌ سه‌ره‌کیه‌کانى دادگ��اى هه‌ولێر‬ ‫واته‌ ته‌نها ئه‌و شوێنانه‌ى خه‌ڵکى ئاسایى‬ ‫سه‌ردانى ده‌که‌ن بۆ کاره‌کانیان ئه‌نجامیداو ‌ه‬ ‫‌که‌ ژوورى دادوه‌ر و دادگاى لێکۆڵینه‌وه‌ى‬ ‫هه‌ولێرى نه‌گرۆته‌وه‌ ده‌رک��ه‌وت��ووه‌ (‪)64‬‬ ‫وێنه‌ى بنه‌ماڵه‌ى بارزانى به‌و شوێنانه‌و ‌ه‬ ‫هه‌ڵواسراوه‌ و رۆژنامه‌نوسان و چاودێرانى‬ ‫سیاسیش پێیانوایه‌ «مه‌رج نیه‌ ئه‌وه‌ى له‌به‌ر‬ ‫چاوانه‌ له‌به‌ر داڵن بێت»‪.‬‬

‫«هه‌ڵواسینى وێنه‌ى سه‌رکرده‌ له‌دادگا فه‌زاحه‌ته‌»‬

‫به‌بڕواى ئه‌ندامێکى په‌رله‌مان و یاساناسێک ل ‌ه‬ ‫رووى یاساییه‌وه‌ ئاساسى نیه‌ وێنه‌ى س�ه‌رک��رده‌ ل ‌ه‬ ‫دادگادا هه‌ڵبواسرێت ئه‌گه‌ر بانگه‌شه‌ى دیموکراسى‬ ‫بکرێت‪.‬‬ ‫بورهان ره‌شید‪ ،‬یاساناس و ئه‌ندامى په‌رله‌مان‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫(چه‌تر)ی وت‪ :‬سه‌رکرده‌کانى هه‌رێمى کوردستان‬ ‫نیشانه‌ى حزبن نه‌ک نیشانه‌ى نیشتمانى‪ ،‬بۆیه‌ هیچ‬ ‫م��ادده‌ی�ه‌ک��ى یاساییش نیه‌ ک�ه‌ بڵێت ده‌ب��ێ وێنه‌ى‬ ‫سه‌رکرده‌ هه‌ڵبواسرێت‪.‬‬

‫وتیشى «فه‌زیحه‌یه‌ وێنه‌ى سه‌رکرده‌ به‌ ناوه‌ندى‬ ‫یاساوه‌ که‌ دادگایه‌ هه‌ڵبواسرێت ره‌نگه‌ له‌ هه‌ندێک‬ ‫حاڵه‌تدا بۆ چاو سورکردنه‌وه‌ به‌کاربهێنرێت»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو ئ �ه‌وه‌ش��ى خ��س��ت�ه‌ڕوو‪ :‬هه‌ڵواسینى وێنه‌ى‬ ‫بنه‌ماڵه‌ى بارزانى ئه‌وه‌ده‌گه‌ینێت که‌ دادگا و یاسا له‌م‬ ‫هه‌رێمه‌دا سه‌ربه‌خۆ نیه‌ و ده‌ست تێوه‌ردانى راسته‌وخۆ‬ ‫له‌نێو دادگادا ده‌بینرێت‪.‬‬ ‫بورهان ره‌شید‪ ،‬زیاتر رونیکرده‌وه‌‪ ،‬هه‌ڵواسینى وێنه‌ى‬ ‫ئیدریس بارزانى هیچ پێویست ناکات هه‌ڵبواسرێت‬ ‫ئه‌گه‌ر وێنه‌ى مه‌ال مسته‌فاش هه‌ڵبوسرێت‪ ،‬هه‌ریه‌ک ‌ه‬ ‫له‌مه‌سعود بارزانى و نێچیرڤان بارزانیش که‌ تائێستا‬ ‫وێنه‌ى ماوه‌ له‌ ده‌زگاکانى حکومه‌ت ئه‌مه‌ کارێکى‬ ‫نه‌گونجاوه‌ و نیشانه‌ى نیشتمانى بوون نیه‌‪.‬‬ ‫«ئه‌وه‌ى له‌به‌رچاوانه‌ مه‌رج نیه‌ له‌به‌رداڵن بێت»‬

‫هاوکات رۆژنامه‌نوسێکیش پێى وای�ه‌ م�ه‌رج نی ‌ه‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى له‌به‌ر چ��اوان بێت له‌به‌ر داڵنیش بێت ره‌نگ ‌ه‬ ‫به‌پێچه‌وانه‌وه‌بێت‪.‬‬ ‫ئاریان محه‌مه‌د‪ ،‬سه‌رنوسه‌رى رۆژنامه‌ى ڕێگای‬

‫ئ���ازادى‪ ،‬بۆ (چ�ه‌ت��ر)ى روون��ک��رده‌وه‌ «ک��اره‌ک�ه‌ له‌و‌ه‬ ‫گه‌وره‌تره‌ ته‌نها وێنه‌ى سه‌رکرده‌ له‌دادگا هه‌ڵبواسرێت‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ئ��ه‌م ک��اران �ه‌ کۆمه‌ڵگا ب���ه‌ره‌و داخ����راوى و‬ ‫دیکتاتۆرى ده‌به‌ن»‪.‬‬ ‫وت��ی��ش��ى‪ :‬ئ �ه‌و ک�ه‌ل��ت��وره‌ خ��ارپ��ت��ری��ن ک���اره‌ ک �ه‌ وا‬ ‫له‌سه‌رکرده‌ ده‌کات «له‌ژورێکدا بخه‌وێت» و له‌ماڵ‬ ‫و له‌ شوێنه‌کانى تریش له‌گه‌ڵمان بێت‪ ،‬ب �ه‌اڵم ئه‌م‬ ‫حاڵه‌ته‌ له‌ هه‌رێمى کوردستان خۆرسک نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫په‌یوه‌ندى به‌سیاسه‌تى پارتیه‌وه‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئاریان محه‌مه‌د‪ ،‬جه‌ختى له‌وه‌کرده‌وه‌ ئه‌م دیارده‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر ب�ه‌رده‌وام بێت و سه‌رکرده‌ پیرۆز بکرێت ئه‌و‌ه‬ ‫دیکتاتۆرى دێته‌ پێشیه‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ هه‌ڵواسینى وێن ‌ه‬ ‫هیچ به‌هایه‌کى سیاسى ناگه‌یه‌نێت‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو داواى ک��رد ئ �ه‌و س �ه‌رک��ردان �ه‌ى وێنه‌یان‬ ‫هه‌ڵواسراوه‌ ب�ه‌ک��رده‌وه‌ بێنه‌ دڵمانه‌وه‌ نه‌ک به‌ وێن ‌ه‬ ‫له‌هه‌موو کونج و کۆاڵنێک ک�ه‌ ئێستا وێنه‌یان‬ ‫هه‌ڵوسراوه‌‪.‬‬ ‫ب��ه‌ڕاى چاودێرێکى سیاسى ئ �ه‌م دی��ارده‌ی �ه‌ هیچ‬

‫پێناسێکى بۆناکرێت‪ ،‬چونکه‌ پێویسته‌ سه‌رکرده‌کان‬ ‫خۆیان درک به‌وه‌بکه‌ن وێنه‌کانیان لێبکرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫د‪.‬ک���ام���ه‌ران مه‌نتک ب��ۆ (چ �ه‌ت��ر)ى رون��ک��رده‌و‌ه‬ ‫«هه‌ڵواسینى وێنه‌ى سه‌رکرده‌ په‌یوه‌ندى به‌ کلتورى ئه‌و‬ ‫ناوچه‌یه‌ هه‌یه‌ و نه‌خۆشیه‌که‌ هه‌رێمى کوردستانیشى‬ ‫گرتۆته‌وه‌»‪.‬‬ ‫مه‌نتک وتیشى «ئه‌مه‌ له‌ حاڵه‌تێکدا ده‌چێته‌و‌ه‬ ‫سه‌ر ج��ۆرى سه‌رکرده‌که‌ ره‌نگه‌ خۆى ئاره‌زووبکات‬ ‫وێ��ن�ه‌ى ل�ه‌ ده‌زگ��اک��ان��ى حکومه‌ت هه‌ڵبواسرێت»‪.‬‬ ‫وه‌زاره‌تیش هه‌ڵواسینی ئه‌و وێنانه‌ به‌شتێکی ئاسایی‬ ‫ده‌زانێت‪ .‬له‌وباره‌یه‌وه‌ ک��اروان محه‌مه‌د‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫راگه‌یاندنی وه‌زاره‌ت��ی داد‪ ،‬رایگه‌یاند‪ :‬ئه‌م وێنانه‌ی‬ ‫دادگای هه‌ولێر له‌ رووی ئیداریه‌وه‌ په‌یوه‌ندی به‌ئێمه‌و‌ه‬ ‫نیه‪ ‌،‬به‌اڵم وه‌زاره‌ت��ی داد به‌ ئاسایی ده‌زانێت ناوبراو‬ ‫وتیشی‪ :‬پێشتر ته‌نها یه‌ک وێنه‌ به‌ بڕیار دانرابوو ک ‌ه‬ ‫هه‌ڵبواسرێت‪ ،‬به‌اڵم ئێستا هه‌ستمان ک��ردووه‌ وێنه‌ی‬ ‫زیاتر له‌وه‌ هه‌ڵواسراوه‌‪.‬‬

‫حکومه‌ته‌که‌ی دکتۆر به‌رهه‌م مااڵوایی ده‌کات‬ ‫گۆڕان‪ :‬هه‌نگاوى کرده‌یی نه‌نرێت ئاماده‌نین خۆمان به‌کۆبونه‌وه‌ى‬

‫درێژخانه‌یه‌نه‌و ‌ه سه‌رقاڵبکه‌ین‬ ‫[ ئا‪ /‬په‌یمان ئه‌مین ]‬ ‫س��ه‌ره‌ڕاى ب �ه‌رده‌وام��ى ناڕه‌زایه‌تیه‌کانى‬ ‫جه‌ماوه‌ر له‌هه‌رێمى کوردستان ‌و به‌رده‌وامى‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان دژى گه‌نده‌ڵی‌و ناعه‌داله‌تى‬ ‫‌و بێباکى ده‌س���ه‌اڵت له‌ئاست داواک���ارى‬ ‫ه��اواڵت��ی��ان‪ ،‬ل�����ه‌ده‌ره‌وه‌ى راى شه‌قامدا‬ ‫هه‌ریه‌ک ‌ه ل ‌ه یه‌کێتى ‌و پارتى ‌و هه‌رسێ‬ ‫الیه‌ن ‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌ک ‌ه سه‌رقاڵى گفتوگۆن‬ ‫یه‌کێتی و پارتی بڕیاریانداو ‌ه حکومه‌ت‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌‪،‬هاوکات له‌و کۆبونه‌وانه‌دا‬ ‫ئۆپۆزسیۆن پێداگرى له‌سه‌ر دادگاییکردنی‬ ‫ته‌قه‌که‌ران‌و بکوژانى خۆپیشانده‌رانى (‪)17‬ى‬ ‫شوبات‌و رۆژانى دواتر ده‌که‌ن‪.‬‬

‫به‌گوێره‌ی هه‌ندێک زانیاری ل‌ه سه‌رچاوه‌یه‌کی‬ ‫نزیک ل‌ه کۆبونه‌وه‌کان ب‌ه چه‌تری راگه‌یاند «پارتی‬ ‫و یه‌کێتی رێ��ک �ه‌وت��وون ل �ه‌س �ه‌ر ئ���ه‌وه‌ی حکومه‌ت‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێته‌و‌ه و ئاماژه‌یه‌کی واشیان داوه‌ت �‌ه الیه‌ن ‌ه‬ ‫ئۆپۆزسیۆنه‌کان» ئه‌و سه‌رچاوه‌ی‌ه ک‌ه نه‌یویست ناوی‬ ‫باڵوبکرێته‌و‌ه وتی «یه‌کێتی و پارتی بۆی‌ه به‌جیاجیا‬ ‫قسه‌یان له‌گه‌ڵ گۆڕان و کۆمه‌ڵ یه‌کگرتوو کردوو‌ه‬ ‫تا پارچه‌یان بکه‌ن و ده‌یانه‌وێت گۆڕان ل‌ه پڕۆسه‌ی‬ ‫سیاسی دورب��خ �ه‌ن �ه‌و‌ه و ل�‌ه ه �ه‌وڵ��دان ت��ا ک��ۆم�ه‌ڵ و‬ ‫یه‌کگرتوو ب �ه‌ش��داری حکومه‌تی ن��وێ بکه‌ن»له‌و‬ ‫باره‌یه‌و‌ه یوسف محه‌مه‌د‪ ،‬نوێنه‌رى بزووتنه‌وه‌ى گۆڕان‬ ‫له‌کۆبونه‌وه‌که‌ی یه‌کێتى‌و پارتى ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‬ ‫«کۆبونه‌وه‌ک‌ه له‌سه‌ر داواى یه‌کێت ‌ى و پارتى بوو‬ ‫له‌گه‌ڵ الیه‌ن‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کانى تریشدا کۆبونه‌ته‌و‌ه بۆ‬ ‫باشکردنى ئه‌و دۆخه‌ى روى له‌هه‌رێم کردو‌ه و ئه‌گه‌ر‬ ‫بزانرێت کۆبونه‌وه‌کان ئه‌نجامى باشیان ده‌بێت ئه‌وا‬ ‫له‌داهاتودا کۆبونه‌وه‌ى پێنج قۆڵى یه‌کێتى ‌و پارتى‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪3‬‬

‫مه‌نتقى‬ ‫قوربانى‌و جه‌لالد‬

‫(‪ )64‬وێنه‌ى بنه‌ماڵه‌ى بارزانى له‌دادگاى هه‌ولێر‬

‫س �ه‌رۆک��ى ه�ه‌رێ��م و س �ه‌رۆک��ى پ��ارت��ى ل�ه‌ هه‌موو‬ ‫وتارێکیدا جه‌خت له‌وه‌ده‌کاته‌وه‌ که‌ که‌س له‌ یاسا‬ ‫به‌رزتر نیه‌ و یاسا ده‌بێت کارى خۆى ئه‌نجام بدات‪.‬‬ ‫له‌ دادگاى هه‌ولێر (‪ )64‬وێنه‌ى بنه‌ماڵه‌ى بارزانى‬ ‫هه‌ڵواسراوه‌ به‌جۆرێک له‌سه‌ر ده‌رگاى دادگا وێنه‌یه‌کى‬ ‫مه‌سعود بارزانى سه‌رۆکى پارتى و سه‌رۆکى هه‌رێم ل ‌ه‬ ‫هۆڵى یه‌که‌مى دادگا وێنه‌یه‌کى مه‌سعود بارزانى و‬ ‫مام جه‌الل و شه‌ش وێنه‌ى ترى مه‌سعود بارزانى هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ل�ه‌ ه�ه‌م��وو ژوره‌ک��ان��ى دادگ���ا ئ�ه‌گ�ه‌ر وێنه‌یه‌کى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێمى پێوه‌ هه‌ڵنه‌واسرابێت ئه‌وه‌ وێنه‌یه‌کى‬ ‫کۆچکردوان ئیدریس بارزانى و مه‌ال مسته‌فاى پێوه‌‬ ‫هه‌ڵواسراوه‌‪.‬‬ ‫(چه‌تر) هه‌وڵیدا بۆ ئ�ه‌وه‌ى ژم��اره‌ى زیاتر له‌وێن ‌ه‬ ‫هه‌ڵواسراوه‌کان وه‌ربگرێت بچێته‌ ژورى دادوه‌ره‌کان و‬ ‫به‌شى دادگاى لێکۆڵینه‌وه‌ى هه‌ولێر‪ ،‬به‌اڵم نه‌یتوانى‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کى باوه‌ڕ پێکراو رونیکرده‌وه‌‪ ،‬له‌ژورى‬ ‫دادوه‌رک���ان���ی���ش ب�ه‌ه�ه‌م��ان��ش��ێ��وه‌ وێ��ن �ه‌ى ئ�ه‌ن��دام��ان��ی‬ ‫بنه‌ماڵه‌ی بارزانی هه‌ڵواسراوه‌ و ته‌نها له‌ هه‌ندێک‬ ‫شوێندا وێنه‌ی مام جه‌الل و مه‌سعود بارزانى پێوه‌یه‌‪.‬‬

‫راپۆرت‬

‫‌و هه‌رسێ الیه‌ن ‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌ک‌ه ده‌کرێت پێکه‌وه‌»‪.‬‬ ‫وتیشى «کۆبونه‌وه‌کانى ئێم‌ه موساوه‌مه‌کردن نی ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر راى شه‌قام ‌و به‌پێچه‌وانه‌و‌ه بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان‬ ‫رۆڵێکى کاریگه‌رى هه‌بو‌ه ل ‌ه دروستکردنى راى شه‌قام‬ ‫‌و به‌شدارێکى گرنگى خۆپیشاندانه‌کانیش بوه‌و له‌پێناو‬ ‫به‌ره‌وپێشبردنى سیسته‌مى سیاسی هه‌رێمیش تائێستا‬ ‫دوو وه‌ره‌ق���ه‌ى چاکسازى پێشکه‌ش ک���ردووه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم‬ ‫گوێى بۆ نه‌گیراو‌ه هه‌ر بۆی‌ه ل‌ه ئیئتیالفى فراکسیۆن ‌ه‬ ‫کوردستانیه‌کان کشاوه‌ته‌و‌ه له‌رابردودا»‪.‬‬ ‫به‌بڕواى ناوبراو «ئه‌و شه‌پۆلى ناڕه‌زاییه‌ى هه‌رێمى‬ ‫گرتۆته‌وه‌و ئه‌و فشارانه‌ى له‌سه‌ر ده‌سه‌اڵتن کاریگه‌رى‬ ‫خۆی ده‌بێت له‌سه‌ر حکومه‌ت به‌ره‌و چاکسازى‌و به‌شێکى‬ ‫زۆر له‌به‌رپرسانى هه‌ردووحزبی ده‌سه‌اڵتداریش له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌دان که‌درێژه‌دان به‌ودۆخ‌ه کاره‌ساتى به‌دواوه‌ی‌ه بۆی ‌ه‬ ‫پێشبینى ده‌که‌ین پرۆژه‌یه‌کى گۆڕانکارى هه‌مه‌الیه‌ن ‌ه‬ ‫بێت‌ه ئاراوه‌»‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د جه‌ختیکرده‌و‌ه «ئێم‌ه پره‌نسیپی گفتوگۆ‬ ‫ره‌تناکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬له‌هه‌مانکاتدا گفتوگۆ له‌پێناوى گفتوگۆ‬ ‫ناکه‌ین‪ ،‬کۆبونه‌و‌ه له‌پێناو به‌رده‌وامیدان به‌کۆبونه‌و‌ه‬ ‫ناکه‌ین‪ ،‬هه‌نگاوى کرده‌یی نه‌نرێت ئاماده‌نین خۆمان‬ ‫به‌کۆبونه‌وه‌ى درێژخایه‌نه‌و‌ه سه‌رقاڵبکه‌ین»‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها وتى «سوربوین له‌سه‌ر ئ�ه‌وه‌ى حکومه‌ت‬ ‫خ��اوه‌ن��ى ئ��ی��راد‌ه و ب��ڕی��ارى سیاسی نی‌ه و ناتوانێ‬ ‫پرۆژه‌ى چاکسازى ئه‌نجامبدات بۆی‌ه پێویست ده‌کات‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌و‌ه و حکومه‌تێکى ئینتیقالى ته‌کنۆکرات‬ ‫بێت‌ه ئاراو‌ه که‌هه‌موو الیه‌نه‌کان متمان‌ه و هێزى پێ‬ ‫ببه‌خشن‌و پشتگیرى بکه‌ن تائه‌نجامدانى هه‌ڵبژاردنێکى‬ ‫پاک‌و پێکهێنانى حکومه‌تێکى نوێ»‪.‬‬ ‫هاوکات عه‌بدولستار مه‌جید ئه‌ندامی مه‌کته‌بی‬ ‫سیاسی کۆمه‌ڵی ئیسالمى و به‌شداری کۆبونه‌وه‌که‌ی‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ ب �‌ه (چ���ه‌ت���ر)ی وت «پ �ه‌ی��ام��ى ئێم‌ه ل ‌ه‬

‫کۆبونه‌وه‌کان ئ �ه‌وه‌ب��وو‌ه له‌گه‌ڵ پاراستنى ئه‌زمونى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��دای��ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئ�ه‌م�‌ه ئ���ه‌و‌ه ناگه‌یه‌نێ ک ‌ه‬ ‫گۆڕانکارى نه‌کرێت ل‌ه ئه‌زمونه‌که‌دا‪ ،‬ئێم‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫چاکسازى ‌و گۆڕانکارى ریشه‌ییداین نه‌ک له‌گه‌ڵ‬ ‫تێکدانى ئه‌زمه‌نه‌که‌»‪.‬‬ ‫وتیشى «له‌کۆبونه‌وه‌که‌شدا پشتگیرى خۆمان بۆ‬ ‫داوا ره‌واکانى خۆپیشانده‌ران دوپاتکردۆته‌و‌ه و پێویستمان‬ ‫کردو‌ه له‌سه‌ر ده‌سه‌اڵت گورج‌و گۆڵ بێت له‌سه‌ر به‌دادگا‬ ‫گه‌یاندنى ئه‌وکه‌سانه‌ى له‌خۆپیشاندانه‌کاندا ته‌قه‌یان‬ ‫کردو‌ه و بونه‌ت‌ه هۆى شه‌هیدکردنى هاواڵتیان»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو جه‌ختیکرده‌و‌ه «نه‌هاتن‌ه پێشى ده‌س �ه‌اڵت‬ ‫له‌جێبه‌جێکردنى داواک���ارى خۆپیشانده‌ران دۆخه‌ک ‌ه‬ ‫ئاڵۆزتر ده‌کات»‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کى تره‌و‌ه محه‌مه‌د فه‌ره‌ج ئه‌ندامى مه‌کته‌بی‬ ‫سیاسی یه‌کگرتووى ئیسالمى ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‬ ‫«ئ�ه‌وه‌ى به‌الى ئێمه‌و‌ه زۆر گرنگ‌ه وه‌اڵمدانه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫پرۆژانه‌ی‌ه ک‌ه بۆ ئه‌نجامدانى چاکسازى پێشکه‌ش‬ ‫کراون له‌گه‌ڵ وه‌اڵمدانه‌وه‌ى داواک��ارى خۆپیشانده‌ران‬ ‫‌و به‌دادگایی گه‌یاندنى بکوژانى خۆپیشانده‌ران ‌و‬ ‫ئه‌وکه‌سانه‌ى خه‌ڵکیان تۆقاندوه‌»‪.‬‬ ‫وتیشى «هاوکات ده‌بێت ئیجرائات له‌گه‌ڵ به‌رپرسانى‬ ‫ئیداریدا بکرێت چونک‌ه ناکرێت ئه‌وهه‌موو خه‌ڵک ‌ه‬ ‫بکوژرێت‌و پارێزگارو قایمقام‌و وه‌زیرێک لێپرسینه‌وه‌ى‬ ‫له‌گه‌ڵ نه‌کرێت»‪.‬‬ ‫ل���ه‌ب���اره‌ى دان��ی��ش��ت��ن��ى الی �ه‌ن �ه‌ک��ان��ى ده‌س�����ه‌اڵت‌و‬ ‫ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن ع �ه‌ل��ی ک �ه‌ری��م چ���اودێ���رى س��ی��اس��ی و‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رى ئه‌نیستیۆتى کوردستان بۆ مافه‌کانى‬ ‫مرۆڤ ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند «دانیشتنى الیه‌نه‌کان‬ ‫به‌ئه‌رێنى ده‌بینم‌و پێم باش‌ه له‌سه‌ر ئاستى بااڵ دیالۆگى‬ ‫راسته‌قین‌ه و راستگۆیان‌ه بکه‌ن ‌و مافه‌کانى خه‌ڵک‬ ‫جێگیربکرێن‌و ئالیه‌ته‌کانى جێبه‌جێکردن له‌به‌رژه‌وه‌ندى‬

‫خۆپیشانده‌راندا بێت»‪.‬‬ ‫به‌بڕواى ناوبراو ئه‌وکۆبونه‌وان‌ه تائێستا ده‌رئه‌نجامى‬ ‫ئ�ه‌وت��ۆى لێنه‌که‌وتۆته‌و‌ه بۆی‌ه جه‌خت ل�ه‌وه‌ده‌ک��ات�ه‌و‌ه‬ ‫«نابێت ده‌س �ه‌اڵت واتێبگات به‌ته‌نها گفتوگۆکردن‬ ‫ک��ێ��ش�ه‌ک��ان��ى ه��ه‌رێ��م چ���اره‌س���ه‌ر ده‌ک�����ات‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئۆپۆزسیۆن نوێنه‌رایه‌تى هه‌موو خه‌ڵک ناکات ‌و‬ ‫به‌شێک‌ه ل‌ه خه‌ڵک»‪.‬‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا وت��ى «ئ��ه‌وه‌ى خه‌ڵکى کوردستان داواى‬ ‫ده‌کات ره‌وای‌ه و نابێت ده‌سه‌اڵت واتێبگات داواکارى‬ ‫ئۆپۆزسیۆن‌ه و خۆى لێ بدزێته‌و‌ه ئه‌گه‌روابێت هه‌ڵه‌ى‬ ‫گه‌ور‌ه ده‌کات چونک ‌ه خواستى چاکسازى هى هه‌موو‬ ‫خه‌ڵک ‌ه و خۆ لێ دزینه‌وه‌ى خۆ کوشتنى سیاسیه‌»‪.‬‬ ‫عه‌لی که‌ریم پێى وای‌ه «نابێت یه‌کێتى ‌و پارتى‬ ‫ته‌نها عه‌قڵى حزبه‌کان بخوێننه‌و‌ه پێویست‌ه کۆمه‌ڵگه‌ى‬ ‫م�ه‌ده‌ن��ی��ش بخوێننه‌وه‌‪ ،‬چونک‌ه کێشه‌کانى هه‌رێم‬ ‫له‌دوو رۆژدا دروست نه‌بون ‌و به‌دوو رۆژیش چاره‌سه‌ر‬ ‫ناکرێن‪ ،‬ده‌بێت به‌کرده‌یی بیسه‌لمێنن که‌له‌ئاستى‬ ‫به‌رپرسیارێتیدان ئه‌گه‌رنا بابڵێن پێمان ناکرێ بۆئه‌وه‌ى‬ ‫خه‌ڵکى کوردستان به‌رپرسیارێته‌کان بگرێت‌ه ئه‌ستۆ‬ ‫و هه‌مومان بێین‌ه گۆڕه‌پانه‌ک‌ه ب��ۆئ �ه‌وه‌ى به‌دیل ‌و‬ ‫هه‌ڵبژاردنیتر بخه‌ین ‌ه روو به‌مه‌به‌ستى گه‌یشتن‬ ‫به‌قۆناغێکى دیموکراسی نه‌ک بنه‌ماڵه‌یه‌ک به‌ته‌نها‬ ‫ببێت‌ه خاوه‌ن ده‌سه‌اڵت»‪.‬‬ ‫بۆ وه‌رگرتنی زانیاری و رای یه‌کێتی و پارتی‬ ‫(چه‌تر) زۆر هه‌ولیدا به‌شدارانی یه‌کێتی و پارتی ل ‌ه‬ ‫کۆبونه‌وه‌که‌دا بدوێنێت به‌اڵم به‌رده‌ست نه‌که‌وتن‪ .‬به‌اڵم‬ ‫ل‌ه لێدوانێکیدا بۆ ژماره‌ی دوێنێی رۆژنامه‌ی هاواڵتی‬ ‫جه‌عفه‌ر ئیبراهیم‪ ،‬ئه‌ندامی مه‌کته‌بی سیاسی پارتی‬ ‫دیموکه‌راتی کوردستان ده‌ڵێت «ئێم‌ه هه‌موو الیه‌کمان‬ ‫رازی بووین له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی گفتوگۆ بکه‌ین له‌باره‌ی‬ ‫حکومه‌ت و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی حکومه‌ت»‪.‬‬

‫شه‌نکار‬ ‫س�����ه‌رۆک�����ای�����ه‌ت�����ى‬ ‫عه‌بدواڵ‬ ‫ه�����ه‌رێ�����م ل���������ه‌رۆژى‬ ‫( ‪)2 0 1 1 /3 /3 0‬‬ ‫رونکردنه‌وه‌یه‌کى ب�ڵاوک��ردوه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬به‌قه‌ولى‬ ‫خ��ۆی��ان ب��ۆ هێمن ک��ردن��ه‌وه‌ى ب��ارودۆخ �ه‌ک � ‌ه‬ ‫ب��ووه‌‪ ،‬ئه‌م رونکردنه‌و‌ه دواى ئه‌و‌ه هاتوو‌ه ک ‌ه‬ ‫خۆپیشانده‌ران زیاتر ل‌ه (‪ )40‬رۆژ‌ه بێوچان‬ ‫ل�ه‌س�ه‌راى ئ���ازادى سلێمانى ‌و سه‌راکانیتردا‬ ‫روب���ه‌روى گه‌نده‌ڵى ‌و ناعه‌داله‌تى ده‌جه‌نگن‬ ‫و بڕیاریانداو‌ه تا دادگایکردنی بکوژه‌کان‬ ‫له‌گه‌ڵ ده‌سه‌اڵت دانه‌نیشن‪.‬‬ ‫ل‌ه رونکردنه‌وه‌که‌ى سه‌رۆکایه‌تى هه‌رێم ک ‌ه‬ ‫ل‌ه پێنج خاڵ پێکهاتوه‌‪ ،‬زۆر شتى نامه‌نتقیه‌‪،‬‬ ‫به‌راده‌یه‌ک هه‌ر خوێنه‌رێکى ساده‌ش بیخوێنێته‌و‌ه‬ ‫هه‌ست به‌و هه‌موو‌ه نامه‌نتقی‌ه ده‌کات‪ ،‬ئه‌م ‌ه‬ ‫س �ه‌ره‌ڕاى ئ�ه‌وه‌ى هێند‌ه به‌عه‌قڵیه‌تێکى حزبى‬ ‫ته‌سک ن��وس��راو‪ ،‬نیو هێند‌ه به‌عه‌قڵیه‌تی‬ ‫ده‌زگ��ای��ه‌ک ن �ه‌ن��وس��راو‌ه که‌پێویست‌ه رۆڵ��ى‬ ‫گه‌وره‌ى هه‌بێت له‌نێوان الیه‌ن‌ه جیاوازه‌کاندا‪ ،‬جا‬ ‫ئه‌و الیه‌نان‌ه حکومه‌ت‌و هاواڵتیان بێت‪ ،‬یان‬ ‫حکومه‌ت‌و ئۆپۆزسیۆن بێت‪ ،‬له‌وه‌ش سه‌یرتر‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه مه‌نتقى یه‌کسانکردنى جه‌لالد و قوربانى‬ ‫زۆر زاڵ‌ه به‌سه‌ر ئه‌م رونکردنه‌وه‌دا‪ ،‬که‌ئه‌مه‌ش‬ ‫نامه‌عقولترین ئه‌و هه‌ڵه‌ی‌ه ک‌ه سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫هه‌رێم تێى که‌وتووه‌‪.‬‬ ‫س����ه‌ره‌ڕاى ئ���ه‌وه‌ى ب��اس��ى ئ���ه‌و‌ه ک���راو‌ه هه‌ر‬ ‫که‌س ته‌قه‌ى ل‌ه هاواڵتیان ک��ردو‌ه ‌و بوبێت ‌ه‬ ‫هۆى برینداربوون ‌و کوشتنیان‪ ،‬ده‌بێت سزاى‬ ‫یاساى خۆى وه‌ربگرێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ى زۆر له‌مه‌‬ ‫گرنگتر‌ه له‌م رونکردنه‌وه‌دا باس نه‌کراو‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫کێ مۆڵه‌تیداو‌ه به‌هێز‌ه حزبى‌و ئه‌منیه‌کان ته‌ق ‌ه‬ ‫ل‌ه خۆپیشانده‌ران بکه‌ن؟ الى هه‌موانیش رون ‌ه‬ ‫هێز‌ه ئه‌منیه‌کان به‌بێ فه‌رمانى سه‌روى خۆیان‬ ‫ب‌ه هیچ شێوه‌یه‌ک ته‌ق‌ه ل‌ه هاونیشتیمانیان‬ ‫ناکه‌ن‪.‬‬ ‫ل‌ه دوو خاڵیترى رونکردنه‌وه‌که‌دا هاتوو‌ه ک ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌ى هانى خه‌ڵکیداو‌ه بۆ خۆپیشاندان‌و به‌بێ‬ ‫مۆڵه‌ت خۆپیشاندانى ک��ردو‌ه ده‌بێت به‌سزاى‬ ‫یاسایی خۆى بگات‪ ،‬ئه‌مه‌ش یه‌کێک له‌و‬ ‫خااڵنه‌ى ک‌ه مرۆڤ ته‌واو نائومێد ده‌کات ل ‌ه‬ ‫دیموکراسى بوونى ئه‌م ده‌سه‌اڵته‌‪ ،‬ئه‌و په‌رى‬ ‫نامه‌نتقى تێدایه‌‪ ،‬چونک‌ه هه‌رکه‌س ئ��ازاد‌ه‬ ‫خۆپیشاندان بکات‪ ،‬خۆپیشاندان مافێکى‬ ‫سروشتى هه‌رکه‌سێکه‌‪ ،‬بۆ یاساکه‌ش ئه‌و‌ه‬ ‫ه �ه‌م��وان ئ��اگ��ادارى ئ���ه‌وه‌ن ل�‌ه هه‌ولێر چۆن‬ ‫مۆڵه‌ت به‌خۆپیشاندان نادرێت ئه‌وه‌ى پێشێلى‬ ‫ئه‌و یاسایه‌ى ک��ردووه‌‪ ،‬ئ�ه‌و‌ه حزبه‌که‌ى تۆی ‌ه‬ ‫س����ه‌رۆک‪ ،‬چونک‌ه ح��زب�ه‌ک�ه‌ى ت��ۆ له‌پێش‬ ‫ه �ه‌م��وان �ه‌و‌ه ب��وو ب��ۆ پ�ه‌س�ه‌ن��دک��ردن��ى یاساى‬ ‫رێکخستنى خۆپیشاندانه‌کان‪ ،‬که‌وات‌ه پشکى‬ ‫شێر به‌ر حزبه‌که‌ى تۆ ده‌که‌وێت‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه راى‬ ‫گشتى یاساکه‌ى به‌توندى ره‌تکرده‌وه‌‪.‬‬ ‫س�ه‌رۆک��ای�ه‌ت��ى ه �ه‌رێ��م ده‌ب���وو ل �‌ه ه�ه‌م��وان‬ ‫عه‌قالنیتر بیرى بکردایه‌ته‌و‌ه و بڕیارى بدای‌ه له‌م‬ ‫کاته‌دا‪ ،‬به‌اڵم ناعه‌قاڵنیترین بڕیار له‌م ماوه‌یه‌دا‬ ‫رونکردنه‌وه‌که‌ى ئه‌وانه‌‪ ،‬سه‌یر‌ه به‌م عه‌قڵیه‌ته‌و‌ه‬ ‫بته‌وێت حوکمرانى پێنج ملیۆن کورد بکه‌یت‪،‬‬ ‫خ�ه‌ون��ى ئ�ه‌وه‌ش��ت هه‌بێت ببیت به‌کاریزما‪،‬‬ ‫گومانیش له‌و‌ه نی‌ه شه‌پۆله‌کانى گۆڕانکارى‬ ‫کوردستانیشى گرتوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئه‌م شه‌پۆل‌ه ته‌واوى‬ ‫دیکتاتۆره‌کان راده‌ماڵێت جا ئه‌مڕۆ بێت یان‬ ‫سبه‌ى‪.‬‬ ‫ب��ارزان��ی ئاراستەی ئەنجومەنی وەزی���ران‬ ‫والی���ەن���ە پ��ەی��وەن��دی��دارەک��ان��ی دەک�����ات بۆ‬ ‫ج��ێ��ب��ەج��ێ��ک��ردن��ی‪ ،‬س���ەرج���ەم ئ���ەو ت�����اوان و‬ ‫پێشێلکاریانە دەگ��رێ��ت��ەوە ک��ە لەمیانی‬ ‫خۆپێشاندانەکانی چەند هەفتەی راب��ردوودا‬ ‫لە چەندین ناوچەی هەرێمی کوردستاندا‬ ‫روویانداوە و تێیدا هاتووە کە رێکاریی یاسایی‬ ‫پێویست دژ بە هەر کەسێک وەربگیرێت کە‪:‬‬ ‫‪ -1‬تەقەی لە هاواڵتیان کردبێت و ببێتەهۆی‬ ‫شەهیدکردن و بریندارکردنیان‪ -2 ،‬هێڕشی‬ ‫کردبێتە سەر بارەگا حزبیەکان و دام��ەزراوە‬ ‫حکوومیەکان و زیانی بە موڵک وسامانی‬ ‫دەوڵ��ەت و هاواڵتیان گەیاندبێت‪ -3 ،‬هانی‬ ‫خەڵکی دابێت یان هانی خەڵک ب��دات بۆ‬ ‫پێشێلکردنی یاسا و نیزامی گشتی‪ -4 ،‬بەبێ‬ ‫مۆڵەت وەرگرتن خۆپێشاندانی رێکخستبێت و‬ ‫رێکیبخات و سەرەڕای ئەوەش بە پێچەوانەی‬ ‫یاسا جوواڵبێتەوە و لەسەریشی بەردەوام بێت‪،‬‬ ‫‪ -5‬هەر لێپرسراوێکی پۆلیس یان ئاسایش‬ ‫کەمتەرخەم بووبێت لە جێبەجێکردنی ئەرکی‬ ‫فەرمیی خۆی بۆ پاراستنی دەزگا و موڵک‬ ‫و سامانی دەوڵەت و هاواڵتیان‪.‬‬


‫کوردستانی و‬ ‫هەرێمی‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫‪2010/11/8‬‬ ‫دووشه‬ ‫‪2711/1/15‬‬ ‫‌ممه‌ممه‌‪- 2011/4/4‬‬ ‫دووشه‬

‫‪4‬‬

‫ئه‌ندامى کوردیناسێونى پژاک‪ ‌:‬ده‌یانه‌وێت هه‌موو‬

‫دڕنده‌ییه‌کانى ده‌وڵه‌ت به‌و شێواز ‌ه بشارنه‌وه‬

‫[ ئا‪ /‬ئاسۆ جه‌وهه‌ر ]‬

‫له‌ماوه‌ى راب���ردودا ل ‌ه راگه‌یاندنه‌کاندا ل ‌ه‬ ‫الیه‌ن چه‌ند که‌سێکی رۆژهه‌اڵتى کوردستانه‌وه‌‪،‬‬ ‫نامه‌یه‌ک ئاراسته‌ى سه‌رۆکى پارتى ژیانى ئازادى‬ ‫کوردستان ده‌که‌ن و تیادا ئه‌و حزب ‌ه ب ‌ه تیرۆست‬ ‫ناو ده‌ب��ه‌ن‪ .‬ئه‌ندامێکى کوردیناسیۆنى پژاک‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت کۆمارى ئیسالمى ئێران هه‌وڵ ده‌دات‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه راى گشتیدا هه‌بوونى ئه‌م هێز ‌ه نامه‌شروع‬ ‫نیشان بدات و بێگومان زۆر الیه‌ن هه‌ن ب ‌ه زمانى‬ ‫ئه‌وانه‌و ‌ه ئه‌م قسان ‌ه ده‌که‌ن و بوون به‌زمان حاڵى‬ ‫ئه‌وان‪.‬‬

‫موختار زاره‌عى و ئازاد نمه‌کى ‪ ،‬ک‌ه خۆیان وه‌ک‬ ‫ئه‌ندامى کۆمیت‌ه ناوه‌ندى به‌ره‌ى یه‌کگرتووى کورد‪،‬‬ ‫ده‌ناسێنن ل‌ه نامه‌یه‌کى کراوه‌ى هاوبه‌شدا ئاماژ‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ده‌که‌ن و ده‌نووسن‪« :‬کوردبوون ئه‌و فه‌رهه‌نگه‌ی ‌ه‬ ‫ک‌ه ل‌ه توانایدا هه‌ی‌ه به‌رده‌وام خۆى ل‌ه هه‌موو بواره‌کانى‬ ‫سیاسه‌ت‪ ،‬ژیانى کۆمه‌اڵیه‌تی‪ ،‬دیپلۆماسى و هتد ب ‌ه‬ ‫زمانێکى مه‌ده‌نى و دیموکراتیک ته‌رجه‌م‌ه بکات و‬ ‫رێگا چار‌ه بۆ که‌ند و کۆسپه‌کانى به‌رده‌مى ببینێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ک‌ه وابوو ئه‌م فه‌رهه‌نگ‌ه بۆ گوزارشتى خۆى چ پێویستى‬ ‫ب‌ه شه‌ڕى چه‌کدارى و تیرۆر و ته‌قینه‌و‌ه نیه‌‪»....‬‬ ‫شه‌ماڵ به‌شیرى‪ ،‬ئه‌ندامى پارتى ژیانى ئ��ازادى‬ ‫[ ئا‪ /‬کارزان تاریق ]‬ ‫هاواڵتیانى سوریا داوا ده‌که‌ن‬ ‫رژێمى به‌عس واز ل ‌ه ده‌س�ه‌اڵت‬ ‫بهێنێت و س���وری���اش وه‌ک‬ ‫واڵتانى ترى عه‌ره‌بى گۆڕانکارى‬ ‫ریشه‌ى تێدا بکرێت‪ ،‬تا دێتیش‬ ‫خۆپیشاندانه‌کان په‌رده‌سێنێت و سه‌رۆکى‬ ‫واڵتیش خۆپیشاندانه‌کان ب ‌ه پیالنگێڕى ناو‬ ‫ده‌بات و چاودێرانى سیاسیش رایده‌گه‌یه‌نن‬ ‫ک ‌ه رده‌رفه‌ت بۆ ئه‌و رژێم ‌ه نه‌ماوه‌ته‌و ‌ه و‬ ‫نایه‌وێت خۆى بگۆڕێت‪.‬‬

‫محه‌مه‌د حه‌مۆ‪ ،‬ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى سیاسى کوردى‬ ‫سوریا‪ ،‬ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌ده‌کات ک‌ه ده‌بێت رژێمى سوریا‬ ‫تا زوو‌ه ده‌سه‌اڵت بۆ گه‌له‌که‌ى جێ بهێڵێت‪ ،‬پێشیوای ‌ه‬ ‫چیتر ئه‌و واڵت‌ه ده‌رفه‌تى له‌به‌رده‌مدا نه‌ماوه‌‪ ،‬جه‌ختی‬ ‫کرده‌وه‌‪ :‬بێگومان له‌واڵتى سوریا گۆڕانکارى ده‌کرێت‪،‬‬ ‫ده‌زگا و حکومه‌ت و په‌رله‌مان هه‌مووى له‌ده‌ست حزبى‬ ‫به‌عس‌ه ئه‌م حزبه‌ش هه‌مووى تایفه‌یه‌که‌ی له‌ناو سوریا‬ ‫حوکمداره‌‪ ،‬حه‌مۆ ئه‌وه‌شى وت‪« :‬تا ئێستا ئه‌و رژێم ‌ه‬ ‫نایه‌وێ ده‌س�ه‌اڵت به‌جێ بهێڵێت و به‌رگرى له‌خۆى‬ ‫ده‌کات‪ ،‬هاواڵتیانیش سورن له‌سه‌ر گۆڕانکارى له‌و‬ ‫واڵت‌ه و ده‌ڵێن ده‌بێت ئه‌و ڕژێم‌ه بڕوخێت بۆی‌ه به‌هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک له‌سوریا هیچ ژیانێک بۆ ئه‌و رژێم ‌ه‬ ‫ن�ه‌م��اوه‌ت�ه‌وه‌»‪ ،‬ه�ه‌روه‌ه��ا ئه‌ندامه‌که‌ى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫سیاسى کوردى سوریا هێما بۆ ئه‌وه‌ش ده‌کات ک ‌ه‬ ‫گه‌نجانى سوریا ب‌ه کورد و ع�ه‌ره‌ب و مه‌سیحى و‬ ‫ئه‌رمه‌ن و ئاشورى هه‌موویان سورن له‌سه‌ر گۆڕانى‬ ‫ئه‌و ڕژێمه‌‪ .‬محه‌مه‌د حه‌مۆ‪ ،‬درێ��ژه‌ى ب‌ه قسه‌کانى‬

‫وێنه‌ی ئه‌و پێنج گه‌ریالیه‌ی پژاک له‌ دااڵهۆ که‌ له‌الیه‌ن هێزه‌کانی ئێران ژه‌هرخوارد کراون و سوکایه‌تی به‌ ته‌رمه‌کانیان ده‌کرێت‬ ‫کوردستان (پژاک)یش دێت‌ه سه‌ر هێڵ و وه‌اڵمى ئه‌و به‌رامبه‌ر کوردان و ئێراندا کردوه‌‪ ،‬زارعى له‌وه‌شدوا که‌ ک‌ه ئه‌مه‌ش ده‌چێت‌ه خانه‌ى تیرۆره‌و‌ه به‌اڵم تۆ هه‌قت نی ‌ه‬ ‫نوسراو‌ه ده‌دات �ه‌و‌ه ک‌ه ئاراسته‌ى سه‌رۆکى پارته‌که‌ى ئێستا ده‌مانه‌وێت ئه‌وه‌ى ک‌ه به‌ناوى کێشه‌ى کورده‌و‌ه به‌ناوى نوێنه‌رى هه‌موو کورده‌و‌ه هه‌ڵوێستێک بنوێنى‬ ‫کراو‌ه ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه ده‌کا‪« :‬تێکۆشانى ئازادیخوازى ل‌ه ئێران و ل‌ه پارچه‌کانى تر ک‌ه هه‌ی‌ه ب‌ه شێوه‌یه‌کى ک‌ه راسته‌وخۆ د‌ه چێت‌ه خانه‌ى تیروره‌وه‌»‪.‬‬ ‫رێزان جاوید‪ ،‬ئه‌ندامى کوردیناسیۆنى پارتى ژیانى‬ ‫گه‌لى کورستان قه‌ت ب‌ه ویست و داخواز خۆى ده‌ستى دیموکراتى چاره‌سه‌ر بکرێت‪ .‬ئاماژه‌ى پێکرد که‌‪ :‬ئێم ‌ه‬ ‫بۆ چه‌ک نه‌بردووه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه ئه‌سڵێک‌ه ک‌ه ئینکار ناکرێت‪ .‬له‌و بڕیارانه‌ى ک‌ه بۆ زیندانیانى سیاسى ده‌رکراون بۆ ئازادى کوردستان‪ ،‬ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ماوه‌یه‌که‌‬ ‫هه‌رده‌م چه‌ک وه‌ک مژارێکى داسه‌پاو ل‌ه تێکۆشانى ل‌ه سێداره‌دانیان یان بۆ هه‌ر بڕیارێکى تر ک‌ه به‌رامبه‌ر ل‌ه الیه‌ن ئێران و هه‌ندێک الیه‌نى رۆژهه‌اڵتى کوردستان‬ ‫هه‌موو الیه‌نه‌کانى سیاسى ک��ورددا ب‌ه ئاسانى به‌دى کوردان ده‌رکرابێت هه‌ڵوێستمان هه‌بو‌ه و ب‌ه شێوه‌یه‌کى و رۆژئاواو‌ه هێرشێکى راگه‌یاندنى و شه‌ڕێکى تایبه‌تى‬ ‫رون‪ ،‬دی��ار‌ه ک‌ه ئێم‌ه چه‌ند له‌و ب��واره‌دا چاالکبوین‪ .‬راگه‌یاندنى ل‌ه دژى پژاک به‌رێو‌ه ده‌چێت‪ ،‬ئامانجى‬ ‫ده‌کرێت‪»...‬‬ ‫موختار زاره‌ع��ى‪ ،‬ل‌ه په‌یوه‌ندیه‌کى ته‌له‌فۆنیدا ل ‌ه موختار زاره‌عى‪ ،‬هێما بۆ ئه‌وه‌شکرد و وتى‪« :‬ئێستا ئه‌م شه‌ڕ‌ه ره‌شکردنه‌وه‌ى هێزى پارستنى گه‌لى پژاک‬ ‫رۆژه �ه‌اڵت��ى کوردستانه‌و‌ه ب‌ه (چ�ه‌ت��ر)ى راگه‌یاند‪ :‬ل‌ه ئێراندا دوو گروپ هه‌ن ک‌ه ناسنامه‌یان نی‌ه ک ‌ه یان ل‌ه ناوبردنى هیوا و ئاواتێکى سه‌ربه‌خۆ ک‌ه ل ‌ه‬ ‫«ئێم‌ه ل‌ه ئه‌ساسدا کارى کرده‌وه‌ى تیرۆریستى مه‌حکوم بۆ خۆیان ب‌ه مه‌شروعى ده‌زانن سه‌باره‌ت ب‌ه کرده‌وه‌ى رۆژهه‌اڵتى کوردستان بۆ گه‌ل به‌دى هاتووه‌‪ .‬جه‌ختی‬ ‫ده‌که‌ین ل‌ه الیه‌ن هه‌ر که‌سێکه‌و‌ه بێت جا ئه‌و که‌س ‌ه تیرۆریستى قس‌ه بکه‌ن ئه‌وانیش سه‌له‌فیه‌کانن و پژاکن‪ ،‬کرده‌وه‌‪ :‬ئامانجیان ره‌شکردنى روى راسته‌قینه‌ى پارتى‬ ‫ده‌وڵه‌تێک یان حزب یان گروپێک بێت‪ .‬ئێم‌ه سه‌باره‌ت له‌به‌ر ئه‌وه‌ى وه‌ک کوشتنى سه‌ربازه‌کانى ڕوانسه‌ر و ژیانى ئ��ازادى کوردستان‌ه و به‌و شێواز‌ه هه‌وڵ ده‌ده‌ن‬ ‫به‌و کرده‌وانه‌ى ک‌ه ئه‌نجام ده‌درێت ره‌خنه‌ى توندمان ل ‌ه مه‌ریوان و دادستانى خۆى ئه‌سڵه‌ن ئه‌وان‌ه ره‌ش‌ه کوژیه‌‪ .‬ناسنامه‌ى پارتیمان بخه‌ن‌ه ژێر پرسیاره‌وه‌‪ .‬به‌تایبه‌تى‬ ‫وان‌ه گرتوو‌ه ک‌ه کرده‌وه‌ى توندوتیژى و تیرۆریستیان ل ‌ه پژاک ده‌ڵێت به‌ناوى مافى کورده‌و‌ه ئه‌و کار‌ه ده‌کات کۆمارى ئیسالمى ئێران ه �ه‌وڵ ده‌دات ک‌ه ل‌ه راى‬ ‫فۆتۆ‪ :‬ئه‌رشیف‬

‫ئاگرى شۆڕش گه‌یشت ‌ه سوریا‬

‫له‌سوریا هیچ ژیانێک بۆ ئه‌و ڕژێم ‌ه نه‌ماوه‌ته‌وه‬

‫داو وتى‪ :‬دورنی‌ه ئه‌م‬ ‫رژێم‌ه وه‌ک و لوبنان‬ ‫ن��ه‌ک��ه‌وێ��ت��‌ه گ��ی��ان��ى‬ ‫خه‌ڵکى ب��ۆ به‌رگرى‬ ‫ک�������ردن ل����‌ه خ����ۆى‪،‬‬ ‫ل��ه‌ب��ه‌ر ئ����ه‌وه‌ى دواى‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى حیزبى به‌عس‬ ‫بڕیارى دا گۆڕانکارى‬ ‫بکات به‌اڵم تا ئێستا‬ ‫هیچ شتێکى به‌رچاو‬ ‫نه‌بینراوه‌‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ل‌ه گه‌ڵ‬ ‫وت��اره‌ک �ه‌ى س �ه‌رۆک‬ ‫کۆمارى سوریا به‌شار ته‌ختی ئه‌سه‌دیه‌کان له‌ به‌رامبه‌ر توڕه‌یی جه‌ماوه‌ردا روو ل ‌ه رووخان ‌ه‬ ‫ئ���ه‌س���ه‌د‪ ،‬ک���‌ه ت��ی��ای��دا‬ ‫هیچ به‌ڵێنێکى چاکسازى تێدا نه‌بوو‪ ،‬ل‌ه گه‌لێک پێالنگێڕیه‌کى ده‌ره‌کى ناوبرد‬ ‫ئه‌بو سابیر‪ ،‬ئه‌ندامى مه‌کته‌بی سیاسى پارتى‬ ‫شار و ناوچه‌ى ئه‌و واڵت‌ه خۆپێشاندان‌ه جه‌ماوه‌ریه‌کان‬ ‫روبه‌ڕووى هێرش و کوشتارى هێزه‌کانى سوریا بوونه‌وه‌ یه‌کێتى دیموکراتى کورد ل‌ه سوریا‪ ،‬له‌و‌ه ده‌دوێت ک ‌ه‬ ‫ب�ه‌ش��ار ئ �ه‌س �ه‌د‪ ،‬س �ه‌ب��ارت ب�‌ه کۆتایی‌هێنان ب ‌ه کێشه‌ى زۆر هه‌ی‌ه ل‌ه سوریا وه‌ک کێشه‌ى سیاسى‬ ‫ڕه‌وتى سه‌ربازیش‪ ،‬ک‌ه ل‌ه ساڵى (‪ )1963‬و‌ه ب‌ه سه‌ر و ئابورى و گه‌نده‌ڵى‪ .‬وتى‪ :‬ئه‌و ڕژێم‌ه هیچ باوه‌ڕى‬ ‫سوریادا سه‌پێندراوه‌‪ ،‬به‌ڵێنى کۆتایی‌پێهێنانى دابوو‪ ،‬ب‌ه بۆچونى جیاواز نی‌ه و بۆچونى پێشچه‌وانه‌ى خۆى‬ ‫هیچ شتێکى ن���ه‌وت‪ .‬راپ�ه‌ڕی��ن��ى گه‌لیشى وه‌ک��و په‌سه‌ند ناکات هیچ باوه‌ڕ ب‌ه نه‌ته‌وه‌ى تر ناکات هه‌ر‬ ‫بۆی‌ه خۆپیشاندان سه‌ر هه‌ڵده‌دات هه‌روه‌ها ئه‌و لێدوانه‌ى‬

‫ک‌ه ڕاوێژکارى سیاسى‬ ‫س �ه‌رۆک کۆمار ده‌رى‬ ‫کردوو‌ه هیچ شێوه‌یه‌کى‬ ‫یاسایى نی‌ه له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫ئ���ه‌و‌ه ب��ۆ چ��ون��ى حزبى‬ ‫ب���ه‌ع���س���ه‌‪ ،‬ح��ک��وم �ه‌ت‬ ‫ئ �ه‌گ �ه‌ر راس���ت ده‌ک���ات‬ ‫چ���اک���س���ازى ب���ک���ات و‬ ‫هه‌ردووسه‌رۆک کۆمار‬ ‫و پ���ه‌رل���ه‌م���ان���ت���اره‌ک���ان‬ ‫ب���گ���ۆڕێ���ت ئ���ه‌گ���ه‌رن���ا‬ ‫ئ �ه‌و قسانه‌ى س �ه‌ب��اره‌ت‬ ‫ب������‌ه چ�����اک�����س�����ازى و‬ ‫فۆتۆ‪ Firatnews :‬زی���ادک���ردن���ى م��وچ �ه‌ى‬ ‫فه‌رمانبه‌ران راست نی‌ه و‬ ‫بۆ درێژکردنه‌وه‌ى ته‌مه‌نى خۆیانه‌‪ .‬ناوبراو‪ ،‬ئاماژه‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ده‌کات ک‌ه کێشه‌ى خه‌ڵکى سوریا سیاسی ‌ه‬ ‫و ده‌بێت ده‌ستور بگۆڕدرێت و ل‌ه سه‌ره‌تاو‌ه ماده‌ى‬ ‫(‪ )80‬ل‌ه ده‌ستورا بگۆڕدرێ ک‌ه ده‌ڵێ حزبى به‌عس‬ ‫ڕێبه‌رایه‌تى گه‌ل و واڵت ده‌کات‪ .‬هه‌روه‌ها وتیشى‪:‬‬ ‫ده‌بێت ئه‌و مادان‌ه هه‌ڵبوه‌شێندرێته‌و‌ه ک‌ه بارى نائاسایى‬ ‫راگه‌یاندوو‌ه و زیندانیانى سیاسى ئازاد بکرێن هه‌روه‌ها‬

‫گشتیدا هه‌بوونى ئه‌م هێز‌ه نامه‌شروع نیشان بدات؛‬ ‫بێگومان زۆرالیه‌ن ب‌ه زمانى ئه‌وانه‌و‌ه ئه‌م قسان‌ه ده‌که‌ن‬ ‫و بوون به‌زمان حاڵى ئه‌وان ب‌ه شێوازێکى زۆر نابه‌جێ‪،‬‬ ‫به‌شێوازێکى زۆر نامه‌شروع‪ ،‬بێویژدانان‌ه هه‌وڵ ده‌‌ده‌ن‬ ‫ک‌ه ناسنامه‌ى پارتیمان‪ ،‬هه‌بوونى پارستنى گه‌لى‬ ‫رۆژهه‌اڵتى کوردستان نامه‌شروع نیشان بده‌ن‪ ،‬ئه‌مه‬ ‫هه‌وڵدانێک‌ه ک‌ه به‌تایبه‌ت له‌الیه‌ن کۆمارى ئیسالمیه‌و‌ه‬ ‫ئۆرگانیز‌ه کراوه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها رێزان‪ ،‬درێژه‌ى به‌لێدوانه‌که‌یدا وتى‪ :‬پژاک‬ ‫ل‌ه ماوه‌ى راب��ردوودا هه‌وڵى داو‌ه له‌رانبه‌ر هێرشه‌کانى‬ ‫کۆمارى ئیسالمى به‌شێوازێکى زۆر شیاو به‌له‌به‌ر‬ ‫چاوگرتنى هه‌موو پره‌نسیبه‌کانى پاراستنى ره‌وا‬ ‫وه‌اڵمدانه‌وه‌ى هه‌بێت‪ ،‬به‌س ئه‌مڕۆ ل‌ه جیهاندا هه‌وایه‌کى‬ ‫وا هه‌ی‌ه به‌تایبه‌ت ل‌ه الیه‌ن ئه‌و که‌سانه‌ى ک‌ه هێرشى‬ ‫پ��ژاک ده‌ک���ه‌ن‪ ،‬ک��ۆم��ارى ئیسالمى و هێرشه‌کانى‬ ‫کۆمارى ئیسالمى بۆسه‌ر گه‌النى ئێران و ئه‌و هه‌موو‬ ‫سه‌ر کوتکارى و له‌سێداره‌دان و ته‌جاوز و ئه‌و هه‌موو‬ ‫هه‌قاره‌تانه‌ى له‌گه‌النى ئێرانى ده‌کات‪ ،‬ئه‌مان‌ه مه‌شروعه‌‪،‬‬ ‫ب�ه‌اڵم هێزى پارستنى گ�ه‌ل‪ ،‬ئه‌و هێزه‌ى ده‌توانێت ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌رئه‌م هێرشان‌ه ده‌توانێت به‌رانگارى ده‌وڵه‌ت بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه وه‌ک هێزیکى نامه‌شروع نیشانی ده‌ده‌ن و هه‌موو‬ ‫دڕنده‌یه‌کانى ده‌ۆڵه‌ت ده‌یانه‌وێت به‌و شێواز‌ه بشارنه‌وه‌‪.‬‬ ‫رێزان جاوید‪ ،‬ئه‌ندامى کوردیناسیۆنى پارتى ژیانى‬ ‫ئ���ازادى ک��وردس��ت��ان وت��ی��ش��ى‪ :‬ئێم‌ه حه‌ره‌که‌تیکى‬ ‫چه‌کدارى نین‪ ،‬حه‌ره‌که‌تێکى سیاسى‪ ،‬ئایدیۆلۆژیى و‬ ‫راگه‌یاندنى و رۆشنگه‌ریین ل‌ه رۆژهه‌اڵتى کوردستان‪،‬‬ ‫بۆ پاراستنى گه‌له‌که‌شمان میکانیزمى هێزى پارستنى‬ ‫ره‌وام���ان هه‌یه‌؛ پێناسه‌ى پ��ژاک به‌و شێوازه‌ی‌ه ئێم ‌ه‬ ‫هیچ کات شه‌ڕى چه‌کداریمان نه‌کردوو‌ه و نایکه‌ین‪.‬‬ ‫ده‌شیانه‌وێت به‌م شێوه‌ی‌ه ل‌ه ئاستى ده‌ره‌وه‌دا ده‌رگاکانى‬ ‫دیپلۆماتى له‌ئێم‌ه دابخه‌ن‪ .‬ئه‌م هێره‌ش‌ه ب‌ه هۆشیار زێبارى‬ ‫ده‌ستى پێکرد و که‌سانى وک به‌ره‌ى یه‌کگرتووى کورد‬ ‫درێ��ژه‌ى پێده‌ده‌ن‪ ،‬ک‌ه ئه‌سڵه‌ن ئه‌مانه‌ى ئێستا خاوه‌نى‬ ‫ئه‌و به‌ره‌ی‌ه نین به‌ڵکو دامه‌زرێنه‌ر و خاونه‌کانى که‌سى‬ ‫واڵت پارێزبوون‪.‬‬ ‫میلله‌تى ک���ورد وه‌ک دووه‌م میله‌تى‬ ‫سوریا بناسرێت‪ .‬ئه‌بو سابیر‪ ،‬پێشیوای ‌ه‬ ‫دواى سه‌رکه‌تنى گه‌النى تونس و میسر‬ ‫س�ه‌رک�ه‌وت��ن��ى گ �ه‌الن��ى لیبیا‪ ،‬ی�ه‌م�ه‌ن‪،‬‬ ‫به‌حره‌ین‪ ،‬سوریا نزیک‌ه «هیچ رژێمى‬ ‫ک��ۆم��ارى نامێنن و ده‌ڕوخ��ێ��ن و ده‌بێت‬ ‫شێوازى کارى خۆیان بگۆڕن»‪.‬‬ ‫ک����ام����ه‌ران م��ه‌ن��ت��ک‪ ،‬م��ام��ۆس��ت��اى زان��س��ت � ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کانى زانکۆى سه‌اڵحه‌دین‪ ،‬ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه‬ ‫ده‌کات ده‌ستێوه‌ردانى ده‌ره‌کى و هۆکارى ناوخۆ ڕۆڵى‬ ‫هه‌ی‌ه ل‌ه سه‌رهه‌ڵدانى ده‌نگى ناڕه‌زایی و خۆپیشاندان‬ ‫و ئه‌و م��او‌ه زۆره‌ى ک‌ه ئه‌و ڕژێم‌ه حوکمى کردو‌ه‬ ‫خه‌ڵکى بێزار کردوه‌‪ .‬وتى‪ :‬ل‌ه ئێستادا کۆمه‌ڵگاکان‬ ‫و ئه‌قڵى تاکه‌کان زۆر گۆڕاو‌ه و به‌ره‌و پێشه‌و‌ه چو‌ه‬ ‫به‌اڵم سیسته‌م‌ه سیاسیه‌کان ب‌ه هه‌مان ئه‌قڵى شه‌ڕى‬ ‫س���اردى (‪ )50‬س��اڵ پێش ئێستا حوکم‌ه ده‌ک �ه‌ن‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ى زۆر ئاسایی‌ه خه‌ڵک له‌و کۆمه‌ڵگایان ‌ه‬ ‫ناڕه‌زاى ده‌رببڕن‪ ،‬خه‌ڵکیش کاتێک ناڕزایی ده‌رده‌بڕن‬ ‫بۆشایى یه‌کى سیاسى دروست ده‌بێت‪ .‬مامۆستاکه‌ى‬ ‫زانست‌ه سیاسیه‌کانى زانکۆى سه‌اڵحه‌دین‪ ،‬ئاماژه‌ى بۆ‬ ‫ئه‌وه‌شکرد‪ :‬هه‌موو واڵتانى رۆژهه‌اڵت و رۆژئاوا و‬ ‫واڵتانى تر ک‌ه به‌رژه‌وه‌ندیان ل‌ه ناوچه‌که‌دا هه‌یه‌‪ ،‬هه‌وڵ‬ ‫ده‌ده‌ن ب‌ه رژه‌وه‌ندیه‌کانیان ل‌ه ناوچه‌که‌دا ببیننه‌وه‌‪.‬‬ ‫کامه‌ران مه‌نتک ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ئه‌وه‌ند‌ه هۆکار‌ه ناو‬ ‫خۆییه‌کان ده‌وریان هه‌ی‌ه هۆکار‌ه ده‌ره‌کیه‌کان ده‌وریان‬ ‫نیه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ئێستا مرۆڤایه‌تى به‌ره‌و داڕشتنه‌وه‌ى‬ ‫شارستانیه‌تێک ده‌ڕوات ک‌ه هه‌موو کۆمه‌ڵگاکان‬ ‫به‌شدارن تێیدا‪.‬‬

‫هـــــه‌واڵی کوردستانی‬ ‫ئه‌گه‌رى ل ‌ه سێداره‌دان ‌ی شێرکۆ‬

‫‪ 13‬هه‌زار جار مافى مرۆڤ پێشێل کراوه‌‬

‫«ئه‌گه‌ر خاوه‌ن هێزن با له‌سێداره‌م بده‌ن»‬

‫گیراوى سیاسى کورد شێرکۆ مه‌عارفى ته‌مه‌ن‬ ‫‪ 32‬ساڵه‌‪ ،‬ڕۆژى دووى ئۆکتۆبه‌رى ساڵى(‪)2008‬‬ ‫به‌ تۆمه‌تى ئ �ه‌وه‌ى که‌ دژای�ه‌ت��ى ڕژێ��م ده‌ک��ات‬ ‫له‌ شارى بانه‌ گیرا‪.‬له‌ مانگى ژانیوه‌رى ساڵى‬ ‫(‪)2009‬ب���ڕی���ارى ل�ه‌س��ێ��داره‌دان��ى درا‪.‬ب �ه‌گ��وێ��ره‌ى‬ ‫زان��ی��اری �ه‌ک��ان ل �ه‌ ڕۆژه���ه‌اڵت���ى ک��وردس��ت��ان �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫کاربه‌ده‌ستانى دادگ��اى ئێران بڕیاریان داوه‌ که‌‬ ‫ڕۆژى (‪ )5/1‬شێرکۆ مه‌عارفى له‌سێداره‌ بدرێت‪.‬‬ ‫ل��ه‌دژى ئ �ه‌و ب��ڕی��اره‌ ‪،‬پ��ارێ��زه‌ران��ى مافى مرۆڤ‬ ‫ناڕه‌زاییان نیشان دا و داوای��ان له‌ ڕاى گشتى‬ ‫کرد که‌ ئه‌و بڕیاره‌ ڕاوه‌ستێنن‪ .‬سه‌رۆکى لقى‬ ‫کۆمه‌ڵه‌ى مافى مرۆڤى ئه‌سته‌نبوڵ (عه‌بدولباقى‬ ‫بۆغا) ڕایگه‌یاند که‌ ئێران به‌ هیچ شیوه‌یه‌ک‬ ‫ڕێ���ز ل �ه‌ م��اف �ه‌ک��ان��ى م���رۆڤ ن��اگ��رێ��ت‪.‬ب��ۆغ��ا‪،‬‬ ‫داواى له‌ ده‌سه‌اڵتدارانى ئێران کرد که‌ بڕیارى‬ ‫له‌سێداره‌دانى شێرکۆ مه‌عارفى هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌‪.‬‬

‫ل �ه‌ ب���ه‌رده‌وام���ى پ��ێ��ش��ێ��ل��ک��ردن�ه‌ک��ان��ى مافى‬ ‫م��رۆڤ ل�ه‌ ئ��ێ��ران‪ ،‬ته‌نیا ل�ه‌ م���اوه‌ى مانگى‬ ‫ڕه‌ش���ه‌م���ه‌دا‪ ،‬الن��ی��ک�ه‌م س��ێ��زده‌ ه���ه‌زار و ‪479‬‬ ‫ج��ار پێشلکردنى مافه‌کانى م��رۆڤ تۆمار‬ ‫ک��راوه‌‪ .‬به‌ گوێره‌ى ڕاپۆرتێکی» کۆمه‌ڵه‌ى‬ ‫مافى م��رۆڤ ل�ه‌ ئ��ێ��ران» ته‌نیا ل�ه‌ مانگى‬ ‫ڕه‌شه‌ممه‌دا‪ ،‬له‌ ئێران هه‌ریکه‌م سێزده‌ هه‌زار‬ ‫و ‪ 479‬ج���ار م��اف �ه‌ک��ان��ى م���رۆڤ ل �ه‌ ئ��ێ��ران‬ ‫ت��ۆم��ار ک���راوه‌‪ .‬ب�ه‌ گ��وێ��ره‌ى ڕاپ��ۆرت �ه‌ک �ه‌‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫هۆى دژوارى وه‌ده‌ستخستنى ئه‌و زانیاریانه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و ڕاپۆرته‌ ته‌نیا ئاماژه‌ به‌ به‌شێکى که‌م‬ ‫له‌ پێشلکاریه‌کانى مافى م��رۆڤ له‌ ئێران‬ ‫ده‌ک��ات‪.‬ل�ه‌ م��اوه‌ى مانگى ڕه‌شه‌ممه‌دا زیاتر‬ ‫ل�ه‌ ‪ 8‬ه �ه‌زار و ‪ 971‬ج��ار مافى کرێکاران‪،‬‬ ‫‪ 392‬ج��ار م��اف��ى خ��وێ��ن��دک��اران‪ ،‬دوو ه �ه‌زار‬ ‫‪ 408‬جار مافى گیراوانى سیاسى و مه‌ده‌نی‪،‬‬ ‫مافه‌کانیتر له‌و اڵته‌ پێشێل کراوه‌‪.‬‬

‫عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن ل ‌ه دوادی��دارى خۆیدا له‌گه‌ڵ‬ ‫پارێزه‌رانى تیشکى خسته‌سه‌ر ڕاپه‌رینى مه‌ده‌نیانى‬ ‫گه‌لى ک��ورد و ئ�ه‌و ڕاپه‌ڕینه‌ى وه‌ک چاالکى‬ ‫دیموکراتیک به‌ناو کرد و وتی «ئه‌و ڕاپه‌ڕین ‌ه‬ ‫مه‌ده‌نیانه‌ى ک ‌ه ده‌ک��رێ با تا چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫پرسى ک��ورد درێ���ژه‌ى هه‌بێت‪ .‬ئ���ه‌وان ب��ۆ ئ �ه‌وه‌ى‬ ‫پێش ب ‌ه مردنى مرۆڤه‌کان بگرن‪ ،‬پێداگرى له‌سه‌ر‬ ‫چاره‌سه‌رى دیموکراتیانه‌ى پرسى کورد ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫ئۆجه‌الن ل ‌ه به‌رده‌وامی دیداره‌که‌یدا ده‌ڵێت‪« :‬ل ‌ه‬ ‫سزاى له‌سێداره‌دان ناترسم‪ .‬ئه‌گه‌ر خاوه‌ن هێزن با‬ ‫به‌یانى بێن و من له‌سێدار‌ه بده‌ن‪ .‬من نه‌ک ل ‌ه ترسى‬ ‫سزاى له‌سێداره‌دان‪ ،‬به‌ڵکو له‌ پێناو چاره‌سه‌رکردنى‬ ‫پرسه‌که‌ ب ‌ه ڕێبازى دیموکراتیک من لێر‌ه له‌سه‌ر‬ ‫سه‌برم‪».‬‬ ‫ج��ێ��گ �ه‌ی ئ���ام���اژه‌ ئ���ه‌م���ڕۆ (‪ )4/4‬رۆژی‬ ‫له‌دایکبوونی ئ��ۆج�ه‌الن�ه‌‪ ،‬ب��ۆ ئ �ه‌م مه‌به‌ست ‌ه ل ‌ه‬ ‫باکووری کوردستان چه‌ندین چاالکی مه‌ده‌نی‬ ‫به‌ڕێو‌ه ده‌چێت‪.‬‬

‫جارنامه‌ى چاره‌سه‌رى پرسى کورد‬

‫دوواى ڕاپ �ه‌ری��ن��ى گ���ه‌ل ل �ه‌ س��وری��ا ک �ه‌ ل ‌ه‬ ‫ئ�ه‌ن��ج��ام��ی��دا‪ ،‬ده‌ی���ان ک���ه‌س ژی��ان��ى خ��ۆی��ان ل ‌ه‬ ‫ده‌ستدا‪ .،‬له‌ و چوار چێوه‌یه‌دا پارتى یه‌کێتى‬ ‫دیموکراتى( ‪ )PYD‬جاڕنامه‌یه‌کى چاره‌سه‌رى‬ ‫ڕاگ �ه‌ی��ان��د ک �ه‌ ش �ه‌ش خ��اڵ ل �ه‌ خ��ۆ ده‌گ��رێ��ت‪.‬‬ ‫( ‪ )PYD‬داواده‌ک��������ات خ��وێ��ن��دن ب �ه‌زم��ان��ى‬ ‫کوردبێت له‌ رۆژ ئ��اواى کوردستا‪ ،‬گیراوانى‬ ‫س��ی��اس��ى ئ����ازاد ب��ک��رێ��ن‪ ،‬ره‌وش����ى ن��ائ��اس��ای��ى و‬ ‫دادگاکانى تایبه‌ت هه‌ڵوه‌شێندرێته‌وه‌‪ ،‬ده‌زگا‬ ‫هه‌واڵگریه‌کان هه‌ڵوه‌شێنرێنه‌وه‌‪ ،‬ده‌رفه‌ت بدرێت‬ ‫ب �ه‌ پ���ارت و رێکخستنى س��ی��اس��ى ت��ا ک��ارى‬ ‫س��ی��اس��ى ب��ک �ه‌ن‪ ،‬مه‌جلیسێک ک �ه‌ س �ه‌رج �ه‌م‬ ‫پێکهاته‌کانى کۆمه‌ڵگه‌ى سوریا تێیدا گوزار‌ه‬ ‫له‌ خۆیان به‌که‌ن دروست بکرێت‪ .‬له‌ جاڕنامه‌ى‬ ‫دیموکراتیزه‌ کردنى سوریادا‪ )PYD ( ،‬ئاماژه‌‬ ‫ش��ک��راوه‌ت�ه‌ س �ه‌ر گرنگى گفتوگۆ ک��ردن له‌و‬ ‫مه‌جلیسه‌ نوێیه‌دا که‌ داده‌مه‌زرێت‪.‬‬

‫دارستانێک بۆ مه‌زڵوم دۆغان‬

‫(مه‌زڵوم دۆغان) ک‌ه یه‌کێک‌ه ل‌ه پێشه‌نگه‌کانى‬ ‫(پ�ه‌ک�ه‌ک�ه‌) و ل�‌ه ن����ه‌ورۆزى (‪ )1982‬ب�‌ه ئاگرى‬ ‫جه‌سته‌ى ل‌ه زیندانى (دیاربه‌کر) ئاگرى ن�ه‌ورۆزى‬ ‫ک����رده‌و‌ه و ئێستا ل �‌ه ب��اک��ورى ک��وردس��ت��ان وه‌ک‬ ‫ئه‌فسانه‌یه‌ک ته‌ماشا ده‌کرێت‪ ،‬پێرێ بۆ بیرهێنانه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌و شۆڕشگێڕ‌ه دارستانێک دروست کرا‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر گ��ۆڕى م�ه‌زڵ��وم دۆغ���ان ک‌ه ل‌ه گوندى‬ ‫(ته‌مه‌ن)ى ناوچه‌ى (ده‌پ)ى شارۆچکه‌ى (ئه‌لعه‌زیز)‬ ‫ى باکورى کوردستانه‌‪ ،‬مه‌راسیمێکى بیرهێنانه‌و‌ه‬ ‫رێکخرا و ل‌ه مه‌راسیمه‌که‌دا نه‌مامێکى زۆر چێنرا‬ ‫و دارستانێک دروس��ت ک��را‪ ،‬دارستانه‌که‌ش ناونرا‬ ‫«دارستانى مه‌زڵوم دۆغان»‪.‬‬ ‫ل‌ه بیروه‌ریه‌که‌دا ئه‌نجومه‌نى ژنانى (دێرسیم)‬ ‫ى پارتى ئاشتى و دیموکراتى و ه �ه‌زاران هاواڵتى‬ ‫به‌شدار بوون و وێنه‌کانى (مه‌زڵوم دۆغان‪ ،‬عه‌گید‬ ‫و ئۆجه‌الن)یان به‌رز کردبوه‌و‌ه و دروشمى «شه‌هید‬ ‫نامرن»یان ده‌وته‌وه‌‪.‬‬


‫ی بۆ‬ ‫سه‌ردار عه‌بدولکه‌ریم‪ :‬روون نیی ‌ه ئه‌و بودجه‌ی ‌ه ‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنی پارێزگاکان داده‌نرێت چه‌ند ده‌بێت‬ ‫[ دیداری‪ /‬فه‌رهاد ئه‌حمه‌د ]‬

‫پاش دوو ساڵ ل ‌ه دواکه‌وتنى هه‌ڵبژاردنی‬ ‫ئه‌نجومه‌نى پارێزگاکانى هه‌رێم‪ ،‬دواجار‬ ‫ئه‌نجوومه‌نى وه‌زی��ران بڕیاریدا ل ‌ه مانگى‬ ‫ئه‌یلولى ئه‌م ساڵدا هه‌ڵبژاردنى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫پارێزگاکان بکرێت ب ‌ه بێ که‌رکوک‪ ،‬حاکم‬ ‫سه‌ردار عه‌بدولکه‌ریم ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫کۆمسیارانى کۆمیسیۆنى سه‌ربه‌خۆى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کان‪ ،‬ئ �ه‌و ‌ه بۆ (چه‌تر) ڕوون‬ ‫ده‌کاته‌و ‌ه ک ‌ه ئه‌وان ئاماده‌ن هه‌ڵبژاردنه‌کان‬ ‫ل ‌ه کاتى خۆیدا به‌ڕێو ‌ه ببه‌ن‪ ،‬ئه‌وه‌ش پشت‬ ‫ڕاست ده‌کاته‌و ‌ه ک ‌ه تا ئێستا باسى که‌رکوک‬ ‫نه‌کراو ‌ه ل ‌ه ئاماده‌کارى بۆ هه‌ڵبژاردنه‌کان‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و بودجه‌یه‌ى ک ‌ه پێویست ‌ه بۆ‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کان ل ‌ه الیه‌ن حکومه‌تى عێراقییه‌و ‌ه‬ ‫دابین ده‌کرێت یان کوردستان؟‬

‫ پێویست‌ه ب��وودج�‌ه بۆ هه‌ڵبژاردنه‌کان ل‌ه الیه‌ن‬‫حکومه‌تى هه‌رێمه‌و‌ه دابین بکرێت چونک‌ه هه‌ڵبژاردنه‌کان‬ ‫ل‌ه هه‌رێم ده‌کرێت وه‌بۆی‌ه دابین کردنى بوودج‌ه ئه‌رکى‬ ‫ئه‌وانه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئێو ‌ه ده‌توانن ل ‌ه کاتى دیارى کراودا‬ ‫وات���� ‌ه (‪)9/10‬‬ ‫ئه‌مسا ڵ‬

‫ نه‌خێر که‌رکوکى تێدا نیی‌ه ڕه‌نگ‌ه کاریش بکرێت‬‫ب��ۆ ئ���ه‌وه‌ى پ��ارێ��زگ��اى ک �ه‌رک��وک ل�‌ه ه�ه‌م��ان کات‬ ‫هه‌ڵبژاردنى بۆ بکرێت‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه ب‌ه فه‌رمى تا ئێستا‬ ‫هیچ شتێکمان پێنه‌وتراو‌ه ل‌ه سه‌ر که‌رکوک‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ل ‌ه قسه‌کانتان وا ده‌رده‌که‌وێت ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێره‌و ‌ه سه‌رپه‌رشتیارى هه‌ڵبژاردنه‌کان‬

‫››‬

‫چه‌تر‪ :‬ئێو ‌ه ب ‌ه فه‌رمى ئاگادار کراونه‌ته‌و ‌ه‬ ‫ک�� ‌ه ه��ه‌ڵ��ب��ژاردن��ه‌ک��ان��ى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫پارێزگاکانى هه‌رێم ل ‌ه (‪ )9/10‬ده‌کرێت؟‬

‫››‬

‫ ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌ى ک‌ه باڵوکرایه‌و‌ه ل‌ه ئه‌نجومه‌نى‬‫وه‌زیران ب‌ه الى ئێمه‌و‌ه شتێکى فه‌رمییه‌‪ ،‬ئێم‌ه ئاماده‌ى‬ ‫خۆمان پیشانداو‌ه بۆ به‌ڕێوبردنى هه‌ڵبژاردنه‌کان‪،‬‬ ‫راگه‌یاندنه‌که‌ى حکومه‌ت ب‌ه ئاگادار کردنه‌و‌ه ده‌زانین‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬تا ئێستا هیچ ئاماده‌کاریتان‬ ‫کردوو ‌ه بۆ هه‌ڵبژاردنه‌کان؟‬

‫ ئ��ام��اده‌ک��ارى بۆ ئاسانکردنى قۆناغه‌کانى‬‫داهاتوو کراوه‌‪ ،‬له‌وانه‌ی‌ه هه‌ندێک کێشه‌مان هه‌بێت‬ ‫ب‌ه تایبه‌تى ل‌ه به‌شى میزانی‌ه و موازه‌نه‌‪ ،‬تا ئێستا‬ ‫موازه‌نه‌ک‌ه پێشنیار کراو‌ه بڕیارى ل‌ه سه‌ر نه‌دراو‌ه بۆی‌ه تا‬ ‫ئێستا روون نیی‌ه ئه‌و بودجه‌ب‌ه ک‌ه بۆى داده‌نرێت چه‌ند‬ ‫ده‌بێت به‌شده‌کات یان نا‪ ،‬هه‌ندێک پێویستیش هه‌ی ‌ه‬ ‫ڕه‌نگ‌ه سود ل‌ه به‌غداد وه‌رگرین بێئه‌وه‌ى خۆمان مه‌سروف‬ ‫بکه‌ین‪.‬‬

‫هه‌ڵبژاردنه‌کان به‌ڕێو‌ه ببه‌ین‪.‬‬

‫چه‌تر‪:‬ل ‌ه پارێزگاى که‌رکوکیش هه‌ڵبژاردن‬ ‫ده‌کرێت یان هه‌رسێ پارێزگاکه‌ى هه‌رێم‬ ‫ده‌کرێته‌وه‌؟‬

‫هه‌ڵبژاردنه‌کان به‌ڕێو ‌ه ببه‌ن؟‬

‫چه‌تر‪ :‬پشت به‌چ ئامارێک ده‌به‌ستن بۆ‬ ‫به‌ڕێوبردنى کاره‌کانتان وه‌ک ده‌بینێرێت سه‌ر‬

‫هه‌ڵبژاردن ته‌نها ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکان ده‌گرێته‌و ‌ه‬ ‫و هیچ قسه‌یه‌ک ل ‌ه سه‌ر ئه‌نجومه‌نى قه‌زاو نا‌حیه‌کان‬ ‫نه‌کراوه‬ ‫ژمێرى نه‌کراو ‌ه ل ‌ه کوردستان تا ئێستا؟‬

‫ تائێستا کۆمیسیۆن پشت ب‌ه ئامارى وه‌زاره‌ت��ى‬‫ نه‌خێر کۆمیسیۆنى بااڵى سه‌ربه‌خۆى هه‌ڵبژاردنه‌کان‬‫خۆى ل‌ه به‌غداده‌و‌ه سه‌ربه‌رشتى هه‌ڵبژاردنه‌کان ده‌کات بازرگانى عێراق ده‌به‌ستێت ئه‌گه‌ر هیچ سه‌رچاوه‌یه‌کى‬ ‫نه‌ک هه‌ولێر‪ ،‬به‌اڵم دیار‌ه زۆربه‌ى ئه‌رکه‌کان ده‌که‌وێت ‌ه ترمان پێنه‌بێت پشت به‌و ئامار‌ه ده‌به‌ستین ک‌ه الى وه‌زاره‌تى‬ ‫سه‌ر ئه‌ستۆى ئۆفیسى سه‌ره‌کى هه‌رێم ک‌ه ل‌ه هه‌ولێره‌‪ .‬بازرگانى عێراق‌ه وات‌ه پشت ب‌ه فۆڕمى بایعى ده‌به‌ستین‪.‬‬ ‫چ �ه‌ت��ر‪:‬چ سیسته‌مێک پ �ه‌ی��ڕه‌و ده‌ک��ه‌ن‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪5‬‬

‫ ب‌ه پێى ئه‌و یاسایه‌ى ئێستا سیسته‌مى داخ��راوه‌‪،‬‬‫چونک‌ه یاساى هه‌ڵبژاردن سیسته‌مى داخراوى بۆ داناوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌گه‌ر سیسته‌مى هه‌ڵبژاردن گۆڕانى به‌سه‌ردا ئه‌نجومه‌ن دیارى ده‌کرێت‪ ،‬جیاوازى ده‌بێت‬ ‫هات‪ ،‬ئه‌مه‌ش کاتێک ده‌بێت داوابکرێت بۆ نموون ‌ه ل ‌ه نێوان شاره‌کان ؟‬ ‫داواى سیسته‌مى ک��راو‌ه بکرێت دی��ار‌ه پێویستمان ب ‌ه‬ ‫ به‌پێى ژم��اره‌ى دانیشتوانى پارێزگاکان ژماره‌ى‬‫گۆڕانکارى یاساکه‌ش ده‌بێت ئه‌و کاته‌‪.‬‬ ‫ئه‌ندامانى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاکان دیارى ده‌کرێت‪.‬‬

‫ده‌توانین ل ‌ه کاتى دیارى کراو هه‌ڵبژاردنه‌کان‬ ‫به‌ڕێو ‌ه ببه‌ین‬

‫ده‌کرێت نه‌ک به‌غداد؟‬

‫ ئه‌گه‌ر گۆڕانکارى نه‌کرێت ل‌ه شێواز و سیسته‌مى‬‫هه‌ڵبژاردنه‌کان یان پێویستمان ب‌ه گۆڕانکارى نه‌بێت ل ‌ه‬ ‫یاساى هه‌ڵبژاردنه‌کان‪ ،‬ئه‌و‌ه ئێم‌ه هیچ کێشه‌یه‌کمان‬ ‫نابێت بۆ هه‌ڵبژاردنه‌کان‪ ،‬ده‌توانین ل‌ه کاتى دیارى کراو‬

‫له‌هه‌ڵبژاردنه‌کان سیسته‌مى داخ��راو یان‬ ‫کراوه‌؟‬

‫دیدار‬

‫چه‌تر‪ :‬له‌و گۆنکر ‌ه زانستیه‌ى کۆمسیۆن‬ ‫ک ‌ه ل ‌ه هه‌ولێر ب�ه‌ڕێ��و ‌ه چ��وو هیچ باسى‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌کانى هه‌رێمتان کردووه‌؟‬

‫ له‌و گۆنکر‌ه زانستی‌ه کۆمه‌ڵێک پسپۆڕى زانستى‬‫جیا جیا به‌شداریانکردوو‌ه ژماره‌یه‌کیشیان مامۆستاى‬ ‫زانکۆبوون توێژینه‌وه‌ى زانستیان ئ��ام��اده‌ک��ردوو‌ه بۆ‬ ‫گۆنکره‌ک‌ه و خوێندراونه‌ته‌و‌ه و وتوو وێژیان له‌سه‌ر‬ ‫کراوه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئایا هه‌ر ئه‌و کارمه‌ندانه‌ى پێشوو‬ ‫بانگده‌کرێنه‌و ‌هبۆئاماده‌کارىهه‌ڵبژاردنه‌کان‬ ‫یان کارمه‌ندى تازه‌ى بۆ داده‌مه‌زرێنن؟‬

‫ ب‌ه شێوه‌یه‌کى گشتى پشت به‌و کارمه‌ندانه‌ى خۆمان‬‫ده‌به‌ستین ک‌ه پێشتر به‌شدار بوون ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌کان‬ ‫و ئه‌زموونیان هه‌ی‌ه له‌و کار‌ه ئێم‌ه ده‌توانین سود له‌و‬ ‫کارمه‌ندان‌ه وه‌رگرین‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌م هه‌ڵبژاردن ‌ه ک ‌ه بڕیار وای ‌ه‬ ‫بکرێت ئه‌نجومه‌نى قه‌زاو نه‌حیه‌کانیشى ل ‌ه‬ ‫گه‌ڵدای ‌ه یان ته‌نها ئه‌نجوومه‌نى پارێزگاکان‬ ‫ده‌گرێته‌وه‌؟‬

‫تا ئێستا قس‌ه ل‌ه سه‌ر پارێزگاکان ک��راوه‌‪ ،‬هیچ‬‫قسه‌یه‌ک ل‌ه سه‌ر ئه‌نجومه‌نى قه‌زاو نا‌حیه‌کان نه‌کراو‌ه‬ ‫بۆی‌ه له‌وانه‌ی‌ه به‌س ته‌نها ئه‌نجومه‌نى پارێزگاکان بکرێت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬بۆ چه‌ند هه‌زارکه‌سێک ئه‌ندامێکى‬

‫ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی سه‌رکردایه‌تی (‪:)PDK‬‬

‫هه‌ڵدانى ئااڵى تورکیا ل ‌ه پایته‌ختى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان‪ ،‬مه‌سه‌له‌یه‌کى زۆر ئاسایى بوو‬ ‫[ دیداری‪ /‬هانا ئازاد ]‬

‫چنار سه‌عد پێی وای ‌ه داواکاریه‌کانی‬ ‫خۆپیشانده‌ران ره‌وان و هیواخوازیش ‌ه‬ ‫حکومه‌ت داخوازیه‌کانیان جێبه‌جێ بکات‪.‬‬ ‫پێشی وای ‌ه پارتی له‌و ره‌وش��ه‌دا یه‌که‌م‬ ‫زه‌ره‌رمه‌نده‌‪ ،‬له‌باره‌ی ره‌وشی هه‌ولێره‌و ‌ه‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت ک ‌ه له‌دیدی ئه‌ودا ره‌وشی‬ ‫هه‌ولێر ئاساییه‌‪.‬‬

‫که‌موکوڕى و ناڕه‌زایه‌تییه‌کانى خه‌ڵکى له‌الیه‌ن‬ ‫ئۆپۆزسیۆن به‌شێوه‌یه‌کى ناته‌ندروست بقۆزرێته‌و‌ه‬ ‫و بازرگانى پێوه‌بکرێت‪ ،‬ل‌ه پێناو فه‌راهه‌مکردنى‬ ‫که‌شێکى گونجاو بۆخۆیان و به‌ده‌ستهێنانى ده‌نگى‬ ‫زیاتر و ده‌س �ه‌اڵت له‌داهاتوودا‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه له‌سه‌ر‬ ‫حسابى پشێوى و تێکچونى ئارامى کوردستانیش‬ ‫بێت‪ .‬ک‌ه پێموای‌ه ئه‌وچه‌شن‌ه ته‌سکبینی‌ه له‌سیاسه‌تدا‬ ‫له‌به‌رژه‌وه‌ندى که‌سدا نییه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬تا ئێستا تۆمه‌تباره‌کان ده‌ستگیر‬ ‫نه‌کراون‪ ،‬قسه‌یه‌ک هه‌ی ‌ه گوای ‌ه پارتى‬

‫چه‌تر‪ :‬هه‌ڵوێستى پارتى بۆچى وا توند‬ ‫ده‌بینرێت به‌رانبه‌ر ب ‌ه خۆپیشانده‌رانى‬ ‫سلێمانى؟‬

‫ به‌پێچه‌وانه‌و‌ه هه‌ڵوێستى پارتى‪ ،‬به‌تایبه‌تى‬‫سه‌رۆکى هه‌رێم ک‌ه سه‌رۆکى پارتى دیموکراتى‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ی��ش �‌ه و ج��ێ��گ��رى س���ه‌رۆک���ى پ��ارت��ى‬ ‫ک��اک نێچیرڤان ب��ارزان��ى زۆر له‌گه‌ڵ ویست و‬ ‫داواکاریه‌کانى جه‌ماوه‌ر بووه‌‪ .‬هه‌رچه‌ند‌ه به‌داخه‌و‌ه‬ ‫وه‌ک ل‌ه ده‌سپێکى هه‌ڵگیرسانى خۆپیشاندانه‌کاندا‬ ‫بینیمان ک‌ه ویستیان ئه‌و بارودۆخ‌ه بکرێت‌ه شه‌ڕى‬

‫›› ئه‌و قسه‌ی ‌ه‬ ‫ڕاست نیی ‌ه‬ ‫ک ‌ه ده‌ڵێت‬ ‫هه‌ولێر بارى‬ ‫نائاسایى‬ ‫هه‌یه‌‬ ‫چنار سه‌عد عه‌بدواڵ‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئ�ه‌و ب��ارودۆخ �ه‌ى ل ‌ه هه‌رێمى‬ ‫ک���وردس���ت���ان دروس�����ت ب����وو ‌ه چ��ۆن��ى‬ ‫هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت؟‬

‫ له‌ڕاستیدا ئ�ه‌و ب��ارودۆخ �ه‌ى کوردستان دوو‬‫جۆر‌ه خوێندنه‌وه‌ى بۆ ده‌کرێت‪ ،‬یه‌که‌میان ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫به‌هۆى کۆمه‌ڵێک فاکته‌رى وه‌ک بێ ئه‌زموونى‬ ‫ل‌ه ئموورى ده‌وڵه‌تدارى‪ ،‬ملمالنێى نادروست له‌نێوان‬ ‫هێزه‌سیاسییه‌کان و که‌ڵه‌ک‌ه بوونى گیروگرفته‌کانى‬ ‫هاواڵتیان به‌هۆى فاکته‌ر‌ه ئاماژ‌ه پێکراوه‌کان و‬ ‫له‌ئه‌نجامدا بره‌وسه‌ندنى ن��ادادپ �ه‌روه‌رى وگه‌نده‌ڵى‬ ‫بووه‌ت‌ه هۆى ئه‌وه‌ى خه‌ڵکى چیتر ئه‌وبارودۆخه‌یان‬ ‫الق��ب��ووڵ نه‌کرێت و داواى چاکسازى ج��دى له‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت بکه‌ن ک‌ه داواک��اری�ه‌ک��ى زۆر ڕه‌وای �ه‌‪.‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ب‌ه دیوێکیتردا ک‌ه بریتی‌ه ل‌ه خوێندنه‌وه‌ى‬ ‫دیوه‌که‌یترى ئه‌و ڕووداو‌ه هه‌وڵده‌درێت مه‌سه‌له‌ى بوونى‬

‫شاردونیه‌ته‌وه‌؟‬

‫ ل�ه‌ڕاس��ت��ی��دا پ��ارت��ى دی��م��وک��رات��ى کوردستان‬‫ه���ه‌ر ل��ه‌س��ه‌ره‌ت��او‌ه ب �‌ه الیه‌نێکى پ���ه‌الم���اردراو و‬ ‫قوربانى ده‌ژمێردرێت‪ ،‬ئه‌وانه‌ش ک‌ه به‌ناچارى بۆ‬ ‫پاریزگاریکردن له‌گیانى خۆیان و باره‌گاى لقى(‪)4‬‬ ‫ناچاربوون‌ه چه‌ک به‌کاربێنن و که‌به‌داخه‌و‌ه قوربانى‬ ‫لێکه‌وته‌وه‌‪ ،‬له‌سه‌ر بڕیارى سه‌رۆکى هه‌رێم هه‌موو‬ ‫ئه‌و که‌سان‌ه ده‌بێ ڕاده‌ستى دادگا بکرێن و به‌پێى‬ ‫یاسا مامه‌ڵیان له‌گه‌ڵدا بکرێت‪ ،‬وه‌ک ئاگادارین‬ ‫بۆ ئه‌و مه‌به‌ست‌ه لیژنه‌ى په‌یوه‌نداریش پێکهاتوو‌ه و‬ ‫به‌زووترین کات کارى پێویست له‌وباره‌یه‌و‌ه ئه‌نجام‬ ‫ده‌درێ���ت‪ ،‬بۆی‌ه پێویست ب �ه‌و‌ه ن��اک��ات ک�‌ه پارتى‬ ‫هیچ که‌سێک ح�ه‌ش��ارب��دات‪ ،‬ل�ه‌ب�ه‌رئ�ه‌وه‌ى پارتى‬ ‫به‌ر له‌هه‌رالیه‌نێکیترى سیاسى پابه‌ندى بڕیاره‌کانى‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێم ده‌بێت‪.‬‬

‫پارتى و خه‌ڵکێک و هه‌رپارتیش تیایدا ئامانجى‬ ‫یه‌که‌م بوو‪ ،‬به‌اڵم به‌هۆى خۆ دوورگرتنى پارتى ل ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌رى ڕوودانى ئه‌و دۆخه‌‪ ،‬جارێکیتر ئاڕاسته‌ک ‌ه‬ ‫گۆڕاو ڕووى له‌ده‌سه‌اڵت به‌گشتى کرد‪.‬‬

‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬س��ه‌رۆک��ى ه �ه‌رێ��م وت���ى‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫رێگ ‌ه له‌خۆپیشانده‌ران بگیرێت ئیمزاکه‌ى‬ ‫ده‌کشێنێته‌و ‌ه له‌یاسایى خۆپیشاندان ئێستا ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر رێگرى لێده‌کرێت؟‬

‫ پێموای‌ه ل‌ه هه‌ولێر ته‌نها ڕێگا ل‌ه دروستبوونى‬‫نائارامى و فه‌وزا ده‌گیردرێت‪ ،‬نه‌ک خۆپیشاندان و‬ ‫مانگرتنى هێمنانه‌‪ .‬له‌به‌رئه‌وه‌ى به‌ده‌یان جار له‌شارى‬ ‫هه‌ولێر بۆ پرسى جیاجیا خه‌ڵکى خۆپیشاندانیان‬ ‫سازداوه‌‪ ،‬قه‌تیش ڕێگریان لێ نه‌کراوه‌‪ .‬هه‌ر له‌و چه‌ند‬ ‫ڕۆژى ڕاب��ردووش کۆمه‌ڵێک قوتابى له‌به‌رده‌رکى‬ ‫وه‌زاره‌تى په‌روه‌رد‌ه کۆبوونه‌وه‌‪ ،‬بۆ ده‌ربڕینى ناڕه‌زایى‪.‬‬

‫پ����رۆس����ه‌ک����‌ه زۆر‬ ‫به‌ئاسایى به‌ڕێو‌ه چوو‪ ،‬هیچ ڕێگریه‌کیش له‌ئارادا‬ ‫نه‌بوو‪.‬‬

‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬پێت وای��� ‌ه ئ��اراس��ت��ه‌ى ئه‌و‬ ‫خۆپیشاندانان ‌ه ب �ه‌ره‌و کوێ ده‌روات و‬ ‫ئه‌نجام چۆن ده‌بێت؟‬

‫ ب��ه‌و پێیه‌ى ده‌س����ه‌اڵت ل�ه‌چ�ه‌ن��دی��ن دی���دار و‬‫گفتوگۆى تایبه‌تدا داواکاریه‌کانى خۆپیشانده‌رانى‬ ‫ب‌ه ڕه‌وا زانیووه‌‪ ،‬واده‌ى چاکسازى و جێبه‌جێکردنى‬ ‫داواکاریه‌کانى ب‌ه خۆپیشانده‌رانداوه‌‪ ،‬به‌دڵنیاییه‌و‌ه‬ ‫ئه‌و ڕه‌وش‌ه مه‌رج‌ه به‌ره‌و هێورکردنه‌و‌ه و جێگیرى‬ ‫بڕوات‪ .‬مه‌گه‌ر خه‌ڵکانێک یا الیه‌نێک نه‌یانه‌وێت‬ ‫ئه‌و دۆخ‌ه ئارام ببێته‌و‌ه ک‌ه من به‌دڵنیاییه‌و‌ه ده‌ڵێم‬ ‫ک‌ه به‌رده‌وامى ئه‌و دۆخ‌ه له‌به‌رژه‌وه‌ندى که‌س دانییه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پێتان باش نه‌بوو ل ‌ه روداوه‌کانى‬ ‫(‪17‬ى شوبات)ى سلێمانى پارتى خۆى به‌باوک‬ ‫زانیبای ‌ه و باره‌گاکانى چۆڵ بکردایه‌؟‬

‫ دڵنیام ئه‌گه‌ر پارتى بیزانیبای‌ه ک‌ه ئاڕاسته‌ى‬‫خۆپیشاندانه‌کان ب���ه‌ره‌و توند وت��ی��ژى ده‌چ��ێ��ت و‬ ‫له‌ئه‌نجامدا خه‌ڵکى تیادا ده‌بێت‌ه قوربانى وه‌ک‬ ‫هه‌میش‌ه ب‌ه هه‌ستکردن ب‌ه به‌رپرسیارێتیه‌و‌ه ئه‌م‬ ‫ک��اره‌ى ده‌ک��رد‪ ،‬چونک‌ه وه‌ک جه‌نابى سه‌رۆکى‬ ‫ه�ه‌رێ��م ل�‌ه وته‌کانیدا ئ��ام��اژه‌ى پێکرد‪ ،‬خوێن و‬ ‫گیانى خه‌ڵکى ئه‌م واڵت‌ه بۆیان ل‌ه هه‌مووشتێک‬ ‫به‌ئه‌رزشتره‌‪ ،‬بۆی‌ه من دڵنیام ئه‌گه‌ر سه‌رۆکى پارتى‬ ‫ئه‌و‌ه باوه‌ڕى بێت‪ ،‬بێگومان زۆربه‌ى ئه‌ندامانى پارتى‬ ‫هه‌ر وابیر ده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه ئه‌وه‌ى ڕوویدا‬ ‫شتێکى چاوه‌ڕوان نه‌کراوبوو‪ ،‬کاره‌ساتێک بوو که‌‬ ‫ل �ه‌ڕووى فکریه‌و‌ه ده‌رف �ه‌ت نه‌بوو‌ه ئاماده‌باشى بۆ‬ ‫بکرێت‪ .‬بۆیه‌ش ئه‌و‌ه ڕوویدا ک‌ه ڕوویدا ب‌ه دڵنیاییه‌و‌ه‬ ‫ک‌ه پارتى له‌و ڕووداوه‌دا قوربانى یه‌که‌مه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬چاکتر نی ‌ه حکومه‌ت داخ��وازى‬ ‫خۆپیشانده‌ران جێبه‌جێ بکات؟ تائه‌م‬ ‫دۆخ ‌ه کۆتاى پێبێت؟‬

‫ بێگومان ئه‌و‌ه باشترین چاره‌سه‌ره‌‪ .‬هه‌رخودى‬‫حکومه‌تیش چ�ه‌ن��دی��ن ج��اردان��ى ب���ه‌وه‌دان���او‌ه ک ‌ه‬ ‫داخ��وازى خه‌ڵکى خۆپیشانده‌ر ڕه‌وان به‌کرداریش‬ ‫ل‌ه داهاتوویه‌کى نزیک وه‌اڵمى داواکاریه‌کانیان‬ ‫ده‌درێته‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬کۆبوونه‌وه‌کانى پارتى و یه‌کیتى و‬ ‫گۆڕان و یه‌کگرتوو چۆن ده‌بینن‪ ،‬ده‌وترێت‬ ‫به‌بێ ئه‌نجام ‌ه و قسه‌ى سه‌ر مێزه‌؟‬

‫ ئه‌نجامدانى ئه‌و کۆبوونه‌وان‌ه بۆ چاره‌سه‌رکردنى‬‫ئه‌و دۆخ‌ه نائارامه‌ى له‌شارى سلێمانى هه‌ی‌ه زۆر‬ ‫پێویسته‌‪ .‬به‌پێچه‌وانه‌و‌ه من ب‌ه گه‌شبینیه‌و‌ه سه‌یرى‬ ‫دانیشتنه‌کان ده‌ک�ه‌م‪ .‬ڕێککه‌وتن و دیالۆگکردن‬

‫ل���ه‌ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى ه �ه‌م��وو خه‌ڵکى ک��وردس��ت��ان�‌ه ب ‌ه‬ ‫ئۆپۆزسیۆنیشه‌وه‌‪ .‬بۆی‌ه ئومێد ده‌که‌م به‌رده‌وام بێت و‬ ‫ئه‌نجامى کردارى لێ بێت‌ه به‌رهه‌م‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬هاتنى ئه‌ردۆغان بۆ هه‌ولێر و‬ ‫هه‌ڵکردنى ئااڵى تورکیا له‌شاره‌ک ‌ه ناره‌زاى‬ ‫گه‌وره‌ى لێکه‌وته‌وه‌؟ ئێو ‌ه چۆنى ده‌بینن؟‬

‫ یه‌که‌م شت هاتنى ئۆردوغان وه‌ک که‌سێکى‬‫پایه‌به‌رز ل‌ه ده‌وڵه‌تى تورکیا بۆ هه‌رێمى کوردستان‬ ‫زۆر گ��رن��گ و م��ێ��ژووی��ی ب����وو‪ .‬ل��ه‌ب��ه‌رئ��ه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌م‌ه ئاماژه‌کردن بوو ب‌ه دانپێدانانى تورکیا ب ‌ه‬ ‫هه‌رێمى کوردستان‪ ،‬هه‌نگاوێکى پۆزه‌تیڤیش‌ه بۆ‬ ‫به‌هێزکردنى په‌یوه‌ندى دیبلۆماسى و ئابوورى له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌و واڵت �ه‌دا‪ .‬له‌هه‌مانکاتدا ده‌بێت‌ه زیاتر هاندانى‬ ‫گۆڕینى سیاسه‌تى ئ�ه‌و واڵت �‌ه له‌هه‌مبه‌ر پرسى‬ ‫کورد له‌ناو خودى ده‌وڵه‌تى تورکیاش‪ .‬له‌الیه‌کیتر‬ ‫هه‌ڵدانى ئااڵى تورکیا به‌و بۆنه‌یه‌و‌ه ل‌ه پایته‌ختى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان‪ ،‬مه‌سه‌له‌یه‌کى زۆر ئاسایى بوو‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ى له‌سیاسه‌تدا ده‌توانم بڵێم ئه‌و مه‌سه‌له‌ی ‌ه‬ ‫ب��ۆت�‌ه ع���ورف و ل �‌ه زۆری��ن �ه‌ى واڵت��ان��دا کاتێک‬ ‫سه‌رۆکى واڵتێک سه‌ردانى واڵتێکیتر ده‌ک��ات‪،‬‬ ‫بۆ پێشوازیکردن و به‌خێرهێنانى نه‌ک هه‌ر ئااڵى‬ ‫ده‌وڵه‌تى سه‌رۆکى میوان ل‌ه شه‌قامه‌کان هه‌ڵده‌درێت‪،‬‬ ‫به‌ڵکو هاواڵتیانیش بۆ پێشوازیکردن ب‌ه گوڵ و ئااڵ‬ ‫له‌سه‌ر شۆسته‌کان ل‌ه پێشوازیدا ڕاده‌وه‌ستن‪ .‬من ئه‌و‬ ‫نموونانه‌م هه‌م ب‌ه زیندوو‪ ،‬هه‌م به‌ڕێگاى که‌ناڵه‌کانى‬ ‫ته‌له‌فزیۆنه‌و‌ه بینیووه‌‪ .‬ته‌نانه‌ت چه‌ند ساڵ پێشتر‬ ‫خۆم ل‌ه عه‌ممان بووم ک‌ه مه‌لیکى سعودی‌ه سه‌ردانى‬ ‫شاى ئه‌و واڵته‌ى کرد‪ ،‬چۆن شه‌قام‌ه سه‌ره‌کییه‌کان‬ ‫ب‌ه ئااڵى هه‌ردوو واڵت ڕازاندرابوونه‌وه‌‪.‬‬

‫چ�ه‌ت��ر‪ :‬ده‌وت��رێ��ت تورکیا ت��ا دوێنى‬ ‫دوژمنمان بوو ئیستا ئااڵکه‌ى هه‌ڵده‌کرێ؟‬

‫ له‌سیاسه‌تدا ن‌ه دۆستى هه‌میشه‌یى و نه‌دوژمنى‬‫هه‌میشه‌یى هه‌یه‌‪ ،‬بۆی‌ه سیاسه‌تى حه‌کیمان‌ه و‬ ‫ئاقاڵن‌ه بۆ هه‌ر واڵتێک و به‌تایبه‌تى بۆ هه‌رێمێکى‬ ‫وه‌ک ئێم‌ه ئ�ه‌وه‌ی�‌ه بتوانرێت زۆرت��ری��ن دۆس��ت و‬ ‫که‌مترین دووژمنمان هه‌بێت‪ .‬تورکیا دراوسێیه‌کى‬ ‫زۆر گرنگى هه‌رێمى کوردستان‌ه و تاق‌ه ڕێگاى‬ ‫ئێمه‌ش‌ه بۆ به‌ستنه‌وه‌مان ب‌ه ڕێگاى ده‌ریایى و ب ‌ه‬ ‫ئه‌وروپا‪ ،‬بۆی‌ه پته‌وبوونى په‌یوه‌ندى هه‌رێم له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫واڵته‌دا‪ ،‬زۆر له‌به‌رژه‌وه‌ندى هه‌ردوالدایه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬هه‌ولێر بارى نائاسایى هه‌ی ‌ه و‬ ‫کراوه‌ت ‌ه دۆخێکى عه‌سکه‌رى راسته‌؟‬

‫ له‌دیدى مندا ئه‌و قسه‌ی‌ه ڕاست نییه‌‪ ،‬خه‌ڵکى‬‫له‌وشار‌ه زۆر له‌بارێکى ئارام و بێ گرفت ده‌ژین و‬ ‫ژیان ل‌ه هه‌مووبواره‌کانیدا ل‌ه دۆخێکى زۆر سروشتى‬ ‫دایه‌‪.‬‬


‫به‌دواداچوون‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪6‬‬

‫خاوه‌ن کۆمپانیای (چه‌تر)‪:‬‬

‫ئێم ‌ه له‌گه‌ڵ گه‌لین و خزمه‌تی گه‌ل ب ‌ه‬ ‫ئه‌رکى سه‌رشانى خۆمان ده‌زانین‬

‫[ دیداری‪ /‬سه‌الح مه‌حمود ]‬ ‫که‌مال حه‌سه‌ن ح �ه‌م �ه‌ره‌زا‪ ،‬خاوه‌نى‬ ‫کۆمپانیاى (چه‌تر) له‌ ساڵیادى رۆژنامه‌ى‬ ‫(چه‌تر)دا باس له‌ مه‌به‌ستى دامه‌زراندى‬ ‫کۆمپانیاى (چه‌تر) ده‌کات و رایده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫«خزمه‌تکردن له‌ پێناو گه‌له‌دا به‌ قازانجێکی‬ ‫رۆحى ده‌زان��م» و باس له‌ دروستکردنى‬ ‫ستۆدیۆیه‌کیش بۆ دروستکردنی به‌رنامه‌ی‬ ‫(‪ )TV‬ده‌کات له‌ساڵی ئاینده‌دا‪:‬‬ ‫چ�ه‌ت��ر‪ :‬مه‌به‌ستان ل�ه‌ دام �ه‌زران��دن��ى‬ ‫(کۆمپانیاى چه‌تر) چى بوو؟‬

‫ کۆمپانیاى (چه‌تر) له‌سه‌ر بنه‌ماى خزمه‌تکردن‬‫به‌ ک��ورد له‌ ه�ه‌ر پارچه‌یه‌کى کوردستان یا له‌‬ ‫هه‌نده‌ران‪ ،‬خزمه‌ت به‌بنه‌ما ده‌گرێت و له‌ سه‌ر ئه‌و‬ ‫بنه‌مایه‌ دامه‌زراوه‌‪ ،‬ئاسوده‌ ده‌بم بتوانم خزمه‌ت به‌‬ ‫گه‌له‌که‌م بکه‌م‪.‬‬ ‫رۆژن��ام �ه‌ى (چ�ه‌ت��ر)ی��ش ه��اوش��ان��ى رۆژن��ام�ه‌‬ ‫سه‌ربه‌خۆکان به‌ پشتیوانى یه‌کترکار ده‌که‌ین‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش له‌ کاتێکدایه‌ که‌ میدیاى حزبى و حکومى‬ ‫زاڵ��ت��ره‌ ب�ه‌ س �ه‌ر میدیاى سه‌ربه‌خۆ و بێالیه‌ندا‪.‬‬ ‫مه‌به‌ستمان بوو و رووه‌ شاراوه‌کانى ئه‌و شتانه‌ى‬ ‫ده‌کرێن و خه‌ڵک به‌ تایبه‌ت نه‌وه‌ی نوێی (گه‌نجان)‬ ‫لێى ئاگادارنین و له‌ کۆشکه‌کانى ده‌س�ه‌اڵت��دا‬ ‫شاراوه‌ن بیخه‌ینه‌ به‌ر رووناکی و به‌رچاوى گه‌ل‪ ،‬تا‬ ‫بتوانین ببین به‌ رێگرێک به‌رامبه‌ر ناعه‌داله‌تى و‬ ‫نادادی‪ ،‬به‌ تایبه‌ت ئێستا که‌ باشوورى کوردستان‬ ‫له‌وپه‌ڕى ناعه‌داله‌تی دای�ه‌ و ده‌نگى ناڕه‌زایه‌تى‬ ‫رۆژانه‌ له‌ شه‌قامه‌وه‌ دێت‪ ،‬ئێمه‌ له‌گه‌ڵ گه‌لین و‬ ‫خزمه‌تی گه‌ل به‌ ئه‌رکى سه‌رشانى خۆمان ده‌زانین‪.‬‬

‫نه‌بووه‌‪ ،‬راسته‌ من له‌ بوارێکیتردا بازرگانى ده‌که‌م‬ ‫ب �ه‌اڵم هه‌موو کارێک مه‌به‌ست به‌ده‌ستهێنانى‬ ‫مادیات نییه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر وه‌ک مادییات زه‌ره‌ر یان‬ ‫قازانجم کردبێت ئه‌وه‌ گومانى تێدا نییه‌ که‌ هه‌موو‬ ‫که‌سێک له‌ بوارى راگه‌یاندن قازانجى مادى ده‌ست‬ ‫ناکه‌وێت و ئه‌و مادییاته‌شى که‌تیایدا خه‌رج ده‌بێت‬ ‫له‌ کاتێکدا بتوانم خزمه‌ت به‌ نه‌ته‌وه‌که‌م و به‌‬ ‫گه‌نجان و رۆشنبیران بکه‌م به‌ زه‌ره‌رى نازانم و‬ ‫ئ�ه‌وه‌ش زه‌ره‌ر نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو به‌ قازانجێکى رۆحى‬ ‫خۆمى ده‌زانم ئه‌وه‌ ئه‌رکێکه‌و ده‌بێ ئه‌نجامى بده‌م‬ ‫و له‌ رووى مادیشدا له‌ بوارێکى ترى بازرگانى‬ ‫ب�ه‌ شێوه‌یه‌کى وی��ژدان��ی��ان�ه‌ ئ �ه‌م زه‌ره‌ره‌ مادییه‌ى‬ ‫کۆمپانیاکه‌ پڕ بکه‌مه‌وه‌ و خۆم دوور بخه‌مه‌وه‌ له‌‬ ‫تاکێکى تاکڕه‌وى هارى سه‌رمایه‌دار و خزمه‌ت به‌‬ ‫گه‌له‌که‌م بکه‌م‪.‬‬

‫چ�ه‌ت��ر‪ :‬له‌کاتێکدا ب���ه‌ره‌و ساڵیادى‬ ‫دام��ه‌زران��دن��ى کۆمپانیاى (چ��ه‌ت��ر) و‬ ‫رۆژنامه‌ى (چه‌تر) ده‌چین پیرۆزباییتان‬ ‫لێده‌که‌ین و ده‌ستى خزمه‌تگوزاریتان‬ ‫ده‌گوشین‪ ،‬ئێوه‌ وه‌ک خاوه‌نى کۆمپانیاى‬ ‫(چه‌تر) رۆژن��ام�ه‌ى (چه‌تر) کاره‌که‌تان‬ ‫چۆن ده‌بینن‪ ،‬ئایا توانیویه‌تى وه‌ک خۆت‬ ‫چاوه‌ڕوانیت لێیه‌تى خزمه‌ت بکات؟‬

‫››‬

‫خزمه‌ت ب ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌که‌م‬ ‫ب ‌ه گه‌نجان و‬ ‫رۆشنبیران بکه‌م‬ ‫ب ‌ه زه‌ره‌رى نازانم‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ب ‌ه قازانجێکى‬ ‫رۆحى ده‌زانم‬

‫ئێمه‌ى تێدا نییه‌ ده‌ی��وروژێ��ن‪ ،‬ئه‌مه‌ له‌کاتێکدا‬ ‫چه‌ندین جار خۆم و سه‌رنووسه‌رى رۆژنامه‌که‌شم‬ ‫داوامان له‌ هه‌ر دوو حزبى ده‌سه‌اڵت و حکومه‌ت‬ ‫ک����ردووه‌ ه��اوک��اری��م��ان ب��ک �ه‌ن ب��ۆ ئ���ه‌و ک��اران �ه‌ى‬ ‫ له‌ راستیدا که‌س به‌ دۆى خۆى ناڵێ ترشه‌‪ ،‬ئه‌نجامى ده‌ده‌ن له‌ ناو هه‌رێمدا زانیاریمان بده‌نێ‬‫خوێنه‌ر و بینه‌رى رۆژنامه‌که‌و سایته‌که‌ ده‌توانێت له‌سه‌ری به‌ تایبه‌تى که‌ ئۆفیسی سه‌ره‌کیمان له‌‬ ‫ئه‌م هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ بکات‪ .‬به‌اڵم وه‌ک تاکێک ناو شارى سلێمانییه‌‪.‬بۆ نموونه‌ ئاسایش له‌ بوارى‬ ‫ل�ه‌ م��ن پرسیار بکرێ و چ��اودێ��رى ده‌وروب����ه‌ر و ده‌ستگیرکردنى ئ �ه‌و ک�ه‌س��ان�ه‌ى ک �ه‌ بازرگانى‬ ‫رۆژنامه‌که‌م کردبێت‪ ،‬رۆژنامه‌یه‌کى سه‌رکه‌وتووه‌ به‌ م��وادی موخه‌دیر و تلیاک ده‌ک �ه‌ن کاتێک‬ ‫و باشه‌ له‌ ن��او خه‌ڵک و ج �ه‌م��اوه‌ردا ن��اس��راوه‌ و ده‌ستگیریان ده‌ک��ات‪ ،‬با ئێمه‌ش لێى ئاگاداربین‬ ‫هه‌موو به‌ ئاستێکى باش هه‌ڵیانسه‌نگاندووه‌ ئیشى و له‌ رێگه‌ى راگه‌یاندنه‌که‌مانه‌وه‌ بیگوازینه‌وه‌ بۆ‬ ‫زۆریشى پێوه‌دیاره‌ ل ‌ه ماوه‌ى ساڵێکدا شوێنپه‌نجه‌ی گه‌ل له‌ هه‌موو بواره‌کان‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وان تا میدیاکانى‬ ‫له‌ ناو رۆژنامه‌کاندا دیاره‌‪ .‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی نیگه‌رانی خۆیان وه‌ستابێت نایده‌ن به‌ ئێمه‌ تا باڵوى بکه‌ینه‌وه‌‪،‬‬ ‫چ �ه‌ت��ر‪ :‬ئ��ای��ا ل �ه‌ رووى م���ادى هیچ کردووم هاوکاری نه‌کردن و کار ئاسانی نه‌کردنه‌ که‌ئه‌مه‌ له‌هه‌موو دونیادا کارێکی زۆر ئاساییه‌ و‬ ‫قازانجێکتان له‌م کۆمپانیایه‌ کردووه؟‬ ‫له‌الیه‌ن داموده‌زگا حکومییه‌کانه‌وه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ی ده‌بێ ئاسایش خۆی داوای بکات‪ .‬ئه‌وان گله‌یى‬ ‫و‬ ‫‌تر)‬ ‫ له‌ کاتێکدا بیرم له‌ کۆمپانیای (چه‬‫هه‌ندێ هاوڕێم هه‌یه‌ له‌ناو پارتی و یه‌کێتیدا ک ‌ه ده‌که‌ن ده‌ڵێن ئێوه‌ وه‌ک ئۆپۆزسیۆن وان بۆ ئێمه‌‪،‬‬ ‫رۆژنامه‌ى (چه‌تر) کرده‌وه‌ هیچ مه‌به‌ستم بازرگانى پله‌ى حزبییان هه‌یه‌‪ ،‬ده‌ڵێن ئێوه‌ ئه‌و شتانه‌ى قازانجى ئێمه‌ ئۆپزسیۆن نین‪ ،‬به‌ڵکو ئێمه‌ به‌ هاوسه‌نگى و‬

‫پرۆفیشنااڵنه‌ کاره‌ به‌جێ و نابه‌جێکان باس ده‌که‌ین‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌وانیش بوارمان پێنه‌ده‌ن ئیتر گله‌یی چی‬ ‫ده‌که‌ن به‌ڕاستی ئه‌مه‌ نیگه‌رانم ده‌کات‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬وه‌ک کۆمپانیاى (چه‌تر) هیچ‬ ‫پرۆژه‌یه‌کى ترتان به‌ده‌سته‌وه‌نییه‌ وه‌ک‬ ‫رادیۆ و (‪ )TV‬بۆساڵی داهاتوو؟‬

‫ له‌ راستیدا ئه‌وه‌ نزیک به‌ چه‌ند مانگێک‬‫ده‌بێت له‌ رێگه‌ى دۆزی��ن �ه‌وه‌ى ب���راده‌رى پسپۆڕ و‬ ‫شاره‌زا له‌ هه‌وڵى ئه‌وه‌دام ستۆدیۆیه‌کى بازرگانى‬ ‫دروست بکه‌م و له‌ رێگه‌ى ئه‌م ستۆدیۆیه‌وه‌ به‌رنامه‌‬ ‫دروس���ت ب��ک�ه‌م و ب �ه‌ نرخێکى گ��ون��ج��او ب �ه‌ هه‌ر‬ ‫میدیایه‌ک که‌ خوازیار بێت پێیانبفرۆشم و ئه‌مه‌ش‬

‫ببێت به‌ پاڵپشتییه‌ک بۆ رۆژنامه‌ى (چه‌تر) و‬ ‫نیازى رادیۆ و (‪)TV‬شم هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ هێشتا‬ ‫زۆر زووه‌ که‌ بیوروژێنم یا خود بڵێم ده‌ستم داوه‌تێ‪،‬‬ ‫نه‌خێر هیچ هه‌نگاوێکم بۆ رادیۆ و (‪ )TV‬نه‌ناوه‌‪،‬‬ ‫هه‌نگاوم بۆ ستۆدیۆکه‌ ناوه‌ و ئێستاش سه‌رقاڵی‬ ‫به‌ده‌ستهێنانى که‌ره‌سته‌کانی ستۆدیۆکه‌‪ ،‬تا له‌‬ ‫رێگه‌ى ئه‌و ستۆدیۆیه‌وه‌م بتوانم به‌رنامه‌ى (‪)TV‬‬ ‫دروست بکه‌م‪.‬به‌رنامه‌کان له‌ سه‌ره‌تادا به‌رنامه‌ى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى سیاسى و گشتى ده‌بێت و به‌اڵم خۆ‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌ ئایینده‌داگه‌وره‌ى بکه‌م بۆ گۆرانیبێژان‬ ‫و هونه‌رمه‌ندان حه‌ز ده‌که‌م له‌و بواره‌شدا خزمه‌ت‬ ‫بکه‌م‪.‬‬

‫قسه‌ی رۆژنامه‌نووسان و رۆشنبیران بۆ‪:‬‬

‫[ ئا‪ /‬کارزان هه‌ورامى ]‬

‫رۆژنامه‌ى‬

‫ب �ه‌پ��ێ��ى ڕاى ڕۆژن���ام���ه‌ن���وس���ان و‬ ‫ڕۆشنبیران و نوسه‌رانى کوردستان‬ ‫رۆژنامه‌ى (چه‌تر) مۆرکێکى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫پێوه‌ دیاره‌ و ب��ه‌رده‌وام به‌ده‌م کێشه‌ى‬ ‫کوردانى هه‌رچوار پارچه‌ى کوردستانه‌وه‌‬ ‫ده‌چێت‪ ‌،‬بۆماوه‌ی‌ ساڵێکه‌ تواتنیویه‌تى‬ ‫بێالیه‌نى خۆى له‌ گواستنه‌وه‌ى سه‌رجه‌م‬ ‫زانیاریه‌کان بۆ هاواڵتیان ده‌ربخات‪.‬‬ ‫به‌اڵم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا کۆمه‌ڵێک ڕه‌خنه‌یان‬ ‫له‌ ڕۆژنامه‌که‌ هه‌یه‌ و هیوادارن له‌ ساڵى‬ ‫ئاینده‌دا هه‌نگاوى باشتر بنێت‪.‬‬

‫د‪ .‬هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌کر‪ ،‬مامۆستاى زانکۆى‬ ‫سلێمانى‪ /‬ئه‌و ڕۆژنامانه‌ى که‌ له‌ کوردستان‬

‫ده‌رده‌چ���ن ئاستى پڕۆفیشناڵیه‌تیان به‌ گشتى‬ ‫الوازه‌ و دیزاینه‌کانیان زۆربه‌ى له‌ یه‌ک ده‌چێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌مانه‌ هه‌وڵێکن بۆ ئ�ه‌وه‌ى که‌ زه‌مینه‌ى‬ ‫ئ��ازادى ڕاده‌رب��ڕی��ن گه‌اڵڵه‌بکه‌ن‪،‬ئه‌و ڕۆژنامه‌ی ‌ه‬ ‫چه‌ند ل ‌ه ڕاستیه‌کان نزیکتر بێته‌وه‌ ئه‌وه‌ند‌ه ده‌توانێت‬ ‫خوێنه‌رى زۆر له‌خۆى کۆبکاته‌وه‌ و ده‌توانێت ڕۆڵ‬ ‫بگێڕێت ل� ‌ه ده‌وڵ�ه‌م�ه‌ن��دک��ردن��ى کائینى ک��وردا‬ ‫و گ �ه‌ڕان �ه‌وه‌ى شکۆ و بڕوابه‌خۆبوون بۆ تاکى‬ ‫ک��ورد‪ .‬وت��ى‪ :‬ئومێد ده‌ک �ه‌م ڕۆژن��ام�ه‌ى (چه‌تر)‬ ‫یش یه‌کێک بێت ل�ه‌و ژم��اره‌ ڕۆژنامانه‌ى ک ‌ه‬ ‫بتوانێت خه‌مى زانیارى‬ ‫گ�ه‌ی��ان��دن��ى ڕاس��ت��ى ل ‌ه‬ ‫سه‌رچاوه‌ى ڕوداوه‌کانه‌و‌ه‬ ‫ب���ه‌ خ���وێ���ن���ه‌رى ک���ورد‬ ‫ه���ه‌ب���ێ���ت و‌ه خ���ه‌م���وو‬ ‫خولیاى دروستکرنه‌وه‌ى‬ ‫ڕی��ش��ه‌ی��ی��ان��ه‌ى ت��اک��ى‬ ‫کوردى هه‌بێت‪.‬‬

‫م��ح��م��د ب��ه‌ک��ر‪ ،‬چ��اودێ��رى‬ ‫سیاسى‪ /‬سه‌ره‌تا یه‌که‌مین ساڵیادى‬

‫ڕۆژنامه‌ى (چه‌تر)ى له‌ سه‌رجه‌م ڕۆژنام ‌ه نوسان‬ ‫و ستافى ڕۆژن��ام �ه‌ک � ‌ه پ��ی��رۆز ک��رد و هیواى‬ ‫سه‌رکه‌وتنى بۆ خ��واس��ت‪ .‬وت��ى‪ :‬دی��اره‌ له‌ماوه‌ى‬ ‫ساڵێکدا ڕۆژنامه‌ى (چه‌تر) توانى خۆى بگه‌یه‌نێت ‌ه‬ ‫سه‌رجه‌م چین و توێژه‌کانى کۆمه‌ڵگه‌ى کوردى‬ ‫به‌تایبه‌تى له‌ باشورى کوردستان ‌و توانیویه‌تى ل ‌ه‬ ‫نێو بوارى ڕۆژنامه‌نوسی کوردیدا شوێنى خۆى‬ ‫بکاته‌و‌ه و دیقه‌یه‌ک ل �ه‌الى ج�ه‌م��اوه‌رو خه‌ڵک‬ ‫به‌سه‌رجه‌م چین و توێژه‌کانه‌وه‌ دروس��ت بکات‬ ‫وه‌ک ڕۆژنامه‌یه‌کى ئه‌هلى سه‌ربه‌خۆ‪ .‬توانیویه‌تى‬ ‫ل ‌ه م��اوه‌ى ساڵێکى ته‌مه‌نیدا په‌نج ‌ه بخاته‌سه‌ر‬ ‫سه‌رجه‌م ئه‌و کێشه‌ و که‌مووکورتى و دی��ارده‌و‬ ‫ڕوداوان �ه‌ى ک ‌ه له‌م هه‌رێم ‌ه دا ڕوده‌ده‌ن‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫توانیویه‌تى به‌دواداچونى جدى و ڕاستگۆیانه‌ بۆ‬ ‫ڕوداواک���ان و دی��ارده‌ک��ان و کێشه‌کان به‌گشتى‬ ‫بکات‪.‬هه‌روه‌ها ڕه‌خنه‌شى ل ‌ه رۆژنامه‌که‌ گرت‬ ‫وتى‪ :‬پێویسته‌ زیاتر گرنگى به‌ ناوه‌ڕۆکى خۆى‬ ‫بدات به‌تایبه‌تى ل ‌ه ب��وارى ژنان و گه‌نجاندا ک ‌ه‬ ‫به‌ڕاستى پێوه‌ى دی��ار‌ه که‌ هێشتا نه‌یتوانیوه‌ ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کى گشتى و به‌رفراوان له‌ ڕوى فکرى و‬ ‫ئایدۆلۆژى و ڕۆشنبیرى و فه‌لسه‌فى و تیۆرى‬ ‫بتوانێ گوزارشت له‌و دوو چینه‌ى کۆمه‌ڵگ ‌ه‬ ‫بکات‪ ،‬چونکه‌ له‌ کوردستان قه‌یرانێکى گه‌وره‌ى‬ ‫فکرى و ڕۆشنگه‌رى و سه‌قافى هه‌یه‌ به‌تایبه‌تى‬

‫له‌و دوو بواره‌دا‪.‬‬

‫زان��ا ره‌ئ��وف‪ ،‬ئه‌ندامى په‌رله‌مانى‬ ‫کوردستان له‌سه‌ر فراکسیۆنى گۆڕان‪،‬‬

‫وت��ى ئ �ه‌وه‌ى که‌ چ��اودێ��رى ڕۆژن��ام �ه‌ى (چه‌تر)‬ ‫م کردبێت هه‌وڵى داوه‌ ته‌جاوزى ئه‌وه‌بکات ک ‌ه‬ ‫له‌ڕوى چه‌ندایه‌تیه‌وه‌ هه‌واڵه‌کان بگه‌یه‌نێت‪ ،‬به‌ڵکو‬

‫له‌ماوه‌ى ساڵێکدا‬

‫ب���ه‌ق���ه‌د ئ���ه‌و‌ه‬ ‫ه����ه‌وڵ����ی����داو‌ه‬ ‫چۆنێتى ه �ه‌واڵ �ه‌ک��ان بگه‌یه‌نێت‪ ،‬ک�ه‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫جێگه‌ى دڵخۆشییه‌‪ ،‬چونکه‌ ئێمه‌ له‌ کوردستاندا‬ ‫رێژه‌یه‌کى زۆر رۆژنامه‌مان هه‌یه‌ هه‌ندێکیان‬ ‫به‌داخه‌وه‌ ته‌نها به‌ چه‌ندایه‌تى زیادیان کردووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم چه‌تر توانیویه‌تى گۆڕانکاریه‌ک بکات‬ ‫ل����ه‌ڕوى ش��ێ��وازى گ �ه‌ی��ان��دن��ى زان��ی��اری �ه‌ک��ان ل ‌ه‬ ‫په‌خشکردنى هه‌واڵه‌کاندا و ته‌جاوزى ئه‌وه‌ بکات‬ ‫ه �ه‌واڵ �ه‌ک��ان ل���ه‌ڕوى چ��ۆن��ای�ه‌ت��ی�ه‌وه‌ ب��اس بکات‬ ‫و ئاوێنه‌ى ڕاسته‌قینه‌ى ئ�ه‌و واقیعه‌یه‌ که‌ ل ‌ه‬ ‫کوردستاندا ڕو ده‌دات که‌ پێویسته‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئه‌و‬ ‫واقیعه‌ جوان بێت یان ناشرین بێت وه‌ک خۆى‬ ‫پیشانى بدات ئه‌مه‌ له‌ هه‌موو شتێک گرنگتر‌ه‬ ‫که‌ له‌ڕۆژنامه‌ى (چه‌تر)دا به‌دى ده‌کرێت ک ‌ه‬ ‫ئه‌وپه‌ڕى جێگه‌ى ده‌ست خۆشیه‌‪ .‬پیشنیاز ده‌که‌م‬

‫ئه‌م ڕۆژنامه‌یه‌ نه‌که‌وێته‌ ژێر کاریگه‌رى هیچ‬ ‫الیه‌نێکى سیاسى و ڕاستیه‌کان بێالیه‌نانه‌ بۆ‬ ‫هاواڵتیان بگوازێته‌وه‌‪.‬‬ ‫س��ۆران عومه‌ر‪ ،‬ڕۆژنامه‌نووس وتى‪:‬‬ ‫ئ����ه‌وه‌ى م��ن ژم���اره‌ک���ان���ى ڕۆژن���ام���ه‌ى چ �ه‌ت��رم‬ ‫متابه‌عه‌ کردوه‌ یه‌کێکه‌ له‌ ڕۆژنامه‌ جوانه‌کان‬ ‫که‌ چاوى ڕۆژنامه‌ى ئازادى تێدا ده‌بینرێت زۆر‬ ‫کارى جوانى ڕۆژنامه‌وانى تێدا ده‌بینم‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ڕۆژنامه‌ى چه‌تر به‌م شێوازه‌ بڕوات ئومێد ده‌که‌م‬ ‫بتوانێت جێگه‌ى خۆى فراوانتر بکات له‌مه‌یدانى‬ ‫ڕۆژنامه‌گه‌رى ک��وردى که‌ ئێسته‌ مه‌یدانێکى‬ ‫زۆر ف���راوان���ى پ �ه‌ش��ێ��وى ئ���اڵ���ۆزى ن��اڕۆش��ن �ه‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ میدیاى سێبه‌ر ڕۆژنامه‌گه‌رى کوردى‬ ‫تاڕاده‌یه‌کى زۆر شێواندووه‌‪ .‬ڕۆژنامه‌ى چه‌تر له‌‬ ‫ئێسته‌دا یه‌کێکه‌ له‌و ڕۆژنامانه‌ى به‌ته‌مه‌نێکى‬ ‫کورت که‌ماوه‌ى ساڵێکه‌ توانیویه‌تى مێژویه‌ک‬ ‫بۆ خ��ۆى ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ى مێژووى میدیاى سێبه‌ر و‬

‫حیزبى تۆماربکات‪ ،‬که‌ ئه‌مه‌ بۆ ئه‌و ڕۆژنامه‌ی ‌ه‬ ‫ده‌سکه‌وتێکى گه‌وره‌یه‌‪( .‬چه‌تر له‌ گه‌ڵ هه‌موو‬ ‫ڕوداوه‌کاندا ئیشى جوانى هه‌بووه‌ وه‌تاڕاده‌یه‌کى‬ ‫ب���اش ت��وان��ی��وی�ه‌ت��ى ب��ێ�لای�ه‌ن��ى خ���ۆى ب��پ��ارێ��زێ��ت‪،‬‬ ‫ت��وان��ی��وی�ه‌ت��ى ل �ه‌ چ��وارپ��ارچ �ه‌ک��ان��ى ک��وردس��ت��ان‬ ‫به‌هه‌مان شێوه‌ ئیشى هه‌بێت و ده‌نگێکى نه‌ته‌وه‌یى‬ ‫تیایدا زاڵ بێت من ئ �ه‌وه‌ به‌ شکۆیه‌کى زۆر‬ ‫ئیجابى ده‌بینم بۆ ڕۆژنامه‌ى (چه‌تر) و‌ ته‌مه‌نا‬ ‫ده‌که‌م بتوانن لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کى ورد له‌سه‌ر هه‌موو‬ ‫ژماره‌کانتان له‌ته‌مه‌نى ساڵێکیدا ئه‌نجام بده‌ن‪،‬‬ ‫ل��ێ��ک��ۆڵ��ی��ن �ه‌وه‌ی �ه‌ک‬ ‫بێت که‌ تاڕاده‌یه‌کى‬ ‫باش ئه‌کادیمى بێت‬ ‫و هه‌ڵسه‌نگاندنێکى‬ ‫زۆر ب���اش ب��ێ��ت بۆ‬ ‫ڕۆژنامه‌که‌‪.‬‬ ‫ک������ام������ه‌ران‬ ‫م�����ه‌ن�����ت�����ک‪،‬‬ ‫م���ام���ۆس���ت���اى‬ ‫زان��ک��ۆ‪ ،‬ئ��ه‌وه‌ن��ده‌ى‬

‫متابه‌عه‌ى سایته‌ک ‌ه‬ ‫و ڕۆژنامه‌که‌م ک��ردووه‌‪( ،‬چه‌تر) یه‌کێکه‌ له‌و‬ ‫ڕۆژنامانه‌ى که‌ خه‌ریکه‌ ب �ه‌ره‌و پێشه‌وه‌ده‌چێت‬ ‫و جدیه‌تى پێوه‌دیاره‌ و ستایلى تایبه‌ت به‌ خۆى‬ ‫وه‌رده‌گرێت‪ ،‬یه‌کێک له‌و سایتانه‌ى که‌ به‌رده‌وام‬ ‫متابه‌عه‌ى ده‌ک���ه‌م سایتى (چ �ه‌ت��ر)ه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫بابه‌ته‌کانى و زانیاریه‌کانى ته‌نها تایبه‌ت ب ‌ه‬ ‫هه‌رێمێک نییه‌‪ ،‬به‌ڵکو په‌یوه‌ندیان به‌ هه‌موو‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى ک��ورده‌وه‌ هه‌یه‌ له‌ هه‌موو پارچه‌کانى‬ ‫کوردستان‪ ،‬پێشنیار ده‌که‌م بێالیه‌نانه‌ کاربکات‬ ‫و ئ �ه‌و ئ �ه‌رک �ه‌ زۆره‌ى ک �ه‌ ل�ه‌س�ه‌ری�ه‌ت��ى و ئه‌و‬ ‫فشاره‌ى که‌ له‌سه‌ر میدیاى ئ��ازاده‌ به‌ره‌نگارى‬ ‫ببێته‌وه‌ و زانیاریه‌کان به‌ڕاستى بگوازێته‌وه‌ و‬ ‫خزمه‌تى میله‌ته‌که‌ى خۆى بکات نه‌ک نووسین‬ ‫بۆ مه‌به‌ستى خۆى به‌کار بهێنێت‪ .‬له‌کۆتایشدا‬ ‫ه���ی���واى س���ه‌رک���ه‌وت���ن بۆ‬ ‫ڕۆژن������ام������ه‌ى (چ����ه‌ت����ر)‬ ‫ده‌خ���������وازم و ب���ه‌ه���ی���وام‬ ‫ڕۆژنامه‌که‌ ببێته‌ یه‌کێک‬ ‫ل �ه‌و ڕۆژن��ام��ان �ه‌ى ک �ه‌ ل ‌ه‬ ‫ڕی��زى پێشه‌وه‌ى گه‌یاندنى‬ ‫ڕاستیه‌کان بێت‪.‬‬ ‫ئ���ه‌ن���وه‌ر حسێن‪،‬‬

‫س��ک��رت��ێ��رى ل��ی��ژن��ه‌ى داک���ۆک���ى ل ‌ه‬ ‫ڕۆژنامه‌نوسان‪ ،‬ڕۆژنامه‌ى (چه‌تر) یه‌کێک ‌ه‬

‫ل �ه‌ ڕۆژن��ام �ه‌ پێشکه‌وتوه‌کان ک �ه‌ فۆڕمێکى‬ ‫ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ى ب�ه‌ خ��ۆوه‌ گ��رت��وه‌‪ ،‬ک�ه‌ داک��ۆک��ى ل ‌ه‬ ‫کورده‌کانى باکور و ڕۆژهه‌اڵت و باشورده‌کات‬ ‫ئه‌مه‌ ئیجابیه‌تى زۆرى داوه‌ ب�ه‌ ڕۆژن��ام�ه‌ى‬ ‫(چ�ه‌ت��ر) که‌ که‌متر له‌ ڕۆژنامه‌کانى تردا‬ ‫ده‌بینرێت‪ ،‬جیاواز له‌ هه‌ندێک میدیا ڕه‌خن ‌ه‬ ‫ل �ه‌ ده‌س����ه‌اڵت و ح��ک��وم�ه‌ت��ى ه �ه‌رێ��م ده‌گ��رێ��ت‬ ‫که‌ ده‌توانم بڵێم مه‌شهه‌دێکى هێشتوه‌ته‌وه‌ بۆ‬ ‫دیالۆگ‪ .‬هه‌روه‌ها ئه‌نوه‌ر حسێن‪ ،‬ڕه‌خنه‌ ل ‌ه‬ ‫ڕۆژنامه‌ى (چه‌تر) ده‌گرێت به‌وه‌ى دیزاینه‌که‌ى‬ ‫خراپه‌ و زۆرجار وێنه‌ و نویسنه‌کانى تێکه‌ڵ‬ ‫ده‌بێت و فۆنته‌که‌ى روون نیه‌ و وێنه‌کان ل ‌ه‬ ‫شوێنى خۆیان و وه‌کو خۆیان به‌کار نایه‌نێت‪.‬‬ ‫جۆرى کاغه‌زه‌که‌ش باش نیه‌‪ .‬هیواى خواست‬ ‫هه‌نگاوى ب��اش بنێت و ب�ه‌دواداچ��وون��ى زیاتر‬ ‫له‌سه‌ر ک��وردان��ى پارچه‌کانى ناوچه‌کانى تر‬

‫بکات‪.‬‬

‫ئارى هه‌رسین‪ ،‬به‌رپرسى لقى (‪)21‬‬ ‫پارتى دیموکراتى کوردستان‪ .‬هیوادارم‬

‫به‌و شێوه‌ پیشه‌ییه‌ به‌رده‌وام بن و نه‌که‌ونه‌ ژێر‬ ‫کاریگه‌رى هیچ الیه‌نێکى سیاسى‪ ،‬چونکه‌ هه‌ر‬ ‫میدیایه‌ک که‌وته‌ ژێر کاریگه‌رى ئه‌وانه‌وه‌ و‬ ‫کۆنترۆڵ کرا ئیتر له‌و ڕێگه‌ ڕاسته‌قینه‌یه‌ى‬ ‫پیشه‌ى ڕۆژنامه‌وانى ده‌رده‌چ��ێ��ت و ده‌بێت ب ‌ه‬ ‫به‌شێک له‌و سیستمه‌‪ .‬هیوادارم هه‌روه‌ک چۆن‬ ‫به‌ ئامانه‌ته‌وه‌ تائیستا ڕاستیه‌کانتان گه‌یاندو‌ه‬ ‫له‌مه‌و دواش به‌رده‌وامبن‪ .‬چه‌ند ره‌خنه‌یه‌کیشم‬ ‫له‌ سه‌ر خاڵبه‌ندى و پێکهاته‌ى په‌ڕه‌گرافه‌کان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬هیوادارم به‌ دیزاینه‌که‌شدا بچنه‌وه‌‪.‬‬


‫رووداوه‌کانی که‌الر پاشکۆبونى ژماره‌یه‌ک ل ‌ه‬ ‫رێکخراوه‌کانى کۆمه‌ڵگا‌ى مه‌ده‌نى ئاشکرا ده‌کات‬

‫[ ئا‪ /‬دلێر عه‌بدولڕه‌حمان ]‬

‫ئ��ه‌گ��ه‌رچ��ی روداوه‌ک����ان����ى مانگى‬ ‫شوباتى رابردوو له‌ هه‌رێمى کوردستان‬ ‫کاره‌ساتباربوون‪ ،‬ئه‌ندامێکى گروپی‬ ‫(‪)25‬ى شوبات پێیوایه‌ ئه‌و رووداوان��ه‌‬ ‫رۆڵى گرنگى هه‌بووه‌ له‌ ئاشکراکردنى‬ ‫پاشکۆبونى ژماره‌یه‌ک له‌ رێکخراوه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگاى مه‌ده‌نى بۆ حزب ‌و الیه‌نه‌‬ ‫سیاسیه‌کان‪ ،‬نوسه‌رێکیش جه‌خت له‌وه‌‬ ‫ده‌کاته‌وه‌ «رێکخراوه‌کانى گه‌رمیان له‌و‬ ‫پرسانه‌ دێنه‌ ده‌ن��گ که‌ حزبه‌کانیان‬ ‫ده‌یانه‌وێت»‪.‬‬

‫ب��ی��س�ت‌و پێنجى م��ان��گ��ى ش��وب��ات��ى راب����ردوو‪،‬‬ ‫ژم�����اره‌ی�����ه‌ک ل���ه‌ گ��ه‌ن��ج��ان��ى ش�����ارى ک���ه‌الر‬ ‫خۆپیشاندانێکیان رێکخست ‌و دوات���ر به‌هۆى‬ ‫گ��ۆڕی��ن��ى رێ�����ڕه‌وى خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان �ه‌ک �ه‌وه‌ ب���ه‌ره‌و‬ ‫ب��اره‌گ��اک��ان��ى پ��ارت��ى دی��م��وک��رات��ى ک��وردس��ت��ان‌و‬ ‫وه‌اڵمدانه‌وه‌ى خۆپیشانده‌ران به‌ گولله‌ (‪ )2‬که‌س‬ ‫کوژران‌و (‪ )29‬که‌سی دیکه‌ش برینداربوون که‌‬ ‫برینى هه‌ندێکیان بۆته‌ هۆى گیان له‌ده‌ستدانى‬ ‫ئه‌ندامێکى ج�ه‌س��ت�ه‌ی��ان‪ ،‬ل�ه‌پ��اش روداوه‌ک���ان���ه‌وه‌‬ ‫ت��ائ��ێ��س��ت��ا رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى س��ن��ورى گ �ه‌رم��ی��ان‬ ‫ب�ه‌ف�ه‌رم��ى ل �ه‌س �ه‌ر ت �ه‌ق �ه‌ک��ردن له‌خۆپیشانده‌ران‬ ‫نه‌هاتونه‌ته‌ ده‌نگ‪ ،‬ژماره‌یه‌ک گه‌نجی زانکۆ‬ ‫و په‌یمانگاکانى سنوره‌که‌ش گروپێکیان به‌ناوى‬ ‫(‪)25‬ى ش��وب��ات��ی��ان دام����ه‌زران����دوه‌ ل�ه‌ب�ه‌رام��ب�ه‌ر‬ ‫بێده‌نگبوونى رێکخراوه‌کانى سنوره‌که‌دا‪.‬‬ ‫کارزان عه‌زیز ئه‌ندامى گروپی (‪)25‬ى شوبات‬ ‫به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند «روداوه‌کانى دواى (‪)17‬‬ ‫ى شوبات هه‌رچه‌نده‌ کاره‌ساتباربوون‪ ،‬به‌اڵم رۆڵى‬ ‫گرنگیان هه‌بووه‌ له‌ ئاشکراکردنى پاشکۆبونى‬ ‫ژماره‌یه‌ک له‌ رێکخراوه‌کان بۆ حزب ‌و الیه‌نه‌‬ ‫سیاسیه‌کانى کوردستان ‌و له‌وه‌ش کاره‌ساتبارتر‬

‫چه‌کدارانی پارتی بۆ باڵوه‌پێکردنی خۆپیشانده‌ران له‌ که‌الر‪ ،‬ته‌قه‌یان لێ ده‌که‌ن فۆتۆ‪ :‬دلێر عه‌بدولره‌حمان‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و رێکخراوانه‌ له‌ کۆمه‌ڵگه‌دا پشتگیرى‬ ‫له‌ ده‌سه‌اڵت بکه‌ن»‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى «ئه‌وه‌ى وایکردووه‌ رێکخراوه‌کان‬ ‫بچنه‌ پ��اڵ ده‌س���ه‌اڵت ته‌نها ب��ۆ ئیمتیازات ‌و‬ ‫کۆکردنه‌وه‌ى پاره‌ و پوڵه‌ و هیچیتر»‪ ،‬عه‌زیز‬ ‫ج �ه‌خ��ت��ی��ک��رده‌وه‌ «رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ى گ �ه‌رم��ی��ان‬ ‫پاشکۆی حزبه‌کانن ‌و به‌شێکى دابڕاونین له‌و‬ ‫فه‌زا گشتیه‌ى کوردستانى تێکه‌وتووه‌‪ ،‬به‌داخه‌وه‌‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى ل �ه‌ گ�ه‌رم��ی��ان ده‌گ���وزه‌رێ���ت نمونه‌یه‌کى‬ ‫خراپتره‌ له‌ ناوچه‌کانى تر»‪.‬‬ ‫کارزان باسى له‌وه‌کرد که‌ پێشتریش ئاشنایه‌تی‬ ‫له‌گه‌ڵ رێکخراوه‌کانى سنوره‌که‌ هه‌بوه‌ و ئومێدى‬ ‫گ�ه‌وره‌ى پێ نه‌بون‪ ،‬ده‌ڵێت «دڵنیابوم له‌وه‌ى له‌‬ ‫روداوێکى کاره‌ساتباردا ئاماده‌ن پشتگیرى له‌‬ ‫ده‌سه‌اڵت بکه‌ن دژى شه‌قام‪ ،‬له‌ ماوه‌ى (‪ )20‬ساڵى‬ ‫رابردووشدا نه‌مبینیوه‌ رێکخراوێکى سنوره‌که‌ به‌‬ ‫شێوه‌یه‌کى زانستى هه‌وڵى کۆکردنه‌وه‌ى داتا بدات‬

‫له‌ پێناو داواک��ارى گه‌نجان ‌و چین‌وتوێژه‌کانى‬ ‫ترى کۆمه‌ڵگه‌»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو ل �ه‌ب��اره‌ى ه��ۆک��اره‌ک��ان��ى دام�ه‌زران��دن��ى‬ ‫گروپه‌که‌شیانه‌وه‌ وتى «ئه‌وه‌ى گرپه‌که‌ى ئێمه‌ى‬ ‫هێنایه‌ بوون هه‌ستێکى ویژدانى ‌و ئه‌خالقی بووه‌‬ ‫له‌ دواى کاره‌ساته‌که‌ى (‪)25‬ى شوباتى شارى‬ ‫که‌الر هه‌ستمانکرد بۆشاییه‌ک هه‌یه‌ و ده‌بێت‬ ‫پڕ بکرێته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ رێکخراوه‌کانى گه‌رمیان‬ ‫نه‌یانتوانى بونى خۆیان بسه‌لمێنن»‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د حسێن نوسه‌ر و رۆژنامه‌نوسى که‌الر‬ ‫هۆکارى بێده‌نگبونى رێکخراوه‌کانى گه‌رمیان‬ ‫له‌سه‌ر کاره‌ساته‌که‌ى (‪)25‬ى شوبات ده‌گێڕێته‌وه‌‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ى «ئ �ه‌م رێکخراوانه‌ى گه‌رمیان ته‌نها‬ ‫ده‌ت���وان���ن ل���ه‌س���ه‌ر پ��رس��ێ��ک ب��ێ��ن�ه‌ ده‌ن����گ که‌‬ ‫حزبه‌کانیان ده‌نگیان له‌سه‌رى هه‌بێت‪ ،‬هه‌موان‬ ‫ده‌زانین ئه‌م رێکخراوانه‌ هه‌موویان هه‌ڵواسراون‬ ‫به‌حزبێکه‌وه‌‪ ،‬حزبه‌کانیان هه‌ڵوێستیان نه‌بێت‬

‫ئه‌وانیش نیانه‌ و بێده‌نگ ده‌ب��ن‪ ،‬له‌به‌ر ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫ح��زب�ه‌ک��ان زۆری���ان بۆچونێکى روون��ی��ان له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌م روداوان �ه‌ نیه‌‪ ،‬بۆیه‌ به‌ سروشتى ده‌زان��م ئه‌و‬ ‫رێکخراوانه‌ش بێده‌نگیان هه‌ڵبژارد»‪.‬‬ ‫ئه‌و نوسه‌ره‌ پێیوایه‌ ئه‌و رێکخراوانه‌ له‌ماوه‌ى‬ ‫رابردووشدا به‌شێوه‌یه‌ک مامه‌ڵه‌یان کردوه‌ جێی‬ ‫گومان بون‪ ،‬ده‌ڵێت «به‌شێک له‌و رێکخراوانه‌‬ ‫س �ه‌د ک �ه‌س له‌گه‌رمیاندا نایانناسێ ‌و گوێى‬ ‫له‌ده‌نگیان نه‌بووه‌‪ ،‬زۆربه‌یان به‌رنامه‌ و ئامانجیان‬ ‫رون نیه‌ رۆژێ��ک له‌گه‌ڵ ده‌س�ه‌اڵت��دان له‌ دژى‬ ‫خه‌ڵک ‌و رۆژێ��ک له‌گه‌ڵ خه‌ڵکدان له‌ دژى‬ ‫ده‌سه‌اڵت»‪.‬‬ ‫ه��اوک��ات ج��ه‌زا محه‌مه‌د سه‌مین سه‌رۆکى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى ب �ه‌ڕێ��وه‌ب��ردن��ى رادی����ۆى ده‌ن���گ له‌‬ ‫ک���ه‌الر ج�ه‌خ��ت ل���ه‌وه‌ ده‌ک���ات���ه‌وه‌ ل �ه‌ گه‌رمیاندا‬ ‫رێکخراوى مه‌ده‌نى به‌ماناى مه‌ده‌نى بوونى نیه‌‪،‬‬ ‫وتى «ئه‌وانه‌ کۆمه‌ڵێک خه‌ڵکن له‌ ژێر په‌رده‌ى‬

‫کراوه‌‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪7‬‬

‫حزبدا کۆبونه‌ته‌وه‌ و ناوی خۆیان ناوه‌ مه‌ده‌نى‬ ‫و ب���ه‌دواى کۆمه‌ڵێک ب��ه‌رژه‌وه‌ن��دى خۆیانه‌وه‌ن‬ ‫ب��ۆ پ �ه‌رده‌پ��ۆش��ک��ردن��ى ناشرینیه‌کانى ح���زب ‌و‬ ‫که‌سایه‌تیه‌کانى نێو حزب بۆیه‌ چاوه‌ڕێى ئه‌وه‌یان‬ ‫ل��ێ��ده‌ک��را ل �ه‌س �ه‌ر روداوه‌ک���ان���ى (‪)25‬ى شوبات‬ ‫بێده‌نگ بن»‪.‬‬ ‫س�ه‌رۆک��ى ئه‌نجومه‌نى ب�ه‌ڕێ��وه‌ب��ردن��ى رادی��ۆى‬ ‫ده‌نگ ئه‌وه‌شى وت «ئه‌و رێکخراوانه‌ نوێنه‌رى‬ ‫که‌سانى نێو حزبه‌کانن ‌و کۆمه‌ڵێک به‌رپرس‬ ‫ده‌ی��ان��ج��وڵ��ێ��ن��ن‪ ،‬ئ���ه‌و رێ��ک��خ��راوان �ه‌ ل �ه‌ بۆشایی‬ ‫نه‌بونى رێکخراوى مه‌ده‌نى ‌و که‌سانى دڵسۆزدا‬ ‫هه‌ڵتۆقیون»‪.‬‬ ‫ب��ه‌ پ��ێ��چ �ه‌وان �ه‌ى ئ���ه‌و ب��ۆچ��ون��ان �ه‌وه‌ ع �ه‌دن��ان‬ ‫قوربانى وته‌بێژى کۆمه‌ڵه‌ى په‌یامى گه‌رمیان به‌‬ ‫(چه‌تر)ى راگه‌یاند «رێکخراوه‌کانى گه‌رمیان‬ ‫ل �ه‌س �ه‌ره‌ت��اى دروس��ت��ب��ون��ى دۆخ��ه‌ک��ه‌وه‌ هاتونه‌ته‌‬ ‫سه‌رخه‌ت ‌و به‌ چه‌ندین شێواز ویستویانه‌ ئه‌وه‌ى‬ ‫روده‌دات ه��اواڵت��ی��ان ب�ه‌ک�ه‌م��ت��ری��ن زی���ان لێی‬ ‫ده‌ربچن‪ ،‬هه‌ر چه‌نده‌ خه‌ڵک له‌ ئه‌داى حکومه‌ت‬ ‫ناڕازین‪ ،‬به‌اڵم له‌دواجاردا ئ�ه‌وه‌ى رووی��دا کرایه‌‬ ‫کێشه‌یه‌کى سیاسیو له‌ ئێستاشدا خه‌ریکه‌ ده‌بێته‌‬ ‫کێشه‌ى ئۆپۆزسیۆن ‌و ده‌س�ه‌اڵت ‌و ده‌شیانه‌وێت‬ ‫ناکۆکیه‌کانى خۆیان بخه‌نه‌ نێو ج�ه‌م��اوه‌ره‌وه‌ و‬ ‫بیانده‌ن به‌گژى یه‌کدا»‪.‬‬ ‫ق���ورب���ان���ى وت��ی��ش��ى «ئ��ێ��س��ت��ا ب��ۆت��ه‌ م��ۆدێ��ل‬ ‫به‌یاننامه‌یه‌ک فڕێده‌یته‌ ب��ازاڕه‌وه‌ ده‌ڵێن کارى‬ ‫کردووه‌‪ ،‬ئێمه‌ نامانه‌وێ به‌ به‌یاننامه‌ کاربکه‌ین‬ ‫گرنگ ئه‌وه‌یه‌ کرده‌وه‌ هه‌بێت‪ ،‬بۆیه‌ له‌گه‌رمیاندا‬ ‫ئێمه‌ کۆمه‌ڵێک رێکخراوى مه‌ده‌نیمان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ئێمه‌ کارمان پێنه‌کرێ که‌سی تر پێى‬ ‫ناکرێ»‪.‬‬

‫وته‌بێژى ئه‌نجومه‌نى دادوه‌رى هه‌رێم‪:‬‬

‫که‌س ناتوانێت ده‌ست بخات ‌ه کاروبارمان‬ ‫ئه‌گه‌ر بڕیارێک ده‌ربکه‌ین له‌سه‌ر روداوه‌کانى (‪)17‬ى شوبات‬ ‫[دیداری‪ /‬هێما کۆیی ]‬ ‫عه‌بدولباست ف��ه‌ره��ادى‪ ،‬وته‌بێژی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری‪ ،‬رایده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫په‌یوه‌ندیمان به‌هیچ کێشه‌یه‌که‌و ‌ه نیه‌‬ ‫تا کێشه‌ک ‌ه ده‌گات ‌ه دادگ��ا ئینجا لیژنه‌‬ ‫پێکده‌هێنرێت‪ ،‬له‌میانى دیمانه‌یه‌کى‬ ‫له‌گه‌ڵ(چه‌تر)ناوبراو پرسیارى ئه‌وه‌شده‌کات‬ ‫ئایا ه�ه‌م��وو دادوه‌رک����ان سه‌ربه‌خۆن‪،‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ک رونیشى ده‌ک��ات��ه‌و ‌ه کورسى‬ ‫دادوه‌رى حزبى بوون نازانێت ته‌نها ئه‌گه‌ر‬ ‫دادوه‌رێک الوازبێت حزب بتوانێت بڕیارى‬ ‫پێ ده‌ربکات»‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬زۆر قسه‌له‌سه‌ر ئه‌وه‌ده‌کرێت که‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نى دادوه‌رى هه‌رێم سه‌ربه‌خۆ نی ‌ه و‬ ‫کاره‌کانى به‌ڕێکى ناروات؟‬

‫ ئه‌نجومه‌نى دادوه‌رى ه�ه‌رێ��م به‌پێى یاساى‬‫ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى ژم��ار‌ه (‪)23‬ى ساڵى (‪)2007‬‬ ‫دام���ه‌زراوه‌‪ ،‬ئه‌نجومه‌نێکى سه‌ربه‌خۆی‌ه و سه‌رۆکى‬ ‫دادگ���اى پێداهه‌ڵچونه‌وه‌ى کوردستان سه‌رۆکێتى‪،‬‬ ‫چونک‌ه به‌پێى یاسا ده‌ب��ێ��ت س �ه‌رۆک��ى ئه‌نجومه‌ن‬ ‫کۆنترین جێگرى سه‌رۆکى دادگ��اى تێهه‌ڵچونه‌وه‌ى‬ ‫کوردستان بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت ئه‌و ئه‌نجومه‌نه‌‬ ‫سه‌ربه‌خۆ بێت ده‌بێت سێ شت له‌پێش چاوبگیرێت که‌‬ ‫سه‌ربه‌خۆیی دادوه‌ره‌ک��ان و هیچ که‌سێک فشاریان‬ ‫نه‌خاته‌سه‌ر‪ ،‬ئێستا سه‌رۆکى ئه‌نجومه‌نى دادوه‌رى‬ ‫ناتوانێت ب‌ه دادوه‌رێک بڵێت ئه‌و بڕیار‌ه ده‌ربکه‌و‌ه ئه‌وه‌‬ ‫ده‌رمه‌که‌‪ ،‬به‌اڵم ئایا هه‌موو دادوه‌ره‌کان سه‌به‌رخۆن؟‬ ‫ده‌بێت ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى ل‌ه دارای��ی سه‌ربه‌خۆ بێت‬ ‫و ئێستا بودجه‌یه‌کمان هه‌ی‌ه ک‌ه په‌رله‌مان و وه‌زاره‌تى‬ ‫داراى په‌سه‌ندى ده‌که‌ن‪.‬‬

‫ده‌بێت ل ‌ه کێشه‌کانى هه‌رێمى کوردستان؟‬ ‫ هه‌ندێک له‌و لیژنان‌ه دوێنێ ده‌ست به‌کاربوون‬‫و‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌رخۆی‬ ‫ ئه‌نجومه‌نى دادوه‌رى ئه‌نجومه‌نێکى سه‬‫ک‌ه ئومێد ده‌کرێت بگه‌ن‌ه ئه‌نجامێکى باش‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ده‌سه‌اڵتێک‌ه له‌پاڵ حکومه‌ت و په‌ڕله‌مان‪ ،‬په‌یوه‌ندیمان تا ئه‌ولیژنه‌ی‌ه نه‌گه‌ن‌ه ئه‌نجام هیچ قسه‌یه‌ک ناکه‌ین‪،‬‬ ‫به‌هیچ کێشه‌یه‌که‌و‌ه نی‌ه تا کێشه‌ک‌ه ده‌گات‌ه دادگا هه‌رکه‌سێکیش فه‌رمانى ده‌ستگیرکردنیدرا ئه‌و‌ه ده‌بێت‬ ‫ئینجا لیژن‌ه پێکده‌هێنرێت‪.‬‬ ‫ملکه‌چى یاسا بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر به‌رپرسێکى بااڵش بێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬له‌سه‌ر کێشه‌کانى (‪)17‬ى شوبات‬ ‫رۆڵتان چیه‌؟‬

‫چه‌تر‪ :‬باسى ده‌ستگیرکردنى که‌سێکى‬ ‫بااڵت کرد‪ ،‬پێتان وانی ‌ه حزب له‌وکاته‌دا‬ ‫ده‌ست ده‌خات ‌ه کاروباره‌کانتانه‌وه‌؟‬

‫ هه‌ڵوێستمان ه��ه‌ب��وو‌ه ل �‌ه (‪ )17‬خ��اڵ�ه‌ک�ه‌ى‬‫په‌رله‌مانى کوردستان داواکراو‌ه لیژنه‌یه‌ک پێکبهێنین‬ ‫ که‌س ناتوانێت ده‌ست بخات‌ه کاروبارمان ئه‌گه‌ر‬‫‌رى‬ ‫به‌ئه‌ندامانى دادگاى ته‌میز ل‌ه ئه‌نجومه‌نى دادوه‬ ‫هه‌ر بڕیارێک ده‌ربکه‌ین له‌سه‌ر روداوه‌کانى (‪)17‬‬ ‫به‌پێى بڕیارى (‪ )207‬ل‌ه (‪ )2011/3/30‬بڕیاردرا شوبات‪.‬‬ ‫ک‌ه ئه‌و لیژنه‌ی‌ه پێکبهێنریت و دوو ده‌سته‌ى تریش بۆ‬ ‫چه‌تر‪ :‬ده‌وترێت دادوه‌رک���ان زۆربه‌یان‬ ‫لێکۆڵینه‌و‌ه پێکهاتوو‌ه ک‌ه یه‌کێکیان له‌سلێمانى ده‌بێت حزبین و ئه‌مه‌یش ک��اردان��ه‌وه‌ى خراپى‬ ‫ب‌ه سه‌رپه‌رشتى دادوه‌ر سیروان ئه‌حمه‌د ده‌سته‌که‌ى تریش ده‌بێت؟‬ ‫ل‌ه گه‌رمیان پێکهاتووه‌‪ ،‬پێشتریش داوامانلێکرابوو که‌‬ ‫ ل‌ه یاساى ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى و یاساى حزبه‌کان‬‫دادوه‌ر دابنێین بۆ بابه‌تى گه‌ڕاندنه‌وه‌ى موڵکى گشتى رونکراوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئاسایی‌ه که‌سێک حزبى بێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫بۆ حکومه‌ت چه‌ند دادوه‌رێکمان ته‌رخانکردوو‌ه بۆ ئه‌و کورسى دادوه‌رى حزبى ب��وون نازانێت ته‌نها ئه‌گه‌ر‬ ‫بابه‌ته‌‪.‬‬ ‫دادوه‌رێک الوازبێت حزب بتوانێت بڕیارى پێ ده‌ربکات‬ ‫چ���ه‌ت���ر‪ :‬ئ���ه‌ى س���ه‌ب���اره‌ت ب��ه‌رۆڵ��ى‬ ‫چ��ه‌ت��ر‪ :‬س���ه‌رج���ه‌م ئ���ه‌و ل��ی��ژن��ان�ه‌ى به‌اڵم به‌پێى یاسا هیچ بڕیارێک یه‌کالى که‌رو‌ه نیه‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌ک ‌ه که‌ى ئه‌و ئه‌نجومه‌ن ‌ه رۆڵى پێکتانهێناو ‌ه کاره‌کانیان به‌کوێ گه‌یشتووه‌؟ و ده‌توانن ره‌خن‌ه له‌هه‌موو بڕیارێکى دادگا بگیرێت‪.‬‬

‫تا ئێستا مامۆستا کامه‌ران ئازاد نه‌کراوه‌‬ ‫[ ئا‪ /‬زانکۆ سه‌ردار ]‬ ‫کامه‌ران عه‌لی وتاربێژی مه‌یدانی ئازادی‬ ‫سلێمانی ماوه‌ی پێنج رۆژ ‌ه ده‌ستگیر کراوه‌‬ ‫تا ئێستا ئازاد نه‌کراو ‌ه و زیاتر ل ‌ه (‪)8000‬‬ ‫ئیمزاش کۆکراوه‌ته‌و ‌ه بۆ ئازاد کردنی‪.‬‬

‫توانا مه‌حمود سه‌رپه‌رشتیارى که‌مپینى ئازادکردنى‬ ‫مامۆستا کامه‌ران ل‌ه لێدوانێکدا بۆ (چه‌تر) راگه‌یاند‬ ‫سه‌رباره‌ت ب‌ه دروستکردنى ئه‌و که‌مپین‌ه ئاماژه‌ى‬ ‫ب��ه‌وه‌دا ک‌ه ئ �ه‌وان ویستویان‌ه ل‌ه رێگه‌ى پشتکیرى‬ ‫هاواڵتیانه‌و‌ه داواى ئازاد کردنى مامۆستا کامه‌ران‬ ‫بکه‌ن‪ ،‬له‌هه‌مانکاتیشدا باسى ل �ه‌ب �ه‌رده‌وام��ى ئه‌و‬ ‫که‌مپینه‌کردو وتى «ب �ه‌رده‌وام ده‌بین تا ئازادکردنى‬ ‫مامۆستا کامه‌ران‪.‬‬ ‫هاوڕێیه‌کی مامۆستا (کامه‌ران عه‌لى) باس له‌وه‌‬ ‫ده‌کات مامۆستا ل‌ه یه‌کێک له‌وتاره‌کانى رۆژانى‬ ‫خۆپیشانداندا ول‌ه مه‌یدانى ئازادى باسى ل‌ه گرنگى ئه‌و‬ ‫خۆپیشاندان‌ه کردو‌ه و ب‌ه (جیهادى) ناوبردوه‌‪ ،‬مامۆستا‬ ‫عوسمان محه‌مه‌د شێره‌یى وتاربێژى مزگه‌وتى (هه‌وار)‬ ‫له‌سلێمانى تایبه‌ت ب‌ه چه‌تر وتى «مامۆستا کامه‌ران‬

‫دواى ئ�ه‌وه‌ى له‌مه‌یدانى ئ��ازادى وتارێکى پێشکه‌ش‬ ‫کرد دوو ووشه‌ى به‌کارهێنابوو که‌ئه‌وانیش (جیهاد‬ ‫و به‌رده‌وامى)بوون‪ ،‬دیار‌ه له‌سه‌ر ئه‌و‌ه دوو شه‌و رفێنرا‬ ‫له‌الیه‌ن هێزێکى نه‌ناسراو‌ه و دواى هه‌وڵێکى زۆر بۆ‬ ‫ئازاد کردنى و پاش (‪ )22‬کاتژمێر ئازاد کرا پاشان‬ ‫داواک���ارى گشتى داوای�ه‌ک��ى له‌سه‌ر تۆمار کرد»‬ ‫مامۆستا شێره‌یى ووتى «دواى ئه‌وه‌ى ک‌ه خۆى چووه‌‬ ‫ێ پێیان ووتبو بڕۆ و ماوه‌یه‌کى‬ ‫بنکه‌ى پۆلیس و له‌و ‌‬ ‫تر وه‌ره‌وه‌‪ ،‬ئه‌و کاتێک ل‌ه عه‌مر‌ه گه‌ڕایه‌و‌ه چوه‌ته‌وه‌‬ ‫به‌ده‌م داواکه‌یه‌وه‌‪ ،‬دیار‌ه لێر‌ه رایانگرتوو‌ه به‌و بیانوه‌ى‬ ‫ێ مۆڵه‌تى ک��ردووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌شدارى خۆپیشاندانى ب ‌‬ ‫دواى لێکۆڵینه‌و‌ه و لێپێچینه‌و‌ه ل‌ه قسه‌کانى پێشووى‬ ‫که‌یسه‌که‌یان گۆڕى به‌وه‌ى ک‌ه خه‌ڵکى هانداو‌ه بۆ‬ ‫جیهاد»‪.‬‬ ‫کامه‌ران عه‌لی له‌بنکه‌ى پۆلیس داواى له‌سه‌ر‬ ‫تۆمارکراوه‌‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه ئاسایش زیندانى کراو‌ه مامۆستا‬ ‫عوسمانیش پێیوای‌ه «ئه‌و مه‌سه‌له‌ی‌ه دیز‌ه به‌ده‌رخونه‌‬ ‫کراوه‌» پێش ئه‌وه‌یش مامۆستا (محه‌مه‌د نه‌سڕواڵ)‬ ‫ل‌ه یه‌که‌مین وتارى هه‌ینى مه‌یدانى ئازادیدا باسى‬ ‫لێوه‌کرد‪ ،‬شێره‌یى پشتڕاستى ئه‌و قسه‌یه‌ى کرده‌و‌ه ووتى‬

‫«ک �ه‌س گومانى له‌وه‌نی‌ه ک‌ه ئه‌م‌ه جیهاده‌‪،‬‬ ‫چونک‌ه مه‌سه‌له‌ى جیهاد هه‌ر کوشتن و قیتال‬ ‫نیه‌‪ ،‬به‌ڵکو ئه‌گه‌ر بێت و ووشه‌ى جیهاد له‌دڵى ئه‌م‬ ‫گه‌نجان‌ه بسڕینه‌و‌ه ئیتر تۆ چ ئومێدێکت هه‌یه‌‬ ‫ک‌ه سبه‌ى ئه‌م گه‌نجان‌ه پارێزگارى ل‌ه نیشتمانیان‬ ‫بکه‌ن»‪.‬‬ ‫ئاسایشى سلێمانى ل‌ه به‌یاننامه‌یه‌کدا ک‌ه رۆژى‬ ‫(‪ )2011/4/1‬باڵویان کردۆته‌و‌ه سه‌باره‌ت به‌‬ ‫ده‌ستگیرکردنى ناوبراو باس له‌و‌ه ده‌که‌ن ک‌ه الى‬ ‫ئه‌وان گیراو‌ه و به‌هیچ شێوه‌یه‌ک الى ده‌زگاى‬ ‫ێ له‌باڵو کراوه‌‬ ‫دژه‌تیرۆر نی‌ه وه‌ک ئه‌وه‌ى هه‌ند ‌‬ ‫ئاماژه‌ى بۆ ده‌که‌ن‪ ،‬هۆکارى ئه‌وه‌ى ک‌ه بۆچى‬ ‫الى ئاسایش زیندانی‌ه ل‌ه به‌یاننامه‌که‌دا هاتووه‌‬ ‫له‌به‌ر ئه‌وه‌ى به‌ماده‌ى (‪ )2‬له‌یاساى دژ‌ه تیرۆر‬ ‫ده‌ستگیر کراو‌ه و که‌یسى ئه‌وه‌ش په‌یوه‌ندى به‌‬ ‫ئاسایشه‌و‌ه هه‌یه‌‪.‬‬ ‫جێی ئاماژه‌کردن‌ه تا ئاماده‌کردنی ئه‌م راپۆرته‌‬ ‫(ئ��ێ��واره‌ی یه‌کشه‌ممه‌) ئ�ه‌و مامۆستا ئاینیه‌‬ ‫ئازادنه‌کراو‌ه و که‌مپینه‌که‌ش زیاتر ل‌ه (‪)8000‬‬ ‫واژۆیان کۆکردوه‌ته‌وه‌‪.‬‬

‫مامۆستا کامه‌ران عه‌لی ل ‌ه ناو جه‌ماوه‌ردا‬


‫ژنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪8‬‬

‫هاوسه‌رى ئومێد‪:‬‬

‫له‌ساڵیادى دوعادا‬

‫نامه‌وێت به‌رده‌م مزگه‌وتى گه‌ور ‌ه ببینم ک ‌ه خوێنى‬ ‫ئومێدى خۆشه‌ویستمى تێداڕژا‬

‫ــ شه‌وێک پێش رووداوه‌ک‌ه کوڕه‌که‌مان نه‌خۆش بوو تادره‌نگانێک‬ ‫نه‌خه‌وتم‪ ،‬به‌یانى پێش من هه‌ستابوو له‌وکاته‌ى نانى نیوه‌ڕۆم حازر‬ ‫ده‌ک��رد‪ ،‬رۆیشت‌ه الى سه‌الجه‌ک‌ه و ترشیاتى ده‌رهێنا و قه‌ت ئه‌و‬ ‫قسه‌یه‌م بیرناچێته‌وه‌‪ ،‬به‌پێکه‌نینه‌و‌ه پێى وتم سازگار ئه‌مانه‌تى تۆ و‬ ‫ئه‌نه‌س‪ ،‬منیش پێم ڕاگه‌یاند ئومێد بۆچى وه‌سێت ده‌که‌یت ئه‌ویش وتى‬ ‫بڵێم چى ئه‌م‌ه دنیایه‌‪ ،‬به‌اڵم ئومێد ل‌ه گۆڕه‌که‌یدا دڵنیا ده‌که‌مه‌و‌ه‬ ‫ئه‌مانه‌تیه‌که‌ى به‌و شێوه‌ى ڕۆژان‌ه داواى ده‌کرد چۆنى په‌روه‌رد‌ه بکه‌م‪،‬‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و رێگه‌ی‌ه پ�ه‌روه‌رده‌ى بکه‌م و ئه‌نه‌س ده‌که‌مه‌و‌ه ب‌ه ئومێد‬ ‫دووباره‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئایا هیچ به‌رنام ‌ه و سه‌ردانێکتان هه‌بوو له‌گه‌ڵ‬ ‫هاوسه‌ره‌که‌ت و ئێستا له‌الت مابێته‌و ‌ه و ئه‌م کاره‌سات ‌ه‬ ‫رێگربووبێت لێتان؟‬

‫ــ به‌ڵێ هاوسه‌رێکى خوشکه‌که‌م ب‌ه مه‌به‌ستى خوێندن سه‌ردانى‬ ‫میسرى کرد‪ ،‬ئه‌و شه‌و‌ه زۆر له‌گه‌ڵ ئومێد قسه‌یان کرد و دانیشتبوون‪،‬‬ ‫زاواکه‌مان به‌ڵێنى دا ب‌ه ئومێد و برایه‌کم ک‌ه داوه‌تنامه‌ى میسریان بۆ‬ ‫بکات‪ ،‬به‌نیازبوو له‌مانگى شه‌شدا بچێت بۆ میسر و زۆر خواستى‬ ‫ترى هه‌بوو‪ ،‬یاخوا چاویان کوێربێت نه‌یانهێشت ب‌ه ئاواته‌کانى خۆى‬ ‫بگات‪ ،‬ئێمه‌ش ژیانى ئاسایى خۆمان به‌رده‌وام بێت و بۆی‌ه هه‌میش ‌ه‬ ‫دوعا ده‌که‌م له‌و که‌سانه‌‪ ،‬ده‌ڵێم یاخوا ده‌رگاى ماڵى ئه‌و که‌سان ‌ه‬ ‫دابخه‌یت وا ده‌رگاى ماڵه‌که‌ى ئومێدیان داخست و به‌ناحه‌ق شه‌هیدیان‬ ‫کرد‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئایا ئه‌و رۆژ ‌ه هاوسه‌رى ئێو ‌ه به‌مه‌به‌ستى چى‬ ‫هات ‌ه ده‌ره‌و ‌ه و دواتر شه‌هیدکرا؟‬

‫چه‌تر‪ :‬کارى ئومێد چى بوو؟‬

‫ــ ئومێد کاسب بوو‪ ،‬شۆفێرى گه‌اڵب‌ه بوو‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬مانه‌وه‌ى تۆ و ته‌نها کوڕێک ل ‌ه ماڵه‌و ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫یادگارییه‌کانى باوکیدا کاریگه‌رى چى له‌سه‌ر تۆ هه‌یه‌؟‬

‫ــ شه‌هیدکردنى ئومێد سه‌دمه‌یه‌کى زۆرگه‌وره‌بوو بۆم و هه‌ندێک‬ ‫جار باوه‌ڕناکه‌م مردبێت و له‌به‌ر ئه‌و‌ه قه‌د له‌یادى ناکه‌م‪ ،‬تاکو ئه‌و‬ ‫رۆژه‌ى ده‌چم‌ه ژێر گڵه‌وه‌‪ ،‬مه‌گه‌ر ته‌نها مردن ئه‌و رووداوه‌م له‌بیر‬ ‫به‌رێته‌وه‌‪ ،‬رۆژان �ه‌ش حه‌په‌ساوم و ناتوانم ده‌ستبه‌رم بۆ کوڕه‌که‌م‪،‬‬ ‫بڕوابک‌ه ئومێدم ل‌ه کوڕه‌که‌م خۆشتر ده‌ویست‪ ،‬جیاواز له‌ماڵه‌و‌ه‬ ‫هه‌رکاتێک ده‌چوین‌ه ماڵێک بۆ س�ه‌ردان و میوانى‪ ،‬ئومێد زۆر‬ ‫تامه‌زرۆى (ئه‌نه‌س)ى کوڕى بوو‪ ،‬زۆرکات ده‌یگوت حه‌زده‌که‌م سکم‬ ‫هه‌ڵبدڕن و (ئه‌نه‌س) بکه‌ن‌ه ناوى و بیدورنه‌و‌ه هێنده‌ى خۆش ده‌ویست‪،‬‬

‫خه‌ته‌رناکى کێشه‌کانى ژناندا کاریان نه‌کردووه‌‬

‫چه‌تر‪ :‬ئایا پێش چونه‌ده‌ره‌وه‌ى هیچ شتێکى نامۆى‬ ‫باسکرد بۆت ک ‌ه جێگاى سه‌رسوڕمان بێت؟‬

‫سازگار فه‌ریق عه‌بدواڵ‪ ،‬مامۆستای ‌ه ل ‌ه قوتابخانه‌ى‬ ‫سوسێى کۆن ک ‌ه ده‌که‌وێت ‌ه ده‌ره‌وه‌ى شارى سلێمانی‬ ‫‌و خێزانى (ئومێد جه‌الل) ‌ه ک ‌ه ل ‌ه رۆژى (‪)2011/2/25‬‬ ‫ل ‌ه خۆپیشاندانه‌کانى ئه‌م دواییه‌ى شارى سلێمانیدا‬ ‫شه‌هیدکرا‪ ،‬له‌م دیدار ‌ه تایبه‌ته‌ى (چه‌تر)دا به‌چاوێکى پڕ‬ ‫ل ‌ه فرمێسک و ناخێکى ماندوه‌و ‌ه باسى یاده‌وه‌رى و ژیانى‬ ‫خۆى و ئومێدى هاوسه‌رى و ئه‌نه‌سى کوڕه‌تاقانه‌که‌یان‬ ‫ده‌کات و ئاماژه‌ى به‌و ‌ه ده‌کات له‌ئێستادا هه‌موو ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ى ل ‌ه ده‌وری��ن ناتوانن وه‌ک رۆژان��ى رابردوى‬ ‫ئه‌وکاته‌ى باوکى ل ‌ه ژیاندابوو زه‌رده‌خه‌ن ‌ه و هاواره‌‬ ‫ناسکه‌کانى ئه‌نه‌سى ک��وڕی��ان گ��وێ لێبێت ل ‌ه ناو‬ ‫ماڵه‌که‌یاندا‪.‬‬

‫ــ رۆژى رووداوه‌ک‌ه هاوسه‌ره‌که‌م ل‌ه ماوه‌ڵه‌و‌ه بوو تاکو کاتژمێر‬ ‫(‪ )1:30‬خوله‌ک‪ ،‬ل‌ه پاشان ب‌ه مه‌به‌ستى کڕینى شیر و چه‌ند‬ ‫پێویستیه‌کى تر بۆ (ئه‌نه‌س)ى کوڕمان هاتبوو‌ه ده‌ره‌وه‌‪ ،‬له‌و کاته‌دا‬ ‫به‌ده‌ستى چه‌ند که‌سێکى چاوکوێر و شه‌مشه‌م‌ه کوێر ده‌ستڕێژیان‬ ‫به‌ناوخه‌ڵکدا کردبوو‪ ،‬ئومێدى هاوسه‌رم له‌وکاته‌دا به‌رکه‌وتبوو‬ ‫به‌داخه‌و‌ه ئاگادارى ئه‌م حاڵه‌ت‌ه نه‌بووم ل‌ه ماڵه‌وه‌‪ ،‬ئومێدى هاوسه‌رم ئه‌و‬ ‫رۆژه‌ى له‌ماڵه‌و‌ه هات‌ه ده‌ره‌و‌ه خواحافیزى ته‌واوه‌تى و ماڵئاواى لێنه‌کردم‬ ‫و پێشى وتم زوو ده‌گه‌ڕێمه‌و‌ه و شت ح��ازر بک‌ه بۆ ئێواره‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌و‌ه ئه‌و ده‌ست‌ه ره‌شان‌ه نه‌یانهێشت هاوسه‌ره‌که‌م ئێوار‌ه بگه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫و شیرى (ئه‌نه‌س)ى کوڕ‌ه شه‌ش مانگه‌که‌ى بهێنێته‌و‌ه و ل‌ه ئامێزى‬ ‫بگرێت‪ ،‬بۆی‌ه ئێستا ئه‌و کوڕه‌یان بێناز کردوم ل‌ه نازى باوکى‪.‬‬

‫رێکخراوه‌کان له‌ئاستى پێویست‪ ،‬ل ‌ه سه‌ر مه‌ترسى‌و‬

‫هه‌ردووکمان بوو‪.‬‬

‫[ دیدارى‪ /‬ئاراس عوسمان ]‬

‫سازگار نه‌مانی (ئومێد) بێ ئومێدی ده‌کات فۆتۆ‪ :‬چه‌تر‬ ‫له‌به‌ر ئه‌و‌ه ئێستاش هه‌موو قس‌ه و وته‌کانى ئومێدى هاوسه‌رم ل ‌ه‬ ‫به‌اڵم بزان‌ه ئه‌وان ده‌توانن (رێژوان) بۆ که‌س و کاره‌که‌ى بگه‌ڕێننه‌وه‌‪،‬‬ ‫مۆبایله‌که‌دایه‌‪ ،‬ک‌ه چۆن ب‌ه بااڵى ئه‌م کوڕه‌ماندا هه‌ڵده‌دات و ئه‌و‬ ‫له‌پاش رێژوان کاتێک (سورکێو) شه‌هیدکرا ب‌ه منى وت سازگار‬ ‫خۆشه‌ویستیه‌ى ئه‌و هه‌یبوو بۆ (ئه‌نه‌س) من ناتوانم وه‌ک ئه‌وبم‪،‬‬ ‫سه‌یرى باوکى (سورکێو)ک‌ه به‌و ته‌مه‌نه‌و‌ه جه‌رگیان سوتاند ئه‌و شه‌و‌ه‬ ‫له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ئه‌و شه‌هیدکراو ژیانى منیشى له‌گه‌ڵ خۆیدابرد‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ئومێد زۆرگریا‪ ،‬له‌م کاته‌دا سازگار گریا و درێژه‌ى ب‌ه وته‌کانیدا و‬ ‫ئه‌و پێکه‌نین و خۆشی و قیژه‌یه‌ى منداڵه‌که‌مان هه‌یبوو له‌ماڵه‌وه‌‪،‬‬ ‫وتى‪ :‬به‌اڵم ئومێد نه‌یزانى ئه‌م داخ و که‌سه‌ر‌ه رۆژێک ده‌که‌وێت‌ه ناو‬ ‫ئێستا هه‌سته‌که‌م نه‌یماوه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند که‌سانى ده‌وروبه‌رمان ده‌یدوێنن‪،‬‬ ‫ماڵه‌که‌ى خۆشیه‌وه‌‪ ،‬ده‌رگاى ماڵه‌که‌ى ئومێد داده‌خه‌ن و (ئه‌نه‌س)ى‬ ‫ناگات ب‌ه یه‌ک زه‌رده‌خه‌نه‌ى ک‌ه ئومێد ده‌یبه‌خشى ب‌ه کوڕه‌که‌م‪.‬‬ ‫کوڕى بێ باوک ده‌که‌ن‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ل ‌ه رۆژى (‪)17‬ى شوبات (رێژوان) شه‌هیدکراو‬ ‫دواتر (سورکێو)‪ ،‬ئایا کاک ئومێد هه‌ڵوێستى چۆن بوو‬ ‫ل ‌ه بینینى ئه‌و رووداوانه‌دا و باسى چى بۆ کردى له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و حاڵه‌تانه‌؟‬

‫ــ ئه‌و شه‌و‌ه له‌ماڵه‌و‌ه بووین بڕوا بک‌ه زۆر نیگه‌ران بوو‪ ،‬هه‌ندێک‬ ‫جارى ده‌یگوت ئاخر ئه‌و منداڵ‌ه چ گوناهێکى هه‌بوو‪ ،‬هه‌ر ئه‌و‬ ‫شه‌و‌ه خوێندکارانى زانکۆى پیشاندا ل‌ه ته‌له‌فزیۆنه‌کانه‌و‌ه پاره‌یان بۆ‬ ‫شوشه‌کانى لقى (‪ )4‬کۆده‌کرده‌وه‌‪ ،‬ئومێد وتى‪ :‬زۆر کارێکى جوانه‌‪،‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ده‌کرێت بزانین ناونانى (ئه‌نه‌س)ى کوڕتان‬ ‫له‌سه‌ر بڕیارى کامتان بوو؟‬

‫ــ ئه‌وه‌ى له‌یادى ناکه‌م ماوه‌ى (‪ )9‬مانگ ده‌ستگیرانى ئومێد‬ ‫بووم‪ ،‬ل‌ه به‌روارى (‪ )2009/6/12‬ئاهه‌نگى گواستنه‌وه‌مان ئه‌نجامدا‪،‬‬ ‫له‌وکاته‌و‌ه تا رۆژى شه‌هیدکردنى ئه‌وه‌ى ل‌ه دڵم ده‌رناچێت ئه‌وه‌بوو‬ ‫هه‌ر داوایه‌کم هه‌بوای‌ه ره‌تى نه‌ده‌کرده‌وه‌‪ ،‬به‌ڵێ ناونانى ئه‌نه‌س له‌سه‌ر‬ ‫ره‌زام�ه‌ن��دى ئه‌ویش ب��وو‪ ،‬پاش ئ �ه‌وه‌ى هه‌ندێک ن��اوم دی��ارى کرد‪،‬‬ ‫به‌اڵم وتى زۆرم حه‌ز له‌و ناوه‌یه‌‪ ،‬بۆی‌ه ناوى ئه‌نه‌س له‌سه‌ر بڕیارى‬

‫ئه‌ده‌ب و هونه‌ر‬

‫چه‌تر‪ :‬هه‌ست ده‌که‌یت یادگارى ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى ماڵه‌و ‌ه‬ ‫به‌جێهێشت بێت به‌وه‌ى پێشتر له‌کاتى هاتن ‌ه ده‌ره‌وه‌ت‬ ‫له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌که‌ت به‌ناو شار و چه‌ند شوێنێکى‬ ‫سلێمانیدا؟‬

‫ــ زۆرکات له‌الیه‌ک بیر ده‌که‌مه‌و‌ه ئه‌م شار‌ه به‌جێ بهێڵم‪ ،‬له‌الیه‌کى‬ ‫تریش ناتوانم گۆڕه‌که‌ى ئومێد به‌جێ بهێڵم‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه ناشمه‌وێت‬ ‫به‌رده‌م مزگه‌وتى گه‌ور‌ه ببینم ک‌ه خوێنى ئومێدى خۆشه‌ویستم له‌و‬ ‫شوێنه‌دا ڕژا‪ ،‬دوعاده‌که‌م ک‌ه خواى گه‌ور‌ه به‌شه‌هید حسابى بکات‪،‬‬ ‫به‌اڵم خه‌فه‌تێکى گه‌وره‌ى بۆ به‌جێهێشتم‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬هه‌ڵوێست و داواکاریتان چى ده‌بێت له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫که‌سانى تاوانبار و حکومه‌تدا؟‬

‫ــ داواکارم ل‌ه حکومه‌ت به‌زووترین کات نه‌هێڵێت خوێنى ئومێد‬ ‫و سه‌رجه‌م شه‌هیده‌کانى ئه‌م دوایی‌ه هه‌روا بڕوات‪ ،‬یاسا سه‌روه‌ر بێت‬ ‫و بکوژان ئاشکرا بکرێت بۆ خه‌ڵک‪ ،‬دادگاییان بکه‌ن و هه‌موو‬ ‫الیه‌ک دڵنیا ده‌که‌مه‌و‌ه ل‌ه خوێنى هاوسه‌ره‌که‌م خۆش نابم ب‌ه هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک‪.‬‬

‫[ ئا‪ /‬کوردۆ فه‌ره‌ج ]‬ ‫له‌پاش تێپه‌ر بوونى چوار ساڵ به‌سه‌ر‬ ‫کوشتنى دوعا ک ‌ه له‌رێکه‌وتى (‪ ) 2007/4/7‬دا ب ‌ه‬ ‫به‌رچاوى سه‌دان که‌سه‌و ‌ه له‌ماڵ وه‌ک مه‌ڕێکى‬ ‫بێ ده‌س�ه‌اڵت راپێچى مه‌یدانى سه‌ربرینیان‬ ‫کرد‌و به‌دڕنده‌ترین شێوازى مرۆڤایه‌تى گیانى‬ ‫ئه‌و کیژۆڵ ‌ه (‪ )17‬ساڵ ‌ه له‌ناو برد‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫‌یه و ئاشکرابوونى بکوژانى‬ ‫ئه‌و شێو ‌ه دڕندانه ‌‌‬ ‫ئه‌و کچه‌‪ ،‬به‌اڵم تا ئێستا ده‌ستگیر نه‌کراون‌و‬ ‫دادگ��ا لێکوڵینه‌وه‌ى ت��ه‌واوى له‌و دۆسیی ‌ه‬ ‫نه‌کردووه‌‪ ،‬رۆژنامه‌ى (چه‌تر) ل ‌ه ساڵیادى‬ ‫ئه‌و کاره‌ساته‌دا له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ک ‌ه ل ‌ه هانا‬ ‫شوان‌و کنێر ‌ه عه‌بدواڵ‌و ئامین ‌ه گۆیان دوا ک ‌ه‬ ‫قسه‌ى چیاوازى له‌سه‌ر ده‌که‌ن‪.‬‬

‫هانا ش��وان سه‌رنوسه‌رى رۆژن��ام�ه‌ى رێ��وان له‌باره‌ى‬ ‫کوشتنى دوعا ووتى «ئێم‌ه وه‌ک سه‌نته‌رى ڕاگه‌یاندن‌و‬ ‫رووناکبیرى ژنان له‌و رێکخراو‌ه له‌سه‌ره‌تاى کارمانه‌و‌ه‬ ‫له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ى ژن کارمان کردووه‌‌و به‌رده‌وام ڕاى خۆم‬ ‫هه‌بووه‌‪ ،‬پێمان وای‌ه کوشتنى دوعا یه‌کێک‌ه له‌قێزه‌وه‌نترین‬ ‫ئه‌و تاوانانه‌ى ک‌ه له‌کۆمه‌ڵگا مرۆڤایه‌تییه‌کاندا ئه‌نجام‬ ‫ده‌رێت‌و یه‌کێک‌ه له‌و مه‌سه‌النه‌ى ک‌ه پێویستى به‌خه‌باتى‬ ‫‌یه و ب‌ه چه‌ندین شێواز کارمان بۆ‬ ‫درێژ‌و ب �ه‌رده‌وام هه ‌‌‬ ‫کردوو‌ه له‌پێناو که‌م کردنه‌وه‌دا»‪.‬‬ ‫به‌رنامه‌تان بۆ ئه‌و یاده‌‪ ،‬هانا شوان وتى «ئێم‌ه هه‌موو‬ ‫ساڵێک بۆ ئه‌و یاد‌ه چاالکى خۆمان هه‌بووه‌‪ ،‬ئێستاش‬ ‫له‌گفتوگوى ئ �ه‌وه‌دای��ن چ��ۆن بتوانین شێوازه‌که‌مان‬ ‫بگۆرین ب‌ه شێوه‌یه‌کى تر‪ ،‬پێمان وای‌ه گوشتنى دوعا‬ ‫سمبولى دڕندایه‌تى به‌رامبه‌ر ب‌ه کۆمه‌ڵگا‪ ،‬گفتوگۆکان‬ ‫زۆرن‌و ڕا کانیش جیاوازن‪ ،‬هه‌ندێکمان پێیان باش بوو‬ ‫سه‌ردانى گۆڕه‌که‌ى دوعا بکه‌ین‪ ،‬هه‌ندێکیان له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌دا بوون په‌یامێک ئاراسته‌ى ده‌زگا په‌یوه‌ندیداره‌کان‬ ‫بکه‌ین له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ى دوعا‪ ،‬هه‌ندێکى تریان له‌گه‌ڵ‬ ‫ئ���ه‌وه‌دا ب��وون چاالکییه‌کى ج �ه‌م��اوه‌رى بکه‌ین دژى‬ ‫کوشتنى ژنان‌و تێدا ئامارى ئه‌و ژنان‌ه ک‌ه به‌ناو له‌الى‬ ‫ئێم‌ه هه‌یه‌‌و له‌گه‌ڵ بکوژانى ئه‌و ژنان‌ه باڵو بکه‌ینه‌و‌ه‬

‫ک‌ه تاوه‌کو ئێستا نه‌گیراون‪ ،‬به‌اڵم تاوه‌کو‬ ‫ئێستا کۆبونه‌وه‌ى کۆتایى نه‌کراو‌ه بۆ ئ�ه‌وه‌ى بڕیارى‬

‫›› کوشتنى دوعا‬ ‫هاوشێوه‌ى هه‌موو‬ ‫دوعاکانى تر‌ه ک ‌ه به‌زۆر‬ ‫حکومىکوشتنیان‬ ‫به‌سه‌ردا‬ ‫دراو‌ه له‌پێناو‬ ‫خۆشه‌ویستى‌و‬ ‫ده‌ربڕینى ڕاى‬ ‫خۆیان ک ‌ه‬ ‫ده‌یانه‌وێت وه‌ک‬ ‫مرۆڤێک بژێت خاوه‌ن‬ ‫بڕیارى خۆیان بن‬ ‫کۆتایى بده‌ین»‪.‬‬ ‫ئاستى رێکخراوه‌کانى ژنان چۆن ده‌بینیت له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫مافى ژنان ووتى «من وه‌ک شه‌خسى خۆم هه‌میش ‌ه‬ ‫گرتوه و ل‌ه رێکخراوه‌که‌ى خۆمه‌و‌ه ده‌ستم پێکردووه‌‪،‬‬ ‫ره‌خنه‌م ‌‌‬

‫ره‌خنه‌م له‌هه‌موو رێکخراوه‌کان هه‌ی‌ه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫ئێم‌ه پێوستمان ب‌ه کارێکى شۆرش گێران هه‌یه‌‌و ده‌بێت‬ ‫کارێک بێت شێوازێکى رادیکااڵنه‌ى‬ ‫پێو‌ه دیار بێت له‌پێناو که‌م کردنه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌و دیاردان‌ه ک‌ه تاوه‌کو ئێستا چه‌ندین‬ ‫کارى دزێو له‌کۆمه‌ڵگاکه‌ماندا هه‌ی‌ه ب ‌ه‬ ‫رێکخراوه‌که‌ى خۆشمه‌وه‌‪ ،‬رێکخراوه‌کان‬ ‫له‌ئاستى پێویست‌و له‌ئاستى مه‌ترسى‌و‬ ‫خه‌ته‌رناکى کێشه‌کانى ژناندا کاریان‬ ‫نه‌کردووه‌»‪.‬‬

‫ب‌ه مرۆڤه‌کان‌و ژنان به‌تایبه‌تى‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى کۆمه‌ڵگایه‌کى‬ ‫یه‌کسان‌و ئازادى خواز دروست بکه‌ین»‪.‬‬ ‫ل���ه‌ب���اره‌ى ک��وش��ت��ن��ى دوع����ا‌و ب �ه‌ئ��اگ��ا ه��ێ��ن��ان�ه‌وه‌ى‬ ‫رێکخراوه‌کانى ژنان وتى «من پێم وا نیی‌ه ئه‌م‌ه دوا‬ ‫کوشتن بێت به‌رامبه‌ر به‌و توندوتیژییانه‌ى رووب�ه‌رووى‬ ‫ئافره‌ت ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬به‌هۆى ئه‌و هۆکار‌ه کلتور ‌ى و جیاوازى‬ ‫‌و سیاسى‌و ئابورییانه‌ى ک‌ه هه‌میش‌ه کلتور‪ ،‬جیاوازى‬ ‫ده‌خ��ات�‌ه ن��ێ��وان ره‌گ �ه‌زه‌ک��ان �ه‌وه‌‪ ،‬بۆی‌ه کوشتنى دوع��ا‬ ‫هاوشێوه‌ى هه‌موو دوعاکانى تر‌ه ک‌ه ب�ه‌زۆر حوکمى‬ ‫کوشتنیان ب�ه‌س�ه‌ردا دراو‌ه ل‌ه پێناو خۆشه‌ویست ‌ى و‬

‫دوعا ئه‌و که‌نیشکه‌ی بلۆکی کۆنه‌په‌رستی ژیانی لێ سه‌نده‌وه‌‬ ‫ک��ن��ێ��ر‌ه ع����ه‌ب����دواڵ س���ه‌رن���وس���ه‌رى‬ ‫گۆڤارى ته‌وار له‌باره‌ى کوشتنى دوعا‬ ‫ووت��ى «ب �ه‌ب��ڕواى من کوشتنى دوعا‬ ‫ی �ه‌ک �ه‌م ک��ێ��ش��ه‌‌و ک��ۆت��ا کێش‌ه نیی ‌ه‬ ‫له‌کۆمه‌ڵگاى کورده‌وارییدا‪ ،‬سه‌باره‌ت‬ ‫ب���ه‌و ت��ون��دوت��ی��ژی��ی��ان�ه‌ى ب �ه‌رام��ب �ه‌ر ب ‌ه‬ ‫مرۆڤایه‌تى ده‌کرێت‪ ،‬بۆی‌ه نه‌ک یاد‬ ‫ک��ردن�ه‌و‌ه و س��اڵ��رۆژى دوع��ا گرنکى‌و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندى خۆى هه‌ی‌ه بۆ سوربونى مرۆڤه‌کان له‌پێناو‬ ‫خه‌بات بۆ ئازادى‌و یه‌کسانى‪ ،‬به‌ڵکو هه‌موو رۆژه‌کان‬ ‫رۆژى خه‌باتن دژ به‌ناحه‌قى‌و ستمه‌کان‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌رکى‬ ‫هه‌موان‌ه رووبه‌رووى هه‌موو توند‌وتیژییه‌ک ببینه‌و‌ه دژ‬

‫ده‌ربڕینى ڕاى خۆیاند‌ا ک‌ه ده‌یانه‌وێت وه‌ک مرۆڤێک‬ ‫بژێن خاوه‌ن بڕیارى خۆیان بن»‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى رۆڵى دادگاو‌ه کنێر‌ه عه‌بدواڵ ووتى «یاسا‬ ‫له‌کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌دا بونى هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم ن‌ه سه‌روه‌رى‌و ن ‌ه‬ ‫سه‌ربه‌خۆیى یاسا بونى نیی‌ه له‌کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌دا به‌شێوه‌ى‬ ‫فیعلى‪ ،‬نه‌ک کوشتنى دوعا ب‌ه دادگا نه‌گه‌یه‌ندراوه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو بکوژانى ترى هاوشێوه‌ى دوعا به‌یاسا نه‌گه‌ینراون‪،‬‬ ‫ک‌ه سااڵن‌ه چه‌ندین ئافره‌ت ده‌کوژرێت‪ ،‬بۆی‌ه یه‌کێک‬ ‫ل‌ه کێش‌ه هه‌ره‌گه‌وره‌کانى ئێم‌ه نه‌بونى سه‌روه‌رى یاسایه‌‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش ئه‌و‌ه ده‌سه‌لمێنێت ک‌ه تاوه‌کو ئێستا له‌یاسادا‬ ‫ده‌ستێوه‌ردان هه‌ی‌ه له‌کوردستاندا‌و ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى‬ ‫ن�ه‌ب��وه‌ت�‌ه ئ���ه‌وه‌ى مامه‌ڵ‌ه ل�ه‌گ�ه‌ڵ ت��اون��ب��اران��دا بکات‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪9‬‬

‫به‌شێوه‌یه‌کى ح �‌هق‌و ڕاس��ت��ى‪ ،‬ئ�ه‌م�ه‌ش یه‌کێک‌ه له‌و‬ ‫دیاردانه‌ى ک‌ه له‌سه‌ره‌تاى مێژووه‌و تا ئێستا ب‌ه ده‌ستییه‌و‌ه‬ ‫ده‌ناڵێنن»‪.‬‬ ‫ئامین‌ه گۆیانى چ��االک�ه‌وان��ى ب���وارى ژن��ان ووت��ى‬ ‫«قۆناغى دای��ک��س��االرى‌و ده‌س��ت پێکردنى قۆناغى‬ ‫ب��اوک��س��االرى‪ ،‬قۆناغى باوکساالری له‌گه‌ڵ خۆیدا‬ ‫کۆمه‌ڵى سیسته‌مى کلتورى‌و سیاسى‌و ئابورى هێناوه‌‪،‬‬ ‫له‌وانه‌ش زاڵبونى ده‌سه‌اڵتى نێر به‌سه‌ر مێ دا‌و له‌و‬ ‫کاته‌شه‌و‌ه ژن بوو‌ه موڵکى پیاو‪ ،‬بۆی‌ه ئافره‌ت ناتوانێت‬ ‫به‌خواستى خ��ۆى هاوسه‌رێک بۆ خ��ۆى هه‌ڵبژێرێت‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم شه‌رعییه‌ت ده‌درێ���ت به‌پیاو‬ ‫ک‌ه خۆى چۆنى بوێت ئاوا بژێت‪،‬‬ ‫له‌کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌شدا ئاسایی ‌ه‬ ‫گ���ه‌ر ک��ێ��ش�ه‌ی�ه‌ک ب �‌ه کوشتنى‬ ‫ئافره‌تێک چاره‌سه‌ر بکرێت ئاماده‌ى‬ ‫کوشتنین‪ ،‬ته‌نها له‌پێناو نه‌شکاندنى‬ ‫کلتور‌و به‌ها کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کانی‬ ‫گۆمه‌ڵگا»‪.‬‬ ‫ل�����ه‌ب�����اره‌ى ک��وش��ت��ن��ى دوع�����ا‌و‬ ‫بکوژانى هاوشێوه‌ى دوعا‪ ،‬گۆیانى‬ ‫ووت����ى «ک��ۆم��ه‌ڵ��ى پ���ێ���وه‌ر هه‌ی ‌ه‬ ‫ک���‌ه ک���اری���گ���ه‌ری ده‌ک�����ه‌ن س �ه‌ر‬ ‫گۆرانکارییه‌کان‪ ،‬ئه‌وانیش هۆکارى‬ ‫م��ادى‌و سیاسى‌و ئابورى‌و کلتورى‬ ‫رۆڵى هه‌ی‌ه له‌سه‌ر بارودۆخى ژنان‪،‬‬ ‫رێکخراوه‌کانى ژن��ان رێ��ژه‌ی��ان که‌مه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌شدا تا ڕاده‌یه‌ک کاریان کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌ئاستى‬ ‫پێویستدا نییه‌‪ ،‬ده‌بێت زیاتر چاالک بن‌و فشار دروست‬ ‫بکه‌ن له‌سه‌ر جێبه‌جێکردنى داواکانیان»‪.‬‬ ‫کاتێک ک‌ه دوع��ا ک��وژرا ئامین‌ه گۆیانى ووتى‬ ‫«به‌راستى من کاتێک ئه‌و رووداوه‌م ب‌ه ڤیدیۆێ بینى‬ ‫ته‌نها که‌مێکیم ته‌ماشا کرد نه‌متوانى سه‌یرى هه‌مووی‬ ‫بکه‌م‪ ،‬چونک‌ه بینم ک‌ه چۆن مرۆڤ بۆت‌ه وه‌حش ک ‌ه‬ ‫براکه‌ى خوشکه‌که‌ى خ��ۆى ده‌ک��وژێ��ت‪ ،‬ب‌ه کوشتنى‬ ‫ژنانیش چاره‌سه‌رى کێشه‌کان ناکات‌و پێویست‌ه دادگا‬ ‫رۆڵى هه‌بێت‌و بکوژانى ژن سزا بدات‌و ژنانیش هۆشیار‬ ‫بکرێنه‌و‌ه ل‌ه به‌رامبه‌ر مافه‌کانى خۆیان»‪.‬‬

‫به‌شێک له‌و چاالکیانه‌ی چه‌تر ل ‌ه ماوه‌ی یه‌ک ساڵی ته‌مه‌نیدا‬ ‫به‌شداری و ئاماده‌ی کردوو‌ه‬

‫به‌رزکردنه‌وه‌ى قه‌ڵه‌م له‌ به‌رده‌م کونسوڵخانه‌ى ئێران بۆ خوێندن ب ‌ه زمانی کوردی‬

‫به‌شداری چه‌تر ل ‌ه ساڵیادى شه‌هیدى قه‌ڵه‌م سۆرانى مام ‌ه حه‌مه‬

‫چه‌تر شه‌هیدکردنى سه‌رده‌شت عوسمان شه‌رمه‌زار ده‌کات‬

‫دژ به‌ یاساى خۆپیشاندان‪ ،‬چه‌تر به‌شداری چاالکی ده‌کات‬

‫چه‌تر رۆڵ ده‌بینێ له‌ ئاماده‌کاری کۆنفرانسه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کاندا‬

‫خۆپیشاندانی جه‌ماوه‌ری دژی تیرۆرکردنی سه‌رده‌شت عوسمان‬

‫پشتگیرى چه‌تر ل ‌ه کوردانى ڕۆژئاواى کوردستان‬

‫شه‌رمه‌زارکردنى هێرشه‌کانى تورکیا بۆسه‌ر گه‌لى کورد به‌ به‌شداری رۆژنامه‌ی چه‌تر‬

‫پشتگیرى خوێندن به‌زمانى کوردى له‌الیه‌ن ڕۆژنامه‌وانانى ڕۆژنامه‌ى چه‌تره‌وه‬

‫چه‌تر له‌سێداره‌دانی چاالکانی رۆژهه‌اڵتی کوردستان ریسوا ده‌کات‬

‫چه‌تر به‌شداره‌ ل ‌ه چاالکی ڕێگرتن له‌ له‌سێداره‌دانى چاالکوانێکى کورد‬

‫دیمه‌نێک له‌ کۆنگره‌ی رۆژنامه‌وانی راگه‌یاندنی که‌مپینى نا بۆ سێداره‬

‫جه‌ماوه‌ر پاشکۆی تایبه‌تی چه‌تر ب ‌ه بۆنه‌ی رووداوه‌کانی دوای (‪)17‬ی شوبات ده‌خوێنێته‌وه‌‬

‫چه‌تر ده‌ستپێشخه‌ر بوو ل‌ه ده‌رکردنی یه‌که‌م پاشکۆی تایبه‌ت ب‌ه رووداوه‌کانی دوای (‪)17‬ی شوبات‬


‫ژنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪8‬‬

‫هاوسه‌رى ئومێد‪:‬‬

‫له‌ساڵیادى دوعادا‬

‫نامه‌وێت به‌رده‌م مزگه‌وتى گه‌ور ‌ه ببینم ک ‌ه خوێنى‬ ‫ئومێدى خۆشه‌ویستمى تێداڕژا‬

‫ــ شه‌وێک پێش رووداوه‌ک‌ه کوڕه‌که‌مان نه‌خۆش بوو تادره‌نگانێک‬ ‫نه‌خه‌وتم‪ ،‬به‌یانى پێش من هه‌ستابوو له‌وکاته‌ى نانى نیوه‌ڕۆم حازر‬ ‫ده‌ک��رد‪ ،‬رۆیشت‌ه الى سه‌الجه‌ک‌ه و ترشیاتى ده‌رهێنا و قه‌ت ئه‌و‬ ‫قسه‌یه‌م بیرناچێته‌وه‌‪ ،‬به‌پێکه‌نینه‌و‌ه پێى وتم سازگار ئه‌مانه‌تى تۆ و‬ ‫ئه‌نه‌س‪ ،‬منیش پێم ڕاگه‌یاند ئومێد بۆچى وه‌سێت ده‌که‌یت ئه‌ویش وتى‬ ‫بڵێم چى ئه‌م‌ه دنیایه‌‪ ،‬به‌اڵم ئومێد ل‌ه گۆڕه‌که‌یدا دڵنیا ده‌که‌مه‌و‌ه‬ ‫ئه‌مانه‌تیه‌که‌ى به‌و شێوه‌ى ڕۆژان‌ه داواى ده‌کرد چۆنى په‌روه‌رد‌ه بکه‌م‪،‬‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و رێگه‌ی‌ه پ�ه‌روه‌رده‌ى بکه‌م و ئه‌نه‌س ده‌که‌مه‌و‌ه ب‌ه ئومێد‬ ‫دووباره‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئایا هیچ به‌رنام ‌ه و سه‌ردانێکتان هه‌بوو له‌گه‌ڵ‬ ‫هاوسه‌ره‌که‌ت و ئێستا له‌الت مابێته‌و ‌ه و ئه‌م کاره‌سات ‌ه‬ ‫رێگربووبێت لێتان؟‬

‫ــ به‌ڵێ هاوسه‌رێکى خوشکه‌که‌م ب‌ه مه‌به‌ستى خوێندن سه‌ردانى‬ ‫میسرى کرد‪ ،‬ئه‌و شه‌و‌ه زۆر له‌گه‌ڵ ئومێد قسه‌یان کرد و دانیشتبوون‪،‬‬ ‫زاواکه‌مان به‌ڵێنى دا ب‌ه ئومێد و برایه‌کم ک‌ه داوه‌تنامه‌ى میسریان بۆ‬ ‫بکات‪ ،‬به‌نیازبوو له‌مانگى شه‌شدا بچێت بۆ میسر و زۆر خواستى‬ ‫ترى هه‌بوو‪ ،‬یاخوا چاویان کوێربێت نه‌یانهێشت ب‌ه ئاواته‌کانى خۆى‬ ‫بگات‪ ،‬ئێمه‌ش ژیانى ئاسایى خۆمان به‌رده‌وام بێت و بۆی‌ه هه‌میش ‌ه‬ ‫دوعا ده‌که‌م له‌و که‌سانه‌‪ ،‬ده‌ڵێم یاخوا ده‌رگاى ماڵى ئه‌و که‌سان ‌ه‬ ‫دابخه‌یت وا ده‌رگاى ماڵه‌که‌ى ئومێدیان داخست و به‌ناحه‌ق شه‌هیدیان‬ ‫کرد‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئایا ئه‌و رۆژ ‌ه هاوسه‌رى ئێو ‌ه به‌مه‌به‌ستى چى‬ ‫هات ‌ه ده‌ره‌و ‌ه و دواتر شه‌هیدکرا؟‬

‫چه‌تر‪ :‬کارى ئومێد چى بوو؟‬

‫ــ ئومێد کاسب بوو‪ ،‬شۆفێرى گه‌اڵب‌ه بوو‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬مانه‌وه‌ى تۆ و ته‌نها کوڕێک ل ‌ه ماڵه‌و ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫یادگارییه‌کانى باوکیدا کاریگه‌رى چى له‌سه‌ر تۆ هه‌یه‌؟‬

‫ــ شه‌هیدکردنى ئومێد سه‌دمه‌یه‌کى زۆرگه‌وره‌بوو بۆم و هه‌ندێک‬ ‫جار باوه‌ڕناکه‌م مردبێت و له‌به‌ر ئه‌و‌ه قه‌د له‌یادى ناکه‌م‪ ،‬تاکو ئه‌و‬ ‫رۆژه‌ى ده‌چم‌ه ژێر گڵه‌وه‌‪ ،‬مه‌گه‌ر ته‌نها مردن ئه‌و رووداوه‌م له‌بیر‬ ‫به‌رێته‌وه‌‪ ،‬رۆژان �ه‌ش حه‌په‌ساوم و ناتوانم ده‌ستبه‌رم بۆ کوڕه‌که‌م‪،‬‬ ‫بڕوابک‌ه ئومێدم ل‌ه کوڕه‌که‌م خۆشتر ده‌ویست‪ ،‬جیاواز له‌ماڵه‌و‌ه‬ ‫هه‌رکاتێک ده‌چوین‌ه ماڵێک بۆ س�ه‌ردان و میوانى‪ ،‬ئومێد زۆر‬ ‫تامه‌زرۆى (ئه‌نه‌س)ى کوڕى بوو‪ ،‬زۆرکات ده‌یگوت حه‌زده‌که‌م سکم‬ ‫هه‌ڵبدڕن و (ئه‌نه‌س) بکه‌ن‌ه ناوى و بیدورنه‌و‌ه هێنده‌ى خۆش ده‌ویست‪،‬‬

‫خه‌ته‌رناکى کێشه‌کانى ژناندا کاریان نه‌کردووه‌‬

‫چه‌تر‪ :‬ئایا پێش چونه‌ده‌ره‌وه‌ى هیچ شتێکى نامۆى‬ ‫باسکرد بۆت ک ‌ه جێگاى سه‌رسوڕمان بێت؟‬

‫سازگار فه‌ریق عه‌بدواڵ‪ ،‬مامۆستای ‌ه ل ‌ه قوتابخانه‌ى‬ ‫سوسێى کۆن ک ‌ه ده‌که‌وێت ‌ه ده‌ره‌وه‌ى شارى سلێمانی‬ ‫‌و خێزانى (ئومێد جه‌الل) ‌ه ک ‌ه ل ‌ه رۆژى (‪)2011/2/25‬‬ ‫ل ‌ه خۆپیشاندانه‌کانى ئه‌م دواییه‌ى شارى سلێمانیدا‬ ‫شه‌هیدکرا‪ ،‬له‌م دیدار ‌ه تایبه‌ته‌ى (چه‌تر)دا به‌چاوێکى پڕ‬ ‫ل ‌ه فرمێسک و ناخێکى ماندوه‌و ‌ه باسى یاده‌وه‌رى و ژیانى‬ ‫خۆى و ئومێدى هاوسه‌رى و ئه‌نه‌سى کوڕه‌تاقانه‌که‌یان‬ ‫ده‌کات و ئاماژه‌ى به‌و ‌ه ده‌کات له‌ئێستادا هه‌موو ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ى ل ‌ه ده‌وری��ن ناتوانن وه‌ک رۆژان��ى رابردوى‬ ‫ئه‌وکاته‌ى باوکى ل ‌ه ژیاندابوو زه‌رده‌خه‌ن ‌ه و هاواره‌‬ ‫ناسکه‌کانى ئه‌نه‌سى ک��وڕی��ان گ��وێ لێبێت ل ‌ه ناو‬ ‫ماڵه‌که‌یاندا‪.‬‬

‫ــ رۆژى رووداوه‌ک‌ه هاوسه‌ره‌که‌م ل‌ه ماوه‌ڵه‌و‌ه بوو تاکو کاتژمێر‬ ‫(‪ )1:30‬خوله‌ک‪ ،‬ل‌ه پاشان ب‌ه مه‌به‌ستى کڕینى شیر و چه‌ند‬ ‫پێویستیه‌کى تر بۆ (ئه‌نه‌س)ى کوڕمان هاتبوو‌ه ده‌ره‌وه‌‪ ،‬له‌و کاته‌دا‬ ‫به‌ده‌ستى چه‌ند که‌سێکى چاوکوێر و شه‌مشه‌م‌ه کوێر ده‌ستڕێژیان‬ ‫به‌ناوخه‌ڵکدا کردبوو‪ ،‬ئومێدى هاوسه‌رم له‌وکاته‌دا به‌رکه‌وتبوو‬ ‫به‌داخه‌و‌ه ئاگادارى ئه‌م حاڵه‌ت‌ه نه‌بووم ل‌ه ماڵه‌وه‌‪ ،‬ئومێدى هاوسه‌رم ئه‌و‬ ‫رۆژه‌ى له‌ماڵه‌و‌ه هات‌ه ده‌ره‌و‌ه خواحافیزى ته‌واوه‌تى و ماڵئاواى لێنه‌کردم‬ ‫و پێشى وتم زوو ده‌گه‌ڕێمه‌و‌ه و شت ح��ازر بک‌ه بۆ ئێواره‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌و‌ه ئه‌و ده‌ست‌ه ره‌شان‌ه نه‌یانهێشت هاوسه‌ره‌که‌م ئێوار‌ه بگه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫و شیرى (ئه‌نه‌س)ى کوڕ‌ه شه‌ش مانگه‌که‌ى بهێنێته‌و‌ه و ل‌ه ئامێزى‬ ‫بگرێت‪ ،‬بۆی‌ه ئێستا ئه‌و کوڕه‌یان بێناز کردوم ل‌ه نازى باوکى‪.‬‬

‫رێکخراوه‌کان له‌ئاستى پێویست‪ ،‬ل ‌ه سه‌ر مه‌ترسى‌و‬

‫هه‌ردووکمان بوو‪.‬‬

‫[ دیدارى‪ /‬ئاراس عوسمان ]‬

‫سازگار نه‌مانی (ئومێد) بێ ئومێدی ده‌کات فۆتۆ‪ :‬چه‌تر‬ ‫له‌به‌ر ئه‌و‌ه ئێستاش هه‌موو قس‌ه و وته‌کانى ئومێدى هاوسه‌رم ل ‌ه‬ ‫به‌اڵم بزان‌ه ئه‌وان ده‌توانن (رێژوان) بۆ که‌س و کاره‌که‌ى بگه‌ڕێننه‌وه‌‪،‬‬ ‫مۆبایله‌که‌دایه‌‪ ،‬ک‌ه چۆن ب‌ه بااڵى ئه‌م کوڕه‌ماندا هه‌ڵده‌دات و ئه‌و‬ ‫له‌پاش رێژوان کاتێک (سورکێو) شه‌هیدکرا ب‌ه منى وت سازگار‬ ‫خۆشه‌ویستیه‌ى ئه‌و هه‌یبوو بۆ (ئه‌نه‌س) من ناتوانم وه‌ک ئه‌وبم‪،‬‬ ‫سه‌یرى باوکى (سورکێو)ک‌ه به‌و ته‌مه‌نه‌و‌ه جه‌رگیان سوتاند ئه‌و شه‌و‌ه‬ ‫له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ئه‌و شه‌هیدکراو ژیانى منیشى له‌گه‌ڵ خۆیدابرد‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ئومێد زۆرگریا‪ ،‬له‌م کاته‌دا سازگار گریا و درێژه‌ى ب‌ه وته‌کانیدا و‬ ‫ئه‌و پێکه‌نین و خۆشی و قیژه‌یه‌ى منداڵه‌که‌مان هه‌یبوو له‌ماڵه‌وه‌‪،‬‬ ‫وتى‪ :‬به‌اڵم ئومێد نه‌یزانى ئه‌م داخ و که‌سه‌ر‌ه رۆژێک ده‌که‌وێت‌ه ناو‬ ‫ئێستا هه‌سته‌که‌م نه‌یماوه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند که‌سانى ده‌وروبه‌رمان ده‌یدوێنن‪،‬‬ ‫ماڵه‌که‌ى خۆشیه‌وه‌‪ ،‬ده‌رگاى ماڵه‌که‌ى ئومێد داده‌خه‌ن و (ئه‌نه‌س)ى‬ ‫ناگات ب‌ه یه‌ک زه‌رده‌خه‌نه‌ى ک‌ه ئومێد ده‌یبه‌خشى ب‌ه کوڕه‌که‌م‪.‬‬ ‫کوڕى بێ باوک ده‌که‌ن‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ل ‌ه رۆژى (‪)17‬ى شوبات (رێژوان) شه‌هیدکراو‬ ‫دواتر (سورکێو)‪ ،‬ئایا کاک ئومێد هه‌ڵوێستى چۆن بوو‬ ‫ل ‌ه بینینى ئه‌و رووداوانه‌دا و باسى چى بۆ کردى له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و حاڵه‌تانه‌؟‬

‫ــ ئه‌و شه‌و‌ه له‌ماڵه‌و‌ه بووین بڕوا بک‌ه زۆر نیگه‌ران بوو‪ ،‬هه‌ندێک‬ ‫جارى ده‌یگوت ئاخر ئه‌و منداڵ‌ه چ گوناهێکى هه‌بوو‪ ،‬هه‌ر ئه‌و‬ ‫شه‌و‌ه خوێندکارانى زانکۆى پیشاندا ل‌ه ته‌له‌فزیۆنه‌کانه‌و‌ه پاره‌یان بۆ‬ ‫شوشه‌کانى لقى (‪ )4‬کۆده‌کرده‌وه‌‪ ،‬ئومێد وتى‪ :‬زۆر کارێکى جوانه‌‪،‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ده‌کرێت بزانین ناونانى (ئه‌نه‌س)ى کوڕتان‬ ‫له‌سه‌ر بڕیارى کامتان بوو؟‬

‫ــ ئه‌وه‌ى له‌یادى ناکه‌م ماوه‌ى (‪ )9‬مانگ ده‌ستگیرانى ئومێد‬ ‫بووم‪ ،‬ل‌ه به‌روارى (‪ )2009/6/12‬ئاهه‌نگى گواستنه‌وه‌مان ئه‌نجامدا‪،‬‬ ‫له‌وکاته‌و‌ه تا رۆژى شه‌هیدکردنى ئه‌وه‌ى ل‌ه دڵم ده‌رناچێت ئه‌وه‌بوو‬ ‫هه‌ر داوایه‌کم هه‌بوای‌ه ره‌تى نه‌ده‌کرده‌وه‌‪ ،‬به‌ڵێ ناونانى ئه‌نه‌س له‌سه‌ر‬ ‫ره‌زام�ه‌ن��دى ئه‌ویش ب��وو‪ ،‬پاش ئ �ه‌وه‌ى هه‌ندێک ن��اوم دی��ارى کرد‪،‬‬ ‫به‌اڵم وتى زۆرم حه‌ز له‌و ناوه‌یه‌‪ ،‬بۆی‌ه ناوى ئه‌نه‌س له‌سه‌ر بڕیارى‬

‫ئه‌ده‌ب و هونه‌ر‬

‫چه‌تر‪ :‬هه‌ست ده‌که‌یت یادگارى ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى ماڵه‌و ‌ه‬ ‫به‌جێهێشت بێت به‌وه‌ى پێشتر له‌کاتى هاتن ‌ه ده‌ره‌وه‌ت‬ ‫له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌که‌ت به‌ناو شار و چه‌ند شوێنێکى‬ ‫سلێمانیدا؟‬

‫ــ زۆرکات له‌الیه‌ک بیر ده‌که‌مه‌و‌ه ئه‌م شار‌ه به‌جێ بهێڵم‪ ،‬له‌الیه‌کى‬ ‫تریش ناتوانم گۆڕه‌که‌ى ئومێد به‌جێ بهێڵم‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه ناشمه‌وێت‬ ‫به‌رده‌م مزگه‌وتى گه‌ور‌ه ببینم ک‌ه خوێنى ئومێدى خۆشه‌ویستم له‌و‬ ‫شوێنه‌دا ڕژا‪ ،‬دوعاده‌که‌م ک‌ه خواى گه‌ور‌ه به‌شه‌هید حسابى بکات‪،‬‬ ‫به‌اڵم خه‌فه‌تێکى گه‌وره‌ى بۆ به‌جێهێشتم‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬هه‌ڵوێست و داواکاریتان چى ده‌بێت له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫که‌سانى تاوانبار و حکومه‌تدا؟‬

‫ــ داواکارم ل‌ه حکومه‌ت به‌زووترین کات نه‌هێڵێت خوێنى ئومێد‬ ‫و سه‌رجه‌م شه‌هیده‌کانى ئه‌م دوایی‌ه هه‌روا بڕوات‪ ،‬یاسا سه‌روه‌ر بێت‬ ‫و بکوژان ئاشکرا بکرێت بۆ خه‌ڵک‪ ،‬دادگاییان بکه‌ن و هه‌موو‬ ‫الیه‌ک دڵنیا ده‌که‌مه‌و‌ه ل‌ه خوێنى هاوسه‌ره‌که‌م خۆش نابم ب‌ه هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک‪.‬‬

‫[ ئا‪ /‬کوردۆ فه‌ره‌ج ]‬ ‫له‌پاش تێپه‌ر بوونى چوار ساڵ به‌سه‌ر‬ ‫کوشتنى دوعا ک ‌ه له‌رێکه‌وتى (‪ ) 2007/4/7‬دا ب ‌ه‬ ‫به‌رچاوى سه‌دان که‌سه‌و ‌ه له‌ماڵ وه‌ک مه‌ڕێکى‬ ‫بێ ده‌س�ه‌اڵت راپێچى مه‌یدانى سه‌ربرینیان‬ ‫کرد‌و به‌دڕنده‌ترین شێوازى مرۆڤایه‌تى گیانى‬ ‫ئه‌و کیژۆڵ ‌ه (‪ )17‬ساڵ ‌ه له‌ناو برد‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫‌یه و ئاشکرابوونى بکوژانى‬ ‫ئه‌و شێو ‌ه دڕندانه ‌‌‬ ‫ئه‌و کچه‌‪ ،‬به‌اڵم تا ئێستا ده‌ستگیر نه‌کراون‌و‬ ‫دادگ��ا لێکوڵینه‌وه‌ى ت��ه‌واوى له‌و دۆسیی ‌ه‬ ‫نه‌کردووه‌‪ ،‬رۆژنامه‌ى (چه‌تر) ل ‌ه ساڵیادى‬ ‫ئه‌و کاره‌ساته‌دا له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ک ‌ه ل ‌ه هانا‬ ‫شوان‌و کنێر ‌ه عه‌بدواڵ‌و ئامین ‌ه گۆیان دوا ک ‌ه‬ ‫قسه‌ى چیاوازى له‌سه‌ر ده‌که‌ن‪.‬‬

‫هانا ش��وان سه‌رنوسه‌رى رۆژن��ام�ه‌ى رێ��وان له‌باره‌ى‬ ‫کوشتنى دوعا ووتى «ئێم‌ه وه‌ک سه‌نته‌رى ڕاگه‌یاندن‌و‬ ‫رووناکبیرى ژنان له‌و رێکخراو‌ه له‌سه‌ره‌تاى کارمانه‌و‌ه‬ ‫له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ى ژن کارمان کردووه‌‌و به‌رده‌وام ڕاى خۆم‬ ‫هه‌بووه‌‪ ،‬پێمان وای‌ه کوشتنى دوعا یه‌کێک‌ه له‌قێزه‌وه‌نترین‬ ‫ئه‌و تاوانانه‌ى ک‌ه له‌کۆمه‌ڵگا مرۆڤایه‌تییه‌کاندا ئه‌نجام‬ ‫ده‌رێت‌و یه‌کێک‌ه له‌و مه‌سه‌النه‌ى ک‌ه پێویستى به‌خه‌باتى‬ ‫‌یه و ب‌ه چه‌ندین شێواز کارمان بۆ‬ ‫درێژ‌و ب �ه‌رده‌وام هه ‌‌‬ ‫کردوو‌ه له‌پێناو که‌م کردنه‌وه‌دا»‪.‬‬ ‫به‌رنامه‌تان بۆ ئه‌و یاده‌‪ ،‬هانا شوان وتى «ئێم‌ه هه‌موو‬ ‫ساڵێک بۆ ئه‌و یاد‌ه چاالکى خۆمان هه‌بووه‌‪ ،‬ئێستاش‬ ‫له‌گفتوگوى ئ �ه‌وه‌دای��ن چ��ۆن بتوانین شێوازه‌که‌مان‬ ‫بگۆرین ب‌ه شێوه‌یه‌کى تر‪ ،‬پێمان وای‌ه گوشتنى دوعا‬ ‫سمبولى دڕندایه‌تى به‌رامبه‌ر ب‌ه کۆمه‌ڵگا‪ ،‬گفتوگۆکان‬ ‫زۆرن‌و ڕا کانیش جیاوازن‪ ،‬هه‌ندێکمان پێیان باش بوو‬ ‫سه‌ردانى گۆڕه‌که‌ى دوعا بکه‌ین‪ ،‬هه‌ندێکیان له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌دا بوون په‌یامێک ئاراسته‌ى ده‌زگا په‌یوه‌ندیداره‌کان‬ ‫بکه‌ین له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ى دوعا‪ ،‬هه‌ندێکى تریان له‌گه‌ڵ‬ ‫ئ���ه‌وه‌دا ب��وون چاالکییه‌کى ج �ه‌م��اوه‌رى بکه‌ین دژى‬ ‫کوشتنى ژنان‌و تێدا ئامارى ئه‌و ژنان‌ه ک‌ه به‌ناو له‌الى‬ ‫ئێم‌ه هه‌یه‌‌و له‌گه‌ڵ بکوژانى ئه‌و ژنان‌ه باڵو بکه‌ینه‌و‌ه‬

‫ک‌ه تاوه‌کو ئێستا نه‌گیراون‪ ،‬به‌اڵم تاوه‌کو‬ ‫ئێستا کۆبونه‌وه‌ى کۆتایى نه‌کراو‌ه بۆ ئ�ه‌وه‌ى بڕیارى‬

‫›› کوشتنى دوعا‬ ‫هاوشێوه‌ى هه‌موو‬ ‫دوعاکانى تر‌ه ک ‌ه به‌زۆر‬ ‫حکومىکوشتنیان‬ ‫به‌سه‌ردا‬ ‫دراو‌ه له‌پێناو‬ ‫خۆشه‌ویستى‌و‬ ‫ده‌ربڕینى ڕاى‬ ‫خۆیان ک ‌ه‬ ‫ده‌یانه‌وێت وه‌ک‬ ‫مرۆڤێک بژێت خاوه‌ن‬ ‫بڕیارى خۆیان بن‬ ‫کۆتایى بده‌ین»‪.‬‬ ‫ئاستى رێکخراوه‌کانى ژنان چۆن ده‌بینیت له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫مافى ژنان ووتى «من وه‌ک شه‌خسى خۆم هه‌میش ‌ه‬ ‫گرتوه و ل‌ه رێکخراوه‌که‌ى خۆمه‌و‌ه ده‌ستم پێکردووه‌‪،‬‬ ‫ره‌خنه‌م ‌‌‬

‫ره‌خنه‌م له‌هه‌موو رێکخراوه‌کان هه‌ی‌ه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫ئێم‌ه پێوستمان ب‌ه کارێکى شۆرش گێران هه‌یه‌‌و ده‌بێت‬ ‫کارێک بێت شێوازێکى رادیکااڵنه‌ى‬ ‫پێو‌ه دیار بێت له‌پێناو که‌م کردنه‌وه‌ى‬ ‫ئه‌و دیاردان‌ه ک‌ه تاوه‌کو ئێستا چه‌ندین‬ ‫کارى دزێو له‌کۆمه‌ڵگاکه‌ماندا هه‌ی‌ه ب ‌ه‬ ‫رێکخراوه‌که‌ى خۆشمه‌وه‌‪ ،‬رێکخراوه‌کان‬ ‫له‌ئاستى پێویست‌و له‌ئاستى مه‌ترسى‌و‬ ‫خه‌ته‌رناکى کێشه‌کانى ژناندا کاریان‬ ‫نه‌کردووه‌»‪.‬‬

‫ب‌ه مرۆڤه‌کان‌و ژنان به‌تایبه‌تى‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى کۆمه‌ڵگایه‌کى‬ ‫یه‌کسان‌و ئازادى خواز دروست بکه‌ین»‪.‬‬ ‫ل���ه‌ب���اره‌ى ک��وش��ت��ن��ى دوع����ا‌و ب �ه‌ئ��اگ��ا ه��ێ��ن��ان�ه‌وه‌ى‬ ‫رێکخراوه‌کانى ژنان وتى «من پێم وا نیی‌ه ئه‌م‌ه دوا‬ ‫کوشتن بێت به‌رامبه‌ر به‌و توندوتیژییانه‌ى رووب�ه‌رووى‬ ‫ئافره‌ت ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬به‌هۆى ئه‌و هۆکار‌ه کلتور ‌ى و جیاوازى‬ ‫‌و سیاسى‌و ئابورییانه‌ى ک‌ه هه‌میش‌ه کلتور‪ ،‬جیاوازى‬ ‫ده‌خ��ات�‌ه ن��ێ��وان ره‌گ �ه‌زه‌ک��ان �ه‌وه‌‪ ،‬بۆی‌ه کوشتنى دوع��ا‬ ‫هاوشێوه‌ى هه‌موو دوعاکانى تر‌ه ک‌ه ب�ه‌زۆر حوکمى‬ ‫کوشتنیان ب�ه‌س�ه‌ردا دراو‌ه ل‌ه پێناو خۆشه‌ویست ‌ى و‬

‫دوعا ئه‌و که‌نیشکه‌ی بلۆکی کۆنه‌په‌رستی ژیانی لێ سه‌نده‌وه‌‬ ‫ک��ن��ێ��ر‌ه ع����ه‌ب����دواڵ س���ه‌رن���وس���ه‌رى‬ ‫گۆڤارى ته‌وار له‌باره‌ى کوشتنى دوعا‬ ‫ووت��ى «ب �ه‌ب��ڕواى من کوشتنى دوعا‬ ‫ی �ه‌ک �ه‌م ک��ێ��ش��ه‌‌و ک��ۆت��ا کێش‌ه نیی ‌ه‬ ‫له‌کۆمه‌ڵگاى کورده‌وارییدا‪ ،‬سه‌باره‌ت‬ ‫ب���ه‌و ت��ون��دوت��ی��ژی��ی��ان�ه‌ى ب �ه‌رام��ب �ه‌ر ب ‌ه‬ ‫مرۆڤایه‌تى ده‌کرێت‪ ،‬بۆی‌ه نه‌ک یاد‬ ‫ک��ردن�ه‌و‌ه و س��اڵ��رۆژى دوع��ا گرنکى‌و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندى خۆى هه‌ی‌ه بۆ سوربونى مرۆڤه‌کان له‌پێناو‬ ‫خه‌بات بۆ ئازادى‌و یه‌کسانى‪ ،‬به‌ڵکو هه‌موو رۆژه‌کان‬ ‫رۆژى خه‌باتن دژ به‌ناحه‌قى‌و ستمه‌کان‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌رکى‬ ‫هه‌موان‌ه رووبه‌رووى هه‌موو توند‌وتیژییه‌ک ببینه‌و‌ه دژ‬

‫ده‌ربڕینى ڕاى خۆیاند‌ا ک‌ه ده‌یانه‌وێت وه‌ک مرۆڤێک‬ ‫بژێن خاوه‌ن بڕیارى خۆیان بن»‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى رۆڵى دادگاو‌ه کنێر‌ه عه‌بدواڵ ووتى «یاسا‬ ‫له‌کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌دا بونى هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم ن‌ه سه‌روه‌رى‌و ن ‌ه‬ ‫سه‌ربه‌خۆیى یاسا بونى نیی‌ه له‌کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌دا به‌شێوه‌ى‬ ‫فیعلى‪ ،‬نه‌ک کوشتنى دوعا ب‌ه دادگا نه‌گه‌یه‌ندراوه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو بکوژانى ترى هاوشێوه‌ى دوعا به‌یاسا نه‌گه‌ینراون‪،‬‬ ‫ک‌ه سااڵن‌ه چه‌ندین ئافره‌ت ده‌کوژرێت‪ ،‬بۆی‌ه یه‌کێک‬ ‫ل‌ه کێش‌ه هه‌ره‌گه‌وره‌کانى ئێم‌ه نه‌بونى سه‌روه‌رى یاسایه‌‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش ئه‌و‌ه ده‌سه‌لمێنێت ک‌ه تاوه‌کو ئێستا له‌یاسادا‬ ‫ده‌ستێوه‌ردان هه‌ی‌ه له‌کوردستاندا‌و ده‌سه‌اڵتى دادوه‌رى‬ ‫ن�ه‌ب��وه‌ت�‌ه ئ���ه‌وه‌ى مامه‌ڵ‌ه ل�ه‌گ�ه‌ڵ ت��اون��ب��اران��دا بکات‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪9‬‬

‫به‌شێوه‌یه‌کى ح �‌هق‌و ڕاس��ت��ى‪ ،‬ئ�ه‌م�ه‌ش یه‌کێک‌ه له‌و‬ ‫دیاردانه‌ى ک‌ه له‌سه‌ره‌تاى مێژووه‌و تا ئێستا ب‌ه ده‌ستییه‌و‌ه‬ ‫ده‌ناڵێنن»‪.‬‬ ‫ئامین‌ه گۆیانى چ��االک�ه‌وان��ى ب���وارى ژن��ان ووت��ى‬ ‫«قۆناغى دای��ک��س��االرى‌و ده‌س��ت پێکردنى قۆناغى‬ ‫ب��اوک��س��االرى‪ ،‬قۆناغى باوکساالری له‌گه‌ڵ خۆیدا‬ ‫کۆمه‌ڵى سیسته‌مى کلتورى‌و سیاسى‌و ئابورى هێناوه‌‪،‬‬ ‫له‌وانه‌ش زاڵبونى ده‌سه‌اڵتى نێر به‌سه‌ر مێ دا‌و له‌و‬ ‫کاته‌شه‌و‌ه ژن بوو‌ه موڵکى پیاو‪ ،‬بۆی‌ه ئافره‌ت ناتوانێت‬ ‫به‌خواستى خ��ۆى هاوسه‌رێک بۆ خ��ۆى هه‌ڵبژێرێت‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم شه‌رعییه‌ت ده‌درێ���ت به‌پیاو‬ ‫ک‌ه خۆى چۆنى بوێت ئاوا بژێت‪،‬‬ ‫له‌کۆمه‌ڵگاى ئێمه‌شدا ئاسایی ‌ه‬ ‫گ���ه‌ر ک��ێ��ش�ه‌ی�ه‌ک ب �‌ه کوشتنى‬ ‫ئافره‌تێک چاره‌سه‌ر بکرێت ئاماده‌ى‬ ‫کوشتنین‪ ،‬ته‌نها له‌پێناو نه‌شکاندنى‬ ‫کلتور‌و به‌ها کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کانی‬ ‫گۆمه‌ڵگا»‪.‬‬ ‫ل�����ه‌ب�����اره‌ى ک��وش��ت��ن��ى دوع�����ا‌و‬ ‫بکوژانى هاوشێوه‌ى دوعا‪ ،‬گۆیانى‬ ‫ووت����ى «ک��ۆم��ه‌ڵ��ى پ���ێ���وه‌ر هه‌ی ‌ه‬ ‫ک���‌ه ک���اری���گ���ه‌ری ده‌ک�����ه‌ن س �ه‌ر‬ ‫گۆرانکارییه‌کان‪ ،‬ئه‌وانیش هۆکارى‬ ‫م��ادى‌و سیاسى‌و ئابورى‌و کلتورى‬ ‫رۆڵى هه‌ی‌ه له‌سه‌ر بارودۆخى ژنان‪،‬‬ ‫رێکخراوه‌کانى ژن��ان رێ��ژه‌ی��ان که‌مه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌شدا تا ڕاده‌یه‌ک کاریان کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌ئاستى‬ ‫پێویستدا نییه‌‪ ،‬ده‌بێت زیاتر چاالک بن‌و فشار دروست‬ ‫بکه‌ن له‌سه‌ر جێبه‌جێکردنى داواکانیان»‪.‬‬ ‫کاتێک ک‌ه دوع��ا ک��وژرا ئامین‌ه گۆیانى ووتى‬ ‫«به‌راستى من کاتێک ئه‌و رووداوه‌م ب‌ه ڤیدیۆێ بینى‬ ‫ته‌نها که‌مێکیم ته‌ماشا کرد نه‌متوانى سه‌یرى هه‌مووی‬ ‫بکه‌م‪ ،‬چونک‌ه بینم ک‌ه چۆن مرۆڤ بۆت‌ه وه‌حش ک ‌ه‬ ‫براکه‌ى خوشکه‌که‌ى خ��ۆى ده‌ک��وژێ��ت‪ ،‬ب‌ه کوشتنى‬ ‫ژنانیش چاره‌سه‌رى کێشه‌کان ناکات‌و پێویست‌ه دادگا‬ ‫رۆڵى هه‌بێت‌و بکوژانى ژن سزا بدات‌و ژنانیش هۆشیار‬ ‫بکرێنه‌و‌ه ل‌ه به‌رامبه‌ر مافه‌کانى خۆیان»‪.‬‬

‫به‌شێک له‌و چاالکیانه‌ی چه‌تر ل ‌ه ماوه‌ی یه‌ک ساڵی ته‌مه‌نیدا‬ ‫به‌شداری و ئاماده‌ی کردوو‌ه‬

‫به‌رزکردنه‌وه‌ى قه‌ڵه‌م له‌ به‌رده‌م کونسوڵخانه‌ى ئێران بۆ خوێندن ب ‌ه زمانی کوردی‬

‫به‌شداری چه‌تر ل ‌ه ساڵیادى شه‌هیدى قه‌ڵه‌م سۆرانى مام ‌ه حه‌مه‬

‫چه‌تر شه‌هیدکردنى سه‌رده‌شت عوسمان شه‌رمه‌زار ده‌کات‬

‫دژ به‌ یاساى خۆپیشاندان‪ ،‬چه‌تر به‌شداری چاالکی ده‌کات‬

‫چه‌تر رۆڵ ده‌بینێ له‌ ئاماده‌کاری کۆنفرانسه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کاندا‬

‫خۆپیشاندانی جه‌ماوه‌ری دژی تیرۆرکردنی سه‌رده‌شت عوسمان‬

‫پشتگیرى چه‌تر ل ‌ه کوردانى ڕۆژئاواى کوردستان‬

‫شه‌رمه‌زارکردنى هێرشه‌کانى تورکیا بۆسه‌ر گه‌لى کورد به‌ به‌شداری رۆژنامه‌ی چه‌تر‬

‫پشتگیرى خوێندن به‌زمانى کوردى له‌الیه‌ن ڕۆژنامه‌وانانى ڕۆژنامه‌ى چه‌تره‌وه‬

‫چه‌تر له‌سێداره‌دانی چاالکانی رۆژهه‌اڵتی کوردستان ریسوا ده‌کات‬

‫چه‌تر به‌شداره‌ ل ‌ه چاالکی ڕێگرتن له‌ له‌سێداره‌دانى چاالکوانێکى کورد‬

‫دیمه‌نێک له‌ کۆنگره‌ی رۆژنامه‌وانی راگه‌یاندنی که‌مپینى نا بۆ سێداره‬

‫جه‌ماوه‌ر پاشکۆی تایبه‌تی چه‌تر ب ‌ه بۆنه‌ی رووداوه‌کانی دوای (‪)17‬ی شوبات ده‌خوێنێته‌وه‌‬

‫چه‌تر ده‌ستپێشخه‌ر بوو ل‌ه ده‌رکردنی یه‌که‌م پاشکۆی تایبه‌ت ب‌ه رووداوه‌کانی دوای (‪)17‬ی شوبات‬


‫وه‌رگێڕان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪10‬‬

‫کورد له‌میدیا‬ ‫جیهانییه‌کاندا‬ ‫هاوبه‌شی و جیاوازی رووداوه‌کانی‬ ‫کوردستانی عێراق‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی تری هه‌رێم‬ ‫زی��ات��ر ل�ه‌ (‪ )40‬رۆژ ل�ه‌ ک��ۆب��وون�ه‌و‌ه‬ ‫ن��اڕه‌زای �ه‌ت��ی��ی �ه‌ک��ان��ی ل���ه‌ ک��وردس��ت��ان��ی‬ ‫ع��ێ��راق تێده‌په‌ڕێت‪ .‬وێ���ڕای ئ���ه‌وه‌ی ئه‌م‬ ‫ناڕه‌زایه‌تییانه‌ی شار و شارۆچکه‌کانی‬ ‫تری ئه‌م به‌شه‌ی کوردستان ده‌گرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌م له‌ ب��واری ج��ۆری داخ��وازی و هه‌م‬ ‫ل �ه‌ الی �ه‌ن��ی ک��ات �ه‌وه‌‪ ،‬ل �ه‌گ �ه‌ڵ شه‌پۆلی‬ ‫گۆڕانکاری هه‌رێمه‌که‌ خاڵی هاوبه‌شیان‬ ‫ه�ه‌ی�ه‌ ب���ه‌اڵم ل�ه‌ الی�ه‌ن��ی م���اوه‌ی بوونی‬ ‫خه‌ڵک له‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان و ژماره‌ی‬ ‫قوربانیه‌کان‪ ،‬له‌گه‌ڵ رووداوه‌ک��ان��ی تر‬ ‫هه‌رێم جیاوازی هه‌یه‌‪ .‬له‌ حالێکدا زیاتر‬ ‫ل �ه‌ (‪ )40‬رۆژ ت��ێ��ده‌پ �ه‌ڕێ‪ ،‬قوربانیان‬ ‫نه‌گه‌یشتۆته‌ ژماری په‌نجه‌کانی ده‌ست‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش نیشانده‌ری جیاوازی ک��رده‌وه‌ی‬ ‫هه‌ر دوو الیه‌نی خۆپیشانده‌ر و حکومه‌ته‌‪.‬‬ ‫«له‌ (ئامه‌د)یشدا کورد هه‌یه‌»‬ ‫گ��ول��ت �ه‌ن ک��ش��ان��اک‪ ،‬ه��اوس �ه‌رۆک��ی‬ ‫پارتی ئاشتی و دیموکراسی‪ ،‬سه‌ردانی‬ ‫ئ �ه‌ردۆغ��ان��ی ب��ۆ ب�ه‌غ��دا و ه�ه‌ول��ێ��ری ب‌ه‬ ‫گ��رن��گ زان���ی و وت���ی‪« :‬چ��وون��ت بۆ‬ ‫هه‌ولێر گرنگه‌ به‌اڵم گوێکردن له‌ ده‌نگی‬ ‫یه‌ک ملیۆن مرۆڤیش که‌ له‌ مه‌یدانی‬ ‫ئامه‌ددا کۆ بوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬گرنگه‌‪».‬‬ ‫کشاناک ل�ه‌ ک��ۆب��وون �ه‌وه‌ی گروپی‬ ‫مه‌جلیسی پارته‌که‌یدا بابه‌ته‌ گرنگه‌کانی‬ ‫رۆژی هه‌ڵسه‌نگاند و باسی له‌و چوار‬ ‫داواکارییه‌ی چادره‌کانی دیموکراسی‬ ‫ک��رد که‌ بریتین ل�ه‌‪« :‬مافی پ �ه‌روه‌رد‌ه‬ ‫ب �ه‌ زم��ان��ی دای��ک��ی‪ ،‬ک��ۆت��ای��ی‪-‬دان ب‌ه‬ ‫ئۆپه‌راسیۆنه‌ سه‌ربازی و سیاسییه‌کان‪،‬‬ ‫ئ���ازادک���ردن���ی گ���ی���راوان���ی س��ی��اس��ی و‬ ‫ه�ه‌ڵ��گ��رت��ن��ی ب���ه‌ن���داوی ل �ه‌ س���ه‌دا ده‌«‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ئ��ام��اژه‌ی ب��ه‌وه‌ی ک��رد ک�ه‌ ل‌ه‬ ‫دۆخێکدا که‌ ئیراده‌ی سیاسی له‌ پێش‬ ‫بێت‪ ،‬تورکیا ب���ه‌ره‌و ئاشتی و رێگای‬ ‫چ���اره‌س���ه‌ری ده‌ڕوات و ج�ه‌خ��ت��ی ل �ه‌و‌ه‬ ‫ک��رده‌وه‌ که‌ ئ�ه‌م داواک��اری��ان�ه‌ سیاسی و‬ ‫دیموکراتیکن و نابێ تیرۆریزه‌ بکرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ک��ش��ان��اک ب �ه‌م��ش��ێ��وه‌ ب���ان���گ���ه‌وازی ل‌ه‬ ‫حکومه‌ت کرد‪« :‬رووب �ه‌رووی پانزه‌رمان‬ ‫مه‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬موخاته‌بی ئه‌م داواکارییانه‌‪،‬‬ ‫س��ی��اس �ه‌ت �ه‌‪ ،‬ن����ه‌ک پ��ۆل��ی��س و گ���ازی‬ ‫فرمێسکڕێژ‪».‬‬

‫توڕه‌یى خه‌ڵکى سلێمانى‬ ‫م��اڵ��پ �ه‌رى (ازاع����ه‌ ال��ع��راق ال��ح��ر) ل‌ه‬ ‫راپ��ۆرت��ێ��ک��ی��دا ل �ه‌س �ه‌ر توندوتیژیه‌کانى‬ ‫سلێمانى ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌کات‪ ،‬له‌ شارى‬ ‫سلێمانى خۆپیشاندانه‌کان توندوتیژیان‬ ‫لێکه‌وتۆته‌وه‌ و رێژه‌یه‌کى زۆرى پۆلیس‬ ‫بریندار بوون‪ ،‬نوسیویه‌تیشى ئه‌مه‌ش دواى‬ ‫ئ�ه‌وه‌ هات که‌ خۆپیشانده‌ران بوونه‌ دوو‬ ‫به‌شه‌وه‌‪.‬‬ ‫ماڵپه‌ره‌که‌ بۆچوونى (هه‌ڵمه‌ت عه‌لى)‬ ‫که‌ یه‌کێکه‌ له‌ خۆپیشانده‌ران وه‌رگرتووه‌‪،‬‬ ‫ئ �ه‌و گه‌نجه‌ ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬ده‌س���ه‌اڵت وه‌اڵم��ى‬ ‫داخوازییه‌کانى خۆپیشانده‌ران ناداته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئێمه‌ رێگه‌ى مه‌ده‌نیمان گرتۆته‌به‌ر‬ ‫بۆ خستنه‌ڕووى داوازی��ی�ه‌ک��ان��م��ان‪ ،‬ئێم‌ه‬ ‫نامانه‌وێت توندوتیژى به‌کاربهنێرێت‪،‬‬ ‫من خۆم له‌گه‌ڵ توندوتیژیدا نیم‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ه �ه‌ڵ��س��وک �ه‌وت��ى ده‌س�����ه‌اڵت ت��ون��دوت��ی��ژى‬ ‫دروست ده‌کات‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ماڵپه‌ره‌که‌ وت �ه‌ى (ناسک‬ ‫قادر) وته‌بێژى ئه‌نجومه‌نى کاتى مه‌یدانى‬ ‫ئازادى وه‌رگرتووه‌‪ ،‬ناوبراو ده‌ڵێت‪ :‬پێویسته‌‬ ‫ده‌س������ه‌اڵت ب���ه‌ زوت���ری���ن ک���ات وه‌اڵم���ى‬ ‫داخوازییه‌کانى خۆپیشانده‌ران بداته‌وه‌‪،‬‬ ‫چونکه‌ خۆڕاگریمان سنورى هه‌یه‌‪.‬‬

‫کاریگه‌ریه‌کانى بومه‌له‌رزه‌که‌ى ژاپۆن بۆ سه‌ر ئابورى ئه‌و واڵته‌‬ ‫ل ‌ه ئینگلیزییه‌وه‌‪ /‬شوان حه‌سه‌ن‬ ‫ژاپۆن خاوه‌نى سێیه‌م به‌هێزترین ئابورى جیهانه‌ ل ‌ه‬ ‫دواى ئه‌مریکا و چین‪ .‬تا ب �ه‌روارى (‪)23‬ى مارس‬ ‫زیانه‌کانى بومه‌له‌رزه‌که‌ى ژاپ��ۆن به‌ (‪ )309‬ملیار‬ ‫دۆالرى ئه‌مریکى خه‌مڵێندراوه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌ گوێره‌ى‬ ‫ل��ێ��دوان��ى خ��ودى حکومه‌تى ژاپ���ۆن خ��ۆی‪ .‬که‌وات ‌ه‬ ‫ئه‌م بومه‌له‌رزه‌یه‌ى ژاپۆن به‌ زیانبه‌خشترین ڕووداوى‬ ‫سروشتى داده‌ندرێت له‌ جیهاندا‪ ،‬به‌ حوکمى ئه‌وه‌ى‬ ‫ک��ارى ک��رده‌ س�ه‌ر تێکدانى خانوو‪ ،‬رێگا‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫که‌رتى پیشه‌سازى و بازرگانى که‌رتى کشتوکاڵ‬ ‫و که‌رتى گه‌شتوگوزار و ته‌واوى ژێرخانى ئابوری‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ سه‌ره‌ڕاى زیانه‌ مرۆییه‌کان که‌ بووه‌ هۆى مردنى‬ ‫ده‌یان هه‌زار که‌س و بێسه‌روشوێن‌بوونى ده‌یان هه‌زارى‬ ‫تر‪ .‬له‌ هه‌مووى ترسناکتر بنکه‌ ئه‌تۆمیه‌کانن ک ‌ه‬ ‫له‌و بومه‌له‌رزه‌یه‌ کاریان تێکراوه‌ و تا ئێستا مه‌ترسى‬ ‫سامناکیان هه‌یه‌‪ .‬ژاپۆن یه‌کێکه‌ له‌و واڵتانه‌ى ک ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر هێڵى بومه‌له‌رزه‌یه‌ و بومه‌له‌رزه‌که‌ى ئه‌مجاره‌شى‬ ‫به‌هێزترین بومه‌له‌رزه‌یه‌ که‌ له‌و واڵته‌ى دابێت له‌ماوه‌ى‬ ‫(‪ )140‬ساڵى راب��ردوودا‪ ،‬هه‌روه‌ها چواره‌م به‌هێزترین‬ ‫بومله‌رزه‌یه‌ له‌ساڵى (‪)1990‬ه‌وه‌‪.‬‬ ‫کاریگه‌رى ئه‌م بومه‌له‌زه‌یه‌ له‌ سه‌ر ئاڵوێرى بازاڕ‬ ‫یه‌کجار زۆر بوو‪ ،‬به‌جۆرێک که‌ ڕاسته‌وخۆ دواى‬ ‫بومه‌له‌رزه‌که‌ جموجۆڵى بازاڕ زۆر به‌ کتوپڕى پوکایه‌و‌ه‬ ‫و بانکه‌کانى ژاپ��ۆن که‌وتنه‌خۆ بۆ خستنه‌گه‌ڕى‬ ‫پاره‌یه‌کى یه‌کجار زۆر تا ئابورى ژاپۆن خۆى بگرێته‌وه‌‬ ‫و ده‌ستبارى حکومه‌ت بکه‌ن‪ .‬ئ �ه‌م ڕووداوه‌ ته‌نها‬ ‫کاریگه‌رى له‌سه‌ر بازاڕى ژاپۆن نه‌بوو‪ ،‬به‌ڵکو هه‌موو‬ ‫بۆرسه‌کانى ئ�ه‌وروپ��ا و ئه‌مریکاش تووشى سستى‬ ‫ب��وون‪ .‬له‌الیه‌کى ت��ره‌وه‌ حکومه‌تى ژاپ��ۆن به‌ ئاشکرا‬ ‫ڕایانگه‌یاند که‌ ئه‌و بودجه‌یه‌ى بۆ کاره‌ساته‌ سروشتى‬ ‫و له‌ناکاوه‌کان ته‌رخانکراوه‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ک فریاى‬ ‫ق�ه‌ره‌ب��وک��ردن�ه‌وه‌ى زیانه‌کان و کۆنتڕۆڵکردنى ئه‌و‬ ‫قه‌یرانه‌ ناکات‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ داواى قه‌رزى‬ ‫کرد له‌ کۆمه‌ڵگاى نێوده‌وڵه‌تی‪.‬‬ ‫ئه‌م کاره‌ساته‌ سروشتیه‌ کاریگه‌رى له‌سه‌ر کۆمپانیا‬ ‫گه‌وره‌ و بچوکه‌کانیش هه‌بوو‪ .‬گه‌وره‌ترین کۆمپانیاى‬ ‫ژاپۆن (سۆنی) له‌گه‌ڵ چه‌ند سه‌نته‌رێکى لێکۆڵینه‌و‌ه‬ ‫بۆ ماوه‌یه‌ک داخ��ران‪ .‬کۆمپانیاى تۆیۆتا تا (‪)14‬‬ ‫ى مانگ به‌رهه‌مهێنانى راگرت به‌هۆى ئه‌وه‌ى ک ‌ه‬ ‫نه‌یده‌توانى پێویستیه‌کانى خۆى له‌ سه‌رچاوه‌ى مرۆیى‬ ‫و م���اددى ده‌س��ت�ه‌ب�ه‌ر ب��ک��ات‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا کۆمپانیاى‬ ‫نه‌وتى (کۆسمۆ) که‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ى تۆکیۆیه‌ وه‌ستا‪.‬‬ ‫زۆربه‌ى کۆمپانیا گه‌وره‌کانى وه‌ک نیسان و هۆندا‬ ‫به‌هۆى پچرانى کاره‌باوه‌ وه‌ستان‪ .‬س�ه‌ره‌ڕاى وه‌ستانى‬

‫بومه‌له‌رزه‌که‌ى ژاپۆن به‌ زیانبه‌خشترین ڕووداوى سروشتى داده‌ندرێت له‌ جیهاندا فۆتۆ‪ :‬ئینته‌رنێت‬ ‫کۆمپانیاى ژاپ��ۆن ئیلیکتریک که‌ نزیک بوو ل ‌ه تاراده‌یه‌کیش سه‌رکه‌وتوو بوون‪ ،‬به‌اڵم هێشتا وێستگ ‌ه‬ ‫وێستگه‌ى ئه‌تۆمى (فۆکۆشیما) که‌ تا ئێستا مه‌ترسى ئه‌تۆمیه‌که‌ نه‌گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ حاڵه‌تى ئاسایى خۆیى و‬ ‫ته‌قینه‌وه‌ى لێده‌کرێت به‌هۆى زیاد تیشکدانه‌وه‌کانى خه‌ڵک و حکه‌مه‌تى ژاپۆن له‌ دڵه‌ڕاوکێدان‪.‬‬ ‫ئه‌م وێستگه‌یه‌ که‌ (‪ )373‬کیلۆمه‌تر له‌ تۆکیۆو‌ه‬ ‫که‌رتى هه‌نارده‌کردنى خۆراک‬ ‫دووره‌‪ .‬نه‌بوونى کاره‌با و ئ��اوى پێویست گه‌وره‌ترین‬ ‫ژاپۆن واڵتێکه‌ که‌ تواناى هه‌نارده‌ کردنى خۆراکى‬ ‫گرفت بوون له‌ به‌رده‌وامى کارگه‌کان و ته‌نانه‌ت بۆ هه‌یه‌ به‌تایبه‌ت به‌روبوومه‌ کوشتوکاڵیه‌کان‪)%1( .‬ى‬ ‫ژیانى دانیشتوانیش‪.‬‬ ‫ئابورى ژاپۆن پشت به‌م که‌رته‌ ده‌به‌ستێت که‌ زیاتر‬ ‫له‌ (‪ )3‬ملیار دۆالرى ئه‌مریکى ده‌ک���ات‪ .‬به‌هۆى‬ ‫ویستگه‌ى فۆکۆشیما و مه‌ترسیه‌کانی‬ ‫سیستمى س��اردک��ردن �ه‌وه‌ بۆ ش �ه‌ش تیشکده‌ره‌وه‌ى تیشکدانه‌وه‌ ئه‌تۆمیه‌کانى وێستگه‌ى (فۆکۆشیما)‬ ‫وێستگه‌ى فۆکۆشیما به‌هۆى تسۆنامیه‌که‌ى (‪ )11‬ئ �ه‌و ب�ه‌روب��وم��ان�ه‌ م�ه‌ت��رس��ى پیسبوونیان لێده‌کرێت‬ ‫ى م���ارس���ه‌وه‌ ت��ووش��ى ت��ێ��چ��وون ب���وون ئ �ه‌م �ه‌ش ب��وو هه‌ربۆیه‌ زۆرب�ه‌ى واڵتانى ئه‌وروپا ئه‌و به‌روبومانه‌ى‬ ‫به‌هۆى ته‌قینه‌وه‌ى هایدرۆجینه‌که‌ و ئاگر له‌ کێڵگ ‌ه ژاپۆنیان ق�ه‌ده‌غ�ه‌ک��رد ی��ان پشکنینى زۆر توندیان‬ ‫ئه‌تۆمیه‌که‌ دروس���ت ب���وو‪ .‬تیشکدانه‌وه‌کانى ئه‌و بۆ دان���اوه‌ له‌سه‌ر س��ن��وره‌ک��ان‪ )%70( .‬هه‌نارده‌کان‬ ‫وێستگه‌ ئه‌تۆمیه‌ ئه‌وه‌نده‌ زۆره‌ که‌ ه�ه‌زاران جار ل ‌ه بۆ واڵتانى تایوان و چین و کۆریاى باشور ده‌نێران‪،‬‬ ‫حاڵه‌تى ئاسایى خۆى زیاتره‌ و کاریگه‌ریه‌که‌ى بۆ ئه‌م واڵتانه‌ش هه‌ر له‌ سه‌رتاوه‌ سنوره‌کانیان داخست‪،‬‬ ‫سه‌ر دوورى (‪ )120‬کیلۆمه‌تر له‌ ده‌وروب��ه‌رى خۆى دواتر واڵته‌ ئه‌وروپیه‌کان و ئوسترالیا و ئه‌مریکاش‬ ‫هه‌یه‌ ئه‌مه‌ش کارى کردۆته‌ سه‌ر به‌روبوومى سه‌وز‌ه بازرگانى ئه‌و به‌روبومه‌ گومانلێکراوانه‌یان راگرت‪.‬‬ ‫و شیر وه‌ک له‌ س �ه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌مان پێدا‪ .‬هه‌روه‌ها ئ�ه‌م ترسه‌ى واڵت��ان له‌ جێگاى خۆیدا ب��وو‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئه‌و تیشکدانه‌وه‌یه‌ کارى کردۆته‌ سه‌ر ئاوى ژاپۆن خ��ودى وه‌زاره‌ت���ى ته‌ندروستى ژاپ��ۆن رایگه‌یاند ک ‌ه‬ ‫ب �ه‌ج��ۆرێ��ک ک �ه‌ ئ���اوى خ���واردن���ه‌وه‌ و ده‌ری��اک��ان��ی��ش ب�ه‌ش��ێ��ک ل �ه‌ ش��ی��ر و س����ه‌وزه‌ى ده‌وروب�����ه‌رى تۆکیۆ‬ ‫مه‌ترسى له‌سه‌ره‌‪ .‬ئه‌ندازیارانى بوارى ئه‌تۆمى هه‌موو ژه‌ه���راوى ب��ووه‌‪ .‬ئ�ه‌م هه‌ستاریه‌ به‌رامبه‌ر به‌روبومى‬ ‫هه‌وڵێکیاندا که‌ پله‌ى گه‌رمى کێڵگه‌ ئه‌تۆمیه‌ک ‌ه ژاپۆنى کاردانه‌وه‌ى خراپى هه‌بووه‌ له‌سه‌ر ئابورى ئه‌و‬ ‫نزمتر بکه‌نه‌وه‌ یان هیچ نه‌بێت نه‌هێڵن به‌رزتر ببێته‌وه‌ و واڵته‌ به‌جۆرێک سۆپه‌رمارکێته‌کان له‌ سه‌رانسه‌رى‬

‫واڵتانى ئاسیا به‌رهه‌مى ژاپۆنى نافرۆشن به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫زۆر که‌م نه‌بێت‪ .‬ئه‌م حاڵه‌ته‌ له‌ خ��ودى بازاڕه‌کانى‬ ‫ژاپۆنیش به‌دى ده‌کرێت‪ .‬ئه‌وه‌تا به‌ڕێوه‌به‌رى یه‌کێک‬ ‫ل�ه‌ سۆپه‌رمارکێته‌کان ده‌ڵ��ێ��ت ل�ه‌ ژیانمدا هێنده‌ى‬ ‫ئ�ه‌م دوو هه‌فته‌یه‌ سستیم به‌ بازاڕه‌کانى ژاپۆنه‌و‌ه‬ ‫نه‌بینیوه‌‪ ،‬خه‌ڵک به‌روبومه‌ ناوخۆییه‌کان ناکڕێت‪.‬‬ ‫ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ ده‌ڵێت «من لۆمه‌ى هاونیشتمانه‌کانم‬ ‫ناکه‌م له‌سه‌ر ئ�ه‌م ک��اره‌‪ ،‬چونکه‌ خۆشم به‌روبومى‬ ‫ناوخۆیى ناخۆم»‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌رچى ته‌نها ناوچه‌یه‌کى دیاریکراوى نزیک‬ ‫فۆکۆشیما تووشى ئه‌و پیس بوونه‌ ب��ووه‌ که‌ یازد‌ه‬ ‫جۆر سه‌وزه‌ى لێیه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ به‌رووبوومى سپیاییه‌که‌شى‬ ‫پیس ب��ووه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم خه‌ڵکى ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ به‌گشتى‬ ‫ترسیان هه‌یه‌ له‌ خواردنى هه‌ر به‌روبومێک‪ .‬بۆ نموون ‌ه‬ ‫سۆپه‌رمارکێته‌کانى کۆریاى باشور ته‌نانه‌ت فرۆشتنى‬ ‫ماسى ژاپۆنیشیان قه‌ده‌غه‌ کرد (کۆریه‌کان ته‌نانه‌ت‬ ‫ترسیان له‌ خواردنى واڵته‌که‌ى خۆشیان هه‌یه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫دراوسێى ژاپۆنن) چاودێرانى ئابورى و کارگێڕى ئه‌مه‌‬ ‫به‌ که‌مته‌رخه‌مى حکومه‌ت ده‌زانن له‌وه‌ى هه‌ڵنه‌ستاو‌ه‬ ‫به‌ باڵوکردنه‌وه‌ى هۆشیارى ته‌واو له‌سه‌ر جۆر و شوێنى‬ ‫ئه‌و به‌روبومه‌ تایبه‌تیانه‌ى که‌ مه‌ترسیدارن‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌‪:‬‬ ‫‪Aljazeera.com/English‬‬

‫ته‌نیا راستییه‌کان بڵێن به‌سه‌‬ ‫وه‌دات کورشون‬

‫خ���ۆی���ان ده‌رب������ڕی‪ .‬ب���ه‌ م��ل��ی��ۆن��ان‬ ‫و‪ :‬ل ‌ه تورکییه‌وه‌‪/‬‬ ‫ک����ورد ب��ه‌ ج���ۆش و خرۆشێکی‬ ‫ئارام پێنجوێنی‬ ‫گه‌وره‌‪ ،‬پێشوازیان له‌ په‌یامبه‌رانی‬ ‫ئاشتی ک��رد‪ .‬به‌ ملیۆنان کورد‬ ‫ه��ات��ن �ه‌ م �ه‌ی��دان �ه‌ک��ان��ی ن����ه‌ورۆز‬ ‫و داواک��اری��ی �ه‌ک��ان��ی��ان ده‌رب����ڕی‪.‬‬ ‫له‌ تورکیا ئه‌و ده‌زگایه‌ی هه‌میشه‌‬ ‫چ��اپ �ه‌م �ه‌ن��ی ت����ورک داخ�����وازی‬ ‫باسی بێ‌الیه‌نی و سه‌ربه‌خۆبوونی‬ ‫ملیۆنان کوردیان نه‌بینی‪ .‬به‌اڵم‬ ‫خۆی ده‌ک��ات‪ ،‬چاپه‌مه‌نییه‌‪ .‬به‌اڵم‬ ‫ک��ات��ێ��ک دوو ن���ه‌ژادپ���ه‌رس���ت له‌‬ ‫کاتێک بابه‌تی کورد دێته‌ پێشه‌وه‌‪،‬‬ ‫رێ��گ��ای هه‌ندێکانه‌وه‌ دێنه‌ سه‌ر‬ ‫ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییه‌ به‌ الوه‌ی ده‌نن‬ ‫ش �ه‌ق��ام‪ ،‬وه‌ک چ��االک��ی گ��ه‌وره‌‬ ‫و زیاتر له‌ ئایدۆلۆژیای فه‌رمی‬ ‫ن��ی��ش��ان��ی ده‌ده‌ن‪ .‬ه��ه‌ره‌دوای��ی��ش‪،‬‬ ‫ده‌وڵ������ه‌ت ده‌ب���ن���ه‌ ن���ه‌ژادپ���ه‌رس���ت‪.‬‬ ‫ناڕازیبوونی په‌رله‌مانتارانی کورد؛‬ ‫چ��اپ �ه‌م �ه‌ن��ی ت����ورک ه���ه‌ر ک��ات‬ ‫(ب �ه‌ن��گ��ی ی��ل��دز) و (س �ه‌ب��اح �ه‌ت‬ ‫راستی کورده‌کانی چه‌واشه‌ کردووه‌‬ ‫ت��ون��ج�ه‌ل)ی��ان وه‌ک دژب �ه‌رای �ه‌ت��ی‬ ‫و شتی پ��ێ��چ�ه‌وان�ه‌ وه‌ک راستی‬ ‫ده‌وڵه‌ت نیشان دا‪ .‬چه‌ند رۆژ پێش‬ ‫نیشان ده‌دات‪ .‬هه‌ر چه‌ند (محه‌مه‌د‬ ‫(عایشه‌ گ��ۆک��ک��ان)‪ ،‬ش���اره‌داری‬ ‫عه‌لی بیراند)ی رۆژنامه‌نووس له‌‬ ‫نسێبین رووب �ه‌ڕووی لێدان بووه‌وه‌‪.‬‬ ‫گ��ۆش�ه‌ک�ه‌ی��دا وه‌ک ئ���ه‌وه‌ی هیچ‬ ‫چاپه‌مه‌نی وه‌ک پارێزه‌ری پۆلیس‬ ‫شتێک ن �ه‌ب��ووه‌ دی��س��ان خه‌ریکی‬ ‫ب��وو‪ ،‬ق �ه‌ت باسی ئ �ه‌و رووداوه‌ی‬ ‫درۆ ده‌بێته‌وه‌‪ .‬مه‌گه‌ر بیراند نه‌بوو‬ ‫نه‌کرد‪ .‬له‌ رێگه‌ی ئه‌م دووروییه‌‬ ‫ده‌یگوت «ئێمه‌ تا ئێستا سه‌باره‌ت‬ ‫پۆلیسی تورک ب ‌ه زۆره‌ملێ (به‌نگی یلدز)‪ ،‬په‌رله‌مانتاری کورد راده‌کێشن فۆتۆ‪DIHA :‬‬ ‫گ�ه‌ل��ی ک���ورد ج��ارێ��ک��ی ت��ر ب��ووه‌‬ ‫به‌ کوردان درۆمان نووسیوه‌‪».‬‬ ‫له‌ سااڵنی (‪)1990‬دا ده‌ی��ان رۆژنامه‌نووسی له‌به‌ر هێرشى پۆلیس‪،‬‬ ‫وه‌ک هێرشی تااڵنکردن شاهیدی بێ‌ره‌وشتی چاپه‌مه‌نی تورک‪.‬‬ ‫ن���ی���ش���ان���دا‪ .‬ک��ات��ێ��ک‬ ‫کورد و مرۆڤی مه‌ده‌نی کوژراون‪ .‬هه‌ر چه‌ند ئه‌و رووداوه‌ک�����������ه‌ گ�����ه‌وره‌‬ ‫چی ده‌بێ با ببێت‪ ،‬گه‌لی کورد گه‌لێکی به‌‬ ‫‌ری‬ ‫ه‬ ‫‌رامب‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫�وردان‬ ‫�‬ ‫ک‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫کرده‌وانه‌‪ ،‬چاپه‌مه‌نی تورکیش هێنده‌ی ئێمه‌ لێ ب��وو و ل�ه‌ زۆرێ���ک ل‬ ‫به‌زه‌ییه‌ و له‌ مرۆڤه‌کان ده‌بوورێ‪ ،‬نمونه‌ی ئه‌مه‌ش‬ ‫و‬ ‫�����ک‬ ‫�‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫�����‬ ‫�‬ ‫چ‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫��������‬ ‫�‬ ‫ئ‬ ‫‌‪.‬‬ ‫ه‬ ‫ئاگاداره‌‪ ،‬به‌اڵم رۆژێکیش باسی ئه‌و کوشتنانه‌ی ش��اران��دا ب�ڵاو ب���ووه‌و‬ ‫له‌ به‌رچاوه‌‪ ،‬دایکی ک��وردان که‌ له‌ مه‌راسیمی‬ ‫‌وان‬ ‫ه‬ ‫ئ�����‬ ‫��ی‬ ‫�‬ ‫��ت‬ ‫�‬ ‫��س‬ ‫�‬ ‫��وی‬ ‫�‬ ‫‌ڵ‬ ‫ه‬ ‫��‬ ‫�‬ ‫ه‬ ‫هێرشی‬ ‫نه‌کرد‪ .‬کاتێکیش باسیان ده‌کرد به‌ شێوه‌یه‌کی ل �ه‌ ئه‌نجامی‬ ‫به‌خاکسپاری جه‌نازه‌ی کوڕی خۆی ده‌ڵێ «با‬ ‫چه‌واشه‌کراو نیشانیان ده‌دا‪ .‬من له‌و بڕوایه‌دام که‌ وه‌حشیانه‌ی پۆلیسدا‪،‬‬ ‫ن��اڕازی��ب��وون��ی��ان نیشان که‌س نه‌کوژرێ‪ ،‬ئێمه‌ ئاشتیمان ده‌وێت»‪ .‬ئه‌مه‌‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫‌نیی‬ ‫ه‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫چاپ‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ئ‬ ‫دا‬ ‫زی�����ات�����ر ل�����ه‌ (‪)10‬‬ ‫راستی و مه‌زنی کوردان نیشان ده‌دات‪ .‬هه‌ر کات‬ ‫ئه‌مه‌ به‌ ئه‌نقه‌ست ده‌کرا‪.‬‬ ‫نزیک‬ ‫���ت‬ ‫�‬ ‫‌وش‬ ‫ه‬ ‫ر‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫�‬ ‫ب‬ ‫وا‬ ‫بۆ ئ�ه‌وه‌ی مرۆڤ له‌ چه‌مک و هه‌ڵوێستی منداڵی کورد گیانیان‬ ‫چاپه‌مه‌نی تورک بانگه‌وازی ئه‌م دایکانه‌ی بێ‬ ‫چ��اپ �ه‌م �ه‌ن��ی ب���اش ت��ێ��ب��گ��ات‪ ،‬ت �ه‌ن��ی��ا س �ه‌ی��ری ل �ه‌ده‌س��ت��دا‪ .‬ب �ه‌ رۆژان‬ ‫ده‌ب��وون‪ ،‬وه‌ک هه‌ڕه‌شه‌ چه‌واشه‌کاری نیشان دا‪ ،‬ئه‌و کات بۆ ئاشتی‬ ‫هه‌ڵیانده‌سه‌نگاند‪.‬‬ ‫هه‌واڵه‌کانیان سه‌باره‌ت به‌ کوردان بکات به‌سه‌‪ .‬به‌ چ��االک��ی ن��اڕازی��ب��وون‬ ‫هه‌نگاویان ناوه‌ و گه‌لی کورد نرخیان پێ ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ب‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫رووداو‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫دوای‬ ‫سااڵنه‌ ئه‌و هه‌موو چاالکی مافدار و داواکاری به‌رده‌وامی کرد‪ .‬به‌اڵم‬ ‫منیش وه‌ک رۆژنامه‌وانێکی بانگی ئه‌ندامانی‬ ‫کورد‬ ‫‌لی‬ ‫ه‬ ‫گ‬ ‫جار‬ ‫‌دان‬ ‫ه‬ ‫س‬ ‫سروشتی گه‌لی کورد چه‌واشه‌یان ده‌کرد‪ .‬نمونه‌ی ئ �ه‌و کاته‌ چاپه‌مه‌نی‬ ‫چاپه‌مه‌نی تورک ده‌ک�ه‌م ئه‌گه‌ر ته‌نیا راستی‬ ‫‌کان‬ ‫ه‬ ‫‌قام‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫س‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫رژان‬ ‫ج����ار‬ ‫ه �ه‌ره‌ ب�ه‌رچ��اوی ئ�ه‌م بابه‌ته‌ که‌ ق�ه‌ت له‌ بیری وه‌ک ه��������ه‌ر‬ ‫نیشان بده‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌ بۆ ئێمه‌ هه‌نگاوێکی ئه‌رێنییه‌‪.‬‬ ‫گه‌لی کورد ناچێت‪ ،‬رووداوه‌کانی (‪ )28‬ئاداری داواک����اری کوردانیان‬ ‫و ب��������ه‌ چ�����االک�����ی تا ئێستا ناحه‌قییان کردووه‌‪ ،‬با له‌مه‌وبه‌دوا له‌گه‌ڵ‬ ‫����ک‪،‬‬ ‫�‬ ‫����ی‬ ‫�‬ ‫����رات‬ ‫�‬ ‫����وک‬ ‫�‬ ‫����م‬ ‫�‬ ‫دی‬ ‫س��اڵ��ی (‪)2006‬ه‌‪ .‬گ�ه‌ل��ی ک���ورد ل�ه‌ به‌رامبه‌ر چ������ه‌واش������ه‌ ک�������رد و‬ ‫نیشاندانی راستییه‌کان خۆیان ببه‌خشێنن‪.‬‬ ‫داواک�������اری س��روش��ت��ی‬ ‫کوشتنی (‪ )14‬ک��ورد ن��اڕه‌زای �ه‌ت��ی ده‌رب���ڕی‪ .‬چ��االک��ی ک��وردان��ی��ان‬

‫››‬

‫بۆ ئه‌وه‌ی مرۆڤ‬ ‫ل ‌ه چه‌مک و هه‌ڵوێستی‬ ‫چاپه‌مه‌نی تورک باش‬ ‫تێبگات‪ ،‬ته‌نیا سه‌یری‬ ‫هه‌واڵه‌کانیان سه‌باره‌ت ب ‌ه‬ ‫کوردان بکات به‌سه‌‬


‫نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتیک‬ ‫و چه‌مکی ژوورنه‌ته‌وه‌یی‬ ‫ن‪ :‬هێدی ئه‌حمه‌د‬ ‫به‌شی یه‌که‌م‬ ‫ره‌نگ‌ه دی��ارده‌ی نه‌ته‌وه‌‪ ،‬یه‌کێک له‌و ده‌سته‌واژانه‌‬ ‫بێت ک‌ه ل‌ه دوو سه‌ده‌ی دواییدا زیاترین گفتوگۆی‬ ‫له‌سه‌ر کراوه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر هێند‌ه ناسیۆنالیزمیش نه‌بێت‪،‬‬ ‫ده‌توانین بڵێین ک‌ه که‌متر ل���ه‌وه‌ش مێشکه‌کانی‬ ‫سه‌رقاڵی خ��ۆی ن �ه‌ک��ردووه‌‪ .‬وه‌ه��ا دی���ار‌ه ئ �ه‌م باسه‌‬ ‫له‌مه‌وبه‌دواش ماوه‌یه‌کی درێژ به‌رده‌وام بێ و هه‌موو‬ ‫ئه‌م گفتوگۆان‌ه ل‌ه چوارچێوه‌ی ته‌وه‌رێکی تایبه‌ت‬ ‫هه‌ڵسه‌نگێنرێت‪ .‬له‌گه‌ڵ هه‌ڵسه‌نگاندنی دی��ارده‌ی‬ ‫نه‌ته‌و‌ه ل‌ه بواری مێژوویی‪ ،‬ده‌رکه‌وتنی له‌گه‌ڵ هێڵی‬ ‫کاپیتالیزم و به‌رجه‌سته‌بوونی نه‌ته‌و‌ه وه‌ک ده‌رچووی‬ ‫فاکته‌ری ب��ازاڕه‌و‌ه جه‌ختی له‌سه‌ر کراوه‌ته‌و‌ه و ئه‌و‬ ‫فاکته‌ر‌ه ناوبراوانه‌‪ ،‬ب‌ه شێوه‌یه‌کی په‌یاپه‌ی له‌گه‌ڵ‬ ‫یه‌کتر ل‌ه په‌یوه‌ندیدان‪ .‬له‌مباره‌یه‌وه‌‪ ،‬دیسان ده‌وترێت‬ ‫ک‌ه دروستبوونی نه‌ته‌وه‌‪ ،‬ل‌ه په‌یوه‌سته‌یی و کۆی‬ ‫هه‌مووی ئه‌م فاکته‌ران‌ه ده‌رده‌که‌وێت‪ .‬مارکسیزم ئه‌م‬ ‫بابه‌ت‌ه زیاتر قووڵ ده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫مرۆڤه‌کان سااڵنێکی درێ��ژ وه‌ه��ا بیریان ده‌ک��رده‌وه‌‬ ‫ک‌ه گوای‌ه ئاکامی کاپیتالیزم ده‌گات‌ه نه‌ته‌وه‌بوون‪.‬‬ ‫فاکته‌ری بازاڕ ل‌ه وه‌ها ئه‌ندێشه‌یه‌کدا رۆڵی سه‌ره‌کی‬ ‫ده‌گێڕا‪ .‬هه‌ڵوه‌شانی فئودالیزم و هاتنه‌کایه‌ی بازاڕه‌‬ ‫گه‌وره‌کان‪ ،‬مرۆڤی ل‌ه به‌ندی ئاغا فئوداله‌کان رزگار‬ ‫کردووه‌‪ ،‬په‌یوه‌ندی نوێ ل‌ه ده‌وری کارگه‌کان و بازاڕ‬ ‫گه‌شه‌ی سه‌ندوو‌ه و ل‌ه هه‌مووی گرنگتر‪ ،‬هێزی‬ ‫کاری مرۆڤه‌کان ئازاد ده‌بوو‪ .‬ب‌ه شرۆڤه‌یه‌کی راستتر‪،‬‬ ‫مرۆڤ ل‌ه به‌ند و زنجیری به‌گ‌ه فئۆداله‌کان ئازاد‬ ‫ده‌بوو‪ .‬نووسه‌ر‌ه بورژوازه‌کان ل‌ه ژێر ناوی «ئازادی‬ ‫ده‌ستکه‌وته‌کان ل‌ه به‌رده‌مماندان» قیامه‌تیان به‌رپا‬ ‫کرد‪ .‬به‌اڵم (ره‌عیه‌ت)ی دوێنی ده‌ب��وو‌ه کرێکاری‬ ‫ئه‌مڕۆ‪ .‬نیقاب و ره‌واڵه‌ت ده‌گۆڕا به‌اڵم ل‌ه ناوه‌ڕۆکی‬ ‫دی��ارده‌ک �ه‌دا‪ ،‬گۆڕانکاری نه‌ده‌هات‌ه دی‪ .‬ره‌عیه‌ت‬ ‫نه‌یده‌توانی ب‌ه دڵخوازی خۆی‪ ،‬خاوه‌نه‌که‌ی بگۆڕێ‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ده‌یتوانی په‌یمانکاره‌که‌ی بگۆڕێت‪ .‬دوات��ر‬ ‫بێکاری په‌ره‌ی سه‌ند و کێشه‌ی دابین‌کردنی موچه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م ته‌رجیحه‌شی بۆ کرێکاره‌که‌ی سنووردار کرد و‬ ‫ئه‌وی زیاتر وابه‌سته‌ی خاوه‌ن کاره‌که‌ی کرد‪.‬‬ ‫ب��ازاڕ بۆ کاپیتالیزم فاکته‌رێکی گرنگه‌‪ .‬به‌اڵم‬ ‫ئایا ب���ازاڕ س��ن��ووردار‌ه ب�‌ه کاپیتالیزمه‌وه‌؟ یاخود‬ ‫پێش ده‌رکه‌وتنی کاپیتالیزمیش هه‌بووه‌؟ ده‌توانرێ‬ ‫ته‌نانه‌ت بۆ قۆناغی کمۆناڵی سروشتیش باس له‌‬ ‫بازاڕ بکرێت‪ .‬ده‌زانین ک‌ه بازاڕ ل‌ه قۆناغه‌کانی زۆر‬ ‫دووری مێژووش هه‌بووه‌‪ .‬بۆی‌ه بازاڕێک ک‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫کاپیتالیزمدا پێناس‌ه ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬بازاڕێک‌ه ک‌ه له‌‬ ‫درێژایی قۆناغ‌ه دوور و درێژخایه‌نه‌کان دروست بووه‌‬ ‫و ل‌ه بواری ب �ه‌راوردی و هاوئاهه‌نگیش گه‌یشتۆته‌‬ ‫جۆرێک ل‌ه ئاوسانی و دروشتی؛ ده‌بێ له‌بیر نه‌کرێت‬ ‫ک‌ه به‌رهه‌می قۆناغ‌ه مێژووییه‌کانه‌؛ رێک وه‌ک‬ ‫ده‌رک �ه‌وت��ن��ی ن �ه‌ت �ه‌و‌ه و ن �ه‌ت �ه‌وه‌ک��ان‪ .‬نه‌ته‌وه‌کانیش‬ ‫به‌رهه‌می قۆناغ‌ه مێژووییه‌کانن و ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییه‌‬ ‫تایبه‌تیانه‌ی ل‌ه سه‌ره‌تای مێژوودا بۆت‌ه خاوه‌نی‪ ،‬له‌‬ ‫ناوه‌ندی خۆیدا به‌خێوی کردوو‌ه و گه‌شه‌ی پێداوه‌‪.‬‬ ‫س��ن��ووردارک��ردن��ی ب�‌ه قۆناغێکی تایبه‌تی مێژوو‬ ‫به‌واتای ره‌تکردنه‌وه‌ی مێژوو دێت‪.‬‬ ‫نه‌ته‌و‌ه ـ ده‌وڵه‌ت و نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتیک‬

‫نه‌خۆشی هیچزانینی مێژوو‪ ،‬پێش هه‌ر که‌سێک‪،‬‬ ‫یه‌کێک ل‌ه تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی بورژوازییه‌؛ بۆیه‌‬ ‫زۆرێ��ک ل‌ه دیارده‌کان ل‌ه پێناو به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی‬ ‫خۆیان هه‌ڵده‌سه‌نگێنن و چه‌واشه‌ی ده‌ک�ه‌ن‪ .‬زانایان‬ ‫له‌م باره‌یه‌دا هه‌وڵدانێکی ئاوارت‌ه ده‌ک�ه‌ن‪ .‬سه‌باره‌ت‬ ‫ب‌ه فئۆدالیزم وه‌ک کۆمه‌ڵگایه‌کی پێش قۆناغی‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانی ن�ه‌ت�ه‌و‌ه و سوسیالیزم ن��او ده‌ب���ه‌ن‪ .‬له‌‬ ‫حاڵێکدا فئۆدالیزم‪ ،‬کۆمه‌ڵگای پێش نه‌ته‌و‌ه نیه‌‪.‬‬ ‫پێده‌چێت کۆمه‌ڵگایه‌ک‌ه ک�‌ه ن �ه‌ت �ه‌وه‌ی زی��ات��ر له‌‬ ‫هه‌موو قۆناغه‌کانی تر به‌ردار کردبێت‪ .‬پێناسه‌کردنی‬ ‫کۆمه‌ڵگاکان وه‌ک دیارد‌ه نه‌ته‌وه‌ییه‌کان‪ ،‬یه‌کێک‬ ‫ل�‌ه به‌رهه‌مه‌کانی ب�‌ه ت �ه‌واوه‌ت��ی کاپیتالیستییه‌‪.‬‬ ‫کۆمه‌ڵگاکان خاوه‌ن دیالکتێکی تایبه‌ت ب‌ه گه‌الن‪،‬‬ ‫قه‌بیله‌‪ ،‬عه‌شیر‌ه و نه‌ژادن و ئه‌م فاکته‌ران‌ه ده‌رچووی‬ ‫کۆمه‌ڵگای چینایه‌تین‪ .‬ل‌ه نه‌بوونی کاپیتالیزمیشدا‬ ‫ن �ه‌ت �ه‌و‌ه ده‌ی��ت��وان��ی دروس���ت ب��ێ��ت‪ .‬ل �‌ه شێوه‌گرتنی‬ ‫ن �ه‌ت �ه‌وه‌دا‪ ،‬فاکته‌ر‌ه زم��ان��ی‪ ،‬کلتووری‪ ،‬مێژوویی‬ ‫و کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کان خ��اوه‌ن ڕۆڵێکی دیارکه‌رترن‪.‬‬ ‫نه‌ته‌وه‌کان ل‌ه پێکهات‌ه کۆمه‌اڵیه‌تی یه‌کسان‪ ،‬ئازاد‬ ‫و دیموکراتیک ده‌توانێ گه‌ش‌ه بکات‪.‬‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا ک‌ه ده‌زان��ی��ن ته‌نانه‌ت ل‌ه س��ه‌ده‌ی (‪)12‬‬ ‫دا شاهیدی شێوه‌گرتنی نه‌ته‌وه‌کانین‪ .‬ب �ه‌اڵم بۆ‬ ‫بینینی ئه‌وه‌ی ک‌ه چ که‌سێک ل‌ه ره‌وتی پێکهاته‌ی‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی حاکم ده‌بێت‪ ،‬ده‌بێ شه‌ش سه‌د‌ه چاوه‌ڕوان‬ ‫بین‪ .‬نه‌ته‌و‌ه و کاپیتالیزم خاوه‌ن په‌یوه‌ندییه‌کی نزیکن‬ ‫به‌اڵم پێویستیان ب‌ه یه‌کتر هه‌یه‌‪ .‬نه‌ته‌و‌ه ده‌توانێ بێ‬ ‫بوونی کاپیتالیزمیش هه‌بێت و پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ش‬ ‫راسته‌‪ .‬دروستبوونی هه‌ر دوو دیارده‌ک‌ه گرێدراوی‬ ‫هۆکاری جیاوازن‪ .‬شێوه‌گرتن و ده‌رکه‌وتنی هاوکاتی‬ ‫نه‌ته‌و‌ه و کاپیتالیزم ل‌ه یه‌ک قۆناغی مێژوویی تاقدا‬ ‫ب‌ه واتای پێش زه‌مینه‌ی ده‌رکه‌وتن‪ ،‬متمم و مکملی‬ ‫هه‌ر دوو نایه‌ت و ل‌ه ریشه‌یه‌کی تاق دروست نه‌بوون‪.‬‬ ‫نه‌ته‌و‌ه ل‌ه سه‌ر بنه‌ماکانی ئه‌تنیسیته‌‪ ،‬کلتوور و زمان‬ ‫شێوه‌ی گرتوو‌ه و کاپیتالیزمیش ل‌ه دیارده‌کانی وه‌ک‬

‫بازاڕ ک‌ه نه‌ته‌و‌ه ل‌ه مه‌یدان ده‌رده‌که‌ن دروست ده‌بێت‪.‬‬ ‫بزوتنه‌و‌ه ئه‌تنیکییه‌کان‪ ،‬ب���ورژوازی بازرگانی و‬ ‫شاره‌کان ن‌ه له‌گه‌ڵ دیارنه‌مان ل‌ه نێوان داواکارییه‌کانی‬ ‫چین‌ه ناوینه‌کان بۆ کێشانی م��وز‌ه نه‌ته‌وه‌ییه‌کان‬ ‫به‌ڵکو له‌گه‌ڵ دروستکردنی ناکۆکی له‌گه‌ڵ ئه‌م‬ ‫فاکته‌رانه‌‪ ،‬ده‌وڵ�ه‌ت�‌ه نه‌ته‌وه‌ییه‌کان و کۆمه‌ڵگای‬ ‫کاپیتالیستیان ب�‌ه شێوه‌یه‌کی زۆر کاریگه‌ر له‌‬ ‫الپه‌ڕه‌ی مێژوودا تۆمار کرد‪ .‬له‌گه‌ڵ ره‌چاوکردنی‬ ‫ئه‌م هۆکاره‌‪ ،‬کردن‌ه یه‌کی ئه‌م دوو دیارده‌ی‌ه هه‌ڵه‌یه‌‪.‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌م ناکۆکیی‌ه مێژووییه‌‪ ،‬دروستبوونی نه‌ته‌وه‌‬ ‫ـ ده‌وڵه‌تی وه‌ک دوایین قۆناغی ده‌وڵ‌هت‌بوون به‌هێز‬ ‫ده‌ک��رد‪ .‬ئیتر نه‌ته‌و‌ه ـ ده‌وڵه‌ته‌کان یه‌ک ل‌ه دوای‬ ‫یه‌ک ده‌هاتن‌ه ناو الپ �ه‌ڕه‌ی مێژوو‪ .‬به‌گ و ئاغا‬ ‫زۆر‌ه فئۆداله‌کان ئیتر ناچار بوون‪ ،‬جێگایان ب‌ه ده‌وڵه‌ته‌‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی‌ه ده‌دا ک‌ه ژماره‌یان زۆر که‌متر بوو‪ .‬بورژوازی‬ ‫ل‌ه ژێر ناوی گه‌ل و ب‌ه دروشمی «حاکمیه‌ت مافی‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌» ده‌ب��وون ب‌ه فه‌رمانڕه‌وا‪ .‬ب��ورژوازی خۆی‬ ‫وه‌ک هێزی پێشه‌نگی نه‌ته‌و‌ه نیشان ده‌دا‪ .‬له‌وێ‬ ‫به‌دوا ئه‌و گه‌النه‌ی وا ل‌ه ناو سنووره‌کانی ده‌وڵه‌تی‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی ده‌ژیان‪ ،‬ب‌ه بیانوی «پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی» ل‌ه هه‌ر شه‌ڕێکدا ل‌ه خزمه‌تی بورژوازیدا‬ ‫به‌شداریان ده‌کرد‪ ،‬خه‌ریکی داگیرکه‌ری بوون و به‌‬ ‫ناوی پاراستنی «نیشتمانی دایک» ل‌ه مه‌یدانێکی‬ ‫شه‌ڕه‌و‌ه رایان ده‌کرد بۆ مه‌یدانێکی تر‪.‬‬ ‫ل �‌ه پ��ێ��ن��او ئ �ه‌ن��ج��ام��دان و ب �‌ه ک���رده‌وه‌ی���ی ک��ردن��ی‬ ‫ئ��ه‌م خ��ااڵن �ه‌‪ ،‬ن��اچ��ار پێویستی ب �‌ه هه‌ڵوێستێکی‬ ‫ئایدیۆلۆژیکی ک‌ه ل‌ه ره‌واڵه‌تدا پارێزوانی به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫ه�ه‌م��ووان و ل‌ه ن��اوه‌ڕۆک��دا ب‌ه زه‌ره‌ری گه‌له‌کانه‌‪،‬‬ ‫پێویستییه‌کی زۆر هه‌بوو‪ .‬بۆ دروستکردنی نه‌ته‌وه‌‬ ‫و ل‌ه ژێر هه‌ڕه‌ش‌ه نیشاندانی‪ ،‬پێویست بوو باس له‌‬ ‫دوژمنی ده‌ره‌ک��ی و بوونی که‌سانی غه‌یره‌خودی‬ ‫بکرێت‪ .‬ئه‌گه‌ر «ئه‌وی تر» چاوی بڕیوه‌ت‌ه خاکی‬ ‫ئێمه‌‪ ،‬ده‌بێ ل‌ه به‌رامبه‌ریدا یه‌ک بگرین و هه‌ر سات‬ ‫بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ه�ه‌ڕه‌ش�ه‌‪ ،‬ب‌ه پێشه‌نگایه‌تی‬ ‫بورژوازی ئاماده‌ی بین بجوڵینه‌وه‌‪ .‬بۆ دروستکردنی‬ ‫یه‌کگرتنه‌و‌ه و راکێشانی کۆمه‌اڵیه‌تی‪ ،‬ناتوانرێ‬ ‫دیارده‌یه‌کی باشتر ل‌ه ناسیۆنالیزم بدۆزرێته‌وه‌‪ .‬ئیتر‬ ‫نه‌ته‌وه‌په‌رستی ب‌ه پاڵپشتی بیانوی به‌هێز ته‌نیا به‌‬ ‫چوون‌ه ناو کایه‌ی کۆمه‌اڵیه‌تی سنوردار نه‌مایه‌و‌ه و‬ ‫تا رۆژگاری ئێمه‌ش وه‌ک نه‌خۆشییه‌کی به‌کاریگه‌ر‬ ‫و دی��ارک �ه‌ر ل �ه‌گ �ه‌ڵ شکۆیه‌کی گ���ه‌ور‌ه ل �‌ه دڵی‬ ‫گه‌الندا جێگای ده‌گ��رت‪ .‬کاتێک نه‌ته‌وه‌په‌رستی‬ ‫ئه‌مجۆر‌ه ل‌ه ئایدیۆلوژیادا به‌کاریگه‌ر بوو‪ ،‬ل‌ه په‌نای‬ ‫ئه‌وه‌شدا لیبرالیزم ل‌ه ئابووری و سیاسه‌ت‪ ،‬رۆڵێکی‬ ‫هاوشێوه‌یان گرت‌ه ئه‌ستۆ‪ .‬نه‌ته‌وه‌په‌رستی ل‌ه دیارده‌ی‬ ‫نه‌ته‌و‌ه دروست بووه‌‪ ،‬ئه‌و گه‌ل و نه‌ته‌وان‌ه ک‌ه ل‌ه ناو‬ ‫سنووره‌کانی واڵتدا ده‌ژیان‪ ،‬ب‌ه فه‌رمانڕه‌وایی رازی‬ ‫ده‌بوون‪ .‬له‌وه‌یک‌ه حاکمیه‌ت ده‌بوو‌ه هی ئه‌وان‪ ،‬باوه‌ڕیان‬ ‫ده‌کرد و بۆ پارێزگاری ئه‌و حاکمیه‌ته‌ی ک‌ه ب‌ه هی‬ ‫خۆیان ده‌زانی په‌ره‌یان ب‌ه مه‌ده‌نییه‌تگه‌رایی ده‌دا‪ .‬ئه‌م‬ ‫یه‌کگرتنه‌و‌ه ل‌ه پێناو هێرش و په‌الماردان په‌ره‌ی پێ‬

‫››‬

‫ده‌وڵه‌ت و نه‌ته‌وه‌یان‬ ‫هاوواتای یه‌کتر زانیوه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه حاڵێکدا نه‌ته‌وه‌کان‪،‬‬ ‫ێ بوونی ده‌وڵه‌تیش‬ ‫ب‌‬ ‫ده‌توانن به‌رده‌وام بن‬

‫ده‌درا‪ .‬دوژمنی گریمانه‌یی له‌گه‌ڵ دروستبوونی‬ ‫ژم��اره‌ی�ه‌ک دام��وده‌زگ��ا ب‌ه شێوه‌یه‌کی ب���ه‌رده‌وام و‬ ‫هه‌میشه‌یی ل‌ه مێشکدا‪ ،‬زیندوو ده‌مێنێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه حاڵێکدا هیچ کاتێک ده‌س �ه‌اڵت ناتوانێ هی‬ ‫نه‌ته‌و‌ه بێت‪ .‬هه‌میش‌ه چێنێکی که‌م و که‌مینه‌یه‌کی‬ ‫تایبه‌ت‪ ،‬بوونه‌ت‌ه خاوه‌نی سه‌ره‌کی ده‌س �ه‌اڵت‪ .‬وه‌ها‬ ‫شتێک هه‌روه‌ها ک‌ه بۆ نه‌ته‌وه‌کان راسته‌‪ ،‬بۆ پێکهاته‌‬ ‫ئه‌تنیکی و خاندانییه‌کانیش راسته‌‪.‬‬ ‫س �ه‌رم��ای �ه‌داران له‌گه‌ڵ زی��ادب��وون��ی تواناییه‌کانی‬ ‫به‌ده‌زگابووی پێکهاته‌ی ده‌س �ه‌اڵت‪ ،‬نوێگه‌رایی و‬ ‫خوڵقێنه‌ریان پێ زیاد ده‌که‌ن‪ .‬ئیتر تاکی وابه‌سته‌بوو‬ ‫ب�‌ه سیستم ب��ۆ دروس��ت��ک��ردن��ی ده‌س����ه‌اڵت‪ ،‬ت��اک و‬ ‫کۆمه‌ڵگای وابه‌ست‌ه ب‌ه ده‌س��ه‌اڵت ده‌خوڵقێنرێ و‬ ‫گه‌شه‌ی پێ ده‌درێت‪ .‬سیستمێکی وه‌ها دروست ده‌بێ‬ ‫ک‌ه ته‌نانه‌ت تاکی خاوه‌ن نزمترین پێگه‌ی چینایه‌تی‪،‬‬ ‫ت��ووش��ی ده‌س�ه‌اڵت��گ�ه‌رای��ی ده‌ب��ێ��ت‪ .‬ته‌نانه‌ت ل�‌ه ناو‬ ‫بنه‌ماڵه‌شدا وه‌ها ره‌وشێک دێت‌ه ئ��اراوه‌‪ .‬وات‌ه وه‌ک‬ ‫سیستمێک خۆی ل‌ه دڵ و مێشکی کۆمه‌ڵگادا‬ ‫جێگیر ده‌کات‪ .‬پێکهاته‌ی ده‌سه‌اڵت له‌گه‌ڵ نه‌ته‌وه‌‬ ‫ـ ده‌وڵه‌ته‌کان ده‌گۆڕدرێت به‌اڵم کاراکته‌ری ده‌وڵه‌ت‬ ‫رێ���ک وه‌ک رۆژی ی �ه‌ک �ه‌م��ی ده‌رک��ه‌وت��ن��ی له‌‬ ‫مێژوودا‪ ،‬خه‌رێکی پارێزگاری خۆی ده‌بێت‪ .‬ده‌بێ‬

‫ده‌وڵ��ه‌ت ل‌ه درێ��ژای��ی م��ێ��ژوودا وه‌ک عه‌قڵییه‌ت و‬ ‫ره‌وتێکی به‌ده‌زگابوو هه‌ڵسه‌نگێندرێت‪ .‬ل‌ه لێکدانه‌وه‌ی‬ ‫ده‌وڵه‌تدا ده‌بێ دوور ل‌ه نزیکبوونه‌وه‌ی دیارده‌ناسی‬ ‫شرۆڤ‌ه نه‌کرێت‪ .‬تێڕوانینێکی وه‌ها ک‌ه ده‌وڵ�ه‌ت له‌‬ ‫قۆناغێکی مێژوودا ده‌رکه‌وتووه‌‪ ،‬دواتر خراپ بووه‌‬ ‫و ب‌ه جێگه‌ی ئ�ه‌و‌ه سیستمێکی نوێ دروس��ت بووه‌‬ ‫یاخود کاراکته‌ری ده‌وڵه‌ته‌کان ل‌ه یه‌کتر جیاوازترن‪،‬‬ ‫ب‌ه واتای نزیکبوونه‌وه‌یه‌کی سووکه‌سه‌رانه‌ی‌ه سه‌باره‌ت‬ ‫ب�‌ه دی���ارد‌ه ده‌وڵ����ه‌ت‪ .‬ل�‌ه دۆخێکی وه‌ه���ادا راستی‬ ‫دیارده‌ناسی ده‌وڵه‌ت ل‌ه ناسینه‌و‌ه دوور ده‌مێنێته‌و‌ه و‬ ‫ئێم‌ه به‌ره‌و روانینێکی ناروون و خه‌یاڵی هان ده‌دات‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌و رۆژه‌وه‌ک‌ه ده‌وڵه‌ت هاتۆت‌ه ئاراوه‌‪ ،‬ل‌ه شێوه‌ی‬ ‫جۆراوجۆر و زۆردا به‌رباڵو بۆته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ن‌ه ته‌نیا‬ ‫ناوه‌ڕۆکی نه‌گۆڕاو‌ه به‌ڵکو مسۆگه‌ر و سه‌قامگیریش‬ ‫بووه‌‪ .‬به‌رفراوانی و جۆراوجۆری ده‌وڵه‌تیش ده‌بێ وه‌ک‬ ‫ده‌رکه‌وتنی ره‌نگه‌کان ل‌ه بنه‌ماڵه‌یه‌ک لێک بدرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫رێک وه‌ک لق و شاخ‌ه زۆره‌کانی دره‌ختێک‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫رێشه‌که‌ی هه‌ر وه‌ک خۆی ده‌مێنێته‌وه‌‪ .‬ته‌نانه‌ت‬ ‫ئه‌گه‌ر شاخه‌کان ببڕدرێنه‌وه‌‪ ،‬رێشه‌که‌ی سه‌رله‌نوێ‬ ‫ده‌رووێته‌وه‌‪.‬‬ ‫فۆرمی ده‌وڵه‌ت پاڵ ده‌دات‌ه گوشار و چه‌وساندنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ب‌ه واتایه‌کی تر‪ ،‬فۆرمی بوونی گروپه‌کانی گوشار‬ ‫و چه‌وسێنه‌ره‌‪ .‬ه �ه‌روه‌ه��ا گوشار و چه‌وساندنه‌وه‌‪،‬‬ ‫بناغه‌یی‪-‬ترین الی�ه‌ن��ی دروس��ت‪-‬ب��وون��ی ده‌وڵ �ه‌ت �ه‌‪.‬‬ ‫ن‌ه ته‌نیا حاکمیه‌تی نه‌ته‌وه‌ی ب‌ه دواو‌ه نی‌ه به‌ڵکو‬ ‫گوشار و چه‌وساندنه‌وه‌ی چینێکی تایبه‌ت ب‌ه ناو‬ ‫نه‌ته‌و‌ه ده‌گرێته‌وه‌‪ .‬ناوه‌ڕۆکه‌که‌ی‪ ،‬چه‌وساندنه‌و‌ه به‌‬ ‫بنه‌ما وه‌رده‌گرێ و شێوه‌که‌شی به‌و جۆره‌یه‌‪ .‬به‌اڵم له‌‬ ‫ژێر ناوی پارێزگاری ل‌ه به‌رژه‌وه‌ندی هه‌مووی نه‌ته‌وه‌‬ ‫توانیویه‌تی دروست بێ و ده‌توانێ سااڵنی درێژیش‬ ‫ئه‌م‌ه بیقبووڵێنێت‪ .‬ده‌ب��ێ له‌م بابه‌ته‌دا کاریگه‌ری‬ ‫نه‌ته‌وه‌په‌رستی ب‌ه باشی ببیندرێت‪.‬‬ ‫نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتیک و ژوورنه‌ته‌وه‌یی‬

‫ه��ه‌ر ک��ات دی����ارده‌ی ن �ه‌ت �ه‌و‌ه ه���اووات���ای ده‌وڵ���ه‌ت‬ ‫ه �ه‌ڵ��س �ه‌ن��گ��ێ��ن��دراوه‌‪ .‬ن���ه‌ت���ه‌وه‌ی���ان ب��‌ه دوو ب �ه‌ش��ی؛‬ ‫دامه‌زرێنه‌رانی ده‌وڵ��ه‌ت و ئ�ه‌وان�ه‌ی ک‌ه ده‌وڵه‌تیان‬ ‫دروست نه‌کردووه‌‪ ،‬دابه‌ش کردوو‌ه و پێش گریمانه‌ی‬ ‫بنه‌ڕه‌تی نه‌ته‌و‌ه بێ‌ده‌وڵه‌ته‌کانیان وه‌ک دامه‌زراندنی‬ ‫ده‌وڵه‌ت لێک داوه‌ته‌وه‌‪ .‬به‌م هۆیه‌وه‌‪ ،‬تێڕوانینێکی وه‌ها‬ ‫گه‌شه‌ی سه‌ندوو‌ه ک‌ه ئامانجی هه‌موو ئه‌و هه‌وڵدانانه‌‬ ‫ک‌ه سه‌ر بناغه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌‪ ،‬دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ته‌‪.‬‬ ‫ته‌نانه‌ت ل‌ه سه‌ر ئه‌رێنی بینینی نه‌ته‌وه‌په‌رستیش‬ ‫ب‌ه ج��اران جه‌خت کراوه‌ته‌وه‌‪ .‬ده‌سته‌واژه‌کانی وه‌ک‬ ‫ناسیونالیزمی نه‌ته‌و‌ه سه‌رکوت‪-‬کراوه‌کان له‌به‌ر ئه‌م‬ ‫هۆیه‌و‌ه گه‌شه‌ی ک��ردووه‌‪ .‬وات‌ه ده‌وڵ�ه‌ت و نه‌ته‌وه‌یان‬ ‫هاوواتای یه‌کتر زانیوه‌‪ .‬ل‌ه حاڵێکدا نه‌ته‌وه‌کان‪ ،‬بێ‌‬ ‫بوونی ده‌وڵه‌تیش ده‌توانن به‌رده‌وام بن‪ .‬کورده‌کان له‌‬ ‫پڕنفوسترین گه‌له‌کانی دونیان‪ .‬ئه‌گه‌ر نه‌ته‌و‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌وڵه‌تدا هاوواتا بزانین‪ ،‬ئه‌و کات ده‌بێ کوردان له‌‬ ‫ریزی نه‌ته‌وه‌کانی دونیا نه‌ژمێردرێن‪ .‬ئه‌و تێڕوانینه‌‬ ‫تۆخه‌ی ک‌ه عه‌قڵییه‌تی ده‌وڵه‌تی وه‌ک جه‌برێکی‬ ‫مێژوویی لێک ده‌ده‌ن����ه‌وه‌‪ ،‬ل�ه‌گ�ه‌ڵ تێڕوانێک به‌‬ ‫گ���وێ���ره‌ی ش��ێ��وه‌ی زه��ن��ی��ی�ه‌ت��ی خ���ۆی‪ ،‬ده‌رف �ه‌ت��ی‬ ‫پارێزگاری به‌رژوه‌ندییه‌کانی ده‌ره‌خسێنێت‪ .‬له‌به‌ر ئه‌م‬ ‫هۆکار‌ه ک‌ه زۆرینه‌ی نووسه‌رانی بابه‌ت‌ه مێژووییه‌کان‬ ‫ل‌ه چین‌ه سه‌رده‌ست و حاکمه‌کانن‪ ،‬بۆی‌ه وه‌ها مه‌نتقی‬ ‫عه‌قڵییه‌تی پیالنگێڕ دروس��ت ب��ووه‌‪ .‬ده‌ب��ێ له‌گه‌ڵ‬ ‫سه‌ربه‌ستکردنی بیر و شێوه‌ی تێڕوانین‪ ،‬خۆی له‌‬ ‫وه‌ها داوانێک بپارێزێ و خه‌ریکی هه‌ڵسه‌نگاندنی‬ ‫ئه‌م بابه‌ت‌ه بین‪.‬‬ ‫ل‌ه ن��اوه‌ڕۆک��ی کلتوور‌ه ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانی گ�ه‌الن‪،‬‬ ‫پێوه‌ست‌سازی مه‌رجی به‌رچاوی نه‌ته‌و‌ه ب‌ه واتای‬ ‫هاندانی ئ��ه‌و‌ه ب���ه‌ره‌و داوی ه��زری��ن و ئ �ه‌م بابه‌ته‌‪،‬‬ ‫سااڵنێکی درێژ سه‌رکه‌وتوو بووه‌‪ .‬سازدانی په‌یوه‌ندی‬ ‫و گرێدان ل‌ه نێوان گه‌الن ن‌ه ل‌ه رێگه‌ی بازاڕ به‌ڵکو‬ ‫زیاتر ل‌ه رێگه‌ی نرخ‌ه نه‌ته‌وه‌ییه‌کان دروست ده‌بێت‪.‬‬ ‫مه‌نتقی ته‌نیا ب���ازاڕی‪ ،‬زی��ات��ر ل�‌ه یه‌کگرتنه‌و‌ه و‬ ‫یه‌کێتی‪ ،‬له‌گه‌ڵ روانینی سوود زیاتر گرێ خواردووه‌‬ ‫و بوونه‌ت‌ه هۆکاری پێکدادان ل‌ه سه‌ر بازاڕ‪ .‬بازاڕه‌‬ ‫و ن�ه‌ت�ه‌وه‌ک��ان��ی س �ه‌رده‌س��ت ده‌رک��ه‌وت��ن و ته‌نانه‌ت‬ ‫هه‌نگاوێکی زیاتر له‌م‌ه ده‌نێن و نه‌ته‌و‌ه و ن �ه‌ژاده‌‬ ‫بانتره‌کان هاتن‌ه ئ��اراوه‌‪ .‬مرۆڤایه‌تی بوو‌ه شاهیدی‬ ‫ده‌سه‌اڵتی توتالیته‌ر و سه‌رده‌مانی پڕ ل‌ه تاریکی‪.‬‬ ‫ل‌ه حاڵێکدا یه‌کگرتنه‌وه‌ی گه‌الن ل‌ه سه‌ر بنه‌مای‬ ‫په‌یوه‌ندیی‌ه کلتوورییه‌کان ن‌ه ته‌نیا گه‌النی ل‌ه یه‌کتر‬ ‫دوور کردۆته‌و‌ه به‌ڵکو نزیکی یه‌کدی ده‌کرده‌وه‌‪ .‬له‌م‬ ‫دۆخه‌دا‪ ،‬گه‌الن نه‌ک یه‌کتریان په‌راوێز نه‌ده‌خسته‌وه‌‬ ‫به‌ڵکو زیاتر ل‌ه پێناو نزیکی زیاتر ب‌ه یه‌کدی‪ ،‬هه‌وڵدانیان‬ ‫ده‌کرد‪ .‬گه‌الن ده‌وڵه‌مه‌ندی بوونی کلتووریان ن‌ه له‌‬ ‫پێکهاته‌ی ده‌وڵه‌ت به‌ڵکو ل‌ه دیموکراسییه‌کاندا باشتر‬ ‫ده‌دۆزن���ه‌وه‌‪ .‬کلتوور ب‌ه ته‌نیا راب��ردووی گه‌الن نیه‌‪،‬‬ ‫ن��اوه‌ڕۆک��ی بوونی ئ �ه‌وان ده‌گرێته‌و‌ه و بۆی‌ه کاتی‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنی ئاماری پێشکه‌وتنی گ�ه‌الن ده‌بێ‬ ‫وه‌ه��ا ت �ه‌وه‌رێ��ک ب�‌ه بنه‌ما بگرین‪ .‬هه‌ڵسوکه‌وتی‬ ‫جگ‌ه له‌مه‌‪ ،‬دیارده‌کان ل‌ه یه‌کتر داده‌ب��ڕێ و ده‌بێته‌‬ ‫هۆی ئه‌وه‌ی ک‌ه رووداو‌ه مێژووییه‌کان نه‌ک وه‌ک‬ ‫ب��ازن�ه‌ی په‌یاپه‌ی زنجیرێک‪ ،‬به‌ڵکو وه‌ک بازنه‌‬ ‫ناپه‌یوه‌ست‌ه و جیاوازه‌کان لێک ده‌ده‌ینه‌و‌ه ک‌ه ئه‌مه‌ش‬ ‫ب‌ه واتای هه‌ڵسه‌نگاندنی دیارده‌کان ب‌ه پێی خواستی‬ ‫حاکمه‌کانی هه‌ر قۆناغێک ده‌بێت‪.‬‬

‫تیۆری‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪11‬‬

‫گۆشه‌یه‌کی تایبه‌ته‌‪ ،‬هه‌فتانه‌ ئه‌حالم مه‌نسور ده‌ینوسێت‬

‫حکومه‌ت ‌ه ئیفلیجه‌که‌مان‬ ‫مۆران ‌ه خواردی‬

‫حکومه‌ت کێیه‌؟ باوک له‌ قنگی بخۆد یاروو‬ ‫شۆڕشگێڕان داوای چاکسازی ده‌که‌ن‪ ،‬نازانن ژیر وه‌ژیر ماڵ عاڵه‌م زه‌فت که‌ن و حیا علی‬ ‫که‌ حکومه‌ته‌که‌مان کراسێکه‌ و له‌به‌ر میلله‌ت الصاله‌ درووکه‌ن‪ ،‬خانه‌قین تاپۆ کریا‪ ،‬کردنه‌ی‬ ‫کراوه‌‪ ،‬کراسێکه‌ که‌ له‌ بناغه‌دا ته‌سکه‌ و بۆ وه‌ن��او خۆیان چه‌ما؟ رۆژی تێد قه‌وره‌گانیش‬ ‫میلله‌ت نابێت له‌به‌ری بکات‪ .‬چونکه‌ میلله‌ت تاپوو که‌ن‪ ،‬مردییه‌کانیش تڕبه‌تڕ که‌ن‪ ،‬ئه‌یانه‌‬ ‫زۆر گه‌وره‌ و گه‌وره‌تره‌ له‌و کراسه‌ که‌ نۆکه‌ران مروه‌ت دیرن؟‬ ‫به‌ سه‌قه‌تی و بچووکی بۆیان دووریوه‌‪ .‬کراسێکه‌ هێشتا من به‌ که‌لهوڕی قسه‌م نه‌کردووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫که‌ له‌ وه‌رزه‌ک��ان��دا له‌به‌ر ناکرێت‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌ ب�ه‌ زم��ان��ی خ��ۆم قسه‌ بکه‌م خ��ۆم ده‌زان���م چی‬ ‫بۆنه‌کاندا‪ .‬چۆنکه‌ ه�ه‌زار په‌ڵه‌ی له‌سه‌ردایه‌‪ ،‬ده‌ڵێم‪ ...‬کاتی ئه‌و جۆره‌ نووسینه‌شم هاتووه‌‪ ،‬وا‬ ‫ژێربه‌ژێر حکومه‌ت ده‌ی �ه‌وێ بیکات به‌ کفن‪ ،‬خه‌ریکم رۆمانی ئه‌لوه‌نی دوو ده‌نووسم‪ ،‬ئه‌گینا‬ ‫به‌اڵم شه‌رم له‌ ئه‌سپێکانی دوێنێ ده‌کات‪ ،‬ئه‌گینا حکومه‌ت با هه‌ر سه‌یری ئاوێنه‌ی خۆی بکات‪.‬‬ ‫ده‌مێکه‌ ئه‌و کراسه‌ مۆرانه‌ خواردوویه‌تی‪ ،‬به‌ خ��ۆ ئ���ه‌م ده‌س���ه‌اڵت���ه‌ ده‌ب���ێ زی��ن��دان��ی ب��ک��رێ‪،‬‬ ‫هیچ شێوه‌یه‌کیش ئه‌و مۆرانه‌یه‌ بنه‌بڕ ناکرێت‪ ،‬یه‌که‌ یه‌که‌ به‌ره‌و دادگا په‌لکێش بکرێن‪ ،‬ئه‌م‬ ‫میلله‌ت داوای چاکسازی ده‌ک��ات‪ .‬ب�ه‌رگ‪ -‬هه‌موو گه‌نجینه‌ و بلۆکه‌ دۆالری��ان له‌ کوێ‬ ‫دوروویه‌کی زیره‌ک له‌ کوێ بهێنین بزانێت چۆن بوو؟ چه‌ند عاره‌بانه‌ له‌ الی مزگه‌وتی گه‌وره‌‬ ‫چۆنی پینه‌ی بکات‪ ،‬نه‌ک لێره‌وه‌ هه‌ر ته‌قه‌ڵی بوه‌ستن ئه‌وه‌نده‌ بلۆکی دۆالر ده‌چێته‌ گیرفانی‬ ‫لێ ب��دات و له‌وێوه‌ هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌‪ .‬ئه‌شهه‌دوو فیرعه‌ونه‌کانمان‪.‬‬ ‫م���ی���ل���ل���ه‌ت ب���ێ���ک���اره‌‪،‬‬ ‫قاسه‌کانی به‌رپرسه‌کان‬ ‫ده‌س�������������ه‌اڵت س������ه‌ری‬ ‫ت����ۆک����م����ه‌ن‪ ،‬پ���ۆالی���ن���ن‪،‬‬ ‫ناپه‌ڕژێته‌ س �ه‌ر پ��رۆژه‌‬ ‫ک��ل��ی��ل �ه‌ک��ان��ی��ش��ی��ان ل�ه‌‬ ‫زۆره‌کانی‪ ،‬ئه‌وه‌نده‌ خوێن‬ ‫گیرفانی سه‌رکرده‌کانه‌‪،‬‬ ‫ل�ه‌ گ��ۆڕه‌پ��ان��ی ئ��ازادی‬ ‫ئیتر جاران توره‌که‌ بوون‪،‬‬ ‫ده‌ڕێ���ژرێ‪ ،‬به‌ قه‌د هه‌ر‬ ‫دیناریان تێدا کۆ کرانه‌وه‌‬ ‫حیسابی چه‌ند عاره‌بان ‌ه ل ‌ه‬ ‫خڕۆکه‌یه‌ک ده‌سه‌اڵت‬ ‫ئێستا قاسه‌ و‬ ‫پێی ده‌وڵه‌مه‌ند ده‌بێت‪،‬‬ ‫ب��ان��ک �ه‌ک��ان��ی ده‌ره‌وه‌ن‪،‬‬ ‫یۆرۆ و دۆالری��ان تێدایه‌‪ ،‬الی مزگه‌وتی گه‌وره‌‬ ‫نه‌ خ��ودا دایمه‌زراندوون‬ ‫و نه‌ سێبه‌ری خ��ودان و‬ ‫ته‌نها بۆ سۆزانییه‬ ‫‌کانیانن بوه‌ستن ئه‌وه‌ند ‌ه بلۆکی‬ ‫نه‌ خه‌لیفه‌ و شای ئێران‬ ‫(ه����������ارون ال����رش����ی����د)ن‬ ‫و سه‌دام حسێنن‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ئه‌گینا خ��ۆ ب �ه‌رده‌س��ت و‬ ‫گیرفانی‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌چێت‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫دۆالر‬ ‫خراپتر‪.‬‬ ‫حیمایه‌کانیان له‌ سه‌رما‬ ‫س�����ه‌وڵ�����ه‌ک�����ان�����ی�����ان‬ ‫ره‌ق بوونه‌ته‬ ‫‌ت‌وه‌‪.‬ئ���اگ���ای له‌ فیرعه‌ونه‌کانمان‬ ‫ب�������ه‌ پ�����ێ�����چ�����ه‌وان�����ه‌ی‬ ‫م��ی��ل��ل �ه‬ ‫ش�ه‌پ��ۆل�ه‌ک��ان��ی خوێنی‬ ‫ه����ه‌م����وو ش���ت���ێ���ک���ه‌‪ ،‬ل�ه‌‬ ‫گ���ه‌ن���ج���ان ده‌ج���ووڵ���ێ���ن‪،‬‬ ‫یه‌که‌م رۆژه‌وه‌ زان��ی که‌‬ ‫گه‌نجانیش هه‌ر داوای‬ ‫سه‌رکرده‌کانی نۆکه‌رن و‬ ‫نیشتمانیان ده‌مێکه‌ فرۆشتووه‌‪ ...‬نه‌ک ته‌نها چاکسازی ده‌ک�ه‌ن‪ ،‬ئاخر چاکسازیه‌کی چۆن‬ ‫ن��ۆک �ه‌ر‪ ،‬به‌ڵکو کاسه‌لێس و چڵکاوخۆری چۆنی داوا له‌ ده‌سه‌اڵتیش ده‌که‌ن که‌ مۆرانه‌‬ ‫به‌ریتانیا و ئه‌مریکان‪ ،‬ئیتر چاوه‌ڕێی چیان لێ ل�ه‌ بنه‌ هه‌ڵیته‌کاندووه‌ و دام و ده‌زگاکانی‬ ‫پ���ووک���اون���ه‌ت���ه‌وه‌‪ .‬ب��ۆ ن��ازان��ی��ن حکومه‌تێکی‬ ‫بکه‌ین؟‬ ‫ح��ک��وم�ه‌ت�ه‌ک�ه‌م��ان ئ���ه‌و ب��اڵ��ۆن�ه‌ ژه‌ن���گ���اوی و کارتۆنییه‌ و جڵه‌وه‌که‌ی له‌ ده‌ست رۆژئاوادایه‌‪،‬‬ ‫چ��رچ �ه‌ی �ه‌‪ ،‬ب �ه‌ ه����ه‌زار ن �ه‌ش��ت �ه‌رگ �ه‌ری چ��اک رۆژ دێ داوای قودسی کوردستان ده‌ک �ه‌ن‪،‬‬ ‫نابێته‌وه‌‪ ،‬چۆنکه‌ له‌ بنه‌ڕه‌ته‌وه‌ وه‌همێک بوو دوای دوو رۆژ په‌شیمان ده‌ب��ن �ه‌وه‌ و قودسی‬ ‫ک��وردس��ت��ان��ی��ش خ��ۆڵ �ه‌ک��اغ �ه‌زی ف���ڕێ دراوه‌‪،‬‬ ‫ئێمه‌ی خۆشباوه‌ڕیان پێ هه‌ڵخه‌ڵه‌تاند‪.‬‬ ‫واده‌زان���ن که‌س نازانێت ن�ه‌وت چۆن ده‌ڕوات قووتووی بیره‌ و بیبسی چلووره‌ی فڕێ دراوه‌‪،‬‬ ‫و ب��ه‌ چ �ه‌ن��د و ک��ێ ده‌ی��ک��ڕێ��ت‪ ،‬وا ده‌زان����ن قودسی کوردستان له‌ کاتی رزگارکردنی تااڵن‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌کانی ن��او ن��اوچ �ه‌ی (ال��خ��ض��راء) کرا‪ ،‬ئه‌م سیناریۆیانه‌ ته‌نها بۆ هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنی‬ ‫نه‌خوێنراونه‌ته‌وه‌‪ ،‬وا ده‌زان��ن سه‌رمایه‌داره‌کانی گه‌له‌ و به‌س‪.‬‬ ‫شار ئاگایان له‌ هیچ شتێک نیه‌‪ ،‬وا ده‌زانن‪ ،‬وا له‌ الیه‌کی ت��ره‌وه‌ ف�ڵان پ��رۆژه‌ هێنده‌ ملیۆن‬ ‫ده‌زانن‪ ،‬وا ده‌زانن‪ ،‬به‌اڵم میلله‌ت که‌ ده‌ڕژێته‌ به‌ر دۆالری تێ ده‌چێ کوا؟ رادیۆکان هه‌ر درۆ‬ ‫ده‌رکی سه‌را سه‌رۆک کۆماری عێراق ده‌چێته‌ ده‌ک���ه‌ن‪ ،‬په‌یامنێره‌کانی ته‌له‌فزیۆن ه�ه‌ر درۆ‬ ‫ئێران و ئاهه‌نگی نه‌ورۆز ده‌گێڕێ‪ ،‬وه‌ک بڵێی ده‌که‌ن‪ .‬گوێیه‌کانمان پڕ بوون له‌ درۆ‪ ،‬هه‌موو‬ ‫نه‌ بای دیبێ و نه‌ باران و نه‌ ئاگای له‌ (حه‌مه‌) کااڵیه‌کیش له‌ ده‌ره‌وه‌ دێ‪ ،‬میلله‌ته‌که‌یان کرده‌‬ ‫ی برسییه‌ و نه‌ له‌ (رزگار)ی ره‌ش و رووته‌ و میلله‌تێکی مشه‌خۆر‪ ،‬س��ێ چ��وار سیستمی‬ ‫ئابووری تێکه‌ڵی یه‌کتریان کرد‪ ،‬بازاڕ شلۆق‬ ‫نه‌ له‌ شاره‌ که‌ بێ ئاو و کاره‌بایه‌‪.‬‬ ‫شه‌ش ساڵه‌ مینبه‌رم هه‌یه‌‪ ،‬چ له‌ رۆژنامه‌ی بوو‪ ،‬خۆشیان ده‌ستیان گرتۆته‌ سه‌ر بازاڕ‪ ،‬قازانج‬ ‫هاواڵتی و چ له‌ رۆژنامه‌ی چه‌تر هه‌لهه‌له‌ی هه‌ر بۆ گیرفانی ده‌سه‌اڵته‌‪ ،‬ده‌ی ده‌با به‌ لۆری‪،‬‬ ‫مه‌رگم ئه‌کێشا‪ ،‬هه‌یوه‌ شێڕه‌ی شاییم کرد و ه �ه‌ر ق��ووت��ووی دۆش���اوی ته‌ماته‌ ب��ێ��ت‪ .‬ده‌ی‬ ‫ئه‌نجامیش ه �ه‌ر هیچ‪ ،‬ت��ا دێ باڵه‌خانه‌کان ده‌ب��ا به‌ ملیۆن هێلکه‌ روو بکه‌نه‌ کوردستان‪،‬‬ ‫به‌رز و به‌رزتر ده‌بنه‌وه‌ و کۆشک و ته‌الره‌کان ده‌ی با ملیار کیلو خه‌یار بهێنرێته‌ کوردستان‪،‬‬ ‫شاره‌کانیان داگیر کردووه‌‪ ،‬نه‌ پرۆژه‌‪ ،‬نه‌ کارگه‌‪ ،‬ب��ۆ زه‌اڵت�����ه‌‪ .‬چ��ۆن��ک�ه‌ ک��وردس��ت��ان ج��وت��ی��اری‬ ‫ن�ه‌ ئ��اوه‌دان��ی‪ ،‬ن�ه‌ گ�ه‌ش��ت��وگ��وزار‪ ،‬ته‌نانه‌ت بۆ نه‌بوو و نییه‌‪ ،‬خاکی کشتوکاڵی نه‌بووه‌‪ ،‬نه‌‬ ‫نیورۆژ سنووری ئێران دابخرێ‪ ،‬ساوای کورد له‌ گه‌نمی هه‌بووه‌ و نه‌ جۆ‪ ،‬نه‌ س �ه‌وزه‌ی هه‌بووه‌‬ ‫برسا ده‌مرێ‪ ،‬چۆنکه‌ حکومه‌ت شیری خۆماڵی و نه‌ میوه‌‪ ،‬ئه‌وڕه‌حمانی قاسملۆ له‌ ک��ورد و‬ ‫دابین ناکات بۆ منداڵ‪ ،‬چۆنکه‌ کولێره‌ فڕنه‌کان کوردستاندا درۆی کردووه‌ که‌ وتوویه‌تی ‪%80‬‬ ‫له‌ دانیشتوانی جوتیار بوون‪ .‬ده‌سه‌اڵت نایه‌وێ‬ ‫پڕن له‌ (صۆدا)‪.‬‬ ‫ئه‌ی خێزانی ک��وردی ماڵوێران! ده‌ن��گ به‌زر گوندی کوردی به‌بیر بێته‌وه‌‪ .‬فه‌رامۆشی کرد‪،‬‬ ‫بکه‌ و بڵێ «هه‌ر بژی بایعی‪ ،‬هه‌ر بژی نانی دروشمی ده‌سه‌اڵت ئه‌مه‌یه‌ «کورد با بمرێ ‪...‬‬ ‫تیری»‪.‬‬ ‫چش» به‌اڵم ده‌بێ بزانن هێزه‌ چه‌کداره‌کانیان و‬ ‫به‌ مووچه‌یه‌کی «حیز» میلله‌ت هه‌ڵده‌خه‌ڵه‌تێنن‪ ،‬میلیشیاکانیان و موخابه‌رات و ده‌زگای زانیاری‬ ‫ئه‌وه‌ی نه‌یبێ‪ ،‬به‌ قه‌رز و قۆڵ شۆفێری ده‌کات‪ ،‬و دژه‌تیرۆر و هێزه‌کانی تریان هه‌ر ده‌بنه‌ هۆی‬ ‫ئینجا به‌نزینه‌که‌ی بۆ گ��ران ده‌ک��ات‪ ،‬نازانێت نه‌مانی ده‌سه‌اڵت‪.‬‬ ‫له‌ هه‌ر تاسه‌یه‌ک ته‌نێ جنێوی پیسی شۆفێر وه‌ک سوریا‪ ،‬وه‌ک تونس‪ ،‬وه‌ک میسر وه‌ک‪...‬‬ ‫ره‌وانه‌ی دایک و باوک و نه‌ژادی حکومه‌ت هێزی وا هه‌ن نازانین کێن‪ ،‬بۆ خه‌ڵکی له‌ناو‬ ‫ده‌کات‪.‬‬ ‫ده‌به‌ن‪ .‬بۆ ئاژاوه‌ ده‌نێنه‌وه‌‪ ،‬ئایا چه‌ند مافیایه‌کی‬ ‫به‌ کورتی؛‬ ‫تێکه‌ڵن و پێیان نازانین‪ .‬ئه‌مانه‌ کێن‪ ،‬خۆ ئێمه‌‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت ئێستا مۆته‌که‌یه‌‪ ،‬له‌زگه‌یه‌‪ ،‬چه‌ند هه‌موو هێزه‌ ئاشکرا و نهێنییه‌کان ده‌ناسین‪ .‬ئه‌ی‬ ‫ده‌زگایه‌کی گه‌نده‌ڵه‌‪ ،‬دزی به‌ ئاشکرایی تێدا ئه‌مانه‌ کێن؟ نازانم‪...‬‬ ‫ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ه �ه‌ر ئ �ه‌وه‌ی �ه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر نه‌نکم زیندوو من نازانم‪ ،‬یه‌ک حکومه‌ت و ملیار ده‌ستی‬ ‫بێته‌وه‌‪ ،‬خۆی ده‌یزانی چی ده‌ووت‪:‬‬ ‫هه‌یه‌ و با بزانین!‬

‫››‬


‫گه‌جنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪12‬‬

‫سه‌رباز‌ه ونه‌کانی‬ ‫چه‌تر‬ ‫ساڵێک تێپه‌ر ده‌بێت‬ ‫ب�����ه‌س�����ه‌ر ده‌رچ������وون������ی‬ ‫هاوژین غه‌ریب ی���ه‌ک���ه‌م���ی���ن ژم�������اره‌ی‬ ‫(چه‌تر)دا‪ ،‬ل‌ه ماوه‌ی ئه‌و‬ ‫ساڵه‌دا ک‌ه رێگامان بڕی‬ ‫زۆر هه‌وراز و سه‌ره‌وژێر هات‌ه رێمان‪ ،‬به‌اڵم به‌‬ ‫هاوکاری چه‌ند دۆست و خه‌مخۆرێک لێی‬ ‫تێپه‌ڕبووین‪ .‬له‌و ساڵه‌دا چه‌ندین هاوڕێ و‬ ‫هاوپیشه‌ی نوێمان ناسی و بینی‪ .‬زۆر شت‬ ‫هه‌ی‌ه قسه‌ی له‌سه‌ر بکرێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی‬ ‫ئامانجی ئێمه‌ی‌ه لێره‌دا الیه‌نێکی ئه‌و قسانه‌ی ‌ه‬ ‫ک‌ه هه‌مانه‌‪ .‬ئه‌م ساڵ‌ه کارکردن ل‌ه (چه‌تر)دا‬ ‫وه‌ک ساڵێک پێشمه‌رگایه‌تی وابوو چونک ‌ه‬ ‫ب �ه‌ڕاس��ت��ی خۆبه‌خشین و ماندوبونێکی‬ ‫زۆردرا ل‌ه پێناوی ده‌رچ��وون��ی رۆژنام‌ه و‬ ‫دوانه‌که‌وتن و ن��وێ ک��اری�ه‌ک‪ .‬بۆی‌ه ئه‌م‬ ‫شێوه‌ی‌ه به‌هه‌مانشێوه‌ی پێشمه‌رگایه‌تی‌ه ک ‌ه‬ ‫ماندووبونی زۆر ئه‌نجام بده‌یت و چاوه‌ڕوانی‬ ‫پاداشت نه‌بیت‪.‬‬ ‫ستافێک ل �ه‌م رۆژن��ام �ه‌دا ک��اری کرد‬ ‫به‌وانه‌شه‌و‌ه ک‌ه ئێستا ب��ه‌رده‌وام نین تیایدا‬ ‫هه‌میش‌ه ماوه‌ی کارکردنی خۆیان تێپه‌ڕاندو‌ه‬ ‫و زیاتر کاریان ک���ردوو‌ه به‌بێ وه‌رگرتنی‬ ‫ده‌ستخۆشیه‌کیش‪ ،‬ئ�ه‌گ�ه‌رچ��ی ئ�ه‌وان�ه‌ی‬ ‫هه‌بوون و هه‌شن موچه‌یان هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و‬ ‫راستی‌ه هه‌م ستافه‌ک‌ه و هه‌م کۆمپانیاش‬ ‫ده‌ی��زان��ێ��ت ک �‌ه که‌مترین م��وچ �‌ه ب��ۆ ئه‌و‬ ‫ستاف‌ه هه‌بوو‌ه جیاواز ل‌ه موچه‌ی هه‌موو‬ ‫ده‌زگاکانیتر‪.‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ک��ارک��ردن ل �‌ه (چ���ه‌ت���ر)دا هێزی‬ ‫داینێ‪ ،‬چونک‌ه گونجان و هه‌ڵسوکه‌وتی‬ ‫ب �ه‌ڕێ��وه‌ب �ه‌ران و ستافه‌ک‌ه ج��ی��اواز ب��وو ل ‌ه‬ ‫ده‌زگاکانیتر ه �ه‌ر ئه‌مه‌ش‌ه ب��ووه‌ت�‌ه خاڵی‬ ‫سه‌رکه‌وتووی‪ .‬ئه‌وجیاوازی ک��اره‌ی هه‌ی ‌ه‬ ‫ل‌ه (چه‌تر)دا له‌گه‌ڵ ده‌زگاکانیتر هه‌میش ‌ه‬ ‫ئه‌و رۆژه‌م به‌بیر ده‌هێنێته‌و‌ه ک‌ه سه‌رنوسه‌ر‬ ‫له‌کاتی ته‌قه‌کردنه‌کانی لقی چوار خۆی‬ ‫ده‌چ����وو‌ه پ��ێ��ش �ه‌و‌ه و داواش����ی ده‌ک����رد ک ‌ه‬ ‫ستافه‌ک‌ه که‌سیان نزیکی ئه‌و سنور‌ه نه‌که‌ون‬ ‫سه‌رنوسه‌ر ئاماده‌بوو خۆی بۆ وێنه‌یه‌ک‬ ‫ب��ک��وژرێ��ت‪ ،‬ب��ه‌اڵم خوێن ل�‌ه که‌سێک ل ‌ه‬ ‫ستافه‌که‌ی نه‌یه‌ت‪ .‬ئه‌م رۆحیه‌ت‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ل‌ه هه‌ر ده‌زگایه‌کدا هه‌بێت بێگومان هه‌موو‬ ‫ئه‌وانه‌ی تریش ئاماده‌ن ئه‌وه‌ی هه‌یان‌ه بیکه‌ن ‌ه‬ ‫قوربانی ک‌ه به‌شێکی ل‌ه روو‌ه مادیه‌که‌یه‌تی‬ ‫و به‌شێکیشی هه‌میش‌ه بیرکردنه‌وه‌ی‌ه له‌سه‌ر‬ ‫پێشخستنی ک��اره‌ک��ان��ی و به‌شێکیتری‬ ‫کارکردنی جیاواز‌ه ل‌ه کاره‌کانی خۆیان‪.‬‬ ‫(چ �ه‌ت��ر) هه‌تا ئێستا خ��اوه‌ن��ی ک��ارگ��وزار‬ ‫نی‌ه ه���ه‌ر ک���ه‌س ب��ۆ خ���ۆی ک���ارگ���وزار و‬ ‫چێشتلێنه‌ری خۆیه‌تی‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م رۆحیه‌ت‌ه وای��ک��ردوو‌ه ک�‌ه (چه‌تر)‬ ‫ب���ه‌رده‌وام بێت ل‌ه ده‌رچ���وون و دوانه‌که‌وتن‬ ‫ل‌ه کاتی خۆیدا و به‌رده‌وامیش توانیویه‌تی‬ ‫ل��‌ه رۆژه‌ف�����ی س��ی��اس��ی و ک��ۆم �ه‌اڵی �ه‌ت��ی‬ ‫دوان����ه‌ک����ه‌وێ����ت ئ���ه‌گ���ه‌رچ���ی ک �ه‌م��ت��ری��ن‬ ‫س���ه‌رچ���اوه‌ی زان��ی��اری تایبه‌تی ه �ه‌ب��ووه‌‪،‬‬ ‫ب����ه‌اڵم ب��‌ه ت���وان���ای رۆژن��ام �ه‌ن��وس �ه‌ک��ان��ی‬ ‫دوانه‌که‌وتووه‌‪ .‬ل‌ه خۆبردوویی ستافه‌که‌شی‬ ‫ل�ه‌و قوربانیانه‌ی داوی�ه‌ت��ی هۆکارێکیتر‌ه‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ی ل‌ه روو‌ه مادیه‌که‌یه‌و‌ه (چه‌تر)‬ ‫بتوانێت درێ���ژ‌ه ب �ه‌ک��اروان �ه‌ک �ه‌ی ب���دات و‬ ‫زیانه‌کانی کۆمپانیای هه‌تا ئێستا بینیو‌ه‬ ‫بۆی‌ه کۆمپانیاش به‌و هاوکاری‌ه و هاوکاری‬ ‫دۆستانی تریش توانیویه‌تی که‌لێنێکی‬ ‫مادی پڕبکاته‌وه‌‪ ،‬چونک‌ه بینیمان له‌ماوه‌ی‬ ‫ئه‌و ساڵه‌دا ک‌ه (چه‌تر) ده‌رده‌چێت زۆرێک‬ ‫گۆڤار و رۆژنام‌ه ده‌رچ��وون و نه‌یانتوانی‬ ‫ن �‌ه ل����ه‌ڕووی ک��ارک��ردن ب �‌ه کوالێتیه‌کی‬ ‫باش کاربکه‌ن ن‌ه ل‌ه رووی ب��ه‌رده‌وام بوون‬ ‫ب �ه‌رده‌وام بن‪ ،‬به‌اڵم (چه‌تر) توانیویه‌تی تا‬ ‫ئێستا به‌رده‌وام بێت و کوالێتی کاره‌کانیشی‬ ‫به‌شاهیدی به‌شێکی زۆر ل‌ه شاره‌زایان ل ‌ه‬ ‫ئاستێکی به‌رزدا بێت‪ .‬هه‌رچه‌ند‌ه زۆر جاریش‬ ‫به‌الیه‌ندار له‌قه‌ڵه‌م دراوین و جارێکیش فێڵمان‬ ‫لێکرا بابه‌تێکی (به‌ختیار عه‌لی)ان پێداین‬ ‫به‌ناوێکی ت���ره‌و‌ه و دوات���ر ه �ه‌ر ئه‌وکه‌س ‌ه‬ ‫ویستی سوکمان بکات‪ ،‬به‌اڵم به‌هاوکاری‬ ‫چه‌ند براده‌رێک پیالنه‌که‌ی زوو ئاشکرابوو‬ ‫ئێمه‌ش داوای لێبوردنمان کرد‪ .‬ئه‌م ستافه‌‬ ‫س���ه‌ره‌ڕای ئ �ه‌وه‌ی ئ�ه‌و قوربانیانه‌شی داو‌ه‬ ‫هه‌میش‌ه گروپێکی ون��ب��وون ک�‌ه دیارنین‬ ‫ل���ه‌رووک���اری رۆژن���ام���ه‌ک���ه‌دا‪ ،‬ب��ۆی �‌ه ئ�ه‌م‬ ‫سه‌رباز‌ه ونان‌ه پێویست‌ه له‌م ساڵیاده‌یدا ده‌ست ‌ه‬ ‫ماندووه‌کانیان بگوشرێت‪.‬‬

‫«ئه‌م شۆڕش ‌ه گه‌نجان به‌ڕێوه‌ى ده‌به‌ن»‬ ‫[ ئا‪ /‬کارزان تاریق ]‬ ‫گه‌نجانى ش��ارى سلێمانى و شاره‌کانى‬ ‫ده‌وروبه‌رى رۆژانه‌ ب ‌ه گڕوتینه‌وه‌ به‌شدارى‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان�ه‌ک��ان��ى م �ه‌ی��دان��ى ئ���ازادى‬ ‫شارى سلێمانى ده‌ک�ه‌ن و ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه‬ ‫ده‌ک �ه‌ن بێده‌نگ نابن تا وه‌اڵم��ى داواک��ارى‬ ‫خۆپیشانده‌ران ده‌درێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و قسانه‌ش‬ ‫ره‌تده‌که‌نه‌و ‌ه ک ‌ه به‌ناوى گه‌نجانه‌و ‌ه ده‌کرێت‬ ‫که‌ گوایه‌ گه‌نجانى خۆپیشانده‌ر بێکارن و‬ ‫داواکاریان نییه‌‪.‬‬

‫ئه‌میر‌ه محه‌مه‌د‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )22‬ساڵ‪ ،‬خوێندکارى‬ ‫زانکۆى سلێمانى‪ ،‬ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌کات ئێم ‌ه وه‌ک‬ ‫خوێندکارانى زانکۆى سلێمانى هاوهه‌ڵوێستین له‌گه‌ڵ‬ ‫ه�ه‌م��وو خۆپیشانده‌رانى ش��ارى سلێمانى و هه‌موو‬ ‫شاره‌کانى کوردستان‪ ،‬جه‌ختی ک��رده‌وه‌‪ :‬ئێم ‌ه وه‌کو‬ ‫خوێندکاران داواکارى تایبه‌تمان هه‌یه‌ له‌ چوارچێوه‌ى‬ ‫زانکۆ له‌گه‌ڵ داواکاریه‌کانى سه‌راى ئازادى ئاوێته‌ى‬ ‫یه‌کترمان کردوون و له‌ چوارچێوه‌یه‌کى گشتگیردا‬ ‫ئاراسته‌ى ده‌سه‌اڵتمان کردوون‪ .‬ناوبراو پێشیوای ‌ه ک ‌ه‬ ‫خوێندکارانى زانکۆ و خۆپیشانده‌ران دوانه‌یه‌کى لێک‬ ‫دان�ه‌ب��ڕاون و ل ‌ه ژێر سێبه‌رى ده‌سه‌اڵتێکى نه‌زۆکى‬ ‫ل�ه‌رزۆک��ى پڕ ک�ه‌م و کورتیدا ده‌ژی��ن ک ‌ه ته‌نانه‌ت‬ ‫ناتوانێت وه‌اڵم��ى داواکاریه‌کانى خه‌ڵکى بداته‌وه‌‪.‬‬ ‫قسه‌له‌وه‌شده‌کات چاالکى و به‌شدارى خوێندکارانى‬ ‫زانکۆ هیچ کاریگه‌ریه‌کى خراپى به‌جێنه‌هێشته‌و‌ه‬ ‫ل ‌ه سه‌ر پڕۆسه‌ى خوێندنیان‪ ،‬وتى‪ :‬داخستنى زانکۆ‬ ‫به‌ڕوى خوێندکاراندا کاریگه‌رى هه‌یه‌ له‌ سه‌ر پڕۆسه‌ى‬ ‫خوێندن یان خوێندکار ل ‌ه (‪ )5‬محازه‌ر‌ه (‪ )4‬محازه‌ر‌ه‬ ‫به‌ شدارى له‌ ئه‌رکه‌ ئه‌خالقى و مرۆییه‌که‌یدا بکات؟‬ ‫ئازا ئیبراهیم‪ ،‬خوێندکارى زانکۆى سلێمانى‪ ،‬هێما‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ده‌کات ئێم ‌ه کۆمه‌ڵێک داواکاریمان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫وه‌ک���و خوێندکارانى زان��ک��ۆى سلێمانى ب���ه‌ده‌ر له‌و‬ ‫داواکاریانه‌ى که‌ ل ‌ه مه‌یدانى ئازادیه‌وه‌ بۆ ده‌سه‌اڵت‬ ‫به‌رزده‌کرێنه‌وه‌‪ ،‬وتى‪« :‬هه‌موو ئه‌و قسان ‌ه ره‌تده‌که‌ینه‌و‌ه‬ ‫ک � ‌ه ئ��ێ��م�ه‌ى گ �ه‌ن��ج��ان و خ��وێ��ن��دک��اران خ��ۆم��ان ب ‌ه‬ ‫خۆپیشاندانه‌کاندا هه‌ڵواسیبێت»‪ ،‬خۆپیشاندانه‌کانى‬ ‫ن��او زان��ک��ۆ ه�ه‌ف��ت�ه‌ی�ه‌ک ب��ه‌ر ل � ‌ه (‪)17‬ى شوبات‬ ‫ده‌ستى پێکرد له‌ ئه‌نجامى به‌کارهێنانى زمانى زبر‬ ‫ل ‌ه راگه‌یاندنه‌کاندا‪ ،‬ئێم ‌ه وه‌کو خوێندکارانى به‌شى‬

‫گه‌نجان بۆ داواکانیان به‌ ده‌سته‌کانیان ئاماژ‌ه بۆ هێمای سه‌رکه‌وتن ده‌که‌ن فۆتۆ‪:‬چه‌تر‬ ‫راگه‌یاندن داوامان له‌ ده‌سه‌اڵت و ئۆپۆزسیۆن و هه‌موو‬ ‫الیه‌نه‌کان و ده‌زگاکانى راگه‌یاندن ک��ردوه‌ ک ‌ه ئه‌و‬ ‫ش �ه‌ڕ‌ه بوه‌ستێنن‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ش ئ �ه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت ک ‌ه ئێم ‌ه‬ ‫وه‌کو هه‌موو خوێندکارانى زانکۆى سلێمانى ل ‌ه هه‌موو‬ ‫شته‌کاندا هه‌ڵوێستمان هه‌بوه‌‪ ،‬ئ��ازا‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪)28‬‬ ‫ساڵ‪ ،‬جه‌ختیکرده‌وه‌‪ :‬ل ‌ه دواى ئه‌و روداوه‌ خوێناویه‌ى‬ ‫ک ‌ه له‌ سلێمانى رویدا هه‌ر مرۆڤێک ئه‌گه‌ر هه‌ست‬ ‫و ویژدانى هه‌بێت ده‌بێت بێت ‌ه سه‌ر شه‌قام و له‌گه‌ڵ‬ ‫داواک���ارى هاواڵتیاندا بێت‪ ،‬قس ‌ه له‌وه‌شده‌کات ک ‌ه‬ ‫له‌ خۆپیشاندانه‌کاندا چه‌ندین خوێندکارى زانکۆ‬ ‫بریندار ک��راو‌ه که‌ بۆ روماڵکردنى روداوه‌ک��ان وه‌کو‬ ‫روژنامه‌نوس یان خۆپیشانده‌ر رۆش��ت��وون‪ .،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ل ‌ه داواکاریه‌کانى ئێمه‌ى خوێندکار‬ ‫ک ‌ه هاوکات ‌ه له‌گه‌ڵ خۆپیشانده‌رانى س�ه‌راى ئازادى‬ ‫بریتین ل ‌ه ده‌ستگیرکردنى ئه‌وکه‌سانه‌ى که‌ بکوژى‬ ‫نۆ شه‌هیده‌که‌ن و ده‌رکردنى هه‌موو رێکخراو‌ه قوتابى‬ ‫و خوێندکاری ‌ه حزبیه‌کانى ن��او زانکۆ له‌ناوبردنى‬ ‫دامه‌زراندن به‌ ته‌سکیه‌ى حزبى‪.‬‬ ‫ئازا‪ ،‬درێژه‌ى پێدا و جه‌ختیکرده‌وه‌‪ :‬ئه‌و داواکاریانه‌ى‬ ‫ل ‌ه س �ه‌راى ئ��ازادى باڵوده‌کرێته‌وه‌ داواک���ارى هه‌موو‬ ‫تاکێکى ک����ورده‌‪ ،‬ل �ه‌م��ن��اڵ �ه‌و‌ه ت��ا پ��ی��ر ئێم ‌ه وه‌ک‬ ‫خوێندکارانى زانکۆ نوێنه‌رمان ل ‌ه سه‌راى ئازادى هه‌ی ‌ه‬

‫به‌ هاوبه‌شى داواکاریه‌کان باڵوده‌که‌ینه‌وه‌‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د‪ ،‬گه‌نجێکى ترى شارى سلێمانیی ‌ه ئاماژ‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌کات گه‌نجان له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و داواکاریانه‌ن‬ ‫که‌ له‌ مه‌یدانى ئازادیه‌وه‌ به‌رز ده‌کرێنه‌وه‌‪ ،‬پێشیوای ‌ه‬ ‫ئه‌و داواکاریانه‌ى به‌رده‌رکى سه‌راى سلێمانى به‌ شێکن‬ ‫ل ‌ه داواکاریه‌کانى گه‌نج‪ ،‬له‌وه‌شدوا که‌ رۆژان ‌ه چه‌ند‬ ‫گه‌نجێک دێت ‌ه سه‌راى سلێمانى و به‌ناوى گه‌نجانه‌و‌ه‬ ‫قسه‌ده‌کات «ئه‌مه‌ش ئه‌و‌ه ده‌گه‌یه‌نێت ئه‌م شۆڕش ‌ه‬ ‫گه‌نجان ب�ه‌ڕێ��وه‌ى ده‌ب �ه‌ن و سه‌رکه‌وتنیشى ب ‌ه هۆى‬ ‫هه‌ڵوێستى گه‌نجانه‌وه‌یه‌«‪ ،‬محه‌مه‌د جه‌عفه‌ر‪ ،‬ته‌مه‌ن‬ ‫(‪ )18‬س��اڵ‪ ،‬ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ل ‌ه زۆرب �ه‌ى که‌ناڵه‌کانى‬ ‫راگه‌یاندنى ده‌سه‌اڵته‌و‌ه ده‌بیستین ک ‌ه ئه‌م گه‌نجان ‌ه‬ ‫بێکارن و ته‌نها خۆیان ده‌خه‌ڵه‌تێنن‪ ،‬به‌اڵم ئاماده‌ین‬ ‫ده‌ست له‌هه‌موو کارێک هه‌ڵگرین و ل ‌ه سه‌رداواکردنى‬ ‫مافه‌ ڕه‌واکانمان سوربین‪.‬‬ ‫سۆز ف��ازل‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )26‬ساڵ‪ ،‬قسه‌ له‌وه‌ده‌کات‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ى گه‌نج دێت ‌ه به‌رده‌رکى سه‌را توێژى تر نایه‌ن‪،‬‬ ‫پێشیوایه‌ گه‌نج زیاتر پێویستى ب ‌ه گۆڕانکاریه‌ و‬ ‫داک��ۆک��ى له‌سه‌ر ئاینده‌ى ده‌ک���ات‪ ،‬وت��ى‪« :‬هه‌موو‬ ‫کاره‌کانى م��اڵ �ه‌وه‌م جێهێشتوه‌ و هاتومه‌ت ‌ه ئێر‌ه تا‬ ‫دڵنیابم ک ‌ه ده‌سه‌اڵت هه‌ست ب ‌ه بونى من و چه‌ندین‬ ‫گه‌نجى بێ ئاینده‌ ده‌کات و به‌ده‌م داواکاریه‌کانمانه‌و‌ه‬

‫ده‌ێت»‪ ،‬سۆز‪ ،‬ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شکرد ئه‌و داواکاریانه‌ى‬ ‫تا ئێستا جێبه‌جێ نه‌کراو‌ه داواکارى گه‌نجن و پێویست ‌ه‬ ‫جێبه‌جێ بکرێن‪.‬‬ ‫هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌کر‪ ،‬مامۆستاى زانکۆى سلێمانى‪،‬‬ ‫به‌ (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ئه‌و گه‌نجانه‌ى ک ‌ه ده‌چن ‌ه‬ ‫س �ه‌راى ئ��ازادى پڕبون و لێیان ده‌ڕژێ‪ ،‬ئه‌وه‌شى ک ‌ه‬ ‫بۆ گه‌نجان هه‌ڵئه‌به‌سترێت سوکایه‌تی ‌ه ب ‌ه گه‌نجانى‬ ‫ئه‌م واڵت�ه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئ�ه‌وه‌ى گه‌نجى ئه‌م واڵت� ‌ه گه‌نجى‬ ‫سه‌رده‌مه‌کانى تر نیه‌ ته‌نیا دواى دروشمێک یان‬ ‫که‌سێک یان بارودۆخێک بکه‌وێت‪ ،‬به‌ڵکو پرسیار و‬ ‫رامان و سه‌رنج و پرۆژ‌ه و تێڕوانینى خۆیشى هه‌یه‌‪ .‬ئه‌م‬ ‫مامۆستایه‌ ئه‌وه‌شى وت‪ :‬هه‌تاوه‌کو ده‌ستورى سیاسى‬ ‫واڵته‌که‌مان چاک نه‌بێت هه‌تا ده‌ستورێک نه‌بێت‬ ‫هه‌موومان ب ‌ه یه‌ک چاو سه‌یربکات و مافمانى تیا‬ ‫پارێزراو بێت تا ده‌سه‌اڵته‌کان ل ‌ه یه‌ک جیا نه‌بن تا‬ ‫هێز و چه‌ک و پ��ار‌ه و پێشمه‌رگ ‌ه سه‌ر به‌ ده‌وڵ�ه‌ت‬ ‫نه‌بن‪ ،‬هه‌تاوه‌کو ده‌خاله‌تى حزب له‌ناو ده‌وڵه‌تدا هه‌بێت‬ ‫هه‌رداواکاریه‌کى تایبه‌تى بکه‌ین به‌هه‌ده‌ر ده‌چێت‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ئه‌وه‌ هۆشیارى گه‌نج ‌ه که‌ داواکاری ‌ه بنچینه‌یی ‌ه‬ ‫ریشه‌یی ‌ه گشتگیره‌کانیان خستوه‌ته‌ پێش داواکاری ‌ه‬ ‫تایبه‌تیه‌کانى خۆیانه‌وه‌‪.‬‬

‫دارا ناتق‪ :‬گه‌نجانی کورد ده‌توانن وه‌ک گه‌نجانی‬ ‫عه‌ره‌ب‪ ،‬رووبه‌ڕووی رژێمی ئێران بوه‌ستنه‌وه‌‬ ‫[ دیدارى‪ /‬گه‌الوێژ مێهفه‌ر ]‬ ‫ ب‌ه هۆى داخراوبوونى سیسته‌مى سیاسى ئێران و‬‫دارا ن��ات��ق‪ ،‬سکرتێرى یه‌کێتى الوان��ى بوونى ده‌سه‌اڵتێکى تۆتالیته‌ر و سه‌د‌ه نێوه‌راست‪ ،‬ل‌ه ئێراندا‪،‬‬ ‫دیموکراتى کوردستانى ئێران‪ ،‬له‌م دیداره‌دا رێکخراوه‌که‌مان مافى تێکۆشانى ئ��ازادى ل‌ه نێوخۆیى‬ ‫ئاماژ ‌ه ب ‌ه په‌روه‌رده‌کردنى بیرى نه‌ته‌وه‌یده‌کات واڵت��دا نییه‌‪ ،‬بۆی‌ه ل‌ه بارودۆخى ئێستادا ئه‌رکى ئێم ‌ه‬ ‫الى رێکخراوه‌که‌یان و پێشیوای ‌ه گه‌نجانى کورد خه‌بات ل‌ه پێناو مسۆگه‌رکردنى ماف‌ه نه‌ته‌وایه‌تیه‌کانمان و‬ ‫ده‌توانن وه‌ک گه‌نجانى ترى عه‌ره‌ب روبه‌روى رزگارکردنى گه‌لى کورد ب‌ه تایبه‌تى الوانى ئازادیخوازى‬ ‫گه‌له‌که‌مان ل‌ه ژێر زوڵ��م و زۆرى کۆمارى ئیسالمى‬ ‫رژێمى ئێران بوه‌سته‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و ئامانجان ‌ه چین ک ‌ه یه‌کێتى الوانى ئێراندایه‌‪ .‬ل�ه‌و راستایه‌دا ئێم‌ه بۆ بردنه‌سه‌رى ئاستى‬ ‫دیموکراتى کوردستانى ئێران خه‌باتى بۆده‌کا؟ هۆشیارى سیاسى و نه‌ته‌وه‌یى الوان و په‌روه‌رده‌کردنیان‬ ‫ یه‌کێتى الوان رێکخراوێکى دیموکراتى سیاسى کۆمه‌ڵێک به‌رنام‌ه و هه‌نگاوى گرنگمان هاویشتووه‌‪.‬‬‫چه‌تر‪ :‬ئێستا ک��ارو چاالکیه‌کانتان ل ‌ه چ‬ ‫و توێژیی‌ه ک‌ه بۆ پێگه‌یاندن و رێکخستنى الوان ل ‌ه‬ ‫رێگاى خزمه‌ت ب‌ه ئامانج‌ه نه‌ته‌وه‌یى و دیموکراتیه‌کانى ئاستێکدایه‌؟‬ ‫ یه‌کێتى الوان وێڕاى گرنگیدان ب‌ه پرسى سیاسى و‬‫نه‌ته‌وه‌ى کورد و دابینبوونى مافه‌کانى الوان و وه‌دیهێنانى‬ ‫ئامانجه‌کانیان ل‌ه کوردستانى ئێران ل‌ه چوارچێوه‌ى نه‌ته‌وه‌یى گه‌له‌که‌مان ل‌ه سه‌ر کارو چاالکیه‌کانى خۆى‬ ‫ده‌سه‌اڵتێکى دیموکراتى و فیدراڵ دا خه‌بات ل‌ه بوارى په‌ره‌پێدان ب‌ه فه‌رهه‌نگ و کلتوورى کورد و‬ ‫ده‌کات‪ ،‬و هاوکات هه‌وڵ ده‌دات بۆ پێکهێنانى په‌روه‌رده‌کردنى الوان ل‌ه رووى زانستى و سیاسى و وه‌رزش‪...‬‬ ‫کۆمه‌ڵگایه‌کى دیموکراتى سۆسیالیستى‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌رده‌وام‌ه و به‌خۆشیه‌و‌ه ئێستا رێکخراوه‌که‌مان ل ‌ه‬ ‫ل‌ه پێناو پێکهێنانى ژیانێکى باشتر بۆ زۆربه‌ى واڵتانى ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریکا و که‌نه‌دا و شاره‌کانى‬ ‫چه‌تر‪ :‬کاتێک کۆمه‌ڵه‌ى ژیانه‌وه‌ى کورد‬ ‫هه‌موو چین و توێژه‌کانى کۆمه‌ڵگا ب ‌ه هه‌رێمى کوردستان تێکۆشانى به‌رچاوى هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ل ‌ه مه‌هاباد دامه‌زرا‪ ،‬زۆربه‌ى دامه‌زرێنه‌رانى‬ ‫کوردستان‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌مڕۆ ل ‌ه رۆژه �ه‌اڵت��ى‬ ‫تایبه‌تى الوان‪.‬‬ ‫الوان بوون‪ ،‬ئه‌و کۆمه‌ڵه‌ی ‌ه الوانى زۆربه‌ى‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئێو ‌ه ل ‌ه به‌رنام ‌ه‬ ‫و پ���ه‌ی���ڕه‌وى خ��ۆت��ان��دا‬ ‫کۆمه‌ڵێک پرۆژ ‌ه و کارتان‬ ‫هه‌ی ‌ه ک � ‌ه ده‌ت��ان��ه�ه‌وێ‬ ‫ل � ‌ه ک��وردس��ت��ان��دا بۆ‬ ‫الوان����ى ب��ک�ه‌ن‪،‬‬ ‫ئ��ای��ا چ �ه‌ن��د ‌ه‬

‫توانیوتان ‌ه کاره‌کان بۆ الوان جێ به‌جێ بکه‌ن؟‬

‫و یه‌ک له‌وان‌ه الوان بگیرێت و گه‌النى بنده‌ستى ئێران‬ ‫مافى یه‌کسانى ل‌ه بڕیارات و ئیدراره‌کردنى واڵتدا هه‌بێت‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئازادى و دیموکراسى و مسۆگه‌ربوونى مافى‬ ‫نه‌ته‌وه‌یى ویست و خواستى سه‌ره‌کى الوانى کوردستانه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئایا الوانى رۆژهه‌اڵتى کوردستان ده‌توانن وه‌ک‬ ‫الوانى واڵتانى عه‌ره‌بى رووبه‌روى رژێمى ئێران بووه‌ستنه‌وه‌؟‬ ‫ بێگومان کوردستان هه‌میش‌ه سه‌نگه‌رى خه‌بات و‬‫به‌ربه‌ره‌کانێى دژى ده‌سه‌اڵت‌ه دیکتاتۆره‌کانى حاکم به‌سه‌ر‬ ‫واڵته‌که‌ماندا بووه‌‪ .‬سیسته‌م‌ه مرۆڤکوژه‌کان و یه‌ک‬ ‫له‌وان کۆمارى ئیسالمى به‌درێژایى ده‌سه‌اڵتى نه‌گریسى‬ ‫خۆیى ل‌ه رێگاى ناوه‌ند و داموده‌زگا سه‌رکوبکه‌ره‌کانى‬ ‫خ��ۆى هه‌میش‌ه هه‌وڵى له‌ناوبردن و کپکردنى ده‌نگى‬ ‫ئازادیخوازى الوان��ى واڵته‌که‌مانى داوه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌رگیز‬ ‫نه‌یتوانیو‌ه ئیراده‌ى شۆڕشگێرانه‌ى ئازادیخوازانه‌ى الوانه‌ى‬ ‫واڵته‌که‌مان له‌ناو ببات‪ .‬بۆی‌ه ده‌بینین ک‌ه خه‌باتگێرانى‬ ‫مافخوازى ئێران به‌گشتى و الوانى کوردستان به‌تایبه‌تى‬ ‫له‌هه‌ر ج��ۆر‌ه ده‌رفه‌تێکى ره‌خساو بۆ ده‌ربڕینى ده‌نگى‬ ‫ناڕه‌زایه‌تى خۆیان که‌ڵک وه‌رده‌گرن‪.‬‬

‫به‌پێى ئه‌و ناسین و خوێندنه‌وانه‌ى ک ‌ه ئێو ‌ه‬ ‫بۆ الوانتان هه‌یه‌‪ ،‬ئایا الوان چیان ده‌وێ؟‬ ‫خوازیارى چین؟‬

‫پارچه‌کانى کوردستانى تێدابوو‪ ،‬ک ‌ه ئه‌م ‌ه‬ ‫یه‌که‌مین پێشه‌نگایه‌تى بوو ک ‌ه الوان کۆبکاته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئێو ‌ه ئه‌مڕۆ ناتانه‌وێ بۆ جارێکى و الوانى هه‌ر‬ ‫چوارپارچه‌که‌ى کوردستان ل ‌ه ده‌ورى کۆمه‌ڵێکى‬ ‫سیاسیدا کۆبکه‌نه‌وه‌؟‬

‫ الوان��ى ئێران به‌گشتى و کوردستان ب‌ه تایبه‌تى‬‫خوازیارى رووخانى ده‌سه‌اڵتى نه‌گریس و مرۆڤکوژى‬ ‫کۆمارى ئیسالمى ئێران و هاتن‌ه سه‌رکارى حکومه‌تێکى‬ ‫ یه‌کێتى الوان��ى دیموکراتى کوردستانى ئێران‪،‬‬‫دیموکرات و فیدراڵ ک‌ه تێیدا رێز ل‌ه مافه‌کانى مرۆڤ به‌درێژایى ته‌مه‌نى خۆى هه‌میش‌ه وه‌ک یه‌کێتییه‌کى‬ ‫بێباک و کارامه‌‪ ،‬کارى کردوو‌ه و هه‌وڵى داو‌ه ل‌ه هه‌موو‬ ‫پرۆفایل‪ :‬سه‌نگه‌ره‌کانى داکۆکیکردن ل‌ه مان و مه‌وجودیه‌تى‬ ‫دارا ناتق‪ :‬له‌دایکبوى ساڵى (‪)1980‬ى شارى ورمێى نه‌ته‌وه‌که‌ى ل‌ه هه‌ر چ��وار پارچه‌ى کوردستان خه‌بات‬ ‫بکا‪ .‬هه‌روه‌ها تێکۆشاو‌ه ه��اوارى مافخوازانه‌ى الوانى‬ ‫رۆژهه‌اڵتى کوردستان‪ .‬خوێندنى سه‌ره‌تایى و هه‌ر چوارپارچه‌ى کوردستان ل‌ه رێگاى دیپلۆماسیه‌و‌ه بۆ‬ ‫نێو ناوه‌ند و کۆڕ و کۆمه‌ڵ‌ه سیاسى و کلتووریه‌کان‬ ‫ناوه‌ندى و ئاماده‌یى له‌وشاره‌دا ته‌واوکردووه‌‪ .‬بگه‌یه‌نێت و ده‌بین‌ه مه‌کۆیه‌ک بۆ کۆکردنه‌وه‌ى الوانى‬ ‫کوردستان له‌هه‌موو شوێنێک‪ ،‬ل‌ه داهاتووشدا هه‌روه‌ک‬ ‫ساڵى (‪ )2006‬تائێستا سکرتێرى یه‌کێتى الوانى رابردوو ئه‌م‌ه یه‌کێک ل‌ه ئامانج و بنچین‌ه سه‌ره‌کیه‌کانى‬ ‫رێکخراوه‌که‌مان ده‌بێت‪.‬‬

‫دیموکراتى کوردستانى ئێرانه‌‪.‬‬


‫تێکدانی کلتوری نه‌ته‌وه‌یی خیانه‌تێکی گه‌وره‌یه‌‬ ‫ی������ه‌ک������ێ������ک ل���� ‌ه‬ ‫بنه‌ماکانی کۆمه‌ڵگا‬ ‫کلتوره‌‪ ،‬ه �ه‌ر نه‌ته‌و‌ه‬ ‫و پ���ێ���ک���ه���ات���ه‌ی���ه‌ک‬ ‫کلتورێکی تایبه‌تی‬ ‫خۆی هه‌یه‌‪ ،‬ره‌نگه‌ ب ‌ه‬ ‫ئه‌بوبه‌کر مه‌جید‬ ‫گوێره‌ی قۆناغ گه‌ش ‌ه‬ ‫بکا و بگۆڕێ‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫نه‌وه‌کو تێکبچێت‪ ،‬ئه‌و گه‌شه‌کردنه‌ له‌ هه‌موو‬ ‫هه‌ل و مه‌رجێکدا چه‌که‌ره‌ ناکا و پێش ناکه‌وێ‪،‬‬ ‫زۆر جار ناکۆکی و شه‌ڕ ده‌که‌وێته‌ نێوان دوو‬ ‫پێکهاته‌وه‌‪ ،‬ه �ه‌وڵ��ی س �ه‌ره‌ک��ی ه �ه‌ر الیه‌کیان‬ ‫بۆ سه‌پاندنی ده‌س �ه‌اڵت و کلتوری خۆیه‌تی‬ ‫به‌سه‌ر به‌رامبه‌ردا‪ ،‬ئه‌م ش�ه‌ڕه‌ گرانترین شه‌ڕ‌ه‬ ‫کاریگه‌ری له‌سه‌ر هه‌موان ده‌کات به‌ شێوه‌یه‌کی‬ ‫سیسته‌ماتیک‪ ،‬چونکه‌ هه‌موو تاکێک که‌م تا‬ ‫زۆر ئاشنایه‌تی له‌گه‌ڵ کلتوری کۆمه‌ڵگاکه‌ی‬ ‫خۆی هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ روح و ژیانی تێکه‌ڵ بوو‌ه‬

‫و پێی به‌ڕێوه‌ ده‌چێت‪ ،‬کاتێک به‌شێوه‌یه‌کی‬ ‫ئاشکرا روب �ه‌ڕوی هێرش و پ�ه‌الم��اردان ده‌بێت‪،‬‬ ‫ده‌که‌وێته‌ ب�ه‌رگ��ری و تێکۆشان‪ ،‬ب �ه‌اڵم کێش ‌ه‬ ‫ل �ه‌وه‌دای �ه‌ ک�ه‌ به‌شێوه‌یه‌کی نهێنی ئ �ه‌م ش�ه‌ڕ‌ه‬ ‫بکرێ‪ ،‬ئ�ه‌وا کاریگه‌ری له‌ ش�ه‌ڕی سه‌ربازی‬ ‫و سیاسی و ئابوری مه‌ترسی زۆرت��ره‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫بنه‌مای په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان زیاتر‬ ‫گ��رێ��دراوه‌ به‌ کلتوری خ��ودی کۆمه‌ڵگاکه‌وه‌‪،‬‬ ‫هێرش بۆ سه‌ر کلتور هێرشه‌ بۆ سه‌ر په‌یوه‌ندی ‌ه‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان‪ ،‬ره‌ن��گ�ه‌ ب���ه‌ره‌و تێکدانیشی‬ ‫به‌رێت‪ ،‬تێکدانی په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان‬ ‫ه �ه‌روا شتێکی ئاسان نیه‌‪ ،‬ره‌نگه‌ سیسته‌می‬ ‫سیاسی و ئابوری و سه‌ربازی تێکبچێ بتوانرێ‬ ‫به‌ ئاسانی چاک بکرێته‌وه‌ باشتریش بکرێ‪،‬‬ ‫زۆر ل�ه‌ په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌مای خوێن دروس��ت ب��ووه‌‪ ،‬له‌ ئه‌نجامی ئه‌م‬ ‫په‌یوه‌ندیانه‌دا هه‌ندێ په‌یمان و داب و نه‌ریت‬ ‫ده‌خوڵقێنێ‪ ،‬له‌ به‌رنامه‌ی هه‌موو هێزێکدا ک ‌ه‬ ‫هێرش ده‌کاته‌ سه‌ر الیه‌نێکی تر گه‌وره‌ترین هێرش‬

‫دوژمنانی ک��ورد زۆر هه‌وڵیان داوه‌ ئه‌و شه‌ڕه‌‬ ‫دژی کورد بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم بێ ئه‌نجام بوون‪.‬‬ ‫ئێستا پیالنه‌که‌یان گ��ۆڕی��وه‌ ده‌ی���ان���ه‌وه‌ێ ل ‌ه‬ ‫ئێستا پیالنه‌که‌یان‬ ‫هه‌ندێ رێگه‌ی جۆراوجۆره‌وه‌ به‌ خودی مرۆڤی‬ ‫گۆڕیوه‌ ده‌یانه‌وه‌ێ له‌ هه‌ندێ ک��ورد ئه‌نجامی ب��ده‌ن‪ ،‬به‌تایبه‌تی گه‌نجه‌کان‬ ‫باشترین ن��اوه‌ن��ده‌ بۆ جێگیرکردنی کلتورێکی‬ ‫رێگه‌ی جۆراوجۆره‌وه‌‬ ‫ت��ر ل �ه‌ ب �ه‌رام��ب �ه‌ر ئ��ه‌و ک��ل��ت��وره‌‪ ،‬ی�ه‌ک��ێ��ک ل�ه‌و‬ ‫رێ��گ��ای��ان�ه‌ ب�ه‌ک��اره��ێ��ن��ان��ی ه��ۆڵ�ه‌ک��ان�ه‌ له‌کاتی‬ ‫به‌ خودی مرۆڤی کورد‬ ‫ئاهه‌نگ گێڕانی ک��وڕ و کچاندا بۆ ژیانی‬ ‫ئه‌نجامی بده‌ن‪ ،‬به‌تایبه‌تی‬ ‫هاوسه‌رگیری‪ ،‬ئه‌وه‌ی تێبینیم کردووه‌ دوژمنان‬ ‫ئ �ه‌و ه��ۆاڵن �ه‌ی��ان ک��ردووه‌ت �ه‌ قوتابخانه‌ ب��ۆ ئه‌و‬ ‫گه‌نجه‌کان باشترین ناوه‌ند ‌ه‬ ‫ئ��ام��ان��ج�ه‌ ب �ه‌ ش��ێ��وه‌ی �ه‌ک��ی سیسته‌ماتیک ب ‌ه‬ ‫بۆ جێگیرکردنی کلتورێکی‬ ‫به‌رنامه‌ ئه‌و شه‌ڕه‌ به‌ خودی کوڕان و کچانی‬ ‫کورد ده‌که‌ن‪ ،‬یه‌کێک له‌و هۆاڵنه‌ له‌ سلێمانی‬ ‫تر له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و کلتوره‌‬ ‫هۆڵی (ئوسکار) له‌ گه‌ڕه‌کی سه‌رچناره‌ ک ‌ه‬ ‫رۆژان���ه‌ چ�ه‌ن��دی��ن خ��ێ��زان��ی ئ �ه‌م ش���اره‌ ب�ه‌ک��اری‬ ‫بۆ تێکدانی ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌اڵیه‌تیانه‌یه‌‪ ،‬ده‌هێنن بۆ ئاهه‌نگ گێڕان ئه‌وانیش توانیویان ‌ه‬ ‫چونکه‌ ئه‌وه‌ راسته‌وخۆ کاریگه‌ری ده‌کاته‌ سه‌ر به‌ناوی ئاهه‌نگێکی سه‌رده‌میانه‌وه‌ ئه‌و کلتور‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌ رێکخستنیه‌کانی و بێهێزی ده‌کات‪ ،‬بێگانه‌یان به‌سه‌ر خێزانه‌ کورده‌کاندا سه‌پاندووه‌‪،‬‬

‫››‬

‫بیروڕا‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪13‬‬

‫ئه‌وانیش زۆر به‌ئاسانی و به‌ بێ چه‌ند و چۆن‬ ‫چوونه‌ته‌ ژێ��ر ئ �ه‌و ب���اره‌وه‌‪ ،‬ه �ه‌ر ل�ه‌ مۆسیقا و‬ ‫گۆرانی و هه‌ڵپه‌ڕکێ و رێکخستنیه‌وه‌ هه‌ست‬ ‫ناکه‌ی که‌ ئه‌مه‌ ئاهه‌نگی مرۆڤێکی کورده‌‪،‬‬ ‫یان وه‌کو کورد هیچ ده‌نگ و ره‌نگ و ده‌ستور‬ ‫و هه‌ڵپه‌ڕکێیه‌کی نه‌بێ‪ ،‬ره‌نگه‌ وای لێ بێ‬ ‫جیله‌کانی دوا رۆژ هه‌ر نه‌زانن که‌ کورد هیچ‬ ‫کلتورێکی هه‌بوبێ‪ ،‬ئایا ئه‌مه‌ شه‌ڕی مان و‬ ‫نه‌مان نییه‌؟ به‌که‌م سه‌یر کردنی کلتوری کورد‬ ‫نیه‌؟ ئایا ئه‌مه‌ به‌ هه‌ده‌ردانی به‌ها جوانه‌کانی‬ ‫نه‌ته‌وه‌ نیه‌؟ من وه‌اڵمی ئه‌م پرسیارانه‌ بۆ خودی‬ ‫خوێنه‌ر ده‌هێڵمه‌وه‌‪.‬‬

‫ێ (هاژ ‌ه سلێمان) ک ‌ه ده‌نگم پ ‌‬ ‫په‌نجه‌م بشک ‌‬ ‫ێ دایت!! شه‌قامه‌کان گۆڕى دیکتاتۆره‌کانن‬ ‫ێ‬ ‫ب��ۆ (‪ )20‬س���اڵ ده‌چ � ‌‬ ‫میلله‌ت ک��ه‌م ت��ا زۆر ل ‌ه‬ ‫ه�����ه‌ردوو ح��زب��ى ده‌س���ه‌اڵت‬ ‫حه‌سه‌ن‬ ‫ێ و ل ‌ه‬ ‫ن��اڕازی��ن لێره‌و ل �ه‌و ‌‬ ‫عه‌بدولخالق‬ ‫کۆڕوکۆبونه‌و‌ه و مه‌جلیس‬ ‫و به‌نزینخان‌ه و ناو ئۆتۆمبێل‬ ‫گازنده‌ی خۆیان ده‌گرن له‌م ده‌سه‌اڵت‌ه و (‪ )20‬ساڵ ‌ه‬ ‫به‌رپرسان له‌م هه‌رێم‌ه تیکه‌ى ده‌مى میلله‌ت ده‌خۆن‬ ‫ێ بڵێت به‌رى چاوت‬ ‫که‌سیش ده‌سه‌اڵتى نیی‌ه و ناوێر ‌‬ ‫کلى پێوه‌یه‌! یاخود الى هه‌ر به‌رپرس و له‌هه‌ر جێگایه‌ک‬ ‫ێ له‌چوار چێوه‌ى دیوارى ئه‌و ژووره‌‬ ‫ره‌خنه‌ى خۆیان گرتب ‌‬ ‫نه‌چۆت‌ه ده‌ره‌و‌ه ئه‌مه‌ش وایکردوو‌ه ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى ده‌سه‌اڵتى‬ ‫یاسا حکومه‌ت هه‌بێ‌‪ ،‬ئ �ه‌وه‌ى ویستى میلله‌ت بوو‌ه‬ ‫نه‌یانکردووه‌‪ ،‬ئیترئه‌وه‌یان بۆ نه‌کردوو‌ه نازانم؟ گرنگ‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه خه‌ڵکى ئه‌م نیشتمانه‌یان ل‌ه خۆیان رازى نه‌کردووه‌‪،‬‬ ‫ێ نه‌بێت‪..‬‬ ‫ێ ده‌ست وپ ‌‬ ‫جگ‌ه له‌هه‌ند ‌‬ ‫له‌م سااڵنه‌ى دوایى و دواى نه‌مانى ده‌سه‌اڵتى به‌عس‬ ‫و بوونى میدیای جیاواز و به‌دواداچوون و ئاشکراکردنى‬ ‫ل�‌ه الی �ه‌ن حکومه‌تى ن��اوه‌ن��ده‌و‌ه و هاتنى کۆمپانیا‬ ‫بیانیه‌کان بۆ کوردستان و رۆشتنى هه‌زاران تانکه‌رى‬ ‫نه‌وت و ئه‌ودیوکردنى ب‌ه به‌رچاوى خه‌ڵگى ئه‌م هه‌رێمه‌و‌ه‬ ‫ێ نکۆڵى‬ ‫نهێنیه‌کانیان ئاشکرا بوون و که‌سیش ناتوان ‌‬ ‫لێ بکات‪ ،‬ئه‌وه‌شى نگۆڵى لێ بکات دیار‌ه ده‌سه‌اڵت‬

‫زیره‌ک بوو‌ه خۆلى ناهه‌قى کردۆت‌ه چاویان و کوێرى‬ ‫ک��ردوون‪ ،‬هه‌ر ئه‌مانه‌ش واى کرد هه‌ر تاکێکى ئه‌م‬ ‫واڵت‌ه په‌ی به‌رن‌ه مه‌سه‌له‌یه‌کى گرنگ ئه‌ویش داهاتى‬ ‫واڵت و پاره‌ى بودجه‌ی ئه‌م خه‌ڵکه‌ی‌ه ک‌ه ئه‌مڕۆ ئه‌وان‬ ‫له‌سه‌رى شه‌ڕ ده‌که‌ن و ب‌ه ره‌واى نابینن خه‌ڵکى پێیان‬ ‫ێو‬ ‫بڵێت چه‌ند‌ه و چه‌ندى ماو‌ه و چۆن خه‌رج ده‌کر ‌‬ ‫چه‌ندى بۆ خۆتان هه‌ڵده‌گرن؟ هه‌ر ئه‌مه‌ش واى کرد‬ ‫یه‌کتر تۆمه‌تبار بکه‌ن به‌بردنى بڕ‌ه پاره‌یه‌کى زیاترى‬ ‫ئه‌م میلله‌ت‌ه و که‌سه‌کانى ناو حکومه‌ت و حکومه‌ت‬ ‫گه‌ندڵى بکه‌ن و گه‌ند‌ه ‌ڵ ده‌ربچن و نووقمى گه‌نده‌ڵى‬ ‫و تاوانى ئابوورى ده‌ره�ه‌ق ب‌ه میلله‌ت و واڵت بن له‌‬ ‫ب�ه‌رام��ب�ه‌ردا په‌رده‌پۆشی بکه‌ن‪ ،‬ب �ه‌اڵم ک��ار ل‌ه کار‬ ‫ێ ده‌نگى ناڕه‌زایی‬ ‫ێ زیاتر‌ه لێر‌ه و له‌و ‌‬ ‫ترازاوه‌‪ .‬بۆ مانگ ‌‬ ‫خه‌ڵکى هێناوه‌ت‌ه سه‌ر جاده‌‪ ،‬به‌اڵم که‌سێکى بااڵ ده‌ست‬ ‫ێ ل ‌ه‬ ‫ێ م��ن گ��و ‌‬ ‫ل�‌ه حکومه‌ت ج��ورئ�ه‌ت ن��اک��ات بڵ ‌‬ ‫ێ سه‌رووى خۆى‬ ‫داواکارى خه‌ڵک ده‌گرم‪ .‬چونک‌ه ده‌زان ‌‬ ‫ێ به‌سه‌رۆکى‬ ‫ێ و توشی عه‌یب‌ه ده‌ب ‌‬ ‫گوێى لێ ناگر ‌‬ ‫حکومه‌تیشه‌و‌ه ل‌ه به‌ر ئه‌وه‌ى سه‌رووى ئه‌و حزبه‌‪.‬‬ ‫ێ زۆری��ان له‌سه‌ر وت��وو‌ه من‬ ‫ئه‌مه‌یان زۆر هه‌ڵده‌گر ‌‬ ‫قسه‌ى له‌سه‌ر ناکه‌م‪ ،‬ئه‌مجاره‌یان رووى ده‌مم ل‌ه (هاژ‌ه‬ ‫سڵێمان) ده‌که‌م ئه‌ندام په‌رله‌مان له‌سه‌ر لیستى عه‌داله‌تى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى‪ ،‬با واى حساب بکه‌ین هه‌موو ئه‌وانه‌ى‬ ‫ن��اڕه‌زان و خۆپیشاندان ده‌ک�ه‌ن ناحاڵین و گێره‌شێونن‬ ‫و ده‌ستى ده‌ره‌کییان له‌پشت‌ه و گۆڕانیش به‌قسه‌ى‬

‫واڵتان هه‌ڵسوکه‌وت ده‌کات و ئه‌وانه‌ش به‌ردیان فڕ ‌‬ ‫ێ‬ ‫دا تیرۆرستن‪ .‬به‌اڵم خه‌ڵک هه‌ق‌ه یا نه‌؟ کاره‌بامان‬ ‫فووله‌؟ به‌نزین و گاز و نه‌وت و غاز هه‌موو رۆژێک‬ ‫هه‌یه‌؟ هه‌موو نرخه‌کان له‌سایه‌ى ئێو‌ه و به‌شه‌رعیه‌تدان‬ ‫ێ ب��وون�ه‌وه‌ی واى ک��ردوو‌ه تراتێن‬ ‫ب‌ه حکومه‌ت و نو ‌‬ ‫بکات و سه‌رئه‌نجامیش میلله‌ت زه‌ره‌مه‌ند بێت‪ .‬قۆرخ‬ ‫کردنى بازاڕ و سه‌قه‌تى پرۆژه‌کان و نه‌پرسینه‌و‌ه لێیان‬ ‫ئه‌م‌ه ل‌ه چییه‌و‌ه سه‌رى گرتوو‌ه ل‌ه خۆت ده‌پرسم (هاژه‌)‬ ‫دایک و باوک و برا و خزمانت له‌م حکومه‌ت‌ه ک‌ه تۆ‬ ‫ێ دا رازین؟ یا ته‌نها ده‌ست به‌رزکردنه‌وه‌ت‬ ‫شه‌رعیه‌تت پ ‌‬ ‫ب‌ه مه‌به‌ستى شه‌رعیه‌تدان به‌م حکومه‌ت‌ه و به‌رده‌وام بوونى‬ ‫ل‌ه پێناو داهاتوو خانه‌نشینه‌که‌ت و عه‌رز‌ه و ئۆتۆمبێل ‌ه‬ ‫ێ دایت و پێش‬ ‫تازه‌که‌ته‌‪ ،‬بۆی‌ه ده‌ڵێم حه‌یف ده‌نگم پ ‌‬ ‫ێ ک‌ه ده‌نگى‬ ‫هه‌موو که‌س ب‌ه خۆم ده‌ڵێم په‌نچه‌م بشک ‌‬ ‫خۆمم دای‌ه تۆ و چویت‌ه ئه‌و جێگه‌ی‌ه بۆ سوپاسکردنى‬ ‫حکومه‌ته‌که‌ى یه‌کێتى و پارتى سوپاسکردن نه‌ک ل ‌ه‬ ‫پێناو کارى باش‪ ،‬به‌ڵکو بۆ رازى بوون‪ ،‬تۆ و حزبه‌که‌ى‬ ‫هه‌ردووکمان هاوپیمان‌ه له‌گه‌ڵیان‪ ،‬ب�ه‌اڵم نه‌مانبینى‬ ‫ێ‬ ‫هه‌ڵوێست ده‌رببڕن سه‌باره‌ت به‌وه‌ى ل‌ه به‌غدا و هه‌ند ‌‬ ‫جێگ‌ه هه‌ڵیان کوتای‌ه سه‌ر باره‌گاى حزبی دایک‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌و‌ه ده‌ڵێم چونک‌ه زۆرم��ان ل‌ه ده‌میانه‌و‌ه‬ ‫بیست ب‌ه هه‌ڵوێستن و ئه‌زموونه‌که‌مان ره‌چاو ده‌که‌ن‬ ‫ده‌زانن سیاسه‌ت بکه‌ن‪.‬‬

‫مه‌به‌ستى ئه‌ردۆغان‬ ‫ل ‌ه سه‌ردانه‌که‌ى بۆ هه‌رێم چى بوو؟‬ ‫ب‌ه ئه‌زموون وه‌رگرتن‬ ‫ل���‌ه دوێ���ن���ێ ده‌ت��وان��ی��ن‬ ‫ل �‌ه ئ �ه‌م��ڕۆ تێبگه‌ین‪،‬‬ ‫عه‌دنان محه‌مه‌دی ب����‌ه ت��ێ��گ �ه‌ی��ش��ت��ن ل� ‌ه‬ ‫ئه‌مڕۆ ده‌توانین پالن و‬ ‫پڕۆگرامێکى ساخله‌م‬ ‫بۆ سه‌رکه‌وتنى به‌یانى دابنێین واتا گه‌ر بمانهه‌وێ‬ ‫ب‌ه ئامانج‌ه ستراتیژیه‌کانمان بگه‌ین ده‌بێ هیچ‬ ‫کاتێک ئه‌م زنجیره‌ی‌ه پشت گوێ نه‌خین‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫پشتگوێخستنى یه‌کێک له‌م ئه‌لقان‌ه ده‌بێت‌ه هۆى‬ ‫سه‌رلێشێواوى و شکه‌ست له‌ئامانجدا‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر که‌سێک یا مرۆڤێک یا هه‌ر کیانێکى‬ ‫سیاسى بۆ گه‌یستن ب‌ه ئامانج و رووداوه‌ک���ان و‬ ‫قۆناغه‌کانى دوێنێ و ره‌وش��ى ئه‌مڕۆ ب‌ه الیه‌ن ‌ه‬ ‫جیاوازییه‌کانیه‌و‌ه ب‌ه ئه‌ساس نه‌گرێ ب‌ه گوێره‌ى‬ ‫واقعییه‌ت تاکتیک پیاد‌ه نه‌کات ئه‌و‌ه هه‌نگاو هه‌ڵێنان‬ ‫بۆ داهاتوو سه‌قه‌ت ده‌بێت و بوونى یه‌کجاره‌کى له‌م‬ ‫ره‌وشه‌دا مه‌حال ده‌بێت بۆی‌ه وه‌ک خۆم ب‌ه پێویستى‬ ‫ده‌زانم دوو خوێندنه‌و‌ه و واتا ده‌بینم ل‌ه سه‌ردانه‌که‌ى‬ ‫ئه‌مجاره‌ى سه‌رۆک وه‌زیرانى تورکیا ئه‌ردۆغان‪.‬‬ ‫خوێندنه‌وه‌یه‌کى کورت بۆ قۆناغه‌کانى تریش بکه‌م‬ ‫تاکو ب‌ه باشى بتوانین ل‌ه مه‌به‌ستى سه‌ردانه‌که‌ى‬ ‫تێبگه‌ین‪ ،‬چونک‌ه مێژوه‌که‌مان ل‌ه الیه‌ک شکه‌شت‬ ‫و ته‌سلیم بوونى تێدای‌ه ل‌ه الیه‌کى تریش پڕ‌ه ل ‌ه‬ ‫قاره‌مانى و خۆراگرى‪ ،‬واتا هه‌ردووکیان شان به‌‬ ‫شانى یه‌کتر حه‌ره‌که‌تیان ک��ردوو‌ه له‌م نێوانه‌شدا‬ ‫دوژمن بۆ پاراستن و په‌ره‌پێدانى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کان‬ ‫ل‌ه کوردستان هه‌م هه‌وڵى جۆراوجۆریان داو‌ه هه‌م‬ ‫رێکه‌وتنیان ک��ردوو‌ه بۆ سه‌رکه‌وتنى شکه‌شت ب ‌ه‬ ‫سه‌ر قاره‌مانى و خۆراگریدا‪ .‬ئێستاش ک‌ه ل‌ه سه‌ده‌ى‬ ‫بیست و یه‌که‌مدا ده‌ژی��ن پێشکه‌وتنى ته‌کنیک‬ ‫و ته‌کنۆلۆژیا ت�ه‌واو جیهانى کردۆت‌ه گوندێکى‬ ‫بچوک ک‌ه له‌وه‌دا هه‌ر که‌سێک ده‌توانێ ئاگادارى‬ ‫پێشکه‌وتنه‌کان بێت‪ ،‬به‌اڵم هه‌مان سیاسه‌ت ل‌ه الیه‌ن‬ ‫داگیرکه‌رانه‌و‌ه گۆڕانکارى به‌سه‌ردا نه‌هاتوو‌ه ل‌ه ژێر‬ ‫ده‌مامکى جیاوازدا ب‌ه سه‌ر گه‌ڵ و بزوتنه‌وه‌کاندا‬ ‫په‌یره‌و ده‌ک��رێ��ت‪ .‬وات��ا چ کاتێک پێویست بێت‬

‫سیاسه‌تى نه‌رم ده‌نوێنێت و چ کاتێک پێویست بێت‬ ‫بۆ سیاسه‌نى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى ناشرینکردنى مێژوو‬ ‫و سه‌نته‌رى کورد پێویستى ب‌ه شه‌ڕ بێت شه‌ڕده‌کات‬ ‫و شه‌ڕیش ده‌فرۆشێت سیاسه‌تى خه‌ڵه‌تاندن به‌ڕێو‌ه‬ ‫ده‌بات‪.‬‬ ‫سه‌ردانه‌که‌ى ئه‌ردۆغان له‌و کات‌ه ناسکه‌دا ک ‌ه‬ ‫رۆژه �ه‌اڵت��ى ن��اوه‌ڕاس��ت ل�‌ه ن��او ش��ۆڕش��ى گ�ه‌اڵن‬ ‫ب�ه‌رام��ب�ه‌ر دیکتاتۆران ده‌کۆڵێت ل�‌ه الی��ه‌ک و‬ ‫ل�‌ه الی�ه‌ک��ی��ت��ره‌و‌ه نزیک ب��وون��ى هه‌ڵبژاردنه‌کان‬ ‫ل‌ه تورکیا و سه‌رهه‌ڵدانى ل‌ه راده‌ب����ه‌ده‌رى گه‌لى‬ ‫باکورى کوردستان و هه‌ڵدانى چادرى چاره‌سه‌رى‬ ‫ل‌ه الیه‌کیتره‌و‌ه و ئاڵۆزى خۆپیشاندانه‌کانى سوریا‬ ‫به‌ڵگه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى سه‌ردانه‌که‌ى ئه‌ردۆغان ل‌ه الیه‌ک‬ ‫و ل‌ه الیه‌ک ل‌ه چوارچێوه‌ى ئه‌و سیاسه‌تانه‌ی‌ه ک‌ه ل ‌ه‬ ‫سه‌ره‌و‌ه باسمان کرد ل‌ه الیه‌کیتریشه‌و‌ه فریاکه‌وتنى‬ ‫خۆیه‌تى ل‌ه ناوچه‌ک‌ه وه‌ک ده‌زان���درێ ل‌ه ساڵى‬ ‫(‪ )2010‬پیش ئ �ه‌وه‌ى سه‌رۆکى هه‌رێم سه‌ردانى‬ ‫تورکیا بکات چه‌ند ده‌نگۆیه‌ک ل‌ه ئ��ارادا بوون‬ ‫یه‌کێک له‌وان‌ه په‌یوه‌ندییه‌کانى ده‌سه‌اڵت باسیان ل ‌ه‬ ‫باشبوونه‌ى په‌یوه‌ندى سیاسى و دیپلۆماسى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان و تورکیا ده‌کرد‪.‬‬ ‫‪ . 1‬ده‌ن��گ��ۆى ئ �ه‌و‌ه هه‌بوو س�ه‌ران��ى هه‌رێمى‬ ‫کوردستان له‌گه‌ل تورکیا په‌یوه‌ندییان هه‌ی‌ه و چه‌ند‬ ‫کۆمپانیایه‌کى تورکیا ل‌ه هه‌رێمى کوردستان کار‬ ‫ده‌که‌ن دواى ئه‌وه‌ش تورکیا بۆ وه‌اڵمدانه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫ده‌نگۆیانه‌ى سه‌ره‌و‌ه بانگهێشتى سه‌رۆکى هه‌رێمى‬ ‫بۆ تورکیا کرد‪.‬‬ ‫ل‌ه کاتى سه‌ردانه‌که‌یدا پێشوازى فه‌رمى لێنه‌کرا‬ ‫هیچ ئااڵیه‌ک ک‌ه ره‌سمییه‌ت بدات‌ه سه‌ردانه‌که‌ى‬ ‫بوونى نه‌بوو له‌م رێگایه‌و‌ه ب‌ه تورکیاى راگه‌یاند‬ ‫ئه‌گه‌ر تۆ ل‌ه ده‌ره‌و‌ه له‌گه‌ڵ باکورى عێراق په‌یوه‌ندى‬ ‫ل‌ه دژى من دروست بکه‌ى ئه‌و‌ه من بێمنه‌تم و وه‌ک‬ ‫سه‌رۆکى بنه‌ماڵ‌ه پێشوازیت لێده‌که‌م به‌مشێوه‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌ردۆغان و سیاسه‌تمه‌ده‌رانی ترى تورکیا توانیان‬ ‫ئه‌و سه‌ردانه‌ى سه‌رۆکى هه‌رێم چه‌ند ئامانجێکى‬ ‫خۆیان بگه‌ێنن له‌الیه‌کى تریشه‌و‌ه ب‌ه بێ ئه‌وه‌ى‬ ‫ئ��اوڕێ��ک ل �‌ه راب�����ردوو ب���ده‌ن���ه‌و‌ه خ��وێ��ن��دن �ه‌و‌ه بۆ‬ ‫سیاسه‌ته‌کانى تورکیا بکه‌ن که‌وتن‌ه ئه‌و ته‌ڵه‌یه‌و‌ه‬

‫ئه‌م جاره‌شیان هه‌مان شێو‌ه و هه‌مان سیاسه‌ت و‬ ‫ته‌له‌‪ ،‬ئه‌مجاره‌ش ب‌ه هه‌مان شێواز و ل‌ه ئاستى‬ ‫جیاوازدا ده‌خ��وازن هه‌ندێک ئامانج بپێکن یه‌ک‬ ‫به‌ناوزه‌دکردنى کوردى باشوورى کوردستان و ب‌ه برا‬ ‫کورده‌کان کردنه‌وه‌ى فڕۆکه‌خانه‌ى نێوده‌وڵه‌تى بۆ‬ ‫مه‌به‌ستى کۆکردنه‌وه‌ى ده‌نگ ل‌ه هه‌ڵبژادنه‌کانى‬ ‫داهاتوو‪.‬‬ ‫په‌یامه‌که‌ى ت��رى س�ه‌ردان�ه‌ک�ه‌ى ئه‌مجاره‌ى ب ‌ه‬ ‫سه‌رانى هه‌رێمى کوردستان بڵێن سه‌یرکه‌ن ک‌ه ل ‌ه‬ ‫باکورى تورکیا په‌که‌ک‌ه ب‌ه ملیۆنان خۆپیشانده‌ر‬ ‫رێکده‌خات پیرۆزبایه‌کانى رۆژئاواى کوردستان و‬ ‫سوریه‌ش به‌هه‌مان شێو‌ه ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى پشتگیرى کردن‬ ‫بۆ په‌که‌ک‌ه دروشمى تر نه‌بوو‪.‬‬ ‫ل‌ه الیه‌کى تر سه‌یرى هه‌رێمى کوردستان بکه‌ن‬ ‫به‌شێکى ه�ه‌ر‌ه زۆرى گه‌نج دژى سیاسه‌ته‌کانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان خۆپیشاندان ده‌ک�ه‌ن و ئێستا‬ ‫ئاراسته‌که‌شى دیار نیی‌ه شیمانه‌ى زۆریش ل‌ه ئارادای ‌ه‬ ‫له‌م بوار‌ه بۆشاییه‌کى زۆر هه‌بێت په‌که‌که‌ش ئه‌م‬ ‫بۆشایی‌ه پڕ بکاته‌و‌ه و ئێوه‌ش الواز ده‌بن‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫یارمه‌تى من بده‌ى ل‌ه الیه‌ن سیاسى و سه‌ربازییه‌و‌ه‬ ‫په‌که‌ک‌ه له‌ناو ببه‌ین و یا الوازى بکه‌ین یا وابکه‌ین‬ ‫کارێک بکه‌ین ک‌ه ل‌ه هه‌ڵبژادنه‌کانى باکوو‬ ‫کورد ده‌نگ ب‌ه (ئاکه‌په‌) بده‌ن و یارمه‌تى ئێو‌ه‬ ‫ده‌ده‌ین ل‌ه هه‌ر دوو پارچه‌که‌ى هه‌رێمى کوردستان و‬ ‫رێکخستنى خۆتان به‌هێز بکه‌ن و کێشه‌کانى ئێره‌ش‬ ‫چاره‌سه‌ر بکه‌ن‪.‬‬ ‫ناو نه‌هێنانى بارزانى وه‌ک سه‌رۆکى هه‌رێم و‬ ‫ل‌ه جیاتى به‌کارهێنانى ده‌سته‌واژه‌ى براکورده‌کانم‬ ‫ناونه‌هێنانى هه‌رێمى کوردستان ب‌ه ناوى ئه‌م هه‌رێم ‌ه‬ ‫جوان‌ه ک‌ه چه‌ندجار دووباره‌ى کرده‌و‌ه به‌م سیاسه‌ته‌ش‬ ‫ب‌ه هه‌موو که‌سێکى راگه‌یاند هه‌رچه‌ند‌ه په‌یوه‌ندى‬ ‫بازرگانى نێوانیان بگات‌ه ئاستێکى هه‌ر‌ه به‌رزیش‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم دی��س��ان وش��ه‌ى ک��وردس��ت��ان ل�‌ه فه‌لسه‌فه‌ى‬ ‫سیاسى ئێمه‌دا بوونى نییه‌‪.‬‬ ‫ب‌ه دیوێکیتر ئه‌و پێشوازیه‌ى ک‌ه سه‌رۆکى هه‌رێم‬ ‫ل‌ه ئه‌ردۆغان کردى چه‌ند پرسیارێک له‌خۆ ده‌گرێ‬ ‫ل‌ه به‌شێک ل‌ه واڵت گه‌نجان ل‌ه س�ه‌ر وشه‌ى‬ ‫کوردى وه‌اڵمى خۆپیشانده‌ران ب‌ه گرتن و کوشتن و‬

‫م��ێ��ژووى م��رۆڤ��ای�ه‌ت��ى‬ ‫ئ�ه‌وه‌ن��ده‌ ش�ه‌ڕ ‌و کوشتار‬ ‫‌و خوێن ‌و نه‌هامه‌تى ‌و‬ ‫کاره‌ساتى ب�ه‌خ��ۆوه‌ دیو‌ه‬ ‫ئارام شه‌مێرانى‬ ‫مه‌حاڵه‌ هیچ نوسه‌رێک‬ ‫بتوانێت له‌ وتارێکدا ئه‌و‬ ‫لێشاوى مرۆڤ قڕ کردنه‌‬ ‫بخاته‌ڕوو‪ ،‬نامه‌وێت چه‌رخ به‌ چه‌رخ بتانگێڕمه‌و‌ه‬ ‫ڕووه‌ و قۆناغه‌ به‌راییه‌کانى ئاده‌میزاد‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌توانم نوسینه‌که‌م چڕ بکه‌مه‌وه‌ تا په‌یامه‌که‌م‬ ‫بگه‌یه‌نم‪ .‬ئ �ه‌وه‌ى مایه‌ى له‌سه‌ر وه‌ستانه‌ بوونى‬ ‫س �ه‌داى ن��اڕه‌زای��ى ‌و نه‌خێر کردنه‌ بۆ ده‌سه‌اڵت ‌ه‬ ‫دیکتاتۆره‌کانى جیهان هه‌ر له‌ پله‌ یه‌که‌کانیانه‌و‌ه‬ ‫بگره‌ تا دوا پۆستیان له‌ س �ه‌ده‌ى (‪)21‬دا که‌‬ ‫له‌ لوتکه‌ى کۆشکه‌ فیرعه‌ونیه‌کانیانه‌وه‌ وه‌ک‬ ‫م��ێ��روول�ه‌ ل �ه‌و خه‌ڵکه‌ ده‌ڕوان����ن ک �ه‌ ب �ه‌ ده‌نگى‬ ‫ئه‌وان گه‌شتونه‌ته‌ ئه‌و پۆسته‌ یان زۆرجاریش ب ‌ه‬ ‫ساخته‌ و پاشقول گرتن له‌ میلله‌ت ‌و کوده‌تاى‬ ‫سه‌ربازى به‌سه‌ر رکابه‌ره‌کانیاندا چوونه‌ته‌ سه‌ر‬ ‫ک��ورس��ى ده‌س���ه‌اڵت‪ ،‬ت��ا وه‌چه‌یه‌کیشیان مابێت‬ ‫ڕێ��ب�ه‌رای�ه‌ت��ی��ان ک���ردووه‌‪ .‬ل��ێ��ره‌وه‌ ئ��ی��دى س�ه‌روه‌ت��ى‬ ‫میلله‌ت وه‌ک ت��ۆزى ده‌م ره‌ش�ه‌ب��ا ‌و پوشى ده‌م‬ ‫الف��او سه‌فه‌رى ک��ردووه‌ و ئاوڕێکى ن�ه‌داوه‌ت�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ت��ا ب��ۆی��ان ل���واوه‌ ڤێال و کۆمپانیایان ک��ڕی��وه‌‪،‬‬ ‫ل�ه‌ ه �ه‌ر واڵت��ێ��ک��دا (ب��ی��ره‌)ی�ه‌ک��ی��ان خ��واردب��ێ��ت�ه‌و‌ه‬ ‫گه‌ڕه‌کێکیان نه‌کڕیبێ نه‌گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌‪ ،‬تا به‌یانى‬ ‫پشتیان بۆ نه‌شێالبن ئه‌و شه‌وه‌ نه‌نوستوون‪ ،‬هه‌ر‬ ‫وه‌ف��د ‌و کونسوڵگه‌رییه‌ک هاتبێت یه‌که‌مجار‬ ‫ئه‌مان گرێبه‌ستیان له‌گه‌ڵ مۆر کردووه‌ و دواى‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌ مادیه‌کان جا وتوویانه‌ فه‌رموون ئه‌م ‌ه‬ ‫نیشتمانه‌که‌ى ئێمه‌یه‌‪ ،‬هه‌موویان خه‌باتگێڕ بوون‬ ‫‌و ئێستاش هه‌موویان بازرگانن‪ ،‬ئه‌وه‌تا بینیمان‬ ‫چ��ۆن م��وب��اره‌ک ته‌خشان ‌و په‌خشانی ب��وو له‌و‬ ‫ک��ۆت��ای��ی�ه‌ى ت�ه‌م�ه‌ن��ی�ه‌وه‌ ک �ه‌ م��اب��ووى‪ ،‬بینیمان‬ ‫شێره‌که‌ى عێراق چۆن گوریسیان خسته‌ گه‌ردنى‪،‬‬ ‫ل��ه‌ ئ��ێ��ران��دا چ���ۆن ب����ه‌ره‌ى ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن وه‌ک‬ ‫باڵنده‌یه‌ک ک��راوه‌ت �ه‌ ق�ه‌ف�ه‌س�ه‌وه‌‪ ،‬ل�ه‌ تورکیادا‬ ‫چ��ۆن پ��رس��ى س��ی��اس��ى ک���ورد گ��ی��رۆده‌ ب���ووه‌‪ ،‬با‬ ‫ب���ارودۆخ���ى زۆرێ���ک ل �ه‌ واڵت��ان��ى رۆژه �ه‌اڵت��ى‬ ‫ناوین به‌ تایبه‌تیتر بوه‌ستێت‪ ،‬کێ فه‌له‌ستینى‬ ‫له‌بیره‌؟ کێ برسیه‌کانى ئه‌فریقاى له‌بیره‌؟ کێ‬ ‫ماڵوێرانیه‌کانى هایتى له‌بیره‌؟ کێ نازێ ده‌دات‬ ‫به‌ مناڵى ئه‌نفال کراوێک؟ کێ هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کى‬ ‫ت �ه‌ن��گ �ه‌ن �ه‌ف �ه‌س رزگ����ار ده‌ک����ات؟ ک��ێ خێمه‌ى‬ ‫روخاوى (قه‌ندیل)ییه‌ک راست ده‌کاته‌وه‌؟ کێ‬ ‫ده‌ڵ��ێ بۆچى ک��ورده‌ک��ان به‌ ب�ه‌رچ��اوى جیهانه‌و‌ه‬ ‫له‌ سێداره‌ ده‌درێ��ن؟ کێ ده‌پرسێته‌وه‌ له‌و هه‌موو‬ ‫که‌لله‌ ک �ه‌وت��ووه‌ى کۆاڵنه‌کانى ب �ه‌غ��داد؟ کێ‬ ‫خه‌مى کورده‌کانى ئامه‌د و قامیشلى یه‌تى؟ کێ‬ ‫هۆڵۆکۆست ‌و هێرۆشیما و ناکازاکى له‌بیره‌؟‬ ‫ک��ێ ب���وون ئ �ه‌م��ان �ه‌ی��ان چ��ێ��ک��رد! م �ه‌گ �ه‌ر ه�ه‌ر‬ ‫دیکتاتۆره‌کان نه‌بوون‪.‬‬

‫هه‌نوکه‌ش زۆرێ��ک ل�ه‌ شه‌قامه‌کانى دونیا‬ ‫ژاوه‌ی���ان دێ��ت له‌ خۆپیشانده‌ران‪ ،‬له‌ قریشکه‌ و‬ ‫هاوار‪ ،‬له‌ گه‌نجى گیرفان خاڵى ‌و بێ ئاینده‌‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫داواى مافى ئه‌و منااڵنه‌ى سواڵکه‌ر و ده‌ستگێڕ‬ ‫و بۆیاخچین‪ ،‬له‌ پیرى جگه‌ر سوتاو‪ ،‬له‌ خێزانى‬ ‫ک��ۆس��ت ک �ه‌وت��وو‪ ،‬ل�ه‌ ب��رس��ى ‌و بێناز ‌و ره‌ش و‬ ‫رووت‪ ،‬له‌ داواک��ارى بۆ چاکسازى ‌و ناڵه‌ى ناخ‬ ‫دژى گه‌نده‌ڵکاران ‌و خوێنڕێژان ‌و مشه‌خۆران‪ ،‬له‌‬ ‫دروشم بۆ ئازادى ‌و دیموکراسى ‌و کۆتایى هێنان‬ ‫ب�ه‌ حوکمى ج �ه‌ل�لادان‪ ،‬ئ�ه‌وه‌ت��ان��ێ شه‌قامه‌کان‬ ‫بوونه‌ته‌ گۆڕى دیکتاتۆره‌کان‪ ،‬بوونه‌ته‌ شوێنى‬ ‫ک�ه‌رن�ه‌ڤ��اڵ��ى میلله‌تانى م �ه‌زڵ��وم‪ ،‬رۆژگ��ارێ��ک‬ ‫ئه‌و شه‌قامانه‌ شوێنى ئه‌تک کردنى حورمه‌تى‬ ‫ئاده‌مییه‌کان بوو‪ ،‬شوێنى نمایشى سوپا و هێزى‬ ‫زه‌به‌الحه‌کان بوو‪ ،‬شوێنى هه‌ڕه‌شه‌ و گوڕه‌شه‌ و‬ ‫په‌نجه‌ راوه‌شاندن بوو له‌ دراوسێ ‌و هاونیشتمانیان‬ ‫‌و جیهان‪ ،‬شه‌قامه‌کان ده‌مانێک پڕ ده‌ب��وون ب ‌ه‬ ‫جۆره‌کانى چه‌ک ‌و به‌رگى سه‌ربازى ‌و وه‌ک‬ ‫(هیتله‌ر) قاتوقڕکارێک ده‌ستى ده‌گرت ‌و ده‌بوو‬ ‫به‌ تۆپزى میلله‌ت بچوبایه‌ته‌ ژێر سێبه‌رى ئه‌و‬ ‫ده‌سته‌ ئاسنینه‌‪ ،‬ئێستاش ئه‌و جۆره‌ ده‌ستانه‌ وه‌ک‬ ‫فه‌رش راخراون له‌ الیه‌ن زوڵمکارانه‌وه‌ و میلله‌ت‬ ‫به‌سه‌ریدا هه‌نگاو ده‌نێت‪ ،‬ئێستاش له‌به‌ر باراندا‬ ‫ئه‌و شه‌قامانه‌ بوونه‌ته‌ شوێنى حه‌وانه‌وه‌‪ ،‬له‌به‌ر‬ ‫ئاگرى مقه‌بادا بوونه‌ته‌ هاوینه‌هه‌وارى ئازادى ‌و‬ ‫دادپه‌روه‌رى‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و س���ه‌رب���ازان���ه‌ى ف��ی��ش�ه‌ک��ی��ان ده‌ن���ا ب �ه‌ ه��او‬ ‫ن��ی��ش��ت��م��ان��ی�ه‌ک��ان��ى خ��ۆی��ان��ه‌وه‌ ف��ێ��ر ب����وون گ��وڵ‬ ‫بگۆڕنه‌وه‌‪ ،‬تێگه‌شتن سه‌رده‌م سه‌رده‌مى شۆڕشى‬ ‫داهێنان ‌و ژی��ان ک��ردن ‌و هاوسه‌نگى ئابورى ‌و‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌‪ ،‬سه‌رده‌مى مل نه‌وى کردن ‌و کاس ‌ه‬ ‫لێسى ‌و ملکه‌چى ‌و چه‌وسانه‌وه‌ و پوکانه‌وه‌ نیه‌‪،‬‬ ‫ئیتر که‌س ناتوانێت به‌ خێسه‌ کردن حوکم بکات‌و‬ ‫که‌سیش نه‌وێرێت بڵێت سه‌ر چاوتان برۆیه‌‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫هه‌موو ئه‌و ئیمپراتۆرانه‌ى به‌ناو خوێنى خه‌ڵکدا‬ ‫س�ه‌وڵ��ى ب�ه‌ل�ه‌م ده‌ئ���اژون تێبفکرێن ئیتر س �ه‌ده‌ى‬ ‫(‪ )21‬سه‌ده‌ى هه‌ڵهاتنى خۆرێکى پێچه‌وانه‌یه‌ بۆ‬ ‫ئ�ه‌وان‪ ،‬س�ه‌ده‌ى هه‌ڵهاتنى ه �ه‌زاران خۆره‌ له‌ هه‌ر‬ ‫خاکێکه‌وه‌ که‌ زوڵمه‌تى ئه‌وان خامۆشى کردوو‌ه‬ ‫و ش �ه‌م شه‌مه‌ کوێره‌کانى ئ��ه‌وان پیاسه‌ى تێدا‬ ‫ده‌ک �ه‌ن‪ .‬گه‌لۆ چه‌ند ج��وان ده‌ب��وو سه‌رکرده‌کان‬ ‫له‌ کاتى مردنیاندا هه‌موو میلله‌ت ق��وڕى بۆ‬ ‫بپێوانایه‌‪ ،‬ه�ه‌م��وو ماڵێ پ�ه‌ڕۆی�ه‌ک��ى ره‌ش��ى بۆ‬ ‫هه‌ڵبکردنایه‌‪ ،‬چه‌ند شوره‌یشه‌ به‌ مانى خۆیان‬ ‫مه‌رگى خۆیان ده‌بینن‪ ،‬ده‌ڕوان��ن چۆن له‌ کاتى‬ ‫مه‌رگى خۆیاندا خه‌ڵک گوڵ ‌و شرینى دێنێت ‌ه‬ ‫س�ه‌ر شه‌قامه‌کان‪ ،‬هه‌موو ماڵێک په‌ڕۆیه‌کى‬ ‫س��وورى هه‌ڵکردووه‌‪ ،‬ده‌ فه‌رموون ئه‌ى ئه‌وانه‌ى‬ ‫هه‌موو دارایى میلله‌تتان له‌ کۆڵ گرتووه‌ بچن‬ ‫هه‌رچى بانکى دونیا هه‌یه‌ هه‌مووى پڕ بکه‌ن بۆ‬ ‫خۆتان ‌و دار و ده‌سته‌کانتان‪ ،‬وه‌لێ چ فایده‌ى‬ ‫هه‌یه‌ مێژووى مرۆڤایه‌تى هێڵێکى ره‌شى به‌سه‌ردا‬ ‫هێناون ‌و ئاینده‌ش نیشانه‌یه‌کى پرسیارى سوورى‬ ‫له‌به‌رده‌مدا داناون‪.‬‬

‫ئه‌شکه‌نج‌ه سیاسه‌تمه‌دارانى کورد و ئیراده‌ى گه‌ل‬ ‫بنپێ بکرێ و زیندانى بکرێ ب‌ه هه‌موو شێوه‌یه‌ک‬ ‫رێگاى ئاسته‌نگى بۆ چوون‌ه په‌رله‌مانیان بۆ دروست‬ ‫بکرێ ئایا چاوه‌ڕوانى چى ل‌ه سه‌رۆک وه‌زیران‬ ‫ده‌کرێت تا بۆ باشورى کوردستان بیکات‪.‬‬ ‫ئایا به‌رپرسیارى سه‌ره‌کى ده‌یان گۆڕى به‌کۆمه‌ڵ‬ ‫ک �‌ه گه‌نجانى ک����وردى ت��ێ��دای�‌ه چ ج��ورئ �ه‌ت و‬ ‫ئازایه‌تییه‌که‌‪ ،‬هه‌رێم ب‌ه ئازایه‌تى وه‌ریبگرێت‪.‬‬ ‫ئایا گه‌ر ل‌ه هه‌رێم خوێن ل‌ه لوتى تورکمانێک‬ ‫بهاتبا و س �ه‌رۆک س�ه‌ردان��ى تورکیاى بکردبا‪،‬‬ ‫ره‌ج���ه‌ب ته‌یب ئ �ه‌ردۆغ��ان و هه‌ندێک رۆشنبیر‬ ‫هه‌مان هه‌ڵوێستى سه‌رۆکى هه‌رێمى ده‌بوو‪.‬‬ ‫له‌م سه‌ردانه‌شدا ئه‌و به‌ڵێن‌ه دووران �‌ه ک‌ه سااڵن ‌ه‬

‫پێش کاتى هه‌ڵبژادن ک‌ه ل‌ه ئامه‌د بۆ کۆکردنه‌وه‌ى‬ ‫ده‌نگ ب‌ه گه‌لى کوردى ده‌دا ئه‌و‌ه کاتێک ده‌زانێت‬ ‫ل‌ه ئامه‌د ده‌مامکه‌که‌ى که‌وتوو‌ه و رووى راسته‌قینه‌ى‬ ‫ئاشکرا بوو که‌س بڕواى پێناکات‪ ،‬بۆی‌ه مه‌جبوور بوو‬ ‫ل‌ه هه‌ولێر هه‌مان وش‌ه بریقه‌داره‌کانى دووبار‌ه بکاته‌و‌ه‬ ‫و بتوانێ ل‌ه رێگه‌ى هه‌ولێره‌و‌ه ئامه‌د بخه‌ڵه‌تێنێ ل ‌ه‬ ‫کۆتاییدا ده‌مهه‌وێ بڵێم سه‌رانى باشورى کوردستان‬ ‫ئه‌بێ ب‌ه پته‌وکردنى رۆحى یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى و‬ ‫وه‌اڵمدانه‌وه‌ى داخ��وازى خۆپیشانده‌ران وه‌اڵمى ئه‌و‬ ‫پیالنه‌ى حکومه‌تى تورکیا و ئه‌ردۆغان بده‌نه‌و‌ه و‬ ‫چیتر رێگا نه‌ده‌ن تورکیا ره‌وشى کورد چ ل‌ه باکور‬ ‫و چ ل‌ه باشوور ل‌ه رێگه‌ى ئه‌وانه‌و‌ه بۆ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫خۆى به‌کار بێنێت‪.‬‬


‫بیروڕا‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15 - 2011/4/4‬‬

‫‪14‬‬

‫م�������اوه‌ى زی����ات����ر ل� ‌ه‬ ‫م����ان����گ و ن��ی��وێ��ک � ‌ه‬ ‫خ�����ۆپ�����ی�����ش�����ان�����دان و‬ ‫ک��ۆب��ون �ه‌وه‌ى ن��اڕه‌زای��ى‬ ‫سۆران حسێن‬ ‫چ������ه‌ن������دی������ن ش�������ارى‬ ‫س�����ه‌ر ب����ه‌ پ���ارێ���زگ���اى‬ ‫سلێمانى گرتوه‌ته‌وه‌ و تائێستاش خۆپیشانده‌ران‬ ‫مه‌یدانه‌کانیان چ��ۆڵ ن��اک�ه‌ن و ب �ه‌رده‌وام��ن ل ‌ه‬ ‫داواکاریه‌کانیان و ده‌ست هه‌ڵگرتن له‌داواکانیان‬ ‫ب �ه‌ت��ون��دى ره‌ت���ده‌ه‌ن���ه‌وه‌‪ ..‬زۆرن ئ �ه‌و ن��وس �ه‌ران �ه‌ى‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنیان بۆ ره‌وشه‌که‌ کردوه‌ و هه‌ریه‌ک‬ ‫و به‌پێى رامانى خۆى سه‌ره‌نجى له‌سه‌ر بابه‌ته‌ک ‌ه‬

‫په‌یامێک بۆ خۆپیشانده‌رانى گه‌له‌که‌م‬ ‫داوه‌‪ .‬به‌اڵم ئ�ه‌وه‌ى جێگاى داخه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ل ‌ه‬ ‫ئێستادا راگه‌یاندنه‌کان به‌توندى و بێگوێدان ‌ه‬ ‫ه��ی��چ ه�ه‌س��ت��ێ��ک ب��ه‌رام��ب��ه‌ر ن���ه‌ت���ه‌وه‌ى ک��ورد‬ ‫ب�ه‌رب��ون�ه‌ت�ه‌ ت��ۆم�ه‌ت��ب��ارک��ردن��ى ی �ه‌ک��دى! ئ��ه‌وه‌ش‬ ‫جگه‌ له‌ ناشرین کردنى راگه‌یاندنى ک��وردى و‬ ‫ره‌نگى کورد له‌ ده‌ره‌وه‌ سودێکى ئه‌وتۆى نیه‌!!‬ ‫ئه‌گه‌رچى مافى هه‌ر گه‌لێکه‌ داواى مافه‌ڕه‌وانى‬ ‫بکات و ده‌سه‌اڵتیش گوێى لێبگرێت و جێبه‌جێى‬ ‫ب��ک��ات‪ ،‬ب���ه‌اڵم پێویستیشه‌ ه��اواڵت��ی��ان داواى‬ ‫چاکسازییه‌کى بنه‌ڕه‌تى بکه‌ن‪..‬‬ ‫راسته‌ له‌ سایه‌ى ئه‌م دوو حزبه‌ ده‌سه‌اڵتداره‌دا‬ ‫ئه‌وه‌ى پێى بڵێیت یه‌کسانى نیه‌! گه‌نده‌ڵى سنورى‬ ‫ت��ێ��پ�ه‌ڕان��دوه‌! ح��زب و گه‌نده‌ڵى تێکه‌ڵى خوێنى‬ ‫م��رۆڤ �ه‌ک��ان ب����ون‪ ..‬ه �ه‌رچ��ى س��ام��ان��ى گشتی ‌ه‬ ‫له‌پێناو حزب و رێکخراوه‌کانیدا سه‌رف ده‌کرێت و‬ ‫هه‌زاره‌ها هاواڵتیشمان هه‌یه‌ بارى داراییان له‌ژێر‬ ‫سفره‌وه‌یه‌! من په‌یامێکم هه‌یه‌ بۆ ئه‌و گه‌نجانه‌ى‬ ‫ک�ه‌ ل�ه‌ م�ه‌ی��دان�ه‌ک��ان��ى سلێمانى و هه‌ڵه‌بجه‌ و‬

‫کێشه‌ک ‌ه بێ سه‌رکرده‌ییه‌‬ ‫هه‌ندێ جار ده‌گاته‌ ئاستى پیرۆزییه‌کانى‬ ‫س �ه‌رک��ردای �ه‌ت��ى دی��ن و ئ �ه‌و س�ه‌رک��ردان�ه‌ ده‌کرێنه‌ سیمبولى‬ ‫ی�����ه‌ک�����ێ�����ک�����ه‌ ل��� ‌ه ه �ه‌م��وو ب��واره‌ک��ان��ى ژی����ان‪ ،‬ب��ۆی �ه‌ ل�ه‌ک��ات��ى‬ ‫ه�������ۆی�������ه‌ک�������ان�������ى رودان����ى ه�ه‌رم�ه‌ت��رس��ى و ئ��اژاوه‌گ��ێ��ڕی��ی�ه‌ک‬ ‫هونه‌ر محه‌مه‌د‬ ‫رێکخستنى هه‌موو هه‌موو داواکارییه‌کان ئاراسته‌ى سه‌رکرده‌‬ ‫ک�����ۆم�����ه‌ڵ�����ێ�����ک�����ى ده‌ک���رێ���ت‪ ،‬س �ه‌رک��رده‌ک��ان��ی��ش ت��وان��اى وه‌اڵم‬ ‫ناڕێکخراو‪ ،‬هیچ کۆمه‌ڵه‌ که‌سێک به‌بێ دانه‌وه‌(استجوابه‌)ى ئه‌وداواکارییانه‌یان نییه‌‪،‬‬ ‫ڕێکخستن ناتوانن به‌ئامانجى دیاریکراوى چونکه‌ ه �ه‌ن��دێ ج��ار ئ �ه‌و ک���اره‌ پ�ه‌ی��وه‌ن��دى‬ ‫خ��ۆی��ان ب��گ�ه‌ن‪ ،‬ه �ه‌ر رێکخستنێکیش به‌بێ به‌لێپرسراوێتى ئه‌وانه‌وه‌ نییه‌‪ ،‬به‌اڵم خۆیانى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى که‌م توانا و بێ به‌ها ده‌بێت تێدا هه‌ڵده‌قورتێنن له‌مه‌شه‌وه‌ ده‌سه‌اڵته‌کانیان‬ ‫له‌گه‌یشتن به‌ئامانجه‌کانى‪.‬‬ ‫سه‌رده‌کێشێت بۆ دیکتاتۆرى و له‌داهاتوویه‌کى‬ ‫بێگومان کاتێک ب��اس له‌سه‌رکردایه‌تى نزیکدا ده‌سه‌اڵته‌کانیان ده‌ڕوخێنرێت‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ده‌ک�����رێ�����ت م���ه‌ب���ه‌س���ت ت����اک����ه‌ ک �ه‌س��ێ��ک ه �ه‌م��وو الی���ه‌ک ئ �ه‌و راس��ت��ی�ه‌ ده‌زان��ێ��ت ک ‌ه‬ ‫ن���ی���ه‌‪ ،‬چ��ون��ک �ه‌ چ �ه‌م��ک��ى س���ه‌رک���ردای���ه‌ت���ى ته‌مه‌نى دیکتاتۆره‌کان کورته‌‪ ،‬له‌داماوى و‬ ‫ل���ه‌ڕۆژه���ه‌اڵت���ى ن���اوه‌ڕاس���ت���دا ب�ه‌ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک��ى به‌دبه‌ختى دیکتاتۆره‌کانى ئێستا پێشکه‌وتنى‬ ‫ناته‌ندروست به‌کارده‌هێنرێت به‌وه‌ى که‌ تاک ‌ه ت �ه‌ک��ن �ه‌ل��ۆژی��ا ئ���ه‌و ت��ه‌م��ه‌ن��ه‌ى زۆرک�����ورت‬ ‫سه‌رکرده‌یه‌ک یه‌کسان کراوه‌ به‌سه‌رکردایه‌تى کردۆته‌وه‌ نمونه‌شمان له‌م بواره‌دا واڵتى تونس‬ ‫ره‌نگه‌ هه‌ندکێجار یه‌کسان کرابێت به‌هه‌موو و میسر و‪...‬هتد‪.‬‬ ‫کۆمه‌ڵگا له‌به‌رئه‌وه‌ى له‌کاتى دژیه‌ک بوونى‬ ‫راس��ت�ه‌ دیکتاتۆره‌کان ته‌مه‌نیان کورته‌‪،‬‬ ‫ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى ت��اک�ه‌ س �ه‌رک��رده‌ی �ه‌ک له‌گه‌ڵ ب�ه‌اڵم له‌م ناوچانه‌ى رۆژه�ه‌اڵت��ى ناوه‌ڕاست‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى کۆمه‌ڵگادا زۆرکات به‌رژه‌وه‌ندى دیکتاتۆره‌کان دروست ده‌بنه‌وه‌ له‌م پێناوه‌شدا‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ��ک��ا پ��ش��ت گ��وێ��خ��راوه‌‪ ،‬ب �ه‌ یه‌کسان زه‌ره‌رمه‌ندى یه‌که‌م هاواڵتیه‌ چونکه‌ ناکرێت‬ ‫ک���ردن���ى ت��اک �ه‌ س���ه‌رک���رده‌ی���ه‌ک ب �ه‌ه �ه‌م��وو به‌ ب�ه‌رده‌وام��ى کۆمه‌ڵگا خه‌ریکى ڕوخانى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى ئه‌گه‌ر بێت و ئه‌مه‌ وه‌کو نمون ‌ه دیکتاتۆر بێت و له‌والشه‌وه‌ شۆڕشگێڕه‌کانى‬ ‫له‌ناو حزبێکى دیاریکراودا وه‌ربگرین ده‌بێت ‌ه دوێ���ن���ى‪ ،‬ئ �ه‌م��ڕۆ ب��ب��ن �ه‌وه‌ ب �ه‌ دی��ک��ت��ات��ۆر و‬ ‫هۆى زیانێکى گه‌وره‌ له‌و حزبه‌ وه‌کو ئه‌وه‌ى دی��س��ان�ه‌وه‌ هاوکێشه‌که‌ وه‌ک��و س��وڕى خوێن‬ ‫حزب هه‌بووه‌ حه‌لبووه‌ (له‌ناوچووه‌) به‌هۆى دووباره‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى تاکه‌ سه‌رکرده‌یه‌ک‪.‬‬ ‫ب��ۆی�ه‌ پێویسته‌ س��ه‌رک��رده‌ ده‌س �ه‌اڵت �ه‌ک �ه‌ى‬ ‫س����ه‌رک����رده‌ ل����ه‌ڕۆژه����ه‌اڵت����ى ن����اوه‌ڕاس����ت به‌چاوى به‌رپرسیارێتى یاسایى و ئه‌خالقى‬ ‫کارده‌کات به‌پێى بیردۆزى ملمالنێى ده‌ره‌کى ته‌ماشابکات نه‌ک ئیمتیاز و ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دى‬ ‫له‌پێناو ته‌بایى ناوخۆ که‌ زۆرج��ار جه‌نگ شه‌خسى‪.‬‬ ‫ب��ه‌رپ��ا ده‌ب���ێ���ت‪ ،‬چ��ون��ک �ه‌ ج �ه‌ن��گ یه‌کێک ‌ه‬ ‫لێره‌وه‌ ده‌گه‌ینه‌ ئه‌و ڕاستییه‌ى که‌ گه‌النى‬ ‫له‌ئامرازه‌کانى ملمالنێ‪.‬‬ ‫رۆژه�ه‌اڵت��ى ن��اوه‌ڕاس��ت به‌گشتى چ��االک و‬ ‫ئه‌م پاره‌گرافه‌ بۆ رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست وری��ا و به‌توانان‪ ،‬ب�ه‌اڵم گرفتى سه‌ره‌کییان‬ ‫به‌گشتى و به‌تایبه‌تى‬ ‫نه‌بوونى سه‌رکرده‌ بوو‌ه‬ ‫ب������ۆ ک�����وردس�����ت�����ان‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ى به‌ ئامانجى‬ ‫راس��ت��ه‌ ب��ه‌ ب�ه‌ڵ��گ�ه‌ى‬ ‫دیموکراسى بگه‌ن‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ى ک �ه‌ زۆرب���ه‌ى‬ ‫گ����ه‌ل����ى ک����وردی����ش‬ ‫پێویسته‌ سه‌رکرد ‌‬ ‫س�����ه‌رک�����رده‌ک�����ان�����ى‬ ‫ه یه‌کێکه‌ له‌ نه‌ته‌وه‌کانى‬ ‫ک���������ورد واڵت�����ان�����ى‬ ‫رۆژه �ه‌اڵت��ى ن��اوه‌ڕاس��ت‬ ‫دراوس���ێ به‌دوژمنى ده‌سه‌اڵته‌که‌ى به ‌چاوى‬ ‫ب��������ۆی��������ه‌ ه�������ه‌م�������ان‬ ‫سه‌ره‌کى کوردستان‬ ‫ت���ای���ب���ه‌ت���م���ه‌ن���دى ئ���ه‌و‬ ‫ن����ه‌ت����ه‌وان����ه‌ى ه���ه‌ی���ه‌ و‬ ‫ن�����اوده‌ب�����ه‌ن ک �ه‌چ��ى به‌رپرسیارێتى یاسایى‬ ‫ل����ه‌ه����ه‌م����ان����ک����ات����دا‬ ‫دیسانه‌وه‌ هه‌مان کێشه‌ى‬ ‫�دی‬ ‫ن���ه‌ب���وون���ى س���ه‌رک���رده‌ى‬ ‫زۆرت��ری��ن پ�ه‌ی��وه‌ن� و ئه‌خالقى ته‌ماشا‬ ‫بازرگانى و ئابورى‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر تۆزێک‬ ‫و سه‌رمایه‬ ‫به‌ئینسافه‌وه‌ و به‌ده‌ر ل ‌ه‬ ‫‌گوزاریان بکات نه‌ک ئیمتیاز و‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ��ی��ان��دا ه �ه‌ی �ه‌‪،‬‬ ‫ڕوانگه‌ى سۆزدارییه‌وه‌‬ ‫ئ����������ه‌وه‌ى ج���ێ���گ���ه‌ى‬ ‫ب����گ����ه‌ڕێ����ی����ن����ه‌وه‌ ب��ۆ‬ ‫‌خسى‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫‌ندى‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌رژ‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ئه‌سه‌فه‌ ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ ک ‌ه‬ ‫م������ێ������ژوو ده‌ب���ی���ن���ی���ن‬ ‫پ �ه‌ی��وه‌ن��دی��ی �ه‌ک��ان��ی��ان‬ ‫ل���ه‌س���ه‌رج���ه‌م ق��ۆن��اغ � ‌ه‬ ‫ل������ه‌س������ه‌ر ئ���اس���ت���ى‬ ‫م��ێ��ژووی �ه‌ک��ان��دا گه‌لى‬ ‫‌ندى‬ ‫ه‬ ‫‌یو‬ ‫ه‬ ‫پ‬ ‫‌ک‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫‌‪،‬‬ ‫ه‬ ‫‌خسی‬ ‫ه‬ ‫په‌یوه‌ندى حزبى و ش‬ ‫ک��ورد تایبه‌تمه‌ندییه‌کانى ن�ه‌ت�ه‌وه‌ی��ى خۆى‬ ‫ڕه‌سمى و حکومى‪ ،‬بێگومان دروست کردنى پاراستوه‌ و له‌ده‌ست دیکتاتۆر خۆى(نه‌ته‌وه‌)ى‬ ‫دوژم��ن��ى ده‌ره‌ک���ى ل�ه‌الی�ه‌ن س�ه‌رک��رده‌ک��ان�ه‌و‌ه رزگارکردوه‌ و داوییه‌تى به‌ده‌ست کۆمه‌ڵێک‬ ‫ته‌نها له‌ پێناو به‌دیهێنانى ته‌بایى ناوخۆى خه‌ڵکه‌وه‌ که‌ نه‌یانتوانیوه‌ ک��ورد بگه‌یه‌نن ‌ه‬ ‫ح��زب�ه‌ ئ�ه‌م�ه‌ی��ان له‌سه‌رئاستى ح��زب��ى‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئامانجى نه‌ته‌وه‌ییه‌کانى خۆى‪.‬‬ ‫له‌سه‌رئاستى ده‌رکى بۆکۆکردنه‌وه‌ى جه‌ماوه‌ر‌ه‬ ‫ئ��ای��ا له‌ئێستا ب���ه‌دواش���ه‌وه‌ ک �ه‌ س �ه‌رده‌م��ى‬ ‫له‌ده‌ورى به‌رنامه‌ سیاسیه‌که‌ى خۆیان نه‌ک ته‌کنه‌لۆژیا و زانیارییه‌ نه‌ته‌وه‌ى کورد رازی ‌ه‬ ‫له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندى گشتى‪.‬‬ ‫له‌سه‌رکرده‌کانى که‌ داهاتووه‌که‌شى وه‌کو‬ ‫هۆکارى‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌رکرد‬ ‫ه‬ ‫س‬ ‫له‌ڕۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستدا‬ ‫ڕابردوو بێ ده‌وڵه‌ت بێت؟‬ ‫دواکه‌وتویى و په‌شێوییه‌ چونکه‌ سه‌رکرد‌ه‬ ‫ئه‌م پرسیاره‌ داهاتوو وه‌اڵمى ده‌داته‌وه‌‪.‬‬ ‫ب���ه‌ش���ێ���وه‌ی���ه‌ک خ����ۆى م����وق����ه‌ده‌س ده‌ک����ات‬

‫››‬

‫ک �ه‌الر و‪..‬ه��ت��د داواى مافه‌کانیان ده‌ک �ه‌ن من‬ ‫ده‌ستیان ده‌گوشم و به‌پێشه‌وایان له‌قه‌ڵه‌م ئه‌ده‌م‬ ‫زۆری��ش خۆشحاڵم ب��ه‌وه‌ى گه‌نجانى گه‌له‌که‌م‬ ‫هێنده‌ هۆشیار و چاونه‌ترس بن ئازادانه‌ داواى‬ ‫مافه‌کانیان ب��ک�ه‌ن‪ ..‬په‌یامه‌که‌م به‌کورتى‪..‬‬ ‫بێگومان هاوده‌نگم له‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌نگانه‌ى داواى‬ ‫دادگ��ای��ى ک��ردن��ى ئ �ه‌و ت��اوان��ب��اران�ه‌ ده‌ک���ه‌ن ک ‌ه‬ ‫بێشه‌رمانه‌ ده‌ستیان به‌خوێنى گه‌نجانى گه‌ل ‌ه‬ ‫ئ��ازار چه‌شتوه‌که‌م س��ورک��ردوه‌‪ ..‬ئه‌وانه‌ى له‌برى‬ ‫چه‌ند مه‌ترێک شوشه‌ چه‌نده‌ها گه‌نجیان ب ‌ه‬ ‫خوێن جه‌سته‌یان سورکرد‪..‬‬ ‫پاڵپشتم له‌و واڵت��پ�ه‌روه‌ران�ه‌ى داواى دادگایى‬ ‫گه‌نده‌ڵکاران و جاش و مشه‌خۆران ده‌کات‪ .‬به‌اڵم‬ ‫به‌بۆچونى من پێش هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى حکومه‌ت‬ ‫ک���ه‌ داواى ب���زوت���ن���ه‌وه‌ى گ����ۆڕان و زۆری���ن���ه‌ى‬ ‫خۆپیشانده‌رانه‌ پێویسته‌ هه‌موو گ�ه‌ل به‌یه‌ک‬ ‫ده‌نگ هه‌وڵ بده‌ین سیسته‌مێکى ته‌ندروست ب ‌ه‬ ‫به‌شدارى ته‌واوى پارت و چین و توێژه‌کانى گه‌ل‬

‫دروست بکه‌ین دور له‌و یاسا و ده‌ستورانه‌ى ئێستا‬ ‫که‌ هه‌موى بۆنى حزبى گه‌نده‌ڵى لێدێت‪ .‬چونک ‌ه‬ ‫ه�ه‌ر واڵت و هه‌رێمێک خاوه‌نى سیسته‌مێک‬ ‫نه‌بێت ب��ۆ ت���ه‌واوى ده‌س���ه‌اڵت���داران هه‌رگیز ئه‌و‬ ‫گه‌له‌ سه‌رکه‌وتو و یه‌ک ده‌نگ نابێت‪ ..‬ئێمه‌ى‬ ‫گه‌ل زۆرینه‌مان له‌ ئه‌داى حکومه‌ت و ده‌سه‌اڵت‬ ‫ن���اڕازی���ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئ��ای��ا دواى ه �ه‌ڵ��وه‌ش��ان��دن �ه‌وه‌ى‬ ‫ح��ک��وم�ه‌ت ه �ه‌ر که‌سێک بێته‌ س �ه‌ر کورسى‬ ‫ده‌سه‌اڵت ئه‌گه‌ر سیسته‌مێکى له‌به‌رده‌ست نه‌بێت‬ ‫که‌ له‌ناخى گه‌له‌وه‌ دروس��ت کرابێت له‌سه‌ر چ‬ ‫یاسایه‌ک حکوم بکات؟ بێگومان یان ئه‌و یاساو‬ ‫ده‌ستوره‌ى که‌ حزب و ده‌سه‌اڵت بۆ به‌رژه‌وه‌ندى‬ ‫خ��ۆى دای��ن��اوه‌ ی��ان ب �ه‌ فیکر و ئ��ای��دۆل��ۆژی��اى‬ ‫خ��ۆى! خ��ۆ ئ�ه‌گ�ه‌ر ل�ه‌ه�ه‌رک��ام ل �ه‌وان �ه‌ى س �ه‌ره‌و‌ه‬ ‫کارکات گومانى تێدانیه‌ گه‌ل پێى ڕازینابێت‬ ‫به‌ سیسته‌مى ئه‌و حزبانه‌ کاربکات یان بیرى‬ ‫خ���ۆى س���ه‌رچ���اوه‌ى ف �ه‌رم��ان �ه‌ک��ان��ى ب��ێ��ت وه‌ک‬ ‫ئ�ه‌وان�ه‌ى له‌ ئێستادا بونى هه‌یه‌ و ئ�ه‌م رۆژه‌ى‬

‫خوڵقاندوه‌‪ ..‬بۆیه‌ من به‌باشى ده‌زانم له‌ئێستادا‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت فشارێکى زۆر له‌سه‌ره‌ و ده‌توانرێت‬ ‫داواى کارى له‌و جۆره‌ى لێبکرێت بۆیه‌ پێویست ‌ه‬ ‫ه �ه‌وڵ��ى دروس��ت��ک��ردن��ى سیسته‌مێکى ئ���ازاد و‬ ‫دیموکراتى بده‌ین بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ر که‌سێک له‌سه‌ر‬ ‫کورسى حکومڕأنى دانیشت له‌سه‌ر ئه‌و یاسای ‌ه‬ ‫خزمه‌ت بکات‪ .‬ئه‌گه‌ به‌پێى یاساکه‌ى گه‌لیش‬ ‫خه‌باتى ن�ه‌ک��رد ئ��ه‌وه‌ پێویسته‌ گ �ه‌ل دادگ��ای��ى‬ ‫ب��ک��ات و ل �ه‌ ده‌س����ه‌اڵت دورى ب��خ��ات �ه‌وه‌‪ .‬دواى‬ ‫دروستبونى ئه‌و سیسته‌مه‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى ئه‌م‬ ‫حکومه‌ته‌ گه‌نده‌ڵه‌ و هه‌ڵبژاردنى پێش وه‌ختیش‬ ‫کاریگه‌رییکى خراپى نابێت و ده‌توانرێت بوترێت‬ ‫سودیشى لێوه‌رده‌گیرێت بۆ حکومه‌تى داهاتوو‬ ‫بۆ ئ�ه‌وه‌ى هیچ ده‌سه‌اڵتدارێک زاتى گه‌نده‌ڵى‬ ‫نه‌کات و خزمه‌ت به‌نه‌ته‌وه‌که‌ى بکات‪...‬‬ ‫‪Soran_kalar@yahoo.com‬‬

‫ئه‌زانن بۆچى ئێم ‌ه توڕه‌ین؟‬ ‫خ���ۆپ���ی���ش���ان���دان و‬ ‫ن���اڕه‌زای���ی���ه‌ک���ان پێ‬ ‫ده‌ن��ێ��ت �ه‌ م��ان��گ��ێ��ک�ه‌و‌ه‬ ‫هونه‌ر که‌ریم‬ ‫ب����ێ ئ�������ه‌وه‌ی ه��ی��چ‬ ‫وه‌اڵم����ێ����ک����ى ش���ی���او‬ ‫ب����ۆ ئ�����ه‌و خ���ااڵن���ه‌ى‬ ‫ک �ه‌ داواک�����ارى خ�ه‌ڵ��ک��ن ب��درێ��ت �ه‌وه‌ ل �ه‌ الی �ه‌ن‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪ .‬په‌رله‌مان و حکومه‌ت تادێ خویان‬ ‫له‌ داواکارییه‌کانى خه‌ڵک ده‌دزنه‌وه‌ وه‌ک بڵێى‬ ‫ئه‌وه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندیانه‌‪ .‬خوشیان باش ده‌زانن ئه‌و‌ه‬ ‫له‌ به‌رژه‌وه‌ندیان نییه‌ رۆژێک دێت ئه‌و خه‌ڵک ‌ه‬ ‫به‌و داواکاریانه‌شه‌وه‌ ناوه‌ستێت و داواى ئه‌وه‌‬ ‫ده‌ک���ات چیتر ئ �ه‌و ده‌م��وچ��اوه‌ ڕه‌نگاویانه‌یان‬ ‫ناوێت نوێنه‌رایه‌تى ئ �ه‌وان بکه‌ن ت��ادێ شه‌قام‬ ‫توڕه‌ و توڕه‌ترده‌بێت‪.‬‬ ‫روژ ب��ه‌ روژ ت����ادێ ده‌ن��گ��ى ن��اڕه‌زای��ه‌ت��ى‬ ‫خ �ه‌ڵ��ک ل �ه‌ زی���اد ب��وون��دای �ه‌ ه �ه‌م��وو چ��ی��ن و‬ ‫ت��وێ��ژه‌ک��ان��ى ک��وم�ه‌ڵ��گ��اى گ��رت��ۆت �ه‌وه‌‪ .‬ت��وڕه‌ی��ى‬ ‫ب �ه‌ رووخ���س���ارى ش �ه‌ق��ام �ه‌وه‌ دی����اره‌‪ ،‬گ�ه‌ن��ده‌ڵ��ى‬ ‫گه‌یشتووته‌ ترۆپک‪ ،‬جوانیه‌کانتان تاساند‪،‬‬ ‫واڵتان دابه‌شکرد‪ ،‬وه‌ک عه‌بدواڵ په‌شێو ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫“ره‌نگه‌کانیشتان دابه‌شکرد‪ ،‬داهاتى ئه‌م واڵت ‌ه‬ ‫بۆ ئێوه‌ و کوڕه‌کانتانه‌‪ ،‬کۆمه‌ڵگاتان کردۆت ‌ه‬ ‫مووچه‌خۆرى حزب‪ ،‬هه‌ر کاتێک بڵێت نه‌خێر‬ ‫نانبڕوامان ده‌که‌ن هه‌ر چیتان پێبکرێ ده‌یکه‌ن‬ ‫به‌رامبه‌رمان‪ ،‬ده‌ستان به‌سه‌ر بازاڕه‌کاندا گرتوو‌ه‬ ‫و قۆرختان ک��ردووه‌ به‌ ن��اوى ب��ازاڕى ئ��ازاده‌وه‌‪،‬‬

‫››‬

‫رۆژێک دێت‬ ‫ئه‌و خه‌ڵکه‌ به‌و‬ ‫داواکاریانه‌شه‌وه‌‬ ‫ناوه‌ستێت و داواى‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌کات چیتر‬ ‫ئه‌و ده‌موچاو ‌ه‬ ‫ڕه‌نگاویانه‌یان ناوێت‬ ‫کوردستانتان ل�ه‌س�ه‌ر خ��ۆت��ان تاپۆ ک���ردووه‌ و‬ ‫گه‌نجى ئه‌م واڵته‌ش خه‌ون به‌ بستێ زه‌وییه‌و‌ه‬ ‫ده‌ب��ی��ن��ێ بیکاته‌ خ��ان��وو!! ئ��ێ��وه‌ ه �ه‌م��وو به‌ها‬ ‫پیرۆزه‌کانتان شێواندو بۆنه‌ نیشتمانیه‌کانتان‬ ‫کرده‌ بۆنه‌ى حزبى هه‌ستى ئینتماى نیشتمانیتان‬ ‫له‌ ناوبرد‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ک ناچارمان ده‌که‌ن وه‌ک‬ ‫م��ح �ه‌م �ه‌د م��اغ��وت بڵێین‪“ :‬ئ����ه‌وه‌ى ئێمه‌ ب ‌ه‬ ‫نیشتمانه‌وه‌ ده‌به‌ستێته‌وه‌ ته‌نها پێاڵوه‌کانمانه‌“‪.‬‬ ‫ئێوه‌ بۆ ددان ئێشه‌ و البردنى په‌ڵه‌ى ده‌م و‬

‫چاوتان روو له‌ ئه‌وروپا ده‌که‌ن‪ ،‬بۆ کڕینى جل و‬ ‫به‌رگ و خوێندن و سه‌یران روو ده‌که‌نه‌ ده‌ره‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ��ێ��م�ه‌ش ل �ه‌ ن�ه‌خ��ۆش��خ��ان�ه‌ک��ان��ى خ��ۆم��ان ک�ه‌س‬ ‫چاره‌سه‌رمان ناکات‪ ،‬شوێنى حه‌وانه‌وه‌مان نیی ‌ه‬ ‫داهاتمان به‌شى هیچمان ناکات بیمه‌ى بێکاریمان‬ ‫نییه‌ ناتوانین که‌مترین پێداویستیه‌کانى خۆمان‬ ‫دابین بکه‌ین‪ ،‬گه‌ر دابینیشى بکه‌ین به‌هۆى‬ ‫ف �ه‌س��ادى ئ��ی��داری��ت��ان�ه‌وه‌ زۆرب���ه‌ى کااڵکانمان‬ ‫ئیکسپایه‌ره‌ و له‌ بێزارى رۆتین و دانه‌مه‌زراندن و‬ ‫نه‌بوونى بیمه‌ى بێکارى و ته‌ندروستى و خوێندن‬ ‫و دانه‌مه‌زراندن و بێکارى‪ ،‬نازانین روو له‌ کام‬ ‫جێگا و ک��ام پ��ی��او چ��اک بکه‌ین‪ ،‬له‌جیاتى‬ ‫ئه‌وه‌ى ده‌رگاکانتان بۆ هاواڵتیان ئاوه‌اڵ بکه‌ن و‬ ‫گوێ بۆ نه‌هامه‌تیه‌کانیان بگرن‪ ،‬ده‌رگاتان لێ‬ ‫پێوه‌داوین و بۆ سه‌رمایه‌داران و کۆنه‌جاش و‬ ‫خۆفرۆشان وااڵیه‌‪ ،‬نه‌ک ته‌نها خۆتان‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫زۆربه‌ى کارمه‌ندانى ئیستعالماته‌کانى خۆشتان‬ ‫لێکردووین به‌ وه‌زیر و شتى له‌و جۆره‌ وه‌اڵمى‬ ‫که‌س ناده‌نه‌وه‌ هه‌زار ده‌ستى ده‌ستیمان پێده‌که‌ن‬ ‫و هه‌ندیکجار ده‌چن به‌گژماندا یاخود له‌جیاتى‬ ‫ئێوه‌ وه‌اڵم��م��ان ده‌ده‌ن���ه‌وه‌‪ .‬ب �ه‌اڵم “ئێوه‌‪ ،‬ئێوه‌ و‬ ‫ئێوه‌“ ده‌یان بێزاریتان بۆ دروست کردوین توشى‬ ‫ده‌ی��ان نه‌هامه‌تیتان ک��ردوی��ن ش �ه‌ڕى براکوژى‬ ‫قاجاغچێتى سه‌ر سنووره‌کان رووکردنه‌ واڵتانى‬ ‫ده‌ره‌وه‌ و ده‌یان و سه‌دان ناهه‌موارى و نه‌بوونى‬ ‫و قوربه‌سه‌رێتى تر نازانین چیتر م��اوه‌ پێمان‬ ‫بکه‌ن‪ !!..‬ئێستا ده‌زانن بۆچى توڕه‌ین‪.‬‬

‫سه‌رۆکى هه‌رێم و سفره‌که‌ى ئێمه‌‬ ‫ل����ه‌ (‪)18‬ی ئ��اب��ى‬ ‫ساڵى راب��ردودا سه‌رۆکى‬ ‫ه���ه‌رێ���م���ى ک���وردس���ت���ان‬ ‫‌ل���ه‌ ک��ۆب��وون �ه‌وه‌ی �ه‌ک��ی��دا‬ ‫ل���ه‌گ���ه‌ڵ وه‌زی�������ری داد‬ ‫و داواک����اران����ی گشتی‬ ‫ئاراس عوسمان ه���ه‌رێ���م���ی ک���وردس���ت���ان‬ ‫رای��گ �ه‌ی��ان��د پێویسته‌ ب ‌ه‬ ‫ه���ه‌م���وو ت���وان���ای���ه‌ک���ه‌و‌ه‬ ‫هه‌وڵی کاراکردنی رۆڵ��ی داواک��اری گشتی‬ ‫ب���ده‌ی���ن‪ ،‬ک���ه‌ ل���ه‌و ک���ۆب���ون���ه‌وه‌ی���ه‌دا س �ه‌رۆک��ى‬ ‫حکومه‌تیش ئاماده‌ى بوون‪ ،‬که‌چى ئه‌مڕۆک ‌ه‬ ‫(‪ )2011/4/4‬رۆڵ���ى ئ��ه‌م داواک���اران���ه‌ ک��ارا‬ ‫نه‌کراو به‌فیعلى هیچمان نه‌بینى‪ ،‬به‌دیارچاوى‬ ‫هه‌موو الیه‌کمانه‌وه‌ ئه‌و فڕۆکه‌وانه‌ى ده‌ستى‬ ‫ل�ه‌ ژه‌ه���راوى ک��ردن��ى هه‌ڵه‌بجه‌دا ه�ه‌ب��وو ئ��ازاد‬ ‫ک��راو‪ ،‬س �ه‌رده‌ش��ت عوسمان ت��ی��رۆرک��راو لیژن ‌ه‬ ‫پێکهێنراو‪ ،‬قاسم ئاغا هاته‌وه‌ کوردستان و‬ ‫پایته‌خت و که‌سوکارى هه‌ندێک له‌شه‌هیدان‬ ‫داواى دادگ��ای��ى ئ�ه‌و ک��ۆن مسته‌شاره‌یانکرد‪،‬‬ ‫رووداوى (‪)17‬ى شوبات و دوات���ردا ته‌قه‌کرا‬ ‫له‌ خۆپیشانده‌ران شه‌هید و بریندار هه‌بوو‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ه�ه‌م��وو رۆژن��ام �ه‌ن��وس و مامۆستاى ئایینی ‌ه‬ ‫سوکایه‌تیان پێده‌کرێت به‌ بێ بڕیارى دادوه‌ر‪،‬‬ ‫ک�ه‌چ��ى داواک����ارى گشتى ت��ا ه�ه‌ن��وک�ه‌ رۆڵ��ى‬ ‫نه‌بووه‌‪ ،‬ئه‌و هه‌موو به‌رپرسانه‌ى زۆرێک له‌ بینا‬ ‫و زه‌وی و زارى ئ�ه‌م واڵت�ه‌ی��ان داگیر ک��ردوه‌‪،‬‬

‫هه‌وڵى کپکردنى ده‌نگى مه‌ده‌نى و خه‌ڵکانێک‬ ‫که‌ ده‌نگى جدى ئه‌م واڵته‌ن له‌ئێستادا‪ ،‬به‌هه‌موو‬ ‫ج��ۆرێ��ک ئ��اب��ڵ��وق�ه‌ى س��ه‌رب��ازى و ل �ه‌ رێ��گ�ه‌ى‬ ‫پ�ه‌ی��وه‌ن��دى ته‌له‌فۆنیه‌وه‌ ه �ه‌ڕه‌ش �ه‌ی��ان ل�ه‌س�ه‌ره‌‪،‬‬ ‫له‌ئێستادا مه‌یدانى ئازادى سه‌راى سلێمانى ئه‌و‬ ‫شوێنه‌ى بۆته‌ په‌یداکردنى ب��ژێ��وى هه‌ندێک‬ ‫که‌س و میدیاى حزبه‌کان‪ ،‬به‌ هه‌وڵى کێشه‌ و‬ ‫گرفت بۆ له‌که‌دارکردنى ئه‌و که‌سانه‌ى داواى‬ ‫مافى خۆیان ده‌ک�ه‌ن‪ ،‬چاوه‌ڕێى ئه‌و کۆبونه‌و‌ه‬ ‫کالسیکیانه‌ ناکه‌ن که‌ له‌ قۆناغه‌کانى پێشودا‬ ‫هه‌بوون‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى هێنده‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندى حزب‬ ‫و کۆمه‌ڵێکى ده‌وروب���ه‌ر ب��ووه‌‪ ،‬هێنده‌ نه‌چۆت ‌ه‬ ‫ب��ااڵن��س��ى ه���اواڵت���ى ئ���ه‌م واڵت�����ه‌وه‌‪ .‬س �ه‌رۆک��ى‬ ‫هه‌رێم پێشترش حکومه‌تى راسپاردبوو به‌وه‌ى‪،‬‬ ‫ک�ه‌ ده‌ب��ێ��ت ئ �ه‌و دروش��م��ى یاسا س �ه‌روه‌رب��ێ��ت و‬ ‫ڕووبه‌ڕووبونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵى و خراپه‌کارى ده‌بێت‬ ‫نه‌مێنێت له‌کاتێکدا داواکارانى گشتیان ئازاد‬ ‫ک���ردوه‌ ک �ه‌ ده‌ت��وان��ن ه��اوک��ار ب��ن ب��ۆ ب�ه‌گ��ژدا‬ ‫چ��ون��ه‌وه‌ى گ �ه‌ن��ده‌ڵ��ى و خ���راپ به‌کارهێنانى‬ ‫ده‌سه‌اڵت له‌پڕۆسه‌ى چاکسازیدا‪.‬‬ ‫ل���ه‌ب���ه‌ر ئ�����ه‌وه‌ ده‌ب��ی��ن��ی��ن زۆرک�������ات رێ��گ � ‌ه‬ ‫ل���ه‌ خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ده‌گ���ی���رێ���ت و ش��ارچ��ێ��ت��ى‬ ‫ی���ادک���ردن���ه‌وه‌ک���ان ده‌ک���رێ���ت���ه‌وه‌ ب��ه‌ م�ه‌ب�ه‌س��ت��ى‬ ‫پاراستنى کورسیه‌کان‪ ،‬راکێشانى الیه‌نى سۆز‬ ‫و عاتیفه‌ى ئه‌و خه‌ڵکانه‌ى به‌رده‌وام و به‌فیعلى‬ ‫واڵتى خۆیان خۆش ده‌وێت و رێز له‌ هه‌موو یاسا‬ ‫و مافه‌مه‌ده‌نیه‌کان ده‌گ��رن‪ ،‬که‌چى له‌هه‌موو‬ ‫الیه‌که‌وه‌ کراونه‌ته‌ ئامانجى ح��زب‪ ،‬هه‌رکات‬

‫بزانرێت له‌ هه‌ڵبژاردنێکدا ده‌نگیان به‌ حزب ‌ه‬ ‫پیره‌که‌ ن �ه‌داوه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬یاخود ره‌خنه‌یه‌کى جدى‬ ‫و‪..‬هتد‪ ،‬هه‌بێت ئه‌و کات یاسا سه‌روه‌ر ده‌بێت‬ ‫و باس له‌و داواک��اران�ه‌ ده‌کرێت و گه‌وره‌ترین‬ ‫سوکایه‌تیان پێده‌کرێت‪ ،‬له‌م حاڵه‌تانه‌دا شتێک‬ ‫له‌دایک ده‌بێت ئه‌ویش پێى ده‌وترێت (داواکارى‬ ‫گشتى)‪ ،‬به‌اڵم ده‌بینین تاهه‌نوکه‌ موسته‌شار‬ ‫و کۆنه‌ ج��اش و سیخوڕیکردن بۆ ئ�ه‌م واڵت‬ ‫و ئه‌و واڵت و گوێنه‌گرتن بۆ داواکاریه‌کانى‬ ‫ئه‌م دواییه‌ى خه‌ڵکى کوردستان و که‌سوکارى‬ ‫شه‌هیده‌کانى خۆپیشاندانه‌کان‪ ،‬ئه‌مه‌ ناچن ‌ه‬ ‫ئه‌و چوارچێوه‌یه‌ى ئ�ه‌وان ناوى لێده‌نێن یاسا ‪،‬‬ ‫بۆیه‌ نابێت ل�ه‌م کاته‌دا خوێندکارانى زانکۆ‬ ‫و ف �ه‌رم��ان��ب �ه‌ران و مامۆستایان ل �ه‌ س�ه‌رج�ه‌م‬ ‫ئ�ه‌و ناوچانه‌ى خۆپیشاندان یاخود ده‌نگێکى‬ ‫م����وع����اره‌زه‌ى ت��ێ��دای �ه‌‪ ،‬ک��پ��ی��ان ب��ک �ه‌ن �ه‌وه‌ ب ‌ه‬ ‫ته‌قه‌کردن و چاو سورکردنه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵکو به‌هێنان ‌ه‬ ‫دى داواکانیان و کاراکردنى رۆڵى داواک��ارى‬ ‫گشتى‪ ،‬تاکو ش���اورى میلله‌ت لێینه‌داوه‌ بۆ‬ ‫کردنه‌ ده‌ره‌وه‌ى ده‌س �ه‌اڵت��داران��ى ته‌مه‌ن بیست‬ ‫ساڵى‪ ،‬ئه‌م هه‌رێمه‌ى سه‌روه‌ت و سامانه‌که‌ى ب ‌ه‬ ‫رێژه‌ى دانیشتوان زۆره‌ و به‌ دابه‌شکردنى که‌م‪،‬‬ ‫هه‌وڵێکى تازه‌ و دوور له‌و کلتورى کارکردنى‬ ‫حزبایه‌تیه‌ى پێش و ئ���اوڕى ج��دى ل�ه‌ خه‌ڵکى‬ ‫بده‌نه‌وه‌ و به‌تایبه‌تى ئه‌وانه‌ى ماوه‌ى (‪ )47‬رۆژه‌‬ ‫ناڵێن (ارح���ل)‪ ،‬به‌ڵکو داواى ئاشتى ده‌ک �ه‌ن‪،‬‬ ‫چاوه‌ڕێتان ده‌که‌ین له‌سه‌ر سفره‌ى مافه‌کانمان‬ ‫دانیشتوین‪.‬‬


‫هه‌مه‌ڕ ‌ه‌نگ‬

‫پرسی چه‌تر‬ ‫پرسی چه‌تر‪ ،‬پانتاییه‌ک ‌ه (چه‌تر) بۆ گوزارشتکردنی‬ ‫رای ئێوه‌ی هاواڵتی ره‌خساندوو ‌ه تا ئازادان ‌ه‬ ‫لێره‌وه‌ هه‌ر هه‌فت ‌ه و له‌ سه‌ر پرسێکی گه‌رم‬ ‫بۆچوونی خۆتان بخه‌نه‌ڕوو‪.‬‬ ‫پرسى ئ�ه‌م��ج��اره‌ى (چ �ه‌ت��ر) ئ �ه‌وه‌ی �ه‌ ئایا ل�ه‌ دواى‬ ‫تێپه‌ڕبونى ساڵێک به‌سه‌ر ده‌رچونى رۆژنامه‌که‌مان (را‬ ‫و پێشنیار و بۆچونى ئێوه‌ى هاواڵتى چییه‌ له‌ باره‌ى‬ ‫بابه‌ته‌کانى رۆژنامه‌که‌مانه‌وه‌؟)‪.‬‬ ‫ش�ه‌م عه‌لى ـ خوێندکار‪ /‬وه‌ک‬ ‫خ��وێ��ن�ه‌رێ��ک��ى رۆژن���ام���ه‌ى (چ �ه‌ت��ر)‬ ‫سه‌ره‌ڕاى ده‌ستخۆشى‪ ،‬پێشنیار ئه‌که‌م‬ ‫گۆشه‌کى تایبه‌ت به‌ منداڵ هه‌بێت‬ ‫که‌ باس له‌ چۆنێتى په‌روه‌رده‌ کردنى‬ ‫منداڵ بکات به‌ شێوه‌ى ته‌ندروست‪.‬‬ ‫بێستون ح �ه‌س �ه‌ن ـ کاسبکار‪/‬‬ ‫پیرۆزبایى ساڵیادى رۆژنامه‌که‌تان‬ ‫ده‌که‌م و (چه‌تر) که‌م تا زۆر خزمه‌تى‬ ‫به‌خوێنه‌ری خۆى کردوه‌ و پێم باشه‌‬ ‫زیاتر له‌ رێگه‌ى رۆژنامه‌که‌تانه‌وه‌‬ ‫کێشه‌کانى گه‌نجان بخه‌نه‌ڕوو‪ ،‬باسى‬ ‫لێوه‌ بکه‌ن و هیواى به‌رده‌وامى بۆ رۆژنامه‌کان‪.‬‬ ‫هێشو که‌ریم ـ فه‌رمانبه‌ر‪ /‬وه‌ک خوێنه‌رێک بابه‌ته‌کانى‬ ‫به‌ پێویست ده‌زانم‪ ،‬به‌اڵم ئه‌کرێت باشتر بێت‪ ،‬پێویسته‌ بایه‌خى‬ ‫زیاتر بدرێت به‌ چوونه‌ ناو خه‌ڵک و به‌دواداچون بۆ کێشه‌‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان و به‌تایبه‌ت ئاستى په‌یوه‌ندیه‌کان له‌ ناو‬ ‫خێزاندا و هه‌لومه‌رجى ژنان له‌و نێوه‌نده‌دا‪.‬‬ ‫هه‌ڵوێست ک��ام �ه‌ران ـ ئه‌ندامى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى بازنه‌ى پێنجى گۆڕان‪/‬‬ ‫له‌ ساڵیادى رۆژنامه‌که‌تاندا پیرۆزبایى‬ ‫گ���ه‌رم ده‌ک�����ه‌م‪ ،‬رۆژن��ام��ه‌ک��ه‌ت��ان به‌‬ ‫میکانزمێکى پته‌و کارى کردوه‌ به‌پێى‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى که‌ هێشتا ته‌مه‌نى کارکردن‬ ‫که‌مه‌ و دی��اره‌ ک��ارى رۆژنامه‌وانى هه‌لومه‌رجى تایبه‌تى‬ ‫ده‌وێ��ت و به‌تایبه‌ت ئه‌و رۆژنامانه‌ى که‌ ئه‌هلین و ره‌خنه‌‬

‫ده‌گرن‪ ،‬بۆیه‌ ده‌ست خۆشیتان لێده‌که‌م به‌ هیواى ئیشى باشتر‪.‬‬ ‫ه�����اوڕاس�����ت ق������ادر (ن���س���ی���م)‪/‬‬ ‫پیرۆزبایی ساڵیادى رۆژنامه‌که‌تان‬ ‫ئه‌که‌م به‌ هیوام زیاتر له‌ سه‌ربابه‌تى‬ ‫ک���ۆم���ه‌اڵی���ه‌ت���ى ب���دوێ���ن و کێشه‌‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کان بخه‌نه‌ روو گرنگى‬ ‫زیاتر به‌ نوسه‌ره‌کان بده‌ن و گرنگى‬ ‫زیاتر به‌ بوارى هونه‌رى بده‌ن‪.‬‬ ‫روخ��ۆش مه‌جید‪ /‬سه‌ره‌تا ده‌ستى‬ ‫ماندوبونتان ده‌گ��وش��م و پیرۆزبایى‬ ‫س��اڵ��ی��ادى رۆژن��ام �ه‌ک �ه‌ت��ان ده‌ک���ه‌م و‬ ‫هیوادارم بابه‌تى زیاتر و سودى زیاتر‬ ‫بگه‌یه‌نێته‌ خوێنه‌رانى و پیشنیارێکم‬ ‫بۆ (چه‌تر) ئه‌وه‌یه‌ زیاتر به‌دواداچون‬ ‫بۆ کێشه‌کانى ژنان بکه‌ن و بیخه‌نه‌ڕوو‪.‬‬ ‫ه���ان���ا ع���وم���ه‌ر ـ خ��وێ��ن��دک��ار‪/‬‬ ‫پیرۆزبێت ساڵیادى رۆژنامه‌که‌تان‬ ‫من وه‌ک خوێنه‌رێکى هه‌میشه‌یى‬ ‫رۆژنامه‌که‌تان‪ ،‬پیموایه‌ ئ �ه‌وه‌ى که‌‬ ‫م��ن خوێندنه‌وه‌م ب��ۆ رۆژنامه‌که‌تان‬ ‫کردوه‌ ئه‌و بابه‌تانه‌ى باڵو ده‌کرێته‌وه‌ زۆر به‌راستیه‌ و دوره‌‬ ‫له‌ سیناریۆ و هیوام وایه‌ کار بۆ به‌سااڵچوان بکه‌ن و بایه‌خ‬ ‫به‌ کێشه‌کانیان بده‌ن و به‌دواداچونى بۆ بکه‌ن‪ ،‬له‌ رێگه‌ى‬ ‫رۆژنامه‌ى (چه‌تر)ه‌وه‌ روبه‌روى ده‌سه‌اڵتى بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫سروشت سیروان ـ مامۆستا‪ /‬پیرۆزبایى رۆژنامه‌که‌تان‬ ‫ده‌که‌م خزمه‌تێکى باشى کردوه‌‪ ،‬پێم باشه‌ هه‌مه‌ڕه‌نگیه‌کى‬ ‫پێوه‌ دیار بێت بۆ نمونه‌ الیه‌نى وه‌رزشى و الیه‌نى ئه‌ده‌ب و هونه‌ر‬ ‫فه‌رامۆش نه‌کرێت و هه‌روه‌ها به‌ راى من پێویست ناکات‬ ‫الپه‌ڕه‌ى ژنان هه‌بێت با بابه‌ته‌کانى ژنان له‌ الپه‌ڕه‌کانى تردا‬ ‫بێت‪ ،‬چونکه‌ به‌ڕاى من نابێت ژن جیابکرێته‌وه‌ و چاوه‌ڕێى‬ ‫کارى باشترتان لێده‌که‌ین‪.‬‬ ‫ئا‪ /‬شارا بابان‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪50‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2711/1/15- 2011/4/4‬‬

‫‪15‬‬

‫موعجیزه‌کان دوای‬ ‫بومه‌له‌رزه‌که‌ی یابان‬ ‫و‪.‬له‌ ئینگلیزیه‌وه‌‪ /‬شوان حه‌سه‌ن‬ ‫منداڵێکی چوارمانگه‌ رزگار ده‌کرێت‬

‫ل �ه‌ (‪)14‬ی م��ارس��دا‬ ‫س�ه‌رب��ازه‌ک��ان��ی ده‌سته‌ی‬ ‫ب����ه‌رگ����ری ژاپ�������ۆن ل�ه‌‬ ‫ش���وێ���ن���ه‌ وێ���ران���ه‌ک���ان���ی‬ ‫واڵت�������دا ده‌گ���������ه‌ڕان ل�ه‌‬ ‫شارۆچکه‌یه‌ک به‌ ناوی‬ ‫(ئیشینۆماکی)‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫خه‌ریکی الدان��ی دار و‬ ‫به‌ردی رماو بوون له‌سه‌ر‬ ‫الش�����ه‌ی م�����ردووه‌ک�����ان‪،‬‬ ‫ل���ه‌ ن���اک���او گ��وێ��ی��ان له‌‬ ‫خشپه‌یه‌ک ب��وو ل�ه‌ ناو‬ ‫شتومه‌که‌ داڕم��اوه‌ک�ه‌دا له‌گه‌ڵ جوڵه‌ی ئه‌و قوڕ و لیته‌یه‌ی له‌و ناوه‌ بوو‪.‬‬ ‫سه‌ره‌تا باوه‌ڕیان نه‌کرد‪ ،‬به‌اڵم دوای وردبونه‌وه‌ و سه‌رنجدان بۆیان ده‌رکه‌وت ئه‌و‬ ‫ده‌نگه‌ منداڵێکی زیندووه‌‪.‬‬ ‫دوای الدانی قور و ئه‌و پاشماوانه‌ی له‌سه‌ر مناڵه‌که‌ بوون‪ ،‬بینیان کچێکی‬ ‫چوار مانگه‌یه‌ که‌ قاتێکی خوری په‌مه‌یی له‌ به‌ردایه‌‪ .‬ئه‌و منداڵه‌ له‌ یازده‌ی‬ ‫مانگه‌وه‌ به‌هۆی تسونامیه‌وه‌ له‌ دایک و باوکی دابڕابوو و که‌وتبووه‌ بن‬ ‫داروپه‌ردوو‪ .‬خۆشبه‌ختانه‌ دایک و باوکی منداڵه‌که‌ش ڕزگاریان بووبوو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هیچ هیوایه‌کیان به‌ مانه‌وه‌ی کچه‌که‌یان نه‌مابوو بۆیه‌ کاتێ کچه‌که‌یان‬ ‫دانه‌وه‌ ده‌ست‪ ،‬به‌ سه‌رسامیه‌وه‌ پرسیاری ئه‌وه‌یان کرد که‌ ئه‌م منداڵه‌ چۆن تا‬ ‫ئێستا ماوه‌؟ به‌اڵم وه‌اڵمی ئه‌و پرسیاره‌ هه‌ر به‌ نهێنی مایه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌ هه‌مانکاتدا دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و منداڵه‌ هیوایه‌کی زۆری به‌خشی به‌ خاوه‌ن‬ ‫قوربانیه‌ نادیاره‌کان‪ ،‬هه‌ر بۆیه‌ له‌ ب�ه‌رواری دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و منداڵه‌ زیندووه‌‬ ‫تیمه‌کان زۆر وریاتر سه‌رنجی هه‌موو شتێک ده‌ده‌ن و به‌ وردی گوێده‌گرن بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی هه‌ست به‌ بچوکترین ناڵه‌ و نرکه‌ی که‌سه‌ زیندووه‌کان بکه‌ن‪.‬‬ ‫پیره‌ژنێکی هه‌شتا ساڵه‌ له‌گه‌ڵ نه‌وه‌یه‌کی رزگار ده‌کرێن!‬

‫تابلۆى دایکى شه‌هید گه‌رمیان ل ‌ه که‌نه‌دا‬

‫چه‌ترپرێس‬ ‫تابلۆیه‌دا بێ‌ئه‌نداز‌ه ره‌نگڕێژکردنه‌وه‌ى ئه‌و په‌یوه‌ندیی‌ه روحى‌و‬ ‫فه‌نتازیی‌ه ئاماده‌ی‌ه ک‌ه هونه‌رمه‌ند ده‌به‌ستێته‌و‌ه ب‌ه رایه‌ڵ‌ه هه‌ره‌‬ ‫شیالن جه‌بار تابلۆى دایکى شه‌هید گه‌رمیانى ئینسانى‌و فه‌رهه‌نگییه‌کانى ژیان‌دۆستى‌و ئینساندۆستییه‌وه‌‪.‬‬ ‫پڕ له‌نێرگز پێشکه‌ش ب ‌ه دایکى شه‌هید گه‌رمیان‌و‬ ‫ئه‌م تابلۆی‌ه به‌شێک‌ه له‌و پیشانگه‌ی‌ه ک‌ه چه‌ندین تابلۆى‬ ‫جیهان ده‌کات‪.‬‬ ‫له‌خۆ گرتووه‌‪ ،‬تێکڕا هاوارى شیالن جه‌بار‌ه ب‌ه ره‌نگ‌و شێوه‌‌و‬ ‫زاهیدى ره‌نگه‌کان بۆ ئه‌م وه‌رز‌ه پڕ له‌هاوار‌و نیگه‌رانى‌و گوزارشت له‌حه‌سره‌تێکى ئینسانى قوڵ لێوڕێژ ل‌ه عه‌ترى‬ ‫حه‌سره‌ت‌ه ب‌ه روانینێکى نوێ‌و دنیابینییه‌کى پڕ له‌نێرگزه‌وه‌ غه‌مێک‪ ،‬سه‌رشار ل‌ه نێرگز ل‌ه حه‌سره‌تى تابلۆیه‌ک‬ ‫خۆى ده‌کاته‌و‌ه ب‌ه نێو روح‌و خه‌یاڵى بینه‌ره‌کانیدا‪ ،‬ئه‌زمونى پڕ له‌هاوار پڕ له‌نیگه‌رانى دایکى شه‌هید گه‌رمیان که‌‬ ‫نوێى شیالن قووڵ‌بوونه‌وه‌یه‌کى روح�ى‌و فه‌نتازیی‌ه بۆ نێو له‌چاوتروکانێکدا غه‌رقى نێرگز ده‌بێ‪ ،‬غه‌رقى حوزنێک‬ ‫حه‌سر‌هت‌و خه‌ون‪ ،‬بۆ نێو نیگه‌رانى‌و هاوارى ئینسان‪ ،‬له‌نێو ئه‌م ده‌بێت‪.‬‬

‫ئاگاداری‬ ‫وه‌ک به‌خۆداچونه‌و‌ه و هه‌ڵسه‌نگاندنی کاره‌کانی ساڵی رابردومان ئاگاداری‬ ‫دۆستان و خوێنه‌رانى به‌ڕێزی (چه‌تر) ده‌که‌ین هه‌ر سه‌ره‌نج و ره‌خن ‌ه و‬ ‫پێشنیارێکتان هه‌ی ‌ه ب ‌ه مه‌به‌ستى به‌ره‌وپێشبردنى‬ ‫رۆژنامه‌ک ‌ه پێمان بگه‌یه‌نن‪ ،‬هاوکاریتان مایه‌ى‬ ‫هاندانمانه‌ بۆ به‌ره‌وپێشچوونى رۆژنامه‌که‌مان‪.‬‬

‫له‌م گۆشه‌یه‌دا هه‌رجار‌ه و زانیارییه‌کی پزیشکی له‌الیه‌ن پزیشکێکی پسپۆڕه‌وه ده‌خرێته‌ڕوو‌‬

‫تیمه‌کانی فریاکه‌وتن‬ ‫ژن��ێ��ک��ی ه�ه‌ش��ت��ا س��اڵ �ه‌ و‬ ‫نه‌وه‌یه‌کییان دۆزییه‌وه‌ که‌‬ ‫ت��ا (‪)20‬ی م��ان��گ به‌‬ ‫زیندووی له‌ ژێر داروبه‌ردی‬ ‫ماڵه‌که‌ی خۆیاندا بوون‬ ‫وات�����ا (‪ )9‬رۆژ دوای‬ ‫بومه‌له‌رزه‌که‌ دۆزران���ه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م دوو ب��ری��ن��داره‌ش که‌‬ ‫ه����ه‌ر ل���ه‌ ش���ارۆچ���ک���ه‌ی‬ ‫(ئ����ی����ش����ی����ن����ۆم����اک����ی)‬ ‫دۆزران��������ه‌وه‌‪ ،‬راس��ت �ه‌وخ��ۆ‬ ‫ل���ه‌الی���ه‌ن ت��ی��م �ه‌ک �ه‌وه‌ به‌‬ ‫فڕۆکه‌یه‌ک گواسترانه‌وه‌‬ ‫بۆ نه‌خۆشخانه‌ی خاچی‬ ‫س��وور‪ .‬ئ�ه‌وان له‌ماڵێکی داڕم��اودا مابوونه‌وه‌ که‌ کاره‌با و هێڵی ئینته‌رنێت‬ ‫پچڕابوون تیایدا‪ .‬پیره‌ژنه‌که‌ نه‌یده‌توانی بۆخۆی به‌ڕێگادا بڕوات و توشی‬ ‫شه‌که‌تی جه‌سته‌ بووبوو‪ ،‬هه‌روه‌ها نه‌وه‌ (‪ )16‬ساڵیه‌که‌شی تووشی دابه‌زینی‬ ‫پله‌ی گه‌رمی ل�ه‌ش ب��ووب��وو‪ .‬پیره‌ژنه‌که‌ له‌ کاتی رزگارکردنیدا به‌ تیمه‌‬ ‫رزگاره‌که‌ی وتبوو ئه‌وان له‌و ماوه‌یه‌دا توانیویانه‌ به‌و شتومه‌کانه‌ بژین که‌ له‌ناو‬ ‫سه‌الجه‌ی ماڵه‌دا بووه‌‪.‬‬ ‫سه‌گێکی به‌وه‌فا له‌گه‌ڵ هاوڕێ برینداره‌که‌یدا ده‌مێنێته‌وه‌‬

‫د‪.‬به‌ختیار قادر‬

‫شه‌قیق ‌ه‬

‫(السه‌رئێشه‌ـ ‪)migraine‬‬

‫شه‌قیق‌ه یه‌کێک‌ه ل �ه‌و نه‌خۆشیانه‌ى ک�‌ه تووشى‬ ‫مرۆڤ ده‌بێت ئه‌گه‌ر هاتوو که‌سى نه‌خۆش نه‌توانێت‬ ‫چاره‌سه‌رى بکات‪ ،‬ئه‌و‌ه نه‌خۆشیه‌ک‌ه کۆنترۆڵی ژیانى‬ ‫ده‌ک��ات‪ .‬چونک‌ه ئه‌و نه‌خۆشی‌ه خۆى وا ده‌سه‌پێنێت‬ ‫له‌سه‌رتا ک‌ه نه‌توانیت بچیت بۆ کاره‌که‌ت‪ ،‬یا ته‌ماشاى‬ ‫یارییه‌ک بکه‌یت‪ ،‬رێگه‌شت لێ ده‌گرێت ل‌ه خواردنى‬ ‫چه‌نده‌ها جۆرى خ��ۆراک ک‌ه ده‌توانیت بیانخۆیت و‬ ‫بۆشت ده‌بێت‌ه شکست و خه‌مۆکى‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا‬ ‫کۆمه‌ڵ‌ه هه‌وڵێکى دڵخۆشکه‌ر هه‌ن بۆ ئه‌وانه‌ى ک‌ه ئه‌م‬ ‫نه‌خۆشێیان هه‌ی‌ه ئه‌وه‌ش ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه ئێستا کۆمه‌لێک‬ ‫ده‌رم��ان��ى زۆر و کاریگه‌ر ه�ه‌ن بۆ دورک�ه‌وت��ن�ه‌و‌ه له‌‬ ‫توشبوونى ئه‌م نه‌خۆشییه‌‪ .‬به‌اڵم هێشتا به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫به‌رچاو نه‌توانراو‌ه به‌جیهاندا باڵو بکرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫تۆ چۆن ده‌زانیت السه‌ریه‌شه‌(شه‌قیقه‌)ت هه‌یه‌‬

‫ناتوانرێت له‌رێگاى وه‌رگردنى تیشکى (‪)x‬ه‌و‌ه یان ل ‌ه‬ ‫ڕێگه‌ى لێنۆڕینى خوێنه‌و‌ه بزانن هه‌یانه‌‪ ،‬ئه‌و سه‌ریه‌شه‌یه‌‬ ‫کاتێک دیارى ده‌کرێت ک‌ه نه‌خۆشه‌ک‌ه چه‌ند دانه‌یه‌ک‬ ‫له‌م نیشان‌ه جۆریانه‌ى خواره‌وه‌یان هه‌بێت‪:‬‬ ‫ئازار له‌یه‌کێک ل‌ه الکانى سه‌ردا‪.‬‬ ‫ •‬ ‫ئازارێکى لێده‌ر یا ترپه‌کار‪.‬‬ ‫ •‬ ‫ئازارێک رێگر بێت له‌چاالکى‪.‬‬ ‫ •‬ ‫هه‌ستکردن به‌پێویستى بۆ که‌م کردنه‌وه‌ى‬ ‫ •‬ ‫ڕووناکى یان ڕۆشتن بۆ ژوورێکى تاریک‪.‬‬ ‫هه‌ستکردن ب‌ه هێڵنج یا ڕشانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ •‬ ‫هه‌ستکردن بۆ دورکه‌وتنه‌و‌ه ل�ه‌ژاو‌ه ژاو یا‬ ‫ •‬ ‫رۆشتن بۆ ژوورێکى هێمن‪.‬‬ ‫هه‌ستکردن به‌ڕشانه‌و‌ه ل‌ه کاتى هه‌ڵمژینى‬ ‫ •‬ ‫هه‌ندێک بۆنى وه‌ک‪ :‬دووکه‌ڵ یا عه‌تردا‪.‬‬ ‫ه��ۆک��اره‌ک��ان��ى ئ���ه‌م ن�ه‌خ��ۆش��ی��ی�ه‌‪ :‬ک��ات��ێ��ک ڕاوێ���ژ‬ ‫به‌پزیشکێک ده‌ک��رێ��ت ده‌رب����اره‌ى نه‌خۆشى شه‌قیقه‌‬ ‫(السه‌ریه‌شه‌) له‌وانه‌ی‌ه زۆرب��ه‌ى ج��ار بڵێت «هه‌موو‬ ‫شتێک ل‌ه سروشت ده‌چێت» پزیشکه‌که‌ت مه‌به‌ستى‬ ‫ل�ه‌وه‌ی�‌ه تۆ ب�ه‌ده‌س��ت نه‌خۆشییه‌کى ت��رى ترسناکه‌وه‌‬ ‫نا ناڵێنیت وه‌ک بوونى وه‌رمێک ل‌ه ده‌م��اخ��دا‪ .‬یان‬ ‫ئه‌نیۆریزم ‪(aneurysm‬فراوانبوونێکى توره‌که‌یی‬ ‫له‌یه‌کێک ل�‌ه لووله‌کانى خوێندا) ی��ان ل�‌ه هاتنى‬ ‫میکرۆبێکه‌و‌ه ک‌ه بووه‌ت‌ه ه��ۆى ئ�ه‌و سه‌ریه‌شه‌که‌ت‬ ‫ئه‌مه‌ش واناگه‌یه‌نێت ک‌ه السه‌ریه‌ش‌ه کارێکى وه‌همییه‌‪،‬‬ ‫هه‌ندێک ل‌ه لێکۆڵینه‌وه‌کان گه‌یشتوونه‌ت‌ه دی��ارى‬ ‫کردنى کۆمه‌ڵێک هۆکار ک‌ه ده‌بن‌ه هۆى تووشبوون‬ ‫به‌السه‌ریه‌شه‌‪ ،‬له‌ناویشیاندا تواناى بۆ ماوه‌یی به‌تووش‬ ‫ب��وون��ى سه‌رئێه‌ش‌ه و هه‌ستدارێتى زۆرى ده‌م���اخ بۆ‬ ‫نێرداوه‌کانى ئازار‪ ،‬یاخود هۆکارى تری وه‌ک (هیالک‬ ‫بوون‪ ،‬که‌م نووستن‪ ،‬به‌رۆژوو بوون‪ ،‬مه‌ى خواردنه‌وه‌)‪.‬‬ ‫چ��اره‌س��ه‌ر‪ :‬زۆر گرنگ‌ه چ��اره‌س��ه‌رى السه‌ریه‌شه‌‬ ‫(شه‌قیقه‌) بکرێت‪ ،‬چونک‌ه له‌وانه‌ی‌ه وا ڕووب��دات ئه‌و‬ ‫ئازاره‌ى ل‌ه سه‌رئێه‌شه‌و‌ه په‌یدا بوو‌ه رێگرێکى مه‌ترسى‬ ‫دار بێت و به‌خراپ‌ه کاربکات‌ه سه‌ر شێوازى ژیانت‪ ،‬و‬ ‫ببێت‌ه هۆى شڵه‌ژانى په‌یوه‌ندیت ب‌ه خێزان و هاوڕێیانه‌وه‌‪،‬‬ ‫و نه‌هێڵێت ب‌ه شێوه‌یه‌کى کاریگه‌ر ئیشه‌کانت ڕاپه‌ڕێنى‪.‬‬ ‫چاره‌سه‌ریه‌که‌ى رێبازى ناده‌رمانى کاریگه‌ر بریتییه‌‬ ‫ل‌ه چاره‌سه‌رکردنى ئه‌رک و ماندووبوون و خاوبوونه‌وه‌‬ ‫و گه‌ڕاندنه‌وه‌ى زینده‌یی‪ ،‬و گۆڕان ل‌ه شێوازى ژیاندا‬ ‫وه‌ک‪ :‬دورک �ه‌وت��ن �ه‌و‌ه ل�‌ه ب �ه‌رۆژوی �ه‌ت��ى و گۆڕینى‬ ‫کاته‌کانى نووستن‪ ،‬هه‌روه‌ها چ��اره‌س�ه‌رى ناده‌رمانى‬ ‫کاریگه‌ر‪ ،‬ئه‌مانه‌ش ده‌گرێته‌و‌ه وه‌ک راهێنانى راکێشان‪،‬‬ ‫و خۆبه‌ستنه‌و‌ه ب‌ه سیسته‌مێکى خۆراکییه‌وه‌‪ ،‬سه‌ره‌ڕاى‬ ‫خ��واردن��ى س �ه‌وز‌ه و چ��اره‌س �ه‌رى ده‌رمانیش هه‌ندێک‬ ‫ده‌رم��ان هه‌ی‌ه ک‌ه به‌پێی ره‌چه‌ته‌ى پزیشک یا به‌بێ‬ ‫پزیشکیش به‌کاردێن‪ ،‬ک‌ه بریتین له‌و ده‌رمانانه‌ى که‌‬ ‫تایبه‌ت‌ه ب‌ه چاره‌سه‌رى نۆبه‌کانى السه‌ریه‌ش‌ه (ده‌رمانى‬ ‫چڕى که‌م خایه‌ن) ئه‌و ده‌رمانانه‌ش ک‌ه تایبه‌تن به‌‬ ‫دابه‌زاندنى ناڕه‌حه‌تى شڵه‌ژاوى و نۆبه‌کانى السه‌ریه‌شه‌ى‬ ‫داه�������ات�������وو‬ ‫(ده‌رم�����ان�����ى‬ ‫خۆپارێز)‪.‬‬

‫ک���ه‌ن���اڵ���ی (‪)CNN‬‬ ‫راپۆرتێکی ب�ڵاوک��رده‌و‌ه‬ ‫ده‌رب���اره‌ی ئ �ه‌و سه‌گه‌ی‬ ‫ک����ه‌ ل����ه‌گ����ه‌ڵ س��ه‌گ��ه‌‬ ‫برینداره‌که‌ی هاوڕێیدا‬ ‫مابویه‌وه‌‪ ،‬دوای ئه‌وه‌ی‬ ‫به‌هۆی تسۆنامیه‌که‌ی‬ ‫ژاپ���������ۆن ب���ه‌ب���ێ���ه���ۆش���ی‬ ‫ک �ه‌وت��ب��ووه‌ ژێ��ر هه‌ندێ‬ ‫داروپ�������ه‌ردوو‪ .‬ئ���ه‌و دوو‬ ‫س���ه‌گ���ه‌ ل����ه‌ ن���اوچ���ه‌ی‬ ‫(ئ��ه‌ره��ام��ا) م��اب��ون �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫سه‌گه‌که‌ی یه‌که‌م ت�ه‌واو بێ هۆش بوو‪ ،‬به‌اڵم هاوڕێکه‌ی جێی نه‌هشتبوو‬ ‫تا تیمه‌کانی فریاکه‌وتن گه‌یشتن ب �ه‌رده‌وام ب�ه‌ده‌وی هاوڕێکه‌یدا هاتوچۆی‬ ‫کردبوو‪ .‬یه‌کێک له‌ ئه‌ندامانی تیمه‌که‌ رایگه‌یاند کاتێک ئه‌وان گه‌یشتوون‬ ‫ئ����������������ا‪:‬‬ ‫‌‪.‬‬ ‫بینویانه‌ سه‌گه‌که‌ ب �ه‌رده‌وام ب �ه‌ده‌وه‌ری سه‌گه‌ بێهۆشه‌که‌وه‌ هاتووه‌ و چووه‬ ‫س����ه‌ن����گ����ه‌ر‬ ‫کاتێک له‌ سه‌گه‌که‌ نزیک بونه‌ته‌وه‌ ترس و دڵه‌ڕاوکێیه‌کی زۆر به‌ سه‌گه‌که‌وه‌‬ ‫بیالل‬ ‫دیار بووه‌ به‌جۆرێک ئه‌وه‌نده‌ له‌ تیمه‌که‌ نزیک بۆته‌وه‌ وه‌ک ئه‌وه‌ی بیه‌وێت‬ ‫شتێک بڵێت به‌ تیمه‌که‌ و وه‌ک ئه‌وه‌ی هاوارێک له‌ قورگى گیری خواردبێت‪.‬‬ ‫دوای گواستنه‌وه‌یان بۆ نه‌خۆشخانه‌ هه‌ردوو سه‌گه‌که‌ چاره‌سه‌ری ڤێته‌رنه‌ریان‬ ‫وه‌رگرت‪ ،‬به‌اڵم له‌ دوو نۆڕینه‌ی جیادان به‌هۆی ناجێگیری بارودۆخی سه‌گه‌‬ ‫بێهۆشه‌که‌وه‌‪.‬‬


‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬ ‫ژماره‌ی متمان ‌ه‬ ‫خاوه‌ن ئیمتیاز‬ ‫سه‌رنوسه‌ر‬ ‫دیزاین‬ ‫باڵوکردنه‌وه‬ ‫‌راوێژکاری یاسایی‬ ‫ناونیشان‬

‫‪212‬‬ ‫که‌مال حه‌سه‌ن حه‌مه ره‌زا‬ ‫کاروان ساالر‬ ‫یاسر گوڵی (رۆژیار گرافیک)‬ ‫کۆمپانیای په‌یپه‌ر‬ ‫سیروان ئه‌حمه‌د حامد‬ ‫سلێمانی گه‌ڕه‌کی عه‌لی ناجی‌‬ ‫‪07710299753 - 07480179510‬‬

‫ساڵیادی کوشتنی (دوعا)‬

‫ئه‌و کچه‌ی غه‌دری کۆنه‌پ ‌هر‌ستی ب ‌ه‬ ‫شێوه‌یه‌کی تراژیدی کۆتایی ب ‌ه ژیانی هێنا‬

‫‪cetir2010@gmail.com‬‬ ‫‪cetir2010@yahoo.com‬‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬

‫‪2711/1/15‬‬

‫‪9‬‬

‫‪No: (50) Mo.4/4/2011-‬‬

‫ریکالم‬

‫(چه‌تر) و ساڵێکی پڕ‬ ‫له‌هه‌وڵ و کۆشش‬

‫ریکالم‬

‫ب�����ه‌و پ��ێ��ی��ه‌ی ه �ه‌رێ��م��ی‬ ‫کاروان ساالر‬ ‫کوردستان‪ ،‬کراوه‌نیی‌ه به‌رووی‬ ‫دیموکراسیدا و هێشتا ئازادی‬ ‫راده‌ربڕین و میدیای ئازاد له‌م هه‌رێمه‌دا له‌سه‌ره‌تاکانی‬ ‫دروستبوونیدایه‌‪ ،‬بۆی‌ه تاودان بۆ هه‌رکارێکی مه‌ده‌نیان ‌ه‬ ‫له‌م ده‌ڤه‌ره‌دا به‌تایبه‌تی له‌بواری راگه‌یاندندا پێویستی‬ ‫به‌و‌ه هه‌ی‌ه ده‌یان جار شوێن پێی خۆت بپێویت ئه‌وجا پێ‬ ‫هه‌ڵبگریت و دایبنێیت‪ .‬سبه‌ی (‪ )4/5‬ساڵێک به‌سه‌ر‬ ‫ده‌رچوونی ژم��اره‌ی یه‌که‌می رۆژنامه‌ی (چه‌تر)‬ ‫تێده‌په‌ڕێت‪ ،‬بێگومان ده‌رچوونی ژماره‌یه‌کی رۆژنام ‌ه‬ ‫له‌م هه‌رێمه‌دا ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ی ئیراده‌ی ده‌س �ه‌اڵت سه‌خت ‌ه‬ ‫و تێپه‌ڕاندنی ساڵێک و ده‌رچوونی (‪ )50‬ژماره‌ش‬ ‫له‌و رۆژنامه‌ی‌ه کارێکی هه‌روا ساد‌ه و ساکارنی‌ه و‬ ‫ئه‌زموونی ساڵی رابردووش ئه‌وه‌ی بۆ سه‌لماندین که‌‬ ‫کارکردن له‌بواری راگه‌یاندندا ل‌ه هه‌رێمی کوردستاندا‬ ‫هێشتا له‌به‌رده‌م زۆر هه‌ڕه‌ش‌ه و ئاسته‌نگدایه‌‪ ،‬پێمخۆش‬ ‫بوو به‌چه‌ند په‌ره‌گرافێک گوزاره‌یه‌کی خێرا به‌سه‌ر ئه‌و‬ ‫یاده‌دا بکه‌م‪.‬‬ ‫له‌ساڵی راب��ردوودا له‌گه‌ڵ ئ�ه‌وه‌ی ده‌سه‌اڵتدارانی‬ ‫هه‌رێمی کوردستان جگه‌له‌وه‌ی هیچ هاوکارییه‌کی‬ ‫نه‌کردووین‪ ،‬هاوکات به‌داخه‌و‌ه زۆر جار رێگرێکی‬ ‫گ���ه‌ور‌ه و بگر‌ه م��ای�ه‌ی سه‌رئێشه‌یه‌کی زۆر ب��وو‌ه‬ ‫بۆ ئێمه‌ی میدیای ئه‌هلی و زۆرب���ه‌ی ئ�ه‌و میدیا‬ ‫ئه‌هلیانه‌ی تر ک‌ه ده‌یانه‌وێ گوزار‌ه ل‌ه بیر و بۆچوون ‌ه‬ ‫ئازاد و ئازاکان بکه‌ن‪ ،‬بێگومان ئه‌م ئاسته‌نگانه‌ش‬ ‫به‌چه‌ندین شێواز بۆ میدیای ئازاد درووست کراو‌ه که‌‬ ‫گرنگترینیانئه‌مانه‌ن‪:‬‬ ‫‪.1‬ده‌س��ه‌اڵت هێشتا کار له‌سه‌ر ئه‌و‌ه ده‌ک��ات ک ‌ه‬ ‫له‌رێگه‌ی قۆرغ کردنی سه‌رچاوه‌کانی زانیاری بۆ‬ ‫میدیا حزبییه‌کانی خۆی میدیای ئازاد بێ سه‌رچاوه‌ی‬ ‫زانیاری بکات‪.‬‬ ‫‪.2‬له‌ڕێگه‌ی چاوسوورکردنه‌و‌ه و هه‌ڕه‌شه‌و‌ه ل‌ه ستاف‬ ‫و په‌یامنێرانی رۆژنامه‌که‌ت ده‌یه‌وێت میدیای ئه‌هلی‬ ‫سنوردار بکات و له‌بازنه‌یه‌کی ته‌نگدا بیهێڵێته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪.3‬له‌رێگه‌ی فشار درووست کردن له‌سه‌ر ڕۆژنامه‌‬ ‫فرۆشانه‌و‌ه هه‌وڵ ده‌دات رۆژنامه‌که‌ت سنوردار بکات‬ ‫و که‌متر بکه‌وێت‌ه به‌رچاوی خوێنه‌ر‪.‬‬ ‫‪.4‬له‌رێگه‌ی تۆمه‌ت بۆ هه‌ڵبه‌ستن و خستن‌ه ژێر‬ ‫پرسیاری میدیاکه‌ته‌و‌ه خوێنه‌رت لێ دووربخاته‌و‌ه و‬ ‫کار‌ه گرنگه‌کانت که‌م بایه‌خ ده‌کات‪.‬‬ ‫‪.5‬ده‌س���ه‌اڵت���داران له‌رێگه‌ی دژای�ه‌ت��ی راسته‌وخۆ‬ ‫و ناڕاسته‌وخۆی راگه‌یاندنه‌کانیه‌وه‌‪ ،‬ک��ار له‌سه‌ر‬ ‫بچووکردنه‌وه‌ی کاره‌گه‌وره‌کانت و زه‌ق کردنه‌وه‌ی‬ ‫که‌مووکورتی‌ه بچوک و که‌م بایه‌خه‌کانت ده‌کات‪.‬‬ ‫‪.6‬به‌لێدان و سوکایه‌تی پێکردن و ته‌نانه‌ت هه‌ڕه‌شه‌ی‬ ‫تیرۆر کردنیشت ده‌یه‌وێ کار له‌سه‌ر مانه‌وه‌ی خۆی و‬ ‫خستنی تۆ بکات‪.‬‬ ‫‪.7‬له‌رێگه‌ی ده‌ست به‌سه‌راگرتنی دارای��ی واڵت‬ ‫بۆ خۆی و بێبه‌ش کردنی میدیای ئه‌هلی لێی و‬ ‫شانبه‌شانی ئه‌م‌ه به‌خشینه‌وه‌ی پار‌ه به‌سه‌ر میدیاکانی‬ ‫خ��ۆی��دا ک���ار ل �ه‌س �ه‌ر الوازک���ردن���ی ه �ه‌م��وو میدیا‬ ‫سه‌ربه‌خۆکان ده‌کات‪.‬‬ ‫بێگومان (چه‌تر) له‌گ‌ه ‌ڵ بوونی هه‌موو ئه‌م گرفتانه‌ی‬ ‫سه‌ره‌و‌ه ک‌ه رووبه‌رووی هه‌موو میدیا ئازاده‌کان ده‌بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫گه‌لێک کێشه‌ی تری وه‌ک نه‌بوونی ته‌کنیکی‬ ‫گونجا و کێشه‌ی ته‌وزیع و چاپ و‪..‬هتدی هه‌بووه‌‬ ‫ب �ه‌اڵم هه‌وڵیداو‌ه وه‌ک له‌سه‌ره‌تایی درووستبوونیدا‬ ‫په‌یمانیدابوو ببێت‌ه چه‌تری پرسه‌نه‌ته‌وه‌ییه‌کان و ژنان‬ ‫و گه‌نجان و کێشه‌کۆمه‌اڵیه‌تییه‌کان و‪...‬هتد ئه‌م ‌ه‬ ‫س�ه‌رب��اری ئ �ه‌وه‌ی شانبه‌شانی رۆژن��ام�ه‌ی (چه‌تر)‬ ‫که‌هه‌فتان‌ه و سه‌رکه‌وتووان‌ه له‌کاتی خۆیدا ده‌ریکردووه‌‪،‬‬ ‫هاوکات به‌شدار و پێشه‌نگ بوو‌ه له‌چه‌ندین چاالکی‬ ‫رۆژنامه‌وانی و نه‌ته‌وه‌یی و پرسه‌گرنگه‌کانی تری‬ ‫کۆمه‌ڵگادا و ش �ه‌ره‌ف مه‌ندیش‌ه ب �ه‌وه‌ی ک‌ه یه‌که‌م‬ ‫رۆژنام‌ه بوو‌ه له‌دوای رووداوه‌که‌ی (‪)17‬ی شوباته‌وه‌‬ ‫پاشکۆی تایبه‌تی بۆ خۆپیشاندانه‌کان ده‌رک��ردووه‌‪،‬‬ ‫ئ�ه‌م�‌ه ج��گ �ه‌ل �ه‌وه‌ی ستافی (چ �ه‌ت��ر) شانبه‌شانی‬ ‫رۆژنامه‌ک‌ه ماڵپه‌ڕی (چه‌ترپرێس)ی به‌ڕێو‌ه بردوو‌ه‬ ‫که‌رۆژان‌ه نوێکراوه‌ته‌و‌ه و له‌ماوه‌ی ساڵی ته‌مه‌نیشیدا‬ ‫نزیکه‌ی ی�ه‌ک ملیۆن سه‌ردانکه‌ری ه�ه‌ب��ووه‌‪ ،‬له‌م‬ ‫مه‌یدانه‌شدا چه‌ندین جار ستاف و په‌یامنێران و ته‌نانه‌ت‬ ‫خودی رۆژنامه‌که‌ش ڕووبه‌ڕووی هه‌ڕه‌ش‌ه و گرتن و‬ ‫سوکایه‌تی پێکردن بووه‌ته‌وه‌‪...‬‬ ‫س�ه‌رب��اری هه‌موو ئه‌مانه‌ش (چ�ه‌ت��ر) هه‌وڵیداو‌ه‬ ‫پشوودرێژان‌ه کاره‌کانی به‌رده‌وام بکات و به‌ڵێنی ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌ده‌ین هه‌وڵی چاره‌سه‌ری که‌موکرتییه‌کانمان بده‌ین‬ ‫له‌ساڵی ئاینده‌دا و خوازیاریشین ده‌سه‌اڵت بیر له‌به‌ستنی‬ ‫په‌یوه‌ندی ته‌ندرووست بکاته‌و‌ه له‌گه‌ڵ میدیای ئه‌هلیدا‪،‬‬ ‫لێره‌شه‌و‌ه پیرۆزبایی تایبه‌ت له‌سه‌رجه‌م خوێنه‌رانی‬ ‫(چه‌تر) و هه‌موو ئه‌وان‌ه ده‌ک �ه‌م ک‌ه ساڵی راب��ردوو‬ ‫هاوکاری (چه‌تر) بوون‪.‬‬


Chatr_50  

Rojnamey Chatr

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you