Issuu on Google+

‫راپۆرتی تایبه‌ت‬

‫حه‌وت ئه‌ندامی ئۆپۆزیسیۆن بۆ ده‌نگیان نه‌دا‪...‬؟‬

‫سه‌ری ساڵی کوردی و جه‌ژنی‌ نه‌ورۆز ل ‌ه‬ ‫ته‌واوی گه‌لی کورد و گه‌النی رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ناوه‌ڕاست پیرۆز ده‌که‌ین‪ .‬پیرۆ‬ ‫زبایی و ئاگاداری‬ ‫به‌م بۆنه‌وه‌یه‌ خوێنه‌رانی ئازیزی‬ ‫رۆژنامه‌که‌مان ئاگادار ده‌که‌ین که‌ دووشه‌ممه‌ی‬ ‫داهاتوو (چه‌تر) ده‌رناچێت به‌اڵم له‌رێگه‌ی‬ ‫ماڵپه‌ڕه‌که‌مانه‌و‌ه رۆژانه‌ له‌گه‌ڵتاین‪.‬‬ ‫ستافی رۆژنامه‌ی (چه‌تر)‬

‫ل‪3‬‬

‫ب ‌ه جیاوازییه‌کانه‌وه‌ له‌ژێر چه‌تردا کۆده‌بینه‌وه‌‬

‫رۆژنامه‌یه‌کی گشتی هه‌فتانه‌یه‌‪ ،‬کۆمپانیای چه‌تر ده‌ریده‌کات‬

‫ژمار ‌ه ‪48‬‬

‫ساڵی یه‌که‌م‬

‫دووشه‌ممه‌ ‪2011/3/14‬‬

‫ێ ‪)2710‬‬ ‫(‪ 23‬ره‌شه‌م ‌‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫نرخ‪ 750 :‬دینار‬

‫سه‌رکرده‌کانیئۆپۆزیسیۆن‬ ‫بچنه ناوجه‌ماوه‌ره‌وه‌‬ ‫له‌په‌رله‌مان ده‌بێت ‌‌‬

‫‪5‬‬

‫د‪.‬ره‌فیق سابیر‪:‬‬

‫له‌الیه‌ن مه‌کته‌بی سیاسی دوو حزبه‌و ‌ه‬ ‫ده‌ستی د‪.‬به‌رهه‌م به‌ستراوه‌‬

‫‪2‬‬

‫ئۆجه‌الن‪:‬‬ ‫هه‌تا من هه‌بم ناهێڵم که‌س یاری‬ ‫ب ‌ه که‌رامه‌تی گه‌لی کورد بکات‬ ‫به‌شێک له‌ نه‌خش ‌ه رێگاکه‌ی ئۆجه‌الن ل ‌ه‬ ‫الپه‌ڕه‌ (‪ )11‬بخوێنه‌ره‌وه‌‬

‫›‬

‫‪2‬‬

‫چین و توێژه‌کانی شه‌قام چاوه‌ڕوانن سه‌رکرده‌کان راسته‌وخۆ‬ ‫بێن ‌ه مه‌یدان بۆ ده‌ربڕینی بیروڕای خۆیان‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئه‌حمه‌د قادر‬

‫نزا و پاڕانه‌وه‌ی دایکان بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانیان ل ‌ه‬ ‫رۆژی هه‌ینی (‪ )2011/3/11‬ل ‌ه سه‌رای ئازادیدا‬ ‫فۆتۆ‪ :‬ئه‌حمه‌د قادر‬

‫(‪)3/16‬‬

‫‪7‬‬

‫‪2‬‬

‫تووڕه‌یی گه‌نجان رۆژبه‌ڕۆژ روو له‌ زیادبوون ‌ه ل ‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫بێده‌نگی ده‌سه‌اڵت بۆ جێبه‌جێ نه‌کردنی داواکاریه‌کانیان‬

‫فۆتۆ‪ :‬زانکۆ سه‌ردار‬

‫›‬

‫هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان‬ ‫نیگه‌رانن ل ‌ه‬ ‫جێبه‌جێنه‌کردنى‬ ‫به‌ڵێنه‌کانی‬

‫›‬

‫د‪.‬فایه‌ق گوڵپی ده‌ستبه‌رداری‬ ‫موچه‌یه‌کی شه‌ش ملیۆنی حکومه‌ت ده‌بێ‬


‫هەواڵ‬

‫«هێشتا ئیراده‌یه‌کى سیاسى بۆ چاکسازى نییه‌»‬

‫د‪.‬ره‌فیق سابیر‪ :‬له‌الیه‌ن مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫دوو حزبه‌و ‌ه ده‌ستى د‪.‬به‌رهه‌م به‌ستراوه‌‌‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪2‬‬

‫[ چه‌تر ـ فه‌رهاد ئه‌حمه‌د ]‬ ‫ب��ه‌رپ��رس��ى پ��ێ��ش��ووى لیژنه‌ى‬ ‫ده‌ستپاکى ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌کات‪،‬‬ ‫گه‌نده‌ڵى و نادادپه‌روه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫ژیانى خه‌ڵکى کوردستان به‌ره‌و تاڵى‬ ‫و نه‌هامه‌تى ده‌بات‪ ،‬ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ڕوو‪،‬‬ ‫ده‌ستى (د‪.‬ب �ه‌ره �ه‌م) له‌ الی �ه‌ن مه‌کته‌بى‬ ‫سیاسى ه�ه‌ردوو حزبه‌که‌وه‌ به‌ستراوه‌ و‬ ‫ئیراده‌یه‌کى سیاسیش نییه‌ بۆ چاکسازى‪.‬‬

‫(د‪ .‬ره‌فیق سابیر) سه‌رۆکى ده‌ست له‌کارکێشاوه‌ى‬ ‫لیژنه‌ى ده‌ستپاکى (نزاهه‌) له‌ په‌رله‌مانى کوردستان‬ ‫له‌ لێدوانێکى تایبه‌ت به‌ (چه‌تر) ئه‌وه‌ ده‌خاته‌ڕوو‪:‬‬

‫ره‌زامه‌ندى ئه‌وان ناتوانێت خۆى و حکومه‌ته‌که‌ى سه‌رۆک وه‌زیرێکى تر و گۆڕینى چه‌ند وه‌زیرێک‬ ‫به‌ چه‌ند وه‌زیرێکى تر به‌ بۆچوونى من ناتوانێت‬ ‫چاره‌سه‌رێکى جدى ئه‌م کێشانه‌ بکات»‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى حکومه‌تیش ره‌فیق سابیر کێشه‌که‌ بنه‌بڕ بکات‪.‬‬ ‫باس له‌وه‌ش ده‌کات‪ :‬من له‌ ئه‌داى سه‌رۆکایه‌تى‬ ‫ده‌ڵێت‪ :‬ئه‌گه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى حکومه‌ت ئه‌وه‌ بێت‬ ‫گۆڕینى د‪.‬ب �ه‌ره �ه‌م به‌ که‌سێکى ت��ر‪ ،‬ی��ان چه‌ند پ���ه‌رل���ه‌م���ان���ى ک���وردس���ت���ان رازى ن���ی���م‪ ،‬لیستى‬ ‫وه‌زیرێک به‌ چه‌ند وه‌زیرێکى تر‪ ،‬ئه‌مه‌ چاره‌سه‌رى کوردستانیش ئه‌وه‌ ده‌کات که‌ مه‌کته‌ب سیاسى‬ ‫کێشه‌که‌ ن��اک��ات‪ ،‬پێویسته‌ ده‌س��ت��ى ح��زب له‌ناو هه‌ردوو حزبه‌که‌ پێى ده‌ڵێن‪.‬‬ ‫له‌ ب��اره‌ى به‌شداریکردنى له‌ لیژنه‌یه‌کى ترى‬ ‫حکومه‌تدا نه‌هێڵرێت‪ ،‬سه‌رچاوه‌ی گیر و گرفته‌ک ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ له‌م واڵته‌ حزب حکومڕانى ده‌کات‪ ،‬ئه‌م ‌ه ده‌ستپاکى ئه‌گه‌ر دروست بکرێت‪ ،‬د‪ .‬ره‌فیق سابیر‬ ‫ب��ۆ خ���ۆى ه �ه‌م��وو ژی��ان��ى ئ��اب��وری و س��ی��اس��ى و ده‌ڵێت‪ :‬نه‌خێر هیچ به‌شدارى ناکه‌م‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى ئه‌م واڵته‌ى به‌ره‌و قه‌یران و بنبه‌ست له‌و بڕوایه‌دا نیم هێشتا له‌ کوردستاندا ئیراده‌یه‌کى‬ ‫بردووه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ گۆڕینى سه‌رۆک وه‌زیرێک ب ‌ه سیاسى هه‌بێت بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵى‪.‬‬

‫ل����ه‌ ب�������اره‌ى ج��ێ��ب��ه‌ج��ێ��ک��ردن��ى داواک�����اری�����ى‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��ده‌ران��ی��ش�ه‌وه‌ ده‌ڵ��ێ��ت‪ :‬ب �ه‌ ب��ۆچ��ون��ى من‬ ‫ئ��اس��ان نییه‌ ئێستا حکومه‌ت ئ �ه‌م داواک��اری��ان � ‌ه‬ ‫جێبه‌جێبکات‪ ،‬ئه‌مه‌ش نه‌ک له‌به‌رئه‌وه‌ى سه‌رۆکى‬ ‫حکومه‌ت ن��ای�ه‌وێ��ت ئ �ه‌م ک��اره‌ جێبه‌جێ بکات‪،‬‬ ‫به‌ڵکو له‌به‌رئه‌وه‌ى هه‌تا ئێستا ئیراده‌یه‌کى سیاسى‬ ‫له‌ کوردستاندا نییه‌ نه‌ بۆ چاکسازى و نه‌ بۆ‬ ‫وه‌اڵم��دان �ه‌وه‌ی �ه‌ک��ى راسته‌قینه‌ى داخ��وازی�ه‌ک��ان��ى‬ ‫خه‌ڵکى کوردستان‪.‬‬ ‫ب��ه‌رده‌وام ده‌بێت و ده‌ڵێت‪« :‬د‪ .‬به‌رهه‌م ده‌ستى‬ ‫به‌ستراوه‌ له‌الیه‌ن مه‌کته‌بى سیاسی و سه‌رکردایه‌تى‬ ‫دوو حزبه‌وه‌‪ ،‬حکومه‌ته‌که‌ى ده‌ست به‌ستراوه‌ به‌ بێ‬

‫«داواک����ارى خۆپیشانده‌رانى ک��وردس��ت��ان ره‌وای�� ‌ه‬ ‫و نیشانه‌ى ئه‌وه‌یه‌ ب��ارودۆخ��ى ئابورى‪ ،‬سیاسى و‬ ‫ک��ۆم �ه‌اڵی �ه‌ت��ى خ�ه‌ری��ک�ه‌ ب �ه‌ بنبه‌ست ده‌گ���ات و‬ ‫گه‌نده‌ڵى و ن��ادادپ �ه‌روه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى هه‌موو‬ ‫ژیانى خه‌ڵکى کوردستان به‌ره‌و نه‌هامه‌تى ده‌به‌ن‪،‬‬ ‫بۆیه‌ تا رۆژێ��ک زووت��ر چ��اره‌س�ه‌رى ئه‌م کێشان ‌ه‬ ‫بکرێت و خه‌بات دژى گه‌نده‌ڵى ده‌س��ت پێبکرێت‬ ‫باشتره‌»‪.‬‬

‫ب ‌ه ئاشکرا هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتن ل ‌ه‬ ‫مامۆستایانى ئایینى ده‌کرێت‬

‫«داخوازى خه‌ڵک ‌ه و منیش له‌گه‌ڵ خه‌ڵکدام»‬

‫د‪.‬فایه‌ق گوڵپى ده‌ستبه‌ردارى مووچه‌یه‌کى‬ ‫شه‌ش ملیۆنى حکومه‌ت ده‌بێت‬

‫[ چه‌تر ـ سازگار ئیبراهیم ]‬

‫«بۆ ئه‌وه‌ى هیچ ناکۆکى نه‌مێنێت ل ‌ه نێوان‬ ‫قسه‌کردن و کرداردا» د‪.‬فایه‌ق گوڵپى ل ‌ه (‪)3/1‬‬ ‫و ‌ه بڕیاریداو ‌ه واز له‌و موچه‌ی ‌ه بهێنێت‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫وه‌ک ئه‌ندامى خانه‌نشینکراوى په‌رله‌مانى‬ ‫کوردستان بۆى بڕابۆوه‌‪ ،‬ک ‌ه بڕه‌که‌ى زیاتر له‌‬ ‫شه‌ش ملیۆنه‌‪.‬‬

‫(د‪.‬فایه‌ق گوڵپى) سیاسه‌تمه‌دار و ئه‌ندامی پێشووترى‬ ‫په‌رله‌مانى هه‌رێمى کوردستان‪ ،‬هاوکات ئێستا ئه‌ندامى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى کاتى مه‌یدانى ئازادیه‌‪ ،‬ل‌ه به‌رده‌م هه‌زاران‬ ‫ه��اواڵت��ى م�ه‌ی��دان��ى ئ����ازادى سلێمانى ق��س�ه‌ى ک��رد و‬ ‫رایگه‌یاند‪« :‬ل‌ه (‪)3/1‬و‌ه بڕیامداو‌ه مووچه‌ى خانه‌نشینى‬ ‫په‌رله‌مان وه‌رنه‌گرم‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌ى هیچ ناکۆییه‌ک‬ ‫نه‌هێڵم له‌نێوان قسه‌کردن و ک��رداردا‪ ،‬هه‌روه‌ها داخوازى‬ ‫خه‌ڵک‌ه و منیش له‌گه‌ڵ خه‌ڵکدام»‪.‬‬

‫وتیشى‪ :‬ل‌ه حکومه‌تی هه‌رێمدا هه‌ر که‌سێک ده‌بێت ‌ه‬ ‫ئه‌ندام په‌رله‌مان‪ ،‬یاخود ده‌بێت‌ه وه‌زیر‪ ،‬دوای ته‌واوبونی‬ ‫م���اوه‌ی ک��ارک��ردن �ه‌ک �ه‌ی‪ ،‬ب �‌ه ل �‌ه (‪)%80‬ی موچه‌‬ ‫ئه‌سڵیه‌که‌ی خانه‌نشین ده‌ک��رێ��ت‪ ،‬ئه‌مه‌ش وایکردو‌ه‬ ‫کۆمه‌ڵێک ک �ه‌س ک�‌ه هێشتا کاتی خانه‌نشینیان‬ ‫نه‌هاتووه‌‪ ،‬ل‌ه به‌رهه‌مهێنان دور بکه‌ونه‌و‌ه و ل‌ه هه‌مان کاتدا‬ ‫ل‌ه رێگه‌ی ئه‌و موچ‌ه زۆره‌و‌ه ببه‌سترێنه‌و‌ه ب‌ه ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬به‌و پێیه‌ی ک‌ه ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫کاتی سه‌رای ئازادیم و یه‌کێک ل‌ه داواکاریه‌کانمان‬ ‫ئ�ه‌وه‌ی�‌ه سیسته‌می خانه‌نشینکردنی وه‌زی���ر و ئه‌ندام‬ ‫په‌رله‌مان هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌‪ ،‬بڕیارمدا له‌الیه‌ن خۆمه‌و‌ه ب ‌ه‬ ‫‌ک��ردار ئه‌و خاڵ‌ه جێبه‌جێ بکه‌م و هانی حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێمیش بده‌م بۆ چاکسازی و رێ و شوێنی پێویست‬ ‫ل‌ه به‌رامبه‌ر ئه‌و که‌سانه‌دا بگرێته‌به‌ر ک‌ه له‌سه‌ر حسابی‬ ‫خه‌ڵکی سوودمه‌ند بوون‪.‬‬

‫کۆمسیۆنى بااڵ‪:‬‬

‫ئه‌نجامدانى هه‌ڵبژاردن سێ مانگى پێویسته‌‬ ‫[ چه‌تر ـ فه‌رهاد ئه‌حمه‌د ]‬ ‫به‌رپرسى په‌یوه‌ندییه‌کانى کۆمسیۆنى بااڵى‬ ‫هه‌ڵبژاردن رایده‌گه‌یه‌نێت‪ ،‬بۆ ئه‌نجامدانى‬ ‫هه‌ڵبژاردن له‌ هه‌رێمى کوردستان سێ مانگمان‬ ‫پێویسته‌‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ تا ئێستا کات و بودج ‌ه‬ ‫بۆ هه‌ڵبژاردن دیارى نه‌کراوه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر دیارى‬ ‫بکرێت ئێم ‌ه ئاماده‌ین بۆ هه‌ڵبژاردن‪.‬‬

‫(عه‌بدولره‌حمان خه‌لیفه‌) به‌رپرسى په‌یوه‌ندی ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌ریه‌کانى کۆمیسیۆنى بااڵ به‌ (چه‌تر)ى‬ ‫راگه‌یاند‪ :‬وه‌ک کۆمیسیۆن پێویستمان ب ‌ه نزیکه‌ى‬ ‫(‪ )180‬رۆژ هه‌ی ‌ه ت��ا ه�ه‌م��وو پێداویستیه‌کانى‬ ‫ه �ه‌ڵ��ب��ژاردن ت���ه‌واو بکه‌ین ئ�ه‌م� ‌ه ئ�ه‌گ�ه‌ر هه‌موو‬ ‫عێراق بگرێته‌وه‌‪ ،‬ب�ه‌اڵم ئه‌گه‌ر ته‌نها هه‌ڵبژاردن‬ ‫ل ‌ه پارێزگاکانى هه‌رێم بکرێت ئ �ه‌وه‌ پێویستمان‬ ‫ب ‌ه ماوه‌یه‌کى که‌متره‌‪ ،‬چونکه‌ ئه‌و کات ‌ه ته‌نها‬ ‫ئاماده‌کارى بۆ سێ پارێزگا ده‌که‌ین‪.‬‬

‫خه‌لیف ‌ه وتیشى‪« :‬ئه‌گه‌ر هه‌ڵبژاردنى پێشوه‌خت‬ ‫بکرێت و هه‌موو پارێزگاکانى عێراق بکرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه ئێمه‌ وه‌ک کۆمیسیۆن پێویستمان به‌ ماوه‌ى‬ ‫(‪ )180‬رۆژ هه‌یه‌ تا ئاماده‌کارى ت�ه‌واو بکه‌ین‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌گه‌ر هه‌ڵبژاردن ته‌نها ل ‌ه سێ پارێزگاکه‌ى‬ ‫هه‌رێم بکرێت‪ ،‬ئه‌وا پێویستمان ب ‌ه ماوه‌یه‌کى که‌متر‬ ‫هه‌یه‌ ئه‌توانین به‌ نزیکه‌ى (‪ )90‬رۆژ بیخه‌مڵێنین‪،‬‬ ‫وات�ه‌ نیوه‌ى ئه‌و ماوه‌ی ‌ه بۆ هه‌موو عێراق دیاری‬ ‫کراوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬پێویسته‌ حکومه‌ت یاسا و بودجه‌ و‬ ‫کاتى هه‌ڵبژاردنه‌کان دیارى بکات‪ ،‬ئه‌م سێ شت ‌ه‬ ‫ئه‌رکى حکومه‌ته‌‪ ،‬به‌اڵم تا ئێستا به‌س یاساک ‌ه‬ ‫دی��ارى ک��راوه‌ بودجه‌ و کاته‌که‌ى دی��ارى نه‌کراوه‌‪،‬‬ ‫هه‌ر کاتێک حکومه‌ت ئه‌و ئاماده‌کاریانه‌ى کرد‬ ‫ئه‌وا بێگومان ئێمه‌ ئاماده‌ ده‌بین بۆ هه‌ڵبژاردنه‌کان‬ ‫چى له‌ هه‌رێمى کوردستان بێت یان هه‌موو عێراق‬ ‫بگرێته‌وه‌‪.‬‬

‫گوڵپى ئه‌وه‌شى راگه‌یاند‪ :‬مه‌به‌ستێکی دیکه‌م له‌و‬ ‫بڕیار‌ه ئه‌وه‌ی‌ه ب‌ه سه‌رۆکی هه‌رێم بڵێم‪ ،‬ئه‌و که‌سانه‌ی‬ ‫خۆپیشاندان ده‌که‌ن نایه‌نه‌وێت ئه‌زمونی هه‌رێم تێکبده‌ن‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ب‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه ده‌یانه‌وێت ئه‌زمونی هه‌رێم باشتر‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬ ‫د‪.‬فایه‌ق گوڵپى ل‌ه ساڵى (‪)1982‬ه‌و‌ه تا (‪)1991‬‬ ‫پێشمه‌رگ‌ه بووه‌‪ ،‬ل‌ه ساڵى (‪)1992‬ش�ه‌و‌ه بۆت‌ه ئه‌ندامى‬ ‫په‌رله‌مانى کوردستان تا ساڵى (‪ )2002‬هه‌روه‌ها ل‌ه ساڵى‬ ‫(‪)1995‬ه‌و‌ه تا (‪ )2011‬ل‌ه نه‌خۆشخانه‌کانى کوردستان‬ ‫وه‌ک خۆبه‌ش و بێ به‌رامبه‌ر ک��ارى ک��ردووه‌‪ ،‬ته‌نها‬ ‫موچه‌ى په‌رله‌مانتارى وه‌رگرتوو‌ه ک‌ه بڕه‌که‌ى شه‌ش ملیۆن‬ ‫و (‪ )560‬هه‌زار دینار بووه‌‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه (‪)2011/3/1‬ه‌وه‌‬ ‫بڕیاریدا موچه‌ى خانه‌نشینى په‌رله‌مان وه‌رنه‌گرێ‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ئیتر موچه‌ى کارکردنى ل‌ه نه‌خۆشخانه‌کان وه‌ربگرێت ک ‌ه‬ ‫نزیکه‌ى دوو ملیۆن دیناره‌‪.‬‬

‫ب �ه‌ه��ۆى ئ���ه‌وه‌ى باسى دادپ�����ه‌روه‌رى و‬ ‫خۆشگوزه‌رانى و وه‌ستانه‌وه‌ دژى گه‌نده‌ڵى‬ ‫و بێکارى ده‌ک��ه‌ن‪ ،‬مامۆستایانى ئایینى‬ ‫رووب�ه‌ڕووى هه‌ڕه‌شه‌ى جۆراوجۆر ده‌بنه‌وه‌‬ ‫ته‌نانه‌ت له‌ ج��ۆرى کوشتن‪ ،‬بۆ ئ�ه‌وه‌ش‬ ‫ئه‌گه‌رچى پۆلیس ئاگادار کراوه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هێشتا که‌س ده‌ستگیر نه‌کراوه‌‪.‬‬

‫له‌و باره‌یه‌وه‌ (فه‌رمان محه‌مه‌د) وتارخوێن و‬ ‫پێشنوێژى مزگه‌وتى (دێڵزه‌) له‌ قه‌زاى چۆمان‬ ‫به‌ (چه‌ترپرێس)ى راگه‌یاند‪ :‬هه‌فته‌ى راب��ردوو‬ ‫به‌هۆى ئ �ه‌وه‌ى باسى چاکسازى و دادپ�ه‌روه‌ری��م‬ ‫کردبوو له‌ نوێژى هه‌ینى‪ ،‬به‌ ژم��اره‌ مۆبایلى‬ ‫(‪ 07503630297‬و ‪ )07503556489‬هه‌ڕه‌شه‌ى‬ ‫کوشتنم لێکراوه‌ و شه‌وێکیش ماڵه‌که‌میان به‌رد‬ ‫باران کردووه‌‪ ،‬به‌و هۆیه‌شه‌وه‌ خێزانه‌که‌م تووشى‬ ‫ترس و دڵه‌ڕاوکێ بووه‌‪.‬‬

‫«ل ‌ه دژى ئه‌و سیاسه‌ت ‌ه خۆپیشاندان سازده‌که‌ین»‬

‫ل ‌ه ماوه‌یه‌کى کورتدا نۆ ئه‌ندامى پارتى چاره‌سه‌رى ده‌ستگیر ده‌کرێن‬ ‫[ چه‌تر ـ زۆسک و هه‌ڵمه‌ت ]‬ ‫ب ‌ه بیاوى ئه‌وه‌ى «ئاژاوه‌گێڕى دروست ده‌که‌ن‬ ‫و هانى خه‌ڵک ده‌ده‌ن» ل ‌ه ماوه‌ى رابردوودا ل ‌ه‬ ‫(سۆران‪ ،‬که‌الر‪ ،‬هه‌ولێر و پێنجوێن) نۆ ئه‌ندامى‬ ‫پارتى چاره‌سه‌رى ده‌ستگیرکراون و ماوه‌ى (‪)15‬‬ ‫رۆژیش ‌ه ئه‌ندامێکیان ل ‌ه زیندان مانى ل ‌ه خواردن‬ ‫گرتووه‌‪ ،‬به‌رپرسانى پارته‌که‌ش هه‌ڕه‌شه‌ى‬ ‫خۆپیشاندان ده‌که‌ن‪.‬‬

‫(ش��اک��ر مسته‌فا) ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى پارتى‬ ‫چاره‌سه‌رى دیموکراتى کوردستان ل‌ه هه‌ولێر ب‌ه (چه‌تر)‬ ‫ى راگه‌یاند‪« :‬ل‌ه سۆران سێ هه‌ڤاڵمان گیرابوون‪،‬‬ ‫دوانیان ئازادکران و ئێستا یه‌کێکیان ل‌ه زیندانه‌‪ ،‬پێیان‬ ‫وتون‪ ،‬ئێو‌ه ئاژاوه‌گێڕى دروست ده‌که‌ن و هانى خه‌ڵک‬ ‫ده‌ده‌ن‪ ،‬ئه‌و هه‌ڤاڵه‌ى ئێمه‌ش پێیانى وتوو‌ه ئێو‌ه وه‌کو‬

‫په‌رله‌مانى ئه‌وروپا‪ ،‬کار بۆ به‌ژینۆسایدناساندنى هه‌ڵه‌بج ‌ه ده‌کرێت‬

‫فۆتۆ‪ :‬فه‌ریق هه‌ڵه‌بجه‌یی‬

‫[ چۆمان ـ زۆسک چۆمانى ]‬

‫له‌ الیه‌کى دیکه‌وه‌ (یوسف ئه‌حمه‌د) تێبینه‌رى‬ ‫ئه‌وقافى چۆمان‪ ،‬به‌ (چه‌ترپرێس)ى راگه‌یاند‪:‬‬ ‫بۆ به‌دواداچوون و دۆزینه‌وه‌ و سزادانى ئه‌وانه‌ى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌یان کردووه‌‪ ،‬بنکه‌ى پۆلیسى چۆمانمان‬ ‫ل�ه‌ روداووه‌ک����ه‌ ئ��اگ��ادار ک��ردۆت �ه‌وه‌ و ئه‌وانیش‬ ‫ده‌ستیان به‌ لێکۆڵینه‌وه‌ى سه‌ره‌تایى کردووه‌‪.‬‬ ‫ب��ه‌ م �ه‌ب �ه‌س��ت��ى ب���ه‌دواداچ���وون���ى روداووه‌ک����� ‌ه‬ ‫و ده‌س���ت���گ���ی���رک���ردن���ى ئ�����ه‌و ک���ه‌س���ان���ه‌ى ک� ‌ه‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ی کوشتنیان له‌م مامۆستایه‌ و چه‌ند‬ ‫مامۆستایه‌کى دیکه‌ ک��ردووه‌‪ ،‬سه‌رچاوه‌یه‌ک‬ ‫له‌ بنکه‌ى پۆلیسى چۆمان که‌ نه‌یویست ناوى‬ ‫ئاشکرا بکرێت به‌ (چه‌ترپرێس)ى راگه‌یاند‪:‬‬ ‫دواى ئاگادارکردنه‌وه‌مان له‌ روداووه‌ک �ه‌ چوینه‌‬ ‫ش��وێ��ن��ى ڕوداوه‌ک�����ه‌ و بینیمان م��اڵ��ى ن��اوب��راو‬ ‫ب�ه‌ردب��اران ک��راوه‌‪ ،‬بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش ده‌ستمان‬ ‫به‌ لێکۆڵینه‌وه‌ى ک��ردووه‌‪ ،‬به‌اڵم تا ئێستا هیچ‬ ‫که‌سێک ده‌ستگیر نه‌کراوه‌‪.‬‬

‫[ چه‌ترپرێس ـ پێشڕه‌و حه‌مید ]‬ ‫ئاستى نێوده‌وڵه‌تى و ئه‌وروپى سازده‌کات ب‌ه به‌شدارى‬ ‫واڵتانى ئه‌ندام و چه‌ندین که‌سایه‌تى ئه‌کادیمى و‬ ‫کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى کوردستان و پسپۆڕ ل‌ه بوارى ژینۆساید و رۆژنامه‌نوسان»‪.‬‬ ‫وت��ی��ش��ى «م �ه‌ب �ه‌س��ت��ى س���ه‌ره‌ک���ى و ج���دى ل �ه‌و‬ ‫فراکسیۆنى چه‌په‌کان ل ‌ه باره‌گاى‬ ‫په‌رله‌مانى ئه‌وروپا ل ‌ه (برۆکسلى) کۆنفرانسه‌دا ناساندنى ئ�ه‌و کۆمه‌ڵکوژیانه‌ی‌ه ب ‌ه‬ ‫پایته‌ختى واڵت��ى (به‌لجیکا) ل ‌ه ژینۆساید ک‌ه له‌الیه‌ن حکومه‌تى به‌عسیه‌کانه‌و‌ه‬ ‫ی��ادى کاره‌ساتى کیمابارانکردنى به‌رامبه‌ر ب‌ه خه‌ڵکى کوردستان ک��راو‌ه ل‌ه به‌هارى‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌دا کۆنفرانسێک له‌سه‌ر ساڵى (‪ )1988‬ئه‌نجامدرا و گرنگى کۆنفرانس ‌ه‬ ‫ئاستى نیوده‌وڵه‌تى و ئه‌وروپى بۆ ئه‌وه‌ی‌ه یه‌که‌مجار‌ه کۆنفرانسێک له‌و ئاسته‌دا له‌سه‌ر‬ ‫ب ‌ه ژینۆساید ناساندنى هه‌ڵه‌بج ‌ه پرسى کۆمه‌ڵکوژى کورد ل‌ه په‌رله‌مانى ئه‌وروپادا ساز‬ ‫ده‌کرێت و به‌ڕێوه‌ده‌چێت و سااڵنه‌یش دووبار‌ه بێته‌و‌ه تا‬ ‫له‌سه‌ر ئاستى نێوده‌وڵه‌تی‪.‬‬ ‫(ره‌ف��ی��ق غ�ه‌ف��ور) ئه‌ندامى هاوکار ب‌ه ژینۆساید ده‌ناسرێت»‪.‬‬ ‫ک��ۆن��گ��ره‌ى ن �ه‌ت �ه‌وه‌ى ک��وردس��ت��ان ل�ه‌س�ه‌ر ده‌ستى‬ ‫ل‌ه لیژنه‌ى رێکخستنى کۆنفراسه‌ک ‌ه‬ ‫ب‌ه ماڵپه‌رى (چه‌ترپریس)ى راگه‌یاند‪ :‬چه‌ندین که‌سایه‌تى سیاسى و ئه‌کادیمى کورد ل ‌ه‬ ‫«ک��ۆن��گ��ره‌ى ن �ه‌ت �ه‌وه‌ی��ى ک��وردس��ت��ان و ئه‌وروپا ل‌ه ساڵى (‪ )1999‬دروس��ت ب��ووه‌‪ ،‬باره‌گاى‬ ‫فراکسیۆنى چه‌پى ئه‌وروپى ناسراو ب ‌ه سه‌ره‌کى ل‌ه برۆکسلى پایته‌ختى واڵتى به‌لژیکایه و‬ ‫(س���ه‌وز و س���ور) و گ��روپ��ى دۆستانى تاهێ‌ر که‌مالی‌زاد‌ه سه‌رۆکایه‌تی ده‌کات‪،‬‬ ‫هه‌ریه‌ک‌ه ل‌ه چ��اودێ��رى ک��وردۆس��ای��د‪ /‬چ��اک و‬ ‫ک��ورد له‌په‌رله‌مانى ئ �ه‌وروپ��ا ل‌ه یادى‬ ‫کیمیابارانکردنى هه‌ڵه‌بجه‌دا رۆژى ئینستیتوتى کورد ل‌ه بروکسل و فیدراسیۆنى کۆمه‌ڵ ‌ه‬ ‫(‪16‬ى ئ��ادار) ل‌ه په‌رله‌مانى ئه‌ورپا ل ‌ه کوردییه‌کان ل‌ه ئه‌ورپا هاریکارى رێکخستنى ئه‌و‬ ‫برۆکسل کۆنفرانسێکى به‌رفراوان له‌سه‌ر کۆنفرانس‌ه ده‌که‌ن‪.‬‬

‫داگیرکه‌رانى کوردستان هه‌ڵسوکوت ده‌که‌ن»‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬ل‌ه که‌الر سێ هه‌ڤاڵ گیراون‪ ،‬له‌وێش پێیان‬ ‫وتوون‪ ،‬ئێو‌ه بۆتان نیی‌ه چاالکى ئه‌نجام بده‌ن‪ ،‬چاویان‬ ‫به‌ستون و ه�ه‌ڕه‌ش�ه‌ی��ان ل��ێ��ک��ردوون‪ ،‬ل‌ه پێنجوێنیش‬ ‫هه‌ڤاڵێک گ��ی��راو‌ه ب‌ه ه��ۆک��ارى سه‌رپه‌رشتیکردنى‬ ‫ناڕه‌زایه‌تییه‌کانى پێنجوێن‪ ،‬ل‌ه هه‌ولێریش دوو گه‌نج‬ ‫گیرابوون چ��وار رۆژ ل‌ه زیندان ب��وون ب‌ه که‌فاله‌ت‬ ‫ئازادکران‪ ،‬ل‌ه دهۆکیش لێپرسینه‌وه‌یان ل‌ه هه‌ڤااڵنمان‬ ‫کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌مویان ئازاد کراون و ئێستا به‌ک‬ ‫هه‌ڤاڵمان ل‌ه زیندانه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه الیه‌کى ت��ره‌و‌ه (ک���اروخ محه‌مه‌د) به‌رپرسی‬ ‫رێکخستنی پارتی چاره‌سه‌ری ل‌ه سۆران‪ ،‬ب‌ه (چه‌تر)‬ ‫ى راگه‌یاند‪ :‬هه‌ڤاڵێکمان ب ‌ه ناوى (لوقمان کریم علی)‬ ‫ته‌مه‌نى (‪ )56‬ساڵه‌‪ ،‬ماوه‌ى (‪ )15‬رۆژ‌ه ل‌ه سۆران له‌‬ ‫زیندان‌ه و مانى ل‌ه خواردن گرتوو‌ه ته‌ندروستیشی ل ‌ه‬

‫مه‌ترسیدایه‌‪.‬‬ ‫(ف��ک��ری ش��وک��ری) نه‌قیبی ئاسایشی گشتی‬ ‫س��ۆران ب‌ه (چه‌تر)ی راگه‌یاند‪ :‬راست‌ه ئه‌م گیراوه‌‬ ‫ل‌ه الی ئێم‌ه ب��وو‪ ،‬ب�ه‌اڵم دوای سێ رۆژ ره‌وان �ه‌ی‬ ‫ئاسایشی گشتی ه�ه‌وڵ��ێ��رم��ان��ک��رد ب �‌ه مه‌به‌ستی‬ ‫لێکۆڵینه‌وه‌‪ ،‬ئاگاداری ئه‌وه‌ش نین مانى ل‌ه خواردن‬ ‫گرتبێت‪.‬‬ ‫شاکر مسته‌فا ئه‌ندامه‌که‌ى ئه‌نجومه‌نى پارتى‬ ‫چاره‌سه‌رى ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ب‌ه بیانوى ئ �ه‌وه‌ى خه‌ڵکى‬ ‫ئه‌م پارچه‌یه‌ى کوردستان نیی ‌ه دوو جارى تریش ئه‌و‬ ‫هه‌ڤاڵه‌مانیان ده‌ستگیرکردوو‌ه و رقیان لێ هه‌ڵگرتووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر چه‌ند رۆژێکى تر ئازادى نه‌که‌ن هه‌ڵوێستى‬ ‫ل ‌ه جۆرى خۆپیشاندان و رێپێوانمان ده‌بێت ل‌ه دژى ئه‌و‬ ‫سیاسه‌ته‌‪ ،‬هه‌ر شتێکیشى به‌سه‌ر بێت ئه‌وا ئه‌وان لێى‬ ‫به‌رپرسیارن‪.‬‬

‫ئۆجه‌الن‪ :‬ساڵو ده‌که‌م ل ‌ه ده‌رکه‌وتنی‬ ‫ئیراده‌ی گه‌الن ل ‌ه باکوری ئه‌فریقا‪،‬‬ ‫مه‌غریب‪ ،‬تونس و تا عێراق‬ ‫[ چه‌تر ‪ -‬ئاژانسه‌کان ]‬ ‫رۆژی یه‌کی ئادار رێبه‌ری کۆما جڤاکێن‬ ‫کوردستان‪ ،‬عه‌بدوڵاڵ ئۆجه‌الن‪ ،‬له‌دیداری‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ پارێزه‌رانیدا له‌گه‌ڵ‌ ئه‌وه‌ی جارێکتر‬ ‫پشتگیری خۆی نیشان ده‌دات��ه‌و ‌ه بۆ ئه‌و‬ ‫شه‌پۆله‌ ناڕه‌زایه‌ی له‌باکوری ئه‌فریقاو ‌ه‬ ‫ده‌ستی پێکردو ‌ه تاکو عێراق‪.‬‬

‫ئ���ۆج���ه‌الن‪ ،‬ل �ه‌ دی���داره‌ک���ه‌ی���دا ئ���ام���اژه‌ ب���ه‌وه‌ش‬ ‫ده‌دات ئه‌گه‌ر تاکو نه‌ورۆز ده‌وڵه‌تی تورکیا هیچ‬ ‫هه‌نگاوێک روو‌ه و چاره‌سه‌ر نه‌نێت‪« ،‬ئێمه‌ ناچارین‬ ‫سیسته‌می کۆما جڤاکێن ک��وردس��ت��ان جێبه‌جێ‬ ‫بکه‌ین و چیتر چ����اوه‌ڕی ده‌وڵ �ه‌ت��ی��ش نه‌که‌ین»‬ ‫هه‌روه‌ها ده‌ڵێت‪ :‬بنه‌ماکانی که‌جه‌که‌ حه‌وت خاڵی‬ ‫سه‌ره‌کین (کۆمه‌اڵیه‌ت‪ ،‬سیاسی «خۆبه‌ڕێوه‌بردنی‬ ‫دیموکراتی»‪ ،‬کلتوری‪ ،‬ماف‪ ،‬ئابوری‪ ،‬دیبلۆماسی‬ ‫و پاراستنی بنه‌ڕه‌تی‪ ،‬پ �ه‌روه‌رده ‌و ته‌ندروستی)ش‬

‫ده‌که‌نه‌ به‌شی کۆمه‌اڵیه‌تیه‌وه‌‪ .‬تائێستا که‌جه‌ک ‌ه‬ ‫ته‌نها گرانایی داوه‌ت� ‌ه سه‌ر الیه‌نی سیاسی‪ .‬و‌ه ل ‌ه‬ ‫درێ��ژه‌ی لێدوانه‌که‌یدا ده‌ڵێت‪« :‬تا ئێستا هه‌رچی‬ ‫له‌ده‌ستم هات له‌الیه‌نی ئایدیۆلۆژی و ��یاسیه‌و‌ه‬ ‫ک���ردم‪ ،‬نه‌خشه‌ی رێگاشم پێشکه‌ش ک���رد‪ ،‬ئیتر‬ ‫له‌مه‌ودوا چیتر ناتوانم وه‌ک رابردوو کاربکه‌م»‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ به‌رده‌وامی ناڕه‌زاییه‌کان له‌ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫ب�ه‌گ��ش��ت��ی ده‌ڵ���ێ���ت‪ :‬ت��ێ��ڕوان��ی��ن � ‌ه ف��ک��ری �ه‌ک��ان��م بۆ‬ ‫عه‌ره‌به‌کانیش ده‌بێت‪ ،‬ئه‌وانیش ده‌توانن سوودمه‌ندبن‬ ‫لێی‪ .‬هه‌روه‌ها ساڵو ده‌که‌م له‌ده‌رکه‌وتنی ئیراده‌ی‬ ‫گه‌الن له‌باکوری ئه‌فریقا‪ ،‬مه‌غریب‪ ،‬تونس و تاکو‬ ‫عێراق‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌و گه‌مانه‌ی له‌سه‌ر گه‌لی کوردیش‬ ‫ب�ه‌ڕێ��وه‌ده‌چ��ن ئ��ۆج�ه‌الن وت��ی‪ :‬هه‌تاکو من مابم و‬ ‫تائه‌و کاته‌ی بژیم‪ ،‬هیچ ک�ه‌س ناتوانێت یاری‬ ‫به‌که‌رامه‌تی کورد بکات‪.‬‬


‫داهاتووی یه‌کێتی و پارتی به‌ره‌و کوێ ده‌ڕوات؟‬ ‫[ ئا‪ /‬سه‌ربه‌ست نه‌ریمان ]‬ ‫ئه‌و گۆڕانکاریی ‌ه هه‌مه‌چه‌شنانه‌ی له‌دوای‬ ‫(‪)17‬ی ش��وب��ات ه��ات��ن �ه‌ئ��اراو ‌ه نیشانه‌ی‬ ‫پرسیاریان خسته‌سه‌ر زۆر پرسی هه‌ستیار‬ ‫و زۆرێ��ک ل ‌ه هاوکێش ‌ه سیاسی ‌ه گرنگه‌کان‬ ‫له‌دوای ئه‌و به‌رواره‌و ‌ه روو ‌ه و ئه‌و ئاراسته‌یه‌‬ ‫ده‌ڕۆن ک ‌ه رووب��ه‌ڕووی گۆڕانکاری ریشه‌یی‬ ‫ببنه‌وه‌‪ ،‬ل ‌ه ئێستاشدا ئه‌وه‌ی وه‌کو پرسێکی‬ ‫هه‌نووکه‌یی له‌الیه‌ن شه‌قام وج�ه‌م��اوه‌ری‬ ‫توڕه‌ی خاوه‌ن داخوازییه‌و ‌ه جه‌ختی له‌سه‌ر‬ ‫ده‌کرێته‌و ‌ه بریتیی ‌ه ل ‌ه گۆڕانکاری له‌په‌یکه‌ری‬ ‫حکومڕانی ل ‌ه هه‌رێمی کوردستان‪.‬‬

‫‌سۆران عومه‌ر‪:‬‬

‫یه‌کێتی و پارتی‬ ‫ئه‌گه‌ر وه‌کو‬ ‫قه‌زافیش حکوم‬ ‫بکه‌ن ته‌مه‌نی‬ ‫درێژیان دوو‬ ‫ساڵیتره‌‬ ‫چ ئاینده‌یه‌ک چاوه‌ڕێی یه‌کێتی و پارتی ده‌کات؟‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ ئ���ه‌وه‌ی یه‌کێتی و پ��ارت��ی ج�ه‌خ��ت ل �ه‌و‌ه‬ ‫ده‌که‌نه‌و‌ه ئه‌وان پابه‌ندی رێککه‌وتننامه‌ی ستراتیژی‬ ‫نێوانیانن و ب �‌ه زه‌روره‌ت��ێ��ک��ی م��ێ��ژووی��ی ده‌زان����ن بۆ‬ ‫به‌رپرسی راگه‌یاندنی پارتی ل ‌ه سلێمانی‪:‬‬

‫سۆران عومه‌ر پێغه‌مبه‌ر‬ ‫نیی ‌ه تا پێشبینی‬ ‫داهاتووی‬ ‫یه‌کێتی و‬ ‫پارتی‬ ‫بکات‬

‫قۆناغی ئێستای هه‌رێمی کوردستان و پاراستنی چ��اودێ��ری سیاسی‪ ،‬جه‌ختی ل��ه‌وه‌ک��رده‌و‌ه درێژترین‬ ‫ده‌ستکه‌وته‌کانی ئه‌زموونه‌که‌‪ ،‬چاودێرانی سیاسی ت �ه‌م �ه‌ن��ی م����اوه‌ی ح��وک��م��ڕان��ی یه‌کێتی و پ��ارت��ی‬ ‫و الیه‌ن‌ه ئۆپۆزیسیۆنه‌کانیش ئاشکرایده‌که‌ن خۆری ئه‌گه‌ر وه‌کو قه‌زافیش به‌رێوه‌ی به‌رن دوو ساڵی تره‌‪،‬‬ ‫یه‌کێتی و پارتی رووه‌و ئاوابوون ده‌چێت و ئه‌و دوو هێزه‌ راشیگه‌یاند‪ :‬ئه‌گه‌ر له‌شێوازی به‌ڕێوه‌بردنی ده‌سه‌اڵتدا‬ ‫یه‌کێتی و پارتی وه‌کو حوسنی موباره‌کیش بکه‌ن هه‌ر‬ ‫ل‌ه کۆتا رۆژه‌کانی ته‌مه‌نی حکومڕانی خۆیاندان‪.‬‬ ‫ئ���ازاد جوندیانی‪ ،‬وته‌بێژی یه‌کێتی نیشتیمانی گۆڕانکاری ریشه‌یی چاوه‌رێیان ده‌ک��ات‪ ،‬پێشیوابوو‬ ‫کوردستان‪ ،‬ئه‌وه‌ی به‌(چه‌تر) راگه‌یاند‪ :‬بۆ تێپه‌ڕاندنی ئه‌گه‌ر ل‌ه کوردستان ئ��ازادی هه‌بێت‪ ،‬بودج‌ه شه‌فاف‬ ‫ئ �ه‌م قۆناغه‌ی ئێستا ب �ه‌رده‌وام��ب��وون و هێشتنه‌وه‌ی بێت و مافی مرۆڤ پارێزراوبێت ئه‌وا ئه‌و دوو حزبه‌‬ ‫رێککه‌وتننامه‌ی ستراتیژی نێوان یه‌کێتی و پارتی ده‌که‌ون‌ه په‌راوێزێکی گه‌وره‌و‌ه و بچوک بوونه‌وه‌یه‌کی‬ ‫پێویستیه‌کی گرنگی قۆناغه‌که‌یه‌‪ ،‬ته‌ئکیدیشیکرده‌و‌ه که‌مه‌رشکێن چاوه‌ڕێیان ده‌کات‪.‬‬ ‫له‌به‌رانبه‌ریشدا ئاری هه‌رسین‪ ،‬به‌رپرسی راگه‌یاندنی‬ ‫بۆتێپه‌ڕاندنی ئ��ه‌م ق��ۆن��اغ�ه‌ی ک �‌ه ل����ه‌دوای (‪)17‬‬ ‫ی شوبات هاتووه‌ت‌ه ئ���اراو‌ه پاراستنی رێککه‌وتنی س�ه‌رک��ردای�ه‌ت��ی پ��ارت��ی‪ ،‬رایده‌گه‌یه‌نێت‪ :‬چاودێرانی‬ ‫ستراتیژی نێوان پارتی و یه‌کێتی پێویست‌ه و ده‌بێت ئه‌و سیاسی ب‌ه سۆران عومه‌ریشه‌و‌ه پێغه‌مبه‌رنین تا بزانن‬ ‫دوو ساڵیتر یه‌کێتی و پارتی‬ ‫دوو هێز‌ه پێکه‌و‌ه و به‌ستراتیژو‬ ‫چییان به‌سه‌ردێت‪.‬‬ ‫به‌رنامه‌یه‌کی هاوبه‌ش به‌ده‌م‬ ‫وته‌بێژی یه‌کێتی‪:‬‬ ‫ه������������������������������������ه‌روه‌ک‬ ‫داخوازییه‌کانی جه‌ماوه‌ری‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌که‌ی کۆمه‌ڵ‪،‬‬ ‫توڕه‌ی شه‌قامه‌و‌ه بچن‪.‬‬ ‫بیالل سلێمان‪ ،‬ئاشکراشیکرد‬ ‫هه‌روه‌ها محه‌مه‌د تۆفیق‬ ‫ره‌حیم‪ ،‬وته‌بێژی بزوتنه‌وه‌ی قۆناغی ئێستا‬ ‫ئه‌گه‌ر زه‌مین‌ه بسازێنرێت‬ ‫ب��ۆ ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن��ێ��ک��ی ئ���ازاد‬ ‫گۆڕان‪ ،‬پێیوای‌ه له‌نێوه‌ندی ئه‌و‬ ‫‌ڵکدا به‌رده‌وامبوون و‬ ‫و دوور ل �ه‌س��اخ��ت �ه‌ک��اری‬ ‫توڕه‌یی و ناڕه‌زاییه‌ی خه‬ ‫یه‌کێتی و پ��ارت��ی ناتوانن هێشتنه‌وه‌ی‬ ‫ئه‌وا ئۆپۆزیسیۆن ده‌توانێت‬ ‫ب����ه‌و ب���ه‌رن���ام���‌ه و پ����رۆژ‌ه‬ ‫درێ����ژ‌ه ب��ه‌م��ان��ه‌وه‌ی خ��ۆی��ان‬ ‫‌یرانێکی رێککه‌وتننامه‌ی‬ ‫چاکسازییه‌ی هه‌ڵیگرتوو‌ه‬ ‫ب��ده‌ن و ئ��ه‌وان له‌قه‬ ‫ج���ێ���گ���ره‌وه‌ی ی �ه‌ک��ێ��ت��ی و‬ ‫ق��وڵ��ی سیاسی و ئیداریی ستراتیژی نێوان‬ ‫پارتی بێت و وه‌اڵم��ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫ب���ه‌رج���ه‌س���ت���ه‌دان‪ .‬وت �ه‌ب��ێ��ژی‬ ‫پارتی‬ ‫و‬ ‫‌کێتی‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫داخ������وازی������ی������ه‌ک������ان������ی‬ ‫ب��زوت��ن �ه‌وه‌ی گ���ۆڕان ئ �ه‌وه‌ی‬ ‫خ���ه‌ڵ���ک و ش���ه‌ق���ام ب��ێ��ت‪،‬‬ ‫بۆ (چه‌تر) ته‌ئکید کرده‌وه‌‪ :‬پێویسته‌‬ ‫روونیشیکرده‌و‌ه ئه‌و شێواز‌ه ل ‌ه‬ ‫یه‌کێتی و پ��ارت��ی ناتوانن‬ ‫فه‌رمانڕه‌وایه‌تی ک‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫ئ �ه‌م قۆناغ‌ه ل‌ه سه‌رهه‌ڵدان‬ ‫و ناره‌زایه‌تییه‌کانی خه‌ڵک به‌دامرکاندنه‌وه‌ی ده‌نگی یه‌کێتی و پارتیه‌و‌ه موماره‌س‌ه ده‌کرێت بۆ سه‌رده‌مێک‬ ‫ناگونجێت ک‌ه گه‌نج و الوانی تاز‌ه پێگه‌یشتوو خواست‬ ‫شه‌قام تێپه‌ڕێنن‪.‬‬ ‫بیالل سلێمان‪ ،‬ئه‌ندامی سه‌رکردایه‌تی و په‌رله‌مانتاری و داخوازی نوێیان هه‌ی‌ه و ده‌یانه‌وێت ژیانێکی شه‌رافه‌ت‬ ‫فراکسیۆنی کۆمه‌ڵی ئیسالمی‪ ،‬ل�ه‌گ�ه‌ڵ ئ �ه‌وه‌ی مه‌ندان‌ه بژین‪ ،‬به‌بڕوای ئه‌و په‌رله‌مانتاره‌ی فراکسیۆنی‬ ‫پێیوای‌ه یه‌کێتی و پارتی ب‌ه زه‌ب��ری هێزو ئه‌و پار‌ه و ک��ۆم �ه‌ڵ چیتر ب���اوی ئ��ه‌و ش��ێ��واز‌ه ل �‌ه حوکمڕانی‬ ‫ئیمکانات‌ه زۆره‌ی له‌به‌ر ده‌ستیاندای‌ه ئه‌م قۆناغه‌ش ب�ه‌س�ه‌رچ��وو‌ه ک�‌ه دوو ح��زب ک��ۆی کای‌ه سیاسی و‬ ‫تێده‌په‌ڕێنن‪ ،‬به‌اڵم به‌بڕوای بیالل سلێمان‪ ،‬یه‌کێتی و ئابووری و مه‌عریفیه‌کان بۆخۆیان قۆرخ بکه‌ن‪.‬‬ ‫ن��وس �ه‌رو رۆژن���ام���ه‌ن���ووس‪ ،‬ک�ه‌م��ال��ی س�ه‌ی��د ق��ادر‪ ،‬‬ ‫پارتی گه‌یشتوونه‌ت‌ه لوتک‌ه و له‌ئێستاشدا زۆر به‌خێرایی‬ ‫بۆچوونیوای‌ه یه‌کێتی وپارتیش وه‌ک��و هه‌ر حزبێکی‬ ‫ل‌ه لوتکه‌و‌ه به‌ره‌و خواردێن‪.‬‬ ‫ه��اوک��ات ئ��اری هه‌رسین‪ ،‬به‌رپرسی راگه‌یاندنی دیک‌ه مافێکی ره‌وایان هه‌ی‌ه له‌کوردستاندا کار بکه‌ن‬ ‫س �ه‌رک��ردای �ه‌ت��ی پ��ارت��ی دی��م��وک��رات��ی ک��وردس��ت��ان ل ‌ه و حکومه‌تیش پێکبێنن ئه‌گه‌ر له‌هه‌ڵبژاردنێکی ئازاد‬ ‫سلێمانی وێڕای جه‌ختکردنه‌و‌ه ل‌ه تێپه‌ڕاندنی بارودۆخی و راسته‌قینه‌دا زۆرینه‌یان به‌ده‌ستهێنا‪ ،‬به‌اڵم نه‌وه‌کو‬ ‫دوای (‪)17‬ی شوبات له‌الیه‌ن پارتی و یه‌کێتیه‌و‌ه له‌رێگای هێزو ته‌زویرو فشاره‌و‌ه هه‌روه‌کو ئه‌وه‌ی ئێستا‬ ‫له‌چوارچێوه‌ی به‌رنام‌ه و ستراتیژی هاوبه‌شدا هه‌رجۆر‌ه باوه‌‪.‬‬ ‫وته‌بێژی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانیش پێداگری له‌و‌ه ده‌کات‬ ‫قسه‌کردنێک له‌سه‌ر مه‌رگی ئه‌و دوو هێز‌ه سه‌ره‌کیه‌ی‬ ‫هه‌رێمی کوردستان ره‌تده‌کاته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌شی ب‌ه (چه‌تر) له‌ئێستادا ناڕه‌زایه‌تی خه‌ڵک له‌ده‌سه‌اڵتی پارتی و‬ ‫راگ �ه‌ی��ان��د‪ :‬یه‌کێتی و پ��ارت��ی خ����اوه‌ن پێگه‌یه‌کی یه‌کێتی گه‌یشتوو‌ه ب‌ه لوتک‌ه و چیتر ئه‌و دوو حزب‌ه ناتوانن‬ ‫ج�ه‌م��اوه‌ری فراوانن و ئه‌و خه‌ڵکه‌ش ک‌ه ناڕازیی‌ه و کۆنترۆڵی ناڕه‌زایی خه‌ڵک بکه‌ن‪ ،‬راشیده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫خۆپیشاندان ده‌کات ته‌عبیر ل‌ه رای گشتی تێکڕای ب �ه‌ره‌ی ئۆپۆزیسیۆن ده‌ت��وان��ن جێگره‌وه‌یه‌کی فیعلی‬ ‫یه‌کێتی و پارتی بن‪ ،‬ئه‌گه‌ربێت و هه‌ڵبژاردنێکی ئازادو‬ ‫هاواڵتیانی ئه‌م هه‌رێم‌ه ناکات‪.‬‬ ‫له‌لێدوانێکیشدا س��ۆران عومه‌ر‪ ،‬رۆژن��ام�ه‌ن��ووس و دوور له‌ساخت‌ه ئه‌نجامبدرێت و هێزی پێشمه‌رگ‌ه و‬

‫ده‌زگا ئه‌منیه‌کان و بوودج‌ه و سامانی گشتی نه‌خرێن ‌ه‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندی دوو حزبی ده‌سه‌اڵتداره‌وه‌‪.‬‬ ‫سۆران عومه‌ر‪ ،‬ته‌ئکیدیش ده‌کاته‌و‌ه ئه‌گه‌ر بێتوو‬ ‫هێزی پێشمه‌رگ‌ه و ئاسایش و هێزه‌کانی دیکه‌ی ناوخۆ‬ ‫له‌الیه‌ن سه‌رکردایه‌تی پارتی و یه‌کێتییه‌و‌ه ئاراست ‌ه‬ ‫نه‌کرێن ئه‌وا ل‌ه که‌مترین م��اوه‌دا ئه‌و هێزانه‌ش دێن ‌ه‬ ‫به‌ره‌ی جه‌ماوه‌ر و دژی ئه‌و ناعه‌داله‌تی و گه‌نده‌ڵییه‌ی‬ ‫ک‌ه هه‌ی‌ه ده‌وه‌ستنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه ئه‌گه‌ری دۆڕانی پارتی ویه‌کێتی ل‌ه هه‌ڵبژاردنێکی‬ ‫ئازاد و شه‌فافدا‪ ،‬به‌رپرسی راگه‌یاندنی سه‌رکردایه‌تی‬ ‫پارتی له‌سلێمانی‪ ،‬ئاشکراشیکرد ئه‌گه‌ربێت و الیه‌ن ‌ه‬ ‫ئۆپۆزیسیۆنه‌کان له‌هه‌ڵبژاردندا بتوانن زۆرینه‌ی ده‌نگی‬ ‫خه‌ڵک به‌ده‌ستبهێنن ئه‌وا پارتی وه‌کو خۆی ئاماده‌ی ‌ه‬ ‫سه‌رکردایه‌تیه‌کیکۆمه‌ڵ‪:‬‬

‫یه‌کێتی و پارتی‬ ‫گه‌یشتوونه‌ت ‌ه‬ ‫لوتک ‌ه و له‌ئێستادا‬ ‫به‌خێرایی به‌ره‌و‬ ‫خوارده‌چن‬

‫ئه‌نجام قبوڵبکات و ببێت‌ه پارتێکی ئۆپۆزیسیۆن‪،‬‬ ‫هه‌رسین به‌دووریشی زان��ی ئۆپۆزیسیۆن ئه‌و هێزه‌ی‬ ‫هه‌بێت له‌ئێستادا بتوانێت جێگره‌وه‌ی یه‌کێتی و پارتی‬ ‫بن‪.‬‬ ‫وته‌بێژی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان‪:‬‬

‫ئۆپۆزیسیۆن ده‌توانێت‬ ‫جێگره‌وه‌ی‬ ‫پارتی و‬ ‫یه‌کێتی بێت‬

‫کابینه‌که‌ى به‌رهه‌م ساڵح ل ‌ه نێوان روخان و دروست‌کردنه‌وه‌دا‬

‫حه‌وت ئه‌ندامی ئۆپۆزیسیۆن بۆ ده‌نگیان به‌لێسه‌ندنه‌وه‌ی متمان ‌ه نه‌دا؟‬ ‫[ زانکۆ سه‌ردار ]‬ ‫خۆپیشاندان ‌ه‬ ‫رۆژى‬ ‫له‌بیسته‌هه‌مین‬ ‫جه‌ماوه‌ریه‌که‌ى به‌شێک ل ‌ه کوردستاندا‬ ‫کاتێک ه��اواڵت��ی��ان پێداگیریان له‌سه‌ر‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى حکومه‌ت ده‌کرد په‌رله‌مانى‬ ‫کوردستان ل ‌ه دانیشتنێکى نائاسایى رۆژى‬ ‫(‪)9‬ى ئ���ازاردا بۆ ج��ارى دووه‌م متمانه‌ى‬ ‫به‌خشیه‌و ‌ه ب ‌ه کابینه‌ى شه‌شه‌مى حکومه‌تى‬ ‫هه‌رێم به‌سه‌رۆکایه‌تى (د‪.‬به‌رهه‌م ساڵح)‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش بوو ‌ه مایه‌ى نیگه‌رانى هاواڵتیانى‬ ‫خۆپیشانده‌ر‪ ،‬چه‌ند په‌رله‌مانتارێکیش‬ ‫ده‌نگیان به‌لێسه‌ندنه‌وه‌ى متمانه‌نه‌دا ل ‌ه‬ ‫حکومه‌ت و له‌م راپۆرته‌دا ورده‌کاری زیاتر‬ ‫له‌و باره‌یه‌و ‌ه بخوێنه‌ره‌وه‌‪.‬‬

‫الیه‌ن‌ه ئۆپۆزیسیۆنه‌کانى په‌رله‌مان ک‌ه به‌که‌مین ‌ه‬ ‫ناسراون جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ده‌که‌نه‌و‌ه ک‌ه ئ �ه‌وان هه‌ر‬ ‫پێداگرى له‌سه‌ر لێسه‌ندنه‌وه‌ى متمان‌ه له‌و کابینه‌ی ‌ه‬ ‫ده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬وه‌ک سه‌رۆکى فراکسۆنى گۆڕان ئاماژه‌ى‬ ‫پێدا ئ��ه‌وان س��ورن له‌سه‌ر ئ��ه‌وه‌ى ک‌ه ئ�ه‌م حکومه‌ت ‌ه‬ ‫ێ کاره‌کانى حکومڕانى وه‌ک پێویست بکات‪،‬‬ ‫ناتوان ‌‬ ‫چاودێرێکى سیاسیش پێیوای‌ه ک‌ه نه‌ده‌بوو پێشنیارى‬ ‫ێ‬ ‫لێسه‌ندنه‌وه‌ى کابینه‌که‌ى د‪ .‬به‌رهه‌م له‌په‌رله‌ماندا بکر ‌‬ ‫ێ «شتێکى به‌ڵگ‌ه نه‌ویست‌ه ک‌ه په‌رله‌مان له‌ژێر‬ ‫و ده‌ڵ ‌‬ ‫ێ‬ ‫ده‌سه‌اڵتى زۆرینه‌دای‌ه ک‌ه یه‌کێتى و پارتی‌ه و چیان بو ‌‬ ‫ده‌توانن تێیپه‌ڕێنن و ئه‌و پێشنیاره‌ى ک‌ه له‌په‌رله‌مانه‌و‌ه‬ ‫حکومه‌ت هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌و‌ه پێشنیارێکى باش نه‌بوو‬ ‫چونک‌ه ئه‌و پێشنیار‌ه له‌نێو په‌رله‌ماندا ده‌مرێ‌»‪..‬‬ ‫حکومه‌ت خراپ نی ‌ه به‌ڵکو الوازه‌‪..‬‬

‫رۆش��ن��ب��ی��رى ن��اس��راو (رێ��ب��ی��ن ه����ه‌ردى) ه��ۆک��ارى‬ ‫پێدانه‌وه‌ى متمان‌ه ب‌ه کابینه‌ى شه‌شه‌م ده‌گه‌ڕێنێته‌و‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ى فراکسیۆنى کوردستانى ک‌ه پێکهاته‌ى یه‌کێتى‬

‫و پارتی‌ه زۆرینه‌ن‪ ،‬هه‌ردى تایبه‌ت ب‌ه (چه‌تر) وتى‪:‬‬ ‫«ئ�ه‌و‌ه شتێکى به‌ڵگ‌ه نه‌ویست‌ه ک‌ه په‌رله‌مان له‌ژێر‬ ‫ده‌سه‌اڵتى زۆرینه‌دای‌ه ک‌ه یه‌کێتى و پارتی‌ه و چیان‬ ‫ێ ده‌توانن تێیپه‌ڕێنن» له‌هه‌مان کاتیشدا جه‌ختى‬ ‫بو ‌‬ ‫ل �ه‌وه‌ک��رده‌و‌ه ک‌ه م �ه‌رج نی‌ه ئ�ه‌و زۆرینه‌ی‌ه زۆرینه‌ى‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌بێت‪ ،‬له‌به‌رامبه‌ریشدا سه‌رۆکى فراکسیۆنى‬ ‫گۆڕان ل‌ه په‌رله‌مانى کوردستان ئاماژه‌ى به‌وه‌دا ک ‌ه‬ ‫ێ‬ ‫ئه‌وان سوورن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى ک‌ه ئه‌م حکومه‌ت‌ه ناتوان ‌‬ ‫کاره‌کانى وه‌ک پێویست بکات‪ ،‬ک��اردۆ محه‌مه‌د‪،‬‬ ‫وتى‪ :‬دیار‌ه هه‌ر له‌کابینه‌ى شه‌شه‌مه‌و‌ه ک‌ه حکومه‌ت‬ ‫متمانه‌ى وه‌رگرت ل‌ه ماوه‌ى کارکردنیدا ئێم‌ه پێمان وابوو‬ ‫شکستى خ��واردو‌ه و‌ه له‌ئاراست‌ه کردنى پرسیاره‌کانى‬ ‫ێ‬ ‫خۆشماندا نه‌یتوانى وه‌اڵمى قه‌ناعه‌تهێنه‌رمان بدات ‌‬ ‫ێ و‬ ‫بۆی‌ه حکومه‌ت له‌شکستى خ��ۆى ب���ه‌رده‌وام ده‌ب � ‌‬ ‫خه‌ڵکیش ئێستا ک‌ه له‌شه‌قام‌ه وه‌اڵمى خواسته‌کانى‬ ‫ێ و کێش‌ه قوڵتر ده‌ب��ێ��ت�ه‌وه‌‪ ،‬و‌ه هیچ‬ ‫ده‌س��ت ن��اک�ه‌و ‌‬ ‫ێ ک ‌ه‬ ‫مانایه‌کیش بۆ شه‌رعیه‌تى حکومه‌ت نامێن ‌‬ ‫ێ کێشه‌ى خه‌ڵکى چاره‌سه‌ر بکات‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫نه‌توان ‌‬ ‫رێبین هه‌ردى‪ ،‬سه‌باره‌ت به‌شه‌رعیه‌تى حکومه‌ت وتى‪:‬‬ ‫«له‌په‌رله‌ماندا شه‌رعیه‌تى هه‌ی‌ه چونک‌ه زۆرینه‌ى‬ ‫به‌ده‌ست هێناو‌ه ب �ه‌اڵم خه‌ریک‌ه شه‌رعیه‌تى میلله‌ت‬ ‫له‌ده‌ست ده‌دات و‌ه ره‌خنه‌ى زۆریشى له‌سه‌ر‌ه ئه‌مه‌ش‬ ‫ن�ه‌ک له‌به‌رئه‌وه‌ى حکومه‌ت خراپ‌ه نا له‌به‌ر ئ�ه‌وه‌ى‬ ‫حکومه‌ت ده‌سه‌اڵتى نی‌ه و الواز‌ه حکومه‌ت ل‌ه واڵتى‬ ‫ێ ل‌ه ته‌داخولى‬ ‫ێ ر‌‬ ‫ئێمه‌دا بچوک‌ه بچوک‪ ،‬ناتوان ‌‬ ‫مه‌کته‌ب سیاسیسه‌کان بگرێ‌‪ ،‬دووحیزبه‌ک‌ه خۆیان‬ ‫حکومه‌تیان داناو‌ه و خۆشیان مه‌حاره‌به‌ى ده‌که‌ن)‪..‬‬

‫ێ نه‌بوون‬ ‫هه‌ندێکیان به‌هۆى نه‌خۆشى و سه‌فه‌ره‌و‌ه له‌و ‌‬ ‫جگ‌ه ل‌ه پێشه‌وا تۆفیق‪ ،‬ئه‌ندام په‌رله‌مانى گۆڕان‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫(ئیمتناعى) کرد و ده‌نگى ب‌ه لێسه‌ندنه‌وه‌ى متمان ‌ه‬ ‫وه‌رگ��رت��ن�ه‌و‌ه له‌حکومه‌ت ن �ه‌دا‪ ،‬له‌مباره‌یه‌و‌ه پێشه‌وا‬ ‫تۆفیق وتى‪« :‬ئومێدم زۆرب��وو هه‌موو په‌رله‌مانتاران‬ ‫بتوانین متمانه‌ى لێوه‌ربگرینه‌و‌ه به‌اڵم زۆر به‌داخه‌و‌ه‬ ‫ک�‌ه گوێبیستى مناقه‌شه‌کان ب��ووم ب��ۆم ده‌رک���ه‌وت‬ ‫ک‌ه دیسان زۆرین‌ه و که‌مین‌ه کارى پێده‌کرێ‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫بێتاقه‌ت و بێزاربووم ته‌نها هۆکاره‌که‌ى ئه‌وه‌یه‌«‬ ‫ێ نوێنه‌رێکى چه‌ند هه‌زار که‌سى‬ ‫سه‌باره‌ت به‌وه‌ى ده‌کر ‌‬ ‫له‌په‌رله‌مان ک��ار له‌سه‌ر بێتاقه‌تى و ب��ێ��زارى بکات‬ ‫پێشه‌وا‪ ،‬الى ئاساى بوو و‌ه ئاماژه‌ى پێکرد و وتى‪:‬‬ ‫«زۆر به‌دڵنیایه‌و‌ه ده‌کرێ‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى ساڵ و نیوێک ‌ه‬ ‫هۆڵى په‌رله‌مان دواى ئه‌و هه‌موو مناقه‌ش‌ه و ته‌شهیر‬ ‫به‌یه‌ک کردن و ره‌تکردنه‌وه‌ى هه‌موو الیه‌نه‌کان دواجار‬ ‫بێتاقه‌تى ئه‌و خه‌ڵکه‌ى هێناوه‌ت‌ه سه‌ر شه‌قام» ئه‌مه‌شى‬ ‫به‌هه‌ڵوێستى خۆى ل �ه‌ده‌ره‌وه‌ى فراکسیۆنه‌که‌ى وه‌سف‬ ‫کرد‪ ،‬ئه‌و په‌رله‌مانتار‌ه ئۆپۆزیسیۆن‌ه باسى له‌وه‌کرد‬ ‫ئیراده‌یه‌کى سیاسى ل‌ه ده‌ره‌وه‌ى ئیراده‌ى حکومه‌ت و‬ ‫په‌رله‌مان هه‌ی‌ه و رایگه‌یاند ک‌ه ئه‌وان کێشه‌یان له‌گ‌ه ‌ڵ‬ ‫سیستمه‌که‌دا هه‌ی‌ه «ئێمه‌ش کێشه‌مان سیستمى‬ ‫حکومڕانی‌ه کێشه‌مان له‌گ‌ه ‌ڵ که‌سه‌کان نی‌ه بۆی ‌ه‬ ‫ێ هه‌رکه‌سێکى تر بهێنن‬ ‫تا سیستمه‌ک‌ه چاک نه‌ب ‌‬ ‫ێ‬ ‫ێ له‌وانه‌دا بهێن ‌‬ ‫ناتوانن ئه‌م ئاڵوگۆڕ‌ه به‌سه‌ر هه‌ند ‌‬ ‫ێ‬ ‫ک‌ه له‌حکومه‌تدا هه‌یه‌‪ ..‬هه‌تا ئیراده‌یى سیاسیش زاڵب ‌‬ ‫ێ من هیچ ئومێدم‬ ‫چه‌ندین کابینه‌ى که‌ش بگۆڕدر ‌‬ ‫پێى نیه‌»‪..‬‬

‫دواى ئه‌وه‌ى ل‌ه کۆى (‪ )35‬ده‌نگى ئۆپۆزیسیۆن‪،‬‬ ‫(گۆڕان‪ ،‬یه‌کگرتوو‪ ،‬کۆمه‌ڵ) ته‌نها (‪ )28‬ده‌نگیان‬ ‫دیاربوو ک‌ه به‌پێى وته‌ى په‌رله‌مانتارانى ئۆپۆزیسیۆن‬

‫سه‌میر سه‌لیم‪ ،‬ل‌ه فراکسیۆنى یه‌کگرتوى ئیسالمی‪،‬‬ ‫پێیوای‌ه هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ى سه‌رۆکى حکومه‌ت په‌یوه‌ست‬ ‫نه‌بوو به‌بارى بژێوى و چاره‌سه‌رى کێشه‌کانى هاواڵتیان‬ ‫به‌ڵکو په‌یوه‌ست بوو به‌و هاوپه‌یمانێتی‌ه سیاسیه‌ى ل ‌ه‬

‫په‌رله‌مانتارێکی گۆڕان ده‌نگى به‌لێسه‌ندنه‌وه‌ى‬ ‫متمانه‌نه‌دا‬

‫په‌یوه‌ندى به‌رێکه‌وتنى ستراتیژیه‌و‌ه هه‌ی ‌ه یان نا‪..‬‬

‫هه‌رێمى کوردستاندا هه‌ی‌ه ل‌ه نێوان پارتى و یه‌کێتیدا‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کیتره‌و‌ه رێبین ه���ه‌ردى‪ ،‬پێیوای‌ه ده‌ن��گ��دان ب ‌ه‬ ‫پێدانه‌وه‌ى متمان‌ه په‌یوه‌ندى به‌رێکه‌وتنى ستراتیژى‬ ‫هه‌ردوو حیزبى ده‌سه‌اڵتداره‌و‌ه هه‌ی‌ه و ده‌ڵێ‌‪« :‬په‌رله‌مان‬ ‫له‌ژێر ده‌سه‌اڵتى زۆرینه‌دای‌ه ک‌ه یه‌کێتى و پارتی‌ه و‬ ‫ێ ده‌توانن تێیپه‌ڕێنن‪ ،‬ئه‌و‌ه په‌یامێک بوو‬ ‫چییان بو ‌‬ ‫بۆ خه‌ڵک ک‌ه یه‌کێتى و پارتى به‌هه‌مان سیستم‬ ‫ده‌ڕۆن ب�ه‌ڕێ��وه‌‪ ،‬ب �ه‌رده‌وام��ى ئه‌وانیش ب �ه‌رده‌وام��ى ئه‌م‬ ‫خۆپیشاندانه‌یه‌«‪.‬‬ ‫ئۆپۆزیسیۆن بوو‌ه ب ‌ه مۆدێل‪..‬‬

‫پێشه‌واتۆفیق‪ ،‬په‌رله‌مانتارى فراکسیۆنى گۆڕان‬ ‫به‌الیه‌و‌ه گرنگ بوو الیه‌ن‌ه ئۆپۆزیسیۆنه‌کان‪ ،‬له‌برى‬ ‫وه‌رگ��رت��ن��ه‌وه‌ى متمان‌ه ل �‌ه ح��ک��وم�ه‌ت هه‌ڵوێستیان‬ ‫له‌سه‌ر داخستنى ده‌رگ��اى هۆڵى په‌رله‌مان به‌روویاندا‬ ‫وه‌رگرتبایه‌‪ ،‬چونک‌ه ئه‌و‌ه ب‌ه شکاندنى که‌رامه‌تیانى‬ ‫ێ لیستى‬ ‫ناوده‌بات و ده‌ڵێ‪ :‬به‌بۆچوونى من ده‌بوو هه‌رس ‌‬ ‫ئۆپۆزیسیۆن هه‌ڵوێستیان له‌سه‌ر ده‌رگ��ا داخستنه‌ک ‌ه‬ ‫وه‌ربگرتیای‌ه ن �ه‌ک ل�ه‌س�ه‌ر متمان‌ه وه‌رگ��رت��ن �ه‌و‌ه ل ‌ه‬ ‫حکومه‌ت‪« .‬ئێم‌ه ئه‌گه‌ر نه‌توانین که‌رامه‌تى خۆمان‬ ‫بپارێزین ک‌ه سه‌رۆکى په‌رله‌مان ئیهان‌ه به‌که‌رامه‌تمان‬ ‫ب��ک��ات ل�ه‌ک��ات��ێ��ک��دا ن��وێ��ن �ه‌رى خ�ه‌ڵ��ک��ی��ن ئیترچۆن‬ ‫ده‌توانین داکۆکى له‌مافه‌کانى خه‌ڵک بکه‌ین»‪.‬‬ ‫له‌به‌رامبه‌ریشدا محه‌مه‌د که‌ساس‪ ،‬نوسه‌ر و شاعیر‬ ‫قس‌ه له‌سه‌ر ئه‌و‌ه ده‌کات ک‌ه ئۆپۆزیسیۆن بوون بۆت ‌ه‬ ‫مۆدێل و هۆکاره‌که‌شى ده‌گه‌ڕێنێته‌و‌ه بۆ هه‌ردووالیه‌نى‬ ‫ئیسالمى ک‌ه پێشتر ئۆپۆزیسیۆن بوونیان نه‌زانیوو‌ه چی ‌ه‬ ‫و وتى‪ :‬دیار‌ه په‌رله‌مان شوێنى ته‌شریع‌ه ک‌ه نوێنه‌رى‬ ‫خه‌ڵکه‌‪ ،‬و‌ه متمانه‌دانه‌و‌ه به‌حکومه‌ت په‌یوه‌ندى ب ‌ه‬ ‫رێکه‌وتنى ستراتیژیه‌و‌ه نی‌ه مه‌سه‌له‌ک‌ه ئه‌و دووالیه‌نى‬ ‫ئۆپۆزیسیۆنه‌ن ک‌ه پێشتر نه‌یانده‌زانى ئۆپۆزیسیۆن چی ‌ه‬ ‫و ئێستا بۆت‌ه مۆدێل هه‌رچه‌ند پێمخۆش‌ه ئۆپۆزیسیۆن‬ ‫ل‌ه هه‌موو واڵتێک و ته‌نانه‌ت ماڵێکیشدا هه‌بێ‌‪.‬‬

‫راپۆرت‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪3‬‬

‫د‪.‬به‌رهه‌م‬ ‫به‌رهه‌می نه‌بوو‬ ‫کاروان ساالر‬

‫ه���������ه‌رده‌چ���������ێ و‬ ‫کێشه‌کانی هه‌رێمی‬ ‫کوردستان قوڵتر ده‌بن‬ ‫و ئاڵۆزیه‌کانیش زیاتر ده‌بن‪ ،‬خه‌ڵکیش زیاتر‬ ‫وشیار ده‌بنه‌و‌ه به‌رامبه‌ر به‌وه‌ی چه‌ندین ساڵ ‌ه‬ ‫مافه‌کانیان زه‌وت��ک��راوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ده‌سه‌اڵتی‬ ‫داسه‌پاوی دووح��زب نه‌یهێشتوو‌ه نه‌فه‌سی‬ ‫ئ���ازادی ه�ه‌ڵ��م��ژن‪ ،‬ئ �ه‌و هێز و الیه‌نه‌شی‬ ‫ویستبێتی هه‌ناسه‌ی ئازادی و وشیاری به‌‬ ‫به‌ری میلله‌تدا بکات ئه‌گه‌ر ب‌ه دڵی دوو‬ ‫حزبه‌ک‌ه نه‌بووبێت‪ ،‬ئه‌وا ئێستاشی له‌گه‌ڵ‬ ‫بێت جگ‌ه له‌وه‌ی چه‌ندین تۆمه‌تی ناڕه‌وای‬ ‫بۆ سازکراوه‌‪ ،‬هاوکات ئه‌گه‌ر زانیبێتیان‬ ‫کاریان له‌کار ده‌ترازێت به‌هۆی ئه‌وانه‌وه‌‬ ‫ئه‌وا ب‌ه زمانی گولله‌؟! وه‌اڵمیان داوه‌ته‌و‌ه‬ ‫و ته‌نانه‌ت بڕیاری ش �ه‌ڕی درێژخایه‌ن و‬ ‫قه‌ده‌غه‌کردنی ئه‌و الیه‌نه‌شیانداوه‌‪ .‬ئه‌وه‌ی‬ ‫ئێستا ل‌ه هه‌رێم رووده‌دات شایه‌نی ئه‌وه‌بوو‬ ‫سه‌رۆکی حکومه‌ت و ده‌سه‌اڵتداره‌کانی‬ ‫راپێچی لێپرسینه‌وه‌ی به‌رده‌م میلله‌ت بکرێن‪،‬‬ ‫وه‌ک بینیشمان دواج��ار بۆ یه‌که‌مجار ل ‌ه‬ ‫ئه‌زموون‌ه دیموکراسیی‌ه نمووونه‌ییه‌که‌ی‬ ‫هه‌رێم؟! سه‌رۆکی حکومه‌ت ل‌ه به‌رواری‬ ‫(‪ )2011/3/9‬بانگێشتی په‌رله‌مان کرا‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ی م��ای�ه‌ی قس‌ه له‌سه‌رکردن‌ه له‌و‬ ‫بانگهێشتکردنه‌دا ئ �ه‌وه‌ب��وو‪ ،‬ک�‌ه ئ �ه‌وه‌ی‬ ‫پێویست بوو (به‌رهه‌م ساڵح) بیکات‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫نه‌یکرد!؟ بۆی‌ه ده‌ڵێم من بوومای‌ه له‌بری‬ ‫ب�ه‌ره�ه‌م ساڵح ل�‌ه پ�ه‌رل�ه‌م��ان ئ �ه‌م ک��اران�ه‌م‬ ‫ده‌کرد‪.‬‬ ‫یه‌که‌م‪ :‬ل‌ه رێگ‌ه و ل‌ه جێگه‌و‌ه ده‌مووت‬ ‫حکومه‌تێک ک�‌ه م��ای�ه‌ی گاڵته‌جاڕی‬ ‫و ک��ارت��ۆن بێت الی ه�ه‌م��وو الی �ه‌ک ب ‌ه‬ ‫یه‌کێتی و پارتیشه‌و‌ه و حسابی بۆ نه‌کرێت‪،‬‬ ‫ئ�ه‌وا من خواحافیزی لێ ده‌ک �ه‌م‪ .‬دووه‌م‪:‬‬ ‫ئینجا ده‌م��وت ف�ه‌رم��وون ده‌س��ت بکه‌ن ب ‌ه‬ ‫لێپرسینه‌و‌ه ل‌ه تاوانباران ب‌ه خودی خۆشمه‌و‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر تاوانبارم‪.‬‬ ‫سێیه‌م‪ :‬په‌رله‌مانی کوردستانیشم ده‌خست ‌ه‬ ‫به‌ر به‌رپرسیارێتی ئه‌وه‌ی چه‌ند بڕیارێکی‬ ‫ب‌ه جورئه‌ت بدات‪ ،‬ئه‌گه‌ر نا ئه‌وا پێشنیاری‬ ‫ئ����ه‌وه‌م ده‌ک����رد ئ���ه‌و پ �ه‌رل �ه‌م��ان �ه‌ش خ��ۆی‬ ‫ل �‌ه ک��ارت��ۆن ب���وون رزگ���ار ب��ک��ات و هه‌ر‬ ‫په‌رله‌مانتار‌ه و بچێته‌و‌ه ماڵی خۆی‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫شایه‌نی ئه‌وه‌نین نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵک بکه‌ن‪.‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ئ���ه‌وه‌ی ل �ه‌و س �ه‌رۆک �ه‌م��ان بینی‬ ‫ته‌واو پێچه‌وانه‌ی ئه‌و بۆ چوونه‌ی سه‌ره‌و‌ه‬ ‫بوو‪ ،‬و‌ه بینیمان چۆن سه‌رۆکی حکومه‌ت‬ ‫رووقایمان‌ه باس له‌(گه‌نده‌ڵی‪ ،‬ده‌ستوه‌ردانی‬ ‫حزبی ل�‌ه ه�ه‌م��وو کایه‌کانی ژی���ان‪ ،‬بێ‬ ‫خ��زم �ه‌ت��گ��وزاری‪ ،‬ب��ێ ده‌س �ه‌اڵت��ی خ��ودی‬ ‫حکومه‌ت‪ )...‬ده‌کات و سه‌رباقی ئه‌مانه‌ش‬ ‫بێ ئ �ه‌وه‌ی هیچ دوودڵ بێت ل �ه‌وه‌ی ک ‌ه‬ ‫چی ده‌ڵێت باس له‌و‌ه ده‌کات‪ ،‬ک‌ه یه‌کێک‬ ‫له‌وانه‌ی که‌ناڵی نالیای سوتاندوو‌ه سه‌ر‬ ‫ب‌ه دژ‌ه تیرۆر‌ه و یه‌کێکی تریشیان سه‌ر‬ ‫ب‌ه وه‌زاره‌ت��ی پێشمه‌رگه‌یه‌!؟ ئاخر جه‌نابی‬ ‫سه‌رۆکی حکومه‌ت شه‌رم دایگرتم کاتێک‬ ‫گوێم لێت ب��وو ک‌ه به‌شێک ل‌ه پیاوانی‬ ‫به‌ناو دژ‌ه تیرۆری حکومه‌ته‌که‌ت خه‌ریکی‬ ‫ت��ی��رۆرک��ردن��ی راگ�ه‌ی��ان��دن��ی ک��وردی��ن‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫هه‌مان شێوه‌ش ئه‌و هێزی پێشمه‌رگه‌یه‌ی‬ ‫شه‌و و رۆژ ده‌ڵێی ل‌ه خزمه‌تی خه‌ڵکدای ‌ه‬ ‫که‌چی ئ�ه‌ف��س�ه‌ری پل‌ه بڵندی تێدابێت‬ ‫فه‌رمانی تیرۆرکردنی ده‌زگای راگه‌یاندن‬ ‫جێبه‌جێ بکات‪.‬‬ ‫ب �‌ه ک��ورت��ی ته‌نیا ئ�ه‌م�‌ه ب��ه‌س ب��وو بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ی بڕیارێکی دلێران‌ه بده‌یت و بڵێیت‬ ‫له‌گه‌ڵ ده‌ست له‌کار کێشانه‌وه‌که‌م له‌سه‌ر‬ ‫پ�ه‌رل�ه‌م��ان��ی��ش پێویست‌ه ئ���ه‌و ه��ێ��زی دژ‌ه‬ ‫ت��ی��رۆره‌ی ئه‌ندامی هه‌ی‌ه تیرۆر ده‌ک��ات‪،‬‬ ‫پێویست‌ه ده‌س���ت ب�ه‌ج��ێ هه‌ڵبوه‌شێته‌و‌ه و‬ ‫به‌رپرسه‌کانیشی دادگایی بکرێت‪ ،‬بوێرانه‌تر‬ ‫ئه‌وه‌شت بخستایه‌ت‌ه ب�ه‌رده‌م په‌رله‌مان‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫چیتر نابێت هێزی پێشمه‌رگ‌ه حزب یاری‬ ‫پێبکات و شه‌ڕی ئه‌م حزب و ئه‌و حزبی‬ ‫پیێبکات‪ ،‬ه �ه‌روه‌ک ئه‌وه‌شت بخستایه‌ت ‌ه‬ ‫روو که‌چیتر ن�‌ه هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید ب ‌ه‬ ‫ی��ادک��ردن�ه‌وه‌ی شکڵی به‌رپرسه‌کان فریو‬ ‫ده‌خوات و برینی ساڕێژ ده‌بێت‪ ،‬ن‌ه گه‌نجیش‬ ‫گوێ ل‌ه سه‌روه‌رییه‌کانی رابردوو ده‌گرێت‪،‬‬ ‫بۆی‌ه ئه‌وه‌ی ده‌رده‌که‌وێت بانگهێشته‌که‌ی‬ ‫به‌رهه‌م بۆ په‌رله‌مان بێ به‌رهه‌م بوو‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫نه‌یتوانی وه‌اڵمی قۆناغ و ناڕه‌زایه‌تیه‌کانی‬ ‫خه‌ڵک بداته‌وه‌!؟‬


‫کوردستانی و‬ ‫هەرێمی‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫‪2010/11/8‬‬ ‫‌ممهه‌ممه‌‬ ‫دووش‬ ‫‪2710/12/23‬‬ ‫‪- 2011/3/14‬‬ ‫دووشه‬

‫‪4‬‬

‫[ ئا‪ /‬کارزان هه‌ورامى ]‬

‫حه‌وت ساڵ به‌ر ل ‌ه ئێستا ل ‌ه رۆژئاواى‬ ‫کوردستان‪ ،‬ب ‌ه سه‌دان کورد کران ‌ه قوربانى‬ ‫و هه‌زاران که‌سیش ده‌ستگیرکران و ره‌وانه‌ى‬ ‫زیندانه‌کانى سوریا کران‪ ،‬چاودێران و الیه‌نه‌‬ ‫سیاسیه‌کانى رۆژئاواى کوردستان ئاماژ ‌ه بۆ‬ ‫ئه‌و ‌ه ده‌که‌ن ک ‌ه ئه‌و ‌ه پیالنگێڕییه‌ک بوو‪،‬‬ ‫راشیده‌گه‌یه‌نن باشترین چاره‌سه‌ر بۆ پرسى‬ ‫کورد ل ‌ه رۆژئاواى کوردستان دروستکردنى‬ ‫کۆنفرانسێکى نه‌ته‌وه‌ییه‌‪.‬‬

‫ل �‌ه رۆژئ�����اواى ک��وردس��ت��ان (‪ )2004/3/12‬ل ‌ه‬ ‫یاریگاى تۆپى پێى نێوان دوو تیپى کورد و عه‌ره‌بدا‬ ‫ل‌ه یاریگایه‌کى شارى قامیشلۆ‪ ،‬پێکدادان ل‌ه نێوان‬ ‫هانده‌رانى هه‌ردووالدا دێت‌ه ئاراو‌ه ده‌یان کورد ده‌کوژرێن‬ ‫و به‌سه‌دان بریندار ده‌کرێن و هه‌زاران کوردیش ده‌ستگیر‬ ‫ده‌کرێن و ده‌کرێن‌ه زیندانه‌کانى سوریاوه‌‪.‬‬ ‫ه�ه‌روه‌ه��ا بۆ ی��ادک��ردن�ه‌وه‌ى ئ�ه‌و کۆمه‌ڵکوژییه‌‪،‬‬ ‫ل‌ه شارى سلێمانى و هه‌ولێر سیمینار و کۆنفرانسى‬ ‫رۆژنامه‌نوسى به‌ڕێوه‌چوو‪ ،‬یوسف کوتێ‪ ،‬ئه‌ندامى‬ ‫ده‌ستپێشخه‌رى رۆژئاواى کوردستان‪ ،‬ک‌ه هه‌ستاون ب ‌ه‬ ‫یادکردنه‌وه‌ى کۆمه‌ڵکوژییه‌که‌ى (‪)12‬ى ئازار‪ ،‬ئاماژه‌‬ ‫[ ئا‪ /‬ئاسۆ جه‌وهه‌ر ]‬ ‫رۆژى (‪ )2011/3/9‬ل ‌ه شارى ستراسبۆرگى‬ ‫فه‌ره‌نسا په‌رله‌مانتارانى ئ �ه‌وروپ��ا ل ‌ه‬ ‫کۆبنه‌وه‌ى ئه‌نجومه‌نى گشتیدا کۆبوونه‌و ‌ه و‬ ‫راپۆرتى ساڵى (‪)2010‬ى یه‌کێتى ئه‌وروپایان‬ ‫سه‌باره‌ت ب ‌ه تورکیا هه‌ڵسه‌نگاند‪ ،‬جارێکیتر‬ ‫تورکیا ل � ‌ه چه‌ند خ��اڵ��دا ره‌خ��ن �ه‌ى لێ‬ ‫گیرایه‌و ‌ه و له‌به‌رانبه‌ر پابه‌ند نه‌بوونى ل ‌ه‬ ‫ماف ‌ه گشتیه‌کان و ئازادى بیروڕا و البردى‬ ‫به‌ربه‌ستى سه‌دا ده‌ى هه‌ڵبژاردنه‌کان‪.‬‬

‫راى ئۆمه‌ن روتێن‪ ،‬راپۆرته‌که‌ى ئاماده‌کردوو‌ه و‬ ‫نیگه‌رانى یه‌کێتى ئه‌وروپا ل‌ه به‌رامبه‌ر‌ئازادى بیروڕا‬ ‫و راگه‌یاندنى ئازاد ل‌ه تورکیا ده‌خات‌ه ڕوو و ده‌ڵیت‪:‬‬ ‫هه‌ندێک الیه‌نى ناو ده‌وڵ �ه‌ت نه‌یانهیشت بکوژانى‬ ‫رۆژنامه‌وانى ب‌ه ره‌گه‌رز ئه‌رمه‌نى (هیرانت دینک)‬ ‫ئاشکرا بکرێن‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا‪ ،‬راپ��ۆره‌ت�ه‌ک�‌ه ک‌ه (رۆژ تیڤى) باڵوى‬ ‫ک���ردوه‌ت���ه‌و‌ه ئ���ام���اژه‌ش ب �‌ه گرتنى رۆژن��ام��ه‌وان��ان‬ ‫(ئه‌حمه‌د شژ و نه‌دیم شه‌نه‌ر)یش ده‌کات‪ ،‬سه‌باره‌ت‬ ‫ب‌ه بێسه‌روشێنکراوانى قبرسیش‪ ،‬ل‌ه راپۆرته‌که‌دا‪ ،‬داوا‬ ‫ده‌کرێت ک‌ه کۆمسیۆنى لێکۆڵینه‌و‌ه پێک بهێنریت‪،‬‬ ‫به‌اڵم هه‌مان داخ��وازى بۆ بێسه‌ر و شوێنکراوه‌کانى‬ ‫کوردان ره‌تکرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها راپۆرته‌ک‌ه به‌شێکى ته‌رخان ک��ردو‌ه بۆ‬ ‫نه‌بوونى یه‌کسانى ل‌ه نێوان ژن و پیاودا راپۆرته‌ک‌ه داوا‬ ‫ل‌ه تورکیا ده‌کات تا ئه‌م مه‌رجان‌ه پێک بهێنێت‪ :‬بۆ‬ ‫مسۆگه‌رکردنى ماف‌ه بنه‌ڕه‌تیه‌کان و ئازادى مرۆڤ‪،‬‬ ‫ده‌بێت ده‌ستورى بنه‌ڕه‌تى ب‌ه ت�ه‌واوه‌ت��ى بگۆڕدرێت‪،‬‬ ‫کێشه‌کانى سه‌ربه‌خۆبون و چاودێرى سه‌ر راگه‌یاندن‬

‫کورده‌کان یادى کاره‌سات ‌ه خوێناویه‌ک ‌ه ده‌که‌نه‌وه‌‬

‫«(‪)12‬ى ئازار پیالنگێڕییه‌ک بوو دژى کورد»‬ ‫بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات ک‌ه ب‌ه هه‌ستێکى نه‌ته‌وه‌ى بۆ‬ ‫پشتگیرى ل‌ه که‌سوکاره‌کانى خۆیان ل‌ه رۆژئاواى‬ ‫کوردستان هه‌ستاون ب‌ه ئه‌نجامدانى چاالکى‪.‬‬ ‫کوتێ‪ ،‬جه‌ختیکرده‌وه‌‪ :‬ده‌مانه‌وێت بۆ حه‌وته‌مین‬ ‫ساڵیادى راپه‌ڕینى رۆژئاواى کوردستان‪ ،‬ک‌ه به‌‬ ‫ێ رۆژ به‌رده‌وام‬ ‫کۆنفرانسێک ده‌ستپێده‌کات س ‌‬ ‫ده‌بین‪ ،‬له‌م چاالکیان‌ه ک‌ه ل‌ه سلێمانى و هه‌ولێر‬ ‫ئه‌نجام ده‌درێن ل‌ه هۆڵه‌نداش چاالکى ئه‌نجام‬ ‫ده‌ده‌ین‪ ،‬ناوبراو‪ ،‬قسه‌ى له‌وه‌شکرد و وتى‪ :‬ئێمه‌‬ ‫ده‌مانه‌وێت ب‌ه ده‌سه‌اڵتدارانى سوریا بڵێن ک ‌ه‬ ‫ماوه‌ى (‪ )40‬ساڵ‌ه ئه‌و ده‌سه‌اڵته‌یان قۆرخکردو‌ه‬ ‫و کوردیان چه‌وساندوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئیتر ئه‌و سیاسه‌ت ‌ه‬ ‫شکستى هێناوه‌‪ ،‬بۆی‌ه پێویست‌ه واز له‌و سیاسه‌ت ‌ه‬ ‫بهێنێت و هه‌نگاو به‌ره‌و کرانه‌و‌ه و دیموکراسى‬ ‫بنێت‪.‬‬ ‫ئه‌بو سابیر‪ ،‬ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسى‬ ‫پارتى یه‌کێتى دیموکراتى کورد ل‌ه سوریا‪ ،‬هێما‬ ‫بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات دواى روخانى رژێمى به‌عسى‬ ‫عێراق ل‌ه ساڵى (‪ )2003‬کوردان ل‌ه هه‌ر چوار‬ ‫پارچه‌ى کوردستان ب‌ه تایبه‌تى ل‌ه رۆژئ��اواى‬ ‫کوردستان دژى رژێمى سوریا راپه‌ڕین‪ .‬ئه‌وه‌شى‬ ‫وت‪ :‬ل���ه‌دواى ئ���ه‌وه‌ى پرسى ک��ورد ئاستێکى‬ ‫نێوده‌وڵه‌تى وه‌رگرت‪ ،‬ئیتر رژێمى سوریا ده‌ستى‬ ‫ک��رد ب‌ه کوشتنى ک��ورد وه‌ک کاره‌ساتى (‪12‬ى‬ ‫ئازارى ‪ .)2004‬رژێمى سوریا له‌نێوان عه‌ره‌به‌کاندا‬ ‫نه‌ته‌وه‌په‌رستى په‌ره‌پێدا و دژى ک��ورده‌ک��ان به‌کارى‬ ‫هێنا و رێنمایى پۆلیس و هێز‌ه ئه‌منیه‌کانى کرد ک ‌ه‬

‫ناوبژیوانى نه‌که‌ن‪ ،‬بۆی‌ه جه‌ماوه‌رى عه‌ره‌بى شۆڤێنى‬ ‫هێرشیان ک��ردوه‌ت�‌ه س�ه‌ر ک��ورده‌ک��ان‪ .‬ه�ه‌روه‌ه��ا ئه‌بو‬ ‫سابیر‪ ،‬ل‌ه درێژه‌ى لێدوانه‌که‌دا ئه‌وه‌شى وت‪ :‬پێویست ‌ه‬ ‫هه‌موو الیه‌ن‌ه کوردیه‌کان بێن‌ه الى یه‌کترى و ئه‌و‬ ‫خۆپه‌رستی و چ��وارچ��ێ��وه‌ى حیزبایه‌تى تێپه‌ڕێنن‬

‫تا خزمه‌تى پرسى ک��ورد بکرێت ل‌ه رۆژئ��اواى‬ ‫کوردستان‪ .‬ل‌ه حه‌وته‌مین ساڵوه‌گه‌ڕى کاره‌ساتى‬ ‫(‪)12‬ى ئازاردا داوا ل‌ه هه‌موو الیه‌ن‌ه کوردیه‌کان‬ ‫ده‌که‌ین بێن‌ه الى یه‌ک و کۆنگره‌یه‌کى یه‌کێتى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى کورد ل‌ه سوریا دروست بکه‌ین‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫رێبه‌رایه‌تى بکات بۆ چاره‌سه‌رکردنى پرسى کورد‬ ‫و بۆ ئه‌وه‌ى کاره‌ساتى به‌و شێوه‌ی‌ه دوبار‌ه نه‌بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها پێویست‌ه بۆ چاره‌سه‌رکردنى پرسى کورد‬ ‫ب‌ه گشتى کۆنگره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌ى دروستبکرێت‬ ‫تا ببین‌ه یه‌ک‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د حه‌مۆ‪ ،‬چاودێرى سیاسى و ئه‌ندامى‬ ‫ته‌یارى مسته‌قبه‌لى ک��ورد ل‌ه سوریا‪ ،‬ئاماژ‌ه‬ ‫بۆ ئ�ه‌و‌ه ده‌ک��ات ئه‌و کۆمه‌ڵکوژییه‌ى (‪)12‬ى‬ ‫ئ��ازارى (‪ )2004‬ک‌ه له‌و یاریگای‌ه دروستبوو‬ ‫ل �‌ه ش���ارى قامیشلۆ (‪ )35‬ک��ه‌س ک���وژرا و‬ ‫سه‌دا��یش برینداربوون‪ ،‬جه‌ختیکرده‌وه‌‪ :‬له‌و کاته‌دا‬ ‫شۆڤێنی‌ه عه‌ره‌به‌کان رژان �‌ه س�ه‌ر شه‌قامه‌کان‬ ‫و سوکایه‌تیان ب‌ه که‌سایه‌تى و سه‌رکرده‌کانى‬ ‫کورد ده‌کرد جنێویان پێده‌دان‪ ،‬ئیتر کورده‌کانیش‬ ‫خۆپشاندانیان دژى ئه‌و هه‌ڵوێستیانه‌ى عه‌ره‌به‌کان‬ ‫کردوو پێکدادان ل‌ه نێوان هه‌ردووال هات‌ه ئاراوه‌‬ ‫قوربانیه‌کى زۆرى لێکه‌وته‌وه‌‪ .‬ل‌ه شاره‌کانى‬ ‫(کوبانى‪ ،‬دیمه‌شق‪ ،‬عه‌مووده‌‪ ،‬عه‌فرین و حه‌له‌ب‬ ‫و جزره‌) خه‌ڵکى هه‌ستان سه‌رهه‌ڵدانیان کرد‪.‬‬ ‫راشیگه‌یاند‪ :‬ئیتر ب�‌ه ب��ۆن�ه‌ى (‪)16‬ى ئ��ازار‪،‬‬ ‫رۆژى شه‌هیدکردنى هه‌ڵه‌بجه‌‪ ،‬ل‌ه زۆربه‌ى شاره‌کانى‬ ‫رۆژئ��اواى کوردستان بۆ یادهێنانه‌و‌ه و ئیدانه‌کردنى‬

‫تورکیا بێ چاره‌سه‌کردنى کێشه‌کانى ناوخۆ‪ ،‬ب ‌ه دواى رۆڵى هه‌رێمیدا ده‌گه‌ڕێت‬

‫خه‌ریک ‌ه ده‌رگاى یه‌کێتى ئه‌وروپا‬ ‫ب ‌ه رووى تورکه‌کاندا داده‌خرێت‬

‫ئه‌رێنىبخوڵقێنرێت‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ل �‌ه درێ����ژه‌ى راپ��ۆرت �ه‌ک �ه‌دا ئ��ام��اژ‌ه بۆ‬ ‫ئ �ه‌وه‌ش��ک��راوه‌‪ ،‬ک‌ه ده‌بێت پشتیوانى ل‌ه پێکهێنانى‬ ‫کۆمیته‌ى لێکۆڵینه‌و‌ه ل‌ه بێسه‌روشێنکراوانى قبرس‬ ‫بکرێت‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى سیسته‌مى دیموکراتى تێک‬ ‫نه‌چێت‪ ،‬پێویست‌ه هاواڵتى نوێى ت��ورک ل ‌ه‬ ‫دورگه‌که‌دا نیشته‌جى نه‌کرێن‪.‬‬ ‫پاش گفتوگۆیه‌کى فراون‪ ،‬هه‌ڵسه‌نگاندن‬ ‫بۆ راپۆرته‌ک‌ه کرا و ده‌رئه‌نجام ب‌ه ده‌نگدان‬ ‫راپۆرته‌ک‌ه په‌سه‌ند کرا‪.‬‬ ‫مه‌سعود عه‌بدولخالق‪ ،‬چاودێرى سیاسى‪،‬‬ ‫ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه ده‌کات ک‌ه ده‌ستورى تورکیا‬ ‫ب‌ه ئاسانى ناگۆڕدرێت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى له‌سه‌ر‬ ‫بنه‌مایه‌کى ئه‌تاتورکچێتى نووسراوه‌ته‌و‌ه و‬ ‫تا ئیستاش ل‌ه تورکیا ئه‌تاتورک وه‌ک‬ ‫که‌سایه‌تیه‌کى پیرۆز سه‌یرى ده‌کرێت‪.‬‬ ‫ن��اب��راو ب‌ه (چ �ه‌ت��ر)ى راگ�ه‌ی��ان��د‪ :‬تورکیا‬ ‫هه‌ندێک ه�ه‌ن��گ��اوى ن���اوه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئه‌م ‌ه‬

‫چاک بکرێنه‌وه‌‪.‬‬ ‫راى ئۆمه‌ن روتێن‪ ،‬ل‌ه راپۆرته‌کیدا جه‌خت ده‌کاته‌وه‌‪:‬‬ ‫«یاساى گ��وزار‌ه له‌خۆکردن‪ ،‬پێویست‌ه ب‌ه گوێره‌ى‬ ‫په‌یماننامه‌ى مافى مرۆڤى ئه‌وروپا و دادگاى مافى‬ ‫مرۆڤى ئ�ه‌وروپ��ا راس��ت بکرێته‌وه‌‪ ،‬مافى دادگایى‬ ‫کردنێکى دادپه‌روه‌ران‌ه بوونى نیی‌ه و ده‌بێت ماوه‌ى‬ ‫گرتنى زۆر ل‌ه گرتوخانه‌کاندا‪ ،‬سه‌رله‌نوێ راست‬ ‫بکرێته‌وه‌‪ ،‬باس له‌وه‌شکراو‌ه ک‌ه ده‌بێت ل‌ه تورکیا‪،‬‬ ‫رێز ل‌ه مافى خۆپیشاندان و رێکخستبوونى ئازاد‬ ‫بگیرێت و ل‌ه به‌رامبه‌ریاندا هێز به‌کار نه‌هێنرێت‪.‬‬ ‫راى‪ ،‬به‌شێکى ترى راپۆرته‌که‌ى ته‌خانکردووه‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ى یاساکانى هه‌ڵبژاردن بگۆڕدرێن و‬ ‫به‌ربه‌ستى ل‌ه (‪)10%‬ى هه‌ڵبژاردن هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ده‌بێت چ��اودێ��رى بوجه‌ى هیزه‌کانى ئاسایش‬ ‫و به‌رگرى بۆ په‌رله‌مان مۆسگه‌ر بکرێت‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌شى خستوه‌ته‌ڕوو ک‌ه ده‌بێت کشانه‌وه‌ى‬ ‫ێ بکات‬ ‫هێز‌ه سه‌ربازیه‌کان ل‌ه قبرس ده‌ست پ ‌‬ ‫و بۆ دانوستانیش ل‌ه نێوان الیه‌نه‌کاندا که‌شێکى‬

‫ک��اره‌س��ات��ى‬ ‫ه���ه‌ڵ���ه‌ب���ج��� ‌ه‬ ‫ک���رد و م��ان��ی��ان‬ ‫ک���وردان خۆپیشاندانیان‬ ‫ک���ات���ه‌دا حیزب ‌ه‬ ‫گ����رت‪ .‬ب��‌ه راس��ت��ى ل�ه‌و‬ ‫ک�����وردس�����ت�����ان‬ ‫کوردیه‌کانى رۆژئاواى‬ ‫نه‌بوون‪ .‬محه‌مه‌د‬ ‫ل �ه‌ب �ه‌رئ �ه‌وه‌ى یه‌کگرتو‬ ‫حه‌مۆ‪ ،‬چاودێر‌ه سیاسیه‌که‌ى رۆژئ��اواى کوردستان‬ ‫وت��ی��ش��ى‪ :‬ل �‌ه ئاستى ن��ێ��وده‌وڵ �ه‌ت��ی��دا ک���ارک���راو‌ه بۆ‬ ‫شکاتکردن ده‌رباره‌ى ئه‌م کۆمه‌ڵکوژیه‌ى ک‌ه رژێمى‬ ‫سوریا به‌سه‌ر کوردیدا هێناوه‌‪ ،‬به‌اڵم ب‌ه شێوه‌یه‌کى‬ ‫الواز کارکراوه‌‪ ،‬پێشیوای‌ه ئه‌وه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫ک‌ه حزبى کوردى بێ ده‌سه‌اڵت‌ه ل‌ه رووى ماددى و‬ ‫مه‌عنه‌ویه‌و‌ه هیچ کارێکى بۆ ئه‌م‌ه نه‌کردوه‌‪.‬‬ ‫محمد حه‌مۆ‪ ،‬راشیگه‌یاند‪ :‬حیزبى سیاسى ل ‌ه‬ ‫رۆژئ��اواى کوردستان به‌یاننامه‌یه‌کیان ده‌رک��ردو‌ه بۆ‬ ‫ئیدانه‌کردنى ئه‌و کۆمه‌ڵکوژیه‌ى ک‌ه (‪)12‬ى ئازار‬ ‫به‌سه‌ر کوردا هات‪ .‬داوا ل‌ه خه‌ڵک ده‌که‌ن بڕژێن ‌ه‬ ‫سه‌ر شه‌قامه‌کان و به‌رگرى ل‌ه شه‌هیده‌کان بکه‌ن‪.‬‬ ‫ساڵح موسلم‪ ،‬سه‌رۆکى پارتى یه‌کێتى دیموکراتی‪،‬‬ ‫ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬ئه‌وه‌ى (‪ 12‬ى ئازارى ‪)2004‬‬ ‫روی��دا پیالنگێڕییه‌ک بوو له‌الیه‌ن رژێمى سوریاو‌ه‬ ‫دژى ک��وردان��ى رۆژئ���اواى کورستان‪ ،‬ئێستاش ئه‌و‬ ‫پیالنگیڕیی‌ه به‌رده‌وامه‌‪ ،‬له‌و پیالنگێڕییه‌دا ده‌یان که‌س‬ ‫کوژران و ب‌ه سه‌دان که‌سیش بریندار بوون و هه‌زاران‬ ‫که‌سیش ب‌ه شێوه‌یه‌کى دڕاندان‌ه گیراون و ره‌وان�ه‌ى‬ ‫زیندانه‌کان کران ئێستاش ئه‌و گیراوان‌ه ل‌ه زینداندان و‬ ‫تیایاندای‌ه ده‌ساڵ زیندانى به‌سه‌ردا سه‌پێندراوه‌‪.‬‬ ‫به‌شى ئه‌و‌ه ناکات ک‌ه ئه‌و واڵت‌ه ل‌ه یه‌کێتى ئه‌ورپا‬ ‫وه‌ربگیرێت‪ ،‬تا تورکیا ده‌ستور ن‌ه گۆڕێت و مافى‬ ‫نه‌ته‌وه‌ى کورد نه‌دات و ئازادى بیروڕا فه‌راهه‌م نه‌کات‪،‬‬ ‫ئه‌وا راپۆرتى وا ره‌خنه‌گرانه‌ى له‌سه‌ر ده‌درێت‪.‬‬ ‫هه‌وه‌ها فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد‪ ،‬به‌رپرسى سه‌نته‌رى‬ ‫لێکۆڵینه‌وه‌ى ستراتیژى‪ ،‬ب‌ه (چه‌تر)ى راگه‌یاند‪ :‬دوو‬ ‫مه‌سه‌ل‌ه تێکه‌ڵى یه‌کترى بووه‌‪ ،‬یه‌کێکیان مه‌سه‌له‌ى‬ ‫ئه‌نجامدانى چاکسازیی‌ه ک�‌ه تورکیا خ��ۆى زۆر‬ ‫پێویستى پێیه‌تى‪ ،‬پارتى ده‌سه‌اڵتدار خۆى پێداگرى‬ ‫له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ى چاکسازی ده‌ک��ات‪ ،‬ل‌ه روانگه‌ى‬ ‫ئه‌نکه‌ره‌و‌ه ئه‌م چاکسازیان‌ه تورکیا خۆى پێویستێتى‬ ‫نه‌ک به‌هۆى هه‌وڵى بۆ بوون ب‌ه ئه‌ندام ل‌ه یه‌کێتى‬ ‫ئه‌ورپا ک‌ه هه‌وڵى بۆ ده‌دات‪ .‬مه‌سه‌له‌ى دووه‌میان ئه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫ک‌ه تورکیا خۆى ده‌مێک‌ه هه‌وڵده‌دات بۆ بوون ب‌ه ئه‌ندام‬ ‫ل‌ه ئه‌ورپا ته‌نانه‌ت پێش دروستبوونى بازاڕى هاوبه‌شى‬ ‫ئه‌ورپا تورکیا ده‌یویست بچێت‌ه ئه‌ورپاوه‌‪ ،‬ئێستا ئه‌م‬ ‫دوو مه‌سه‌له‌ی‌ه خه‌ریک‌ه یه‌کالده‌بنه‌و‌ه ب‌ه ئه‌نجامێکى‬ ‫دیاریکراو ده‌گه‌ن‪ .‬هه‌روه‌ها جه‌ختى کرده‌وه‌‪ :‬تورکه‌کان‬ ‫هیچ کات ب‌ه قه‌د ئێستا باوه‌ڕیان به‌و‌ه نیی‌ه ک‌ه خه‌ریک ‌ه‬ ‫ده‌رگاى یه‌کێتى ئه‌وروپایان ب‌ه رویاندا داده‌خرێت‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ئومێده‌ى ک‌ه هه‌یانبوو بۆ وه‌رگیران ئه‌وه‌ند‌ه کزبوو‌ه‬ ‫وه‌کو ئه‌وه‌ی‌ه کارى بۆ نه‌که‌ن و هه‌وڵیشى بۆ نه‌ده‌ن‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬تورکه‌کان ل‌ه ماوه‌ى پێنج ساڵى رابردودا‬ ‫سیاسه‌تى گه‌ڕانه‌و‌ه به‌ره‌و رۆژهه‌اڵت گرته‌به‌ر و له‌و‬ ‫ماوه‌یه‌دا ل‌ه هه‌وڵى ئه‌وه‌دا بوون‪ ،‬ک‌ه سیاسى و ئابوورى‬ ‫تورکیا ل‌ه رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست و باکورى ئه‌فریقا و‬ ‫جیهانى ئیسالمدا په‌ره‌پێبده‌ن‪ ،‬ئه‌م راپۆرته‌ى یه‌کێتى‬ ‫ئه‌ورپاش درێژه‌پێده‌رى هه‌مان راپۆرته‌کانى پێشوه‌‪.‬‬ ‫فه‌رید ئه‌سه‌سه‌ر‪ ،‬ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شکرد‪ :‬ک‌ه هه‌ر‬ ‫واڵتێک بیه‌وێت‪ ،‬رۆڵێکى هه‌رێمى بگێڕێت ده‌بێت‬ ‫کێشه‌کانى ناوخۆى چاره‌سه‌ر بکات‪.‬‬

‫هـــــه‌واڵی کوردستانی‬ ‫گرتنى کورد ل ‌ه سوریا به‌رده‌وامه‌‬

‫فشاره‌کانى سوریا‬

‫قه‌ره‌یاڵن‪ :‬ناسنامه‌ی کوردمان ده‌وێت‬

‫له‌ رۆژى (‪)17‬ى شوباته‌وه‌‪ ،‬مریه‌م محه‌مه‌د‬ ‫س��ل��ۆ‪ ،‬ئ �ه‌ن��دام��ى (ژن��ان��ى یه‌کێتى س��ت��ار) ک ‌ه‬ ‫ل�ه‌ دیمه‌شقى پایته‌ختى س��وری��ا‪ ،‬ل �ه‌الی �ه‌ن هێز‌ه‬ ‫ئاسایشیه‌کانى ئ �ه‌و واڵت���ه‌وه‌ ف��ڕێ��ن��دراب��وو‪ ،‬تا‬ ‫ئێستا هیچ زانیارییه‌ک ده‌رب���اره‌ى نازاندرێت‪.‬‬ ‫رێکخراوى مافى م��رۆڤ له‌ سوریا (م��اد) له‌‬ ‫لێدوانێکدا رایگه‌یاند که‌ ئه‌ندامى رێکخستنى‬ ‫ژن��ان��ى یه‌کێتى س��ت��ار‪ ،‬ل�ه‌ رۆژى (‪ )2/17‬ل ‌ه‬ ‫دیمه‌شق له‌الیه‌ن هێزه‌ ئاسایشییه‌کانى ده‌وڵه‌ته‌و‌ه‬ ‫فڕێندراوه‌‪ .‬ئه‌و رێکخراوه‌ ئه‌وه‌شى وت‪ :‬که‌ هه‌تا‬ ‫ئێستا نازاندرێت که‌ مریه‌م محه‌مه‌د‪ ،‬له‌کوێ‬ ‫ده‌ست به‌سه‌ره‌‪ .‬ماد‪ ،‬ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌ش کردو‌ه‬ ‫که‌ گرتنى مریه‌م‪ ،‬شه‌رمه‌زار ده‌کات و هه‌روه‌ها‬ ‫رشایده‌گه‌ێنێت که‌ ئه‌و جۆره‌ گرتنه‌ نایاساییه‌ و‬ ‫به‌بێ بڕیارى دادگا جێبه‌جێکراوه‌ و داواى کرد‬ ‫که‌ ئازاد بکرێت‪.‬‬

‫به‌هۆى نزیکبونه‌وه‌ى ساڵیادى راپه‌ڕینه‌کانى‬ ‫خه‌ڵکى کوردستان ب‌ه گشتى و رۆژئاواى کوردستان‬ ‫ب‌ه تایبه‌تى‪ ،‬هاوکات سه‌رهه‌ڵدانه‌کانى به‌شێک‬ ‫ل‌ه هاواڵتیانى واڵت‌ه عه‌ره‌بییه‌کان دژى سیسته‌مى‬ ‫دیکتاتۆرى و قۆرخکارى و بنه‌ماڵه‌یى واڵته‌که‌یان‪،‬‬ ‫واى ل‌ه ده‌وڵه‌تى سوریا کردوو‌ه رێوشوێنى ئاسایشى‬ ‫توند بگرێته‌به‌ر‪.‬‬ ‫ب‌ه گوێره‌ى ئ�ه‌و زانیاریانه‌ى ل‌ه ئاژانسه‌کانى‬ ‫هه‌واڵدا ب�ڵاوک��راوه‌ت�ه‌وه‌‪ ،‬ده‌وڵه‌تى سوریا ل‌ه ناوچ ‌ه‬ ‫کوردنشینه‌کانى ئه‌و واڵت �ه‌دا چاکدارێکى زۆرى‬ ‫باڵوکردۆته‌و‌ه و ب‌ه وردیش چاودێرى چاالکوانانى‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نى ده‌کات و له‌و‌ه ده‌ترسێت ساڵیادى‬ ‫راپه‌ڕینى ک��ورده‌ک��ان ببێت‌ه ه��ۆى خۆپیشاندان و‬ ‫ناڕه‌زایى به‌رفراوان‪ .‬ئاژانسه‌کان ئاماژ‌ه بۆ ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬ده‌وڵه‌ت سیخوڕێکى زۆریشى باڵوکردۆته‌و‌ه‬ ‫و ب �‌ه ه �ه‌م��وو ش��ێ��وه‌ی�ه‌ک ده‌ی �ه‌وێ��ت رێ ل �‌ه هه‌ر‬ ‫خۆپیشاندان و ناڕه‌زاییه‌تییه‌ک بگرێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫کورده‌کانى توشى نیگه‌رانى و توڕه‌یى کردووه‌‪.‬‬

‫س��ه‌رۆک��ی ک��ۆن��س�ه‌ی ب��ه‌ڕێ��وه‌ب��ه‌ری (‪)KCK‬‬ ‫موراد قه‌ره‌یاڵن‪ ،‬رایگه‌یاند‪ :‬کۆمه‌ڵکوژی قامشلۆ‬ ‫ئاژاوه‌گێڕیه‌ک بوو تا گه‌لی کورد بچه‌وسێنه‌و‌ه و‬ ‫له‌ناوی به‌رن ل‌ه سوریا ل‌ه به‌رامبه‌ر گه‌لی کورد وه‌کو‬ ‫قۆناغێک ده‌ستپێ بکه‌ن بۆی‌ه ئه‌م رووداو‌ه روویدا‪،‬‬ ‫گه‌لی کورد دوو داواکاری ل‌ه ده‌وڵه‌تی سوریا هه‌یه‌؛‬ ‫سوریایه‌کی دیموکرات و مافی ناسینی ناسنامه‌ی‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی‪ .‬هه‌روه‌ها پێویست‌ه سوریا دوژمنایه‌تی کوردان‬ ‫نه‌کات‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئێستا به‌شار ئه‌سه‌د سیاسه‌تێکی وه‌کو‬ ‫باوکی حافز ئه‌سه‌د له‌گ‌ه ‌ڵ ک��وردان به‌ڕێو‌ه ببات‬ ‫ئه‌وا کوردیش ب‌ه شێوه‌یه‌کی ئه‌رێنی نزیک ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر سیاسه‌تی چه‌وساندنه‌وه‌ی کوردان به‌ڕێوه‌ببات‪،‬‬ ‫ئ �ه‌وا ک��ورد چ کاتێک ئه‌م‌ه په‌سند ن��اک�ه‌ن‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ردا تێکۆشان ده‌که‌ن‪ .‬قه‌ره‌یاڵن‪ ،‬ئاماژه‌ى بۆ‬ ‫ئه‌وه‌شکردووه‌‪ ،‬رێکه‌وتنی نێوان ده‌زگای سیخوڕی‬ ‫هه‌رسێ ده‌وڵه‌تی داگیرکه‌ر ل‌ه به‌رمبه‌ر گه‌نجانی‬ ‫کورد هه‌ی‌ه و په‌ره‌ى پێده‌ده‌ن‪ ،‬سوریا کوردان برسی‬ ‫ده‌کات و به‌ره‌و ده‌ره‌وه‌ی واڵت ئاڕاسته‌یان ده‌کات‪.‬‬

‫ئاگرى چوارشه‌ممه‌سوورى ئاگرى سه‌رهه‌ڵدانه‌کانه‌‬

‫ل‌ه سه‌راى ئازادى یادى نه‌ورۆز ده‌کرێته‌وه‌‪ ،‬ل‌ه ئامه‌د‬ ‫ئاماده‌کارى نه‌ورۆزى میلیۆنى کراوه‌‪ )50( ،‬هه‌زار‬ ‫پانکارد و (‪ )200‬هه‌زار باڵوکراو‌ه باڵو کراوه‌ته‌وه‌‪ .‬له‌‬ ‫سه‌راسه‌رى شاره‌کانى کوردستان ئاماده‌کارى نه‌ورۆز‬ ‫ده‌کرێ‪ ،‬ل‌ه رۆژهه‌اڵت گه‌ل ئاماده‌ى سه‌رهه‌ڵدانه‌‪.‬‬ ‫په‌ژاک ل‌ه به‌یاننامه‌یه‌کدا رایده‌گه‌یێنێ «به‌هارى‬ ‫گه‌النى رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاست ب‌ه تێکرووخانى یه‌ک‬ ‫له‌دوایه‌کى دیکتاتۆره‌کان ده‌ستى پێکردووه‌‪ ،‬ئاگرى‬ ‫چوارشه‌ممه‌سووریمان ئاگرى تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ى قامیشلۆ‬ ‫و هه‌ڵه‌بج‌ه ده‌بێـت و یه‌کگرتنه‌وه‌ی‌ه و به‌شداربوون‬ ‫ل �‌ه س�ه‌ره�ه‌ڵ��دان��ى چ��وارش �ه‌م��م �ه‌س��وورى ئه‌مساڵ‪،‬‬ ‫ئه‌رکى مێژوویى ـ نه‌ته‌وه‌یى و دیمۆکراتیانه‌یه‌«‪.‬‬ ‫ئه‌م‌ه سه‌ره‌تاى به‌هارێکى نوێ و کۆتایى زستانى‬ ‫داگیرکارییه‌‪ .‬الیه‌نگرانى بزوتنه‌وه‌ى سه‌وز ل‌ه رێگه‌ى‬ ‫فه‌یسبووک ناوى سه‌نته‌رى خۆپیشاندانه‌کانى(‪)30‬‬ ‫پارێزگاکان بۆ خۆپیشاندانه‌کانى چوارشه‌ممه‌سوورى‬ ‫راده‌گه‌یێنن‪.‬‬

‫ل ‌ه بۆکان سێ که‌س ده‌ستگیر کران‬

‫موکریان نیوز‬ ‫س����ێ ک���ه‌س���ى خ �ه‌ڵ��ک��ى ش�����ارى ب���ۆک���ان ب ‌ه‬ ‫ناوه‌کانى ج �ه‌الل ناسری‪ ،‬جه‌مال ناسرى و قاسم‬ ‫ره‌حیمی ئازه‌ر‪ ،‬له‌ الیه‌ن هێزه‌کانى ده‌وڵه‌تی ئێران‬ ‫ل�ه‌و ش��اره‌ ده‌ستگیر ک��راون‪ .‬ئ�ه‌و سێ که‌سه‌ ک ‌ه‬ ‫خزمى یه‌کترن‪ ،‬له‌ ڕێکه‌وتى (‪)17‬ى شوبات دواى‬ ‫ده‌ستبه‌سه‌رکردنیان‪ ،‬راگ��وێ��زى شوێنێکى نادیار‬ ‫ک���راون‪ .‬ت��ا ئێستا ه��ۆک��ارى ده‌ستبه‌سه‌رکردنى‬ ‫ئه‌و که‌سانه‌ رانه‌گه‌یه‌ندراوه‌‪ ،‬به‌اڵم ده‌نگۆى ئه‌و‌ه‬ ‫هه‌یه‌ که‌ به‌ تۆمه‌تى هاوکارى پارتیه‌کى کوردى‬ ‫ده‌ستبه‌سه‌ر کراون‪.‬‬ ‫له‌ الیه‌کى تره‌وه‌‪ ،‬حامید سه‌یف په‌ناهی‪ ،‬چاالکى‬ ‫ک��ورد و خه‌ڵکى نایسه‌ر ل�ه‌ ش��ارى سنه‌‪ ،‬یه‌ک‬ ‫مانگ دواى ده‌ستبه‌سه‌رکردنى له‌ الیه‌ن هێزه‌کانى‬ ‫ئیتالعاته‌وه‌‪ ،‬گوازرایه‌وه‌ بۆ گرتووخانه‌ى ناوه‌ندى‬ ‫شارى سنه‌‪ .‬ئه‌و چاالکه‌ کورده‌ پێشتریش سێ جار‬ ‫له‌ الیه‌ن هێزه‌کانى سه‌ر ئێرانه‌وه‌ ده‌ستبه‌سه‌ر کراوه‌‪.‬‬


‫د‪ .‬موسه‌نا ئه‌مین‪ :‬کابینه‌ى شه‌شه‌م شایه‌نى هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌یه‌‬

‫دیدار‬

‫ده‌بێت هه‌موو سه‌رکرده‌کانى ئۆپۆزسیۆن له‌ناو جه‌ماوه‌ردابن‬ ‫[ ئا‪ /‬ئاراس عوسمان ]‬

‫دکتۆر موسه‌ننا ئه‌مین ل ‌ه دیدارێکی تایبه‌تى‬ ‫(چ�ه‌ت��ر)دا باس له ڕووداوه‌ک��ان��ی ئێستای‬ ‫هه‌رێم و ڕۆڵى حکومه‌تى هه‌رێم له‌چۆنیه‌تى‬ ‫چاره‌سه‌رکردن و تواناکانى له‌کوردستاندا‬ ‫ده‌کات‪ ،‬هه‌روه‌ها خۆپیشاندانه‌کانی به‌رده‌رکى‬ ‫سه‌را به‌جیهاد له‌قه‌ڵه‌م ده‌دات‪ ،‬حکومه‌ت و‬ ‫هه‌ردوو حزبى بااڵده‌ستیش ناوزه‌ند ده‌کات‬ ‫به‌وه‌ى توشى ڕزیوى هاتوون‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬هۆکارى ئه‌و بارودۆخه‌ى به‌شێوه‌یه‌کى‬ ‫خێرا ناوچه‌که‌ى گرته‌و ‌ه و تا ئێستاش به‌رده‌وام ‌ه‬ ‫چى بووه‌؟‬

‫ هه‌ندێک هۆکارى ناوخۆییه‌ک‌ه ئه‌زمونى هه‌رێمى‬‫ک��وردس��ت��ان کۆمه‌ڵێک ک�ه‌م��وک��ورت��ى و ئیفلیجى‬ ‫ڕیشه‌ى تێدا هه‌یه‌‪ ،‬بۆت‌ه ناشرینکردنى ئه‌زمونه‌ک‌ه و‬ ‫بوونى هه‌ندێک شتى جوانیش‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى ئیراده‌یه‌کى‬ ‫ڕاسته‌قینه نی‌ه بۆ چاره‌سه‌رکردنى که‌موکورتیه‌کان‪،‬‬ ‫به‌هۆى ئه‌وه‌ى هێند‌ه ناوه‌ندى بڕیار زۆرن ک‌ه ئه‌مانیش‬ ‫یه‌کترى ده‌ب��ڕن و پێچه‌وانه‌ى ئیراده‌ى یه‌کترن‪ ، ،‬ئه‌م‬ ‫ئه‌زمونه‌ى دواى (‪ )2/17‬ده‌ریخست حکومه‌ت چه‌ند‌ه‬ ‫بێ ئیراده‌ی‌ه و له‌ساده‌ترین تواناى ک‌ه پارێزگاریکردنى‬ ‫خه‌ڵک‌ه ده‌سته‌وسانه‌‪ ،‬بۆنمون‌ه که‌سێک به‌دیار چاوى‬ ‫ڕاگه‌یاندنه‌و‌ه کارێکى ئه‌نجامداوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم ناتوانێت‬ ‫ڕاپێچى دادگ��اى بکات‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌م کابینه‌ی‌ه شایه‌نى‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌یه‌‪ ،‬نه‌ک له‌به‌ر د‪ .‬به‌رهه‌م به‌وه‌ى ته‌نها‬ ‫گرفته‌کان له‌ئه‌ستۆى ئ�ه‌ودا بێت‪ ،‬به‌ڵکو ناوه‌نده‌کانى‬ ‫بڕیار جۆراوجۆر و دژبه‌یه‌کن‪ ،‬هۆکار‌ه ده‌ره‌کیه‌کانیش‬ ‫هه‌موو ئه‌و گه‌النه‌شى سااڵنێکى زۆر‌ه باس له‌ئازادى و‬ ‫دیموکراسى ناکه‌ن‪ ،‬له‌ئێستادا ئاماده‌ن به‌هه‌زاران خوێن‬ ‫ببه‌خشن له‌پێناو ئه‌وه‌ى ئازادیان ده‌ستکه‌وێت‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م‬ ‫ڕژێمانه‌ى ناوچه‌ک‌ه هێند‌ه ڕزیبوون به‌و باهۆز‌ه چه‌ندین‬ ‫ڕژێم به‌شێوه‌یه‌کى خێرا له‌ناوچوون‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و ڕزیویه‌ى باسی ده‌که‌یت‪ ،‬پێتوای ‌ه‬ ‫حکومه‌ت و هه‌ردوو پارتى ده‌سه‌اڵتدارى هه‌رێمى‬ ‫کوردستانى گرتۆته‌وه‌؟‬

‫ بێگومان ئه‌مانیشى گرتۆته‌وه‌‪ ،‬ده‌ڵێم شتى جوان هه‌یه‌‪،‬‬‫به‌اڵم ڕزیوى و گه‌نده‌ڵى وده‌سته‌پاچه‌ى و بێمنه‌تى له‌خه‌ڵک‬ ‫و حساب نه‌کردن بۆ ئۆپۆزسیۆنیش زۆره‌‪ ،‬سه‌مه‌ره‌ترین‬ ‫شت ئه‌وه‌بوو حزبى ده‌سه‌اڵت ده‌یه‌وێت ئۆپۆزسۆن ڕۆڵى‬ ‫ئه‌و ببینێت‪ ،‬نایه‌ڵێت ئه‌م هێزان‌ه بچن‌ه ناو خه‌ڵک ‌و‬

‫›› چاوه‌ڕوان‬ ‫نه‌ده‌کرا له‌سه‌رۆکى‬ ‫حکومه‌ت بێته‌‬ ‫په‌رله‌مان و هه‌واڵى‬ ‫گرتنى ته‌نها یه‌ک‬ ‫که‌س له‌وانه‌ى ئه‌م‬ ‫تاوانه‌یان ئه‌نجام‬ ‫داو ‌ه پێ نه‌بێت‬ ‫ئه‌مانه‌ى پێ قبوڵ ناکرێت‪ ،‬له‌م کاته‌شدا فشارێکى زۆرى‬ ‫به‌هه‌ڕه‌شه‌کردن داناو‌ه له‌سه‌ر هه‌موو حزبه‌کان‪ ،‬دهۆک‬ ‫و هه‌ولێرى کردۆت‌ه سه‌ربازگ‌ه له‌به‌رئه‌وه‌ى ئۆپۆزسیۆن‬ ‫نه‌چن‌ه ناو خۆپیشانده‌ران و ڕاى خۆیان ده‌رنه‌بڕن ئه‌گه‌ر‬ ‫ڕایه‌که‌شیان ئاشتیان‌ه بێت‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌گه‌ر ئۆپۆزسیۆن‬ ‫ئۆپۆزسیۆن بێت و ده‌س�ه‌اڵت دیموکراسى بێت‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫هه‌موو سه‌رکرده‌کانى ئۆپۆزسیۆن له‌ناو جه‌ماوه‌ردابن‪،‬‬ ‫نه‌ک بۆ کوشتن و تۆقاندن‪ ،‬به‌ڵکو بۆ به‌رزکردنه‌وه‌ى‬ ‫ده‌نگێکى ئازاد و ئیراد‌ه ببه‌خشین به‌م سوڵته‌یه‌‪ ،‬له‌ساڵى‬ ‫(‪)1998‬ه‌و‌ه له‌نێوان یه‌کێتى وپارتیدا ئاشتى به‌رقه‌راره‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم تائێستا دوو حکومه‌ت هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئه‌م‌ه ڕزیوى‬ ‫نه‌بێت ده‌بێت ناوى بنێیت چ ئه‌زمونێکى سیاسى؟!‪.‬‬

‫(‪ )17‬شوباتدا وه‌ک (سه‌رکردایه‌تى یه‌کگرتوو‪،‬‬ ‫مامۆستاى زانکۆ یان هاواڵتى ئاسایى)بوو؟‬

‫که‌زانیم کۆبونه‌وه‌ى به‌رده‌رکى سه‌را ڕێگ‌ه پێدراو‌ه‬‫یه‌کگرتووى ئیسالمیش به‌شدارى ده‌کات به‌هه‌ندێک‬ ‫له‌ڕێکخستنه‌کانى ئامانجى جوانى هه‌ی‌ه و له‌گه‌ڵ‬ ‫ئامانجه‌کانمدا ده‌گونجێت‪ ،‬پارێزگار ڕێگه‌ى پێداون و‬ ‫جه‌ماوه‌ر ده‌چێت و حزبیش کادره‌کانى وه‌ک جه‌ماوه‌ر‬ ‫ناردبوو‪ ،‬وه‌ک مامۆستایه‌کى زانکۆ به‌شداریم کرد و‬ ‫پێویستبوو له‌به‌ر ناسراوى و که‌سێتیم‪ ،‬به‌داخه‌و‌ه له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫ئ �ه‌وه‌ى ده‌ب��وو به‌شداریمان به‌هه‌ند وه‌ربگیرای‌ه بڕیارى‬ ‫ده‌ستگیرکردن و توندوتیژى و بڕیارى لێپێچینه‌وه‌مان بۆ‬ ‫ده‌رچوو‪ ،‬ئه‌وان‌ه یاسایى نه‌بوون و بڕیاره‌که‌یان کشانده‌وه‌‪،‬‬ ‫پێموای‌ه له‌سه‌ر هه‌ندێک زانیارى هه‌ڵ‌ه دروستکرابوو‬ ‫چه‌تر‪ :‬هۆکارى ئه‌وکه‌مته‌رخه‌می ‌ه چى بووه‌؟‬ ‫که‌دواتریش (جه‌واد قادر ) ئاماژه‌ى به‌وه‌کردبوو گوایه‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌فسیر‬ ‫ ناتوانم هیچ بڵێم‪ ،‬چونک‌ه ل���ه‌ڕووى ته‬‫من بینراوم دیکۆمێنتم له‌سه‌ر‌ه له‌به‌رده‌م لقى (‪)4‬دا‬ ‫‌بێت‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫نا‪،‬‬ ‫ده‌توانرێت هه‌ندێکى بوترێت و هه‌ندێکیشى‬ ‫خه‌ڵکم هاندابێت‪ ،‬به‌داخه‌و‌ه ئه‌م‌ه درۆیه‌کى شاخداربوو‬ ‫خۆیان وه‌اڵم بده‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌شێکیشى به‌ڵێ پارتى به‌رپرسیار‌ه هه‌موو الیه‌ک من ده‌ناسن ک‌ه له‌گه‌ڵ توندوتیژی نیم‪.‬‬ ‫وه‌اڵم���ى ب���ه‌رد به‌ته‌ق‌ه ن��ادرێ��ت �ه‌وه‌‪ ،‬حکومه‌ت ئ �ه‌وه‌ى‬ ‫چ�ه‌ت��ر‪ :‬سه‌رنجت چیی ‌ه ل�ه‌س�ه‌ر دانیشتنى‬ ‫ئاسایش‬ ‫هه‌یبوو شانازى پێو‌ه بکات الیه‌نى ئه‌منیه‌ت و‬ ‫په‌رله‌مان و بانگهێشتکردنى سه‌رۆکى حکومه‌ت بۆ‬ ‫چى‬ ‫‌ڕێى‬ ‫بوو ئه‌ویشى نه‌ما‪ ،‬ئیتر خه‌ڵک ده‌بێت چاوه‬ ‫لێپرسینه‌وه‌؟‬ ‫له‌حکومه‌ت بکات ‪ ،‬ئه‌و دوو حزب‌ه ده‌وڵه‌تیان به‌میلیشیاو‬ ‫ به‌داخه‌و‌ه بۆ وه‌اڵمه‌کانى سه‌رۆکى حکومه‌ت‪،‬‬‫ه‬ ‫‌‬ ‫ئه‌من و موخابه‌راتکردوه‌‪ ،‬له‌ناوچه‌کانى یه‌کێتى فر چاوه‌ڕوان نه‌ده‌کرا له‌سه‌رۆکى حکومه‌ت بێت‌ه په‌رله‌مان‬ ‫حزبیه‌کى حه‌قیقى هه‌ی‌ه و کرانه‌وه‌ى ئیداره‌ى یه‌کێتیش و ه�ه‌واڵ��ى گرتنى ته‌نها ی �ه‌ک ک �ه‌س ل �ه‌وان �ه‌ى ئه‌م‬ ‫به‌سه‌ر ئازادیدا زیاتر‌ه له‌ناوچه‌کانى پارتى‪.‬‬ ‫تاوانه‌یان ئه‌نجام داو‌ه پێ نه‌بێت‪ ،‬جێگه‌ى سه‌رسوڕمان‬ ‫چه‌تر‪:‬به‌شدارى کردنت ل ‌ه خۆپیشاندانه‌که‌ى‬

‫بوو سه‌رۆکى حکومه‌ت لێپرسینه‌و‌ه نه‌کات‬ ‫ل �ه‌گ �ه‌ڵ هیچ یه‌کێک ل���ه‌و وه‌زی���ران���ه‌ى‬ ‫که‌په‌یوه‌ستبوون به‌و ڕووداوان �ه‌ى ڕوویانداوه‌‪،‬‬ ‫له‌پاڵ ئه‌مانه‌شدا بێتوو داواى به‌خشینه‌و‌ه‬ ‫بکات له‌و په‌رله‌مانه‌دا‪ ،‬بۆی‌ه هه‌ڵوێسته‌که‌ى‬ ‫ئۆپۆزسیۆنیشم پێباش نه‌بوو له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫ده‌ستیان به‌رزکرده‌و‌ه بۆ سه‌ندنه‌وه‌ى متمان ‌ه‬ ‫لێى‪ ،‬ده‌بوو بچونایه‌ت‌ه ده‌ره‌وه‌ى هۆڵى په‌رله‌مان‬ ‫و به‌سه‌رۆکى په‌رله‌مانیان بووتای‌ه ئێم ‌ه‬ ‫سه‌رۆکى حکومه‌تمان بۆ متمان‌ه نه‌هێناو‌ه‬ ‫به‌ڵکو بۆ لێپێچینه‌و‌ه بانگێشتمان ��ردوو‌ه‬ ‫و کاتیان بۆ چاکسازى دابنایه‌‪ ،‬سه‌رۆکى‬ ‫حکومه‌ت تائێستا نه‌یتوانیو‌ه ڕێگ‌ه بدات‬ ‫به‌خه‌ڵکى هه‌ولێر ک‌ه خۆپیشاندان ئه‌نجام‬ ‫ب��ده‌ن‪ ،‬ئه‌م حکومه‌ت‌ه پشت ئه‌ستور نی‌ه و‬ ‫بێمنه‌ت‌ه له‌خه‌ڵک‪ ،‬پشت به‌ستوو‌ه به‌و ئه‌ندام‬ ‫په‌رله‌مانانه‌ى ک‌ه متمانه‌ى پێده‌به‌خشنه‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ده‌بوو سه‌رۆکى حکومه‌ت پاڵپشتى جه‌ماوه‌رى‬ ‫بکردای‌ه و هه‌وڵى ئه‌وه‌ى بدایه‌قاچى گه‌نده‌ڵى ببڕێته‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پێتوای ‌ه د‪.‬به‌رهه‌م که‌سێکى به‌توانای ‌ه‬ ‫و خاوه‌نى حزبێکى الواز ‌ه یان به‌پێچه‌وانه‌و ‌ه‬ ‫له‌کابینه‌ى شه‌شه‌مدا به‌تایبه‌تى له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫پارتیدا؟‬

‫ پێموای‌ه هه‌ردوکیان الوازن‪ ،‬به‌اڵم ناتوانم بڵێم دکتۆر‬‫به‌رهه‌م کامیانه‌‪ ،‬ده‌بێت خه‌ڵک بڕیارى له‌سه‌ر بده‌ن‬ ‫که‌ئه‌م که‌س‌ه چاوکراوه‌ی‌ه و ل��ه‌ده‌ره‌و‌ه ژی��او‌ه بێگومان‬ ‫چاوه‌ڕوانى زۆر ده‌کرێت ل‌ه د‪ .‬به‌رهه‌م‪ ،‬بۆی‌ه ده‌ڵێم ناوه‌ندى‬ ‫بڕیار زۆرن له‌وه‌ى خه‌ڵک چاوه‌ڕوانى لێده‌که‌ن له‌ناو‬ ‫یه‌کێتى و پارتیدا و بوونه‌ت‌ه هۆکارى ئیفلیج بوونى ئه‌م‬ ‫حکومه‌ت‌ه به‌ده‌ره‌جه‌ى یه‌که‌م‪ ،‬له‌الیه‌کى تره‌و‌ه په‌یوه‌ندیی ‌ه‬ ‫ستراتیژیه‌که‌ى نێوانیان دیسانه‌و‌ه بۆت‌ه ئیفلیجکردنى ئه‌م‬ ‫حکومه‌ت‌ه و بێمنه‌تیشن له‌خه‌ڵک ب �ه‌وه‌ى ده‌ڵێن ئێم ‌ه‬ ‫زۆرینه‌ین‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌وه‌نده‌ى زانیاریمان هه‌بێت له‌واڵتى‬ ‫جه‌زائیر له‌سه‌ردانێکدا بۆ ئه‌و واڵت ‌ه وتارێکت‬ ‫هه‌بوو ‌ه ئه‌م ده‌رفه‌ته‌ى بۆت ڕه‌خسابوو له‌سه‌ر‬ ‫چ ئه‌ساسێک بوو ‌ه و ناوه‌ڕۆکى وتاره‌که‌ت باسى‬ ‫له‌چى ده‌کرد؟‬

‫ وه‌ک که‌سایه‌تیه‌کى ئه‌کادیمى و به‌حوکمى ئه‌وه‌ى‬‫(‪ )12‬ساڵ له‌ده‌ره‌و‌ه ژیاوم‪ ،‬نوسینم ل‌ه سایت‌ه عه‌ره‌بییه‌کاندا‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬به‌شداریم له‌کۆنگر‌ه نێوده‌وڵه‌تیه‌کاندا کردوو‌ه و‬ ‫په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ ئه‌و حزبانه‌دا هه‌ی‌ه ک‌ه به‌شێوه‌یه‌کى‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪5‬‬

‫میانڕه‌وان‌ه کارده‌که‌ن‪ ،‬به‌رپرسى نوێنه‌رایه‌تى په‌یوه‌ندیی ‌ه‬ ‫ئیسالمیه‌کانى ده‌ره‌وه‌ى یه‌کگرتووم‪ ،‬بانگێشته‌که‌شم بۆ‬ ‫جه‌زائیر له‌الیه‌ن حزبى (حرک‌ه اجتماع سلمیه‌) به‌مه‌به‌ستى‬ ‫پێشکه‌شکردنى وتارێک ب��وو وه‌ک موفه‌کیرێک‬ ‫له‌یادى کۆچى سه‌رکرده‌که‌یان (شێخ محفوز نه‌حناح)‬ ‫بوو‪ ،‬ناوه‌ڕۆکى وتاره‌که‌م به‌ناوى گه‌لى کوردستان و‬ ‫حزبه‌کانه‌و‌ه و نه‌وه‌ى سه‌الحه‌دینه‌و‌ه بوو‪ ،‬باسى ئه‌زمونى‬ ‫کوردستان و خه‌ڵکه‌که‌یم کرد‪ ،‬داوامکرد پشتیوانى‬ ‫خه‌ڵکى عێراق و کوردستان بکه‌ن‪ ،‬باسم له‌وه‌ش کرد‬ ‫ک‌ه ئه‌زمونه‌که‌مان له‌یه‌که‌و‌ه نزیک‌ه و ئێمه‌ش ڕژێمێکى‬ ‫وه‌ک سه‌دام حسێنمان ده‌رپه‌ڕاند‪ ،‬شوێنه‌که‌ش له‌یاریگاى‬ ‫تۆپى پێى جه‌زائیر بوو نزیکه‌ى (‪ )25‬ه �ه‌زار که‌س‬ ‫ئاماده‌بوو‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬وه‌ک پسپۆڕێک له‌فکرو فه‌لسه‌فه‌ى‬ ‫ئیسالمى ئه‌و خۆپیشاندانه‌ى له‌مه‌یدانى ئازادى‬ ‫ئه‌نجام ده‌درێت ڕاگه‌یه‌نرا ک ‌ه (جیهاده‌)‪ ،‬د‪.‬عه‌لى‬ ‫قه‌ره‌داغى ده‌ڵێت جیهاد نیه‌‪ ،‬ڕاى تۆ چییه‌؟‬

‫ به‌مامۆستا محه‌مه‌د نه‌صرواڵم ڕاگه‌یاند ک‌ه ده‌بوو‬‫بڵێیت خه‌بات کردن بۆ میلله‌ت و ڕزگارى و چاکسازى‬ ‫خۆمان جیهاده‌‪ ،‬جیهاد ته‌نها شه‌ڕ کردن و ته‌ق‌ه کردن‬ ‫نیه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى جیهاد له‌زاکیر‌ه خه‌ڵکدا ماناى شه‌ڕکردن ‌ه‬ ‫به‌ڕێگه‌ى سیالح‪ ،‬زۆرینه‌ى خه‌ڵک و ڕۆشنبیره‌کانیش‬ ‫به‌شێوه‌ى شه‌ڕ حاڵى ده‌بن‪ ،‬جیهاد کردن وه‌ک ئه‌و کاته‌ى‬ ‫میلله‌تى ک��ورد کردویه‌تى بۆ ڕزگاربون له‌و زوڵمه‌ى‬ ‫له‌سه‌رى هه‌بوو‪ ،‬بۆی‌ه مامۆستا به‌مشێوه‌ی‌ه مه‌به‌ستى‬ ‫بوو‪ ،‬به‌اڵم خه‌ڵکى واى لێ تێنه‌گه‌یشت‪ ،‬دکتۆر عه‌لیش‬ ‫له‌ڕوونکردنه‌وه‌که‌یدا له‌و پرسیاره‌ى لێکراو‌ه ک‌ه باسى‬ ‫(خروج)ى تێدای‌ه وات‌ه چه‌ک هه‌ڵگرتن دژ به‌حکومه‌ت‪،‬‬ ‫بۆی‌ه دکتۆر عه‌لیش ده‌ڵێت ئه‌م فتوای‌ه ئه‌گه‌ر ده‌رچووبێت‬ ‫ڕه‌وان��ی �ه‌‪ ،‬جگ‌ه ل �ه‌و کاته‌ى حکومه‌ت حاکم بێت و‬ ‫کافربوونى خۆى ڕابگه‌یه‌نێت و سته‌مکاربێت به‌رامبه‌ر‬ ‫میلله‌ته‌که‌ى خۆى‪ ،‬بۆی‌ه ده‌ڵێم جیهاد‌ه به‌پێى قورئان و‬ ‫فه‌رموده‌کان کاتێک داواى ماف و داواکانى خۆى‬ ‫له‌ده‌سه‌اڵت به‌شێوه‌یه‌کى مه‌ده‌نییانه‌‪ ،‬بۆی‌ه جیهاد هه‌ی ‌ه‬ ‫به‌نه‌فس و به‌ماڵ و ب�ه‌زم��ان ی��ان ب�ه‌ق��ورئ��ان‪ ،‬جیهاد‬ ‫له‌جوهده‌و‌ه هاتوو‌ه وات�‌ه تێکۆشان له‌به‌رخاترى خوا و‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى خه‌ڵک جیهاده‌‪.‬‬

‫کاروان ساڵح‪ :‬خه‌ڵکى هه‌ولێر ده‌میان به‌ستراو ‌ه و زوڵمیان لێده‌کرێت‬

‫پارتى تۆمه‌تبار ‌ه ل ‌ه شاردنه‌وه‌ى سوتێنه‌رانى نالیا‬ ‫[ دیدارى‪ /‬هانا هه‌ولێری ]‬ ‫ئه‌ندامی فراکسیۆنى گ��ۆڕان‪ ،‬ک��اروان‬ ‫ساڵح‪ ،‬پێیوای ‌ه جگه‌له‌وه‌ى س��ه‌رۆک و‬ ‫جێگری په‌رله‌مانی کوردستان ئه‌ندامى‬ ‫مه‌کته‌بى سیاسین ڕێکه‌وتنه‌کانى مه‌کته‌بى‬ ‫سیاسى یه‌کێتى و پارتیش دێنن بۆ هۆڵى‬ ‫په‌رله‌مانى کوردستان و په‌رله‌مانى پێ‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن‪ .‬له‌م دیمان ‌ه تایبه‌ته‌دا بۆ‬ ‫(چه‌تر) کاروان ساڵح‪ ،‬ده‌ڵێت‪ :‬په‌رله‌مان‬ ‫و حکومه‌ت هیچیان بۆ خه‌ڵک پێ نه‌ماو ‌ه‬ ‫و س�ه‌رۆک��ای�ه‌ت��ى پ �ه‌رل �ه‌م��ان ته‌نها ل ‌ه‬ ‫باره‌گایه‌کى حزب ده‌چێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬دواى روداوه‌ک��ان��ى (‪)17‬ى شوبات‬ ‫له‌سلێمانى کۆمه‌ڵێک پێشهات رووی���دا و‬ ‫کۆمه‌ڵێکى تریش له‌ڕێگای ‌ه بۆچوونى تۆ له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌مان ‌ه چیه‌؟‬

‫ س �ه‌ره‌ت��اى س�ه‌ره�ه‌ڵ��دان��ى ئ �ه‌م ق�ه‌ی��ران�‌ه هه‌وڵى‬‫ئ�ه‌وه‌م��ان��دا په‌رله‌مانى کوردستان ب‌ه رۆڵ��ى خۆى‬ ‫هه‌ڵبستێت بۆئه‌وه‌ى په‌یامى تایبه‌تى خۆى هه‌بێت و‬ ‫حکومه‌ت ب‌ه به‌رنامه‌یه‌که‌و‌ه ناچاربکات پێشیلکارى‬ ‫به‌رانبه‌ر خۆپیشانده‌ران ئه‌نجام نه‌درێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌رکه‌وت‬ ‫ک‌ه په‌رله‌مانى کورستان په‌رله‌مانێک‌ه جگه‌له‌وه‌ى‬ ‫سه‌رۆک و جێگره‌که‌ى ئه‌ندامى مه‌کته‌بى سیاسین‬ ‫ڕێکه‌وتنه‌کانى مه‌کته‌بى سیاسى یه‌کێتى و پارتیش‬ ‫دێنن بۆ هۆڵى په‌رله‌مانى کوردستان و په‌رله‌مانى پێ‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن‪ ،‬چونک‌ه هیچ له‌خه‌مى هاواڵتیاندانین و‬ ‫تائێستا متمانه‌ى له‌وه‌زیرێک نه‌سه‌ندۆته‌و‌ه بۆئه‌وه‌ى‬ ‫خۆى بسه‌لمێنێت‪ ،‬چونک‌ه هه‌موو ئه‌م به‌ڵگانه‌ى له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌م حکومه‌ت‌ه هه‌ی‌ه ده‌بوای‌ه ده‌مێک بوای‌ه سه‌رۆکى‬ ‫حکومه‌ت ده‌ستى له‌کاربکێشایه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئه‌م قه‌یران ‌ه‬ ‫سه‌رئه‌نجامى کێشه‌کانى حکومه‌تن و ده‌ست له‌سه‌ر‬ ‫برینه‌کانیان دانه‌نراو‌ه ئه‌وه‌نده‌ى سامانیان خوراوه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫په‌رله‌مان و حکومه‌ت هیچیان بۆ خه‌ڵک پێ نه‌ماو‌ه‬ ‫و ئه‌و (‪ )17‬خاڵه‌ى ده‌ریانکرد په‌رله‌مان خۆى پێشێلى‬ ‫کرد‪ ،‬له‌هه‌ولێر هیچ نه‌کرابوو ت�ه‌واوى باره‌گاکانى‬ ‫گ��ۆڕان سوتێنران له‌کاتێکدا دوو کاتژمێر پێشتر‬ ‫وه‌زاره‌تى ناوخۆ ئاگادارکرابوونه‌و‌ه ک‌ه ئه‌م باره‌گایانه‌‬

‫‪ n‬په‌رله‌مان و‬ ‫حکومه‌ت هیچیان بۆ‬ ‫خه‌ڵک پێ نه‌ماوه‌‬ ‫‪ n‬ده‌نگدان به‌م‬ ‫حکومه‌ت ‌ه شه‌رعیه‌تدان ‌ه‬ ‫ب ‌ه ناشه‌رعى‬ ‫‪ n‬پارتى خۆى‬ ‫په‌یامه‌که‌ى سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێمى پێشێل کرد‬ ‫بپارێزن و دواتریش باره‌گاکانى شه‌قالو‌ه و سۆران‪..‬‬ ‫هتد‪ .‬سوتێنران و تائێستاش ده‌ستیان به‌سه‌ر داگیراوه‌‪،‬‬ ‫بۆی‌ه حکومه‌ت شایه‌نى ئه‌وه‌ی‌ه متمان‌ه لێوه‌ربگیرێته‌و‌ه‬ ‫ه �ه‌رچ �ه‌ن��د‌ه ج��ارێ��ک��ى ت��ر ب �‌ه زۆری��ن �ه‌ده‌س��ت��ی��ان بۆ‬ ‫به‌رزکرده‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬بۆچى سه‌رۆکى په‌رله‌مان هه‌ڵویستى‬ ‫روون نیه‌؟‬

‫ بێگومان سه‌رۆکى په‌رله‌مان ئ��اگ��ادارى ئه‌م‬‫رووداوان�ه‌ی�ه‌‪ ،‬ئه‌وکاته‌ى که‌ناڵى نالیا سوتێنرا ئێم ‌ه‬ ‫زۆربه‌وردى به‌دوایانه‌و‌ه بووین ئاگاداربووین ک‌ه ئه‌وانه‌ى‬ ‫ئه‌و کاره‌یان ئه‌نجامدابوو ب‌ه (اسعاف) گواسترانه‌و‌ه‬ ‫نه‌خۆشخانه‌ى ئیمرجنسى هه‌ولێر وه‌زی��رى ناوخۆ و‬ ‫سه‌رۆکى په‌رله‌مانمان ئاگادار ک��رده‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ک ‌ه‬ ‫چوین‌ه نه‌خۆشخانه‌ک‌ه له‌الیه‌ن چه‌ند پاسه‌وانێک‬ ‫رێگریمان لێکرا‪ ،‬چونک‌ه ل‌ه به‌شى سوتانى ژنان‬ ‫ش��اردراب��وون�ه‌و‌ه ک‌ه پارتى تۆمه‌تبار‌ه له‌شاردنه‌وه‌ى‬ ‫سوتێنه‌رانى نالیا و دوات��ر ب‌ه ئۆتۆمبیلى جام ره‌ش‬ ‫بردیانه‌و‌ه شوێنێکى تر‪ ،‬به‌اڵم سه‌رۆکى حکومه‌ت‬ ‫دانى پێدانا ک‌ه کێن ئه‌م‌ه به‌س‌ه بۆئه‌وه‌ى سه‌رۆکى‬

‫حکومه‌ت ده‌ست له‌کاربکێشێته‌و‌ه ک‌ه تاوانێکى وا‬ ‫گه‌ور‌ه په‌رده‌پۆشکراوه‌‪ ،‬بۆی‌ه ده‌نگدان به‌م حکومه‌ت ‌ه‬ ‫شه‌رعیه‌تدان‌ه ب‌ه ناشه‌رعى و ده‌یانه‌وێت عه‌یبه‌کانى‬ ‫خۆیان روى سپى پێببه‌خشن‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬که‌وات ‌ه پێتوای ‌ه حزب له‌سه‌رووى‬ ‫حکومه‌ته‌وه‌یه‌؟‬

‫ به‌به‌ڵگه‌و‌ه وای �‌ه چونک‌ه هه‌موو ده‌زگاکانى‬‫حکومه‌ت حزبین ئینجا پۆستى حکومیان وه‌رگرتووه‌‪،‬‬ ‫بۆی‌ه جۆرێک له‌تێکه‌اڵوى ئه‌م ده‌سه‌اڵت‌ه ئه‌م کێشانه‌ى‬ ‫دروستکردووه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬سه‌رۆکى حکومه‌ت ده‌ڵیت ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌س��ت له‌کارکێشانه‌وه‌م چ��اره‌س�ه‌ر ‌ه ده‌ست‬ ‫له‌کارده‌کێشمه‌و ‌ه بۆچوونى تۆ له‌مباره‌یه‌و ‌ه‬ ‫چیه‌؟‬

‫ بێگومان ئه‌و ده‌ست له‌کاربکێشێته‌و‌ه چاره‌سه‌ر‌ه‬‫له‌م هه‌رێم‌ه هیچ به‌رپرسێک به‌هۆى قه‌یرانێکه‌و‌ه‬ ‫ده‌ستى له‌کارنه‌کێشاوه‌ته‌و‌ه ب �ه‌اڵم ئ��ه‌وان ئ��ی��راد‌ه و‬ ‫رێکه‌وتنى ستراتیژى خۆیان ده‌پارێزن‪ ،‬بۆی‌ه ده‌ست‬ ‫له‌کارناکێشنه‌و‌ه له‌کاتێکدا سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مان‬ ‫ته‌نها ل‌ه باره‌گایه‌کى حزب ده‌چێت و ته‌نها یه‌کێتى و‬ ‫پارتى جێگه‌یان ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬په‌رله‌مانى کوردستان ئیراده‌ى‬ ‫سه‌ربه‌خۆى نی‌ه تا بڕیارى ل‌ه حزبه‌و‌ه بۆ نه‌یه‌ت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫مێژوو له‌داهاتوودا هه‌موو ئه‌مان‌ه ده‌نوسێته‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬سه‌رۆکى هه‌رێم دواى گه‌ڕانه‌وه‌ى‬ ‫له‌وه‌رگرتنى مه‌دالیا تائێستا هه‌ڵوێستێکى جدى‬ ‫نه‌بووه‌‪ ،‬ئه‌مه‌بۆچى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟‬

‫ په‌یامێکیان پێشکه‌ش کرد‪ ،‬به‌اڵم داواده‌که‌م ئه‌و‬‫په‌یامه‌یان جێبه‌جێ بکه‌ن‪ ،‬ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت شه‌قام‬ ‫کپ بکه‌ن ئه‌م‌ه کاره‌ساتى گ �ه‌وره‌ى به‌دواوه‌دێت‪،‬‬ ‫کاتى ئه‌و‌ه هاتوو‌ه ک‌ه دیالۆگى سیاسى ئه‌نجام بدرێت‬ ‫و بڕیاره‌کانى په‌رله‌مان جێبه‌جێ بکرێت و له‌گه‌ڵ‬ ‫واقیع خۆیان بگونجێنن‪ ،‬ته‌نها په‌یام به‌س نی‌ه له‌الیه‌ن‬ ‫سه‌رۆکى هه‌رێمه‌و‌ه ده‌بێت بێت‌ه ساحه‌که‌وه‌‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫پارتى خۆى په‌یامه‌که‌ى سه‌رۆکى هه‌رێمى پێشێلکرد‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت رووب���ه‌رووى خۆپیشانده‌ران نه‌بنه‌و‌ه‬ ‫بیکه‌یسى و ئاربیجى بۆچی‌ه ده‌یبن‌ه ئه‌و مه‌یدانه‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌نجام نه‌دانى خۆپیشاندان‬ ‫له‌هه‌ولێر هۆکه‌ی چییه‌؟‬

‫ که‌لتورێک هه‌ی‌ه ئه‌م ده‌سه‌اڵت‌ه قه‌دى پێگرتوو‌ه‬‫(‪ )15‬ساڵ‌ه نه‌فه‌سى ئازادى و نیه‌تى هاواڵتى بوون‬

‫به‌دى ناکرێت‪ ،‬ئێش و ئازارى هه‌ولێر زۆر له‌خه‌ڵکى‬ ‫سلێمانى زی��ات��ر‌ه ک‌ه ئ���ازار دراون‪ ،‬ب �ه‌اڵم ب���ه‌رده‌وام‬ ‫هه‌ڵوێستى جدیان هه‌بوو‌ه و خه‌باتیان کردوو‌ه ئێستا‬ ‫خه‌ڵکى هه‌ولێر ده‌میان به‌ستراو‌ه و زوڵمیان لێده‌کرێت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئاراسته‌ى په‌نجه‌کان ل ‌ه ئه‌نجامدانى‬ ‫ئه‌م خۆپیشاندانان ‌ه روو ل ‌ه گۆڕانه‌؟‬

‫ ئه‌م‌ه غه‌در‌ه لێمان ده‌که‌ن‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه له‌گه‌ڵ‬‫خۆپیشانده‌رانین به‌اڵم خۆپیشانده‌ران ته‌نها گۆڕانین‬ ‫و هه‌موو الیه‌نه‌کانى تێدای‌ه داخوازیه‌کانی شه‌قام ل ‌ه‬ ‫داخوازیه‌کانى گۆڕان نزیکه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ده‌وت��رێ��ت رێکخستنه‌کانى گ��ۆڕان‬ ‫له‌هه‌ولێر هه‌ڵده‌وه‌شێنرێته‌و ‌ه و گه‌نج ده‌کرێت‬ ‫ب ‌ه پێشه‌وا؟‬

‫ به‌رنامه‌ى گۆڕان وای‌ه ئه‌و توێژ‌ه نوێی‌ه بێنێت ‌ه‬‫پێشه‌و‌ه ک‌ه ده‌توانن وشه‌ى راسته‌قینه‌ى خۆیان ده‌رببڕن‪،‬‬ ‫بۆی‌ه ده‌مانه‌وێت په‌یامی گ��ۆڕان بکه‌وێت‌ه ده‌ست‬ ‫گه‌نجان چونک‌ه کاتى ئه‌و‌ه نه‌ماو‌ه جیلى کۆن ئیراده‌ى‬ ‫خۆى فه‌رزبکات به‌سه‌ر خه‌ڵکدا‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬لێدانى (بورهان ره‌شید) له‌حه‌ره‌مى‬

‫پ�ه‌رل�ه‌م��ان و ه �ه‌ڕه‌ش �ه‌ک��ردن ل� ‌ه ع�ه‌ب��دواڵى‬ ‫مه‌النورى ک ‌ه دوو په‌رله‌مانتارى گۆڕانن چۆن‬ ‫لێکده‌ده‌یته‌وه‌؟‬

‫ ئه‌و ره‌فتارانه‌ى به‌رانبه‌ر بورهان ره‌شید و عه‌بدواڵى‬‫مه‌النورى و ده‌رگاداخستن بۆماوه‌ى دوو کاتژمێر‬ ‫له‌سه‌ر ئۆپۆزسیۆنه‌کان بۆئه‌وه‌مان ده‌گێڕێته‌و‌ه ک ‌ه‬ ‫نه‌ک سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مان داواى لێبوردن بکات‪،‬‬ ‫ده‌بێت ده‌ست له‌کاربکێشێته‌وه‌‪ ،‬چونک‌ه کرده‌وه‌کانى‬ ‫سه‌رۆکى په‌رله‌مان زۆر عه‌سکه‌ریه‌‪ ،‬تائێستاش هه‌موو‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌کانى ئۆپۆزسیۆن هه‌ڕه‌شه‌یان لێده‌کرێت‪،‬‬ ‫هه‌موو ئه‌و کارانه‌ى سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مان ئه‌نجامى‬ ‫ده‌دات عه‌یبى زۆر گه‌وره‌ن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬ئه‌گه‌ر یه‌کێتى و پارتى په‌نایان بۆ هێز‬ ‫برد بۆ نه‌هێشتنی گۆڕان هه‌ڵوێستى ئێو ‌ه چى‬ ‫ده‌بێت؟‬

‫ ئێم‌ه میلیشیای چه‌کداریمان نی‌ه و یه‌کێتى‬‫و پارتى هه‌رکاتێک ویستبێتیان ل‌ه ئێمه‌یانداو‌ه و‬ ‫تائێستاش ئێمه‌یان قبوڵ نیه‌‪ ،‬ده‌توانن هه‌موو شتێک‬ ‫بکه‌ن به‌اڵم له‌به‌ر شه‌قام ناوێرن‪.‬‬


‫به‌دواداچوون‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪6‬‬

‫هه‌ولێر نیگه‌ران ‌ه ل ‌ه هه‌ڵسوکه‌وتى ده‌سه‌اڵتداران‬

‫«سه‌رۆکى هه‌رێم ته‌نیا بۆ ئااڵى سه‌وز و زه‌رد وتار ده‌دات»‬

‫[ هه‌ولێر ـ هێما کۆیی ]‬ ‫ب ‌ه حزبی‌کردنى یادى راپه‌ڕینى خه‌ڵکى‬ ‫هه‌ولێر نیگه‌رانى الى دانیشتوانى شاره‌ک ‌ه‬ ‫دروستکردوو ‌ه و ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه ده‌که‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌م هه‌ڵسوکه‌وتانه‌ى یه‌کێتى و پارتى‬ ‫هیچ خزمه‌تێک ب ‌ه خه‌ڵکى هه‌ولێر ناکات‬ ‫و ل ‌ه جێگه‌ى ئه‌و ‌ه ژیانى خه‌ڵک باشتر‬ ‫بکه‌ن‪.‬‬

‫ل‌ه ی��ادى راپه‌ڕینى هه‌ولێر جگ‌ه ل �ه‌وه‌ى ته‌نها‬ ‫ئااڵى سه‌وز و زه‌ر ده‌بینرا ل‌ه به‌رانبه‌ردا ب‌ه ده‌گمه‌ن‬ ‫ئ���ااڵى ک��وردس��ت��ان ب���ه‌دى ده‌ک���را و به‌پێى وت �ه‌ى‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کیش یه‌کێتى نه‌یویستوو‌ه ئااڵى سه‌وز‬ ‫هه‌ڵبدات‪ ،‬به‌اڵم پارتى ده‌ستپێکى ئه‌م کار‌ه بووه‌‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌ک‌ه وتى‪ ،‬سه‌رله‌به‌یانى ئه‌و رۆژ‌ه هه‌واڵ‬ ‫گه‌یشتۆت‌ه مه‌ڵبه‌ندى سێى یه‌کێتى ل‌ه هه‌ولێر ک ‌ه‬ ‫بڕیار‌ه پارتى ئااڵى حزبه‌که‌ى دابه‌ش بکات‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫یه‌کێتیش بڕیاریداوه‌‪.‬‬ ‫هه‌مان سه‌رچاو‌ه وتیشى‪ ،‬ل‌ه دره‌نگانى شه‌وى‬ ‫هه‌مان رۆژ ل‌ه ژێر فشارى پارتى راگه‌یاندنه‌کانى‬ ‫یه‌کێتى په‌خشى راسته‌وخۆى به‌رده‌رگاى مه‌ڵبه‌ندیان‬ ‫راگرتووه‌‪ ،‬له‌مباره‌یه‌و‌ه (ئاسۆ ئه‌ڵمانى) به‌رپرسى‬ ‫مه‌ڵبه‌ندى سێى هه‌ولێر ب‌ه (چ�ه‌ت��ر)ى راگه‌یاند‪،‬‬ ‫هیچ فشارێک نه‌بووه‌‪ ،‬ته‌نها خۆمان ویستومان ‌ه‬ ‫په‌خشه‌ک‌ه رابگرین‪.‬‬ ‫ب�ه‌پ��ێ��ى چ �ه‌ن��د زان��ی��اری �ه‌ک ک �‌ه (چ��ه‌ت��ر) ل ‌ه‬ ‫س�ه‌رچ��اوه‌ی�ه‌ک��ى ب���ااڵو‌ه ده‌س��ت��ى ک �ه‌وت��ووه‌‪ ،‬پارتى‬ ‫کادیرانى خۆى ب‌ه ده‌ورى هه‌ولێر ب‌ه ناوى وه‌رگرتنى‬ ‫پاداشت و ده‌عوه‌تکردن بانگکردووه‌‪.‬‬ ‫(ئارێز عه‌بدوڵاڵ) ئه‌ندامى سه‌رکردایه‌تى یه‌کێتى‬ ‫له‌مباره‌یه‌و‌ه ده‌ڵێت «ته‌حه‌دا ده‌که‌م یه‌کێتى که‌سى‬ ‫ب ‌ه زۆر هێنابێت و به‌شێکى زۆرى یه‌کێتى ل‌ه هه‌ولێر‬ ‫به‌شداریان نه‌کرد»‪.‬‬ ‫له‌میانى لێدوانه‌که‌یدا بۆ (چه‌تر) ئه‌ندامه‌که‌ى‬ ‫سه‌رکردایه‌تى یه‌کێتى وتیشى‪ ،‬پێمان باشبوو له‌برى‬ ‫ئه‌م هه‌موو ره‌نگ‌ه سه‌وز و زه‌رده‌‪ ،‬ئااڵى کوردستان‬ ‫ب���ه‌رزک���راب���ای���ه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬چ��ون��ک�‌ه ئ �ه‌م �‌ه ب��ۆن�ه‌ی�ه‌ک��ى‬ ‫نیشتمانه‌ی‌ه راست‌ه ئه‌م حزبان‌ه پێشه‌وایه‌تیان کردووه‌‪.‬‬ ‫ناوبراو وتیشى‪ ،‬بوونى ئه‌م حاڵه‌ته‌ى ل‌ه هه‌ولێر‬ ‫روی����دا ب���وو‌ه پ �ه‌رچ �‌ه ک���ردارێ���ک ب �ه‌ران��ب �ه‌ر ب�ه‌و‬ ‫خۆپیشاندانانه‌ى ل‌ه سلێمانى ئه‌نجام ده‌درێ��ت ک ‌ه‬ ‫ئه‌م‌ه کارێکى خراپه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه به‌رانبه‌ردا (چنار سه‌عد) ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى‬

‫زه‌رد و سه‌وز یادکردنه‌وه‌ی راپه‌ڕینی ئه‌مساڵ ده‌خه‌ن ‌ه ژێر پرسیاره‌وه‌ فۆتۆ‪:‬‬ ‫سه‌رکردایه‌تى پارتى‪ ،‬ده‌ڵێت «پێى مه‌ڵێن شه‌ڕ‌ه‬ ‫پ �ه‌ڕۆ»‪ ،‬چونک‌ه ئه‌وانه‌ى به‌شداریان ک��ردوو‌ه ب ‌ه‬ ‫شه‌ڕ‌ه په‌ڕۆیان نه‌زانیوه‌‪ ،‬چونک‌ه ئه‌وانه‌ى به‌شداریان‬ ‫کرد حزبى ده‌سه‌اڵتن ل‌ه هه‌رێمى کوردستان‪.‬‬ ‫چنار سه‌عد راشیگه‌یاند‪ ،‬زۆر ک �ه‌س هه‌ی ‌ه‬ ‫ب‌ه دیدێکى ته‌سکه‌و‌ه سه‌یرى ئه‌م‌ه ده‌ک��ات ک ‌ه‬ ‫ئاساییه‌‪ ،‬چونک‌ه حزبه‌کان ده‌یانه‌وێت له‌ژێر ئااڵى‬ ‫خۆیان ئه‌م یاد‌ه بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌ندامه‌که‌ى ئه‌نجومه‌نى سه‌رکردایه‌تى پارتى‬ ‫بۆ (چه‌تر) رونیشى ک��رده‌وه‌‪ ،‬هه‌موو الیه‌نه‌کان‬ ‫ده‌ی��ان��ت��وان��ى ب��ه‌ش��دارى ت��ێ��دا ب��ک�ه‌ن ئ �ه‌گ �ه‌ر بیان‬ ‫ویستبایه‌‪ ،‬چونک‌ه بانگه‌وازه‌ک‌ه بۆ هه‌موو خه‌ڵکى‬ ‫کوردستان بوو‪.‬‬

‫هه‌ڵسوڕاوێکى بزووتنه‌وه‌ى گۆڕان ل‌ه هه‌ولێر بۆ‬ ‫(چه‌تر) وتى‪ ،‬جێگه‌ى داخ‌ه یادکردنه‌وه‌ى راپه‌ڕین‬ ‫ک‌ه ئه‌وکات هێزى کوردى یه‌کگرتووتر بوو ئێستا‬ ‫کراو‌ه ب‌ه بۆنه‌یه‌کى حزبى‪.‬‬ ‫(ع��وس��م��ان ب��ان��ى م��اران��ى) وتیشى‪ ،‬ل �‌ه ساڵى‬ ‫(‪ )1991‬ئه‌وه‌ند‌ه شه‌ڕ‌ه په‌ڕۆیه‌مان به‌دینه‌کردوو‌ه‬ ‫ک‌ه رۆژى هه‌ینى بینرا به‌م کار‌ه جارێکیتر کورد‬ ‫له‌به‌رده‌م جیهان ئیحراج کرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫بانیمارانى وتیشى‪ ،‬سه‌رۆکى هه‌رێم چى ب‌ه خۆى‬ ‫ده‌ڵێت ک‌ه له‌به‌رده‌م ئااڵى سه‌وز و زه‌رد وتار ده‌دات‬ ‫که‌وات‌ه با نه‌ڵێت سه‌رۆکى هه‌موو هه‌رێمم‪.‬‬ ‫ه��اوک��ات مامۆستایه‌کى زان��ک��ۆ ل �‌ه هه‌ولێر‬ ‫پێى وای �ه‌‪ ،‬ئ�ه‌م ش �ه‌ڕ‌ه پ�ه‌ڕۆی�ه‌ى ئه‌نجامدرا هیچ‬

‫‪PUKMEDIA‬‬

‫خزمه‌تێک ب‌ه خه‌ڵکى هه‌ژارى هه‌ولێر ناکات‪.‬‬ ‫بورهان باڵه‌کى وتیشى‪ ،‬ئه‌م دۆخ �ه‌ى دروستى‬ ‫ده‌که‌ن هه‌رێم به‌ره‌و دواو‌ه ده‌باته‌وه‌‪.‬‬ ‫هاوکات (ئارام سه‌ردار) مامۆستایه‌کى شارى‬ ‫هه‌ولێر‌ه بۆ (چه‌تر) وتى‪ ،‬ل‌ه ماوه‌ى رابردوو خه‌ڵکى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان دوور بوون له‌م جۆر‌ه کارانه‌‬ ‫خه‌ڵک گه‌یشتبوو‌ه ئ �ه‌و ب��ڕوای �ه‌ى ک‌ه پێویست ‌ه‬ ‫که‌موکورى ل‌ه رووى خزمه‌تگوزارى و بارودۆخى‬ ‫ئابوورى و سه‌رجه‌م جومگه‌کانى ژیان باشتر بکرێت‬ ‫و کارى بۆ بکریت‪.‬‬ ‫وتیشى «ئه‌وه‌ى له‌م رۆژانه‌دا رویدا گه‌ڕانه‌وه‌ى‬ ‫هه‌رێم ‌ه بۆ سااڵنى رابردوو و شه‌ڕ‌ه په‌ڕۆ ک‌ه له‌نێوان‬ ‫حزبه‌کان روی ده‌دا»‪.‬‬

‫ئ �ه‌و مامۆستایه‌ى هه‌ولێر وتیشى‪ ،‬ب�‌ه هیچ‬ ‫شێوه‌یه‌ک خه‌ڵکى هه‌ولێر و سه‌رجه‌م شوێنه‌کانى‬ ‫تر ئه‌وه‌ى په‌سه‌ند نیی‌ه شه‌ڕ‌ه په‌ڕۆ ئه‌نجام بدرێت‪،‬‬ ‫چونک‌ه سه‌رده‌مى ئه‌م ک��ار‌ه به‌سه‌رچوو‌ه و باوى‬ ‫رکابه‌رى ب‌ه په‌ڕۆ نه‌ماوه‌‪.‬‬ ‫هاوکات (دڵزار حه‌سه‌ن) رۆژنامه‌نوس پێى وایه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م حاڵه‌ته‌ى هه‌ولێر ئه‌و‌ه ده‌گه‌یه‌نێت ک‌ه حزب له‌م‬ ‫هه‌رێم‌ه بۆى هه‌ی‌ه جه‌ماوه‌ر بێنێت‌ه سه‌رشه‌قام‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ب‌ه زۆر هێنان حاڵه‌تێکى نه‌شیاوه‌‪.‬‬ ‫وتیشى «ئه‌م په‌ڕۆ بادان‌ه به‌رانبه‌ر ب‌ه خۆپیشاندانى‬ ‫سلێمانى په‌رچ‌ه ک��ردار‌ه و به‌کارهێنانى کارێکى‬ ‫خراپه‌‪ ،‬بۆی‌ه ده‌بوای‌ه حکومه‌ت سه‌رپه‌رشتى ئه‌م‬ ‫پرۆسه‌ی‌ه بکات نه‌ک حزب»‪.‬‬

‫ل ‌ه نائاماده‌یی کۆمه‌ڵی ئیسالمی ده‌که‌ن ل ‌ه‬ ‫نێوه‌ندی شه‌قام و جه‌ماوه‌ردا ئێو ‌ه چۆن‬ ‫وه‌اڵمی ئه‌و بۆچوون ‌ه ده‌ده‌نه‌وه‌؟‬

‫ک‌ه دیاریمان ک��ردوو‌ه ئه‌و حکومه‌ته‌ی ئێستا هه‌ی ‌ه‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌و حکومه‌تێک بێت‌ه کایه‌و‌ه ک‌ه قۆناغى‬ ‫هه‌ڵبژاردن به‌ڕێو‌ه ببات‪ ،‬بۆی‌ه حکومه‌ت ده‌توانێت‬ ‫خۆى بسه‌لمێنێت به‌جێبه‌جێکردنى ئه‌و (‪ )22‬خاڵه‌‪،‬‬ ‫پێموای‌ه داواکه‌ى فراکسیۆنى کۆمه‌ڵ��ش له‌په‌رله‌مانی‬ ‫کوردستان هه‌روایه‌‪.‬‬

‫جه‌ماوه‌ر خۆى جواڵو ‌ه وا باشتر ‌ه بۆ خۆشى ئه‌و جواڵنه‌وه‌ی ‌ه به‌ڕێو ‌ه ببات‬ ‫[ دیداری‪ /‬سه‌ربه‌ست نه‌ریمان ]‬ ‫له‌دیدارێکی (رۆژنامه‌ی چه‌تر)دا (محه‌مه‌د‬ ‫حه‌کیم) ئه‌ندامی مه‌کته‌بی سیاسی کۆمه‌ڵی‬ ‫ئیسالمی باس ل ‌ه رووداوه‌کانى پاش (‪/17‬ى‬ ‫شوبات) و خرۆشان ‌ه جه‌ماوه‌رییه‌کانى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان ده‌کات‪.‬‬ ‫چ�ه‌ت��ر‪ :‬ب��ارودۆخ��ی ئێستای هه‌رێمی‬ ‫کوردستان چۆن لێکده‌ده‌نه‌وه‌؟‬

‫_ بارودۆخ ل‌ه ئاستێکدای‌ه که‌پێویست‌ه چاره‌سه‌رى‬ ‫ڕیشه‌یى بۆبکرێت ئه‌گینا ب�ه‌ره‌و ئاقارێکى خراپ‬ ‫ده‌چ��ێ��ت‪ ،‬ئێم‌ه پێمانوای‌ه ک‌ه هه‌رێمی کوردستان‬ ‫تایبه‌تمه‌ندى خۆى هه‌ی‌ه و پێویست‌ه ڕه‌وشه‌ک‌ه زوو‬ ‫چ��اره‌س�ه‌ر بکرێت ‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ک دواخستن‬ ‫هه‌ڵناگرێت‪.‬‬

‫وایلێکده‌ده‌نه‌و ‌ه ک ‌ه دوای به‌یاننام ‌ه حه‌وت‬ ‫خاڵیه‌که‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان‪ ،‬ب ‌ه جۆرێک‬ ‫ل ‌ه جۆره‌کان شه‌قام جۆاڵ؟‬

‫_ به‌یاننام‌ه ح �ه‌وت خاڵییه‌که‌ى گ��ۆڕان دواى‬ ‫ڕووداوه‌کانى میسرو تونس هات‪ ،‬بۆی‌ه پێموای‌ه بێ‬ ‫ئه‌و به‌یاننامه‌یه‌ش ئه‌م دۆخه‌ى ئێستا هه‌ر ده‌هات‌ه پێش‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬پێتانوای ‌ه شێوازى سیاسه‌ت‬ ‫کردن و حکومڕانی له‌هه‌رێمی کوردستان‬ ‫دوای (‪/17‬ی شوبات) گۆڕانی ریشه‌یی‬ ‫به‌سه‌ردابێت؟‬

‫_ ن���ه‌ک ده‌س�����ه‌اڵت‪ ،‬به‌ڵکو ده‌ب��ێ��ت حیزب ‌ه‬

‫شوبات ڕه‌نگدانه‌وه‌ى ڕوداوه‌کانى ناوچه‌ى ڕۆژهه‌اڵتى‬ ‫ناوه‌ڕاست‌ه پێموای‌ه ناچار‌ه شێوازو مامه‌ڵه‌ى خۆى‬ ‫بگۆڕێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر ده‌س �ه‌اڵت خۆى نه‌گۆڕێت پێش‬ ‫هه‌مووان زه‌ره‌ر ده‌کات ‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬کۆمه‌ڵی ئیسالمی وه‌کو الیه‌نێکی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن له‌کوێی دۆخ �ه‌ک �ه‌دا خۆی‬ ‫ده‌بینێته‌وه‌؟‬

‫_ کۆمه‌ڵی ئیسالمی وه‌کو به‌شێک له‌جه‌ماوه‌رى‬ ‫کوردستان ئاماده‌یى هه‌یه‌‪ ،‬ل‌ه میدیاکانه‌وه‌‪ ،‬ل‌ه جۆڵ ‌ه‬ ‫سیاسیه‌کانى به‌تایبه‌ت ل‌ه ب��ازن�ه‌ى ئۆپۆزسیۆنى‬ ‫کوردستاندا خۆى سه‌لماندووه‌‪،‬چاره‌سه‌ری دۆخه‌که‌ش‬

‫چه‌تر‪ :‬وه‌اڵم��دان��ه‌وه‌ی خۆپیشانده‌ران‬ ‫به‌گولل ‌ه چۆن لێکده‌ده‌یته‌وه‌؟‬

‫_ وه‌اڵم��دان �ه‌و‌ه به‌گولل‌ه ته‌عبیر له‌عه‌قڵیه‌تى‬ ‫هێز ساالرى ده‌کاته‌و‌ه الى ئه‌و الیه‌نانه‌ی به‌و کار‌ه‬ ‫هه‌ڵده‌ستن‪.‬‬ ‫چه‌تر‪:‬‬

‫به‌شێک له‌چاودێرانی سیاسی‬

‫››‬

‫پێویست ‌ه‬ ‫ڕه‌وشه‌ک ‌ه زوو‬ ‫چاره‌سه‌ر بکرێت‬ ‫‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ک‬ ‫دواخستن هه‌ڵناگرێت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬چی له‌پشت ئ �ه‌و سه‌رهه‌ڵدان‬ ‫و خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تیانه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫ک � ‌ه ل��ه‌زۆرێ��ک ل � ‌ه ش��اره‌ک��ان��ی هه‌رێمی‬ ‫کوردستانه‌و ‌ه هه‌یه‌؟ که‌مته‌رخه‌می حکومه‌ت‬ ‫یا خود ئۆپۆزسیۆن و ملمالنێیی نێوان‬ ‫الیه‌ن ‌ه سیاسیه‌کان؟‬

‫_ گ��ۆڕان��ک��اری�ه‌ک��ان��ی واڵت��ان��ی رۆژه �ه‌اڵت��ی‬ ‫ن���اوه‌ڕاس���ت و ب�ه‌ت��ای��ب�ه‌ت س �ه‌رک �ه‌وت��ن��ی ش��ۆڕش� ‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌کانی گه‌النى تونس‌و میسر یه‌کێک ‌ه‬ ‫له‌و هۆکارانه‌ى ک‌ه له‌پشت سه‌رهه‌ڵدانى خۆپشاندان‌و‬ ‫ناڕه‌زاییه‌کانی خه‌ڵکی کوردستان‪،‬ئه‌مه‌ش وێراى‬ ‫که‌مته‌رخه‌مى ده‌س���ه‌اڵت ‌و پشتگوێخستنى داوا‬ ‫ره‌واکانی جه‌ماوه‌ر بۆ چاکسازی و باشترکردنی‬ ‫خزمه‌تگوزارییه‌کان و رێگریکردن ل‌ه ته‌شه‌نه‌کردنى‬ ‫گه‌نده‌ڵى‪،‬الیه‌ن‌ه سیاسییه‌کان‌و ئۆپۆزسیۆنیش مافى‬ ‫خۆیان‌ه شه‌قام به‌شێوازێکى مه‌ده‌نیان‌ه بجوڵێنن دوور‬ ‫له‌توندوتیژى‌و هه‌ڵکوتان‌ه سه‌رباره‌گاى ئ‌ه‌م و ئه‌و‪.‬‬

‫_ پێموانی‌ه ئاماده‌ییمان نه‌بێت‪ ،‬به‌اڵم ئ�ه‌وه‌ى ل ‌ه‬ ‫شه‌قامدا روو ده‌دات ج�ه‌م��اوه‌ر خ��ۆى ده‌یجوڵێنێت‌و‬ ‫ئه‌نجومه‌نى ڕاپ �ه‌ڕان��دن��ى خ��ۆى ه �ه‌ی �ه‌‪ ،‬پێده‌چێت‬ ‫که‌سانێک چاوه‌ڕێ بن ک‌ه کۆمه‌ڵی ئیسالمی یان‬ ‫الیه‌ن‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کان دابه‌زن‌و خۆیان پێش جه‌ماوه‌ر‬ ‫بکه‌ون به‌مه‌ش جوڵ‌ه جه‌ماوه‌رییه‌ک‌ه سه‌نگى خۆى‬ ‫له‌ده‌ست ده‌دات‪ ،‬جه‌ماوه‌ر خۆى ج��واڵو‌ه وا باشتره‌‬ ‫بۆخۆشى ئه‌و جواڵنه‌وه‌ی‌ه به‌ڕێو‌ه ببات‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‬

‫ئه‌و جوڵه‌یه‌ی ک‌ه هه‌ی‌ه ڕه‌نگى الیه‌نه‌کان نه‌گرێت‌و‬ ‫کراوه‌بێت بۆ هه‌موو چی ‌ن و توێژه‌کان‪.‬‬

‫محه‌مه‌د حه‌کیم‪ ،‬ئه‌ندامی مه‌کته‌ب سیاسی کۆمه‌ڵی ئیسالمی فۆتۆ‪ :‬سه‌ربه‌ست‬ ‫سیاسییه‌کانیش ش��ێ��وازى ک��ارو نه‌خشه‌یان دواى‬ ‫رووداوه‌ک����ان����ى (‪)17‬ى ش��وب��ات ب��گ��ۆرن‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫خ��وێ��ن��دن�ه‌وه‌ى ده‌س����ه‌اڵت ته‌نها ن��اوچ�ه‌ی��ی بێت بۆ‬ ‫ناره‌زایه‌تى خه‌ڵک‪ ،‬ئه‌و‌ه ن‌ه شێوازى سیاسه‌ت کردن‬ ‫‌و نه‌حوکمڕانى ل‌ه هه‌رێمی کوردستان ناگۆڕێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌گه‌ر ده‌سه‌اڵت پێیوابێت ک‌ه ڕوداوى (‪)17‬ى‬

‫ل�ه‌و (‪ )22‬خاڵه‌دا ده‌بینێت ک‌ه ه�ه‌ر سێ الیه‌نی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن پێشکه‌شی الیه‌ن‌ه په‌یوه‌نیداره‌کان و رای‬ ‫گشتی کرد‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬هه‌ندێک که‌س و الیه‌ن به‌تایبه‌ت‬ ‫ئه‌و خه‌ڵکانه‌ی له‌نێوه‌ندی خۆپیشاندان و‬ ‫ناڕه‌زاییه‌کاندا به‌شدارن گله‌یی جۆرێک‬

‫چه‌تر‪ :‬هه‌رسێ الیه‌نی ئۆپۆزسیۆن ل ‌ه‬ ‫پرۆژه‌که‌ی خۆیاندا چه‌ندین خاڵیان بۆ‬ ‫چاکسازی ل ‌ه سیسته‌م و ده‌سه‌اڵتی هه‌رێمدا‬ ‫خستۆت ‌ه ڕوو به‌اڵم هاوکات فراکسیۆنی‬ ‫کۆمه‌ڵ ل ‌ه په‌رله‌مانی کوردستان داوای‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی حکومه‌تی کرد ؟‬

‫_ ئێم‌ه ل �‌ه پ����ڕۆژ‌ه چ��اک��س��ازی�ه‌ک�ه‌دا (‪)22‬‬ ‫خاڵمان خستۆت‌ه ڕوو ک�‌ه حکوم‌هت‌و په‌رله‌مان‬ ‫جێبه‌جێی بکات ئه‌گه‌ر نه‌کرا له‌وماوه‌یه‌ی خۆیدا‬

‫چ�ه‌ت��ر‪ :‬ئه‌گه‌ر ل ‌ه ئێستادا حکومه‌ت‬ ‫هه‌ڵبوه‌شێته‌و ‌ه و ل ‌ه جێگه‌یدا حکومه‌تێکی‬ ‫بنکه‌فراوان له‌سه‌ر بنه‌مای به‌شداریه‌کی‬ ‫نیشتیمانی پێکبهێنرێت کۆمه‌ڵ به‌شداری‬ ‫ده‌ک���ات ی��اخ��ود ه��ه‌ر وه‌ک��و الیه‌نێکی‬ ‫ئپۆزسیۆن ده‌مێنێته‌وه‌؟؟‬

‫_ ئه‌و بڕیاردان‌ه ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ ڕاوێ��ژى نێوان‬ ‫هه‌رسێ الیه‌ن‌ه ئۆپزسیۆنه‌که‌و ئه‌رکى کابینه‌که‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ :‬ئه‌و دۆخه‌ی ل ‌ه ئێستادا ل ‌ه ناوچ ‌ه‬ ‫دابڕاوه‌کان و که‌رکوک به‌تایبه‌تی هاتۆت ‌ه‬ ‫ئاراو ‌ه تاچه‌ند هه‌ڕه‌شه‌یه‌کی جدیی ‌ه له‌سه‌ر‬ ‫چاره‌نووسی هه‌رێمی کوردستان و ئه‌و‬ ‫ناوچان ‌ه به‌تایبه‌تی؟ هه‌ڵوێستی ئێو ‌ه وه‌کو‬ ‫الیه‌نێکی ئیسالمی چیی ‌ه له‌و باره‌یه‌وه‌؟؟‬

‫_ هه‌ڵوێستى ئێم‌ه وه‌ک��و الیه‌نێکی ئیسالمی‬ ‫نه‌گۆڕ‌ه به‌رامبه‌ر ناوچ‌ه جێ ناکۆکه‌کان‌و دژى هه‌ر‬ ‫هه‌وڵێکى شۆڤێنین دژ به‌کورده‌کانى ئه‌و ناوچانه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم پێمانوانی‌ه هه‌ڕه‌شه‌یه‌کى زۆر جد ‌ى و نه‌خشیه‌کى‬ ‫تۆکم‌ه هه‌بێت دژ به‌و ناوچان‌ه له‌م کاته‌دا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫وریایى‌و ئاماده‌یى کوردیش پێویسته‌‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ :‬پێشبینیتان بۆ کۆی رووداوو‬ ‫پێشهات ‌ه سیاسیه‌کانی هه‌رێمی کوردستان‬ ‫چییه‌؟ پێتانوای ‌ه رۆژانی داهاتوو گۆره‌پانی‬ ‫سیاسی و ئیداری و جه‌ماوه‌ری هه‌رێمی‬ ‫کوردستان چی گۆڕانێک به‌خۆو ‌ه ده‌بینێت؟؟؟‬

‫_ پێم وای���‌ه س �ه‌رۆک��ى ه�ه‌رێ��م دواج����ار بڕیارى‬ ‫هه‌ڵبژاردنى پێشوه‌خت ئ �ه‌دات دواى ئ �ه‌وه‌ى هه‌وڵى‬ ‫هێورکردنه‌وه‌ى ب��ارودۆخ�ه‌ک�‌ه دارا‪ ،‬ب �ه‌اڵم خۆزگه‌‬ ‫بیر له‌چاره‌سه‌رى ڕیشه‌یى بکاته‌وه‌و نه‌خۆشییه‌کان‬ ‫بنه‌بڕکات نه‌ک هه‌وڵى نه‌هێشتنى نیشانه‌کان بدات‬ ‫به‌اڵم دیار‌ه ئه‌وه‌ش باجى ده‌وێت ئومێد ده‌که‌م سه‌رۆکى‬ ‫هه‌رێم بۆ مێژووى خۆى س �ه‌روه‌رى تۆمار بکات ‌و‬ ‫کۆمه‌ڵێک گۆڕانکارى بنه‌ڕه‌تى بکات‪.‬‬


‫کراوه‌‬

‫هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان نیگه‌رانن ل ‌ه جێبه‌جێنه‌کردنى ئه‌و به‌ڵێنانه‌ى‬ ‫سااڵن ‌ه ل ‌ه (‪)3/16‬دا پێیان ده‌درێت‬ ‫[ ئا‪ /‬ئاسۆ محه‌مه‌د ]‬ ‫(‪)3/16‬ی ئه‌مساڵ یادى (‪ )23‬ساڵه‌ى‬ ‫ی هه‌ڵه‌بجه‌یه‌‪ .‬هاواڵتیانی‬ ‫ک��اره‌س��ات � ‌‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ش پێیان‌وای ‌ه حکومه‌ت سااڵن ‌ه ئه‌و‬ ‫یاد ‌ه بۆ مه‌رامى حیزبى به‌کار ده‌هێنێت‪،‬‬ ‫قائیمقامى ش��اره‌ک �ه‌ش رایده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫یادکردنه‌وه‌ى ئه‌مساڵ جیاواز ده‌بێت‪،‬‬ ‫سه‌رۆکى کۆمه‌ڵه‌ى قوربانیانى هه‌ڵه‌بجه‌ش‬ ‫ده‌ڵێت «ئه‌گه‌ر داواکاریه‌کانمان جێبه‌جێ‬ ‫نه‌که‌ن به‌شدارى ل ‌ه یاده‌که‌دا ناکه‌ین»‪.‬‬

‫له‌مباره‌یه‌و‌ه ناسیح عه‌بدول ره‌حیم‪ ،‬رۆژنامه‌نووس‬ ‫پێیوایه‌‪ :‬حکومه‌ت ئه‌و یاد‌ه بۆ به‌رژه‌وه‌ندى حزبى‬ ‫به‌کارده‌هێنێت‪ ،‬ناسیح وتى «ده‌سه‌اڵت ده‌یه‌وێت ئه‌م‬ ‫یاد‌ه بۆ مه‌رامى حیزبى به‌کاربهێنێت‪ ،‬ئه‌مساڵیش‬ ‫یه‌کێتى وه‌ک حیزبێکى بااڵده‌ستى ئیدارى ده‌یه‌وێت‬ ‫یاده‌ک‌ه وه‌ک چۆن ل‌ه سلێمانى (‪ )3/7‬به‌کارى هێنا‬ ‫بۆ مه‌رامى تایبه‌تى خۆى‪ ،‬ده‌یه‌وێت (‪)3 /16‬یش بۆ‬ ‫ئه‌و مه‌رام‌ه به‌کاربهێنێت‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه ب‌ه توندى به‌ر‬ ‫په‌رچى ئه‌و که‌سانه‌ده‌ده‌ینه‌و‌ه ئه‌گه‌ر بیانه‌وێت ئه‌م‬ ‫یاد‌ه ب‌ه مه‌به‌ستى سیاسى به‌کاربهێنن»‪.‬‬ ‫ئه‌و رۆژنامه‌نووس‌ه ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌کرد قبوڵیان‬ ‫نی‌ه هیچ به‌رپرسێکى حیزبى و حکومى بچێته‌‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌‪ ،‬وتیشى «نامانه‌وێت بێن‌ه شاره‌که‌مان‪،‬‬ ‫چونک‌ه ل‌ه چه‌ند رۆژى رابردوودا خه‌ڵکى ئه‌مشاره‌‬ ‫درای�‌ه به‌ر گولل‌ه و گه‌نجه‌کانمان زیندانى کران‪،‬‬ ‫باشترین شت بۆ ده‌سه‌اڵت ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه جارێکیتر بیر‬

‫ل‌ه (‪ ) 3/16‬نه‌کاته‌وه‌»‪.‬‬ ‫سه‌یوان ئازاد وه‌ک ڕۆشنبیرێکى شاره‌ک‌ه پێیوای ‌ه‬ ‫(‪ ) 3/16‬وه‌ک ب��ه‌روارێ��ک ن��اس��راو‌ه و نه‌بۆته‌‬ ‫پڕۆژه‌یه‌ک بۆ هه‌ڵه‌بجه‌‪ ،‬وتى «دووباره‌کردنه‌وه‌ى‬ ‫یاده‌ک‌ه پێدانى په‌رده‌یه‌کى حیزبی‌ه و جگ‌ه له‌وه‌ى‬ ‫قورسایى ماناکانى ئه‌و یاد‌ه دێنێت‌ه خواره‌وه‌‪ ،‬ناتوانێت‬ ‫مانایه‌کى بۆ شاره‌ک‌ه تێدابێت وه‌ک ئه‌و چاوه‌ڕوانیه‌ى‬ ‫ک‌ه خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بج‌ه ده‌یانه‌وێت»‪.‬‬ ‫ئه‌و رۆشنبیر‌ه ئاماژه‌ى بۆ ئه‌و‌ه کرد‪ ،‬ک‌ه ده‌سه‌اڵت‬ ‫به‌هۆى نه‌بوونى پڕۆژ‌ه بۆ ئه‌م شار‌ه دووچارى ق��‌یران‬ ‫بۆته‌وه‌‪ ،‬پێیوای‌ه دووباره‌کردنه‌وه‌ى ئه‌و یاد‌ه بۆ ئه‌وه‌یه‌‬ ‫خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بج‌ه بخه‌ن‌ه گریان و برینیان بکولێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ده‌شڵێت» ده‌بوو ده‌سه‌اڵتى کوردى هه‌ر ل‌ه (‪)2003‬‬ ‫ه‌و‌ه گۆڕانکاریى له‌م شاره‌دا وه‌ک شوێنه‌کانى دیکه‌‬ ‫بکردای‌ه و ئه‌م یاده‌ى بکردایه‌ت‌ه پڕۆژه‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یى‪،‬‬ ‫بۆی‌ه تا ده‌سه‌اڵت له‌م بێ به‌رنامه‌یه‌ى خۆیدا به‌رده‌وام‬ ‫بێت و یادکردنه‌وه‌ى سااڵن‌ه و پیشاندانى شه‌قامه‌‬ ‫قیرتاوکراوه‌کان ب‌ه پڕۆژ‌ه بزانێت بۆ ئه‌م شاره‌‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫ل‌ه قه‌یرانێکى سیاسى قووڵدایه‌»‪.‬‬ ‫په‌یمان که‌ریم ته‌مه‌ن (‪ )25‬س��اڵ دانیشتووى‬ ‫هه‌ڵه‌بج‌ه پێیوایه‌‪ ،‬حکومه‌ت ب‌ه کردنه‌وه‌ى ئه‌و یاده‌‬ ‫هیچ شتێکى بۆ هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان نه‌کردووه‌‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ئه‌و‌ه نه‌بێت ک‌ه له‌و رۆژه‌دا چه‌ندین وتار پێشکه‌ش‬ ‫ده‌کرێت و به‌ڵێنى گه‌ور‌ه ب‌ه دانیشتوانى ئه‌م شاره‌‬ ‫ده‌درێ��ت‪ ،‬ده‌ڵێت «ل‌ه الی�ه‌ن ده‌سه‌اڵتدارانى حیزبى‬ ‫و حکومیه‌و‌ه هه‌موو ساڵێک کۆمه‌ڵێک به‌ڵێنى‬ ‫بێ بنه‌ما ب‌ه ئێم‌ه ده‌ده‌ن‪ ،‬به‌اڵم وه‌ک تێگه‌یشتووین‬

‫کردنه‌وه‌ى ئه‌م یاد‌ه له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌و‌ه بۆ مه‌رامى‬ ‫تایبه‌تى به‌کارى ده‌هێنن‪ ،‬ب‌ه تایبه‌تیش ل‌ه یادى‬ ‫ئه‌مساڵدا پێ ده‌چێت ده‌سه‌اڵت چه‌ندین به‌ڵێنى دیکه‌‬ ‫ب‌ه خه‌ڵکى ئه‌م شار‌ه بدات تا هێوریان بکاته‌وه‌»‪.‬‬ ‫ئوسام‌ه یونس هاواڵتیه‌کى دانیشتووى هه‌ڵه‌بجه‌یه‌‪،‬‬ ‫ده‌رباره‌ى ئه‌و یاد‌ه باسى له‌وه‌کرد‪ ،‬ک‌ه ئه‌و کاره‌ساته‌‬ ‫گه‌وره‌ی‌ه بۆت‌ه شوناسى گه‌لى کورد و یادکردنه‌وه‌ى‬ ‫ب‌ه کارێکى شیاو ده‌زانێت‪ ،‬ده‌ڵێت «کردنه‌وه‌ى یادى‬ ‫کیمیابارانى شاره‌که‌مان ب‌ه کارێکى شایست‌ه ده‌زانم‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم ل �ه‌الی �ه‌ن ک�ه‌س��وک��ارى قوربانیانه‌و‌ه نه‌ک‬ ‫ده‌سه‌اڵتێکى سیاسى ک‌ه بۆ مه‌رامێکى مادى خۆى‬ ‫ده‌یکاته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا (‪ )23‬ساڵ به‌سه‌ر کیمیابارانى ئه‌م‬ ‫شاره‌دا تێده‌په‌رێت تا ئێستاش سیماى‬ ‫ت�ه‌واوى شارى پێو‌ه دیارنیه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫به‌و به‌ڵێنان‌ه بوای‌ه ک‌ه سااڵن‌ه ده‌درا‬ ‫ده‌ب���وو ئ �ه‌م ش���ار‌ه ئێستا یه‌کێک‬ ‫بوای‌ه ل‌ه ش��ار‌ه ه�ه‌ر پێشکه‌ووتو و‬ ‫خۆشه‌کانى جیهان»‪.‬‬ ‫ل��وق��م��ان ع��ب��دال��ق��ادر س �ه‌رۆک��ى‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ�ه‌ى قوربانیانى هه‌ڵه‌بجه‌‪،‬‬ ‫ب‌ه (چ �ه‌ت��ر)ى ڕاگه‌یاند «ئه‌گه‌ر‬ ‫داواکاریه‌کانمان جێبه‌جێ نه‌که‌ن‬ ‫به‌شدارى له‌م یاده‌دا ناکه‌ین‪ ،‬چه‌ند‬ ‫داواکاریه‌که‌مان داوه‌ت‌ه حکومه‌ت تا‬ ‫(‪ )3/14‬ئه‌گه‌ر وه‌اڵممان نه‌ده‌نه‌وه‌‬ ‫پێویست ن��اک��ات ب �ه‌ش��دارى بکه‌ن‪،‬‬ ‫چونک‌ه ئ �ه‌و شتانه‌ى ک�‌ه سااڵنه‌‬

‫ده‌وترێته‌و‌ه دووباره‌ن‪ ،‬ئه‌گه‌ر داخوازیه‌کانمان جێبه‌جى‬ ‫نه‌که‌ن ناتوانین به‌شدارى ئه‌و یاد‌ه بکه‌ین»‪.‬‬ ‫س�ه‌رۆک��ى کۆمه‌ڵه‌ى قوربانیانى کیمیابارانى‬ ‫هه‌ڵه‌بج‌ه وتیشى «ئێم‌ه ناتوانین رێگربین له‌‬ ‫هه‌ندێک ئیشوکارى ده‌سه‌اڵت ل‌ه ناوچه‌که‌دا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌شدار نه‌بوونمان کاردانه‌وه‌ى زۆرى ده‌بێت‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ئێم‌ه نوێنه‌رى که‌سوکارى شه‌هیدانین و ل‌ه قورسایى‬ ‫ئه‌و یاد‌ه که‌م ده‌بێته‌وه‌»‪.‬‬ ‫گ��ۆران ئ�ه‌ده�ه‌م قایمقامى هه‌ڵه‌بج‌ه به‌چه‌ترى‬ ‫ڕاگ �ه‌ی��ان��د «ئێم‌ه ب �ه‌رن��ام �ه‌م��ان ه�ه‌ی�‌ه ب��ۆ ی��ادى‬ ‫(‪ ) 3/16‬له‌مساڵدا چه‌ند لیژنه‌یه‌کمان پێکهیناوه‌‬ ‫بۆ به‌رێوه‌چوونى کاره‌کان‪ ،‬یادى هه‌ڵه‌بج‌ه یادێکى‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪7‬‬

‫سااڵنه‌ى گرنگ‌ه نه‌ک هه‌ر بۆ خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫به‌ڵکو بۆ هه‌موو کوردستان»‪.‬‬ ‫قایمقامى ه�ه‌ڵ�ه‌ب��ج�‌ه وت��ی��ش��ى «ه �ه‌وڵ��م��ان��داوه‌‬ ‫ئه‌مساڵ یاده‌ک‌ه جیاواز بێت ل‌ه سااڵنى راب��ردوو‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها خه‌ڵکێکى زۆری��ش به‌شدارى تێدا بکات‪،‬‬ ‫ئ�ه‌و به‌ڵێنانه‌ش ک‌ه ده‌درێ���ت به‌شێوه‌یه‌کى فیعلى‬ ‫جێبه‌جى بکرێت‪ ،‬ئێم‌ه کار بۆ ئه‌وه‌ده‌که‌ین زۆرترین‬ ‫خزمه‌تگوزارى بگات‌ه خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بج‌ه و ئیشمان‬ ‫له‌سه‌ر کردووه‌»‪.‬‬

‫(‪ )5000‬شه‌هید‌و (‪ )10000‬بریندار بوون ب ‌ه بیره‌وه‌رى‬

‫«ل ‌ه گریان‌و چوون ‌ه سه‌ر گۆڕى ئازیزه‌کانمان‬ ‫هیچی ترمان بۆ نه‌ماوه‌ته‌وه‌»‬

‫[ ئا‪ /‬ئارام شه‌مێرانى ]‬

‫وه‌زاره‌تى شه‌هیدان خۆم ب‌ه هاواڵتى پل‌ه سێیش نازانم‪،‬‬ ‫چونک‌ه ئه‌وه‌ى بۆ شه‌هیدێکى سه‌نگه‌ر هه‌ی‌ه بۆ من‬ ‫نیه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها تا ئێستاش پزیشکێکى تایبه‌تى پسپۆڕ‬ ‫ب‌ه نه‌خۆشیه‌کانى کیمیاباران ل‌ه هه‌ڵه‌بجه‌دا نیه‌»‪.‬‬ ‫ناوبراو باسى له‌وه‌کرد له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک هاوڕێیدا‬ ‫چونه‌ت‌ه الى به‌رپرسێک و باسى شه‌هیده‌کانیان‬ ‫کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و به‌رپرس‌ه گاڵته‌ى پێکردوون‪ ،‬وتى‬ ‫«چوین‌ه الى که‌سێک و باسى شه‌هیده‌کانمان کرد‪،‬‬

‫هاواڵتیانى هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید نیگه‌رانن‬ ‫له‌وه‌ى ک ‌ه دواى (‪ )23‬ساڵ ل ‌ه تراژیدیاى‬ ‫کیمیاباران تا ئێستا هۆڵێک نی ‌ه ئه‌و‬ ‫یاده‌ى تێدا بکه‌نه‌و ‌ه و پزیشکى تایبه‌ت به‌‬ ‫به‌رکه‌وتوانى چه‌کى کیمیایی له‌و شاره‌دا‬ ‫نیه‌‪ ،‬جێگرى سه‌رۆکى شاره‌وانى هه‌ڵه‌بجه‌ش‬ ‫ده‌ڵێت «سااڵن ‌ه لیژنه‌یه‌کى بااڵ بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌راسیم ‌ه پێکدێت قائیمقامی ‌هت‌و شاره‌وانى‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ش ئه‌ندامى ئ�ه‌و لیژنه‌یه‌یه‌‪ [ ،‬دیدارى‪ /‬په‌روان ‌ه عوسمان ]‬ ‫به‌اڵم تا ئێستا داوامان لێنه‌کراو ‌ه زه‌ویان‬ ‫زمناکۆ محه‌مه‌د ک ‌ه ن��اس��راو ‌ه ب ‌ه‬ ‫بۆ دابین بکه‌ین‌و ئ�ه‌وان بیکه‌ن ب ‌ه هۆڵ‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها خۆشیان نازانن ل ‌ه کوێ ئه‌و یاده‌ عه‌لى له‌م دی��داره‌ى (چه‌تر)دا باس له‌‬ ‫ژیانى ئه‌و چه‌ند ساڵه‌ى ئێران و دوور‬ ‫بکه‌نه‌وه‌»‪.‬‬

‫ناهید‌ه حسێن ته‌مه‌ن (‪ )45‬س��اڵ‪ ،‬دانیشتووى‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هید‪ ،‬ده‌ڵێت «خوشک و برایه‌کم‬ ‫ل�‌ه ک��اره‌س��ات��ى کیمیاباراندا شه‌هید ب���وون‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫یادکردنه‌وه‌ى هه‌ڵه‌بج‌ه ل‌ه الى من بۆت‌ه بیره‌وه‌رى‪،‬‬ ‫جگ‌ه ل‌ه گریان‌و چوون‌ه سه‌ر گۆڕى ئازیزه‌کانمان‬ ‫هیچی ترمان بۆ نه‌ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬هه‌موو ساڵێک به‌‬ ‫کۆمه‌ڵێک دروش��م ‌و الفیت‌ه و پۆسته‌ر ئه‌و یاده‌‬ ‫ده‌که‌نه‌وه‌‪ ،‬چیتر ڕێز ل‌ه قوربانیان ناگیرێت‌و ئه‌و‬ ‫مه‌راسیم‌و کۆست‌ه نه‌ته‌وه‌یی‌ه بوو‌ه ب‌ه بیره‌وه‌رى‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫کردنه‌وه‌ى ئه‌و یاد‌ه بچوکردنه‌وه‌ى ئه‌و کاره‌سات‌ه نا‬ ‫مرۆڤانه‌یه‌یه‌‪ ،‬ئه‌و کاته‌ى ک‌ه ده‌سه‌اڵت ئیشى پێیه‌تى‬ ‫وه‌ک کارتى فشار بۆ مه‌به‌ست‌ه سیاسیه‌کانى خۆى‬ ‫به‌کارى ده‌هێنێت»‪.‬‬ ‫ئ�ه‌و خ��اوه‌ن شه‌هید‌ه ک‌ه خ��ۆى ل‌ه کاره‌ساته‌که‌‬ ‫ڕزگارى بوو‌ه ب‌ه چاوى پڕ ل‌ه فرمێسکه‌و‌ه باسى له‌وه‌‬ ‫کرد‪ ،‬ک‌ه براکه‌ى ته‌نزیمى پێشمه‌رگ‌ه بووه‌‪ ،‬به‌اڵم که‌‬ ‫زانیویه‌تى خوشک‌و براکانى ل‌ه هه‌ڵه‌بجه‌ن گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌‬ ‫و کیمیایی ب�ه‌رک�ه‌وت��وو‌ه و شه‌هید ب��ووه‌‪ ،‬ناوبراو‬ ‫وتیشى «به‌داخه‌و‌ه نازانم بۆ تا ئێستا براکه‌م ناوى‬ ‫ل‌ه مۆنۆمێنته‌که‌شدا نیه‌‪ ،‬له‌کاتێکدا هاوڕێکانیشى‬ ‫ئێستا بااڵده‌ستن‌و براکه‌میان بیر چۆته‌وه‌»‪.‬‬ ‫ناهید‌ه بۆ خوشکه‌که‌ى ده‌گریا باسى منداڵه‌کانى‬ ‫ئ���ه‌وى ده‌ک����رد و ده‌ی����وت هه‌میش‌ه ش��ێ��وه‌ى سێ‬ ‫منداڵه‌که‌یم دێته‌و‌ه پێش چاوم ب‌ه تایبه‌تى (کاروان)‬ ‫ک‌ه ساوا بوو‪ ،‬زۆر دڵم ته‌نگ ده‌بێت و هه‌میشه‌‬ ‫بۆیان ده‌گریم‪.‬‬ ‫ئ���اراس عابید‪ ،‬به‌رپرسى یه‌که‌مى کۆمه‌ڵه‌ى‬ ‫قوربانیانى کیمیاباران ک‌ه خاوه‌نى زۆرترین قوربانیه‌‬ ‫ب‌ه نیگه‌رانیه‌و‌ه بۆ (چ�ه‌ت��ر) باسى ل �ه‌وه‌ک��رد که‌‬ ‫ل �ه‌دواى سوتاندنى مۆنۆمێنته‌که‌و‌ه هه‌رگیز بیرى‬ ‫ل�ه‌و‌ه نه‌کردۆته‌و‌ه گه‌نجێک بێت‌ه ئ��اراو‌ه ل‌ه داخى‬ ‫به‌ڵێن‌و ناعه‌داله‌تى کراسه‌که‌ى به‌رى خۆى بسوتێنێت‪،‬‬ ‫ده‌ڵێت»وه‌ک که‌سوکارى شه‌هیدان تێکشکاوین له‌‬ ‫رووى ده‌روونیه‌و‌ه‌و که‌سمان پێ قبوڵ نیه‌‪ ،‬چونکه‌‬ ‫ڕێ��ز ل‌ه خۆمان‌و شه‌هیده‌کانیشمان ناگیرێت‪ ،‬له‌‬

‫ل ‌ه خانه‌واده‌که‌ى ده‌ک��ات ک ‌ه ل ‌ه دوای‬ ‫کیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه‌و ‌ه ته‌مه‌نی چه‌ند‬ ‫مانگێک بوو ‌ه داده‌بڕێ و تا دوو ساڵ به‌ر‬ ‫ل ‌ه ئێستا دوور ده‌بێت ل ‌ه خانه‌واد ‌ه و‬ ‫نیشتمانه‌که‌ی‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬هه‌ستت چۆن ‌ه بۆ دووه‌مین‬ ‫ساڵ ‌ه به‌شدار ده‌بیت ل ‌ه یادى کاره‌ساتى‬ ‫کیمیابارانى هه‌ڵه‌بجه‌ى شه‌هیدا؟‬

‫هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان چاوه‌ڕوانی ساڕێژکردنی برینه‌که‌یانن فۆتۆ‪ :‬فه‌ریق هه‌ڵه‌بجه‌یی‬

‫که‌چى پێیوتین شه‌هیدى ماڵى خۆتان ده‌ڵێن یان‬ ‫هى گه‌ڕه‌که‌که‌تان‪ ،‬خه‌ریک‌ه کوێرایم دادێ��ت ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ى ک‌ه پله‌و پایه‌یان هه‌ی‌ه خۆى ده‌ڕازێنێته‌وه‌‬ ‫و دێ��ت�‌ه س��ه‌رگ��ۆڕى شه‌هیده‌کانمان و ده‌چێته‌‬ ‫ن��او مۆنۆمێنته‌ک‌ه و بۆ خۆشى وێن‌ه ده‌گرێت‪،‬‬ ‫بێگانه‌کانه‌یه‌کم نه‌دیو‌ه به‌پێکه‌نین ل‌ه ده‌ره‌و‌ه نه‌ی‌هت‌و‬ ‫ب‌ه گریانه‌و‌ه ل‌ه مۆنۆمێنته‌که‌و‌ه نه‌چێت‌ه ده‌ره‌وه‌»‪.‬‬ ‫پ��اش (‪ )23‬س��اڵ ل‌ه ت��راژی��دی��اى کیمیابارانى‬

‫هه‌ڵه‌بج‌ه تا ئێستا هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان گله‌ى ئه‌و‌ه ده‌که‌ن‬ ‫هۆڵێک نی‌ه تایبه‌ت بێت و یاده‌که‌ى تێدا بکه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌و ب��اره‌ی�ه‌و‌ه کوێستان ئه‌کره‌م جێگرى سه‌رۆکى‬ ‫شاره‌وانى هه‌ڵه‌بج‌ه ب‌ه (چه‌تر)ى ڕاگه‌یاند «سااڵنه‌‬ ‫لیژنه‌یه‌کى بااڵ بۆ ئه‌و مه‌راسیم‌ه پێکدێت له‌سه‌ر‬ ‫ئاستى قائیمقامی‌هت‌و شاره‌وانى هه‌ڵه‌بجه‌ش ئه‌ندامى‬ ‫ئه‌و لیژنه‌یه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم تا ئێستا داوام��ان لێنه‌کراوه‌‬ ‫زه‌ویان بۆ دابین بکه‌ین‌و ئه‌وانیش بیکه‌ن ب‌ه هۆڵ‪،‬‬

‫هه‌روه‌ها خۆشیان نازانن ل‌ه کوێ ئه‌و یاد‌ه بکه‌نه‌وه‌»‪.‬‬ ‫جێگرى سه‌رۆکى ش��اره‌وان��ى هه‌ڵه‌بج‌ه ئاماژه‌ى‬ ‫بۆ ئه‌وه‌کرد‪ ،‬ئه‌گه‌ر داواى زه‌ویان لێ بکرێت ئه‌وا‬ ‫شوێنى گو��جاویان بۆ دابین ده‌که‌ن‪ ،‬ده‌ڵێت «دڵنیاتان‬ ‫ده‌که‌ینه‌و‌ه ک‌ه ئه‌گه‌ر به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى شه‌هیدان‌و‬ ‫ئه‌نفالکراوه‌کان داواى زه‌وى ل‌ه ئێم‌ه بکه‌ن‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫شوێنێکى گونجاویان بۆ دابین ده‌که‌ین‪ ،‬تا بکرێته‌‬ ‫هۆڵێکى مۆدێرن‌و تایبه‌ت به‌و ساڵیاده‌»‪.‬‬ ‫دواتر گه‌ڕامه‌و‌ه کوردستان و پاش ئه‌وه‌ى‬ ‫پشکنینیان بۆ کردم‪ ،‬دوات��رى به‌دیدارى‬ ‫دایکى خۆم شادبوومه‌وه‌‪.‬‬

‫«خۆپیشاندان مافى خه‌ڵکه‌»‬

‫گه‌نج ‌ه ونبووه‌که‌ى هه‌ڵه‌بج ‌ه‪ :‬به‌رپرسان ده‌بێ‬

‫چه‌تر‪ /‬ئه‌وکاته‌ى ل ‌ه ئێران بووى‬ ‫تا چه‌ند ڕازى بوویت له‌و خانه‌واده‌یه‌‬ ‫ک ‌ه تۆیان به‌خێوکرد؟‬

‫ـ تا ئه‌و کاته‌ى دایکم نه‌مردبوو هیچ‬ ‫کێشه‌یه‌کم نه‌بوو له‌ناو ئه‌و خانه‌واده‌یه‌دا‪،‬‬ ‫ب��ه‌اڵم کێشه‌م ل����ه‌ده‌ره‌و‌ه ه�ه‌ب��وو ئه‌ویش‬ ‫نه‌بوونى ڕه‌گه‌زنامه‌بوو‪ ،‬ل‌ه ئێستادا زۆر‬ ‫دڵخۆشم ک‌ه له‌گه‌ڵ دایکه‌مدا ده‌ژیم که‌‬ ‫هه‌ر به‌ته‌ماى نه‌بووم‪ ،‬وام ده‌زانى شه‌هید‬ ‫بووه‌‪ ،‬زۆر شوکرى خودا ده‌که‌م هه‌موو‬ ‫کات ک‌ه دایکى خۆم دۆزییه‌وه‌‪.‬‬

‫ک ‌هم‌وکورتییه‌کان ببینن و چاره‌سه‌ری بک ‌هن‌‬

‫ـ هه‌ستێکى تایبه‌تم هه‌ی‌ه و ئ �ه‌و به‌رپرسانه‌ى‬ ‫به‌شدارى ئه‌م یاد‌ه ده‌که‌ن با بزانن ئه‌و که‌موکورتیانه‌ى‬ ‫ل‌ه هه‌ڵه‌بجه‌دا هه‌ی‌ه لێى بڕوانن و چاره‌سه‌ریان بکه‌ن‪،‬‬ ‫ب‌ه تایبه‌تیش چاره‌سه‌رى ئه‌و نه‌خۆشان‌ه بکه‌ن ک‌ه به‌ر‬ ‫ئه‌و گاز‌ه ژه‌هراویی‌ه که‌وتوون و پێویست‌ه بنێردرێنه‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌ى واڵت ی��ان دکتۆرى تایبه‌تیان بۆ بهێننه‌‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬ل ‌ه دواى (‪ )23‬ساڵ له‌و رووداو ‌ه که‌ی‬ ‫هه‌ڵه‌بج ‌ه چه‌ندین بریندارى هه‌یه‌‪ ،‬ل ‌ه ئێستادا‬ ‫تا چه‌ند گرنگ ‌ه ئه‌و یاده‌؟‬

‫ـ هه‌ردووکیان گرنگ‌ه و نابێت ئه‌و یادکردنه‌وه‌یه‌‬ ‫له‌بیر بکرێت و پێویست‌ه هه‌موو ساڵێک بکرێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌رئ�ه‌وه‌ى ئ �ه‌و کاره‌سات‌ه هێند‌ه گ �ه‌وره‌ی �‌ه هیچ‬ ‫که‌سێک نابێت له‌بیرى بچێته‌وه‌‪ ،‬پێویست‌ه برینداره‌کان‬ ‫به‌سه‌ر بکرێنه‌و‌ه و بزانن گوزه‌رانیان ب‌ه چ شێوه‌یه‌که‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬هه‌ندێک که‌س باس ل�ه‌و ‌ه ده‌که‌ن‬ ‫به‌شدارى یاده‌ک ‌ه ناکه‌ن‪ ،‬ڕاى تۆ چیه‌؟‬

‫ـ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دام یاده‌ک‌ه بکه‌ینه‌و‌ه و ئه‌و خه‌ڵکانه‌شى زمناکۆ دوای (‪ )21‬ساڵ دووری‪ ،‬ئازیزانی له‌ باوه‌ش ده‌گرێت‬ ‫گله‌ى و ناڕه‌زایه‌تیان هه‌یه‌‪ ،‬بیخه‌ن‌ه به‌رده‌ستى به‌رپرسان‬ ‫‌م‬ ‫بۆ چ��اره‌س�ه‌رک��ردن ن�ه‌ک یاده‌ک‌ه ببه‌ستینه‌و‌ه به‬ ‫پێویست‌ه خۆپیشاندان بکات‪ ،‬به‌اڵم توندو تیژى لێ پێیوتم ک‌ه دایک و باوکم و خانه‌واده‌که‌م شه‌هیدبوون‪،‬‬ ‫حاڵه‌ته‌وه‌‪ ،‬پێم باش‌ه هه‌موومان به‌یه‌که‌و‌ه ئه‌و یاد‌ه به‌رز نه‌که‌وێته‌وه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى کوردستان ل‌ه پێشودا شه‌ڕ ئه‌وانیش منیان گه‌ور‌ه کردووه‌‪ ،‬دواتر ک‌ه دایکم مرد‬ ‫رابگرین‪ ،‬یادى شه‌هیده‌کان ده‌که‌ینه‌وه‌و ئه‌وه‌ش ده‌بێته‌ و کیمیاباران و شتى زۆر به‌سه‌ر هاتووه‌‪ ،‬بۆی‌ه ئه‌وه‌ى ئیتر زۆر ته‌نها بووم‪ ،‬هه‌ستم ب‌ه غه‌ریبى زیاتر ده‌کرد‪،‬‬ ‫ڕێزێک بۆ ئه‌و شه‌هید‌ه سه‌ربه‌رزانه‌‪.‬‬ ‫ئێستا هه‌ی‌ه باشتر‌ه و پێویست‌ه خراپى نه‌که‌ین‪ ،‬ئه‌وانه‌ى له‌و کاته‌شه‌و‌ه نه‌مده‌توانى بچم بۆ هیچ شوێنێک‬ ‫‌دایت‬ ‫ه‬ ‫‌سان‬ ‫ه‬ ‫ک‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫چه‌تر‪ /‬تاچه‌ند له‌گه‌ڵ ده‌نگى ئ‬ ‫پێویستن هه‌وڵى چاره‌سه‌رى بۆ بدرێت و ئه‌وانه‌شى یاخود کارێک بکه‌م و درێژ‌ه ب‌ه خوێندنه‌که‌م بده‌م‬ ‫ک ‌ه ماوه‌ى چه‌ند ڕۆژێک ‌ه خۆپیشاندان ئه‌نجام هه‌مان‌ه پارێزگاریان لێبکه‌ین‪.‬‬ ‫ل‌ه زانکۆکانى ئێران‪ ،‬به‌هۆى ئ �ه‌وه‌ى ڕه‌گه‌زنامه‌م‬ ‫ده‌ده‌ن ل ‌ه شار و شاروچکه‌کاندا؟‬ ‫چه‌تر‪ /‬چۆن زانیت ک ‌ه ئه‌و خانه‌واده‌یه‌ى نه‌بوو ک‌ه ک��ارى پێ ب�ه‌ڕێ بکه‌م‪ ،‬ئه‌وه‌بوو وورده‌‬ ‫ـ خۆپیشاندان ئ�ه‌گ�ه‌ر بکرێت و کێشه‌ى لێ به‌خێویان کردویت دایک و باوکى خۆت نه‌بوون؟ وورد‌ه ژیانم به‌ڕێکرد تا ئه‌وکاته‌ى وه‌زیرى شه‌هیدان و‬ ‫نه‌که‌وێته‌و‌ه ئاساییه‌‪ ،‬خه‌ڵکیش ئه‌گه‌ر کێشه‌ى هه‌بێت‬ ‫ـ هه‌ر ل‌ه ته‌مه‌نى شه‌ش ساڵییه‌و‌ه دایکى ئێرانم ئه‌نفالکراوه‌کانى کوردستان هات‪ ،‬ئاگادار کرامه‌و‌ه و‬

‫چه‌تر‪ /‬چه‌ند خوشک و برات هه‌یه‌؟‬

‫ـ چ��وار ب��راو یه‌ک خوشکین و باوکیشم‬ ‫شه‌هیدبووه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬وه‌ک ده‌زانین ئێستا ل ‌ه زانکۆ‬ ‫ده‌خوێنیت کێ هاوکار و پشتیوانت بووه‌؟‬

‫ـ د‪.‬به‌رهه‌م یارمه‌تیدام و خۆشم تاقیکردنه‌وه‌یه‌کم‬ ‫کرد و پاشان وه‌رگیرام‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬چ به‌رنامه‌یه‌کت هه‌ی ‌ه بۆ یادى‬ ‫(‪ )3/16‬ى ئه‌مساڵ ک ‌ه پێشکه‌شى بکه‌یت‪،‬‬ ‫ی��اخ��ود چ په‌یامێکت هه‌ی ‌ه ب��ۆ خه‌ڵکى‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌و گه‌نجانى ئه‌و شاره‌؟‬

‫ـ زۆر خۆشحاڵم به‌و یادکردنه‌وه‌ی‌ه و حه‌زده‌که‌م‬ ‫واڵتان بزانن ک‌ه ژیانم چۆن بووه‌‪ ،‬په‌یامیشم بۆ‬ ‫ئ�ه‌و خه‌ڵک و گه‌نجان‌ه ئه‌وه‌ی‌ه یادکردنه‌وه‌ى‬ ‫(‪ ) 3/16‬هیچ په‌یوه‌ندى ب‌ه که‌مو کورتى و‬ ‫خزمه‌تگوزارییه‌و‌ه نیه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى ئێم‌ه شه‌هیدمان‬ ‫داو‌ه و یادى ئه‌وان ده‌که‌ینه‌و‌ه ده‌بێت ڕێزى ئه‌و کاته‌‬ ‫بگرین ک‌ه تێیدا شه‌هیدبوون‪ ،‬هیوادارم گه‌نجانى‬ ‫هه‌ڵه‌بج‌ه به‌شدارى بکه‌ن له‌و یادکردنه‌وه‌یه‌دا‪.‬‬ ‫پروفایل‪:‬‬ ‫زمناکۆمحه‌مه‌د ئه‌حمه‌د ناسراو به‌(عه‌لى)‬ ‫له‌دایک بووى (‪ )1987 /12/22‬هه‌ڵه‌بجه‌یه‌‪ ،‬ئاستى‬ ‫خوێندنى ل ‌ه ئێران تا شه‌شه‌مى ئاماده‌ى بوو‪ ،‬له‌‬ ‫ئێستادا خوێندکارى قۆناغى دووه‌مى زانکۆی ‌ه له‌‬ ‫زانکۆى کوردستان‪.‬‬


‫ژنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪8‬‬

‫سوتانى جه‌رگى‬ ‫دایکان‌و نه‌بوونى‬ ‫پێشه‌نگایه‌تىژنان‬

‫ک��ورد ل �ه‌وه‌ت �ه‌ى هه‌ی ‌ه‬ ‫مه‌ستان ‌ه قوربانى ده‌دات ‌و خوێن‬ ‫محه‌مه‌د ده‌ڕی����ژێ����ت ‌و ل���ه‌وه‌ت���ه‌ى‬ ‫ه���ه‌ی��� ‌ه ل��� ‌ه س��ه‌ن��گ��ه‌رى‬ ‫به‌رگریدا بووه‌‪ ،‬چه‌ندین پیالنى ل‌ه دژ‬ ‫ئه‌نجامدراوه‌‪ ،‬کوردستانى لێ به‌شکرا‪،‬‬ ‫ل�ه‌و کاته‌شه‌و‌ه ک��ورد به‌رامبه‌ر چوار‬ ‫دوژم���ن ل� ‌ه م�ه‌ی��دان��ى ش���ه‌ڕدا ب��وو‌ه بۆ‬ ‫ئ��ازادى‪ ،‬ب ‌ه ئێستاشه‌و‌ه کورد به‌رامبه‌ر‬ ‫سێ دوژمنى شۆڤێنیس شه‌ڕ ده‌کات‬ ‫به‌رامبه‌ر(فارس ‌و ع�ه‌ره‌ب ‌و تورک)‬ ‫چه‌ندین ڕۆڵ�ه‌ى ئه‌م کوردستان ‌ه ده‌بن ‌ه‬ ‫قوربانى له‌و پێناوه‌دا‪ ،‬ئه‌وه‌ى الى ئێمه‌ى‬ ‫کوردیش بوو‌ه جێگه‌ى ئومێد و دڵخۆشى‬ ‫ڕزگاربوونى باشوورى کوردستان بوو‬ ‫ل‌ه ده‌ست ڕژێمى به‌عس ‌و (صدامى)‬ ‫س���ه‌رک���رده‌ک���ه‌ى‪ ،‬ه �ه‌رچ �ه‌ن��د‌ه ڕژێ��م��ى‬ ‫به‌عس چه‌نده‌ها ڕۆڵه‌ى ئه‌م میلله‌ته‌ى‬ ‫ک��رد‌ه قوربانى دڵ‌و جه‌رگى چه‌نده‌ها‬ ‫دایکى هه‌ڵچقرچاند و چه‌ندین دایک‬ ‫سوێیان بوو‌ه ل ‌ه تاو ڕۆڵه‌کانیان‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دواى ئازادبونمان ل ‌ه ده‌ست ئه‌و ڕژێمه‌‬ ‫که‌مێک ل ‌ه زامه‌کان ساڕێژ ب��وو‌ن و‬ ‫هه‌موان هه‌ناسه‌یه‌کماندا و وتمان چیتر‬ ‫ڕۆڵ�ه‌ک��ان��م��ان نابن ‌ه قورببانى ئێمه‌ش‬ ‫که‌مێک ئ��ارام ده‌بین‪ ،‬زۆر دڵمان به‌‬ ‫دروستبوونى حکومه‌تى هه‌رێم ‌و حیزب ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵتداره‌کانى باشور خۆشبوو‪ ،‬وتمان‬ ‫ئیتر ئێم‌ه حوکمه‌تمان کوردی ‌ه و ئیتر‬ ‫ئێمه‌ش وه‌ک میلله‌تانى دیک‌ه ده‌ژین‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ئ�ه‌و خۆزگانه‌مان ته‌مه‌نى دوو‬ ‫ساڵى نه‌خایه‌ند شه‌ڕ‌ه په‌ڕۆ ده‌ستى پێکرد‬ ‫و ڕ ‌ق و کین ‌ه به‌رامبه‌ر ب‌ه یه‌کتر ل‌ه ناو‬ ‫دڵماندا دروست بوو‪ ،‬دواتر ته‌شه‌نه‌ى کرد‬ ‫بۆ شه‌ڕى براکوژى و شه‌ڕى ناوخۆمان‪،‬‬ ‫ک ‌ه ئه‌م‌ه ل ‌ه هه‌موو ئازار و ئه‌شکه‌نج ‌ه‬ ‫و خوێنڕشتنه‌کانى ڕژێ��م��ى به‌عس‬ ‫ناخۆشتر بوو‪ ،‬چونک ‌ه ئه‌م ‌ه شه‌ڕى برا‬ ‫به‌رامبه‌ر برا بوو‪ ،‬له‌و کاته‌شه‌و‌ه ئه‌و دوو‬ ‫حیزب‌ه ڕۆڵه‌ى ئه‌م میلله‌ت ‌ه ل‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫ی �ه‌ک ده‌ک���وژن ل ‌ه پێناو ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دی� ‌ه‬ ‫حیزبیه‌کانیاندا ته‌نانه‌ت په‌نایان بۆ‬ ‫دوژم��ن��ان��ى ک���وردی���ش ده‌ب�����رد ب��ۆ ب ‌ه‬ ‫ده‌سه‌تهێنانى به‌رژه‌وه‌ندی حیزبیه‌کانیان‪،‬‬ ‫هه‌تا چه‌ند ساڵێک پێش ئێستا دایکان‬ ‫ڕۆڵه‌یان له‌و پێناوه‌دا ده‌کوژرا چه‌ندین‬ ‫ژن بێوه‌ژن بوون‪ ،‬چه‌ندین منداڵیش بێ‬ ‫باوک‪ ،‬ب ‌ه ئیستاشه‌و‌ه چه‌ندین باوک‌و‬ ‫دای���ک ه�ه‌ی� ‌ه چ��اوه‌ڕێ��ى گ��ه‌ڕان��ه‌وه‌ى‬ ‫منداڵیانن ک‌ه ل ‌ه شه‌ڕى ناوخۆدا نه‌ماون‪،‬‬ ‫چه‌ندین م��ن��داڵ‌و ژن چ��اوه‌ڕی��ى مێرد‬ ‫و باوکیانن‪ ،‬هیشتا ئه‌م‌ه نه‌گه‌یشت ‌ه‬ ‫کۆتا‪ ،‬ئه‌وه‌بوو دووبار‌ه ل ‌ه ڕۆژى (‪)17‬‬ ‫شوباتدا دووب��ار‌ه سوێیان خسته‌و‌ه دڵى‬ ‫چه‌نده‌ها دای �ک‌و وه‌اڵم��ى به‌ردیان ب ‌ه‬ ‫فیشه‌ک دای���ه‌و‌ه ‌و چه‌ندین الشه‌یان‬ ‫ل‌ه ب�ه‌رده‌م لقى چ��واردا خست‌و جه‌رگى‬ ‫چه‌ند دایکێکیان سوتانده‌وه‌‪ ،‬له‌پێناو‬ ‫چ��ى؟ جگ ‌ه ل � ‌ه ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى خ��ۆی��ان‪،‬‬ ‫ئایا داواک��ردن��ى مافى ئ�ه‌و خه‌ڵک ‌ه و‬ ‫نه‌مانى گه‌نده‌ڵى به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانتان له‌ق‬ ‫ده‌ک��ات؟ بۆ ڕۆڵ�ه‌ى ئه‌و میلله‌ت ‌ه کێن‬ ‫هه‌ر ئه‌وانه‌ن‪ ،‬ک‌ه ئێوه‌یان گه‌یاند به‌م‬ ‫ڕۆژ‌ه بۆ بیرتان چۆوه‌؟!! ئه‌وه‌شى لێره‌دا‬ ‫زه‌ره‌رمه‌ند‌ه هه‌مووانین توێژى ژنانیشین‪،‬‬ ‫به‌اڵم زۆر به‌داخه‌و‌ه ئه‌وه‌ى ل‌ه سه‌ره‌تاو‌ه‬ ‫ڕۆڵى نه‌بوو ژنان بوون‪ ،‬ن ‌ه ب ‌ه چاک نه‌‬ ‫خراپ‪ ،‬چه‌نده‌ها ژنمان هه‌ن ک‌ه قسه‌ى‬ ‫باقوبریق ده‌که‌ن له‌و کاته‌دا نه‌یانتوانى‬ ‫ڕۆڵ����ى ه���ێ���ورک���ردن���ه‌وه‌ش ب��ب��ی��ن جگ ‌ه‬ ‫له‌و ژنانه‌ى ک‌ه ب ‌ه په‌نجه‌کانى ده‌ست‬ ‫ده‌ژمێردران‪ ،‬سوتانى جه‌رگى دایکان و‬ ‫ده‌نگ هه‌ڵبڕینى ئێوه‌ى ژن بۆ ئاشتى‬ ‫کارى ئێو‌ه نیه‌‪ ،‬بۆی ‌ه چیتر با گله‌یى ل ‌ه‬ ‫پیاوان نه‌که‌ین‪ ،‬ئێم ‌ه بابه‌ت ‌و مه‌سه‌ل ‌ه‬ ‫گشتییه‌کان ب ‌ه کارى خۆمان نازانین‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫بابه‌ته‌کانى ژنانیش سه‌رکه‌وتو نه‌بوین‪،‬‬ ‫چونک ‌ه خاوه‌ن بڕیارى سه‌ربه‌خۆیان‌ه نین‪.‬‬

‫هونه‌رمه‌ندان و خۆپیشاندانه‌کان‬

‫به‌رپرسى ماڵى داڵده‌دانى ژنانى هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ل ‌ه هه‌ولێر‪:‬‬

‫به‌رده‌وام هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌کرێت ل ‌ه الیه‌ن‬ ‫خانه‌واده‌ى ئه‌و ژنانه‌ى داڵد ‌ه ده‌درێن‬ ‫[ ئا‪ /‬هانا ئازاد ]‬

‫و کارى و ئه‌مه‌یش ده‌بێته‌هۆى ئه‌وه‌ى توشى کاره‌سات بن‪.‬‬

‫ب��ه‌رپ��رس��ى م��اڵ��ى داڵ����ده‌دان����ى ژن��ان��ى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ل ‌ه هه‌ولێرل ‌ه میانى دیمانه‌یه‌کى‬ ‫له‌گه‌ڵ (چه‌تر) ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه ده‌کات‪ ،‬هیچ‬ ‫له‌شفرۆشێک ل ‌ه ماڵه‌که‌یان داڵ��د ‌ه ن �ه‌دراو ‌ه‬ ‫و هاوکات راشیده‌گه‌یه‌نێت «هیچ ژنێک ب ‌ه‬ ‫ئاسانى ناده‌ینه‌و ‌ه ده‌س��ت خاوه‌نه‌کانیان»‬ ‫و ل ‌ه دیمانه‌که‌دا چه‌ند حاڵه‌تێکى تراژیدیاى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیش ده‌گێڕێته‌و ‌ه ک ‌ه له‌ماڵه‌که‌یان‬ ‫روویداوه‌‪..‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ده‌کرێت زیاتر رونکردنه‌و ‌ه له‌سه‌ر‬ ‫ماڵى داڵده‌دانى ژنانى هه‌ڕه‌شه‌لێکراو بده‌یت؟‬

‫ دواى ئه‌وه‌ى ل‌ه کابینه‌ى پێنجه‌مى حکومه‌تى هه‌رێم‬‫بڕیارێک ده‌رچ��وو‪ ،‬ک‌ه پێویست‌ه تاوانى ش �ه‌ره‌ف وه‌ک‬ ‫هه‌موو تاوانێکى تر مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵدا بکرێت‪ ،‬بۆی‌ه بڕیاردرا‬ ‫ئه‌م ده‌زگای‌ه دابمه‌زرێت بۆ داڵده‌ى ئه‌و ژنانه‌ى هه‌ڕه‌شه‌ى‬ ‫کوشتنیان له‌سه‌ر‌ه و توشى کێشه‌یه‌کى کۆمه‌اڵیه‌تى ده‌بن‬ ‫و تاوانیان لێکراو‌ه داڵد‌ه بدرێن تا کێشه‌کانیان چاره‌سه‌ر‬ ‫ده‌کرێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ئێستا چه‌ند ژن و منداڵ له‌م ماڵه‌دا‬ ‫داڵده‌دراون؟‬

‫ تا ئێستا (‪ )17‬که‌یسى ژن��ان و (‪ )8‬منداڵ ل ‌ه‬‫ماڵى داڵ��ده‌دان��ى ژنانى هه‌ره‌شه‌لێکراو داڵ���ده‌دراون‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌موو ئه‌مان‌ه هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتنیان له‌سه‌ر نیه‌‪ ،‬بۆ نمون ‌ه‬ ‫هه‌ندێک له‌مان‌ه له‌گه‌ڵ پیاوه‌که‌ى جیابۆته‌و‌ه و جێگه‌ى نی ‌ه‬ ‫بگه‌ڕێته‌و‌ه و په‌ناى بۆ ئێر‌ه هێناوه‌‪ ،‬هه‌ندێک ل‌ه ژنه‌کانى‬ ‫تر کێشه‌ى کۆمه‌اڵیه‌تیان هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم چاکتر‌ه تا بۆیان‬ ‫چاره‌سه‌ر ده‌کرێت الى ئێم‌ه بمێننه‌وه‌‪ ،‬زۆرێکیش له‌وان ‌ه‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتنیان له‌سه‌ره‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬باسى ئه‌و ‌ه ده‌که‌ی منداڵیش التان‬ ‫هه‌ی ‌ه ئه‌م منااڵن ‌ه کێشه‌یان چیه‌؟‬

‫ ئه‌و مندااڵنه‌ن ک‌ه ته‌مه‌نیان ل‌ه خوار شه‌ش ساڵه‌وه‌ی‌ه و‬‫له‌گه‌ڵ دایکیانن ل‌ه کێشه‌ى دایکیان تێوه‌گالون‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬زیاتر ئه‌و ژنانه‌ى داڵده‌دراون کێشه‌یان‬ ‫له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌کانیان هه‌ی ‌ه یان برا و باوکیان؟‬

‫ ئ�ه‌و ژنان‌ه زیاتر به‌هۆى توندوتیژى خێزانیه‌و‌ه ب ‌ه‬‫تایبه‌تى هاوسه‌ره‌کانیان روده‌که‌ن‌ه ماڵى داڵده‌دانى ژنانى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌لێکراو‪ ،‬ی��ان ئ �ه‌و کچانه‌ى ب�ه‌ه��ۆى ه�ه‌ڕه‌ش�ه‌ى‬ ‫براکانیانه‌و‌ه هه‌ڵهاتوون‪ ،‬کچ هه‌بوو‌ه لێر‌ه داڵده‌دراو‌ه ل‌ه ماڵه‌و‌ه‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌یان لێکردوو‌ه ک‌ه ده‌بێت واز له‌خوێندن بهێنێت‪،‬‬ ‫هه‌ندێکجار ئه‌و ژنانه‌ى ل‌ه چاکسازى زیندانى ده‌کرێن و‬ ‫دواتر ئازاد ده‌کرێن ناتوانن بچنه‌و‌ه ماڵه‌و‌ه و له‌م ماڵ‌ه وه‌ریان‬ ‫ده‌گرین تا کێشه‌که‌ى ب‌ه ته‌واوى چاره‌سه‌ر ده‌کرێت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬دواى ئه‌وه‌ى ئه‌و ژنان ‌ه رووده‌که‌ن ‌ه‬ ‫ئه‌م ماڵ ‌ه دواتر ب ‌ه چ رێگه‌یه‌ک کێشه‌کانیان‬ ‫چاره‌سه‌ر ده‌ک�ه‌ن و ب ‌ه ئاسانى ده‌یانده‌نه‌و ‌ه‬ ‫ده‌ست خانه‌واده‌کانیان؟‬

‫ نه‌خێر‪ ،‬هیچ ژنێک ب‌ه ئاسانى ناده‌ینه‌و‌ه ده‌ست‬‫خاوه‌نه‌کانیان‪ ،‬ئه‌گه‌ر ژنێک بێت‌ه ئێر‌ه سه‌ره‌تا پرسیارى‬ ‫ئه‌وه‌ى لێده‌که‌ین ترسى زۆرت ل‌ه چ ئه‌ندامێکى خێزانه‌که‌ت‬ ‫هه‌یه‌؟ بۆئه‌وه‌ى ئێم‌ه بتوانین ئه‌و که‌س‌ه بدۆزینه‌و‌ه و قسه‌ى‬ ‫له‌گه‌ڵ بکه‌ین و ئاشتیان بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬تا ئێستا (‪)400‬‬ ‫که‌یسمان به‌م شێوه‌ی‌ه چاره‌سه‌رکردووه‌‪ ،‬هه‌ندێک جار دادوه‌ر‬ ‫به‌دواى که‌یسێکدا ده‌نێردرێت و دواتر ده‌درێته‌و‌ه ده‌ست که‌س‬

‫چه‌تر‪ /‬پێشتر ب ‌ه ناوى رێکخراو چه‌ند ماڵێکى‬ ‫له‌م شێوه‌ی ‌ه هه‌بوو داڵده‌ى ژنانى تێدا ده‌درا‪،‬‬ ‫به‌اڵم ده‌وت��را بۆ مه‌به‌ستى خۆیان به‌کاریان‬ ‫ده‌هێنن ئاگادارى ئه‌م ‌ه بوون؟‬

‫ ماڵى داڵ���ده‌ى ژنانى هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ده‌زگایه‌کى‬‫حکومی‌ه و سه‌ر ب‌ه وه‌زاره‌تى کار و کاروبارى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫و وه‌زاره‌تى ناوخۆى حکومه‌تى هه‌رێمه‌‪ ،‬بۆی‌ه پێمان وانی ‌ه‬ ‫کێشه‌یه‌کى ئه‌وتۆى تێدا بێت ته‌نها بیناکه‌مان نه‌گونجاو‌ه‬ ‫و داوامانکردوو‌ه بینایه‌کى نوێمان بۆ دروست بکه‌ن‪ ،‬ناتوانم‬ ‫قس‌ه له‌سه‌ر ئه‌و مااڵن‌ه بکه‌م ک‌ه پێشووتر دروست کرابوون‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬چى پاڵنه‌رى ئه‌و ژنانه‌ی ‌ه رووبکه‌ن ‌ه‬ ‫ئه‌و ماڵ ‌ه جگ ‌ه ل ‌ه هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتن؟‬

‫ زۆرجار داواکردنى مافه‌کانیان واده‌کات ژنان و کچان‬‫رووبکه‌ن‌ه ئه‌و ماڵه‌‪ ،‬کچ هه‌بوو‌ه پۆلی شه‌شى ئاماده‌ى بوو‌ه‬ ‫هاناى بۆ ئێر‌ه هێناوه‌‪ ،‬چونک‌ه براکه‌ى نه‌ى هێشتوو‌ه بچێت ‌ه‬ ‫زانکۆ و داواى کردوو‌ه چاره‌سه‌رى بۆ بدۆزرێته‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬به‌پێى ئه‌و زانیاریانه‌ى له‌به‌رده‌ستدان‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ى زۆرتان له‌سه‌ر ‌ه له‌الیه‌ن خانه‌واده‌ى‬ ‫ئه‌و ژنانه‌ى داڵده‌دراون؟‬

‫ئێم‌ه ئه‌گه‌ر بزانین که‌یسێک مه‌ترسى زۆرى له‌سه‌ر‬‫ژیانى هه‌ی‌ه ده‌یگوازینه‌و‌ه بۆ چاکسازى‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى ژیانى ب ‌ه‬ ‫ته‌واوى بپارێزرێت‪ ،‬به‌اڵم زۆرجار هه‌ڕه‌شه‌مان لێکراو‌ه به‌رده‌وام‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌کرێت له‌الیه‌ن خانه‌واده‌ى ئه‌و ژنانه‌ى داڵد‌ه‬ ‫ده‌درێن‪ ،‬به‌اڵم ده‌ست هه‌ڵناگرین ل‌ه کاره‌کانمان‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬ده‌وترێت له‌شفرشیش ده‌ڵده‌درێت له‌و‬ ‫ماڵه‌؟‬

‫نه‌خێر‪ ،‬شوێنى له‌شفرۆش نابێته‌و‌ه له‌و ماڵه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬‫به‌رگرى ته‌نها له‌و ژنان‌ه ده‌کات ک‌ه کێشه‌یه‌کیان هه‌ی‌ه و‬ ‫ده‌رکراون ل‌ه ماڵ نه‌ک له‌شفرۆش‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ئه‌و ژنان ‌ه تا چه‌ند به‌و ماڵ ‌ه دڵخۆشن‬

‫چونک‌ه ئێر‌ه شوێنى ئه‌و ژنان‌ه نی‌ه ک‌ه به‌هۆى کێشه‌ى‬ ‫ده‌رونیه‌و‌ه ده‌ستگیر ده‌کرێن‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬هیچ نمونه‌یه‌ک هه‌ی ‌ه ک ‌ه ژنێک لێره‌و ‌ه‬ ‫دواى درانه‌وه‌ى به‌ده‌ست خاوه‌نه‌که‌ى کوژرابێت؟‬

‫ به‌داخه‌و‌ه ده‌ڵێم هه‌مانبووه‌‪ ،‬دو ژن دواى ئه‌وه‌ى دادگا‬‫داوایکردن ب‌ه مه‌به‌ستى لێکۆڵینه‌و‌ه ل‌ه که‌یسه‌که‌ى درانه‌و‌ه‬ ‫ده‌ست خانه‌واده‌که‌ى و دواى شه‌ش کاتژمێر کوژران‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ژنان‌ه تا ئێستا جل و به‌رگه‌کانیان الى ئێم‌ه ماوه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫دادوه‌رێ��ک داواى لێکردم یه‌کێک ل‌ه ژنه‌کان بده‌مه‌وه‌‬

‫التان؟‬

‫به‌ڵى‪ ،‬که‌یسى له‌م جۆره‌مان هه‌بووه‌‪ ،‬کچێک له‌المان‬‫داڵده‌درابوو ل‌ه خێزانێکدا دواى ئه‌وه‌ى چه‌ندین ساڵ له‌گه‌ڵ‬ ‫ماڵى خزمێکیان قسه‌یان نه‌بوو‌ه ل‌ه کاتى ئاشتبوونه‌وه‌یان‬ ‫له‌برى ئه‌وه‌ى ده‌سته‌یه‌ک نوقوڵ و پاقالو‌ه ببه‌ن له‌گه‌ڵ‬ ‫خۆیان‪ ،‬که‌چى کچه‌که‌یان جێهه‌شێتوو‌ه وه‌ک دی��ارى‬ ‫ک‌ه ته‌مه‌نى (‪)12‬سااڵن بووه‌‪ ،‬ده‌پرسم ئه‌م کچ‌ه ئه‌زانێت‬ ‫ک‌ه لێر‌ه بوو ده‌یوت‬ ‫هاوسه‌رگیرى چیه‌؟‬ ‫م��اڵ��ى ئ �ه‌م‬ ‫نه‌مده‌زانى بۆ ل ‌ه‬

‫››‬

‫دوو ژن دواى ئه‌وه‌ى دادگا‬ ‫داوایکردن ب ‌ه مه‌به‌ستى لێکۆڵینه‌و ‌ه‬ ‫ل ‌ه که‌یسه‌که‌ى درانه‌و ‌ه ده‌ست‬ ‫خانه‌واده‌که‌یان‪ ،‬دواى شه‌ش‬ ‫کاتژمێر کوژران‬

‫و به‌رنامه‌ى ئێو ‌ه چی ‌ه له‌مباره‌یه‌وه‌؟‬

‫چه‌تر‪ /‬ئاشکرای ‌ه هه‌ر که‌سێک کێشه‌یه‌کى‬ ‫گه‌وره‌ى هه‌بێت په‌نا بۆ شتى تر ده‌بات وه‌ک‬ ‫خۆکوشتن یان هاوشێوه‌کانى‪ ،‬تا ئێستا ئه‌م‬ ‫حاڵه‌ت ‌ه روویداو ‌ه لێره‌؟‬

‫چه‌تر‪ /‬ئه‌گه‌ر هه‌ڵوه‌سته‌ى‬ ‫زیاتر ل ‌ه سه‌ر کوژرانى ئه‌و‬ ‫ژنان ‌ه بکه‌ین ک ‌ه لێره‌و ‌ه‬ ‫ده‌رچ���وون‪ ،‬ئه‌م ‌ه به‌چ‬ ‫شێوه‌یه‌ک بووه‌؟‬

‫چه‌تر‪ /‬زۆرج��ار ل ‌ه کۆمه‌ڵگه‌ى ئێم ‌ه کچ ب ‌ه‬ ‫زۆر به‌شو ده‌درێت که‌یسى له‌م جۆر ‌ه زۆر هه‌ی ‌ه‬

‫ئه‌و‌ه ده‌کات ک‌ه هه‌ڵسوکه‌وتى کڕیاران ئێستا زۆر باش ‌ه‬ ‫ل ‌ه گه‌ڵیان‪ ،‬زۆر خۆشحاڵم کاتێک کچێک دێ و زۆر‬ ‫ب ‌ه ئاسانى و ب ‌ه دڵى خۆى بێ ئه‌وه‌ى شه‌رم بکات ئه‌وه‌ى‬ ‫ده‌یه‌وێت داواى ده‌کات و ده‌یکڕێ‪.‬‬ ‫وتیشى «به‌داخه‌و‌ه ئێستاش زۆر بنه‌ماڵ ‌ه ئیزن ناده‌ن‬ ‫کچه‌کانیان بێن ‌ه ب��ازاڕو کاربکه‌ن‪ ،‬وا هه‌ست ده‌که‌ن‬ ‫تووشى کێش ‌ه و ئابڕووچوون ده‌بن‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه راستیدا ئه‌وه‌‬ ‫ب‌ه که‌سه‌ک ‌ه خۆى که‌وتووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ب‌ه مه‌به‌ستى کار‬ ‫و دابینکردنى بژێوى خۆت بێیت له‌و شوێن ‌ه کار بکه‌ى‬ ‫بۆ تووشى کارى خراپ ده‌بى؟ هه‌روه‌ها وتى من ئێستا‬ ‫خوێندکارم و ل‌ه په‌یمانگا ده‌خوێنم و س�ه‌ره‌ڕاى کارى‬ ‫ماڵه‌و‌ه و بازاڕیش تا ئێستاش هه‌ر ل‌ه یه‌که‌مه‌کانم ل ‌ه‬ ‫په‌یمانگا‪.‬‬ ‫سهاد صادقیش وتى‪ :‬دوکاندارم و مامۆستاشم‪ ،‬دیاره‌‬ ‫هیالک ده‌بین‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه به‌رامبه‌ردا ئێم‌ه داهاتێکمان‬ ‫ه�ه‌ی� ‌ه و ده‌ت��وان��ی��ن که‌مێک ق��ورس��ى ل �ه‌س �ه‌ر شانى‬ ‫خێزانه‌که‌مان که‌م بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬لێر‌ه چه‌ند کچێکى تریش‬ ‫ل ‌ه گه‌ڵمان ئیش ده‌که‌ن‪ ،‬رۆژان ‌ه کڕیارى جۆراوجۆر دێ‬ ‫بۆ ئێره‌‪ ،‬به‌اڵم ئیدى ئێمه‌ش ده‌بێ بگۆڕدرێین و نابێ‬ ‫پێمان عه‌یب بێ ئه‌گه‌ر ژنێک دوکانێ دابنێ‪ .‬هه‌موو‬ ‫خوشک و براى یه‌کین با هاوکارى یه‌کتر بکه‌ین‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫قس ‌ه و قسه‌ڵۆک که‌س هیچى ده‌ست ناکه‌وێ‪ .‬زۆر‬ ‫کچمان هه‌ی ‌ه خوێندنى ته‌واو کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم دانه‌مه‌زراوه‌‪،‬‬ ‫یا ناوه‌ندى یا ئاماده‌یى خوێندوو‌ه و وازى هێناو‌ه ئێستا‬ ‫بێ ئیش ‌ه و ل ‌ه ماڵه‌و‌ه ئه‌بێ چاوى ل ‌ه ده‌ستى باوک‬ ‫یا براکه‌ى بێ هاوکارى بکات‪ ،‬باش ‌ه بۆنایات کارێک‬ ‫بکا؟ ئه‌مڕۆ یا سبه‌ى بێ هه‌ر ئه‌بێ کۆمه‌ڵگا بڕوا‬ ‫به‌و‌ه بهێنێ ک ‌ه کارکردن ل ‌ه هیچ کات و ته‌مه‌نێکدا‬

‫عه‌یب نیه‌‪.‬‬ ‫مه‌لیح‌ه ق���ادر‪ ،‬ک� ‌ه م���اوه‌ى (‪ )15‬س��اڵ ده‌ب��ێ ل ‌ه‬ ‫یه‌کێک ل ‌ه گه‌ڕه‌که‌کانى شارى کۆیه‌دا دوکانى هه‌ی ‌ه‬ ‫و ئیش ده‌کات باس له‌و‌ه ده‌کات‪ ،‬چه‌ند ساڵێک پێش‬ ‫ئێستا مێرده‌که‌ى پێشمه‌رگ ‌ه بوو که‌متر ل ‌ه ماڵه‌و‌ه بوو‬ ‫منداڵه‌کانیشى هه‌موو ده‌یانخوێند و بچووک بوون‬ ‫‌و بارى داراییان خراپ بوو‪ ،‬بۆی ‌ه بڕیاریدا ل ‌ه به‌رده‌م‬ ‫ماڵه‌که‌ى خۆى دوکانێک دابنێ‪ .‬ئه‌مه‌ش واى کرد که‌‬ ‫ژیانیان خۆشتر بێ‪ .‬هه‌روه‌ها مه‌لیح ‌ه خۆشحاڵى خۆى‬ ‫له‌مه‌ڕ هاتنى ژنان بۆ نێو بازاڕ ده‌ربڕى و هیواى خواست‬ ‫ژنان ب ‌ه جێگه‌ى ئه‌وه‌ى ل ‌ه ماڵه‌و‌ه بێ ئیش دانیشن با ب ‌ه‬ ‫شوێن ژیانێکى باشتر بۆ خێزانه‌که‌یاندا بن‪.‬‬ ‫توانا ف �ه‌ره‌ی��دون حسێن‪ ،‬ت��وێ��ژه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى و‬ ‫مامۆستایى یاریده‌ده‌ر ل ‌ه به‌شى کۆمه‌ڵناسى کۆلێژى‬ ‫زانست ‌ه کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کانى زانکۆى کۆی ‌ه ل ‌ه باره‌ى‬ ‫کارکردنى ژن��ان�ه‌وه‌‪ ،‬وت��ى‪ :‬ژن��ان ئ�ه‌و کای ‌ه گرنگه‌ى‬ ‫کۆمه‌ڵگان ک‌ه شانبه‌شان پیاوان ژیان دروست ده‌که‌ن و‬ ‫نیوه‌ى کۆمه‌ڵگا ته‌واو ده‌که‌ن‪ ،‬ژن بایه‌خ و گرنگ و‬ ‫رۆڵى خۆى هه‌بوو‌ه هه‌ر ل ‌ه مێژووى کۆنى مرۆڤایه‌تییه‌و‌ه‬ ‫باس و خواسى زۆرى لێکراوه‌‪ ،‬ل ‌ه بوارى ئابووریدا ژن‬ ‫وه‌ک هێزێکى مرۆیى داده‌نرێت ک ‌ه ده‌توانێت به‌رهه‌م‬ ‫بێنێت‪ ،‬ل ‌ه کۆمه‌ڵگا کشتوکاڵى و گوندنشینه‌کاندا ژن‬ ‫رۆڵ و بایه‌خى ل ‌ه ئاست پیاودا بووه‌‪ ،‬چونک‌ه ب‌ه هه‌ره‌وه‌ز‬ ‫و هاوبه‌ش به‌رهه‌میان ب‌ه ده‌ست هێناو‌ه و بژێویان په‌یدا‬ ‫ک��ردووه‌‪ ،‬ژن��ان ل ‌ه ڕووى پل ‌ه و ئه‌رکیان ل ‌ه کۆمه‌ڵدا‬ ‫هیچ جیاوازیه‌کیان نی ‌ه له‌گه‌ڵ ره‌گ�ه‌زى به‌رامبه‌ردا‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌ى جیاوازییه‌کان دروست ده‌کات کۆمه‌ڵگ ‌ه‬ ‫خۆیه‌تى‪ ،‬لێره‌دا پێویست ‌ه ئاماژ‌ه بۆ چه‌مکى وشیارى‬

‫رۆڵى هه‌ندێک له‌ هونه‌رمه‌ندان له‌ خۆپیشاندانه‌کانى‬ ‫دواى (‪)17‬ى شوبات به‌رچاو بو ‌ه و چه‌ند هونه‌رمه‌ندێک‬ ‫وه‌ک خۆپیشانده‌ر هاتنه‌ ریزى خۆپیشانده‌رانه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ندێکیشیان وه‌ک پ �ه‌رژی��ن��ى ئاشتى له‌نێوان‬ ‫خۆپیشانده‌ران و هێزه‌ ئه‌منیه‌کاندا بوون‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێک‬ ‫له‌ هونه‌رمه‌ندان هه‌ر زوو پاشه‌کشه‌یان کرد‪ ،‬هونه‌رمه‌ند‬ ‫(مسته‌فا ئه‌حه‌مه‌د)یش بۆچوونى وای��ه‌‪« ،‬هه‌ندێک‬ ‫له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ به‌ شێوه‌یه‌ک خۆیان فرۆشتووه‌‪،‬‬ ‫نایانه‌وێت پێ ب ‌ه به‌ردێکى سارد و گه‌رمدا بنێن»‪.‬‬

‫نامه‌یه‌کم بۆ هاتبوو نه‌مده‌زانى کێیه‌‬

‫گه‌نجان مۆسیقا ده‌ژه‌نن‪ )20( ،‬خوله‌ک پێش ئه‌وه‌ی خێمه‌ و ئامێره‌کانیان بسووتێنن فۆتۆ‪ :‬کاروان ئیبراهیم‬ ‫«به‌شداری‌نه‌کردنى هونه‌رمه‌ندان به‌ شێوه‌یه‌کى چڕ و گ�ه‌ور‌ه‬ ‫هه‌ندێک هۆکارى هه‌یه‌‪ ،‬له‌وان ‌ه ره‌نگ ‌ه هه‌ندێکیان له‌مکاته‌دا‬ ‫سه‌رقاڵى کارى ته‌مسیل و ئاماده‌کردنى هه‌ندێک به‌رهه‌م بن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هونه‌رمه‌ندان چه‌ند جارێک سه‌ردانى ئه‌و ناوچانه‌یان کردوه‌‪ ،‬گوڵیان‬ ‫به‌خشیوه‌ته‌و‌ه چ به‌سه‌ر پێشمه‌رگ ‌ه و چ به‌سه‌ر هاواڵتیان‪.‬‬ ‫رێکخراوى هونه‌رمه‌ندان «گه‌نده‌ڵترینه‌»‬

‫(به‌دیعه‌ دارتاش) وه‌ک هونه‌رمه‌ندێکى ناسراوى بواره‌که‌ ئاماژه‌ى‬

‫له‌گه‌ڵ ئ �ه‌وه‌ى رێ��ژه‌ى بێکارى ل ‌ه واڵتدا‬ ‫به‌ره‌و به‌رزبونه‌و ‌ه ده‌چێ و گرانى و زۆربوونى‬ ‫خ��واس��ت ل� ‌ه س��ه‌ر پێداویستیه‌کانیش ل ‌ه‬ ‫زیادبووندایه‌‪ ،‬به‌رزبوونه‌وه‌ى ئاستى گوزه‌ران‬ ‫و چاوه‌ڕوانییه‌کان واده‌ک��ه‌ن ک ‌ه ئه‌مجار ‌ه‬ ‫ژنانیش بێن ‌ه مه‌یدانى کار و شانبه‌شانى‬ ‫پیاوان ل ‌ه دوکانه‌کاندا کارى کڕین و فرۆشتن‬ ‫بکه‌ن‪ .‬ماوه‌ى چه‌ند ساڵێک ‌ه خانمانى شارى‬ ‫کۆی ‌ه دوکاندارى وه‌ک پیشه‌یه‌ک و رێگایه‌ک بۆ‬ ‫دابینکردنى گوزه‌رانى خۆیانیان هه‌ڵبژاردووه‌‪.‬‬

‫مریه‌م محه‌مه‌د ئه‌مین‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )33‬ساڵ یه‌کێک ‌ه‬ ‫له‌وانه‌ى ئێستا ل ‌ه بازاڕدا خه‌ریکى پیشه‌ى دوکانداریی ‌ه‬ ‫و ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌کات ک‌ه ل ‌ه راستییدا کارێکى سه‌خته‌‪،‬‬ ‫ماندووبونى زۆرى تێدایه‌‪ ،‬زۆربه‌ى کات ناچارى ب ‌ه پێوه‌‬ ‫بوه‌ستى‪ ،‬جگ‌ه له‌وه‌ش کارى ماڵه‌و‌ه هیالکترت ده‌کات‬ ‫ئه‌گه‌ر هاوسه‌ره‌که‌ت هاوکاریت نه‌کات بڕوا ناکه‌م ژن‬ ‫بتوانێ سه‌رکه‌وتووبێ‪.‬‬ ‫مریه‌م محه‌مه‌د ئه‌وه‌شى ووت‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه الیه‌کى دیکه‌و‌ه‬ ‫بۆ به‌رژه‌وه‌ندى خۆت و هاوکاریکردنى بنه‌ماڵه‌که‌ت بۆ‬ ‫دابینکردنى بژێوى خێزان زۆر هاوکار و یاریده‌ده‌ره‌‪.‬‬ ‫ه��اوس �ه‌ره‌ک �ه‌م ب� ‌ه ته‌نیا ن�ه‌ی��ده‌ت��وان��ى خ�ه‌رج��ى م��اڵ�ه‌و‌ه‬ ‫ده‌ربهێنێ‪ ،‬چونک ‌ه ده‌رامه‌ته‌که‌ى که‌م بوو‪ ،‬به‌اڵم ئێستا‬ ‫هه‌ردووکمان پێکه‌و‌ه هاوکارى یه‌کتر ده‌که‌ین و ماڵ‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌به‌ین‪.‬‬ ‫دڵگه‌ش حه‌سه‌ن ته‌مه‌ن (‪ )20‬ساڵ‪ ،‬یه‌کێکى تر‌ه له‌و‬ ‫فرۆشیارانه‌ى ک ‌ه ئێستا ل ‌ه بازاردا کار ده‌کات‪ ،‬هێما بۆ‬

‫به‌و‌ه کرد «به‌هۆى ئه‌وه‌ى بارى ته‌ندروستیم ته‌واو نیه‌ بۆی ‌ه زیاتر‬ ‫له‌وێ نه‌ماوم و له‌ سه‌ره‌تادا به‌شداربووم‪ ،‬ئێستاش ل ‌ه میدیاکانه‌و‌ه ئه‌و‬ ‫په‌رژینى ئاشتیه‌ نابینم ره‌نگه‌ په‌یوه‌ندى به‌وه‌وه‌ هه‌بێت‪ ،‬ک ‌ه بارودۆخ ‌ه‬ ‫جۆرێک له‌ ئارامى پێوه‌ دیاره‌‪ ،‬ئه‌وکاته‌ هه‌ندێکمان رۆشتینه‌ شاخى‬ ‫ئه‌زمه‌ڕ و داوامان کرد‪ ،‬ک ‌ه به‌شدارى بکه‌ن و با خه‌ڵکیش به‌ ئاشتى‬ ‫حاڵه‌ته‌کان به‌ڕێوه‌به‌رن‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى به‌شدارى و داوایه‌ک به‌شێوه‌ى رێکخستن له‌الیه‌ن یه‌کێتى‬

‫س���ه‌رۆک���ى ت��ی��پ��ى ش���ان���ۆى (ن���ال���ى) پێویستى‬ ‫دامه‌زراندنى ئه‌و تیپه‌ له‌و ئان و ساته‌ و گرنگى‬ ‫باس ده‌ک��ات و له‌و کاته‌دا کوردستان دووچ��ارى‬ ‫ش �ه‌ڕێ��ک��ى م��اڵ��وێ��ران��ى خ��ۆی��ى ب��ب��وی �ه‌وه‌‪ ،‬ب��ۆی �ه‌ ب ‌ه‬ ‫باشمانزانى له‌ رێگه‌ى نمایشه‌ شانۆییه‌کانمانه‌و‌ه‬ ‫ده‌س��ت بخه‌ینه‌ سه‌ر برینى هه‌موو ئه‌و جه‌ستانه‌ى‬ ‫که‌ له‌ نیشتیمان ده‌رهاتبوون‪ ،‬بۆ نمونه‌ نمایشکردنى‬ ‫شانۆى (شۆڕشى م��ردووه‌ک��ان) یه‌کێک بوو له‌و‬ ‫شانۆیانه‌ى کاریگه‌رى زۆرى هه‌بوو نه‌ک له‌سه‌ر‬ ‫بینه‌رى ئاسایى‪ ،‬به‌ڵکو له‌سه‌ر ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ش‬ ‫ک �ه‌ ب��اره‌گ��ای��ان ه��ات��ب��ووه‌ ش��اره‌ک��ه‌وه‌ و خ��ۆی��ان بۆ‬ ‫شه‌ڕ ئاماده‌ کردبوو له‌گه‌ڵ الیه‌نى به‌رامبه‌ریاندا‪،‬‬ ‫ئه‌وکاته‌ هیچ هۆڵێکى شانۆیى نه‌بوو له‌ حه‌وشه‌ى‬ ‫ئێستاى قوتابخانه‌ى (ئاسۆ) نمایشمان کرد‪ ،‬که‌ ئه‌و‬ ‫کات باره‌گاى فه‌رمانده‌یى سلێمانى بوو‪ ،‬هه‌موو ئه‌و‬ ‫که‌ره‌ستانه‌ى ئه‌وان ئاماده‌یان کردبوو بۆ شه‌ڕ ئێم ‌ه‬ ‫له‌ ئێکسسوار‌و دیکۆردا به‌کارمان هێنان‪،‬نمایشه‌ک ‌ه‬ ‫بۆ زۆرب �ه‌ى پێشمه‌رگه‌کانى ڕوون��ک��رده‌وه‌ که‌ شه‌ڕ‬ ‫کردن له‌ پێناوى نیشتیماندا پیرۆزه‌ نه‌ک له‌ پێناوى‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى یه‌کانى ده‌سه‌اڵتدا‪.‬‬

‫خزمه‌مان جێهێشتراوم‪.‬‬

‫چ�ه‌ت��ر‪ /‬ئ��ه‌و ژن��ان �ه‌ى الى ئێو ‌ه ئامێرى‬ ‫گه‌یاندنیان الی ‌ه بۆ نمون ‌ه مۆبایل؟‬

‫ ئه‌گه‌ر ئێم‌ه لێره‌بین ده‌توانن بۆخۆیان قسه‌بکه‌ن ب ‌ه‬‫مۆبایلى ئێمه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر ب‌ه ته‌نها بن ناتوانن مۆبایلیان‬ ‫البێت بۆ پارستى ژیانیان‪ ،‬ل‌ه ماڵى داڵ��ده‌دان��ى ژنانى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ژنانى له‌شفرۆش جێگه‌یان نابێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ندێکجار بۆ ماوه‌یه‌کى کاتى‪ ،‬بۆ نمون‌ه شه‌وێک‬ ‫جێگه‌مان کردوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬له‌باره‌ى توندوتیژى سێکسى ئێم ‌ه‬ ‫گه‌وره‌ترین ئیجرائاتى بۆ ده‌که‌ین‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه تا میوانه‌کانمان‬ ‫که‌متر بێته‌و‌ه دڵخۆشترین‪ ،‬چونک‌ه به‌پێى ستانده‌ر ده‌توانین‬ ‫(‪ )12‬که‌یس وه‌رگرین‪ ،‬به‌اڵم به‌رده‌وام زیاترمان البووه‌‪ ،‬جار‬ ‫هه‌بوو‌ه (‪ )30‬که‌یسمان البووه‌‪.‬‬

‫رێژه‌ى ژنانى دوکاندار ل ‌ه شارى کۆی ‌ه ل ‌ه زیادبووندایه‌‬

‫[ ئا‪ /‬گه‌الوێژ مێهفه‌ر ]‬

‫‪9‬‬

‫له‌ الیه‌کى تریش هونه‌رمه‌ند (عه‌لى که‌ریم) له‌سه‌ر ئه‌م حاڵه‌ت ‌ه‬ ‫راى خۆى به‌ (چه‌تر) به‌م شێوه‌یه‌ وت «کاتێک هاتومه‌ته‌ بازاڕ‬ ‫بینیومه‌ هه‌ندێک هونه‌رمه‌ند کۆبونه‌ته‌وه‌ به‌ ناوى په‌رژینى ئاشتى‬ ‫و ئاگادار نه‌کراومه‌ته‌وه‌ له‌الیه‌ن هیچ که‌سێکه‌وه‌‪ ،‬جیاواز له‌وه‌ى‬ ‫چوینه‌ ئه‌زمه‌ڕ که‌ ئه‌و کاته‌ نامه‌یه‌کم بۆ هاتبوو نه‌مده‌زانى کێیه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ ده‌ڵێت پێموای ‌ه حه‌قى نه‌ک هه‌ر هونه‌رمه‌ندانه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو هه‌موو که‌سێک ‌ه هه‌وڵبدات نێوانى خه‌ڵک و حکومه‌ت ئاشت‬ ‫بکه‌ینه‌و‌ه و نه‌هێڵین پشێوى لێ بکه‌وێته‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه کشانه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫هونه‌رمه‌ندانه‌ ده‌گه‌ڕێنمه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى له‌الیه‌ن هیچ که‌سێک ‌ه نه‌بووه‌‪،‬‬ ‫ئێستا که‌م تا زۆرێکیان ده‌بینرێن ل ‌ه ریزى په‌رژینى ئاشتیدا و بۆ‬ ‫خۆم ئه‌ندامى هیچ ڕێکخراو و حزبێک نیم و هه‌رکات پێویست‬ ‫بکات ئاماده‌م‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه راستیدا له‌ ئێستادا تۆزێک سه‌رقاڵى کارى‬ ‫وێنه‌گرتن و به‌رهه‌مێکین ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى شار‪.‬‬

‫یاسین سه‌عید‪ :‬ب ‌ه (شۆڕشى مردووه‌کان) شه‌ڕێکمان وه‌ستاند‬

‫‪ -‬ئ������ه‌م ژن�����ان�����‌ه ل� ‌ه‬

‫ حاڵه‌تى شکاندنى په‌نجه‌ر‌ه و شتى تر هه‌بووه‌‪ ،‬به‌اڵم زۆر‬‫نه‌بووه‌‪ ،‬زۆرجار ئه‌و ژنانه‌ى ل‌ه شه‌قام ده‌گیرێن و ده‌هێنرێن ‌ه‬ ‫ئێره‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مان‌ه ته‌نها ماوه‌یه‌کى کورت داڵده‌ده‌درێن‪،‬‬

‫[ ئا‪ /‬ئاراس عوسمان ]‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫هونه‌رمه‌دانه‌و‌ه هه‌بوو یاخود نا‪ ،‬ده‌ڵێت‪ :‬ئاگادارى ئه‌و ڕێکخراو‌ه‬ ‫نیم و گه‌نده‌ڵترین ڕێکخراوه‌‪ ،‬ئه‌وکات ل ‌ه ده‌سته‌ى بااڵشدا بووم‬ ‫نزیکه‌ى پازد‌ه ساڵ ناخۆشى و زوخاوى زۆرمان چه‌شت به‌ده‌ست ئه‌و‬ ‫رێکخراوه‌وه‌‪.‬‬ ‫هونه‌رمه‌ند به‌دیعه‌ دارتاش باس له‌وه‌ش ده‌کات‪ ،‬که‌ ئه‌وکاته‌ى‬ ‫ئه‌ندام ب��وو‌ه زۆرک��ات داواى لێکردون تا بچینه‌ ناو شه‌قامه‌کان‬ ‫و ته‌مسیل بکه‌ین و تابلۆ هه‌ڵبواسین‪ ،‬ب�ه‌اڵم گوێیان بۆ که‌س‬ ‫نه‌ده‌گرت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ پێموایه‌ حه‌قه‌ راست و چه‌پ هێڵێک بهێنین‬ ‫به‌ ده‌رگاکانیاندا‪ ،‬ئه‌و وتیشى‪ :‬ئه‌م قسانه‌م هه‌موو کات وتوه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫رێکخراوێکى گه‌نده‌ڵ و ده‌به‌نگ به‌م شێوه‌یه‌ پێویست ‌ه نه‌مێنێت‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ماوه‌ى نزیکه‌ى سێ ساڵێک ده‌بێت کشاومه‌ته‌و‌ه لێیان‪.‬‬

‫رۆحى نیشتمانیشیان تێدا نه‌ماوه‌‬

‫پروفایل‪:‬‬ ‫به‌هار ره‌فیق‪ ،‬کۆلێژى ده‌رونزانى زانکۆى‬ ‫به‌غداى ته‌واو کردووه‌‪ ،‬ماوه‌ى حه‌وت‬ ‫ساڵ مامۆستاى په‌یمانگا بوو ‌ه ل ‌ه سلێمانى‪،‬‬ ‫ئێستا به‌رپرسى ماڵى داڵده‌دانى ژنانى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌لێکراوه‌‬ ‫ ئێم‌ه توێژه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تیمان هه‌ی‌ه هه‌فتان‌ه سێ جار‬‫پزیشکى ده‌روون��ى سه‌ردانیان ده‌که‌ن و ژینگه‌یه‌کمان بۆ‬ ‫دروستکردووه‌‪ ،‬ک‌ه هه‌ست بکات که‌سایه‌تى پارێزراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ر ژنێک ک‌ه دێت‌ه ئێر‌ه ل‌ه سه‌ره‌تادا ترسێکى هه‌یه‌‪ ،‬ژن‬ ‫هه‌ی‌ه ساڵێک‌ه له‌و ماڵه‌ی‌ه و الى ئاساییه‌‪.‬‬

‫«هه‌ندێک هونه‌رمه‌ند خۆیان فرۆشتوو ‌ه نایانه‌وێت پێ ب ‌ه به‌ردێکى سارد‬ ‫و گه‌رمدا بنێن»‬

‫(مسته‌فا ئه‌حمه‌د) یه‌کێک ل�ه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ى به‌شداربوو‬ ‫وه‌ک لیژنه‌ى په‌رژینى ئاشتى بۆ (چه‌تر) دوا و پ��اش نه‌مانى‬ ‫لیژنه‌که‌ش وه‌ک خۆپیشانده‌رێک له‌ به‌شداریکردن به‌رده‌وامه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و ده‌ڵێت‪« :‬که‌مته‌رخه‌مى هه‌ندێک له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ ئه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫که‌ ب ‌ه شێوه‌یه‌ک خۆیان فرۆشتوو‌ه و نایه‌وێت پێ به‌ به‌ردێکى‬ ‫س��ارد و گه‌رمدا بنێت و رۆح��ى نیشتمانیشیان تێدانه‌ماوه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ئێم ‌ه هه‌ندێک له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ ب ‌ه شێوه‌یه‌ک ڕۆڵمان هه‌بووه‌ که‌م‬ ‫تا زۆر ه�ه‌ردووالم��ان ده‌پاراست و له‌و رۆژان��ه‌دا شتێکى به‌رچاو‬ ‫کاره‌سات ڕووى نه‌دا‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ ده‌توانم بڵێم ئه‌م حاڵه‌تانه‌ى روویدا‬ ‫بۆ سه‌رجه‌م چین و توێژه‌کانه‌‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌رکى هونه‌رمه‌ند و گشتمان ‌ه‬ ‫نه‌هێڵین شه‌ڕ و ئاژاوه‌ ڕووبدات»‪.‬‬ ‫ل � ‌ه الی �ه‌ک��ى ت��ر (ب �ه‌ه��ادی��ن ه�ه‌ڵ�ه‌ب��ج�ه‌ی��ی) ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��د پێوای ‌ه‬

‫ده‌ست خانه‌وه‌ده‌که‌ى‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه رازى نه‌بووین‬ ‫دواى سێ مانگ ئیجا کێشه‌ى ئه‌و ژن ‌ه‬ ‫چاره‌سه‌رکرا‪.‬‬

‫دادگ��او‌ه دران �ه‌و‌ه خانه‌واده‌کانیان و دواى شه‌ش کاتژمێر‬ ‫کوژران‪ ،‬دواى ئه‌وه‌ى زانیمان دراوه‌ته‌و‌ه ده‌ست خانه‌واده‌که‌ى‬ ‫هه‌موو الیه‌نه‌کانم ئاگادار کرده‌و‌ه ک‌ه ژیانى ئه‌و ژن‌ه ل ‌ه‬ ‫مه‌ترسیدایه‌‪ ،‬به‌اڵم نه‌مانتوانى هیچ بکه‌ین‪ ،‬یه‌کێک له‌و‬ ‫ژنان‌ه دواى ئه‌وه‌ى خۆشه‌ویستى هه‌بووه‌‪ ،‬به‌اڵم نه‌دراو‌ه ب ‌ه‬ ‫خۆشه‌ویسته‌که‌ى و ب‌ه زۆر دراوه‌ت �‌ه پیاوێکى تر‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دواى سێ ساڵ ل‌ه هاوسه‌رگیریه‌که‌ى په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ‬ ‫خۆشه‌ویسته‌که‌ى پێشووى هه‌رماو‌ه و دواتر هاوسه‌ره‌که‌ى‬ ‫ته‌اڵقى داو‌ه و ل‌ه ماڵى باوکیشى هه‌ڕه‌شه‌ى لێکراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫سه‌رجه‌مى ئه‌م کێشه‌ی‌ه بۆ سه‌ره‌تا ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه ک‌ه ب‌ه زۆر‬ ‫ب‌ه شویان داوه‌‪.‬‬

‫ئه‌ده‌ب و هونه‌ر‬

‫( ال��وع��ى) بکه‌ین ل� ‌ه دروس��ت��ک��ردن و هێنانه‌کایه‌ى‬ ‫به‌ها و فۆرم ‌ه کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کاندا‪ ،‬چونک ‌ه یه‌کێک‬ ‫ل ‌ه پێوه‌ره‌کانى پێشکه‌وتن و دواکه‌وتنى کۆمه‌ڵگاکان‬ ‫سه‌رنجدان ‌ه ل ‌ه ئاستى هوشیارییان ل ‌ه گشت کایه‌کانى‬ ‫ژیاندا‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬کۆمه‌ڵگاى کوردى خاوه‌نى فۆرم و به‌هاى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى خۆیه‌تى سه‌باره‌ت ب‌ه بابه‌تى کارکردنى‬ ‫ژن���ان ل � ‌ه ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ادا‪ ،‬ژن ل��ه‌م س���ه‌رده‌م���ه‌ى ئێستا‬ ‫به‌هایه‌کى ئیجابیان بۆ ک��ارک��ردن پ��ێ��دراوه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫هۆشیارى کۆمه‌ڵگا به‌ره‌و ئه‌و ئاقار‌ه هه‌نگاوى ناو‌ه ک ‌ه‬ ‫ژنان بێن ‌ه ناو کایه‌کانى کارکردن و ل ‌ه ژیانى رۆتینى‬ ‫نێو م��اڵ بێن‌ه ده‌ره‌و‌ه و س��وود ل ‌ه توانا و وزه‌کانیان‬ ‫وه‌ربگیرێت‪ ،‬چونک ‌ه پیاوان له‌و‌ه تێگه‌یشتوون ک ‌ه ناتوانن‬ ‫خێزانێکى سه‌رکه‌وتوو ب ‌ه ته‌نیا دروست بکه‌ن‪ ،‬به‌ڵکو ژن‬ ‫نیوه‌که‌ى ترى خێزان ته‌واو ده‌کات‪.‬‬ ‫توێژه‌ر‌ه کۆمه‌اڵیه‌تیه‌ک ‌ه ئه‌وه‌شى وت‪ ،‬ک ‌ه ده‌بینین‬ ‫به‌هۆى کارکردنى ژن�ه‌و‌ه به‌هاى کۆمه‌اڵیه‌تى ژنیش‬ ‫ده‌گۆڕدرێت‪ ،‬چونک ‌ه ماد‌ه تواناى بڕیاردان و قسه‌کردنى‬ ‫ژن��ان ل ‌ه خێزان و کۆمه‌ڵگادا زی��اد ده‌ک��ات و چیتر‬ ‫ده‌سته‌پاچ ‌ه و الواز ل ‌ه ئاستى کۆمه‌ڵدا ده‌رن��اک�ه‌ون‪،‬‬ ‫ده‌رکه‌وتنى ژنان ل ‌ه کۆمه‌ڵگادا وه‌ک هێزى کارکه‌ر‬ ‫مۆدێلێکى ن��وێ��ى ل� ‌ه ک��وردس��ت��ان��دا هێنای ‌ه ک��ای�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه فێرى ئ�ه‌و‌ه ب��وون ک ‌ه چیتر ژن ئه‌و بونه‌وه‌ر‌ه‬ ‫نامۆی‌ه نیه‌‪ ،‬ک ‌ه پێشتر ده‌مانناسى‪ ،‬کرانه‌وه‌ى ژن ب ‌ه‬ ‫رووى کۆمه‌اڵیه‌تى و ئابووریدا ده‌رهاویشته‌ى ئه‌و به‌‬ ‫جیهانیبوونه‌ی ‌ه ک‌ه هه‌موو گه‌النى دونیاى ب ‌ه رووى‬ ‫یه‌کدا کرده‌و‌ه و کلتووره‌کانى ل ‌ه داخراوى هێنای ‌ه ده‌ره‌و‌ه‬ ‫و سنوورى جوگرافى واڵتانى به‌زاند‪.‬‬

‫شه‌یدا عومه‌ر جێگه‌ى رێزى تیپه‌که‌مانه‌‬

‫[ ئارام شه‌مێرانی ]‬ ‫هونه‌رمه‌ندى شانۆکار (یاسین سه‌عید)‬ ‫سه‌رۆکى تیپى شانۆیى (نالى) له‌ دیدارێکى‬ ‫رۆژنامه‌ى (چه‌تر) باس له‌ په‌رته‌وازه‌ بوونى‬ ‫تیپى شانۆیى شاره‌زور و دروستکردنى تیپى‬ ‫شانۆى نالى ده‌کات و رۆڵى شانۆ و گرفتى‬ ‫که‌مى به‌شدارى ژن له‌و ب��واره‌و و گرنگى‬ ‫دامه‌زراندنى تیپه‌که‌یان له‌و کاته‌ ده‌کات‬ ‫و ده‌ڵێت» نمایشکردنى شانۆى (شۆڕشى‬ ‫مردووه‌کان) یه‌کێک بوو له‌و شانۆیانه‌ى‬ ‫کاریگه‌رى زۆرى هه‌بوو نه‌ک له‌سه‌ر بینه‌رى‬ ‫ئاسایى‪ ،‬به‌ڵکو له‌سه‌ر ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ش‬ ‫که‌ باره‌گایان هاتبووه‌ شاره‌که‌وه‌ و خۆیان‬ ‫بۆ شه‌ڕ ئاماده‌ کردبوو»‪.‬‬ ‫ناسه‌قامگیرى وایکرد تیپى (شاره‌زوور) نه‌مێنێت‬

‫یاسین سه‌عید سه‌رۆکى تیپى شانۆى (نالى) وه‌ها‬ ‫باس له‌ بیرۆکه‌ى دامه‌زاندنى تیپه‌که‌ش ده‌کات‬ ‫و ده‌ڵێت « له‌ کۆمه‌ڵگه‌ى زۆره‌ملێى (باریکه‌) ل ‌ه‬ ‫ساڵى (‪ 1988‬تا ‪ )1993‬تیپى شانۆى (شاره‌زوور)‬ ‫مان هه‌بوو‪ ،‬پاش دوورکه‌وتنه‌وه‌ى زۆربه‌ى ئه‌ندامانى‬ ‫تیپ و رۆشتن ب �ه‌ره‌و ه �ه‌ن��ده‌ران و ناسه‌قامگیرى‬ ‫ب��ارودۆخ��ى ک��وردس��ت��ان وای��ک��رد ک�ه‌ تیپى شانۆى‬ ‫(شاره‌زوور) نه‌مێنێت‪ ،‬پاشان کۆمه‌ڵێک هونه‌رمه‌ند‬ ‫وه‌ک درێژه‌پێده‌ری تیپى شانۆى شاره‌زوور له‌ ساڵى‬

‫پروفایل‪:‬‬ ‫یاسین سه‌عید ره‌زا ل ‌ه‬ ‫دایکبووى ساڵى (‪)1970‬‬ ‫ى سه‌یدسادقه‌‪ ،‬ده‌رچووى‬ ‫په‌یمانگاى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫مامۆستایانه‌‪ ،‬ل ‌ه ساڵى (‪)1986‬‬ ‫ه‌و ‌ه ده‌ستى ب ‌ه کارى شانۆیى‬ ‫کردووه‌‪،‬پێشتریش سکرتێرى‬ ‫تیپى شانۆى شاره‌زوور‬ ‫بووه‌‪ ،‬ئێستاش سه‌رۆکى تیپى‬ ‫شانۆى (نالى)ی ‌ه ل ‌ه سه‌یدسادق‪.‬‬ ‫(‪ )1995‬ده‌ستمان به‌ دامه‌زراندنى تیپى شانۆیى‬ ‫(نالى) کرد‪ .‬که‌ سه‌ره‌تا له‌ (‪ )7‬ئه‌ندام پێکهاتبوون‬ ‫و ئێستا خ��اوه‌ن��ى (‪ )25‬ئ �ه‌ن��دام��ى ک��ارای �ه‌ ک ‌ه‬ ‫زۆربه‌ى ئه‌ندامى کاراى سه‌ندیکاى هونه‌رمه‌ندانى‬ ‫کوردستانن»‪.‬‬

‫هونه‌رمه‌ند یاسین سه‌عید نه‌بوونى ه��ۆڵ ب ‌ه‬ ‫گرفتێک ده‌زان��ێ��ت‪ ،‬ک �ه‌ ب��ۆت�ه‌ گرفتى س�ه‌رج�ه‌م‬ ‫ش��ان��ۆک��اران��ى ک��وردس��ت��ان وپ��ێ��ى وای���ه‌ ئ �ه‌م گرفت ‌ه‬ ‫ت �ه‌ن��ان �ه‌ت رووى ل �ه‌ ش��ان��ۆک��اره‌ک��ان��ى ش��اره‌ک��ان��ى‬ ‫سلێمانى ‌و ه�ه‌ول��ێ�ر‌و دهۆکیش ک���ردوه‌ و ئ �ه‌وه‌ش‬ ‫ده‌خاته‌ڕوو‪ ،‬که‌ ئه‌مڕۆ له‌م هه‌رێمه‌دا هیچ هۆڵێکى‬ ‫ستاندارى جیهانى نیه‌‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌وه‌ گرفتێکى گه‌وره‌ى‬ ‫هونه‌رمه‌ند‌و ده‌رهێنه‌ره‌کانه‌ تا بتوانن کارى جوانتر‬ ‫بهێننه‌ ب �ه‌ره �ه‌م‪ ،‬ئ �ه‌م هونه‌رمه‌نده‌ گرفتێکى ترى‬ ‫بوارى شانۆ ده‌خاته‌ ڕوو که‌ ئه‌ویش که‌مى ژنه‌ له‌و‬ ‫مه‌جاله‌دا و ده‌ڵێت هه‌رچه‌نده‌ ئێمه‌ له‌ تیپى شانۆى‬ ‫نالى توانیومانه‌ له‌و بۆشاییه‌ هه‌ڵبێین که‌ ئه‌کته‌رى‬ ‫کچمان ه�ه‌ی�ه‌ و ب�ه‌ش��داری��ش��ى ل�ه‌ چه‌ندین ک��ارى‬ ‫شانۆیدا ک��ردووه‌ چ وه‌کو ڤیستیڤاڵه‌ شانۆییه‌کان‬ ‫له‌ ده‌ره‌وه‌ى شار یان ئه‌و شانۆییانه‌ى که‌ له‌ رۆژى‬ ‫جیهانى شانۆدا نمایشمان ک��ردوون‪ ،‬ئه‌ویش خانم ‌ه‬ ‫هونه‌رمه‌ند (شه‌یدا عومه‌ر)ه‌ که‌ جێگه‌ى رێزه‌ بۆ‬ ‫تیپى شانۆى نالى‪ ،‬ب �ه‌اڵم نه‌بونى ژن��ان ل�ه‌و ب��وار‌ه‬ ‫کێشه‌یه‌ و هۆکاره‌که‌شى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ خێزان‬ ‫که‌ ته‌نانه‌ت ئاماده‌ییان تێدا نیه‌ بهێڵن کچه‌کانیان‬ ‫بچن له‌ په‌یمانگاى هونه‌ره‌ جوانه‌کان له‌ به‌شى شانۆ‬ ‫بخوێنن‪.‬‬ ‫میلله‌تى کورد بێبه‌شه‌ له‌و پرۆسه‌‪.‬‬

‫ئ���ه‌و ه��ون �ه‌رم �ه‌ن��ده‌ ب���اس ل���ه‌وه‌ش���ده‌ک���ات ک �ه‌ ل ‌ه‬ ‫ش��اره‌زوور بینه‌رى جدى شانۆ هه‌یه‌ و ده‌ڵێت‪ :‬ل ‌ه‬ ‫نمایشى شانۆیه‌کانماندا که‌ بۆ م��اوه‌ى سێ رۆژ‌ه‬ ‫ئ��ه‌وان��ه‌ى دێ��ن�ه‌ ژووره‌وه‌ ب��ی��ن�ه‌رى ج��دی��ن‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئاشنایه‌تى ته‌واویان له‌گه‌ڵ ستایلى ئیشه‌که‌ى مندا‬ ‫په‌یدا کردووه‌‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ ناوبه‌ناو بینه‌رى الوه‌کیش‬ ‫دێنه‌ ژووره‌وه‌ به‌ مه‌به‌ستى بینینى نمایشه‌که‌‪ ،‬من‬

‫ئه‌وانه‌ زیاتر به‌ بینه‌رى شانۆى کۆمیدى ده‌زان��م‪.‬‬ ‫نه‌خوێندنى وانه‌ى هونه‌ر به‌جدى له‌ نێو قوتابخانه‌کان‬ ‫به‌ دڵنیاییه‌وه‌ بووه‌ته‌ هۆى ئه‌وه‌ى که‌ له‌و ته‌مه‌نه‌و‌ه‬ ‫بینه‌رى ک��وردى مه‌یلیان بۆ شانۆ نه‌بێت‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫وه‌ک پرۆگرام له‌ قوتابخانه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌کاندا هه‌تا‬ ‫ئێستاش بوونى نیه‌‪ ،‬یاسین سه‌عید‪ .‬به‌ پێویستى‬ ‫ده‌زانێت که‌ وانه‌یه‌کى تایبه‌ت به‌ هونه‌رى شانۆ‬ ‫له‌ قۆناغى یه‌که‌مى بنه‌ڕه‌تیه‌وه‌ تا قۆناغى هه‌شته‌م‬

‫بخوێنرێت‪ ،‬بۆ ئ�ه‌وه‌ى ببێته‌ بناغه‌دانه‌رى پرۆسه‌ى‬ ‫پ �ه‌روه‌رده‌ بۆ خزمه‌تکردنى هونه‌رى شانۆ‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫هه‌موو واڵتانى دونیا شانازى به‌ کلتور و ئه‌ده‌بیات‌و‬ ‫ه��ون�ه‌رى خۆیانه‌وه‌ ده‌ک��ه‌ن‪ ،‬ئه‌ویش له‌ڕێگه‌ى ئه‌و‬ ‫پرۆسه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌وه‌ که‌ له‌ قۆناغه‌کانى خوێندندا‬ ‫خوێندوویانه‌‪ ،‬بۆیه‌ ده‌ت��وان��م بڵێم میلله‌تى ک��ورد‬ ‫بێبه‌شه‌ له‌و پرۆسه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌ ‪.‬‬

‫هونه‌رمه‌ندان یادى هه‌شتى‬ ‫مارس ل ‌ه سێى نیساندا ده‌که‌نه‌وه‌‬ ‫[ ئا ـ په‌یمان ئه‌مین ]‬ ‫ب���ه‌ڕێ���وه‌ب���ه‌رى ی�ه‌ک�ه‌م��ی��ن‬ ‫دیدارى گوڵه‌ مێخه‌ک رایگه‌یاند‬ ‫«چاالکیه‌کانى دی��دارى گوڵ ‌ه‬ ‫مێخه‌ک له‌ رۆژى (‪) 3‬ى نیساندا‬ ‫ئه‌نجام ده‌درێن»‬

‫گه‌زیزه‌ عومه‌ر به‌ڕێوه‌به‌رى یه‌که‌مین‬ ‫دیدارى گوڵه‌ مێخه‌ک ب ‌ه (چه‌تر)ى‬ ‫راگه‌یاند «هه‌رچه‌ند‌ه بڕیارماندابوو‬ ‫به‌ چه‌ند چاالکیه‌کى هونه‌رى یادى‬ ‫رۆژى (‪)8‬ى مارس بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل��ه‌ب��ه‌ر چ �ه‌ن��د ه��ۆک��ارێ��ک��ى ج��ی��اواز‬ ‫چ��االک��ی�ه‌ک��ان��م��ان ب��ۆ رۆژى (‪)3‬ى‬ ‫نیسان دواخستوه‌»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو ه��ۆک��اره‌ک��ان��ى دواخستنى‬ ‫دی����دارى گ��وڵ�ه‌ مێخه‌کى ل � ‌ه (‪)8‬ى‬ ‫مارسه‌وه‌ بۆ (‪)3‬ى نیسان گه‌ڕانده‌و‌ه‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ى به‌شێک ل ‌ه میوانه‌کانى‬ ‫دی���داره‌ک���ه‌ ک �ه‌ ل � ‌ه ده‌ره‌وه‌ى واڵت���ه‌و‌ه‬ ‫ده‌هاتن ‌و له‌و کاته‌دا کێشه‌ى بلیتى‬ ‫فڕۆک ‌ه و سه‌فه‌ر و چه‌ند کێشه‌یه‌کى‬ ‫ت��رم��ان ب��ۆ دروس��ت��ب��وه‌ ئ�ه‌م� ‌ه جیا ل ‌ه‬ ‫هه‌ندێ هۆکارى ناوخۆیی که‌ بوون ‌ه‬ ‫هۆى دواخستنى دیداره‌که‌‪.‬‬ ‫عومه‌ر ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا «دیدارى‬ ‫گوڵه‌ مێخه‌ک (‪ )5‬رۆژ ده‌خایه‌نێ‌و‬ ‫له‌ واڵتانى میسر و نه‌رویج‌و به‌ریتانیا میوانى بۆ بانگهێشتکراو‌ه و تێیدا چه‌ندین چاالکى هونه‌رى ل ‌ه بوارى مۆنۆ‬ ‫دراما ک ‌ه ئه‌کته‌ره‌کانى ژنان خۆیانن له‌گه‌ڵ چاالکى میوزیک‌و شانۆ و پێشانگاى شێوه‌کارى له‌خۆ ده‌گرێت»‪.‬‬ ‫ئاشکراشیکرد «له‌ کۆتا رۆژى دیداره‌که‌دا خه‌اڵتى لیژنه‌ى هه‌ڵسه‌نگاندن ده‌درێت ‌ه ئه‌کته‌ر و ده‌رهێنه‌ر و‬ ‫سینۆگراف ‌و ده‌ق ‌و ئه‌و که‌سانه‌ى ل ‌ه بوارى هونه‌رى ژناندا کاریان کردوه‌ و ئه‌و که‌سانه‌شى ل ‌ه ئاماده‌کارى‬ ‫چاالکیه‌که‌دا هاوکاریان کردوین»‪.‬‬ ‫وتیشى «بودجه‌ى دیداره‌ک ‌ه له‌الیه‌ن وه‌زاره‌تى وه‌رزش‌و الوانه‌وه‌ دابینکراوه‌ و ئومێده‌وارین ل ‌ه سااڵنى داهاتودا‬ ‫بتوانین پرۆژه‌ک ‌ه فراوانتر بکه‌ین‌و هه‌موو بواره‌کانى ژنان بگرێته‌وه‌ به‌ راگه‌یاندنیشه‌وه‌»‪.‬‬


‫ژنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪8‬‬

‫سوتانى جه‌رگى‬ ‫دایکان‌و نه‌بوونى‬ ‫پێشه‌نگایه‌تىژنان‬

‫ک��ورد ل �ه‌وه‌ت �ه‌ى هه‌ی ‌ه‬ ‫مه‌ستان ‌ه قوربانى ده‌دات ‌و خوێن‬ ‫محه‌مه‌د ده‌ڕی����ژێ����ت ‌و ل���ه‌وه‌ت���ه‌ى‬ ‫ه���ه‌ی��� ‌ه ل��� ‌ه س��ه‌ن��گ��ه‌رى‬ ‫به‌رگریدا بووه‌‪ ،‬چه‌ندین پیالنى ل‌ه دژ‬ ‫ئه‌نجامدراوه‌‪ ،‬کوردستانى لێ به‌شکرا‪،‬‬ ‫ل�ه‌و کاته‌شه‌و‌ه ک��ورد به‌رامبه‌ر چوار‬ ‫دوژم���ن ل� ‌ه م�ه‌ی��دان��ى ش���ه‌ڕدا ب��وو‌ه بۆ‬ ‫ئ��ازادى‪ ،‬ب ‌ه ئێستاشه‌و‌ه کورد به‌رامبه‌ر‬ ‫سێ دوژمنى شۆڤێنیس شه‌ڕ ده‌کات‬ ‫به‌رامبه‌ر(فارس ‌و ع�ه‌ره‌ب ‌و تورک)‬ ‫چه‌ندین ڕۆڵ�ه‌ى ئه‌م کوردستان ‌ه ده‌بن ‌ه‬ ‫قوربانى له‌و پێناوه‌دا‪ ،‬ئه‌وه‌ى الى ئێمه‌ى‬ ‫کوردیش بوو‌ه جێگه‌ى ئومێد و دڵخۆشى‬ ‫ڕزگاربوونى باشوورى کوردستان بوو‬ ‫ل‌ه ده‌ست ڕژێمى به‌عس ‌و (صدامى)‬ ‫س���ه‌رک���رده‌ک���ه‌ى‪ ،‬ه �ه‌رچ �ه‌ن��د‌ه ڕژێ��م��ى‬ ‫به‌عس چه‌نده‌ها ڕۆڵه‌ى ئه‌م میلله‌ته‌ى‬ ‫ک��رد‌ه قوربانى دڵ‌و جه‌رگى چه‌نده‌ها‬ ‫دایکى هه‌ڵچقرچاند و چه‌ندین دایک‬ ‫سوێیان بوو‌ه ل ‌ه تاو ڕۆڵه‌کانیان‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دواى ئازادبونمان ل ‌ه ده‌ست ئه‌و ڕژێمه‌‬ ‫که‌مێک ل ‌ه زامه‌کان ساڕێژ ب��وو‌ن و‬ ‫هه‌موان هه‌ناسه‌یه‌کماندا و وتمان چیتر‬ ‫ڕۆڵ�ه‌ک��ان��م��ان نابن ‌ه قورببانى ئێمه‌ش‬ ‫که‌مێک ئ��ارام ده‌بین‪ ،‬زۆر دڵمان به‌‬ ‫دروستبوونى حکومه‌تى هه‌رێم ‌و حیزب ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵتداره‌کانى باشور خۆشبوو‪ ،‬وتمان‬ ‫ئیتر ئێم‌ه حوکمه‌تمان کوردی ‌ه و ئیتر‬ ‫ئێمه‌ش وه‌ک میلله‌تانى دیک‌ه ده‌ژین‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ئ�ه‌و خۆزگانه‌مان ته‌مه‌نى دوو‬ ‫ساڵى نه‌خایه‌ند شه‌ڕ‌ه په‌ڕۆ ده‌ستى پێکرد‬ ‫و ڕ ‌ق و کین ‌ه به‌رامبه‌ر ب‌ه یه‌کتر ل‌ه ناو‬ ‫دڵماندا دروست بوو‪ ،‬دواتر ته‌شه‌نه‌ى کرد‬ ‫بۆ شه‌ڕى براکوژى و شه‌ڕى ناوخۆمان‪،‬‬ ‫ک ‌ه ئه‌م‌ه ل ‌ه هه‌موو ئازار و ئه‌شکه‌نج ‌ه‬ ‫و خوێنڕشتنه‌کانى ڕژێ��م��ى به‌عس‬ ‫ناخۆشتر بوو‪ ،‬چونک ‌ه ئه‌م ‌ه شه‌ڕى برا‬ ‫به‌رامبه‌ر برا بوو‪ ،‬له‌و کاته‌شه‌و‌ه ئه‌و دوو‬ ‫حیزب‌ه ڕۆڵه‌ى ئه‌م میلله‌ت ‌ه ل‌ه به‌رامبه‌ر‬ ‫ی �ه‌ک ده‌ک���وژن ل ‌ه پێناو ب�ه‌رژه‌وه‌ن��دی� ‌ه‬ ‫حیزبیه‌کانیاندا ته‌نانه‌ت په‌نایان بۆ‬ ‫دوژم��ن��ان��ى ک���وردی���ش ده‌ب�����رد ب��ۆ ب ‌ه‬ ‫ده‌سه‌تهێنانى به‌رژه‌وه‌ندی حیزبیه‌کانیان‪،‬‬ ‫هه‌تا چه‌ند ساڵێک پێش ئێستا دایکان‬ ‫ڕۆڵه‌یان له‌و پێناوه‌دا ده‌کوژرا چه‌ندین‬ ‫ژن بێوه‌ژن بوون‪ ،‬چه‌ندین منداڵیش بێ‬ ‫باوک‪ ،‬ب ‌ه ئیستاشه‌و‌ه چه‌ندین باوک‌و‬ ‫دای���ک ه�ه‌ی� ‌ه چ��اوه‌ڕێ��ى گ��ه‌ڕان��ه‌وه‌ى‬ ‫منداڵیانن ک‌ه ل ‌ه شه‌ڕى ناوخۆدا نه‌ماون‪،‬‬ ‫چه‌ندین م��ن��داڵ‌و ژن چ��اوه‌ڕی��ى مێرد‬ ‫و باوکیانن‪ ،‬هیشتا ئه‌م‌ه نه‌گه‌یشت ‌ه‬ ‫کۆتا‪ ،‬ئه‌وه‌بوو دووبار‌ه ل ‌ه ڕۆژى (‪)17‬‬ ‫شوباتدا دووب��ار‌ه سوێیان خسته‌و‌ه دڵى‬ ‫چه‌نده‌ها دای �ک‌و وه‌اڵم��ى به‌ردیان ب ‌ه‬ ‫فیشه‌ک دای���ه‌و‌ه ‌و چه‌ندین الشه‌یان‬ ‫ل‌ه ب�ه‌رده‌م لقى چ��واردا خست‌و جه‌رگى‬ ‫چه‌ند دایکێکیان سوتانده‌وه‌‪ ،‬له‌پێناو‬ ‫چ��ى؟ جگ ‌ه ل � ‌ه ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى خ��ۆی��ان‪،‬‬ ‫ئایا داواک��ردن��ى مافى ئ�ه‌و خه‌ڵک ‌ه و‬ ‫نه‌مانى گه‌نده‌ڵى به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانتان له‌ق‬ ‫ده‌ک��ات؟ بۆ ڕۆڵ�ه‌ى ئه‌و میلله‌ت ‌ه کێن‬ ‫هه‌ر ئه‌وانه‌ن‪ ،‬ک‌ه ئێوه‌یان گه‌یاند به‌م‬ ‫ڕۆژ‌ه بۆ بیرتان چۆوه‌؟!! ئه‌وه‌شى لێره‌دا‬ ‫زه‌ره‌رمه‌ند‌ه هه‌مووانین توێژى ژنانیشین‪،‬‬ ‫به‌اڵم زۆر به‌داخه‌و‌ه ئه‌وه‌ى ل‌ه سه‌ره‌تاو‌ه‬ ‫ڕۆڵى نه‌بوو ژنان بوون‪ ،‬ن ‌ه ب ‌ه چاک نه‌‬ ‫خراپ‪ ،‬چه‌نده‌ها ژنمان هه‌ن ک‌ه قسه‌ى‬ ‫باقوبریق ده‌که‌ن له‌و کاته‌دا نه‌یانتوانى‬ ‫ڕۆڵ����ى ه���ێ���ورک���ردن���ه‌وه‌ش ب��ب��ی��ن جگ ‌ه‬ ‫له‌و ژنانه‌ى ک‌ه ب ‌ه په‌نجه‌کانى ده‌ست‬ ‫ده‌ژمێردران‪ ،‬سوتانى جه‌رگى دایکان و‬ ‫ده‌نگ هه‌ڵبڕینى ئێوه‌ى ژن بۆ ئاشتى‬ ‫کارى ئێو‌ه نیه‌‪ ،‬بۆی ‌ه چیتر با گله‌یى ل ‌ه‬ ‫پیاوان نه‌که‌ین‪ ،‬ئێم ‌ه بابه‌ت ‌و مه‌سه‌ل ‌ه‬ ‫گشتییه‌کان ب ‌ه کارى خۆمان نازانین‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫بابه‌ته‌کانى ژنانیش سه‌رکه‌وتو نه‌بوین‪،‬‬ ‫چونک ‌ه خاوه‌ن بڕیارى سه‌ربه‌خۆیان‌ه نین‪.‬‬

‫هونه‌رمه‌ندان و خۆپیشاندانه‌کان‬

‫به‌رپرسى ماڵى داڵده‌دانى ژنانى هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ل ‌ه هه‌ولێر‪:‬‬

‫به‌رده‌وام هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌کرێت ل ‌ه الیه‌ن‬ ‫خانه‌واده‌ى ئه‌و ژنانه‌ى داڵد ‌ه ده‌درێن‬ ‫[ ئا‪ /‬هانا ئازاد ]‬

‫و کارى و ئه‌مه‌یش ده‌بێته‌هۆى ئه‌وه‌ى توشى کاره‌سات بن‪.‬‬

‫ب��ه‌رپ��رس��ى م��اڵ��ى داڵ����ده‌دان����ى ژن��ان��ى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ل ‌ه هه‌ولێرل ‌ه میانى دیمانه‌یه‌کى‬ ‫له‌گه‌ڵ (چه‌تر) ئاماژ ‌ه بۆ ئه‌و ‌ه ده‌کات‪ ،‬هیچ‬ ‫له‌شفرۆشێک ل ‌ه ماڵه‌که‌یان داڵ��د ‌ه ن �ه‌دراو ‌ه‬ ‫و هاوکات راشیده‌گه‌یه‌نێت «هیچ ژنێک ب ‌ه‬ ‫ئاسانى ناده‌ینه‌و ‌ه ده‌س��ت خاوه‌نه‌کانیان»‬ ‫و ل ‌ه دیمانه‌که‌دا چه‌ند حاڵه‌تێکى تراژیدیاى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تیش ده‌گێڕێته‌و ‌ه ک ‌ه له‌ماڵه‌که‌یان‬ ‫روویداوه‌‪..‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ده‌کرێت زیاتر رونکردنه‌و ‌ه له‌سه‌ر‬ ‫ماڵى داڵده‌دانى ژنانى هه‌ڕه‌شه‌لێکراو بده‌یت؟‬

‫ دواى ئه‌وه‌ى ل‌ه کابینه‌ى پێنجه‌مى حکومه‌تى هه‌رێم‬‫بڕیارێک ده‌رچ��وو‪ ،‬ک‌ه پێویست‌ه تاوانى ش �ه‌ره‌ف وه‌ک‬ ‫هه‌موو تاوانێکى تر مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵدا بکرێت‪ ،‬بۆی‌ه بڕیاردرا‬ ‫ئه‌م ده‌زگای‌ه دابمه‌زرێت بۆ داڵده‌ى ئه‌و ژنانه‌ى هه‌ڕه‌شه‌ى‬ ‫کوشتنیان له‌سه‌ر‌ه و توشى کێشه‌یه‌کى کۆمه‌اڵیه‌تى ده‌بن‬ ‫و تاوانیان لێکراو‌ه داڵد‌ه بدرێن تا کێشه‌کانیان چاره‌سه‌ر‬ ‫ده‌کرێت‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ئێستا چه‌ند ژن و منداڵ له‌م ماڵه‌دا‬ ‫داڵده‌دراون؟‬

‫ تا ئێستا (‪ )17‬که‌یسى ژن��ان و (‪ )8‬منداڵ ل ‌ه‬‫ماڵى داڵ��ده‌دان��ى ژنانى هه‌ره‌شه‌لێکراو داڵ���ده‌دراون‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌موو ئه‌مان‌ه هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتنیان له‌سه‌ر نیه‌‪ ،‬بۆ نمون ‌ه‬ ‫هه‌ندێک له‌مان‌ه له‌گه‌ڵ پیاوه‌که‌ى جیابۆته‌و‌ه و جێگه‌ى نی ‌ه‬ ‫بگه‌ڕێته‌و‌ه و په‌ناى بۆ ئێر‌ه هێناوه‌‪ ،‬هه‌ندێک ل‌ه ژنه‌کانى‬ ‫تر کێشه‌ى کۆمه‌اڵیه‌تیان هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم چاکتر‌ه تا بۆیان‬ ‫چاره‌سه‌ر ده‌کرێت الى ئێم‌ه بمێننه‌وه‌‪ ،‬زۆرێکیش له‌وان ‌ه‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتنیان له‌سه‌ره‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬باسى ئه‌و ‌ه ده‌که‌ی منداڵیش التان‬ ‫هه‌ی ‌ه ئه‌م منااڵن ‌ه کێشه‌یان چیه‌؟‬

‫ ئه‌و مندااڵنه‌ن ک‌ه ته‌مه‌نیان ل‌ه خوار شه‌ش ساڵه‌وه‌ی‌ه و‬‫له‌گه‌ڵ دایکیانن ل‌ه کێشه‌ى دایکیان تێوه‌گالون‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬زیاتر ئه‌و ژنانه‌ى داڵده‌دراون کێشه‌یان‬ ‫له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌کانیان هه‌ی ‌ه یان برا و باوکیان؟‬

‫ ئ�ه‌و ژنان‌ه زیاتر به‌هۆى توندوتیژى خێزانیه‌و‌ه ب ‌ه‬‫تایبه‌تى هاوسه‌ره‌کانیان روده‌که‌ن‌ه ماڵى داڵده‌دانى ژنانى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌لێکراو‪ ،‬ی��ان ئ �ه‌و کچانه‌ى ب�ه‌ه��ۆى ه�ه‌ڕه‌ش�ه‌ى‬ ‫براکانیانه‌و‌ه هه‌ڵهاتوون‪ ،‬کچ هه‌بوو‌ه لێر‌ه داڵده‌دراو‌ه ل‌ه ماڵه‌و‌ه‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌یان لێکردوو‌ه ک‌ه ده‌بێت واز له‌خوێندن بهێنێت‪،‬‬ ‫هه‌ندێکجار ئه‌و ژنانه‌ى ل‌ه چاکسازى زیندانى ده‌کرێن و‬ ‫دواتر ئازاد ده‌کرێن ناتوانن بچنه‌و‌ه ماڵه‌و‌ه و له‌م ماڵ‌ه وه‌ریان‬ ‫ده‌گرین تا کێشه‌که‌ى ب‌ه ته‌واوى چاره‌سه‌ر ده‌کرێت‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬دواى ئه‌وه‌ى ئه‌و ژنان ‌ه رووده‌که‌ن ‌ه‬ ‫ئه‌م ماڵ ‌ه دواتر ب ‌ه چ رێگه‌یه‌ک کێشه‌کانیان‬ ‫چاره‌سه‌ر ده‌ک�ه‌ن و ب ‌ه ئاسانى ده‌یانده‌نه‌و ‌ه‬ ‫ده‌ست خانه‌واده‌کانیان؟‬

‫ نه‌خێر‪ ،‬هیچ ژنێک ب‌ه ئاسانى ناده‌ینه‌و‌ه ده‌ست‬‫خاوه‌نه‌کانیان‪ ،‬ئه‌گه‌ر ژنێک بێت‌ه ئێر‌ه سه‌ره‌تا پرسیارى‬ ‫ئه‌وه‌ى لێده‌که‌ین ترسى زۆرت ل‌ه چ ئه‌ندامێکى خێزانه‌که‌ت‬ ‫هه‌یه‌؟ بۆئه‌وه‌ى ئێم‌ه بتوانین ئه‌و که‌س‌ه بدۆزینه‌و‌ه و قسه‌ى‬ ‫له‌گه‌ڵ بکه‌ین و ئاشتیان بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬تا ئێستا (‪)400‬‬ ‫که‌یسمان به‌م شێوه‌ی‌ه چاره‌سه‌رکردووه‌‪ ،‬هه‌ندێک جار دادوه‌ر‬ ‫به‌دواى که‌یسێکدا ده‌نێردرێت و دواتر ده‌درێته‌و‌ه ده‌ست که‌س‬

‫چه‌تر‪ /‬پێشتر ب ‌ه ناوى رێکخراو چه‌ند ماڵێکى‬ ‫له‌م شێوه‌ی ‌ه هه‌بوو داڵده‌ى ژنانى تێدا ده‌درا‪،‬‬ ‫به‌اڵم ده‌وت��را بۆ مه‌به‌ستى خۆیان به‌کاریان‬ ‫ده‌هێنن ئاگادارى ئه‌م ‌ه بوون؟‬

‫ ماڵى داڵ���ده‌ى ژنانى هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ده‌زگایه‌کى‬‫حکومی‌ه و سه‌ر ب‌ه وه‌زاره‌تى کار و کاروبارى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫و وه‌زاره‌تى ناوخۆى حکومه‌تى هه‌رێمه‌‪ ،‬بۆی‌ه پێمان وانی ‌ه‬ ‫کێشه‌یه‌کى ئه‌وتۆى تێدا بێت ته‌نها بیناکه‌مان نه‌گونجاو‌ه‬ ‫و داوامانکردوو‌ه بینایه‌کى نوێمان بۆ دروست بکه‌ن‪ ،‬ناتوانم‬ ‫قس‌ه له‌سه‌ر ئه‌و مااڵن‌ه بکه‌م ک‌ه پێشووتر دروست کرابوون‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬چى پاڵنه‌رى ئه‌و ژنانه‌ی ‌ه رووبکه‌ن ‌ه‬ ‫ئه‌و ماڵ ‌ه جگ ‌ه ل ‌ه هه‌ڕه‌شه‌ى کوشتن؟‬

‫ زۆرجار داواکردنى مافه‌کانیان واده‌کات ژنان و کچان‬‫رووبکه‌ن‌ه ئه‌و ماڵه‌‪ ،‬کچ هه‌بوو‌ه پۆلی شه‌شى ئاماده‌ى بوو‌ه‬ ‫هاناى بۆ ئێر‌ه هێناوه‌‪ ،‬چونک‌ه براکه‌ى نه‌ى هێشتوو‌ه بچێت ‌ه‬ ‫زانکۆ و داواى کردوو‌ه چاره‌سه‌رى بۆ بدۆزرێته‌وه‌‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬به‌پێى ئه‌و زانیاریانه‌ى له‌به‌رده‌ستدان‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ى زۆرتان له‌سه‌ر ‌ه له‌الیه‌ن خانه‌واده‌ى‬ ‫ئه‌و ژنانه‌ى داڵده‌دراون؟‬

‫ئێم‌ه ئه‌گه‌ر بزانین که‌یسێک مه‌ترسى زۆرى له‌سه‌ر‬‫ژیانى هه‌ی‌ه ده‌یگوازینه‌و‌ه بۆ چاکسازى‪ ،‬بۆئه‌وه‌ى ژیانى ب ‌ه‬ ‫ته‌واوى بپارێزرێت‪ ،‬به‌اڵم زۆرجار هه‌ڕه‌شه‌مان لێکراو‌ه به‌رده‌وام‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌مان لێده‌کرێت له‌الیه‌ن خانه‌واده‌ى ئه‌و ژنانه‌ى داڵد‌ه‬ ‫ده‌درێن‪ ،‬به‌اڵم ده‌ست هه‌ڵناگرین ل‌ه کاره‌کانمان‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬ده‌وترێت له‌شفرشیش ده‌ڵده‌درێت له‌و‬ ‫ماڵه‌؟‬

‫نه‌خێر‪ ،‬شوێنى له‌شفرۆش نابێته‌و‌ه له‌و ماڵه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬‫به‌رگرى ته‌نها له‌و ژنان‌ه ده‌کات ک‌ه کێشه‌یه‌کیان هه‌ی‌ه و‬ ‫ده‌رکراون ل‌ه ماڵ نه‌ک له‌شفرۆش‪.‬‬ ‫چه‌تر‪ /‬ئه‌و ژنان ‌ه تا چه‌ند به‌و ماڵ ‌ه دڵخۆشن‬

‫چونک‌ه ئێر‌ه شوێنى ئه‌و ژنان‌ه نی‌ه ک‌ه به‌هۆى کێشه‌ى‬ ‫ده‌رونیه‌و‌ه ده‌ستگیر ده‌کرێن‪.‬‬

‫چه‌تر‪ /‬هیچ نمونه‌یه‌ک هه‌ی ‌ه ک ‌ه ژنێک لێره‌و ‌ه‬ ‫دواى درانه‌وه‌ى به‌ده‌ست خاوه‌نه‌که‌ى کوژرابێت؟‬

‫ به‌داخه‌و‌ه ده‌ڵێم هه‌مانبووه‌‪ ،‬دو ژن دواى ئه‌وه‌ى دادگا‬‫داوایکردن ب‌ه مه‌به‌ستى لێکۆڵینه‌و‌ه ل‌ه که‌یسه‌که‌ى درانه‌و‌ه‬ ‫ده‌ست خانه‌واده‌که‌ى و دواى شه‌ش کاتژمێر کوژران‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ژنان‌ه تا ئێستا جل و به‌رگه‌کانیان الى ئێم‌ه ماوه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫دادوه‌رێ��ک داواى لێکردم یه‌کێک ل‌ه ژنه‌کان بده‌مه‌وه‌‬

‫التان؟‬

‫به‌ڵى‪ ،‬که‌یسى له‌م جۆره‌مان هه‌بووه‌‪ ،‬کچێک له‌المان‬‫داڵده‌درابوو ل‌ه خێزانێکدا دواى ئه‌وه‌ى چه‌ندین ساڵ له‌گه‌ڵ‬ ‫ماڵى خزمێکیان قسه‌یان نه‌بوو‌ه ل‌ه کاتى ئاشتبوونه‌وه‌یان‬ ‫له‌برى ئه‌وه‌ى ده‌سته‌یه‌ک نوقوڵ و پاقالو‌ه ببه‌ن له‌گه‌ڵ‬ ‫خۆیان‪ ،‬که‌چى کچه‌که‌یان جێهه‌شێتوو‌ه وه‌ک دی��ارى‬ ‫ک‌ه ته‌مه‌نى (‪)12‬سااڵن بووه‌‪ ،‬ده‌پرسم ئه‌م کچ‌ه ئه‌زانێت‬ ‫ک‌ه لێر‌ه بوو ده‌یوت‬ ‫هاوسه‌رگیرى چیه‌؟‬ ‫م��اڵ��ى ئ �ه‌م‬ ‫نه‌مده‌زانى بۆ ل ‌ه‬

‫››‬

‫دوو ژن دواى ئه‌وه‌ى دادگا‬ ‫داوایکردن ب ‌ه مه‌به‌ستى لێکۆڵینه‌و ‌ه‬ ‫ل ‌ه که‌یسه‌که‌ى درانه‌و ‌ه ده‌ست‬ ‫خانه‌واده‌که‌یان‪ ،‬دواى شه‌ش‬ ‫کاتژمێر کوژران‬

‫و به‌رنامه‌ى ئێو ‌ه چی ‌ه له‌مباره‌یه‌وه‌؟‬

‫چه‌تر‪ /‬ئاشکرای ‌ه هه‌ر که‌سێک کێشه‌یه‌کى‬ ‫گه‌وره‌ى هه‌بێت په‌نا بۆ شتى تر ده‌بات وه‌ک‬ ‫خۆکوشتن یان هاوشێوه‌کانى‪ ،‬تا ئێستا ئه‌م‬ ‫حاڵه‌ت ‌ه روویداو ‌ه لێره‌؟‬

‫چه‌تر‪ /‬ئه‌گه‌ر هه‌ڵوه‌سته‌ى‬ ‫زیاتر ل ‌ه سه‌ر کوژرانى ئه‌و‬ ‫ژنان ‌ه بکه‌ین ک ‌ه لێره‌و ‌ه‬ ‫ده‌رچ���وون‪ ،‬ئه‌م ‌ه به‌چ‬ ‫شێوه‌یه‌ک بووه‌؟‬

‫چه‌تر‪ /‬زۆرج��ار ل ‌ه کۆمه‌ڵگه‌ى ئێم ‌ه کچ ب ‌ه‬ ‫زۆر به‌شو ده‌درێت که‌یسى له‌م جۆر ‌ه زۆر هه‌ی ‌ه‬

‫ئه‌و‌ه ده‌کات ک‌ه هه‌ڵسوکه‌وتى کڕیاران ئێستا زۆر باش ‌ه‬ ‫ل ‌ه گه‌ڵیان‪ ،‬زۆر خۆشحاڵم کاتێک کچێک دێ و زۆر‬ ‫ب ‌ه ئاسانى و ب ‌ه دڵى خۆى بێ ئه‌وه‌ى شه‌رم بکات ئه‌وه‌ى‬ ‫ده‌یه‌وێت داواى ده‌کات و ده‌یکڕێ‪.‬‬ ‫وتیشى «به‌داخه‌و‌ه ئێستاش زۆر بنه‌ماڵ ‌ه ئیزن ناده‌ن‬ ‫کچه‌کانیان بێن ‌ه ب��ازاڕو کاربکه‌ن‪ ،‬وا هه‌ست ده‌که‌ن‬ ‫تووشى کێش ‌ه و ئابڕووچوون ده‌بن‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه راستیدا ئه‌وه‌‬ ‫ب‌ه که‌سه‌ک ‌ه خۆى که‌وتووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ب‌ه مه‌به‌ستى کار‬ ‫و دابینکردنى بژێوى خۆت بێیت له‌و شوێن ‌ه کار بکه‌ى‬ ‫بۆ تووشى کارى خراپ ده‌بى؟ هه‌روه‌ها وتى من ئێستا‬ ‫خوێندکارم و ل‌ه په‌یمانگا ده‌خوێنم و س�ه‌ره‌ڕاى کارى‬ ‫ماڵه‌و‌ه و بازاڕیش تا ئێستاش هه‌ر ل‌ه یه‌که‌مه‌کانم ل ‌ه‬ ‫په‌یمانگا‪.‬‬ ‫سهاد صادقیش وتى‪ :‬دوکاندارم و مامۆستاشم‪ ،‬دیاره‌‬ ‫هیالک ده‌بین‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه به‌رامبه‌ردا ئێم‌ه داهاتێکمان‬ ‫ه�ه‌ی� ‌ه و ده‌ت��وان��ی��ن که‌مێک ق��ورس��ى ل �ه‌س �ه‌ر شانى‬ ‫خێزانه‌که‌مان که‌م بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬لێر‌ه چه‌ند کچێکى تریش‬ ‫ل ‌ه گه‌ڵمان ئیش ده‌که‌ن‪ ،‬رۆژان ‌ه کڕیارى جۆراوجۆر دێ‬ ‫بۆ ئێره‌‪ ،‬به‌اڵم ئیدى ئێمه‌ش ده‌بێ بگۆڕدرێین و نابێ‬ ‫پێمان عه‌یب بێ ئه‌گه‌ر ژنێک دوکانێ دابنێ‪ .‬هه‌موو‬ ‫خوشک و براى یه‌کین با هاوکارى یه‌کتر بکه‌ین‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫قس ‌ه و قسه‌ڵۆک که‌س هیچى ده‌ست ناکه‌وێ‪ .‬زۆر‬ ‫کچمان هه‌ی ‌ه خوێندنى ته‌واو کردووه‌‪ ،‬به‌اڵم دانه‌مه‌زراوه‌‪،‬‬ ‫یا ناوه‌ندى یا ئاماده‌یى خوێندوو‌ه و وازى هێناو‌ه ئێستا‬ ‫بێ ئیش ‌ه و ل ‌ه ماڵه‌و‌ه ئه‌بێ چاوى ل ‌ه ده‌ستى باوک‬ ‫یا براکه‌ى بێ هاوکارى بکات‪ ،‬باش ‌ه بۆنایات کارێک‬ ‫بکا؟ ئه‌مڕۆ یا سبه‌ى بێ هه‌ر ئه‌بێ کۆمه‌ڵگا بڕوا‬ ‫به‌و‌ه بهێنێ ک ‌ه کارکردن ل ‌ه هیچ کات و ته‌مه‌نێکدا‬

‫عه‌یب نیه‌‪.‬‬ ‫مه‌لیح‌ه ق���ادر‪ ،‬ک� ‌ه م���اوه‌ى (‪ )15‬س��اڵ ده‌ب��ێ ل ‌ه‬ ‫یه‌کێک ل ‌ه گه‌ڕه‌که‌کانى شارى کۆیه‌دا دوکانى هه‌ی ‌ه‬ ‫و ئیش ده‌کات باس له‌و‌ه ده‌کات‪ ،‬چه‌ند ساڵێک پێش‬ ‫ئێستا مێرده‌که‌ى پێشمه‌رگ ‌ه بوو که‌متر ل ‌ه ماڵه‌و‌ه بوو‬ ‫منداڵه‌کانیشى هه‌موو ده‌یانخوێند و بچووک بوون‬ ‫‌و بارى داراییان خراپ بوو‪ ،‬بۆی ‌ه بڕیاریدا ل ‌ه به‌رده‌م‬ ‫ماڵه‌که‌ى خۆى دوکانێک دابنێ‪ .‬ئه‌مه‌ش واى کرد که‌‬ ‫ژیانیان خۆشتر بێ‪ .‬هه‌روه‌ها مه‌لیح ‌ه خۆشحاڵى خۆى‬ ‫له‌مه‌ڕ هاتنى ژنان بۆ نێو بازاڕ ده‌ربڕى و هیواى خواست‬ ‫ژنان ب ‌ه جێگه‌ى ئه‌وه‌ى ل ‌ه ماڵه‌و‌ه بێ ئیش دانیشن با ب ‌ه‬ ‫شوێن ژیانێکى باشتر بۆ خێزانه‌که‌یاندا بن‪.‬‬ ‫توانا ف �ه‌ره‌ی��دون حسێن‪ ،‬ت��وێ��ژه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى و‬ ‫مامۆستایى یاریده‌ده‌ر ل ‌ه به‌شى کۆمه‌ڵناسى کۆلێژى‬ ‫زانست ‌ه کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کانى زانکۆى کۆی ‌ه ل ‌ه باره‌ى‬ ‫کارکردنى ژن��ان�ه‌وه‌‪ ،‬وت��ى‪ :‬ژن��ان ئ�ه‌و کای ‌ه گرنگه‌ى‬ ‫کۆمه‌ڵگان ک‌ه شانبه‌شان پیاوان ژیان دروست ده‌که‌ن و‬ ‫نیوه‌ى کۆمه‌ڵگا ته‌واو ده‌که‌ن‪ ،‬ژن بایه‌خ و گرنگ و‬ ‫رۆڵى خۆى هه‌بوو‌ه هه‌ر ل ‌ه مێژووى کۆنى مرۆڤایه‌تییه‌و‌ه‬ ‫باس و خواسى زۆرى لێکراوه‌‪ ،‬ل ‌ه بوارى ئابووریدا ژن‬ ‫وه‌ک هێزێکى مرۆیى داده‌نرێت ک ‌ه ده‌توانێت به‌رهه‌م‬ ‫بێنێت‪ ،‬ل ‌ه کۆمه‌ڵگا کشتوکاڵى و گوندنشینه‌کاندا ژن‬ ‫رۆڵ و بایه‌خى ل ‌ه ئاست پیاودا بووه‌‪ ،‬چونک‌ه ب‌ه هه‌ره‌وه‌ز‬ ‫و هاوبه‌ش به‌رهه‌میان ب‌ه ده‌ست هێناو‌ه و بژێویان په‌یدا‬ ‫ک��ردووه‌‪ ،‬ژن��ان ل ‌ه ڕووى پل ‌ه و ئه‌رکیان ل ‌ه کۆمه‌ڵدا‬ ‫هیچ جیاوازیه‌کیان نی ‌ه له‌گه‌ڵ ره‌گ�ه‌زى به‌رامبه‌ردا‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌ى جیاوازییه‌کان دروست ده‌کات کۆمه‌ڵگ ‌ه‬ ‫خۆیه‌تى‪ ،‬لێره‌دا پێویست ‌ه ئاماژ‌ه بۆ چه‌مکى وشیارى‬

‫رۆڵى هه‌ندێک له‌ هونه‌رمه‌ندان له‌ خۆپیشاندانه‌کانى‬ ‫دواى (‪)17‬ى شوبات به‌رچاو بو ‌ه و چه‌ند هونه‌رمه‌ندێک‬ ‫وه‌ک خۆپیشانده‌ر هاتنه‌ ریزى خۆپیشانده‌رانه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ندێکیشیان وه‌ک پ �ه‌رژی��ن��ى ئاشتى له‌نێوان‬ ‫خۆپیشانده‌ران و هێزه‌ ئه‌منیه‌کاندا بوون‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێک‬ ‫له‌ هونه‌رمه‌ندان هه‌ر زوو پاشه‌کشه‌یان کرد‪ ،‬هونه‌رمه‌ند‬ ‫(مسته‌فا ئه‌حه‌مه‌د)یش بۆچوونى وای��ه‌‪« ،‬هه‌ندێک‬ ‫له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ به‌ شێوه‌یه‌ک خۆیان فرۆشتووه‌‪،‬‬ ‫نایانه‌وێت پێ ب ‌ه به‌ردێکى سارد و گه‌رمدا بنێن»‪.‬‬

‫نامه‌یه‌کم بۆ هاتبوو نه‌مده‌زانى کێیه‌‬

‫گه‌نجان مۆسیقا ده‌ژه‌نن‪ )20( ،‬خوله‌ک پێش ئه‌وه‌ی خێمه‌ و ئامێره‌کانیان بسووتێنن فۆتۆ‪ :‬کاروان ئیبراهیم‬ ‫«به‌شداری‌نه‌کردنى هونه‌رمه‌ندان به‌ شێوه‌یه‌کى چڕ و گ�ه‌ور‌ه‬ ‫هه‌ندێک هۆکارى هه‌یه‌‪ ،‬له‌وان ‌ه ره‌نگ ‌ه هه‌ندێکیان له‌مکاته‌دا‬ ‫سه‌رقاڵى کارى ته‌مسیل و ئاماده‌کردنى هه‌ندێک به‌رهه‌م بن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هونه‌رمه‌ندان چه‌ند جارێک سه‌ردانى ئه‌و ناوچانه‌یان کردوه‌‪ ،‬گوڵیان‬ ‫به‌خشیوه‌ته‌و‌ه چ به‌سه‌ر پێشمه‌رگ ‌ه و چ به‌سه‌ر هاواڵتیان‪.‬‬ ‫رێکخراوى هونه‌رمه‌ندان «گه‌نده‌ڵترینه‌»‬

‫(به‌دیعه‌ دارتاش) وه‌ک هونه‌رمه‌ندێکى ناسراوى بواره‌که‌ ئاماژه‌ى‬

‫له‌گه‌ڵ ئ �ه‌وه‌ى رێ��ژه‌ى بێکارى ل ‌ه واڵتدا‬ ‫به‌ره‌و به‌رزبونه‌و ‌ه ده‌چێ و گرانى و زۆربوونى‬ ‫خ��واس��ت ل� ‌ه س��ه‌ر پێداویستیه‌کانیش ل ‌ه‬ ‫زیادبووندایه‌‪ ،‬به‌رزبوونه‌وه‌ى ئاستى گوزه‌ران‬ ‫و چاوه‌ڕوانییه‌کان واده‌ک��ه‌ن ک ‌ه ئه‌مجار ‌ه‬ ‫ژنانیش بێن ‌ه مه‌یدانى کار و شانبه‌شانى‬ ‫پیاوان ل ‌ه دوکانه‌کاندا کارى کڕین و فرۆشتن‬ ‫بکه‌ن‪ .‬ماوه‌ى چه‌ند ساڵێک ‌ه خانمانى شارى‬ ‫کۆی ‌ه دوکاندارى وه‌ک پیشه‌یه‌ک و رێگایه‌ک بۆ‬ ‫دابینکردنى گوزه‌رانى خۆیانیان هه‌ڵبژاردووه‌‪.‬‬

‫مریه‌م محه‌مه‌د ئه‌مین‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )33‬ساڵ یه‌کێک ‌ه‬ ‫له‌وانه‌ى ئێستا ل ‌ه بازاڕدا خه‌ریکى پیشه‌ى دوکانداریی ‌ه‬ ‫و ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌کات ک‌ه ل ‌ه راستییدا کارێکى سه‌خته‌‪،‬‬ ‫ماندووبونى زۆرى تێدایه‌‪ ،‬زۆربه‌ى کات ناچارى ب ‌ه پێوه‌‬ ‫بوه‌ستى‪ ،‬جگ‌ه له‌وه‌ش کارى ماڵه‌و‌ه هیالکترت ده‌کات‬ ‫ئه‌گه‌ر هاوسه‌ره‌که‌ت هاوکاریت نه‌کات بڕوا ناکه‌م ژن‬ ‫بتوانێ سه‌رکه‌وتووبێ‪.‬‬ ‫مریه‌م محه‌مه‌د ئه‌وه‌شى ووت‪ ،‬ک ‌ه ل ‌ه الیه‌کى دیکه‌و‌ه‬ ‫بۆ به‌رژه‌وه‌ندى خۆت و هاوکاریکردنى بنه‌ماڵه‌که‌ت بۆ‬ ‫دابینکردنى بژێوى خێزان زۆر هاوکار و یاریده‌ده‌ره‌‪.‬‬ ‫ه��اوس �ه‌ره‌ک �ه‌م ب� ‌ه ته‌نیا ن�ه‌ی��ده‌ت��وان��ى خ�ه‌رج��ى م��اڵ�ه‌و‌ه‬ ‫ده‌ربهێنێ‪ ،‬چونک ‌ه ده‌رامه‌ته‌که‌ى که‌م بوو‪ ،‬به‌اڵم ئێستا‬ ‫هه‌ردووکمان پێکه‌و‌ه هاوکارى یه‌کتر ده‌که‌ین و ماڵ‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌به‌ین‪.‬‬ ‫دڵگه‌ش حه‌سه‌ن ته‌مه‌ن (‪ )20‬ساڵ‪ ،‬یه‌کێکى تر‌ه له‌و‬ ‫فرۆشیارانه‌ى ک ‌ه ئێستا ل ‌ه بازاردا کار ده‌کات‪ ،‬هێما بۆ‬

‫به‌و‌ه کرد «به‌هۆى ئه‌وه‌ى بارى ته‌ندروستیم ته‌واو نیه‌ بۆی ‌ه زیاتر‬ ‫له‌وێ نه‌ماوم و له‌ سه‌ره‌تادا به‌شداربووم‪ ،‬ئێستاش ل ‌ه میدیاکانه‌و‌ه ئه‌و‬ ‫په‌رژینى ئاشتیه‌ نابینم ره‌نگه‌ په‌یوه‌ندى به‌وه‌وه‌ هه‌بێت‪ ،‬ک ‌ه بارودۆخ ‌ه‬ ‫جۆرێک له‌ ئارامى پێوه‌ دیاره‌‪ ،‬ئه‌وکاته‌ هه‌ندێکمان رۆشتینه‌ شاخى‬ ‫ئه‌زمه‌ڕ و داوامان کرد‪ ،‬ک ‌ه به‌شدارى بکه‌ن و با خه‌ڵکیش به‌ ئاشتى‬ ‫حاڵه‌ته‌کان به‌ڕێوه‌به‌رن‪.‬‬ ‫له‌باره‌ى به‌شدارى و داوایه‌ک به‌شێوه‌ى رێکخستن له‌الیه‌ن یه‌کێتى‬

‫س���ه‌رۆک���ى ت��ی��پ��ى ش���ان���ۆى (ن���ال���ى) پێویستى‬ ‫دامه‌زراندنى ئه‌و تیپه‌ له‌و ئان و ساته‌ و گرنگى‬ ‫باس ده‌ک��ات و له‌و کاته‌دا کوردستان دووچ��ارى‬ ‫ش �ه‌ڕێ��ک��ى م��اڵ��وێ��ران��ى خ��ۆی��ى ب��ب��وی �ه‌وه‌‪ ،‬ب��ۆی �ه‌ ب ‌ه‬ ‫باشمانزانى له‌ رێگه‌ى نمایشه‌ شانۆییه‌کانمانه‌و‌ه‬ ‫ده‌س��ت بخه‌ینه‌ سه‌ر برینى هه‌موو ئه‌و جه‌ستانه‌ى‬ ‫که‌ له‌ نیشتیمان ده‌رهاتبوون‪ ،‬بۆ نمونه‌ نمایشکردنى‬ ‫شانۆى (شۆڕشى م��ردووه‌ک��ان) یه‌کێک بوو له‌و‬ ‫شانۆیانه‌ى کاریگه‌رى زۆرى هه‌بوو نه‌ک له‌سه‌ر‬ ‫بینه‌رى ئاسایى‪ ،‬به‌ڵکو له‌سه‌ر ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ش‬ ‫ک �ه‌ ب��اره‌گ��ای��ان ه��ات��ب��ووه‌ ش��اره‌ک��ه‌وه‌ و خ��ۆی��ان بۆ‬ ‫شه‌ڕ ئاماده‌ کردبوو له‌گه‌ڵ الیه‌نى به‌رامبه‌ریاندا‪،‬‬ ‫ئه‌وکاته‌ هیچ هۆڵێکى شانۆیى نه‌بوو له‌ حه‌وشه‌ى‬ ‫ئێستاى قوتابخانه‌ى (ئاسۆ) نمایشمان کرد‪ ،‬که‌ ئه‌و‬ ‫کات باره‌گاى فه‌رمانده‌یى سلێمانى بوو‪ ،‬هه‌موو ئه‌و‬ ‫که‌ره‌ستانه‌ى ئه‌وان ئاماده‌یان کردبوو بۆ شه‌ڕ ئێم ‌ه‬ ‫له‌ ئێکسسوار‌و دیکۆردا به‌کارمان هێنان‪،‬نمایشه‌ک ‌ه‬ ‫بۆ زۆرب �ه‌ى پێشمه‌رگه‌کانى ڕوون��ک��رده‌وه‌ که‌ شه‌ڕ‬ ‫کردن له‌ پێناوى نیشتیماندا پیرۆزه‌ نه‌ک له‌ پێناوى‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندى یه‌کانى ده‌سه‌اڵتدا‪.‬‬

‫خزمه‌مان جێهێشتراوم‪.‬‬

‫چ�ه‌ت��ر‪ /‬ئ��ه‌و ژن��ان �ه‌ى الى ئێو ‌ه ئامێرى‬ ‫گه‌یاندنیان الی ‌ه بۆ نمون ‌ه مۆبایل؟‬

‫ ئه‌گه‌ر ئێم‌ه لێره‌بین ده‌توانن بۆخۆیان قسه‌بکه‌ن ب ‌ه‬‫مۆبایلى ئێمه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر ب‌ه ته‌نها بن ناتوانن مۆبایلیان‬ ‫البێت بۆ پارستى ژیانیان‪ ،‬ل‌ه ماڵى داڵ��ده‌دان��ى ژنانى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ژنانى له‌شفرۆش جێگه‌یان نابێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ندێکجار بۆ ماوه‌یه‌کى کاتى‪ ،‬بۆ نمون‌ه شه‌وێک‬ ‫جێگه‌مان کردوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬له‌باره‌ى توندوتیژى سێکسى ئێم ‌ه‬ ‫گه‌وره‌ترین ئیجرائاتى بۆ ده‌که‌ین‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه تا میوانه‌کانمان‬ ‫که‌متر بێته‌و‌ه دڵخۆشترین‪ ،‬چونک‌ه به‌پێى ستانده‌ر ده‌توانین‬ ‫(‪ )12‬که‌یس وه‌رگرین‪ ،‬به‌اڵم به‌رده‌وام زیاترمان البووه‌‪ ،‬جار‬ ‫هه‌بوو‌ه (‪ )30‬که‌یسمان البووه‌‪.‬‬

‫رێژه‌ى ژنانى دوکاندار ل ‌ه شارى کۆی ‌ه ل ‌ه زیادبووندایه‌‬

‫[ ئا‪ /‬گه‌الوێژ مێهفه‌ر ]‬

‫‪9‬‬

‫له‌ الیه‌کى تریش هونه‌رمه‌ند (عه‌لى که‌ریم) له‌سه‌ر ئه‌م حاڵه‌ت ‌ه‬ ‫راى خۆى به‌ (چه‌تر) به‌م شێوه‌یه‌ وت «کاتێک هاتومه‌ته‌ بازاڕ‬ ‫بینیومه‌ هه‌ندێک هونه‌رمه‌ند کۆبونه‌ته‌وه‌ به‌ ناوى په‌رژینى ئاشتى‬ ‫و ئاگادار نه‌کراومه‌ته‌وه‌ له‌الیه‌ن هیچ که‌سێکه‌وه‌‪ ،‬جیاواز له‌وه‌ى‬ ‫چوینه‌ ئه‌زمه‌ڕ که‌ ئه‌و کاته‌ نامه‌یه‌کم بۆ هاتبوو نه‌مده‌زانى کێیه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ ده‌ڵێت پێموای ‌ه حه‌قى نه‌ک هه‌ر هونه‌رمه‌ندانه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو هه‌موو که‌سێک ‌ه هه‌وڵبدات نێوانى خه‌ڵک و حکومه‌ت ئاشت‬ ‫بکه‌ینه‌و‌ه و نه‌هێڵین پشێوى لێ بکه‌وێته‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه کشانه‌وه‌ى ئه‌و‬ ‫هونه‌رمه‌ندانه‌ ده‌گه‌ڕێنمه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى له‌الیه‌ن هیچ که‌سێک ‌ه نه‌بووه‌‪،‬‬ ‫ئێستا که‌م تا زۆرێکیان ده‌بینرێن ل ‌ه ریزى په‌رژینى ئاشتیدا و بۆ‬ ‫خۆم ئه‌ندامى هیچ ڕێکخراو و حزبێک نیم و هه‌رکات پێویست‬ ‫بکات ئاماده‌م‪ ،‬به‌اڵم ل ‌ه راستیدا له‌ ئێستادا تۆزێک سه‌رقاڵى کارى‬ ‫وێنه‌گرتن و به‌رهه‌مێکین ل ‌ه ده‌ره‌وه‌ى شار‪.‬‬

‫یاسین سه‌عید‪ :‬ب ‌ه (شۆڕشى مردووه‌کان) شه‌ڕێکمان وه‌ستاند‬

‫‪ -‬ئ������ه‌م ژن�����ان�����‌ه ل� ‌ه‬

‫ حاڵه‌تى شکاندنى په‌نجه‌ر‌ه و شتى تر هه‌بووه‌‪ ،‬به‌اڵم زۆر‬‫نه‌بووه‌‪ ،‬زۆرجار ئه‌و ژنانه‌ى ل‌ه شه‌قام ده‌گیرێن و ده‌هێنرێن ‌ه‬ ‫ئێره‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مان‌ه ته‌نها ماوه‌یه‌کى کورت داڵده‌ده‌درێن‪،‬‬

‫[ ئا‪ /‬ئاراس عوسمان ]‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫هونه‌رمه‌دانه‌و‌ه هه‌بوو یاخود نا‪ ،‬ده‌ڵێت‪ :‬ئاگادارى ئه‌و ڕێکخراو‌ه‬ ‫نیم و گه‌نده‌ڵترین ڕێکخراوه‌‪ ،‬ئه‌وکات ل ‌ه ده‌سته‌ى بااڵشدا بووم‬ ‫نزیکه‌ى پازد‌ه ساڵ ناخۆشى و زوخاوى زۆرمان چه‌شت به‌ده‌ست ئه‌و‬ ‫رێکخراوه‌وه‌‪.‬‬ ‫هونه‌رمه‌ند به‌دیعه‌ دارتاش باس له‌وه‌ش ده‌کات‪ ،‬که‌ ئه‌وکاته‌ى‬ ‫ئه‌ندام ب��وو‌ه زۆرک��ات داواى لێکردون تا بچینه‌ ناو شه‌قامه‌کان‬ ‫و ته‌مسیل بکه‌ین و تابلۆ هه‌ڵبواسین‪ ،‬ب�ه‌اڵم گوێیان بۆ که‌س‬ ‫نه‌ده‌گرت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ پێموایه‌ حه‌قه‌ راست و چه‌پ هێڵێک بهێنین‬ ‫به‌ ده‌رگاکانیاندا‪ ،‬ئه‌و وتیشى‪ :‬ئه‌م قسانه‌م هه‌موو کات وتوه‌‪ ،‬ک ‌ه‬ ‫رێکخراوێکى گه‌نده‌ڵ و ده‌به‌نگ به‌م شێوه‌یه‌ پێویست ‌ه نه‌مێنێت‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ماوه‌ى نزیکه‌ى سێ ساڵێک ده‌بێت کشاومه‌ته‌و‌ه لێیان‪.‬‬

‫رۆحى نیشتمانیشیان تێدا نه‌ماوه‌‬

‫پروفایل‪:‬‬ ‫به‌هار ره‌فیق‪ ،‬کۆلێژى ده‌رونزانى زانکۆى‬ ‫به‌غداى ته‌واو کردووه‌‪ ،‬ماوه‌ى حه‌وت‬ ‫ساڵ مامۆستاى په‌یمانگا بوو ‌ه ل ‌ه سلێمانى‪،‬‬ ‫ئێستا به‌رپرسى ماڵى داڵده‌دانى ژنانى‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌لێکراوه‌‬ ‫ ئێم‌ه توێژه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تیمان هه‌ی‌ه هه‌فتان‌ه سێ جار‬‫پزیشکى ده‌روون��ى سه‌ردانیان ده‌که‌ن و ژینگه‌یه‌کمان بۆ‬ ‫دروستکردووه‌‪ ،‬ک‌ه هه‌ست بکات که‌سایه‌تى پارێزراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ر ژنێک ک‌ه دێت‌ه ئێر‌ه ل‌ه سه‌ره‌تادا ترسێکى هه‌یه‌‪ ،‬ژن‬ ‫هه‌ی‌ه ساڵێک‌ه له‌و ماڵه‌ی‌ه و الى ئاساییه‌‪.‬‬

‫«هه‌ندێک هونه‌رمه‌ند خۆیان فرۆشتوو ‌ه نایانه‌وێت پێ ب ‌ه به‌ردێکى سارد‬ ‫و گه‌رمدا بنێن»‬

‫(مسته‌فا ئه‌حمه‌د) یه‌کێک ل�ه‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ى به‌شداربوو‬ ‫وه‌ک لیژنه‌ى په‌رژینى ئاشتى بۆ (چه‌تر) دوا و پ��اش نه‌مانى‬ ‫لیژنه‌که‌ش وه‌ک خۆپیشانده‌رێک له‌ به‌شداریکردن به‌رده‌وامه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و ده‌ڵێت‪« :‬که‌مته‌رخه‌مى هه‌ندێک له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ ئه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫که‌ ب ‌ه شێوه‌یه‌ک خۆیان فرۆشتوو‌ه و نایه‌وێت پێ به‌ به‌ردێکى‬ ‫س��ارد و گه‌رمدا بنێت و رۆح��ى نیشتمانیشیان تێدانه‌ماوه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ئێم ‌ه هه‌ندێک له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ ب ‌ه شێوه‌یه‌ک ڕۆڵمان هه‌بووه‌ که‌م‬ ‫تا زۆر ه�ه‌ردووالم��ان ده‌پاراست و له‌و رۆژان��ه‌دا شتێکى به‌رچاو‬ ‫کاره‌سات ڕووى نه‌دا‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ ده‌توانم بڵێم ئه‌م حاڵه‌تانه‌ى روویدا‬ ‫بۆ سه‌رجه‌م چین و توێژه‌کانه‌‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌رکى هونه‌رمه‌ند و گشتمان ‌ه‬ ‫نه‌هێڵین شه‌ڕ و ئاژاوه‌ ڕووبدات»‪.‬‬ ‫ل � ‌ه الی �ه‌ک��ى ت��ر (ب �ه‌ه��ادی��ن ه�ه‌ڵ�ه‌ب��ج�ه‌ی��ی) ه��ون�ه‌رم�ه‌ن��د پێوای ‌ه‬

‫ده‌ست خانه‌وه‌ده‌که‌ى‪ ،‬به‌اڵم ئێم‌ه رازى نه‌بووین‬ ‫دواى سێ مانگ ئیجا کێشه‌ى ئه‌و ژن ‌ه‬ ‫چاره‌سه‌رکرا‪.‬‬

‫دادگ��او‌ه دران �ه‌و‌ه خانه‌واده‌کانیان و دواى شه‌ش کاتژمێر‬ ‫کوژران‪ ،‬دواى ئه‌وه‌ى زانیمان دراوه‌ته‌و‌ه ده‌ست خانه‌واده‌که‌ى‬ ‫هه‌موو الیه‌نه‌کانم ئاگادار کرده‌و‌ه ک‌ه ژیانى ئه‌و ژن‌ه ل ‌ه‬ ‫مه‌ترسیدایه‌‪ ،‬به‌اڵم نه‌مانتوانى هیچ بکه‌ین‪ ،‬یه‌کێک له‌و‬ ‫ژنان‌ه دواى ئه‌وه‌ى خۆشه‌ویستى هه‌بووه‌‪ ،‬به‌اڵم نه‌دراو‌ه ب ‌ه‬ ‫خۆشه‌ویسته‌که‌ى و ب‌ه زۆر دراوه‌ت �‌ه پیاوێکى تر‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دواى سێ ساڵ ل‌ه هاوسه‌رگیریه‌که‌ى په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ‬ ‫خۆشه‌ویسته‌که‌ى پێشووى هه‌رماو‌ه و دواتر هاوسه‌ره‌که‌ى‬ ‫ته‌اڵقى داو‌ه و ل‌ه ماڵى باوکیشى هه‌ڕه‌شه‌ى لێکراوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫سه‌رجه‌مى ئه‌م کێشه‌ی‌ه بۆ سه‌ره‌تا ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه ک‌ه ب‌ه زۆر‬ ‫ب‌ه شویان داوه‌‪.‬‬

‫ئه‌ده‌ب و هونه‌ر‬

‫( ال��وع��ى) بکه‌ین ل� ‌ه دروس��ت��ک��ردن و هێنانه‌کایه‌ى‬ ‫به‌ها و فۆرم ‌ه کۆمه‌اڵیه‌تیه‌کاندا‪ ،‬چونک ‌ه یه‌کێک‬ ‫ل ‌ه پێوه‌ره‌کانى پێشکه‌وتن و دواکه‌وتنى کۆمه‌ڵگاکان‬ ‫سه‌رنجدان ‌ه ل ‌ه ئاستى هوشیارییان ل ‌ه گشت کایه‌کان��‬ ‫ژیاندا‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬کۆمه‌ڵگاى کوردى خاوه‌نى فۆرم و به‌هاى‬ ‫کۆمه‌اڵیه‌تى خۆیه‌تى سه‌باره‌ت ب‌ه بابه‌تى کارکردنى‬ ‫ژن���ان ل � ‌ه ک��ۆم �ه‌ڵ��گ��ادا‪ ،‬ژن ل��ه‌م س���ه‌رده‌م���ه‌ى ئێستا‬ ‫به‌هایه‌کى ئیجابیان بۆ ک��ارک��ردن پ��ێ��دراوه‌‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫هۆشیارى کۆمه‌ڵگا به‌ره‌و ئه‌و ئاقار‌ه هه‌نگاوى ناو‌ه ک ‌ه‬ ‫ژنان بێن ‌ه ناو کایه‌کانى کارکردن و ل ‌ه ژیانى رۆتینى‬ ‫نێو م��اڵ بێن‌ه ده‌ره‌و‌ه و س��وود ل ‌ه توانا و وزه‌کانیان‬ ‫وه‌ربگیرێت‪ ،‬چونک ‌ه پیاوان له‌و‌ه تێگه‌یشتوون ک ‌ه ناتوانن‬ ‫خێزانێکى سه‌رکه‌وتوو ب ‌ه ته‌نیا دروست بکه‌ن‪ ،‬به‌ڵکو ژن‬ ‫نیوه‌که‌ى ترى خێزان ته‌واو ده‌کات‪.‬‬ ‫توێژه‌ر‌ه کۆمه‌اڵیه‌تیه‌ک ‌ه ئه‌وه‌شى وت‪ ،‬ک ‌ه ده‌بینین‬ ‫به‌هۆى کارکردنى ژن�ه‌و‌ه به‌هاى کۆمه‌اڵیه‌تى ژنیش‬ ‫ده‌گۆڕدرێت‪ ،‬چونک ‌ه ماد‌ه تواناى بڕیاردان و قسه‌کردنى‬ ‫ژن��ان ل ‌ه خێزان و کۆمه‌ڵگادا زی��اد ده‌ک��ات و چیتر‬ ‫ده‌سته‌پاچ ‌ه و الواز ل ‌ه ئاستى کۆمه‌ڵدا ده‌رن��اک�ه‌ون‪،‬‬ ‫ده‌رکه‌وتنى ژنان ل ‌ه کۆمه‌ڵگادا وه‌ک هێزى کارکه‌ر‬ ‫مۆدێلێکى ن��وێ��ى ل� ‌ه ک��وردس��ت��ان��دا هێنای ‌ه ک��ای�ه‌وه‌‪،‬‬ ‫چونک ‌ه فێرى ئ�ه‌و‌ه ب��وون ک ‌ه چیتر ژن ئه‌و بونه‌وه‌ر‌ه‬ ‫نامۆی‌ه نیه‌‪ ،‬ک ‌ه پێشتر ده‌مانناسى‪ ،‬کرانه‌وه‌ى ژن ب ‌ه‬ ‫رووى کۆمه‌اڵیه‌تى و ئابووریدا ده‌رهاویشته‌ى ئه‌و به‌‬ ‫جیهانیبوونه‌ی ‌ه ک‌ه هه‌موو گه‌النى دونیاى ب ‌ه رووى‬ ‫یه‌کدا کرده‌و‌ه و کلتووره‌کانى ل ‌ه داخراوى هێنای ‌ه ده‌ره‌و‌ه‬ ‫و سنوورى جوگرافى واڵتانى به‌زاند‪.‬‬

‫شه‌یدا عومه‌ر جێگه‌ى رێزى تیپه‌که‌مانه‌‬

‫[ ئارام شه‌مێرانی ]‬ ‫هونه‌رمه‌ندى شانۆکار (یاسین سه‌عید)‬ ‫سه‌رۆکى تیپى شانۆیى (نالى) له‌ دیدارێکى‬ ‫رۆژنامه‌ى (چه‌تر) باس له‌ په‌رته‌وازه‌ بوونى‬ ‫تیپى شانۆیى شاره‌زور و دروستکردنى تیپى‬ ‫شانۆى نالى ده‌کات و رۆڵى شانۆ و گرفتى‬ ‫که‌مى به‌شدارى ژن له‌و ب��واره‌و و گرنگى‬ ‫دامه‌زراندنى تیپه‌که‌یان له‌و کاته‌ ده‌کات‬ ‫و ده‌ڵێت» نمایشکردنى شانۆى (شۆڕشى‬ ‫مردووه‌کان) یه‌کێک بوو له‌و شانۆیانه‌ى‬ ‫کاریگه‌رى زۆرى هه‌بوو نه‌ک له‌سه‌ر بینه‌رى‬ ‫ئاسایى‪ ،‬به‌ڵکو له‌سه‌ر ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ش‬ ‫که‌ باره‌گایان هاتبووه‌ شاره‌که‌وه‌ و خۆیان‬ ‫بۆ شه‌ڕ ئاماده‌ کردبوو»‪.‬‬ ‫ناسه‌قامگیرى وایکرد تیپى (شاره‌زوور) نه‌مێنێت‬

‫یاسین سه‌عید سه‌رۆکى تیپى شانۆى (نالى) وه‌ها‬ ‫باس له‌ بیرۆکه‌ى دامه‌زاندنى تیپه‌که‌ش ده‌کات‬ ‫و ده‌ڵێت « له‌ کۆمه‌ڵگه‌ى زۆره‌ملێى (باریکه‌) ل ‌ه‬ ‫ساڵى (‪ 1988‬تا ‪ )1993‬تیپى شانۆى (شاره‌زوور)‬ ‫مان هه‌بوو‪ ،‬پاش دوورکه‌وتنه‌وه‌ى زۆربه‌ى ئه‌ندامانى‬ ‫تیپ و رۆشتن ب �ه‌ره‌و ه �ه‌ن��ده‌ران و ناسه‌قامگیرى‬ ‫ب��ارودۆخ��ى ک��وردس��ت��ان وای��ک��رد ک�ه‌ تیپى شانۆى‬ ‫(شاره‌زوور) نه‌مێنێت‪ ،‬پاشان کۆمه‌ڵێک هونه‌رمه‌ند‬ ‫وه‌ک درێژه‌پێده‌ری تیپى شانۆى شاره‌زوور له‌ ساڵى‬

‫پروفایل‪:‬‬ ‫یاسین سه‌عید ره‌زا ل ‌ه‬ ‫دایکبووى ساڵى (‪)1970‬‬ ‫ى سه‌یدسادقه‌‪ ،‬ده‌رچووى‬ ‫په‌یمانگاى مه‌ڵبه‌ندى‬ ‫مامۆستایانه‌‪ ،‬ل ‌ه ساڵى (‪)1986‬‬ ‫ه‌و ‌ه ده‌ستى ب ‌ه کارى شانۆیى‬ ‫کردووه‌‪،‬پێشتریش سکرتێرى‬ ‫تیپى شانۆى شاره‌زوور‬ ‫بووه‌‪ ،‬ئێستاش سه‌رۆکى تیپى‬ ‫شانۆى (نالى)ی ‌ه ل ‌ه سه‌یدسادق‪.‬‬ ‫(‪ )1995‬ده‌ستمان به‌ دامه‌زراندنى تیپى شانۆیى‬ ‫(نالى) کرد‪ .‬که‌ سه‌ره‌تا له‌ (‪ )7‬ئه‌ندام پێکهاتبوون‬ ‫و ئێستا خ��اوه‌ن��ى (‪ )25‬ئ �ه‌ن��دام��ى ک��ارای �ه‌ ک ‌ه‬ ‫زۆربه‌ى ئه‌ندامى کاراى سه‌ندیکاى هونه‌رمه‌ندانى‬ ‫کوردستانن»‪.‬‬

‫هونه‌رمه‌ند یاسین سه‌عید نه‌بوونى ه��ۆڵ ب ‌ه‬ ‫گرفتێک ده‌زان��ێ��ت‪ ،‬ک �ه‌ ب��ۆت�ه‌ گرفتى س�ه‌رج�ه‌م‬ ‫ش��ان��ۆک��اران��ى ک��وردس��ت��ان وپ��ێ��ى وای���ه‌ ئ �ه‌م گرفت ‌ه‬ ‫ت �ه‌ن��ان �ه‌ت رووى ل �ه‌ ش��ان��ۆک��اره‌ک��ان��ى ش��اره‌ک��ان��ى‬ ‫سلێمانى ‌و ه�ه‌ول��ێ�ر‌و دهۆکیش ک���ردوه‌ و ئ �ه‌وه‌ش‬ ‫ده‌خاته‌ڕوو‪ ،‬که‌ ئه‌مڕۆ له‌م هه‌رێمه‌دا هیچ هۆڵێکى‬ ‫ستاندارى جیهانى نیه‌‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌وه‌ گرفتێکى گه‌وره‌ى‬ ‫هونه‌رمه‌ند‌و ده‌رهێنه‌ره‌کانه‌ تا بتوانن کارى جوانتر‬ ‫بهێننه‌ ب �ه‌ره �ه‌م‪ ،‬ئ �ه‌م هونه‌رمه‌نده‌ گرفتێکى ترى‬ ‫بوارى شانۆ ده‌خاته‌ ڕوو که‌ ئه‌ویش که‌مى ژنه‌ له‌و‬ ‫مه‌جاله‌دا و ده‌ڵێت هه‌رچه‌نده‌ ئێمه‌ له‌ تیپى شانۆى‬ ‫نالى توانیومانه‌ له‌و بۆشاییه‌ هه‌ڵبێین که‌ ئه‌کته‌رى‬ ‫کچمان ه�ه‌ی�ه‌ و ب�ه‌ش��داری��ش��ى ل�ه‌ چه‌ندین ک��ارى‬ ‫شانۆیدا ک��ردووه‌ چ وه‌کو ڤیستیڤاڵه‌ شانۆییه‌کان‬ ‫له‌ ده‌ره‌وه‌ى شار یان ئه‌و شانۆییانه‌ى که‌ له‌ رۆژى‬ ‫جیهانى شانۆدا نمایشمان ک��ردوون‪ ،‬ئه‌ویش خانم ‌ه‬ ‫هونه‌رمه‌ند (شه‌یدا عومه‌ر)ه‌ که‌ جێگه‌ى رێزه‌ بۆ‬ ‫تیپى شانۆى نالى‪ ،‬ب �ه‌اڵم نه‌بونى ژن��ان ل�ه‌و ب��وار‌ه‬ ‫کێشه‌یه‌ و هۆکاره‌که‌شى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ خێزان‬ ‫که‌ ته‌نانه‌ت ئاماده‌ییان تێدا نیه‌ بهێڵن کچه‌کانیان‬ ‫بچن له‌ په‌یمانگاى هونه‌ره‌ جوانه‌کان له‌ به‌شى شانۆ‬ ‫بخوێنن‪.‬‬ ‫میلله‌تى کورد بێبه‌شه‌ له‌و پرۆسه‌‪.‬‬

‫ئ���ه‌و ه��ون �ه‌رم �ه‌ن��ده‌ ب���اس ل���ه‌وه‌ش���ده‌ک���ات ک �ه‌ ل ‌ه‬ ‫ش��اره‌زوور بینه‌رى جدى شانۆ هه‌یه‌ و ده‌ڵێت‪ :‬ل ‌ه‬ ‫نمایشى شانۆیه‌کانماندا که‌ بۆ م��اوه‌ى سێ رۆژ‌ه‬ ‫ئ��ه‌وان��ه‌ى دێ��ن�ه‌ ژووره‌وه‌ ب��ی��ن�ه‌رى ج��دی��ن‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫ئاشنایه‌تى ته‌واویان له‌گه‌ڵ ستایلى ئیشه‌که‌ى مندا‬ ‫په‌یدا کردووه‌‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ ناوبه‌ناو بینه‌رى الوه‌کیش‬ ‫دێنه‌ ژووره‌وه‌ به‌ مه‌به‌ستى بینینى نمایشه‌که‌‪ ،‬من‬

‫ئه‌وانه‌ زیاتر به‌ بینه‌رى شانۆى کۆمیدى ده‌زان��م‪.‬‬ ‫نه‌خوێندنى وانه‌ى هونه‌ر به‌جدى له‌ نێو قوتابخانه‌کان‬ ‫به‌ دڵنیاییه‌وه‌ بووه‌ته‌ هۆى ئه‌وه‌ى که‌ له‌و ته‌مه‌نه‌و‌ه‬ ‫بینه‌رى ک��وردى مه‌یلیان بۆ شانۆ نه‌بێت‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫وه‌ک پرۆگرام له‌ قوتابخانه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌کاندا هه‌تا‬ ‫ئێستاش بوونى نیه‌‪ ،‬یاسین سه‌عید‪ .‬به‌ پێویستى‬ ‫ده‌زانێت که‌ وانه‌یه‌کى تایبه‌ت به‌ هونه‌رى شانۆ‬ ‫له‌ قۆناغى یه‌که‌مى بنه‌ڕه‌تیه‌وه‌ تا قۆناغى هه‌شته‌م‬

‫بخوێنرێت‪ ،‬بۆ ئ�ه‌وه‌ى ببێته‌ بناغه‌دانه‌رى پرۆسه‌ى‬ ‫پ �ه‌روه‌رده‌ بۆ خزمه‌تکردنى هونه‌رى شانۆ‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫هه‌موو واڵتانى دونیا شانازى به‌ کلتور و ئه‌ده‌بیات‌و‬ ‫ه��ون�ه‌رى خۆیانه‌وه‌ ده‌ک��ه‌ن‪ ،‬ئه‌ویش له‌ڕێگه‌ى ئه‌و‬ ‫پرۆسه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌وه‌ که‌ له‌ قۆناغه‌کانى خوێندندا‬ ‫خوێندوویانه‌‪ ،‬بۆیه‌ ده‌ت��وان��م بڵێم میلله‌تى ک��ورد‬ ‫بێبه‌شه‌ له‌و پرۆسه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌ ‪.‬‬

‫هونه‌رمه‌ندان یادى هه‌شتى‬ ‫مارس ل ‌ه سێى نیساندا ده‌که‌نه‌وه‌‬ ‫[ ئا ـ په‌یمان ئه‌مین ]‬ ‫ب���ه‌ڕێ���وه‌ب���ه‌رى ی�ه‌ک�ه‌م��ی��ن‬ ‫دیدارى گوڵه‌ مێخه‌ک رایگه‌یاند‬ ‫«چاالکیه‌کانى دی��دارى گوڵ ‌ه‬ ‫مێخه‌ک له‌ رۆژى (‪) 3‬ى نیساندا‬ ‫ئه‌نجام ده‌درێن»‬

‫گه‌زیزه‌ عومه‌ر به‌ڕێوه‌به‌رى یه‌که‌مین‬ ‫دیدارى گوڵه‌ مێخه‌ک ب ‌ه (چه‌تر)ى‬ ‫راگه‌یاند «هه‌رچه‌ند‌ه بڕیارماندابوو‬ ‫به‌ چه‌ند چاالکیه‌کى هونه‌رى یادى‬ ‫رۆژى (‪)8‬ى مارس بکه‌ینه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ل��ه‌ب��ه‌ر چ �ه‌ن��د ه��ۆک��ارێ��ک��ى ج��ی��اواز‬ ‫چ��االک��ی�ه‌ک��ان��م��ان ب��ۆ رۆژى (‪)3‬ى‬ ‫نیسان دواخستوه‌»‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو ه��ۆک��اره‌ک��ان��ى دواخستنى‬ ‫دی����دارى گ��وڵ�ه‌ مێخه‌کى ل � ‌ه (‪)8‬ى‬ ‫مارسه‌وه‌ بۆ (‪)3‬ى نیسان گه‌ڕانده‌و‌ه‬ ‫بۆ ئ �ه‌وه‌ى به‌شێک ل ‌ه میوانه‌کانى‬ ‫دی���داره‌ک���ه‌ ک �ه‌ ل � ‌ه ده‌ره‌وه‌ى واڵت���ه‌و‌ه‬ ‫ده‌هاتن ‌و له‌و کاته‌دا کێشه‌ى بلیتى‬ ‫فڕۆک ‌ه و سه‌فه‌ر و چه‌ند کێشه‌یه‌کى‬ ‫ت��رم��ان ب��ۆ دروس��ت��ب��وه‌ ئ�ه‌م� ‌ه جیا ل ‌ه‬ ‫هه‌ندێ هۆکارى ناوخۆیی که‌ بوون ‌ه‬ ‫هۆى دواخستنى دیداره‌که‌‪.‬‬ ‫عومه‌ر ئاماژه‌ى به‌وه‌شدا «دیدارى‬ ‫گوڵه‌ مێخه‌ک (‪ )5‬رۆژ ده‌خایه‌نێ‌و‬ ‫له‌ واڵتانى میسر و نه‌رویج‌و به‌ریتانیا میوانى بۆ بانگهێشتکراو‌ه و تێیدا چه‌ندین چاالکى هونه‌رى ل ‌ه بوارى مۆنۆ‬ ‫دراما ک ‌ه ئه‌کته‌ره‌کانى ژنان خۆیانن له‌گه‌ڵ چاالکى میوزیک‌و شانۆ و پێشانگاى شێوه‌کارى له‌خۆ ده‌گرێت»‪.‬‬ ‫ئاشکراشیکرد «له‌ کۆتا رۆژى دیداره‌که‌دا خه‌اڵتى لیژنه‌ى هه‌ڵسه‌نگاندن ده‌درێت ‌ه ئه‌کته‌ر و ده‌رهێنه‌ر و‬ ‫سینۆگراف ‌و ده‌ق ‌و ئه‌و که‌سانه‌ى ل ‌ه بوارى هونه‌رى ژناندا کاریان کردوه‌ و ئه‌و که‌سانه‌شى ل ‌ه ئاماده‌کارى‬ ‫چاالکیه‌که‌دا هاوکاریان کردوین»‪.‬‬ ‫وتیشى «بودجه‌ى دیداره‌ک ‌ه له‌الیه‌ن وه‌زاره‌تى وه‌رزش‌و الوانه‌وه‌ دابینکراوه‌ و ئومێده‌وارین ل ‌ه سااڵنى داهاتودا‬ ‫بتوانین پرۆژه‌ک ‌ه فراوانتر بکه‌ین‌و هه‌موو بواره‌کانى ژنان بگرێته‌وه‌ به‌ راگه‌یاندنیشه‌وه‌»‪.‬‬


‫وه‌رگێڕان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪10‬‬

‫کورد له‌میدیا‬ ‫جیهانییه‌کاندا‬ ‫«تورکیا ناتوانێ ده‌ستێوه‌ردانی‬ ‫مه‌سه‌له‌ی که‌رکوک بکات»‬

‫رۆژن���ام���ه‌ی (‪ )Miliyet‬تورکیا‬ ‫له‌ هه‌واڵێکدا که‌ چه‌ند رۆژ له‌مه‌وبه‌ر‬ ‫ب�ڵاوی ک���رده‌وه‌‪ ،‬ب��اس ل �ه‌وه‌ ده‌ک���ات ک‌ه‬ ‫م��ۆراد ئۆزچه‌لیک و ئایدن سه‌له‌نجان‬ ‫بالیۆزه‌کانی تورکیا له‌ به‌غدا و هه‌ولێر‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ مه‌سعود بارزانی له‌ هه‌ولێردا کۆ‬ ‫بوونه‌ته‌وه‌‪ .‬له‌ هه‌مان هه‌واڵدا هاتووه‌ ک‌ه‬ ‫تورکیا باسی به‌جێهێشتنی پێشمه‌رگه‌ی‬ ‫کردووه‌ له‌ که‌رکوک‪.‬‬ ‫ج���ه‌ب���ار ی������اوه‌ر‪ ،‬س���ه‌رۆک���ی گشتی‬ ‫وه‌زاره‌ت��ی پێشمه‌رگه‌ له‌ به‌رامبه‌ری ئه‌م‬ ‫هه‌واڵه‌ رایگه‌یاند که‌ حکومه‌تی تورکیا‬ ‫هیچ پ�ه‌ی��وه‌ن��دی��ی�ه‌ک��ی ب �ه‌ ک�ه‌رک��وک�ه���و‌ه‬ ‫نیه‌‪ ،‬به‌ گوێره‌ی یاساش تورکیا ناتوانێ‬ ‫شتێک وا بڵێت‪ .‬تورکیا چۆن ده‌توانێ‬ ‫داواکارییه‌کی وا له‌ حکومه‌تی هه‌رێم‬ ‫بکات‪ .‬هه‌ره‌دواییش جه‌بار دیاری کردبوو‬ ‫ک��ه‌ ئ��اگ��ای ل��ه‌ ل��ێ��دوان��ێ��ک��ی وا ن��ی�ه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها رایگه‌یاند که‌ ئه‌مه‌ مه‌سه‌له‌یه‌ی‬ ‫ناوخۆییه‌ و ته‌نیا حکومه‌تی ئ��ێ��راق و‬ ‫هه‌رێمی کوردستان په‌یوه‌ندیدار ده‌کات‪.‬‬ ‫خۆپیشاندان له‌ قامشلۆ و خێزانی‬ ‫زیندانیانیش فشار دروست ده‌که‌ن‬ ‫خۆپیشاندانی سه‌دان له‌خه‌ڵکی کورد‬ ‫و ع����ه‌ره‌ب ل �ه‌س��وری��ا ب �ه‌ب��ۆن �ه‌ی رۆژی‬ ‫شه‌هید‪ ،‬داوایان کرد بۆ ئازادی سیاسی‬ ‫و گۆڕانکاری دیموکراتی بۆ گه‌یشتن‬ ‫ب �ه‌ئ��ازادی و یه‌کسانی له‌نێوان هه‌موو‬ ‫خه‌ڵکی س��وری��ادا‪ ،‬هێزه‌ ئاسایشیه‌کان‬ ‫گه‌مارۆی خۆپیشانده‌رانیدا‪ ،‬ب�ه‌اڵم بێ‬ ‫ئه‌وه‌ی رووداووی لێ بکه‌وێته‌وه‌ کۆتایی‬ ‫ه���ات‪ .‬وه‌ه���ه‌روه‌ه���ا مانگرتن ل �ه‌ه �ه‌ردوو‬ ‫زانکۆی دیمه‌شق و حه‌له‌ب بۆ پشتگیری‬ ‫رۆژی شه‌هید‪ .‬وه‌ه��ه‌روه‌ه��ا بنه‌ماڵه‌ی‬ ‫زیاتر له‌ بیست زیندانی سیاسی له‌سوریا‬ ‫ب��ڕی��اری��ان��دا به‌یاننامه‌یه‌ک ئاراسته‌ی‬ ‫سه‌عید س�ه‌م��ور وه‌زی���ری ن��اوخ��ۆ بکه‌ن‪،‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌و مه‌رسومه‌ی چوارشه‌مه‌ی‬ ‫رابردوو سه‌باره‌ت به‌ لێبوردنی گیراوانی‬ ‫سیاسی‪ ،‬ب�ه‌اڵم دوات��ر ئاژانسی هه‌واڵی‬ ‫ف�ه‌رم��ی س��وری��ا س��ان��ا» ره‌ت ک��ردۆت�ه‌و‌ه‬ ‫که‌مه‌رسومێکی واده‌رکه‌وتبێت‪ .‬به‌پێی‬ ‫زانیاریه‌کان به‌شار ئه‌سه‌د لێبوردنێکی‬ ‫گشتی ده‌رک����ردوه‌ ب���ه‌اڵم ته‌نها ئ�ه‌وان�‌ه‬ ‫ده‌گ��رێ��ت�ه‌وه‌ ک�ه‌ت��اوان��ی سوکیان ئه‌نجام‬ ‫دابێت‪ ،‬مه‌رسومه‌که‌ به‌ژماره‌ «‪ 35‬بۆ‬ ‫‪ »2011‬ئ���ه‌و ک �ه‌س��ان �ه‌ ده‌گ��رێ��ت �ه‌وه‌ک �‌ه‬ ‫پ���ێ���ش»‪ 8‬ئ������ادار ‪ »2011‬ت���اوان���ی���ان‬ ‫ئه‌نجامدابێت‪ .‬به‌یاننامه‌ی بنه‌ماڵه‌ی‬ ‫زی��ن��دان��ی��ان ک���راوه‌ی���ه‌ ب���ۆ ئ�����ه‌وه‌ی ه �ه‌ر‬ ‫بنه‌ماڵه‌یه‌کیتر واژۆی له‌سه‌ر بکات‪.‬‬ ‫پارله‌مانی ئه‌وروپا توندتر له‌ هه‌ر‬ ‫جار ره‌خنه‌ی تورکیا ده‌کات‬ ‫ب���ه‌ گ��ش��ت��ی ئ���ه‌و ره‌خ���ن���ان���ه‌ی وا ل‌ه‬ ‫الی�ه‌ن پارله‌مانی ئ�ه‌وروپ��اوه‌ رووب �ه‌ڕووی‬ ‫حکومه‌تی (‪ )AKP‬ده‌کرێته‌وه‌ له‌ ئاستی‬ ‫نزمدایه‌ و زه‌خته‌کانی س �ه‌ر ک��وردان��ی‬ ‫نابینی‪ ،‬له‌ راپۆرتی هه‌ره‌دوایی‪-‬دا‪ ،‬سه‌رنج‬ ‫راده‌کێشێته‌ سه‌ر بێ‌حقوقی‪ ،‬پێشێلکردنی‬ ‫ماف و زهنییه‌تی ته‌کڕه‌وانه‌‪.‬‬ ‫پارله‌مانی ئه‌وروپا له‌و راپۆرته‌ی وا‬ ‫له‌م سااڵنی دواییدا ئاماده‌ی کردبوو‪ ،‬له‌‬ ‫بابه‌ته‌کانی‪ ،‬بێ‌چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌ی‬ ‫کورد‪ ،‬ئازادی راگه‌یاندن‪ ،‬ده‌رفه‌ته‌کانی‬ ‫دادگایی‪-‬کردنی دادپ �ه‌روه‌ران �ه‌‪ ،‬ماوه‌ی‬ ‫زیندانی ک��ردن‪ ،‬توندوتیژی پۆلیس و‬ ‫زۆر ب��اب�ه‌ت��ی ت���ر‪ ،‬ح��ک��وم�ه‌ت��ی تورکیا‬ ‫بۆمباردومانی ره‌خنه‌ ده‌کات‪ .‬پارله‌مانی‬ ‫ئ �ه‌وروپ��ا ئ �ه‌م راپ��ۆرت �ه‌ ئ���ه‌ری ک���ردووه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها بابه‌تی ئازادی راگه‌یاندن مۆری‬ ‫خۆی له‌ راپۆرته‌که‌ داوه‌‪ .‬له‌ سه‌ر گرتنی‬ ‫رۆژنامه‌وان (نه‌دیم شه‌نه‌ر) و (ئه‌حمه‌د‬ ‫شک) ده‌وترێت که‌ ئه‌مه‌ کارێکی ب‌ه‬ ‫ته‌واوه‌تی پێچه‌وانه‌ی دیموکراسی‪-‬یه‌‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ سه‌رنجدان به‌ گرتنی نزیکه‌ی‬ ‫(‪ )60‬رۆژن���ام���ه‌وان ل �ه‌ راپ��ۆرت �ه‌ک �ه‌دا‪،‬‬ ‫ده‌وت���رێ���ت ک���ه‌ ئ �ه‌م �ه‌ ن��ات��وان��ێ ک���اری‬ ‫واڵتێکی دیموکراتیک بێت که‌ باس ل‌ه‬ ‫ئازادی راگه‌یاندن بکات‪.‬‬

‫و‪ :‬ل ‌ه عه‌ره‌بییه‌وه‌‪ /‬ئاڤان ره‌سوڵ‬ ‫دوو ڕۆژنامه‌ى عه‌ره‌بى و که‌ناڵى ئاسمانى جه‌زیر‌ه‬ ‫رایانگه‌یاند ک‌ه معمر قه‌زافى سه‌رکرده‌ى لیبیا هه‌وڵى‬ ‫گه‌یشتن ب‌ه ڕێکه‌وتنێک ده‌دا‌ت بۆ وازهێنان به‌اڵم ئه‌م‬ ‫هه‌وااڵن‌ه ب‌ه فه‌رمى دڵنیا نه‌کراونه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫که‌ناڵى ئاسمانى ج�ه‌زی��ر‌ه ڕایگه‌یاند ک‌ه قه‌زافى‬ ‫داواى ل‌ه ئۆپوزسیۆنى چه‌کدار کردوو‌ه بۆ ڕێکخستنى‬ ‫دانیشتنێک له‌گه‌ڵ کۆنفرانسى گشتى گ�ه‌ل وات ‌ه‬ ‫په‌رله‌مان تا ڕێگه‌ى وازهێنانى ب‌ه چه‌ند مه‌رجێکى‬ ‫دیاریکراو بده‌ن‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها وتى ک‌ه قه‌زافى ئه‌م پێشنیاره‌ى پێشکه‌ش ب ‌ه‬ ‫ئه‌نجومه‌نى نیشتمانى کردوو‌ه ک‌ه نوێنه‌رى ئه‌و ناوچانه‌ی ‌ه‬ ‫ک‌ه ل‌ه ژێر ده‌سه‌اڵتى ئۆپۆزسیۆنى چه‌کداردان و زۆربه‌یان‬ ‫ل‌ه رۆژهه‌اڵتى واڵته‌که‌دان‪ .‬سه‌رچاوه‌کان ل‌ه ئه‌نجومه‌نى‬ ‫نیشتمانیه‌و‌ه ده‌ڵێن ک‌ه قه‌زافى گه‌رنتى سه‌المه‌تى گیانى‬ ‫خۆى و خێزانه‌که‌ى ده‌وێت و هه‌روه‌ها ده‌یه‌وێـت په‌یمانى‬ ‫پێبدرێت ک‌ه نه‌درێت‌ه دادگا‪.‬‬ ‫جه‌زیر‌ه وتى ک‌ه سه‌رچاوه‌کانى ئه‌نجومه‌نى نیشتمانى‬ ‫ئینتقالى ب‌ه په‌یامنێره‌که‌یان ل‌ه بنغازى ڕاگه‌یاندوو‌ه‬ ‫ک‌ه پێشنیاره‌که‌ى ره‌ت ک��راوه‌ت�ه‌وه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئ�ه‌وه‌ى ئه‌م ‌ه‬ ‫ده‌رچوونێکى به‌ڕێزانه‌ی‌ه بۆ قه‌زافى و به‌که‌م زانین و‬ ‫وازهێنان‌ه ل‌ه گیانى قوربانیانى تاوانه‌کانى جه‌نگ و‬ ‫تاوانه‌کانى مافى مرۆڤ‪.‬‬ ‫ڕۆژنامه‌ى (الشرق االوسط)ى له‌نده‌نى و ڕۆژنامه‌ى‬ ‫(البیان) ک‌ه ل‌ه ئیماراتى عه‌ره‌بى ده‌رده‌چ��ى هه‌واڵى‬ ‫هه‌وڵى قه‌زافى بۆ گه‌یشتن ب‌ه رێکه‌وتنێک ده‌گه‌ڕێننه‌و‌ه‬ ‫بۆ سه‌رچاو‌ه نادیاره‌کان‪.‬‬ ‫ئه‌نجومه‌نى نیشتمانى ئینتقالى‪ :‬هیچ بوارێک بۆ‬ ‫گفتوگۆى به‌رفراوان له‌گه‌ڵ حکومه‌تى قه‌زافیدا نیی‌ه و‬ ‫ئه‌گه‌ر هه‌بێت پێویست‌ه ل‌ه سه‌ر بنه‌ماى البردنى قه‌زافى‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌یه‌کى نزیک ل‌ه ئه‌نجومه‌نى نیشتمانى‬ ‫ئینتقاله‌و‌ه ب‌ه (رویترز)ى ڕاگه‌یاند ک‌ه گوێی لێبوو‌ه‬ ‫« الیه‌نێکى تر پێشنیارى ئه‌وه‌یان کردوو‌ه ک‌ه قه‌زافى‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت بدات‌ه ده‌ست سه‌رۆکى په‌رله‌مان ب‌ه بڕێکى‬ ‫دیاریکراو پاره‌و‌ه و واڵت به‌جێبهێڵێت»‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌ک‌ه درێژه‌ى ب‌ه قسه‌که‌یدا و وتى «پێم وترا‬ ‫ئه‌م بابه‌ت‌ه په‌یوه‌ندى ب‌ه ماڵ و پاره‌ى عه‌قه‌به‌و‌ه هه‌ی‌ه و‬ ‫ب‌ه تێڕوانینى ئه‌نجومه‌نى نیشتمانى ترسناکه‌»‪ .‬وتیشی‬ ‫ک‌ه ئه‌م زانیاریانه‌ى ل‌ه یه‌ک س�ه‌رچ��اوه‌ى نزیک ل ‌ه‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌و‌ه وه‌رگرتووه‌‪.‬‬ ‫عصام غریانى لێپرسراوى ڕاگه‌یاندنى ئه‌نجومه‌نى‬ ‫نیشتمانى وتى «ئه‌وه‌نده‌ى من بزانم پێشنیارێکى له‌م‬ ‫شێوه‌ی‌ه پێشکه‌ش ب‌ه ئه‌نجومه‌ن نه‌کراوه‌»‪.‬‬ ‫جاد الله عزوز التحى ک‌ه سه‌رۆک وه‌زیرانى لیبیا بوو‬ ‫ل‌ه هه‌شتاکاندا‪ ،‬ڕۆژى دوو شه‌مم‌ه ل‌ه ته‌له‌فزیۆنێکى‬

‫و‪ :‬له‌ شێوه‌زاری کرمانجییه‌وه‌‪/‬‬ ‫هێدی ئه‌حمه‌د‬

‫قه‌زافى بۆ ڕێکه‌وتنێک‬ ‫ده‌گه‌ڕێ تا واز بهێنێت‬

‫کوێیه‌؟! شه‌ڕى ناوخۆ ده‌ست پێده‌کات»‪.‬‬ ‫الساعدی ئاماژه‌ى به‌وه‌دا ک‌ه سوپاى لیبیا تا ئێستا‬ ‫ته‌نها و ته‌نها بۆ پاراستن هاتونه‌ت‌ه ناوه‌و‌ه و چاوه‌ڕێى‬ ‫فه‌رمانه‌کانى قه‌زافیه‌‪ ،‬ئه‌گینا هێزى چه‌کدارى گه‌وره‌یه‌‪،‬‬ ‫ملکه‌چى وته‌کانى سه‌رۆک‌ه و هه‌تا ئێستا نه‌جواڵو‌ه و‬ ‫ئه‌گه‌ر بجوڵێت ئه‌وا شه‌ڕى ناوخۆ ده‌ست پێده‌کات‪.‬‬ ‫الساعدی وتى «سه‌رچاوه‌یه‌ک زانیارى تایبه‌تى داوه‌‬ ‫ک‌ه سوپا نایه‌ت‌ه ن��اوه‌و‌ه ته‌نها بۆ پاراستن و ئاسایشى‬ ‫ناوچ‌ه زیندووه‌کان نه‌بێـت و ئاماد‌ه ده‌بێت بۆ وه‌اڵمدانه‌وه‌ى‬ ‫هه‌ر ده‌ستێوه‌ردان و هاتنه‌ناوه‌وه‌یه‌کى بیانى»‪.‬‬ ‫العربی‌ه وتى ک‌ه هۆشدارى داو‌ه ل‌ه ب��اره‌ى گۆڕینى‬ ‫لیبیا بۆ سۆماڵى تاز‌ه ئه‌گه‌ر هۆزه‌کان که‌وتن‌ه شه‌ڕه‌و‌ه‬ ‫له‌و واڵته‌دا‪ .‬هه‌ره‌وها وتى ک‌ه ته‌رابلوس گفتوگۆیه‌ک‬ ‫ده‌ره‌خسێنێ ل‌ه ڕێگه‌ى هۆزه‌کانه‌و‌ه بۆ وه‌اڵم��دان�ه‌وه‌ى‬ ‫داواکارییه‌کانى خه‌ڵک ب‌ه بێ ئه‌وه‌ى ڕوونى بکاته‌و‌ه‬ ‫ک‌ه ئه‌و داواکاریان‌ه چین‪.‬‬ ‫به‌رده‌وام بوو وتى «به‌اڵم هه‌ندێ کۆمه‌ڵ‌ه چه‌کدارى‬ ‫ت��ێ��دای�‌ه ک �‌ه وا ده‌ب��ی��ن��ن ک �‌ه ک��وش��ت��ن و ت��ون��دوت��ی��ژى‬ ‫ڕێگایه‌‪ ...‬له‌و بڕوایه‌دام ک‌ه هیچ هه‌ڵبژاردنێک نیی ‌ه‬ ‫بۆ رووبه‌ڕووبونه‌وه‌یان» الساعدی ڕه‌خنه‌ى ل‌ه براکه‌ى‬ ‫سیف االسالم گرت بۆ بوونى جیاوازى ل‌ه نێوان خێزانى‬ ‫قه‌زافىدا له‌گه‌ڵ به‌رده‌وامى ئاژاوه‌کان‪.‬‬ ‫ه �ه‌روه‌ه��ا ل�‌ه ب���اره‌ى سیف االس�ل�ام الساعدی وتى‬ ‫«س���ه‌رۆک پێی ده‌وت��ن سیف االس�لام و وه‌زی��ره‌ک��ان!‬ ‫ڕۆژان‌ه ئێو‌ه کاروبارى بودج‌ه و هۆزه‌کان به‌ڕێی ده‌که‌ن‬ ‫به‌اڵم هه‌ندێ شت هه‌ی‌ه ک‌ه ئیێو‌ه ب‌ه دوایدا نه‌چوون؛‬ ‫قه‌زافی له‌ کاتی شۆفێری له‌ ترابلۆسدا فۆتۆ‪)BBC( :‬‬ ‫وه‌ک چاره‌سه‌رنه‌کردنى کێشه‌کانى به‌رزى نرخى که‌ل‬ ‫حکومیدا ده‌رک��ه‌وت وتارێکى خوێنده‌و‌ه و ئاراسته‌ى‬ ‫ل‌ه چاوپێکه‌وتنێکیدا له‌گه‌ڵ ته‌له‌فزیۆنى العربیه‌ى و په‌ل‌ه سه‌ره‌کیه‌کان ک‌ه لیبیه‌کان گرنگی پێده‌ده‌ن»‪.‬‬ ‫شێخه‌کانى شارى بنغازى کرد تیایدا بانگهێشتى کردن ئاسمانى الساعدی وت��ى س�ه‌رک��رده‌ى لیبیا ناتوانرێ‬ ‫ئه‌و هه‌وڵى چاکسازیانه‌ى ک‌ه سیف االس�لام ده‌یدا‬ ‫بۆ گفتوگۆیه‌که‌ى نیشتمانى بۆ وه‌ستاندنى خوێنڕشتن‪ .‬الببرێت وه‌ک ئه‌وه‌ى ک‌ه خۆپێشانده‌ره‌کان داواى ده‌که‌ن دژى ده‌وه‌سترایه‌و‌ه ل‌ه الیه‌ن ئۆپۆزسیۆن ل‌ه ناوخۆدا و‬ ‫پاش پرسیارکردن ل‌ه باره‌ى ئه‌م وتاره‌و‌ه أحمد جبریل له‌به‌رئه‌وه‌ى ئه‌م‌ه رێخۆشکه‌ر ده‌بێت و ب �ه‌ره‌و شه‌ڕى ده‌سه‌اڵتى هه‌ڵبژێراو و ل‌ه الیه‌ن ئه‌ندامانى خێزانه‌که‌و‌ه ب ‌ه‬ ‫لێپرسراوى ئه‌نجومه‌نى نیشتمانى ئینتقالى ب‌ه رویترزى ناوخۆمان ده‌بات‪.‬‬ ‫وته‌ى ناخۆ و نزیکه‌کان‪ .‬سیف االسالم ک‌ه ل‌ه به‌ریتانیا‬ ‫وت ک‌ه ئ �ه‌و التحى ده‌ناسێت و ب���ڕواى پێى هه‌ی‌ه و‬ ‫الساعدی هه‌ندێ به‌رپرسیارێتى خست‌ه ئه‌ستۆى خوێندبووى ب‌ه ناوى باوکیه‌و‌ه قسه‌ى ده‌ک��رد ل‌ه کاتى‬ ‫که‌سایه‌تیه‌کى به‌ڕێزى هه‌ی���ه ل‌ه لیبیادا‪ ،‬وه‌ک پیاو براکه‌ى (سیف االس�ل�ام) بۆ ئ�ه‌و توندوتیژیانه‌ى ک ‌ه ئاژاو‌ه و خۆپێشاندانه‌کاندا‪.‬‬ ‫ل‌ه ب���ه‌رده‌م قه‌زافیدا وه‌س��ت��ا‪ ،‬جبریل ب���ه‌رده‌م ب��وو وتى واڵته‌ک‌ه به‌خۆیه‌و‌ه بینى وتى ک‌ه سیف االسالم هه‌وڵىدا‬ ‫الساعدی کارام‌ه بوو ل‌ه یارى تۆپى پێ ل‌ه خولی‬ ‫خۆپیشانده‌ران ئه‌وه‌یان روون کرده‌و‌ه ک‌ه هه‌ر پێکهاتنێک کاربکات بۆ چاکسازى پێش توندوتیژیه‌کان به‌اڵم پله‌ى یه‌که‌مى ئیتاڵى ل‌ه نێوان سااڵنى ‪ 2003‬و ‪2007‬‬ ‫هه‌بێت پێویست‌ه له‌سه‌ر بنه‌ماى البردنى قه‌زافى بێت و س�ه‌رن�ه‌ک�ه‌وت ل‌ه چ��اره‌س�ه‌رک��ردن��ى کێشه‌کانى لیبی ‌ه به‌اڵم زۆر ل‌ه یاریه‌کاندا به‌شدارى نه‌ده‌کرد‪.‬‬ ‫ئاساییه‌کان‪ .‬الساعدی ماوه‌یه‌کى ک�ه‌م ل‌ه ئیتالیا‬ ‫هیچ جۆر‌ه پێکهاتنێکى تر ڕازیان ناکات‪.‬‬ ‫الساعدی ئ�ه‌ن��دازی��ارى خوێندبوو و هه‌ڵگرى پله‌ى‬ ‫ئه‌نجومه‌نى نیشتمانى ئینتقالى وتى هیچ بوارێک بۆ خه‌ریکى یاریکردنى تۆپى پێ بوو کارام‌ه بوو ل‌ه بواره‌دا سه‌ربازى بوو پاشان دوایى گۆڕا بۆ بوارى کار‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫بوونى گفتوگۆى به‌رفراوان له‌گه‌ڵ حکومه‌تى قه‌زافیدا پێش ئه‌وه‌ى روو بکات‌ه بوارى ئیش و کار به‌رده‌وام بوو وتى ساڵى پار ل‌ه چاوپێکه‌وتنێکیدا ب‌ه رویترزى ڕاگه‌یاند ک ‌ه‬ ‫نیی‌ه و‌ه ئه‌گه‌ر هه‌بێت پێویست‌ه له‌سه‌ر بنه‌ماى البردنى «خێڵه‌کان هه‌موو چه‌کدارن و هێزیان تێدای‌ه ل‌ه سوپاى ئه‌و خاوه‌نى بیرۆکه‌ى دامه‌زراندنى ناوچه‌ى بازرگانى‬ ‫قه‌زافى بێت‪.‬‬ ‫لیبى و ناوچه‌ى رۆژهه‌اڵتیش چه‌کدار‌ه بارودۆخه‌ک ‌ه ئازاد‌ه له‌سه‌ر که‌نارى ناوه‌ڕاست ل‌ه ڕۆژئاواى ته‌رابلوس‪.‬‬ ‫الساعدی‪ :‬ش �ه‌ڕى ناوخۆ ده‌گ��ات�‌ه لوتکه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر وه‌ک بارودۆخى میسر و تونس نییه‌»‪.‬‬ ‫کاتى توندوتیژى ل‌ه ش��ارى بنغازى باڵو ب��ووه‌و‌ه ل ‌ه‬ ‫قه‌زافى الببرێت‬ ‫الساعدی وتیشى «بارودۆخه‌ک‌ه زۆر ترسناک‌ه ل ‌ه ڕۆژه��ه‌اڵت��ى لیبیا ل�‌ه ن��اوه‌ڕاس��ت��ى مانگى ش��وب��ات‪،‬‬ ‫الساعدی دووه‌م کوڕى سه‌رۆکى لیبیا معمر قه‌زافى‪ ،‬رووى شه‌ڕى ناوخۆوه‌‪ ،‬بێگومان ده‌بێ سه‌رۆک ده‌ورێکى الساعدی ل‌ه که‌ناڵێکى ناوخۆ قسه‌ى کرد بۆ ئه‌وه‌ى‬ ‫وتى باوکى هه‌تا ئێستا ته‌واوى سوپاکه‌ى بۆ شه‌ڕ به‌کار زۆر زۆر گ��ه‌وره‌ى هه‌بێت ل‌ه هێورکردنه‌وه‌ى لیبیا و بڵێ ک‌ه ئه‌و سه‌رۆکى دیاری کردوو‌ه بۆ شاره‌که‌‪ .‬پاشان‬ ‫نه‌هێناو‌ه دژى ناڕه‌زایه‌تی خۆێشانده‌ره‌کان بۆ ئه‌وه‌ى ڕازیکردنى خه‌ڵک بۆ دانیشتن له‌گه‌ڵ یه‌کدا و بۆ خێڵه‌کان ده‌ستیان گرت به‌سه‌ر به‌نغازیدا و هێزه‌کانى‬ ‫هه‌ڵیگرێت بۆ پاراستنى خاکى لیبیا ل‌ه هێرشى بیانى و بنیادنانى داهاتوو»‪ .‬به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر قسه‌کردن و وتى قه‌زافییان ده‌رکرد‪.‬‬ ‫«ئه‌گه‌ر سه‌رۆک شتێکى لێبه‌سه‌ر هات‪ ،‬کۆنترۆڵ ل ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ى کرد ئه‌وا شه‌ڕى ناوخۆ ده‌ته‌قێته‌وه‌‪.‬‬

‫دوێنێ ل ‌ه دژی به‌عس‪،‬‬ ‫ئه‌مرۆ ل ‌ه دژی نادادپه‌روه‌ری‬

‫گ �ه‌ل��ی ک���ورد ل �ه‌ ب��اش��ووری‬ ‫ک��وردس��ت��ان‪ )20( ،‬س��اڵ پێش ل�ه‌ ب�ه‌رام��ب�ه‌ری‬ ‫زوڵ��م و زۆرداری رژیمی به‌عس س�ه‌ری هه‌ڵدا‪.‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌مڕۆ له‌ دژی گه‌نده‌ڵی و نادادپه‌روه‌ری‬ ‫سه‌ری هه‌ڵداوه‌‪ .‬له‌ سلێمانی و زۆرێ��ک شار و‬ ‫ش��ارۆچ��ک�ه‌ی ت��ر‪ ،‬ل�ه‌ (‪ )17‬ش��وب��ات�ه‌وه‌ خه‌ڵک‬ ‫هه‌ستاوه‌ته‌ سه‌ر پێ و داوای عه‌داڵه‌ت ده‌کات‪.‬‬ ‫گه‌لی کورد له‌ مێژوودا تا ئێستا زۆر جاران له‌‬ ‫به‌رامبه‌ری زه‌خت و زۆردارییه‌وه‌ وه‌ستاوه‌ و له‌ الیه‌ن‬ ‫ده‌س�ه‌اڵت�ه‌وه‌‪ ،‬مافیان پێشێل ک��راوه‌‪ .‬نمونه‌یه‌کی‬ ‫گه‌وره‌ی ئه‌مه‌ش‪ ،‬گه‌لی کورد له‌ عێراقه‌ که‌ له‌‬ ‫ژێر زوڵم و ده‌ستدرێژی رژێمی سه‌دام حسێندا بوو‪.‬‬ ‫کوردان له‌ هه‌رێمی فدراڵی کوردستان‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫سه‌رهه‌ڵدان له‌ ساڵی (‪ ،)1991‬سه‌ربه‌خۆبوونی‬ ‫خۆی راگه‌یاند‪ .‬له‌گه‌ڵ ئه‌م راپه‌رینه‌‪ ،‬شاره‌کانی؛‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬سلێمانی‪ ،‬که‌رکوک‪ ،‬دهۆک و زاخۆ‬ ‫که‌وتنه‌ ژێ��ر ده‌س�ه‌اڵت��ی (‪ )PDK‬و (‪.)YNK‬‬ ‫ه���ه‌ره‌دوای���ی ل �ه‌ سلێمانی ل �ه‌ دژی گ�ه‌ن��ده‌ڵ��ی‬ ‫س �ه‌ره �ه‌ڵ��دان��ی گ���ه‌ل ده‌س��ت��ی پ��ێ��ک��رد و هێشتا‬ ‫به‌رده‌وامه‌‪.‬‬ ‫شه‌ڕی پارتی دیموکراتی کوردستان (‪)PDK‬‬ ‫و یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان (‪ )YNK‬له‌‬ ‫یه‌کی گواڵنی (‪)1995‬دا ده‌ستی پێکرد و تا‬ ‫ساڵی (‪ )1998‬ب���ه‌رده‌وام ب��وو‪ .‬ئه‌م ش�ه‌ڕه‌ وه‌ک‬ ‫شه‌ڕی براکوژی ناو برا‪ .‬بێجگه‌ له‌ کوژراوه‌کان‪،‬‬ ‫نزیکی ده‌یان که‌س بێ‌سه‌روشوێن بوون‪ .‬تا ئێستا‬ ‫هیچ لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ک س �ه‌ب��اره‌ت ب �ه‌و که‌سانه‌‬ ‫نه‌کراوه‌‪.‬‬ ‫ه �ه‌ر چه‌ند ژم��اره‌ی �ه‌ک پارله‌مانتار به‌ڵێنی‬ ‫هاوکاریان داوه‌ به‌اڵم هیچ وه‌اڵمێک نه‌دراوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫داواک���اری بنه‌ماڵه‌کان ئ �ه‌وه‌ ب��وو که‌ سه‌باره‌ت‬ ‫به‌و که‌سانه‌ی له‌ شه‌ڕی براکوژی‌دا کوژراون‪،‬‬ ‫لێکۆڵینان له‌ سه‌ر بکرێ و حیساب بخوازرێت‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م ه�ه‌ڵ��وێ��س��ت�ه‌ی ئ���ه‌م ب��ن�ه‌م��ااڵن� ‌ه ل �ه‌ ب �ه‌رچ��او‬ ‫نه‌گیراوه‌‪ )PDK( ،‬و (‪)YNK‬ه‌ش له‌ به‌رامبه‌ری‬ ‫ئ�ه‌م هه‌ڵوێسته‌ بێ‌ده‌نگن‪ .‬بێجگه‌ له‌ بکه‌رانی‬

‫داواکاری به‌گژداچوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی فۆتۆ‪ :‬ئه‌حمه‌د قادر‬

‫نادیار‪ ،‬له‌ باشوور رێژه‌ی هه‌ژاری له‌ ئاستێکی له‌ وته‌کانی خۆیدا دیاری کرد که‌ گه‌نده‌ڵی هه‌ی ‌ه‬ ‫به‌رزدایه‌‪ .‬هاواڵتیان هه‌رێم له‌ به‌ر زه‌ختی ده‌سه‌اڵت و ده‌بێ له‌ به‌رامبه‌ریدا‪ ،‬کاری پێویست بکرێت‪.‬‬ ‫له‌ به‌رامبه‌ری گه‌نده‌ڵی ده‌نگیان نه‌کرد‪ .‬به‌اڵم له‌ به‌رامبه‌ری ئه‌و زه‌خت و زۆردارییه‌ی وا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫کاتێک ته‌واوی رووداوه‌کان له‌ به‌رچاو ده‌گیرێن‪ ،‬ل ‌ه (‪ )16‬شوباتدا‪ ،‬له‌ شاری سلێمانی بۆ یه‌که‌م‬ ‫ه��ۆک��اری راپه‌ڕینی گ�ه‌ل له‌ هه‌رێمی فدراڵی ج��ار‪ ،‬راپ �ه‌ڕی��ن ب�ه‌ که‌سێک ک�ه‌ پێشمه‌رگه‌ی‬ ‫کوردستان باشتر روون ده‌بێته‌وه‌‪ .‬مه‌سعود بارزانی‪ ،‬دێرینه‌ ده‌ستی پێکرد که‌ ده‌یه‌ویست له‌ به‌رامبه‌ری‬

‫گه‌نده‌ڵی چاالکی خۆسوتاندن ئه‌نجام ب��دات‪.‬‬ ‫دوای ئ �ه‌م رووداوه‌‪ ،‬رۆژی دوات���ر ب�ه‌ ه���ه‌زاران‬ ‫که‌س هه‌ستانه‌ سه‌ر پێیان و له‌ مه‌یدانی ئازادی‬ ‫کۆ بوونه‌وه‌ و ناڕه‌زایه‌تی خۆیان له‌ به‌رامبه‌ری‬ ‫نادادپه‌روه‌ری و گه‌نده‌ڵی نیشان دا‪ .‬بۆیه‌ ره‌وشی‬ ‫ئاوارته‌ راگه‌ینرا‪.‬‬ ‫ل�ه‌و خۆپیشاندانه‌‪ ،‬چاالکوانان لقی چ��واری‬ ‫پارتیان به‌رباران کرد‪ .‬له‌ به‌رامبه‌ردا‪ ،‬پاسه‌وانانی‬ ‫لقی چوار به‌ فیشه‌ک وه‌اڵمیان دای �ه‌وه‌ که‌ له‌‬ ‫ئه‌نجامدا که‌سێک ک���وژرا و ب�ه‌ ده‌ی���ان که‌س‬ ‫بریندار ب��وون‪ .‬دوای ئ �ه‌وه‌ له‌ هه‌ولێر له‌ الیه‌ن‬ ‫ژماره‌یه‌ک چه‌کداره‌وه‌‪ ،‬نووسینگه‌ی گۆڕان له‌‬ ‫هه‌ولێر سوتێنران‪ .‬دوای ماوه‌یه‌کی ک��ورت له‌‬ ‫دهۆک و دیاناش سوتێنران‪ .‬رۆژی دواتر له‌ الیه‌ن‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستانه‌وه‌ به‌ردبارانکردنی‬ ‫لقی چواریان شه‌رمه‌زار و داواش کرا رێکخه‌ری‬ ‫خۆپیشاندانه‌که‌ ده‌ستگیر بکرێن‪.‬‬ ‫بارزانیش له‌ لێدوانێکی نووسراودا وتی‪« :‬وا‬ ‫دیاره‌ دوژمنی کوردان له‌ جموجۆڵدایه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫فیتنه‌ بخاته‌ ناو کوردستان‪ ».‬بۆیه‌ داوای کرد‬ ‫حکومه‌تی هه‌رێم لیژنه‌یه‌کی لێکۆڵینه‌وه‌ پێک‬ ‫بێنێت‪ .‬دوای ئه‌وه‌ له‌ (‪ )20‬شوباتدا بینای رادیۆ‬ ‫و ته‌له‌فزیۆنی (‪ )NRT‬له‌ الی �ه‌ن ژم��اره‌ی�ه‌ک‬ ‫چه‌کداری نه‌ناسراوه‌ سوتێنران‪.‬‬ ‫له‌ سه‌ر ئه‌م بنه‌ماش‪ ،‬به‌ ئامانجی ده‌ربڕینی‬ ‫ناڕه‌زایه‌تی له‌ به‌رامبه‌ر گه‌نده‌ڵی و نادادپه‌روه‌ری‪،‬‬ ‫راپ�ه‌ڕی��ن��ی (‪ )16‬شوباتی سلێمانی ل�ه‌ رانیه‌‪،‬‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌‪ ،‬ده‌ربه‌ندیخان‪ ،‬کفری‪ ،‬چه‌مچه‌ماڵ‪،‬‬ ‫ق�ه‌اڵدزێ‪ ،‬که‌الر و کۆی سه‌نجاق باڵو بووه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌م راپه‌ڕینانه‌دا هه‌شت که‌س کوژران و زیاتر له‌‬ ‫(‪ )200‬که‌سیش بریندار بوون‪.‬‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانی گه‌لی باشوور له‌ به‌رامبه‌ر ناحه‌قی‬ ‫و گه‌نده‌ڵی پێک هات‪ .‬داواکارییه‌کانیشیان به‌‬ ‫پارله‌مانی کوردستان راگه‌یاندووه‌‪ .‬به‌اڵم له‌به‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ی خه‌ڵک وه‌اڵمێکی له‌ الیه‌ن په‌رله‌مانتارانه‌وه‌‬ ‫نه‌گرتووه‌‪ ،‬سه‌ری هه‌ڵدایه‌وه‌‪ .‬بۆیه‌ ناسک قادر‬ ‫وه‌ک وت �ه‌ب��ێ��ژی ئ�ه‌ن��ج��وم�ه‌ن��ی ک��ات��ی س���ه‌رای‬ ‫ئ��ازادی له‌ پێنجی ئ��اداردا رایگه‌یاند که‌ ئه‌وان‬ ‫خۆپیشاندانی خۆیان بێ‌وچان به‌رده‌وام ده‌که‌ن‪.‬‬ ‫سه‌رچاوه‌‪:‬‬

‫‪Azadiya Welat‬‬


‫نه‌خشه‌رێگای ئۆجه‌الن (‪ )10‬پره‌نسیبی چاره‌سه‌ری کێشه‌ی کورد ده‌گرێت ‌ه خۆ‬

‫تیۆری‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪11‬‬

‫«پرسی دیموکراتیزاسیۆن‬

‫گۆشه‌یه‌کی تایبه‌ته‌‪ ،‬هه‌فتانه‌ ئه‌حالم مه‌نسور ده‌ینوسێت‬

‫ل ‌ه تورکیا‪ ،‬مۆدێلی چاره‌سه‌ری ل ‌ه کوردستان»‬ ‫ئا‪ :‬هێمن عه‌لی‬ ‫نه‌خشه‌رێگای عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن‪ ،‬رێبه‌ری (‪)PKK‬‬ ‫ک‌ه ل‌ه پێناو چ��اره‌س�ه‌ری کێشه‌ی ک��ورد ئاماده‌ی‬ ‫کردوه‌‪ ،‬ل‌ه الیه‌ن دادگای مافی مرۆڤی ئه‌ورپا درا‬ ‫ب‌ه پارێزه‌رانی نووسینگه‌ی حقوقی سه‌رده‌م‪ .‬ئۆجه‌الن‬ ‫ل‌ه نه‌خشه‌رێگاکه‌یدا بۆ چاره‌سه‌ری کێشه‌ی کورد‬ ‫سه‌رنج راده‌کێشێت‌ه س �ه‌ر (‪ )10‬ره‌گ���ه‌ز‪ .‬ئۆجه‌الن‬ ‫ئ�ه‌م نه‌خشه‌رێگایه‌ی ک‌ه ل‌ه (‪ )156‬الپ �ه‌ڕ‌ه پێک‬ ‫دێت‪ ،‬ل‌ه مانگی (ئاب)ی ساڵی (‪)2009‬دا دابووه‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گرتووخان‌ه و داوای ک��ردب��وو که‌‬ ‫بیده‌ن ب‌ه پ��ارێ��زه‌ره‌ک��ان��ی‪ .‬ب �ه‌اڵم لیژنه‌ی دیسیپلین‬ ‫گرتووخانه‌ک‌ه نه‌خشه‌که‌ی ب‌ه بیانوی «ل‌ه ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دی ده‌وڵ�ه‌ت�‌ه و پرۆپاگه‌نده‌ی رێکخستنی‬ ‫ک��ردووه‌» نه‌یهێشتبوو بچێت‌ه ده‌ره‌وه‌‪ .‬تا ئ�ه‌وه‌ی که‌‬ ‫دوای س��اڵ و نیوێک ل‌ه س�ه‌ر بنه‌مای داخ����وازی‬ ‫دادگ���ای مافی م��رۆڤ��ی ئ �ه‌وروپ��ا نه‌خشه‌رێگاکه‌‬ ‫راده‌س��ت��ی ئ��ه‌م دادگ��ای��‌ه ک��را و دوات��ری��ش درا به‌‬ ‫پارێزه‌رانی ئۆجه‌الن‪ .‬ئه‌م نه‌خشه‌رێگای‌ه ل‌ه ژێر ناوی‬ ‫«کێشه‌ی دیموکراتیکبوون ل‌ه تورکیا‪ ،‬مۆدێلی‬ ‫چاره‌سه‌ری ل‌ه کوردستان» نووسراوه‌‪ .‬ئۆجه‌الن ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫«ئه‌و چاره‌سه‌ری‌ه دیموکراتیک‌ه ک‌ه بکرێت‪ ،‬زیاتر‬ ‫ل‌ه کۆنژکته‌ربوون (رۆژانه‌یی) ده‌بێ رێکخه‌ر بێت‬ ‫تا هه‌میشه‌یی بێته‌وه‌‪ .‬چاره‌سه‌ری کێشه‌ک‌ه ده‌بێ‬ ‫بۆ گه‌یاندنی رۆژ ب‌ه شه‌و نه‌بێت به‌ڵکو خزمه‌تی‬ ‫رزگارکردنی سیستم یاخود سه‌رله‌نوێ دامه‌زراندنی‬ ‫بکات‪ .‬ده‌بێ هه‌نگاوی دیموکراتیزاسیۆن ب‌ه سیستم‬ ‫به‌ڕێو‌ه بچن»‪.‬‬ ‫پێشه‌کی‬

‫ئۆجه‌الن له‌گه‌ڵ ل‌ه به‌شی پێشه‌کیدا له‌گه‌ڵ ئاماژ‌ه‬ ‫ب‌ه هۆکاره‌کان و گرنگی نووسینی ئه‌م نه‌خشه‌رێگایه‌‬ ‫سه‌رنج راده‌کێشێته‌و‌ه سه‌ر بابه‌تی دیموکراتیکبوون له‌‬ ‫مێژوودا و ده‌ڵێت‪« :‬ل‌ه مێژوودا هه‌ر کات کێشه‌ی‬ ‫دیموکراتیک‌بوون ه�ه‌ب��ووه‌؛ وه‌ک چ��ۆن زۆر جار‬ ‫نیشان دراوه‌‪ ،‬ئه‌م‌ه راستییه‌ک‌ه ک‌ه ب‌ه مۆدێرنیته‌ی‬ ‫ئه‌وروپا نه‌هاتۆت‌ه ئاراوه‌‪ .‬ل‌ه سروشتی کۆمه‌ڵگاکاندا‪،‬‬ ‫نزیکبوونه‌وه‌ی دیموکراتیک هه‌ر کات بوونیان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه جه‌وهه‌ری خۆیدا دیموکراسی ب‌ه راستیه‌کانی‬ ‫ده‌ستپێشخه‌ری و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌‪ ،‬خۆبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‬ ‫یا ب‌ه هه‌ر هه‌بوونێک په‌یوه‌ندیداره‌‪ .‬له‌و باوه‌ڕییه‌دام که‌‬ ‫ئه‌م‌ه دیتنێکی گه‌ردوونییه‌‪».‬‬ ‫عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن جارێکی تر ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ مێژوو‬ ‫و ئاستی دیموکراسی ل‌ه قۆناخ‌ه جۆراوجۆره‌کانی‬ ‫مێژوودا هه‌ڵده‌سه‌نگێنێت و باس له‌و‌ه ده‌کات ک‌ه له‌‬ ‫سه‌رده‌می سومه‌ریان‪ ،‬نه‌مروود و فیرعه‌وناندا ناتوانین‬ ‫باسی ده‌زگای دیموکراتیک بکه‌ین‪ ،‬به‌اڵم ل‌ه هه‌مان‬ ‫سه‌رده‌مدا ئه‌زمونی دیموکراسی و کۆماری ئاسینا‬ ‫و رۆما هه‌یه‌‪ .‬ل‌ه سه‌رده‌می ناوینیش ل‌ه سه‌رده‌می‬ ‫کریستیانی ی��ان س�ه‌رده‌م��ی ئیمپراتۆری بیزانس‌دا‬ ‫ک‌ه ئایینی فه‌رمی زاڵ �ه‌‪ ،‬داب و نه‌ریتی به‌هێزی‬ ‫ئیمپراتۆری‪ ،‬هێما دیموکراتیکه‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌‬ ‫پاکتاو ده‌کات و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ناوه‌ندی و توند‪ ،‬درێژه‌‬ ‫ب‌ه ده‌سه‌اڵتی خۆیان ده‌ده‌ن‪ .‬ب‌ه گشتی به‌رخۆدانی‬ ‫پره‌نسان و کۆمه‌ڵگا سه‌ربه‌خۆکانی گوند {چیایی}‬ ‫دا هێمای دیموکراتیک رۆڵێکی گرنگیان گێڕاوه‌‪.‬‬ ‫ل‌ه درێژه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنه‌کانی له‌م باره‌یه‌و‌ه ئۆجه‌الن‬ ‫ده‌ڵێت‪« :‬ل‌ه س �ه‌ده‌ی (‪ )15‬ب��ه‌دواو‌ه ک‌ه پاشایه‌تی‬ ‫وه‌رده‌چه‌رخێت‌ه مۆنارشی ره‌ها‪ ،‬نه‌ریتی شارستانییه‌تی‬ ‫دیموکراتیک ل‌ه ئاستێکی گه‌وره‌دا بێ‌رۆ ‌ڵ کراون‪.‬‬ ‫ب‌ه ته‌نیا ل‌ه دوورگه‌ی به‌ریتانیا (ماگنا جارتا) ک‌ه له‌‬ ‫به‌رامبه‌ری پاشایه‌تی ل‌ه ساڵی (‪)1216‬دا ب‌ه فه‌رمی‬ ‫قبوڵی پێکردوون‪ ،‬وه‌ک نه‌ریتێکی دیموکراتیک‬ ‫هه‌بوونی خۆیان پاراستووه‌‪ .‬شۆڕشی مه‌زنی فه‌ڕه‌نسا‬ ‫ل�‌ه ساڵی (‪)1789‬دا‪ ،‬ل�‌ه ب�ه‌رام��ب�ه‌ری مۆنارشی‬ ‫ره‌ها‪ ،‬وێڕای ئه‌وه‌ی وه‌ک شۆڕشێکی گه‌ل ده‌ستی‬ ‫پێکرد‪ ،‬ب‌ه تێپه‌ڕبوونی کات وه‌رچه‌رخای‌ه دیکتاتۆری‬ ‫بورژوازی‪ .‬ئه‌م دیکتاتیۆریی‌ه وه‌ک نه‌ته‌و‌ه ـ ده‌وڵه‌ت‬ ‫خۆی به‌رێکخستن کرد و ب‌ه ده‌سه‌اڵتێکی سه‌روتر‬ ‫ل‌ه مۆنارشی ره‌ه��ا خۆی رێک خسته‌وه‌‪ .‬نه‌ته‌و‌ه ـ‬ ‫ده‌وڵه‌تانی بچوک ک‌ه ب‌ه پلۆتیکی جیاواز به‌ڕێوه‌‬ ‫بچن روویان ل‌ه زیادبوون کرد و به‌مشێوه‌ی‌ه ل‌ه ئه‌وروپادا‬ ‫ستاتۆیه‌کی هاوسه‌نگ هات‌ه ئاراوه‌‪ .‬ئه‌و رژێمانه‌ی‬ ‫وا ب‌ه نه‌ته‌و‌ه ـ ده‌وڵه‌ت به‌ڕێو‌ه ده‌چوون‪ ،‬وێڕای هه‌موو‬ ‫خه‌یاڵ‌ه لیبه‌راڵییه‌کانیان‪ ،‬خاوه‌ن ئه‌و تایبه‌تمه‌ندیانه‌ی‬ ‫رژێمی ئۆلیگارشیک ب��وون ک‌ه ل‌ه الی �ه‌ن چینی‬ ‫سه‌رده‌ست به‌ڕێو‌ه ده‌چ��وو‪ .‬ده‌زگاکانی ئه‌و کاته‌ی‬ ‫پ�ه‌رل�ه‌م��ان‪ ،‬هیچ کاتێک نه‌یانتوانی سه‌رده‌ستی‬ ‫چینی ئۆلیگارشیک له‌ناو ب �ه‌رن‪ .‬بێ‌گومان ئه‌و‬ ‫ده‌زگ���ا دی��م��وک��رات��ی��ک��ان�ه‌ی ک �‌ه ل �‌ه س��ه‌ر بنه‌مای‬

‫تێکۆشانی درێژخایه‌نی گه‌النی شار و گوندان‪ ،‬هیچ‬ ‫کاتێک ب‌ه ته‌واوه‌تی له‌ناو نه‌براون‪ .‬له‌به‌ر ئه‌مه‌ش ئه‌و‬ ‫دیموکراسیانه‌ی وا ل‌ه ئه‌وروپا تا ئه‌مڕۆ بوونیان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫دیموکراسییه‌کی چینی‌ی‌ه ک‌ه ل‌ه ژێر کۆنترۆڵی‬ ‫ب����ورژوازی ئۆلیگارشیک‌ه و ن��اوه‌ڕۆک��ی خه‌ڵکی‬ ‫بوونی سنوورداره‌‪ .‬دوای ساڵه‌کانی (‪ )1950‬وێڕای‬ ‫هه‌وڵدانه‌کانی یه‌کێتی ئه‌وروپا بۆ کۆنفیدراسیۆنێکی‬ ‫یه‌کێتی دیموکراتیک ک �‌ه ن �ه‌ت �ه‌و‌ه ـ ده‌وڵه‌تیش‬ ‫تێده‌په‌ڕێنێت‪ ،‬نه‌یتوانیو‌ه یه‌کریزی ئۆلیگارشیکی‬

‫›› پشتگوێخستنی‬ ‫ده‌رفه‌تی‬ ‫چاره‌سه‌ری‪،‬‬ ‫ڕێ ل ‌ه به‌رده‌م‬ ‫قه‌یرانێکی دژوار‬ ‫ده‌کاته‌وه‬ ‫نه‌ته‌و‌ه ـ ده‌وڵه‌ته‌کان بشکێنێت‪ .‬ئه‌زموونه‌ک‌ه گرنگه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم شانسی سه‌رکه‌وتنی مسۆگه‌ر نیه‌»‪...‬‬ ‫«وه‌ک ل‌ه هه‌موو جیهاندا هاتۆت‌ه ئاراوه‌‪ ،‬ئیمپراتۆری‬ ‫عوسمانیش ل‌ه سه‌ر بنگه‌ی شۆڕشی ئه‌ندوسترالیزم‬ ‫(پیشه‌گه‌رایی) ل‌ه سه‌ده‌ی (‪ )19‬به‌دواوه‌‪ ،‬که‌وت‌ه بن‬ ‫کاریگه‌ری ئیمپراتۆری به‌ریتانیا و هێز‌ه گه‌وره‌کانی‬ ‫ئه‌وروپا‪ .‬ئیمپراتۆریه‌ک ک‌ه ل‌ه سه‌ر بنه‌مای نه‌ریتی‬ ‫کۆنی ده‌وڵه‌تی رۆژهه‌اڵتی ناو‌هڕ‌است دام �ه‌زرا‪ ،‬له‌‬ ‫به‌رامبه‌ری پێشکه‌وتنی خێرای چه‌مکی نه‌ته‌و‌ه ـ‬ ‫ده‌وڵه‌ت‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی له‌ناو نه‌چێت‪ ،‬ویستی خۆی ل‌ه سه‌ر‬ ‫بناغه‌یه‌کی بیرۆکراتیک سه‌رله‌نوێ دامه‌زرێنێته‌و‌ه و‬ ‫خۆی بگۆڕێت‌ه بۆ نه‌ته‌و‌ه ـ ده‌وڵه‌تێکی ناوه‌ندی و‬ ‫توندتری عوسمانی‪ .‬ئه‌و سه‌رهه‌ڵدانانه‌ی وا ل‌ه ناوخۆدا‬ ‫دروست ده‌بوون ویستی ب‌ه توندی بیچه‌وسێنێته‌وه‌‪ .‬له‌‬ ‫ئه‌نجامدا پێکهاته‌یه‌ک وه‌ک کۆماری تورکی‬ ‫ل‌ه ئاناتۆلی و میزۆپۆتامیای ئه‌مڕۆ دام �ه‌زرا که‌‬ ‫زۆرینه‌ی ل‌ه نه‌ته‌وه‌کانی تورک و کورد و گه‌لێک‬ ‫کۆمینی ئه‌تنیکی پێک دێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش بۆت‌ه میراسی‬ ‫ئیمپراتۆری‪ ...‬ل‌ه قۆناغی سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌م‬ ‫به‌دواوه‌‪ ،‬بۆرژوازی تورک ک‌ه خۆی ل‌ه ناو ده‌وڵه‌تدا‬ ‫وه‌ک پارتی ئیتحاد و ته‌ره‌قی به‌رێکخستن کرد و له‌‬ ‫نه‌ته‌و‌ه تێکه‌اڵوه‌کان پێک دێت‪ ،‬ب‌ه نه‌ته‌وه‌په‌رستییه‌کی‬ ‫زۆر توند سه‌ره‌تا ل‌ه سه‌رده‌می مه‌شروتیه‌تی دووه‌مدا‪،‬‬ ‫دوات���ر ل�‌ه رژێ��م��ی ک��ۆم��اری��دا ب���ه‌ره‌و دیکتاتۆریه‌ت‬ ‫رۆی���ش���ت‪ ...‬دادگ��ای��ی ئ �ه‌رگ �ه‌ن �ه‌ک��ۆن ب �‌ه نه‌ریتی‬ ‫ئۆلیگارشیکی دیکتاتۆریه‌تی س �ه‌د س��اڵ�ه‌ی ناو‬ ‫ده‌وڵه‌ت په‌یوه‌ندی هه‌یه‌‪ ،‬وه‌ک ئه‌نجام‪ ،‬ئێم‌ه ده‌توانین‬ ‫وه‌ک دادگاییه‌کی گرنگ ک‌ه ده‌توانێ چاره‌نووسی‬ ‫دیموکراسی دیاری بکات هه‌ڵیسه‌نگێنین‪».‬‬ ‫ئ���ۆج���ه‌الن ل���‌ه ن �ه‌خ��ش �ه‌رێ��گ��اک �ه‌ی��دا ل���‌ه درێ����ژه‌ی‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنه‌کانی ل�‌ه س �ه‌ر م��ێ��ژووی تورکیا و‬ ‫ئاسته‌نگییه‌کانی ب���ه‌رده‌م دیموکراتیزاسیونی ئه‌م‬ ‫واڵت‌ه ده‌ڵێت‪« :‬له‌به‌ر کاراکته‌ره‌کانی به‌رته‌سک‪-‬‬ ‫بوونی ناوخۆیی‪ ،‬نه‌ژادپه‌رستی توند‪ ،‬دین‌په‌رستی‪،‬‬ ‫ج��ن��س��ی��ی�‌هت‌پ��ارێ��زی و زان��س��ت��ی پۆزیتیڤیست و‬ ‫ئ��ای��دی��ۆل��ۆژی��ای ت��ری رژێ��م��ی ت��ورک��ی��ا‪ ،‬کێشه‌ی‬ ‫دیموکراتیک‌بوون ل‌ه کایه‌ی گفتوگۆداش نه‌گه‌یشته‌‬ ‫پێناسه‌یه‌کی راس��ت‪ .‬م��اف له‌به‌ر یاسای ده‌وڵه‌تی‬ ‫زیاتر نه‌چوو‌ه پێشه‌وه‌‪ .‬هیچ کات ده‌رفه‌ت بۆ مافی‬ ‫تاکه‌که‌سی و گ �ه‌ل ن �ه‌ره‌خ��س��ا‪ ...‬توندترین یاسا‬ ‫سه‌باره‌ت ب‌ه کورد و کوردستان‪ ،‬ب‌ه شێوه‌یه‌کی زۆر‬ ‫بێ‌رێزان‌ه جێبه‌جێ کران‪ .‬له‌گه‌ڵ سزادانی جه‌سته‌یی‪،‬‬ ‫ب‌ه به‌رنامه‌ی توانه‌و‌ه زۆر قووڵ و به‌رفراوان‪ ،‬سه‌باره‌ت‬ ‫ب‌ه کورد و کوردستان هه‌موو شتێک قه‌ده‌غ‌ه و له‌ناو‬ ‫برا یاخود ویستیان ل‌ه ناو ئایدیۆلۆژیای فه‌رمی‌دا‬ ‫بتوێته‌و‌ه و له‌ناو بچێت‪ .‬وه‌ک زۆرێک کۆمین که‌‬ ‫ل‌ه به‌رامبه‌ری ئه‌و پۆلیتیکا و یاسایان‌ه وه‌ستانه‌وه‌‪،‬‬ ‫ل‌ه ناو نه‌ریتی چه‌پگه‌رایی‌دا کۆمه‌ڵێک مرۆڤ‬ ‫ک�‌ه خ��ۆی��ان ب�‌ه ن��اوی (‪) PKK‬و‌ه پێناس‌ه ده‌ک��رد‪،‬‬ ‫ئه‌و به‌رخۆدانه‌ی ک‌ه ل‌ه ساڵی (‪ )1970‬ده‌ستیان‬ ‫پێکردبوو‪ ،‬ب‌ه شێوه‌یه‌کی جۆراوجۆر‪ ،‬له‌گه‌ڵ زه‌حمه‌ت‬

‫و قوربانییه‌کی زۆر‪ ،‬گه‌یشت‌ه ساڵی (‪ .)2009‬ئه‌م‬ ‫به‌رخۆدان‌ه ک‌ه رێگای ل‌ه به‌رده‌م پێشکه‌وتن هه‌موار‬ ‫کردووه‌‪ ،‬ل‌ه هێنانه‌ئارای کێشه‌کانی دیموکراسیدا و‬ ‫گه‌یاندنی تا ئاستی چاره‌سه‌ری رۆڵێکی گه‌وره‌ی‬ ‫گێڕا»‪...‬‬

‫(‪ )10‬پره‌نسیبی چاره‌سه‌ری کێشه‌ی کورد‬ ‫عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن‪ )10( ،‬پره‌نسیبی چاره‌سه‌ری پرسی‬ ‫ک��ورد و وه‌رچه‌رخانی تورکیا ب �ه‌ره‌و سیسته‌مێکی‬ ‫دیموکراتیک‪ ،‬به‌م شێوه‌ی‌ه ریز ده‌کات‪:‬‬ ‫‪ .1‬پره‌نسیبی نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتیک؛ نه‌ته‌وه‌بوونێک‬ ‫ک‌ه یه‌کگرتن پێکدێنێ‪ ،‬ده‌بێ نه‌ک وه‌کوو نه‌ته‌وه‌‪-‬‬ ‫ده‌وڵ���ه‌ت‪ ،‬به‌ڵکوو وه‌ک���وو ن �ه‌ت �ه‌وه‌ی دیموکراتیک‬ ‫دابمه‌زرێنرێ‪ .‬ل‌ه نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتیکدا‪ ،‬ماف و‬ ‫ئازادیه‌کانی تاک و کۆمه‌ڵگا‪ ،‬نابێ ل‌ه یه‌کتر جیا‬ ‫بکرێنه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ .2‬پره‌نسیبی واڵتی هاوبه‌ش؛ ده‌بێ تێگه‌یشتنی‬ ‫واڵتی هاوبه‌ش ب‌ه بنه‌ما بگیرێ‪ .‬ل‌ه جێگه‌ی ڕه‌گه‌زی‬ ‫یه‌کزمانی‪ ،‬واڵت��ی هاوبه‌ش ب‌ه هاواڵتی فره‌زمان‪،‬‬ ‫فره‌نه‌ته‌و‌ه ‌و فره‌دین پێش ده‌ک���ه‌وێ‪ ،‬ئه‌مه‌ش هه‌ره‌‬ ‫راسته‌قیه‌نه‌ن‪ .‬تێگه‌یشتنی واڵت ک‌ه ب‌ه ته‌نیا هه‌ستی‬ ‫خاوه‌ندارێتی کردن ل‌ه یه‌ک گرووپی ئه‌تنیک ده‌دا‪،‬‬ ‫به‌شێکی مه‌زن ل‌ه هاواڵتیان ده‌کات ب‌ه «ئه‌وی تر»‪.‬‬ ‫‪ .3‬پره‌نسیبی کۆماری دیموکراتیک؛ کۆماری‬ ‫دیموکراتیک ب ‌ۆ سیسته‌می دیموکراتیک کراوه‌یه‌‪،‬‬ ‫کۆمارێک‌ه ک‌ه ل‌ه گه‌ڵی پێکدێت‪ .‬نه‌ته‌وه‌‪-‬ده‌وڵه‌ت‬ ‫ئامانجێکی ل �ه‌و ش��ێ��وه‌ی�ه‌ی نییه‌‪ ،‬ب�‌ه پێچه‌وانه‌وه‌‬ ‫ک��ۆم�ه‌ڵ��گ��ای دیموکراتیکیش ل �‌ه ن���او خ���ۆی دا‬ ‫ده‌توێنێته‌وه‌‪ .‬کۆماری دیموکراتیک‪ ،‬ڕێز ل‌ه هه‌بوونی‬ ‫مرۆڤه‌کان ده‌گرێ‪.‬‬ ‫‪ .4‬پره‌نسیبی ده‌ستووری دیموکراتیک‪ :‬ده‌ستووری‬ ‫دیموکراتیک‪ ،‬ده‌ربڕینی پێکهاتنی کۆمه‌ڵگای‬ ‫دیموکراتیک و ده‌وڵه‌ته‌‪ .‬ماف و ئازادیه‌کانی تاک‪،‬‬ ‫له کۆمه‌ڵگای دیموکراتیک‌دا واتادار ده‌بێ‪.‬‬ ‫ته‌نها ‌‌‬ ‫ده‌س��ت��ووری دیموکراتیک‪ ،‬ل‌ه به‌رامبه‌ر ده‌وڵ�ه‌ت��دا‪،‬‬ ‫پاراستنی هاواڵتیان و کۆمه‌ڵگا ب‌ه بنه‌ما ده‌گرێ‪.‬‬ ‫‪ .5‬پره‌نسیبی چاره‌سه‌ری دیموکراتیک؛ چاره‌سه‌ری‬ ‫دی��م��وک��رات��ی��ک‪ ،‬زی��ادت��ر مۆدێلێکی چ��اره‌س �ه‌ری �ه‌‬ ‫ک‌ه ده‌وڵ�ه‌ت��ب��وون ناکات‌ه ئامانجی خ��ۆی‪ ،‬به‌ڵکوو‬ ‫دیموکراتیک بوونی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی وات�ه‌‪،‬‬ ‫کۆمه‌ڵگای دیموکراتیک ب‌ه بنه‌ما ده‌گرێ‪.‬‬ ‫‪ .6‬پره‌نسیبی الیه‌نگری ماف و ئازادیه‌کانی تاک‬ ‫و کۆمه‌ڵگا‪ :‬مافه‌کانی تاک و کۆمه‌ڵگا‪ ،‬ده‌ربڕینی‬ ‫دووالیه‌نی کۆمه‌ڵگان‌‪ .‬جیاکردنه‌وه‌ی ئه‌و مافان‌ه له‌‬ ‫یه‌کتری‪ ،‬نه‌ک چاره‌سه‌ری‪ ،‬به‌ڵکوو پرسه‌ک‌ه دژوارتر‬ ‫ده‌کات‪ .‬ئه‌گه‌ر ماف و ئازادیه‌کانی تاک و کۆمه‌ڵگا‬ ‫ب‌ه شێوه‌یه‌کی هاوئاهه‌نگ ده‌سته‌به‌ر نه‌کرێن‪ ،‬ئه‌وکات‬ ‫نرخ و به‌هاکانی ژیانیش‪ ،‬په‌یدا نابن‪.‬‬ ‫‪ .7‬پره‌نسیبی س�ه‌رب�ه‌خ��ۆی��ی ئ��ای��دی��ۆل��ۆژی��ک و‬ ‫ئازادی؛ هه‌تا بااڵده‌ستی ئایدیۆلۆژیکی مۆدێرنیته‌ی‬ ‫سه‌رمایه‌داری هه‌بێ‪ ،‬ک‌ه ل‌ه سه‌رانسه‌ری جیهاندا‬ ‫خ���ۆی س��ه‌پ��ان��دووه‌‪ ،‬دی��م��وک��رات��ی��ک��ب��وون و ئ���ازادی‬ ‫م���رۆڤ���ه‌ک���ان‪ ،‬پ��ێ��ک ن���ای���ه‌ت‪ .‬ب��ۆ ئ����ه‌وه‌ی ب���ژاری‬ ‫ئیدۆلۆژیکی ئه‌ڵته‌رناتیڤ واتادار بن‪ ،‬ده‌بێ گه‌لێک‬ ‫ئاستی هه‌رێمی و شار‪ ،‬زۆرینه‌ی نه‌ته‌وه‌کانی هه‌رێم‪،‬‬ ‫واڵتی هاوبه‌ش ل‌ه خۆ بگیرێ‪ .‬ئه‌گه‌ر وه‌ها نه‌بێ‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ری ئه‌و‌ه هه‌ی‌ه ک‌ه بااڵده‌ستیی ئیدۆلۆژیه‌کیتر‬ ‫پێش بکه‌وێ‪.‬‬ ‫‪ .8‬پره‌نسیبی مێژوویی بوون و هه‌مده‌م بوون‪ :‬پرسی‬ ‫دیموکراتیکبوون و ده‌رفه‌تی چاره‌سه‌ری‪ ،‬له‌نزیکه‌وه‌‬ ‫ب‌ه درووستکردنی په‌یوه‌ندی ل‌ه نێوان مێژوو و ئێستا‌وه‌‬ ‫گرێدراوه‌‪ .‬زهنیه‌ت ل‌ه باره‌ی ئه‌و پرسانه‌ی ب‌ه مێژووه‌وه‌‬ ‫گرێدراون‪ ،‬پشتگوێخستنی ده‌رفه‌تی چاره‌سه‌ری‪ ،‬ڕێ‬ ‫ل‌ه به‌رده‌م قه‌یرانێکی دژوار ده‌کاته‌وه‌‪ .‬دیتنی مێژوو‬ ‫ل‌ه سه‌رده‌م و سه‌رده‌م ل‌ه مێژوودا‪ ،‬پره‌نسیبی دروستی‬ ‫زانستی کۆمه‌اڵیه‌تیه‌‪.‬‬ ‫‪ .9‬پره‌نسیبی ئه‌خالق و ویژدان؛ ئه‌و چاره‌سه‌ریه‌ی‬ ‫ته‌نها خۆی ب‌ه یاسا و هێزه‌کانی مۆدێرنیت‌ه ده‌سپێرێ‪،‬‬ ‫هیچ ئه‌نجامێک له‌گه‌ڵ خۆی ناهێنێ‪ .‬هاوده‌نگی‬ ‫ل‌ه چوارچێوه‌ی ئه‌خالق و ویژداندا‪ ،‬بۆ چاره‌سه‌ری‬ ‫نه‌ته‌وه‌ی دیموکراتیک مه‌رجه‌‪.‬‬ ‫‪ .10‬پره‌نسیبی پاراستنی جه‌وهه‌ریی دیموکراسی؛‬ ‫نه‌بوونی پاراستنی جه‌وهه‌ری بێ‌واتایه‌‪ .‬ل‌ه به‌ر ئه‌مه‌یه‌‬ ‫ک‌ه کۆمه‌ڵگا دیموکراته‌کانیش‪ ،‬بێ پاراستنی‬ ‫جه‌وهه‌ری‪ ،‬ده‌رفه‌تی درێژه‌پێدانی هه‌بوونی خۆیان‬ ‫نییه‌‪.‬‬

‫کۆنکۆرد‬ ‫کۆنکورد گۆڕه‌پانێکی گه‌وره‌یه‌ له‌ پاریس‪،‬‬ ‫کاتێ خه‌ریکی فێربوونی زمانی فه‌ره‌نسی‬ ‫بووم‪ ،‬له‌ به‌شی ناوخۆیی کچانی جیهان که‌‬ ‫سه‌ربه‌ کاسۆلیک بوون و راهیبات ده‌یانبرد‬ ‫ب�ه‌ڕێ��وه‌‪ .‬چه‌ندین ه��اورێ��ی خۆیانیان بانگ‬ ‫ک��رد بۆ ئ �ه‌وه‌ی به‌خۆڕایی سه‌عی زمانی‬ ‫فه‌ره‌نسیان بکه‌ن‪ .‬یه‌کێک له‌وانه‌ مامۆستا‬ ‫(جاکلین) بوو‪ ،‬شه‌وان ده‌هات و سه‌عی پێ‬ ‫ده‌کردم و شیعره‌کانی (بودلیێر)ی بۆ ده‌هێنام‬ ‫و شی ده‌کردنه‌وه‌‪.‬‬ ‫زۆر پ��ی��اس�ه‌م ل �ه‌ گ��ۆڕه‌پ��ان��ی (ک��ۆن��ک��ورد)‬ ‫ده‌ک���رد و هه‌میشه‌ س �ه‌ی��ری ئ��ه‌و گڵۆپانه‌‬ ‫ده‌کرد که‌ به‌سترابوون به‌ عاموودێکه‌وه‌ و به‌‬ ‫زمانی عه‌ره‌بی به‌و گڵۆپ و ئه‌و جۆره‌ چرا‬ ‫جوان و ره‌ش و کاره‌باییانه‌ ده‌ڵێن (قه‌ندیل)‪.‬‬ ‫گۆڕه‌پانه‌که‌ به‌هۆی تیشکی گڵۆپی ئه‌و‬ ‫قه‌ندیالنه‌ ده‌بووه‌ رۆژێکی سپی‪...‬‬ ‫شه‌وێکیان هاته‌ خه‌یاڵم و پرسیاری واتای‬ ‫ک��ۆن��ک��ۆردم ل �ه‌ م��ام��ۆس��ت��ا جاکلین ک��رد‪.‬‬ ‫وت���ی‪ :‬ش��ۆڕش��گ��ێ��ڕان��ی ف �ه‌ڕه‌ن��س��ا ل �ه‌ کاتی‬ ‫پشوودانیاندا ل �ه‌و گ��ۆڕه‌پ��ان�ه‌دا ب�ه‌ کۆمه‌ڵ‬ ‫داده‌نیشتن‪ ،‬کۆ ده‌بوونه‌وه‌ و به‌ هێمنی قسه‌یان‬ ‫ده‌کرد و ئێستاش ئۆتۆمبیڵه‌کانی له‌وێ کۆ‬ ‫بوونه‌ته‌وه‌‪ .‬کۆنکۆرد یانێ «ته‌بابوون» یان‬ ‫«س���ازان» به‌ ع�ه‌ره‌ب��ی به‌ وات��ای «تالف»‬ ‫دێت‪ .‬واته‌ هاورێیه‌تیه‌ک که‌ خۆشه‌ویستی‬ ‫و له‌گه‌ڵ تێکه‌ڵ‌بوونی یه‌ک خه‌ون و یه‌ک‬ ‫هیوا له‌ نێوان شۆڕشگێڕاندا‪.‬‬ ‫به‌ر ده‌رک��ی س�ه‌را وات�ه‌ گۆڕه‌پانی ئ��ازادی‬ ‫بۆته‌ بنکه‌ی شۆڕشگێڕانی ئه‌مڕۆی کورد‪.‬‬ ‫ئایا ئه‌و جه‌ماوه‌ره‌ که‌ نیوه‌ی ده‌ست به‌تاڵه‌‬ ‫و هاتووه‌ بۆ ته‌ماشاکردن و فیک و فاک‬ ‫ده‌خرێته‌ ناو خانه‌ی شۆڕشگێڕان‪.‬‬ ‫رێ��زم ه�ه‌ی�ه‌ ب��ۆ لیژنه‌ی سه‌رپه‌رشتیارانی‬ ‫ئه‌و کۆبوونه‌وه‌ جه‌ماوه‌رییه‌‪ ،‬به‌اڵم تۆ بڵێی‬ ‫هه‌موو گه‌نجان ئاگایان له‌ جۆرێتی ده‌نگ‬ ‫هه‌ڵبڕین و ناڕه‌زایی ده‌ربڕین‪ ،‬یان وه‌ک په‌نده‌‬ ‫عه‌ره‌بییه‌که‌ ک�ه‌ ده‌ڵ��ێ «ح��ش��ر م��ع الناس‬ ‫عید» وات �ه‌ تیکه‌ڵ‌بوون ل�ه‌گ�ه‌ڵ خه‌ڵکیدا‬ ‫جه‌ژنه‌‪.‬‬ ‫م��ن ئ��ۆپ��ۆزی��س��ی��ۆن��م‪،‬‬ ‫به‌ تاقی ته‌نها رۆژێ‬ ‫ه�����ه‌زار ج����ار ش���ۆڕش‬ ‫ل��ه‌ ده‌روون����م����دا ب �ه‌رپ��ا‬ ‫ده‌ک�����ه‌م�����ه‌وه‌‪ ،‬داوای‬ ‫لێبوردنم له‌ د‪.‬فایه‌ق‬ ‫گ���وڵ���پ���ی ک������رد ک �ه‌‬ ‫ب���ه‌ه���ۆی ت��ووش��ب��وون��م‬ ‫ب�ه‌ نه‌خۆشی شه‌کره‌‪،‬‬ ‫ناتوانم له‌ گۆڕه‌پانی‬ ‫ئ�������ازادی ب���ه‌ش���داری‬ ‫ج��ه‌م��اوه‌ر ب��ک �ه‌م‪ ،‬ئ�ه‌و‬ ‫پ���زی���ش���ک���ه‌ ی��ه‌ک��س��ه‌ر‬ ‫ت���ێ���گ���ه‌ی���ش���ت‪ .‬ئ���ای���ا‬ ‫ئ����ه‌و ک���ه‌س���ه‌ ن���ه‌ب���ووم‬ ‫ب �ه‌ ن��ووس��ی��ن زه‌م��ی��ن�ه‌م‬ ‫خ�����ۆش ک����ردب����ێ ب��ۆ‬ ‫ئ�ه‌م رۆژه‌؟! ک�ه‌س له‌‬ ‫ن��زی��ک �ه‌وه‌ نه‌مناسێت‪،‬‬ ‫من خۆم ده‌ناسم‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫من هه‌میشه‌ رێگه‌ی‬ ‫س��ێ��ه �ه‌م ه �ه‌ڵ��ده‌ب��ژێ��رم‪،‬‬ ‫هه‌روا بووم و هه‌وا ده‌بم‪ .‬کوا دیالۆگی نێوان‬ ‫شۆڕشگێڕان و ده‌سه‌اڵت که‌ بریتییه‌ له‌ دوو‬ ‫حزب‪ ،‬ئه‌ی پرۆگرام؟ ئه‌ی رۆڵی رۆژانه‌ی‬ ‫ئ���ه‌و ه�����اواره‌ ک��ه‌ ل��ه‌ ن��اخ��ی ک �ه‌س��اس �ه‌ک��ان‬ ‫ب�ه‌رز ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئایا ش��ۆڕش ته‌نها شۆڕشی‬ ‫چاکسازییه‌ و شۆڕشی نان نیه‌؟‬ ‫شه‌و و رۆژ به‌رامبه‌ر به‌ که‌ناڵی‪ ،‬العربیه‬ ‫دانیشتووم‪ ،‬وات �ه‌ ئاگام له‌ شۆڕشی تونس‬ ‫و میسر و یه‌مه‌ن و به‌حره‌ین و لیبیا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫وه‌ک کۆنه‌ شیوعییه‌ک ئاگام له‌ شۆڕشی‬ ‫ئۆکتۆبه‌ر و چین و کوبا و ڤیتنام و کۆریا‬ ‫و پ��ێ��ش ئ �ه‌م��ان �ه‌ ئ��اگ��ام ل��ه‌ ش��ۆڕش �ه‌ک��ان��ی‬ ‫خۆشمان هه‌یه‌ و ته‌نانه‌ت ئه‌و قاچاغچییه‌‬ ‫ک��وردان �ه‌ش ده‌ن��اس��م که‌ قاچاغچی چه‌ک‬ ‫بوون و چه‌کیان ره‌وانه‌ی کوردستان ده‌کرد‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت ئ�ه‌و رێگایه‌ش ده‌ن��اس��م که‌ ک��ورده‌‬ ‫شیوعییه‌کان به‌ ک��ام که‌سایه‌تییه‌ متمانه‌‬ ‫ده‌کرد چه‌کیان بۆ بهێنێ‪.‬‬

‫چه‌ندین ساڵه‌ بۆ گه‌نجی ک��ورد ده‌نووسم‪،‬‬ ‫مه‌به‌ستیشم نه‌بوو ناسراو بم یان بازرگانی‬ ‫ب���ه‌ ن��ووس��ی��ن �ه‌ک��ان��م ب���ک���ه‌م‪ ،‬ک��ل��ک��ی هیچ‬ ‫س �ه‌رک��رده‌ی �ه‌ک��ی ک��وردی��ش ن �ه‌ب��ووم و ژیانم‬ ‫ب����ووه‌ ن �ه‌چ��ووم �ه‌ت �ه‌ پ��اڵ��ی ه��ی��چ ک��ام �ه‌ی��ان‬ ‫و ه�ه‌ن��دێ��ک��ی��ش��ی��ان��م ل��ه‌ ن��زی��ک �ه‌وه‌ نه‌بینیوه‌‬ ‫و پ��ارووه‌ن��ان��ێ��ک��م ل �ه‌ س��ه‌ر م��ێ��زی که‌سیانم‬ ‫نه‌خواردووه‌‪ ،‬سه‌ربه‌ هیچ گروپیش نیم‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌ تاقی ته‌نها هه‌ر یه‌خه‌م دڕیوه‌ و له‌ پێستی‬ ‫خۆم ده‌رچ��ووم‪ ،‬به‌رامبه‌ر به‌ ده‌سه‌اڵت چ له‌‬ ‫رۆژنامه‌ی هاواڵتی و چ‌ له‌ رۆژنامه‌کانی‬ ‫تردا ئاگرم کردۆته‌وه‌ و هه‌ر خۆشم به‌رپرس‬ ‫بووم به‌رامبه‌ر به‌ نووسینه‌کانم‪.‬‬ ‫نه‌خۆشییه‌که‌م ده‌ردی ک��ورده‌‪ ،‬مه‌راقم هه‌ر‬ ‫بۆ کورده‌ مه‌ینه‌تیم هه‌ر له‌به‌ر خاتری چاوی‬ ‫کورده‌‪ .‬حه‌زیشم کرد له‌ گۆڕه‌پانی ئازادیدا‬ ‫ئاماده‌ بم‪ ،‬تۆ بڵێی له‌م ته‌مه‌نه‌دا چاوه‌ڕێی‬ ‫چه‌پڵه‌ و ئافه‌رین‌م کردبێت؟‬ ‫ئ��ای��ا ش��ۆڕش��گ��ێ��ڕان ده‌زان���ن ک�ه‌ کوردستان‬ ‫فرۆشراوه‌‪ .‬ئایا شۆڕشگێڕان دژی سیستمی‬ ‫سه‌رمایه‌داری شۆڕش ده‌ک�ه‌ن‪ ،‬یان ته‌نانه‌ت‬ ‫ش�ه‌پ��ۆل��ێ��ک�ه‌ ک �ه‌ سلێمانی و ده‌ڤ �ه‌ره‌ک��ان��ی‬ ‫سلێمانی گرتۆته‌وه‌؟‬ ‫ل�ه‌ هه‌ولێر و ده��ۆک��دا ک �ه‌س ن��اوێ��رێ بڵێ‬ ‫«له‌ل»‪ .‬لێره‌دا شیوه‌نه‌ و له‌وێدا شایییه‌‪ ،‬که‌ی‬ ‫کوردیان تووشی دووبه‌ره‌کی نه‌کردووه‌؟ تا‬ ‫که‌ی ئه‌م گروپ‌کاری و ته‌که‌تۆلچێتییه‌؟‬ ‫ی �ه‌ک که‌سم ب��ۆ بهێنن ک�ه‌ خ��اوه‌ن��ی خۆی‬ ‫بێت؟ به‌ پاڵپشتی سه‌رکرده‌یه‌کی کورد هاوار‬ ‫ن�ه‌ک��ات و بڵێ «ت��ا سیستمی عه‌شایه‌ری‬ ‫تێکه‌ڵی سیاسه‌تمان بووه‌‪ .‬سه‌رکرده‌کانمان له‌‬ ‫ئاغاکانی دوێنی ده‌چن‪ .‬هه‌روه‌ها سیناریۆی‬ ‫سوتاندنی که‌ناڵی نالیا که‌ سیناریۆیه‌ک‬ ‫ب��وو ه �ه‌م��وو س �ه‌رم��ای �ه‌داره‌ک��ان��ی سلێمانی‬ ‫له‌به‌ریانه‌ و نهێنییه‌که‌ی ده‌زانن‪.‬‬ ‫ئه‌ی سه‌رۆکی حکومه‌ت بۆچی راستگۆیی‬ ‫خۆی له‌ ده‌ستدا‪ .‬ئه‌مڕۆ که‌س ب��ڕوای پێ‬ ‫ناکات و جێی متمانه‌ نیه‌‪ ،‬سه‌رکرده‌کانمان‬ ‫بوون به‌ ده‌هۆڵ وه‌ک له‌ قورئاندا ده‌ڵێ (صم‪،‬‬ ‫بکم‪ ،‬عمی فهم الیفقهون»‪ .‬وات �ه‌ ک �ه‌ڕ و‬ ‫الڵ و ک���وێ���ر‪ ،‬ه��ی��چ‬ ‫ن��ازان��ن‪ .‬هه‌ندێکیشیان‬ ‫وه‌ک بڵێی ن�ه‌ ئاویان‬ ‫دێبێت و نه‌ ب���اران‪ .‬له‌‬ ‫الیه‌کیشدا‪ ،‬میلله‌ت له‌‬ ‫سه‌ر ئاگر دانیشتووه‌ و‬ ‫چ��اوه‌ڕێ��ی وه‌دیهێنانی‬ ‫خه‌ونه‌کانی ده‌کات‪.‬‬ ‫وه‌کوو‪ ...‬له‌ وتاره‌کانی‬ ‫راب�����������ردووی خ���ۆم���دا‬ ‫نووسیومه‌ حکومه‌تی‬ ‫ک�����������وردی وه‌ه�����م�����ه‌‪.‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا پ �ه‌رل �ه‌م��ان و‬ ‫وه‌زاره‌ته‌کان‪ .‬من هه‌ست‬ ‫ناکه‌م که‌ ده‌سه‌اڵتێکی‬ ‫راسته‌قینه‌ هه‌بێت له‌‬ ‫ک���وردس���ت���ان���دا ب�ه‌ڵ��ک��و‬ ‫چه‌ند بازرگانێکن که‌‬ ‫ب��ازرگ��ان��ی ب �ه‌ خوێنی‬ ‫م��ی��ل��ل�ه‌ت ده‌ک����ه‌ن‪ .‬خۆ‬ ‫ج �ه‌الل تاڵه‌بانی خۆی‬ ‫ت��ێ��ک ن�����ه‌دا‪ ،‬ب���ا ه �ه‌ر‬ ‫خه‌ریکی حکومه‌ته‌ گه‌نده‌ڵه‌ عێراقییه‌که‌ی‬ ‫بکات که‌ تا ئه‌ژنۆ مالیکی و چوار ده‌وری‬ ‫چه‌قیون له‌ ناو چڵکاودا‪ .‬ئه‌و کاسه‌لێسه‌‪،‬‬ ‫ئ �ه‌و ن��ۆک �ه‌ر و خ��ۆف��رۆش��ان�ه‌ م �ه‌گ �ه‌ر ته‌نها‬ ‫شیوعییه‌ راسته‌قینه‌کان بنبڕیان بکه‌ن‪.‬‬ ‫دێته‌وه‌ کوردستان میلله‌ت ن��اڕه‌زای��ی خۆی‬ ‫ده‌رده‌بڕێ و هاواری ده‌گاته‌ ئاسمان‪ ،‬که‌چی‬ ‫دکتۆر ب�ه‌ره�ه‌م ده‌هێننه‌ س�ه‌ر ته‌له‌فزیۆن و‬ ‫ئه‌ویش گوێز ده‌ژمێرێت‪.‬‬ ‫من هه‌میشه‌ بۆ رۆژێکی وه‌ها گڕه‌م ده‌هات‪،‬‬ ‫باش بوو میلله‌ت راپه‌ڕی و خه‌ونه‌کانم هاتنه‌‬ ‫دی و پێش ئه‌وه‌ی بمرم‪ ،‬بینیم که‌ میلله‌ت‬ ‫زۆر له‌ سوڵتانه‌کان و فیرعه‌ونه‌کان گه‌وره‌تره‌‪.‬‬ ‫من پشتگیری له‌ خۆپیشانده‌ران ده‌که‌م‪ ،‬پیر‬ ‫نه‌بوومایه‌ خۆم شوعله‌ی ئه‌م راپه‌ڕینه‌ جوانه‌م‬ ‫هه‌ڵده‌گرت به‌اڵم کورد ده‌ڵێ پیری و هه‌زار‬ ‫عه‌یب‪.‬‬

‫›› چه‌ندین‬ ‫ساڵ ‌ه بۆ گه‌نجی‬ ‫کورد ده‌نووسم‪،‬‬ ‫مه‌به‌ستیشم‬ ‫نه‌بوو ناسراو بم‬ ‫یان بازرگانی به‌‬ ‫نووسینه‌کانم بکه‌م‬


‫گه‌جنان‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪12‬‬

‫ده‌نگى گه‌ل و‬ ‫بێده‌نگى ئێوه‌!‬ ‫گ����ه‌ل����ى ک�������ورد ل � ‌ه‬ ‫به‌یان ب����اش����ورى ک���وردس���ت���ان‬ ‫ناسیح فه‌ره‌ج ب���ێ ب����ه‌ش ن���ه‌ب���ووه‌ ل ‌ه‬ ‫ب �ه‌ش��م �ه‌ی��ن �ه‌ت��ى و ئ �ه‌و‬ ‫گرفتانه‌ى که‌ ژیانى لێ تاڵ کردبوون‬ ‫و سه‌ره‌ڕاى چاوه‌ڕوانییه‌کى (‪ )19‬ساڵى‬ ‫ل�ه‌ دواى رزگ��ارب��وون ل�ه‌ژێ��ر ده‌س�ه‌اڵت��ى‬ ‫رژێ��م��ى ب�ه‌ع��س��ى روخ����او‪ ،‬گ��رف��ت�ه‌ک��ان‬ ‫ئ���اڵ���ۆزت���ر و ه������ه‌ژارى و ب���ێ���ک���ارى و‬ ‫نادادپه‌روه‌رى و توندوتیژى زیاتر هیچیتر‬ ‫به‌ده‌ست نه‌هات‪ ،‬هه‌ربۆیه‌ ئه‌م شه‌پۆلى‬ ‫ناڕه‌زاییه‌ى که‌ رۆژهه‌اڵتى ناوه‌ڕاستى‬ ‫گرتۆته‌وه‌ دژى ده‌سه‌اڵته‌ دیکتاتۆره‌کان‪،‬‬ ‫ئه‌م هه‌رێمه‌شى گرته‌وه‌ و ئیدى سه‌رجه‌م‬ ‫چین و توێژه‌کانى گه‌لى کورد ده‌نگى‬ ‫ن���اڕه‌زای���ی���ان ل���ه‌ دژى ئ���ه‌م ده‌س���ه‌اڵت��� ‌ه‬ ‫ب�ه‌رزک��ردۆت�ه‌وه‌‪ ،‬که‌ چه‌ندین س��اڵ بوو‬ ‫داواى ئاسوده‌یى و چاکسازى ده‌کرێت‪،‬‬ ‫ب �ه‌اڵم ته‌نیا وه‌اڵم ئ �ه‌وه‌ب��وو ک�ه‌ هێشتا‬ ‫حکومه‌ت س��اوای�ه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ له‌ کاتێکدا‬ ‫ئه‌و منداڵه‌ى شیره‌خۆره‌ ب��وو‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫ئ�ه‌وان�ه‌ى له‌ سکى دایکیشیاندا ب��وون‪،‬‬ ‫که‌ له‌گه‌ڵ دروستبوونى ئه‌م حکومه‌ته‌دا‬ ‫ل�ه‌دای��ک ب��وون ئێستا گه‌نجێکه‌ و پڕ‬ ‫به‌ گ�ه‌رووى ه��اوارى ناڕه‌زایى به‌رامبه‌ر‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت به‌رز ده‌کاته‌وه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫ب��ۆى ده‌رک �ه‌ت��ووه‌ ک�ه‌ داه��ات��ووى باشتر‬ ‫نابێ ل�ه‌و که‌سانه‌ى ته‌مه‌نیان بۆ ئه‌م‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌ به‌فیڕۆدا‪ ،‬ئه‌م شۆڕشه‌ ته‌نیا‬ ‫شۆڕشى چین و توێژێکى دیاریکراو‬ ‫ن��ی��ی��ه‌‪ ،‬ب��ه‌ڵ��ک��و س����ه‌رج����ه‌م ئ���ای���دی���ا و‬ ‫ره‌نگه‌کانى له‌خۆگرتووه‌‪ ،‬هیچ هێز و‬ ‫الیه‌نێک ناتوانێت خۆى بکاته‌ خاوه‌نى‬ ‫ئه‌م ده‌نگانه‌ جگه‌ له‌ ئیراده‌ى گه‌ل‪.‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ده‌ب��ی��ن��ی��ن ب �ه‌ش��ى ه���ه‌ره‌ زۆرى‬ ‫ئ��ه‌م ده‌ن��گ �ه‌ ن����اڕازى و خ���اوه‌ن مافان ‌ه‬ ‫گ �ه‌ن��ج��ان��ن و ب���ه‌وپ���ه‌ڕى ئ��ی��راده‌ی��ان �ه‌و‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ر ن��ادادپ��ه‌روه‌رى و نایه‌کسانى‬ ‫وه‌س����ت����اون‪ ،‬داواى ری��ش�ه‌ک��ێ��ش��ک��ردن��ى‬ ‫گرفته‌کان ده‌که‌ن و هه‌وڵى سه‌ندنه‌وه‌ى‬ ‫م��اف �ه‌ک��ان��ی��ان ده‌ده‌ن‪ ،‬ئ����ه‌وه‌ى جێگه‌ى‬ ‫داخه‌ ئه‌و ده‌ی��ان و س�ه‌دان رێکخراوانه‌ن‬ ‫که‌ ب�ه‌ن��اوى گه‌نجانه‌وه‌ چه‌ندین ساڵ ‌ه‬ ‫دروس��ت ب��وون و خۆیان له‌سه‌ر موڵکى‬ ‫گشتى و به‌ناوى کارکردن بۆ گه‌نجان‬ ‫ده‌ژی��ان��د‪ ،‬ئێستا زۆر ب��ێ هه‌ڵوێست و‬ ‫هه‌روه‌ک بڵێى ئه‌مانه‌ بۆ نه‌وه‌کانیشیان‬ ‫گه‌نجینه‌یه‌کیان له‌ موڵکى گه‌ل داناوه‌ و‬ ‫هیچ به‌رژه‌وه‌ندییه‌کیان له‌گه‌ڵ گۆڕانى‬ ‫سیسته‌مى ده‌س �ه‌اڵت��دارێ��ت��ی��دا نییه‌ و‬ ‫ب �ه‌ پ��ێ��چ�ه‌وان�ه‌وه‌ ب��ه‌رژه‌وه‌ن��دی��ان له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌م شێوازى حوکمڕانیه‌دایه‌‪ ،‬بۆیه‌ ب ‌ه‬ ‫هیچ شێوه‌یه‌ک نایانه‌وێ چاکسازى‬ ‫ب��ک��رێ��ت و ب��ێ ده‌ن���گ م���اون‪ ،‬ئ�ه‌گ�ه‌ر‬ ‫وانه‌بێت بۆ م��اوه‌ى (‪ )26‬رۆژه‌ ده‌ب��وو‬ ‫به‌ ن��اوى رێکخراو و سه‌نته‌ره‌کانیانه‌و‌ه‬ ‫به‌یاننامه‌یان رابگه‌یاندایه‌‪ ،‬یان ئه‌وه‌تا‬ ‫س���ه‌د ل��ه‌ س���ه‌د پ��ش��ت��ی��وان��ى خ��ۆی��ان بۆ‬ ‫ده‌س������ه‌اڵت ب���ه‌و ش���ێ���وه‌ی���ه‌ى ک���ه‌ ه�ه‌ی� ‌ه‬ ‫ده‌رببڕیایه‌‪ ،‬دژى چاکسازى و هێنانه‌دى‬ ‫دادپ����ه‌روه‌رى بونایه‌‪ ،‬ی��اخ��ود پشتیوانى‬ ‫خۆیان بۆ گ �ه‌ل ده‌ربڕیبایه‌ و داوای��ان‬ ‫له‌گه‌ڵ داواکانى گه‌لدا یه‌کخستایه‌‪.‬‬ ‫بۆیه‌ لێره‌وه‌ په‌یامى من بۆ سه‌رجه‌م‬ ‫ئه‌و سه‌نته‌ر و رێکخراوانه‌ى که‌ به‌ناوى‬ ‫گه‌نجان و ژنانه‌وه‌ هه‌یه‌ ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬کاتى‬ ‫ئه‌وه‌ هاتووه‌ خۆتان یه‌کالیى بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬بێ‬ ‫گوێدانه‌ به‌رژه‌وه‌ندى حزب و خۆپه‌رستى‪،‬‬ ‫بیر له‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى گه‌ل بکه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ب �ه‌ چ��اوێ��ک��ى ک����راوه‌وه‌ ئ��ه‌م ب��ارودۆخ �ه‌‬ ‫ببینن که‌ ئێستا له‌ رۆژه‌ڤ��دای�ه‌‪ ،‬کاتى‬ ‫ئه‌وه‌ هاتووه‌ تارمایى حزب له‌سه‌ر خۆتان‬ ‫و رێکخراوه‌کانتان به‌ خۆرى ده‌نگى گه‌ل‬ ‫رابماڵن و تیشکى روناکى یه‌کسانى و‬ ‫دادپ����ه‌روه‌رى ب���ه‌ره‌و ژوره‌ تاریکه‌کانى‬ ‫رێ��ک��خ��راوه‌ک��ان��ت��ان ب����ه‌رن‪ ،‬ک �ه‌ س���ه‌دان‬ ‫رۆش��ن��ک �ه‌ره‌وه‌ ناتوانێت ئ �ه‌و روناکیی ‌ه‬ ‫ببه‌خشێت‪ ،‬که‌ ده‌نگێکى ئ��ازاد و بێ‬ ‫ترس و راستگۆ و چاوکراوه‌‪ ،‬له‌ ده‌نگى‬ ‫گه‌ل روناکى ده‌کاته‌وه‌‪.‬‬

‫توڕه‌یى گه‌نجان شه‌وه‌سارده‌کانى سه‌را گه‌رم ده‌کاته‌وه‌‬ ‫[ ئا‪ /‬کارزان تاریق ]‬ ‫میلى ک��ات��ژم��ێ��ره‌ک��ان (‪)12‬ى ش �ه‌وی��ان‬ ‫له‌به‌ر ده‌رک��ى س �ه‌را تێده‌په‌ڕاند‪ ،‬به‌وێدا‬ ‫بڕۆیشتبایتایه‌ ئه‌و گه‌نجانه‌ت ده‌بینى بێ‬ ‫ئه‌وه‌ى پێخه‌وێکیشیان پێبێت‪ ،‬به‌هۆى هه‌واى‬ ‫ساردى ئادارى سلێمانییه‌وه‌ خۆیان له‌به‌ر‬ ‫گڕى ئاگرێکدا گه‌رم ده‌ک��رده‌وه‌ و ناوساجى‬ ‫گه‌رمیان ده‌خوارد‪ ،‬ئه‌و شۆفێر و رێبوارانه‌ى‬ ‫ب �ه‌ وێ���دا ده‌ڕۆی��ش��ت��ن هه‌ڵوه‌سته‌یه‌کیان‬ ‫لێده‌کردن‪.‬‬

‫هه‌ڵمه‌ت ئه‌حمه‌د‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )27‬ساڵ‪ ،‬ئاماژه‌ بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌کات له‌م شه‌وه‌دا له‌به‌ر سه‌راى سلێمانى ماوه‌ته‌و‌ه‬ ‫تا گه‌نجێک مافى خۆى وه‌رنه‌گرێت و چاره‌نوسى‬ ‫هاوڕێکانى دیارى نه‌کرێت ناڕواته‌وه‌‪ .‬هه‌ڵمه‌ت‪ ،‬گڕى‬ ‫ئاگر و دوکه‌ڵ ده‌هات به‌سه‌ریدا و مژێکى قوڵى ل ‌ه‬ ‫جگه‌ره‌که‌یدا و به‌نێو ه�ه‌واى س��اردى س �ه‌رادا به‌ باى‬ ‫ده‌کرد و قسه‌ى له‌وه‌ ده‌کرد که‌ له‌گه‌ڵ هیچ الیه‌نێک‬ ‫نیه‌ و سه‌ربه‌خۆیه‌‪ ،‬به‌ هیواشه‌ هه‌موو پێداویستییه‌ک‬ ‫بۆ گه‌نجان دابین بکرێت‪ ،‬هه‌روه‌ها ل�ه‌وه‌ش دوا ک ‌ه‬ ‫رێکخراوه‌کانى گه‌نجان بێده‌نگ نه‌بن له‌ ئاست‬

‫کـورد‬

‫دوای ( ســتــان‬ ‫و خۆپیشاندانه‌کان تا ژیانى خۆى و‬ ‫گه‌نجاندا‪ ،‬هه‌ڵمه‌ت ئه‌وه‌شى وت‪ :‬له‌م‬ ‫‪)17‬ی‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫ب‬ ‫گه‌نجان بگۆڕێت‪ ،‬ه�ه‌روه‌ه��ا ناوبراو‬ ‫شه‌وه‌ دره‌نگه‌ ئه‌م گه‌نجانه‌ى که‌ لێره‌ن‬ ‫ا‬ ‫ت‬ ‫جه‌ختیشیکرده‌وه‌‪ :‬خ��ۆم ئه‌خه‌مه‌ ئه‌م‬ ‫سه‌رمایان ده‌بێت و برسیان ده‌بێت‪،‬‬ ‫شه‌وا‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫بارودۆخه‌وه‌ ته‌نها له‌به‌ر خاترى خۆم نیه‌‪،‬‬ ‫ئ�ه‌م�ه‌ش ه��ۆک��اره‌ک�ه‌ى ب��ۆ ئاڵۆزى‬ ‫س‬ ‫‌هرای ئ‬ ‫به‌ڵکو له‌به‌ر هه‌موو گه‌نجه‌کانى تره‌‪،‬‬ ‫ژیانیان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى‬ ‫ازادی‬ ‫ئه‌نجامى ئه‌م هه‌موو سه‌رما بوون و شه‌و‬ ‫ژیانیان خۆش بوایه‌ ئێستا خۆیان‬ ‫نخونیه‌شمان ته‌نها ئه‌وه‌یه‌ چاوه‌ڕێى وه‌اڵمى‬ ‫نه‌ده‌خسته‌ ناو ئه‌م مه‌ترسیه‌وه‌؛ زۆربه‌ى‬ ‫حکومه‌ت ده‌که‌ین‪.‬‬ ‫کات هاوڕێمان نه‌خۆش ده‌که‌وێت و زۆر حاڵى خراپ‬ ‫ه �ه‌وه‌ه��ا ه���ه‌ردى ج �ه‌م��ال‪ ،‬ج�ه‌خ��ت ده‌ک���ات���ه‌وه‌ ک ‌ه‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬نازانین چۆن فریاى نه‌خۆشخانه‌ى بخه‌ین‪.‬‬ ‫رێباز جه‌میل‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )20‬ساڵ‪ ،‬یه‌کێکى تر‌ه چاوه‌ڕێى جێبه‌جێکردنى ئه‌و خااڵنه‌ ده‌که‌ن که‌ له‌الیه‌ن‬ ‫له‌و گه‌نجانه‌ى که‌ له‌ نیوه‌ شه‌وێکى دره‌نگدا له‌نێو هاواڵتیانى مه‌یدانى ئازادیه‌وه‌ ئاڕاسته‌ى په‌رله‌مان‬ ‫هه‌واى ساردى سه‌را جه‌مه‌دانیه‌یه‌کى کرد بۆ مل و ک���راوه‌‪ ،‬ه���ه‌ردى‪ ،‬وتیشى‪ :‬ئ�ه‌گ�ه���ر ئ �ه‌و داواک��اری��ان� ‌ه‬ ‫له‌ ده‌ورى ئاگرێکى گڕدا له‌گه‌ڵ هاوڕیکانیدا خۆیى جێبه‌جێ بکرێن ئه‌وه‌ ئێمه‌ هیچ داوایه‌کى ترمان بۆ‬ ‫گه‌رم ده‌کره‌وه‌ و به‌ ده‌ستێکى ناوساجى ده‌خوارد و جار حکومه‌ت نیه‌‪ ،‬نابراو‪ ،‬ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌کرد رایگه‌یاند‪:‬‬ ‫جارێکیش قومێک ئاوى ده‌خوارده‌وه‌ رایگه‌یاند‪ :‬ک ‌ه «زۆرب���ه‌ى هاوڕێکانمان ب�ه‌ کورته‌نامه‌ى مۆبایل‬ ‫رێکخراوه‌کانى گه‌نجان رێکخراوى گه‌نج و نوێنه‌رى هه‌ڕه‌شه‌یان لێکراوه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌ هه‌ڕشه‌ کۆڵناده‌ین‪ ،‬تا‬ ‫گه‌نج نین‪ ،‬ته‌نها له‌ به‌رژه‌وه‌ندى خۆیان کار ده‌که‌ن‪ ،‬هه‌ڕه‌شه‌ بکه‌ن ئێمه‌ش زیاتر دڵڕه‌ق ده‌بین به‌رانبه‌ریان»‪.‬‬ ‫شیراز ئ��اراس‪ ،‬ته‌مه‌ن (‪ )18‬س��اڵ‪ ،‬گه‌نجێکى‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ى ئه‌و هه‌موو گه‌نجه‌ لێره‌ بێکارن که‌س‬ ‫لێیان ناپرسێته‌وه‌‪ .‬ئه‌م گه‌نجه‌ کارى ته‌نه‌که‌چیه‌تى سلێمانییه‌ و ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌ کرد که‌ ئه‌وان گه‌نجى‬ ‫ده‌ک��ات‪ ،‬دواى ته‌واوبوونى ک��اره‌ک�ه‌ى دێته‌ س �ه‌را و خۆڕاگرن و قه‌د به‌ قسه‌ى درۆ و هه‌ڕه‌شه‌ و ترساندن‬ ‫ئاماژه‌ش ده‌ک��ات‪ ،‬که‌ بۆ ئ�ه‌وه‌ دێته‌ نێو مانگرتن سارد نابنه‌وه‌ له‌و مانگرتنه‌ و هه‌موو شه‌وێک له‌و‬

‫شوێنه‌دا ده‌مێننه‌وه‌‪ .‬جه‌ختیشیکرده‌وه‌‪ :‬دوێنێ شه‌و‬ ‫کابرایه‌ک هاتبوو به‌ ناوى له‌تیفى حاجى به‌کره‌وه‌‪،‬‬ ‫بانگهێشتى کردین وتى شتتان بۆ ده‌که‌ین و نه‌فه‌رى‬ ‫(‪ )75‬ه�ه‌زارت��ان پێده‌ده‌م که‌ ئه‌و ن��اوه‌ چۆڵ بکه‌ن‪،‬‬ ‫خۆشبه‌ختانه‌ ئه‌م گه‌نجه‌ به‌ هه‌ڵوێستانه‌ باوه‌ڕمان‬ ‫نه‌کرد و رازى نه‌بوین‪ ،‬ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ئێمه‌ داوام��ان‬ ‫ئ�ه‌وه‌ی�ه‌ که‌ ئ�ه‌و گه‌نجانه‌ خۆیان به‌ نوێنه‌رى ئێم ‌ه‬ ‫نه‌زانن که‌ به‌ رۆژدا به‌ ناوى ئێمه‌وه‌ قسه‌ ده‌که‌ن و‬ ‫به‌ شه‌ویش نامێننه‌وه‌‪ ،‬ئێمه‌ خۆمان نوێنه‌رى خۆمان‬ ‫هه‌ڵده‌بژێرین‪ ،‬هه‌روه‌ها له‌وه‌ش دوا ئه‌و گه‌نجانه‌ى ک ‌ه‬ ‫به‌ رۆژ ده‌میان گه‌رمه‌ و ده‌چنه‌ سه‌ر میکره‌فۆن قس ‌ه‬ ‫ده‌که‌ن که‌چى به‌ شه‌و که‌سیان نامێنێته‌وه‌‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫شیراز‪ ،‬دریژه‌ى پێدا و وتى‪ :‬هه‌موو گه‌نجێک مافى‬ ‫خوراوه‌ و منیش یه‌کێکم له‌وانه‌ هاتوومه‌ته‌ ئێره‌ داواى‬ ‫مافى خۆم ده‌ک �ه‌م‪ ،‬شه‌ش مانگه‌ ک��ارم نه‌کردوه‌ و‬ ‫زۆربه‌ى هاوڕێکانى خۆیشم ئێستا (‪ )250‬دینار ل ‌ه‬ ‫گیرفانماندا نیه‌‪ ،‬رۆژانه‌ چه‌ندین ئۆتۆمبێلى کوڕ‌ه‬ ‫به‌رپرسه‌کان ده‌دات به‌ الم��ان��دا و ده‌ڕوات خۆمان‬ ‫له‌به‌رچاو ده‌ک�ه‌وێ��ت‪ ،‬ئێمه‌ هیچ شتێکمان نیه‌ ئه‌م‬ ‫جیاوازیه‌ بۆچى و تا تاکه‌ى؟‬

‫ گه‌نجان داوای ژیانێکی باشتر و ئازاد ده‌که‌ن (چه‌ند خوله‌کێک پێش سوتاندنی خێمه‌کان) فۆتۆ‪ :‬کاروان ئیبراهیم‬

‫«ده‌سه‌اڵتى هه‌ولێر ترسى خستۆت ‌ه دڵى گه‌نجانى شاره‌که‌وه‌»‬ ‫[ ئا‪ /‬هانا ئازاد ]‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى خۆپیشاندانه‌کانى شارى‬ ‫سلیمانى و ده‌وروب�ه‌رى پێ ده‌نێت ‌ه هه‌فته‌ى‬ ‫سێیه‌میه‌وه‌‪ ،‬ب��ه‌اڵم تا ئێستا گه‌نجانى‬ ‫ش��ارى هه‌ولێر بێده‌نگن و چاالکوانێکى‬ ‫ک��ۆم �ه‌ڵ��ى م �ه‌ده‌ن��ی��ش پێى وای���ه‌‪ ،‬گه‌نج‬ ‫ده‌توانێت گه‌وره‌ترین شۆڕش به‌رپابکات‪،‬‬ ‫گه‌نجانى شارى هه‌ولێریش بێده‌نگیان بۆ‬ ‫ئه‌و سه‌رکوتکردنانه‌ ده‌گێڕنه‌و ‌ه ک ‌ه حزبى‬ ‫ده‌س�ه‌اڵت له‌و ناوچه‌ی ‌ه له‌ماوه‌ى رابردوو‬ ‫کردویه‌تى‪.‬‬

‫هه‌ڵمه‌ت على‪ ،‬گه‌نجێکى هه‌ولێر‌ه ئاماژ‌ه بۆ ئه‌و‌ه‬ ‫ده‌کات خۆپیشاندان ئه‌گه‌ر ئه‌نجام بدرێت ده‌بێت گه‌نج‬ ‫پێشه‌واى بکات‪ ،‬ب�ه‌اڵم نه‌جواڵنى گه‌نجانى هه‌ولێر‬ ‫بۆئه‌و‌ه ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه ک ‌ه له‌ماوه‌ى رابردوو زۆرێک ل ‌ه‬ ‫سه‌رکوتکردن به‌دى کراو‌ه و ناخۆشى زۆریان بینیوه‌‪.‬‬ ‫وتیشى‪ :‬به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ گه‌نجانى ناوچه‌کانى ترى‬ ‫هه‌رێمى کوردستان گه‌نجانى ئه‌م شاره‌ چاوکراوه‌ نین‪.‬‬ ‫گه‌نجێکى ترى شارى هه‌ولێر ئه‌گه‌رچى پێى وایه‌‪،‬‬ ‫گه‌نج رابه‌رایه‌تى شۆڕشى ک��ردووه‌ ل ‌ه هه‌موو کات‬ ‫و ساتێکدا‪ ،‬به‌اڵم به‌ پێویستیشى زانى که‌شى له‌بار‬ ‫هه‌بێت بۆ ئه‌نجامدانى خۆپیشاندان و به‌رزکردنه‌وه‌ى‬ ‫دروشمى گه‌نجان‪.‬‬ ‫هێمن سمکۆ‪ ،‬ک ‌ه گه‌نجێکى شارى هه‌ولێر‌ه قس ‌ه‬ ‫ل��ه‌و‌ه ده‌ک���ات‪ :‬ب�ه‌ه��ۆى ئ���ه‌وه‌ى زۆرب���ه‌ى کێشه‌کانى‬ ‫کۆمه‌ڵگا روب�ه‌ڕوى گه‌نج ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌ له‌ هه‌موو‬ ‫واڵتێکدا گه‌نج رابه‌رایه‌تى شۆڕشى کردووه‌‪.‬‬ ‫هێماى بۆ ئه‌وه‌ش کرد‪ ،‬گه‌نجانى هه‌ولێر هیچیان‬ ‫که‌متر نی ‌ه ل ‌ه داواکاریه‌کانى گه‌نجانى ناوچه‌کانى‬ ‫تر وه‌ک ئه‌وان دانامه‌زرێن و کاریان نیه‌ و خزمه‌تیان‬ ‫نه‌کراوه‌‪ ،‬به‌اڵم ره‌نگ ‌ه هێشتا وره‌ى خۆپیشاندانیان له‌ال‬ ‫دروست نه‌بووبێت‪.‬‬ ‫ش��اب��از ت��اری��ق‪ ،‬خ��وێ��ن��دک��ارى زان��ک��ۆ پێیوایه‌‪ ،‬ل ‌ه‬ ‫زووه‌و‌ه له‌ شارى هه‌ولێر گه‌نجان بێده‌نگ کران وه‌ک‬ ‫داخستنى ده‌رگاى زانکۆ و په‌یمانگاکان‪ ،‬پێشى وای ‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵت ترسى له‌ ته‌وژمى گه‌نج هه‌یه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ى‬ ‫ده‌مێکه‌ وت��راوه‌ ئه‌گه‌ر ویسترا ده‌سه‌اڵتێک بڕوخێت‬ ‫بیده‌ن ‌ه ده‌ست خوێندکاران‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى رێژه‌یه‌کى زۆرى‬ ‫کۆمه‌ڵگا پێک ده‌هێنن‪.‬‬ ‫س�ه‌ب��اره‌ت به‌ ئه‌نجام‌نه‌دانى خۆپیشاندان له‌الیه‌ن‬

‫گه‌نجانى هه‌ولێره‌و‌ه ستار باقى‪ ،‬توێژه‌رى کۆمه‌اڵیه‌تى‬ ‫وتى‪ :‬هه‌ولێر تایبه‌تمه‌ندى خۆى‬ ‫ه�ه‌ی�ه‌‪ ،‬ل �ه‌ب �ه‌رئ �ه‌وه‌ى ب ‌ه‬ ‫درێژایى مێژوو‬ ‫ش�������ه‌ڕى‬ ‫زۆرت���ری���ن‬

‫سه‌ربازى تێداکراوه‌‪ ،‬ل ‌ه ئێستاشدا به‌هێزترین شه‌رى‬ ‫سیاسى له‌م شاره‌ ده‌کرێت‪ ،‬جا کاتێک هێزێک له‌م‬ ‫ب��ردب��ێ��ت�ه‌وه‌‪ ،‬ب��ۆ پاراستنى‬ ‫ش����ار‌ه ش���ه‌ڕه‌ک���ه‌ى‬ ‫و ه �ه‌ی��م �ه‌ن �ه‌ى خ���ۆى‪،‬‬ ‫هێز و ده‌سه‌اڵت‬ ‫س���������ه‌رب���������ازى ت����ێ����دا‬ ‫حکو مه‌تێکى‬ ‫دامه‌زراندوه‌‪.‬‬

‫دیمه‌نێک له‌ قه‌اڵی شاری هه‌ولێر‬

‫کـورد‬ ‫دوای ( ســتــان‬ ‫‪)17‬ی‬ ‫شوبات‬

‫گ ‌ه‬ ‫نجانی‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫و‬ ‫ل‬ ‫ێر‬

‫ئ��������ه‌و ت������وێ������ژه‌ر‌ه‬ ‫ک����ۆم����ه‌اڵی����ه‌ت����ی���� ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌شى وت‪ :‬ده‌سه‌اڵتى‬ ‫هه‌ولێر ج��ۆرێ��ک ل�ه‌ ترسى خستۆت ‌ه‬ ‫دڵى دانیشتوانه‌که‌ى ب ‌ه تایبه‌تى گه‌نجانى ئه‌و شاره‌‪،‬‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌ران��ب�ه‌ردا دانیشتوانه‌که‌شى به‌ حوکمى زۆرى‬ ‫ژماره‌ى ئه‌و جه‌نگانه‌ متمان ‌ه و ئینتمایان که‌مده‌بێته‌و‌ه‬ ‫بۆ وه‌رگرتنى هه‌ڵوێستێکى دی��اری��ک��راو‪ ،‬یاخود بۆ‬ ‫وه‌رگرتنیشى پێویستیان ب�ه‌ وش��ی��ارک��ردن�ه‌وه‌ی�ه‌ک��ى‬ ‫پتر ده‌بێت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى وشیارى خه‌ڵکى ئه‌م شاره‌ و‬ ‫کاریگه‌ریشى به‌سه‌ر بڕیارى تاکه‌کانى‪ ،‬بریتیی ‌ه ل ‌ه‬ ‫پیاوانى ئاینى‪ .‬له‌ سۆنگه‌ى دیارده‌یه‌کى له‌م شێوه‌دا‪،‬‬ ‫رۆڵ��ى دروس��ت��ب��وون��ى س �ه‌رک��رد‌ه زۆر که‌مده‌بێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ل�ه‌ب�ه‌ران��ب�ه‌ردا پێیان خۆش ‌ه پیاوێکى ئاینى ببێت ‌ه‬ ‫هانده‌ر و سه‌رکرده‌یان‪ ،‬له‌وه‌شدا به‌رژه‌وه‌ندى رۆڵێکى‬ ‫زۆر کاراى ده‌بێت‪ ،‬به‌تایبه‌ت له‌کاتێکدا ده‌سه‌اڵتێک‬ ‫بیه‌وێت هه‌ڵوێسته‌کان و که‌سه‌کان ب ‌ه پار‌ه و پێگ ‌ه‬ ‫بکرێت‪.‬‬ ‫ستار باقى ئاماژه‌ى به‌وه‌شکرد‪ ،‬بۆی ‌ه ده‌رنه‌که‌وتن‬ ‫یان دروستنه‌بوونى پێشه‌وا‪ ،‬رابه‌ر یان سه‌رکرده‌یه‌ک‬ ‫ل ‌ه ش��ارى هه‌ولێر‪ ،‬س��ه‌ره‌راى ئه‌و هۆکارانه‌ى پێشتر‬ ‫باسم ک��رد‪ ،‬ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ ئ �ه‌وه‌ش ک ‌ه تاکه‌کانى‬ ‫پتر که‌وتوونه‌ته‌ شوێن ک��ار و پیشه‌ و گوێڕایه‌ڵ‬ ‫بوون بۆ باوانه‌کان و پیاوانى ئایینى‪ .‬س�ه‌ره‌راى زۆر‬ ‫که‌سایه‌تى و سه‌رکرده‌ى سیاسى‪ ،‬به‌اڵم رۆحى یاخى‬ ‫بوونى تاکه‌کانى شارى هه‌ولێر و تێفکرینى قووڵیان ل ‌ه‬ ‫رووداوه‌کان که‌متره‌‪ ،‬بۆیه‌ خۆشیان دووره‌په‌رێز ده‌گرن‬ ‫له‌ رووداوه‌کان و ده‌که‌ون ‌ه شوێن به‌ژه‌وه‌ندییه‌کانیان‪.‬‬ ‫ن���اوب���راو وت��ی��ش��ى‪ ،‬ه���ه‌ر ده‌س �ه‌اڵت��ێ��ک��ی��ش ج��ل�ه‌وى‬ ‫به‌ڕێوه‌بردنى ئه‌م شاره‌ى گرتبێت ‌ه ئه‌ستۆ‪ ،‬نه‌یویستو‌ه‬ ‫خه‌ڵکه‌که‌ى چاوکراو‌ه و ئازایان ‌ه بیر بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ب� ‌ه ج��ۆره‌ه��ا ش��ێ��واز ک��ارى ل�ه‌س�ه‌ر ده‌سته‌مۆکردنى‬ ‫خه‌ڵکه‌که‌ى کردووه‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها هۆگر چه‌تۆ‪ ،‬چاالکوانى بوارى کۆمه‌ڵى‬ ‫مه‌ده‌نى رایگه‌یاند‪ ،‬گه‌نجانى ش��ارى هه‌ولێر که‌س‬ ‫ده‌ستى ل ‌ه پشتیان نه‌داوه‌‪ ،‬بۆیه‌ ته‌وژمى خۆپیشاندانیان‬ ‫نی ‌ه و سه‌رکوتکراون و کۆنترۆڵکراون‪.‬‬ ‫ن��اوب��راو وتیشى‪ ،‬داخستنى زان��ک��ۆى سه‌الحه‌دین‬ ‫هۆکارێکى سه‌ره‌کى بووه‌ بۆئه‌وه‌ى گه‌نجانى هه‌ولێر‬ ‫بێده‌نگبن‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى خوێندکارانى زانکۆ به‌ئاسانى‬ ‫کۆنترۆڵ ناکرێن‪ ،‬بزووتنه‌وه‌ى گه‌نجان بوه‌ته‌ هێزێکى‬ ‫گه‌وره‌ ل ‌ه چاالکى نواندن‪.‬‬


‫با هه‌نگاوى ئاشت‌بونه‌و ‌ه ل ‌ه نێوان خه‌ڵک و‬ ‫ده‌سه‌اڵتدا ده‌ستپێشخه‌رى ئێو ‌ه بێ!!‬ ‫ده‌الق����ه‌ى ن��ێ��وان ئ��ێ��وه‌ى‬ ‫ده‌س�������ه‌اڵت و ج���ه‌م���اوه‌ر‬ ‫زۆر ل � ‌ه م��ێ��ژه‌و‌ه رۆژان��� ‌ه‬ ‫ئازاد محمود قادر‬ ‫مه‌وداکه‌ى گه‌وره‌ترئه‌بێ‬ ‫و ئ��������ێ��������وه‌ش گ�����وێ‬ ‫ناده‌ن ‌ه عاجزى میلله‌ت‪ ،‬زۆرت��ان پێ وت��را که‌م و‬ ‫کوڕییه‌کانتان زۆره‌ خۆتان چاک بکه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ربێ س��وودب��وو تاکار گه‌شته‌ ته‌قینه‌وه‌ى رقى‬ ‫خه‌ڵک و ئاکامه‌که‌ى ئه‌و سه‌رهه‌ڵدان ‌ه سپىیه‌ک ‌ه‬ ‫له‌ (‪)2/17‬وه‌ سه‌رى هه‌ڵدا‪ ،‬ئێوه‌ش دڕندانه‌ که‌وتن ‌ه‬ ‫وه‌اڵم‪ ،‬شه‌قامتان شه‌هید کرد و به‌ربه‌ریانه‌ ئاوات و‬ ‫خۆزگه‌کانى (رێژوان و سورکێو و شێرزاد و ئومێد)‬ ‫ت��ان و ئ�ه‌وان�ه‌ى ل ‌ه شوێنه‌کانى تر شه‌هید ب��وون‪،‬‬ ‫خنکانتان‪ .���جه‌رگى دایک و باوکانیان هه‌ڵقرچان‪،‬‬ ‫رۆژ له‌ دواى رۆژ ناڕه‌زایه‌تیه‌کان دێنن ‌ه سه‌ر شه‌قام‬ ‫ئێوه‌ش له‌ هه‌وڵى کپ‌کردنین‪ ،‬ب �ه‌اڵم خه‌یاڵتان‬ ‫پووت ‌ه خه‌ونى شاعیرانه‌که‌ى مامه‌تان که‌وێناى‬ ‫کرد‪ ،‬درۆکانى کاکه‌تان خرایه‌ ناو چاڵ‪ ،‬میلله‌ت‬ ‫ل ‌ه سااڵنى (‪ )91‬به‌دواوه‌ زیاتر چاوکراوه‌تره‌‪ .‬ئیتر‬ ‫به‌س ‌ه که‌ستان ب��ۆ هه‌ڵناخه‌ڵه‌تێ ده‌سته‌کانتان‬ ‫ه�ه‌م��ووى که‌وت ‌ه رووه‌‪ .‬ئێوه‌ ئێستا له‌ قه‌یراندان‬

‫تروسکاییه‌ک ب �ه‌دى بکه‌ن ی��ان س �ه‌ر هه‌ڵگرتن‬ ‫یان خۆتان بکڕنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌توانن ده‌ستپێشخه‌رى بکه‌ن‬ ‫خۆتان ئاشت که‌نه‌وه‌ ل ‌ه گه‌ڵ خه‌ڵکى ت��وڕه‌دا ل ‌ه‬ ‫بیرى ئه‌و هه‌نگاوى ئاشت‌بوونه‌وه‌‪ ،‬که‌چى هێند‌ه‬ ‫لووت به‌رزن له‌ (‪)2/17‬دا به‌یادى ڕاپه‌ڕین ل ‌ه برى‬ ‫ئاشت بوونه‌وه‌تان ل ‌ه گ�ه‌ڵ خه‌ڵک ئ�ه‌و رۆژه‌ت��ان‬ ‫به‌هه‌ل نه‌زانى‪ ،‬که‌چى وه‌ک به‌ره‌یه‌کى تر جودا‬ ‫له‌ جه‌ماوه‌ر له‌ نزیک دیوه‌خانه‌که‌تان‪ ،‬خه‌ڵکتان‬ ‫به‌زۆر کۆکرده‌و‌ه له‌ شاره‌وه‌ و ل ‌ه ده‌وروبه‌رى شاره‌و‌ه‬ ‫بۆ پێشوازى بۆ مامه‌تان که‌قسه‌کانى ئیتر قه‌وانه‌‪،‬‬ ‫و خه‌ته‌کانى سوواو‌ه که‌س گوێى لێناگرێ‪ ،‬له‌ برى‬ ‫ئه‌وه‌ى خۆى بچوایه‌ته‌ به‌ر مه‌یدانى سه‌راى ئازادى و‬ ‫گوێى له‌ خۆپیشانده‌ران بگرتای ‌ه و هه‌مووى به‌کردار‬ ‫رازى بکردایه‌ نه‌ک به‌ڵێنى سواوى کاتى که‌جێى‬ ‫بڕوانه‌ماوه‌‪ ،‬له‌ میدیاى خۆتانه‌و‌ه ده‌هۆڵ ئه‌کوتن‬ ‫و رۆژى راپ �ه‌ڕی��ن به‌گوێى خه‌ڵکدا ئه‌کوتنه‌و‌ه‬ ‫که‌سیش گوێتان لێ ن��اگ��رێ‪ ،‬هێشتاخوێنه‌کان‬ ‫وشک نه‌بوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬کفنه‌کان زه‌رد نه‌بوون ئێوه‌ش‬ ‫ه�ه‌ر ل ‌ه ئاهه‌نگى درۆى خۆتان ن��اک�ه‌ون‪ .‬ج��اران‬ ‫دوو ئیداره‌تان دروس��ت کرد ئێستا دووب �ه‌ره‌ به‌ره‌ى‬ ‫خه‌ڵکى توڕه‌و به‌ره‌ى شایه‌رو به‌رژه‌وه‌ند خوازه‌کانتان‬ ‫که‌به‌زووڕناکه‌تان زوو ئه‌که‌ون ‌ه هه‌ڵپه‌ڕین‪ ،‬ته‌نها‬

‫کاتێک سیاسه‌تی واڵتێک ل ‌ه دژی‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندی هاواڵتیانیدا بێت‬ ‫(سوریا) وه‌ک نموونه‌‬ ‫م����ی����ل����ل����ه‌ت����ان ل��� ‌ه‬ ‫سه‌رانسه‌ری دون��ی��ادا‪،‬‬ ‫ب ‌ه ب �ه‌رده‌وام��ی ژیانی‬ ‫یوسف کوتی‬ ‫خ��ۆی��ان��دا ب��� ‌ه ح��اڵ �ه‌ت‬ ‫و ق��ۆن��اغ��ی خ��ۆش��ی‬ ‫و ن��اخ��ۆش��ی ده‌رب����از ده‌ب���ن و‬ ‫ئه‌و حاڵه‌تاناش یان کاره‌ساتی سروشتین‪ ,‬یان‬ ‫هه‌ندێ جار باڵوبوونه‌وه‌ی نه‌خۆشی جۆراوجۆر‌ه‬ ‫که‌ توانای ده‌سه‌اڵتدارانی ئه‌و واڵتانه‌ش نیی ‌ه‬ ‫رێ��گ��ری ل��ێ ب��ک�ه‌ن وه‌ک���و ئێستا ل �ه‌ زۆرب���ه‌ی‬ ‫واڵتانی ئه‌فریقیا و هه‌ندێک له‌ واڵتانی ئاسیا‬ ‫ده‌ب��ی��ن��رێ��ت‪ .‬ب���ه‌اڵم کاتێک ک �ه‌ کاره‌ساته‌ک ‌ه‬ ‫به‌ده‌ستی مرۆڤ بێت و ده‌سه‌اڵت خۆی سه‌ده‌م‬ ‫و فاکته‌ری سه‌ره‌کی ئه‌و کاره‌ساتانه‌ بێت ئه‌وا‬ ‫ئه‌و کات ‌ه وه‌ک��و ل ‌ه ک��ورده‌واری��ا ئه‌وترێ «قوڕ‬ ‫به‌سه‌ری ئه‌و میلله‌ته‌بێ»‪.‬‬ ‫واڵت��ی س��وری��ا ک�ه‌ یه‌کێک ‌ه ل�ه‌ و واڵت �ه‌ فر‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌یان ‌ه ک ‌ه ره‌نگه‌ زۆرێ��ک وا بیربکاته‌و‌ه‬ ‫که‌ واڵتێکی ئارام و بێ کێشه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر‬ ‫که‌مێ لێی نزیک ببنه‌و‌ه ئ�ه‌وا ئه‌وکات زۆر‬ ‫راستیترمان بۆ ده‌رئه‌که‌وێت‪ ،‬به‌پێی راپۆرتێکی‬ ‫ئاژانسی (ئاکی)ی ئیتاڵی ک ‌ه له‌ کۆتایی‬ ‫ساڵی (‪)2010‬د‌ه ب�ڵاوی ک��ردب��ووه‌وه‌ ده‌رب��اره‌ی‬ ‫ره‌وشی ئابووری له‌ سوریا و زیادبوونی هه‌ژاری‬ ‫و ب��ێ��ک��اری و ب���ه‌رزب���وون���ه‌وه‌ی ه �ه‌ڵ��ئ��اوس��ان و‬ ‫گومانکردن له‌ رێ��ژه‌ی گه‌شه‌پێدانی ئابووری‬ ‫ل� ‌ه و واڵت���ه‌دا ک� ‌ه ماڵپه‌ڕی (ب�ه‌ع��س میدیا)‬ ‫ش ده‌ق �ه‌ک �ه‌ی باڵویکردبویه‌وه‌ و تێدا هاتوو‌ه‬ ‫ک �ه‌ سیاسه‌تی حکومه‌تی س��وری��ا ده‌رب����اره‌ی‬ ‫پێشخستنی ئابووری و گه‌شه‌پێداندا وای کردو‌ه‬ ‫ک� ‌ه زۆرب���ه‌ی س���ه‌روه‌ت و سامانی ئ �ه‌و واڵت� ‌ه‬ ‫بکه‌وێته‌ ده‌ستی رێژه‌یه‌کی که‌م له‌ هاواڵتیانی‬ ‫و هه‌روه‌ها خراپی دابه‌ش‌کردنی داهات به‌سه‌ر‬ ‫خه‌ڵکه‌که‌دا و به‌رزبوونه‌وه‌ی شه‌پۆلی هه‌ڵئاوسان‪،‬‬ ‫هه‌موو دراوی ئه‌و واڵت ‌ه به‌ره‌و گیرفانی چینی‬ ‫ناوه‌ند بردوه‌ و ل ‌ه ئه‌نجامدا چینه‌ هه‌ژاره‌که‌ی ل ‌ه‬ ‫ناو بردو‌ه ‪...‬‬ ‫ه���ه‌ر ب �ه‌پ��ێ��ی ل��ێ��دوان �ه‌ک��ان��ی ه �ه‌ن��دێ��ک ل ‌ه‬ ‫ب �ه‌رپ��رس��ان��ی ح��ک��وم�ه‌ت��ی س��وری��اش ک � ‌ه ل � ‌ه م‬ ‫دوایانه‌ده‌ باڵوکرانه‌وه‌‪ ،‬ده‌رباره‌ی ره‌وشی ئابووری‬ ‫و بژێوی رۆژانه‌ی خه‌ڵکه‌که‌ وا ده‌رکه‌وت ک ‌ه‬ ‫له‌ سوریا ( ئه‌و که‌سانه‌ی رۆژان ‌ه به‌که‌متر ل ‌ه‬ ‫ی�ه‌ک دۆالری ئه‌مریکی ژیانیان به‌سه‌رده‌بن‬ ‫رێژه‌یان ده‌گاته‌ (‪ )%60‬هاواڵتیان و هه‌روه‌ها ئه‌و‬ ‫که‌سانه‌ی که‌ رۆژان ‌ه به‌که‌متر له‌ (‪ )2‬دۆالری‬ ‫ئه‌مریکی ده‌ژی���ن رێ��ژه‌ی��ان ده‌گ��ات� ‌ه که‌متر ل ‌ه‬ ‫(‪ )%10‬هاواڵتیان‪.‬‬ ‫به‌پێی ئه‌م زانیارانه‌ی سه‌ره‌وه‌ ده‌رده‌که‌وێ ک ‌ه‬ ‫ره‌وشی بژێوی هاواڵتیان له‌ سوریا ل ‌ه مه‌ترسیه‌کی‬ ‫گ �ه‌وره‌دای � ‌ه به‌تایبه‌تی ناوچه‌ کوردنشینه‌کان‬ ‫ک ‌ه پێش په‌یڕه‌وکردنی ئه‌م سیاسه‌ته‌ هه‌اڵنه‌ی‬ ‫حکومه‌تی سوریاش سااڵنێکی دوور و درێژ‌ه‬ ‫ب�ه‌ده‌س��ت��ی پاشتگوێخستن و ف�ه‌رام��ۆش��ک��ردن‬ ‫ده‌نالێنن چونک ‌ه ب ‌ه به‌رده‌وامی به‌ سیاسه‌تێکی‬

‫شۆفینیانه‌ مامه‌ڵه‌یان ل ‌ه گه‌ڵ کراوه‌ و هه‌ر ل ‌ه‬ ‫دوایین نموونه‌کانی ئه‌و سیاسه‌ته‌ شۆفینیانه‌ش‪،‬‬ ‫فه‌رمانی سه‌رۆکایه‌تی ژماره‌ (‪)49‬ی به‌رواری‬ ‫(‪ )2008/9/10‬ب���وو‌ه ک � ‌ه ل � ‌ه الی���ه‌ن (ب�ه‌ش��ار‬ ‫ئ �ه‌س �ه‌د)وه‌ تایبه‌ت ب� ‌ه ن��اوچ �ه‌ی کوردنشینی‬ ‫(جه‌زیره‌) واته‌ شاری قامشلۆ و ده‌روبه‌ره‌که‌ی‬ ‫ده‌رک����راوه‌ و ب� ‌ه پێی ئ �ه‌و م �ه‌رس��وم �ه‌ش‪ ،‬هیچ‬ ‫ه��اواڵت��ی �ه‌ک ب��ۆی نیی ‌ه م��ام�ه‌ڵ�ه‌ی ک��ڕی��ن و‬ ‫فرۆشتن و دروستکردنی خانووبه‌ره‌ و ته‌نانه‌ت‬ ‫تاپۆکردنی میراتیش ب��ۆ خ��ۆی ب��ک��ات‪ .‬ئه‌م‬ ‫هه‌موو سیاسه‌تان ‌ه وای له‌ کورده‌کانی رۆژئاوا‬ ‫کوردستان ک��ردو‌ه ک ‌ه رووب���ه‌ڕووی قه‌یرانێکی‬ ‫ئابووری و سیاسی زۆر قورس ببنه‌وه‌‪ ،‬که‌ ل ‌ه‬ ‫ئێستادا و به‌پێی لێکۆلینه‌وه‌یه‌کی رێکخراوی‬ ‫(‪)Dad‬ی مافی م��رۆڤ له‌ سوریا ل ‌ه ساڵی‬ ‫(‪)2007‬وه‌ تا ئێستا نزیکه‌ی (‪ )300‬خێزانی‬ ‫ک��ورد به‌هۆی بێکاریه‌و‌ه ماڵ و حاڵی خۆیان‬ ‫جێ هشتووه‌و روو له‌ شاره‌ گه‌وره‌کانی سوریایان‬ ‫کردو‌ه وه‌کو (دیمه‌شق‪ ،‬حه‌له‌ب و حومس) ک ‌ه‬ ‫ئه‌مه‌ش زه‌نگێکی ترسناکه‌ بۆ چۆڵکردنی ئه‌و‬ ‫ناوچانه‌ و رێخۆشکرنه‌ بۆ ته‌عریبکردنیان‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م ه�ه‌م��وو سیاسه‌ت ‌ه ه�ه‌اڵن�ه‌ی حکومه‌تی‬ ‫سوریا که‌ به‌رامبه‌ر ب ‌ه خه‌ڵکه‌که‌ی ده‌کات ل ‌ه‬ ‫کاتێکدای ‌ه که‌ ب ‌ه ب�ه‌رده‌وام��ی ئه‌و هه‌وااڵنه‌ش‬ ‫ده‌بیستن ک�ه‌ رژێ��م��ی س��وری��ا ب�ه‌ ب��ڕی ئ�ه‌وه‌ن��د‌ه‬ ‫ملیار دۆالر‌ه چه‌ک ل ‌ه رووسیا یان ئێران یان‬ ‫ک��ۆری��ای ب��اک��وور ک���ڕی���وه‌‪ !!.‬ی��ان ک �ه‌ گوای ‌ه‬ ‫خه‌ریکی به‌هێزکردنی جه‌بهه‌ی (موقاوه‌مه‌)‬ ‫یه‌ له‌ دژی دوژمنانی ده‌ره‌ک��ی و به‌ تایبه‌تی‬ ‫ئیسرائیل‪ ،‬له‌ کاتێکدا ئه‌گه‌ر ل ‌ه سه‌ر ئه‌رزی‬ ‫واقیع ته‌ماشه‌ بکه‌ن ده‌بینن که‌ ل ‌ه ب �ه‌رواری‬ ‫(تشرینی دوه‌م��ی ‪)1973‬و‌ه ب �ه‌ره‌ی س��وری ‪-‬‬ ‫ئیسرائیل ئارامترین ب�ه‌ر‌ه ب��وو‌ه و له‌ و کاته‌و‌ه‬ ‫تا ئێستا یه‌ک فیشه‌کیش نه‌ته‌قێنراوه‌‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ب ‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه رۆژبه‌ڕۆژ رژێمی سوریا میلله‌تی‬ ‫خ���ۆی ت�ه‌ن��گ��اوت��ر ک����ردو‌ه و ب��ازن��ه‌ی ئ���ازادی‬ ‫ک�ه‌س��ای�ه‌ت��ی و راده‌رب���ڕی���ن ته‌سکتر ک���ردو‌ه و‬ ‫خه‌ریکی تااڵنکردن و به‌ فیڕۆدانی سامانی‬ ‫میلله‌ته‌که‌یه‌تی و ئ�ه‌وی��ش ل� ‌ه س �ه‌ر زۆرشتی‬ ‫ناپێویست ک ‌ه ل ‌ه ئه‌نجامیدا قورساییه‌کی زۆری‬ ‫خستووه‌ سه‌رشانی ک ‌ه ب �ه‌ر‌ه ب �ه‌ر‌ه ته‌حه‌مولی‬ ‫نامێنێ و له‌ ئێستادا زۆربه‌یان گه‌یشتوونه‌ته‌ ئه‌و‬ ‫بڕوای ‌ه که‌ ئیدی حکومه‌ته‌که‌یان بووه‌ به‌ به‌اڵی‬ ‫سه‌ریان و بێ هیوا بوونه‌ له‌ خۆگۆڕینی سیاسه‌ت ‌ه‬ ‫هه‌ڵه‌کانی‪ ،‬بۆیه‌ باشتر وایه‌ حکومه‌تی سوریاش‬ ‫له‌ بری ئاڕاسته‌کردنی هه‌موو تواناکانی واڵتی‬ ‫خۆی به‌ڕووی به‌ره‌یه‌کی ده‌ره‌کی وه‌همیدا ک ‌ه‬ ‫ماوه‌ی (‪ )40‬ساڵه‌ بێ سوودی خۆی سه‌لماندوه‌‪،‬‬ ‫به‌په‌له‌ ده‌ست به‌ سیاسه‌تی کرانه‌وه‌ی جدی بک ‌ه‬ ‫به‌ڕووی هاواڵتیانی خۆیدا و ب ‌ه تایبه‌تی هاواڵتی ‌ه‬ ‫کورده‌کان که‌ تا ئێستا له‌ هه‌موو میلله‌ته‌کانی‬ ‫ناو سوریا زه‌ره‌رمه‌ندتربوونه‌ و سوود و عیبره‌ت ل ‌ه‬ ‫شۆڕشه‌کانی تونس و میسر واڵتانی ناوچه‌ک ‌ه‬ ‫ببینێ ‪.‬‬

‫زوڵم و زۆره‌که‌تان به‌ده‌سته‌وه‌ماو‌ه ئه‌ویش تاسه‌ر ل ‌ه بکه‌ن‪ ،‬ئه‌گه‌رنا (‪ )4/14‬یادى ئه‌نفاله‌کان به‌هه‌ل‬ ‫ده‌ورتان نامێنن‪ ،‬نموونه‌ى زۆر نزیکى(میسر و تونس بزانن‪ ،‬ی���ادى(‪ )4 .24‬بۆمبارانى ق �ه‌اڵدز‌ه به‌هه‌ل‬ ‫و لیبیا) تان ل ‌ه به‌رچاو‌ه بۆ عیبره‌تى لێ وه‌رناگرن‪ .‬بزانن‪ .‬زۆرێک له‌ و کاره‌ساتانه‌ ئێو‌ه هۆکارى بوون‬ ‫وامه‌زانن هه‌ر ل ‌ه م شاره‌ماندا سه‌رهه‌ڵدان تیا قه‌تیس راستى که‌نه‌وه‌‪ ،‬گه‌رنه‌تان وتای ‌ه هه‌موو گه‌رمیان‬ ‫ماوه‌‪ ،‬هه‌ولێر و دهۆک له‌ ئێمه‌ زیاتر به‌داخه‌ لێتان‪ ،‬ڕێکخستنى ئێمه‌ی ‌ه ئه‌نفال نه‌ئه‌کران‪ ،‬گه‌ر ده‌ستى‬ ‫ده‌رفه‌تى راماڵین‌تان وێنه‌ى ساڵى (‪ )91‬ب�ه‌دوور پاسدارتان نه‌گرتای ‌ه بۆسه‌ر هه‌ڵه‌بج ‌ه کیمیاباران‬ ‫نابینن ک ‌ه به‌سه‌ر به‌عسدا هێنایان‪ ،‬کورد وتویه‌تى نه‌ئه‌کرا‪ ،‬گه‌ر ب �ه‌رژه‌وه‌ن��دى حیزبى و لوت به‌رزى‬ ‫هه‌مووشتێ ل ‌ه باریکى ئه‌پچڕێ ته‌نها زوڵ��م ل ‌ه ه���ه‌ردوو الت��ان نه‌بوایه‌ ش �ه‌ڕى ناوخۆتان دروس��ت‬ ‫ئه‌ستورى‪ )3/7( .‬تان ل ‌ه ده‌ستى خۆتاندا‪ ،‬هه‌وڵ ن��‌ئه‌کرد و خه‌تاکه‌تان خسته‌پاڵ خه‌ڵک وه‌ک‬ ‫بده‌ن(‪ )3/16‬ل ‌ه ده‌ست نه‌چێ‪ ،‬هه‌ڵه‌بجه‌تان به‌وێران خۆتان ل ‌ه سلێمانى پااڵس وتتان گه‌ر دادگایه‌کى‬ ‫کردن دا‪ ،‬ئاشتیان که‌نه‌وه‌ به‌کردارى نه‌ته‌وه‌یى و عادالن ‌ه بگیرێت ئێمه‌ بێ تاوان ده‌رئه‌چین و شه‌ڕى‬ ‫نیشتمانى نه‌ک ب�ه‌درۆ‪ .‬گه‌رنا هه‌وڵبده‌ن (‪ )4/2‬ناوخۆ خه‌تاى ئێمه‌نیه‌!! ئه‌ى خه‌تاى کێ بوو نه‌فیرى‬ ‫یادى کۆڕه‌وه‌ک ‌ه به‌هه‌ل بزانن و برینه‌کان ساڕێژ گشتى ده‌رک���رد‪ ،‬ی��ان (‪ )8/31‬ئ��اب‪ ،‬به‌س ‌ه ئیتر‬

‫بیروڕا‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫‪13‬‬

‫ی�ه‌ک��ج��ار ج��ورئ �ه‌ت��ان ه�ه‌ب��ێ دان به‌ڕاستیه‌کاندا‬ ‫بنێن و چیتر مه‌ڵێن ده‌ست ل ‌ه پشتى خه‌ڵکه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئاژاوه‌گێڕن‪ ،‬به‌اڵم ئه‌و‌ه ئێو‌ه بوون ئاژاوه‌تان خستۆت ‌ه‬ ‫نێوان هه‌موو ماڵێک و هه‌موو خێزانێک و هه‌موو‬ ‫ده‌ڤه‌رێک و ناوچه‌گه‌ریتان کردۆت ‌ه کلتور‪ .‬دووبار‌ه‬ ‫ئه‌ڵێم هه‌ل ل ‌ه به‌رده‌متاندا ماوه‌ و گوێ ل ‌ه خاڵه‌کانى‬ ‫داوا ڕه‌واکانى گه‌ل بگرن‪ .‬دڵنیاش بن ده‌سه‌اڵتدارى‬ ‫ل ‌ه مێژوودا هه‌ر ئه‌ڕوات و گۆڕ ون ئه‌بێ‪ ،‬تاببه‌ن‬ ‫ئه‌وانه‌ى مێژویان ڕه‌شه‌‪ ،‬به‌اڵم گه‌ل هه‌ر ئه‌مێنێ و‬ ‫ل ‌ه ناوناچێ‪.‬‬

‫ئارام کردنه‌وه‌ى ڕه‌وشه‌ک ‌ه به‌جێهێنانى‬ ‫سه‌رجه‌م داخوازیه‌کانى گه‌له‌‬ ‫بڵێم گه‌ر پاراستنی ده‌ستکه‌وت و ئه‌زمونی هه‌رێمی‬ ‫کوردستان ل‌ه گه‌ڵ داخ��وازی و ئیراده‌ی هاواڵتیان‬ ‫تێکه‌ڵ بکرێ و وا نیشان بدرێ ک‌ه خۆپیشاندان و‬ ‫ن��اڕه‌زای��ی ده‌ربڕین دژی ده‌ستکه‌وته‌کان بێت و به‌م‬ ‫شێوه‌ی‌ه ب‌ه ئاگر و ئاسن بکه‌ون‌ه گیانی هاواڵتیان و ل ‌ه‬ ‫رێگه‌ی راگه‌یاندنی ده‌سه‌اڵته‌و‌ه شه‌ڕێکی ده‌روونی له‌‬ ‫م پێناوه‌دا ل‌ه به‌رامبه‌ر داخوازییه‌کانی گه‌ل و هاواڵتیان‬ ‫رابگه‌ینرێ‪ .‬ئه‌وا ده‌توانم ب‌ه راشکاوان‌ه بڵێم ئه‌نجامێکی‬ ‫باش لێ ناکه‌وێته‌و‌ه و ته‌نیا ده‌بێت‌ه هۆی هاندانی گه‌ل‬ ‫به‌ره‌و ئاراسته‌یه‌کی توندوتیژ‪.‬‬ ‫گ���ه‌ر ئ���ه‌م���ڕۆ ده‌س������ه‌اڵت ب���ه‌م ش��ێ��وه‌ی �‌ه ه �ه‌وڵ��ی‬ ‫هێورکردنه‌وه‌ی ره‌وشی هه‌رێمی کوردستان بدات ئه‌وا‬ ‫هه‌وڵدانێکی سه‌قه‌ت ده‌بێت و هه‌وڵدانی سه‌قه‌ت و‬ ‫نابه‌جێ‪ ،‬ئه‌نجامێکی سه‌قه‌ت و نابه‌جێ لێ ده‌که‌وێته‌و‌ه‬ ‫ک‌ه ل‌ه به‌رژه‌وه‌ندی هیچ الیه‌کدا نابێت‪.‬‬ ‫ب��ۆی �‌ه گ���ه‌ر ده‌س�����ه‌اڵت ن��ی��ازی ه��ێ��ورک��ردن �ه‌وه‌ی‬ ‫ره‌وشه‌که‌ی هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌وا ده‌بێ ب‌ه زووترین کات ده‌ست‬ ‫ل‌ه م ج��ۆر‌ه ش �ه‌ڕ‌ه ده‌رون��ی و سه‌رکوت‌کردن‌ه ک‌ه ل ‌ه‬ ‫به‌رامبه‌ر گ�ه‌ل راگ�ه‌ی��ن��راو‌ه هه‌ڵبگری و ب�ه‌و په‌ڕی‬ ‫هه‌ستی به‌رپرسیارییه‌و‌ه هه‌ڵسوکه‌وت بکات و گوێ ل ‌ه‬ ‫داخوازیی‌ه ره‌واکانی خۆپیشاندان بگرێ و ب‌ه کرده‌و‌ه ئه‌و‬ ‫داخوازیان‌ه جێبه‌جێ بکات‪.‬‬

‫و به‌رژه‌وه‌ندی هه‌موو تاکێکی ئه‌م کۆمه‌ڵگایه‌ت ل ‌ه‬ ‫پێم باش‌ه ساڵى(‪ )2011‬ژێر ناوی پاراستنی ده‌ستکه‌وته‌کانه‌و‌ه قۆرخ کردوو‌ه‬ ‫ب���ه‌س���اڵ���ى س���ه‌ره���ه‌ڵ���دان���ى ناوی چییه‌؟ چۆن پێناسه‌ی ده‌که‌ی؟! شتێکی تری‬ ‫ش���ۆڕش���‌ه س��پ��ى ی�ه‌ک��ان��ى گرنگ ئه‌وه‌ی‌ه سه‌رباری ئه‌وه‌ی حزب‌ه ده‌سه‌اڵتداره‌کان‬ ‫گه‌النى ناوچه‌که‌و هه‌روه‌ها هه‌میش‌ه خه‌ریکی رشتنی فرمێسکی تیمساحی بوون‬ ‫عه‌دنان محه‌مه‌دى ساڵى سه‌رکه‌تنى ئیراده‌ى بۆ کۆمه‌ڵگا و گوای‌ه هه‌موو شتێک ده‌که‌ن ل‌ه پێناو‬ ‫گ�ه‌الن به‌سه‌ر ناعه‌داله‌تى پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی گه‌ل و دوای ده‌رچونیان‬ ‫سیستم‌ه حوکمڕانه‌کان ل‌ه هه‌ڵبژاردنه‌کان یه‌ک‌ه ب‌ه یه‌که‌یان سوێندیان ده‌خوارد‬ ‫ناوزه‌دبکه‌ن‪ .‬وه‌ک��و ئاشکرای‌ه ل‌ه دواى شۆڕشه‌که‌ى به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵک بخ‌ه پێش‪ ،‬به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تییه‌و‌ه‬ ‫تونس و میسر‪ ،‬ئاستى ناڕه‌زایه‌تى گه‌النى ناوچه‌ک ‌ه و سه‌رۆکی هه‌رێمیش چه‌ندین جار گه‌لی ل‌ه و‌ه دڵنیا‬ ‫ل‌ه به‌رامبه‌ر ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ى حوکمڕانى یان ده‌که‌ن ده‌ک���رده‌و‌ه ک‌ه هه‌رگیز ناهێڵێ جارێکی تر خوێنی‬ ‫ته‌شه‌نه‌ى کردو‪ ،‬هه‌تائێستاش نه‌وه‌ستاوه‌و‪ ،‬پێشم وای‌ه تا کوردێک ب‌ه ده‌ست کوردێکی تر بڕژێ‪ ،‬که‌چی له‌‬ ‫کۆتایى‌هێنان به‌م جۆر‌ه ده‌سه‌اڵتان‌ه هه‌ربه‌رده‌وام ده‌بێ‪ .‬رۆژی (‪ )17.2.2011‬ل‌ه سلێمانی ئه‌وه‌ی رووی دا‬ ‫باشورى کوردستان و عێراقیش هه‌رچه‌ند‌ه ل‌ه ڕووه‌وه‌ سه‌لمێنه‌ی ئه‌وه‌ی‌ه ده‌سه‌اڵتی هه‌رێم تا چه‌ند پابه‌ند‌ه‬ ‫وه‌ک ده‌وڵه‌ت و هه‌رێمى فیدراڵ ل‌ه ده‌ستوردا ناویان ب‌ه قسه‌کانییه‌و‌ه و تا چه‌ند ده‌توانی ل‌ه دڵه‌و‌ه ب‌ه بڕیار‬ ‫لێنرابێ‪ ،‬به‌اڵم به‌حوکمى ئه‌وه‌ى ل‌ه شێوازى به‌ڕێو‌ه بردنى قس‌ه بکات‪.‬‬ ‫ب‌ه واتایه‌کی تر ئه‌و‌ه نیشانده‌ری ئه‌وه‌ی‌ه ک‌ه ده‌سه‌اڵتی‬ ‫ده‌سه‌اڵت و حوکمڕانى و گه‌نده‌ڵى دا‪ .‬جیاوازییه‌کى‬ ‫ئه‌وتۆیان که ل‌ه گه‌ڵ واڵتانى ترى ناوچه‌که‌دا نییه‌‪ ،‬کوردی ئاماد‌ه نیه‌‪ .‬ل‌ه ناخه‌و‌ه و ب‌ه گوێره‌ی ئه‌و واقعه‌ی‬ ‫به‌خێرایى کاریگه‌رى ئه‌و شۆڕشان‌ه و شه‌پۆلى ئه‌و ک‌ه هه‌ی‌ه گوێ ل‌ه شه‌قامی کوردی بگرێت‪ ،‬ئاماده‌یی‬ ‫ناڕه‌زایان‌ه هه‌رێمى کوردستان و عێراقیشى گرته‌و‌ه و ئه‌وه‌ی تێدا نی‌ه گوێ ل‌ه و داخوازیی‌ه ره‌وایان‌ه بگرێت‬ ‫خه‌ڵک بۆ ناڕه‌زایى‌ده‌ربڕین و چیدى قه‌بوڵ‌نه‌کردنى ئه‌م ک‌ه ب‌ه درێژایی چه‌ندین ساڵ‌ه ل‌ه سه‌ریان سیاسه‌ت‬ ‫شێواز‌ه حوکمڕانى ی‌ه و ئه‌و ناعه‌داله‌تییه‌ى که‌له‌ژێر ده‌کات و ل‌ه سه‌ریان ده‌ژی‪ .‬سه‌رباری ئه‌وه‌ی ده‌سه‌اڵتی‬ ‫په‌رده‌ى فیدراڵى و دیموکراسى لێى ده‌کرێ‪ ،‬هاتووه‌ته‌ هه‌نووکه‌یی هه‌رێم تا ئێستا نه‌یتوانیو‌ه هه‌نگاوێکی‬ ‫سه‌رشه‌قامه‌کان‪ ،‬داواى نه‌مانى گه‌نده‌ڵى و به‌ره‌و پێش جدی بۆ به‌ره‌و پێشبردن‬ ‫و چ���اره‌س���ه‌رک���ردن���ی‬ ‫بردنى خزمه‌ت گوزارى وچاکسازى و‪ ...‬ده‌کات‪.‬‬ ‫به‌اڵم شتێک که‌جێگاى س‌هر‌نج‌ه ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ئایا جیاوازى کێش‌ه هه‌ڵپه‌سێدراوه‌کان‬ ‫عێراق و واڵتانى ترى عه‌ره‌بى ل‌ه رووبه‌ڕووبونه‌وه‌ى ئه‌م چ ل���‌ه ک���ه‌رک���وک و‬ ‫ن���اوچ���‌ه داب���ڕاوه‌ک���ان���ی‬ ‫گۆڕانکاریی‌ه خێرایانه‌دا چییه‌؟!‬ ‫ئایا جیاوازى هه‌رێمى کوردستان و عێراق ل‌ه م بواره‌دا ت���ر و چ ل���‌ه داب���ی���ن‪-‬‬ ‫کردنی خزمه‌تگوزاری‬ ‫چییه‌؟‬ ‫ئه‌مان‌ه کۆمه‌ڵ‌ه پرسیارێکن ئه‌بێ ئه‌وانه‌ى ئه‌یانه‌وێ ب����ۆ ه����اواڵت����ی����ان ل� ‌ه‬ ‫خوێندنه‌وه‌یه‌ک بۆ ئه‌م ڕه‌وشه‌بکه‌ن ل‌ه خۆیانى بکه‌ن‪ .‬سه‌رتاسه‌ری کوردستان‬ ‫حیزب ئه‌مڕۆ ل‌ه کوردستان کۆتو به‌ندى بیرو بڕیارى‬ ‫چونک‌ه عێراق وه‌ک��و ده‌وڵه‌تێک که‌له‌دواى ڕوخانى ب����ن����ێ‪ ،‬ل�����‌ه ه���ه‌وڵ���ی‬ ‫به‌رپرسانى رێکخراوه‌کانى که‌مئه‌ندامانى کردوو‌ه و هیچ‬ ‫ڕژێمى به‌عسه‌و‌ه بووه‌ت‌ه گۆڕه‌پانى یه‌کالیى بوونه‌وه‌ى ئه‌وه‌شدای‌ه ده‌رفه‌تێک‬ ‫کات رێگه‌ناده‌ن ئه‌مان وه‌ک که‌سێکى ئازاد نه‌بیربکه‌نه‌وه‌و‬ ‫سیاسه‌ت‌ه و ش �ه‌ڕى نێوان ئه‌مریکا و ئێران واڵتانى بقۆزێته‌و‌ه بۆ سه‌رکوت‪-‬‬ ‫ئارى محمد که‌ریم ن�ه‌ب��ڕی��ار ب���ده‌ن ک �ه‌چ��ۆن ب��اش �ه‌و چ��ى ب��اش�‌ه بیکه‌ن بۆ‬ ‫ترى ناوچه‌که‌‪ ،‬ل‌ه م نێوانه‌دا ئه‌م شه‌پۆل‌ه چ ڕۆڵێک ک��ردن و چاوترساندنی‬ ‫خزمه‌تکردنى ئه‌وکه‌سانه‌ى ئه‌مان به‌ناویانه‌و‌ه کارده‌که‌ن ‪.‬‬ ‫ده‌بینێت‪ ،‬ئایا ئه‌بێت‌ه هۆى به‌ره‌و باشترڕۆشتنى ڕه‌وشى خۆپیشاندان ل‌ه سلێمانی‬ ‫حیزب و حیزبایه‌تى کردنى ئه‌مان‌ه بوونه‌ت‌ه مۆته‌ک ‌ه‬ ‫عێراق یان ده‌بێت‌ه گۆڕه‌پانێکى فراوانتر بۆ ئه‌م شه‌ڕه‌‪ .‬ل ‌ه و ش��وێ��ن�ه‌ک��ان��ی ت��ری‬ ‫ل‌ه ب �ه‌رده‌م رۆڵ بینینیان وه‌ک رێکخراوێکى ئه‌کتیڤ ل‌ه نێو کۆمه‌ڵگ‌ه ‪ ،‬ئه‌م‬ ‫الیه‌کى تره‌و‌ه ل‌ه هه‌رێمى کوردستان ده‌سه‌اڵتى کوردى کوردستان وه‌ک ئه‌وه‌ی‬ ‫ده‌سته‌مۆکردنه‌ش ئۆتۆماتیکى هه‌رچى به‌رژه‌وه‌ندى که‌مئه‌ندامان هه‌ی‌ه ده‌خاته‌به‌ر‬ ‫به‌درێژاى(‪ )20‬ساڵ حوکمى که‌به‌سه‌ر ئه‌م هه‌رێمه‌و‌ه ل���‌ه ه �ه‌ول��ێ��ر ده‌ک����رێ‪،‬‬ ‫مه‌ترسی و ده‌یکات‌ه قوربانى به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانى حیزب ‪ ،‬به‌حیزبى کردنى رێکخراوه‌کان‬ ‫په‌یڕه‌وى ده‌کات‪ ،‬به‌درێژایى ئه‌م سااڵن‌ه زۆر ده‌رفه‌تى ه��ێ��زه‌ک��ان��ی پ��ۆل��ی��س و‬ ‫جگه‌له‌وه‌ى هه‌موو متمانه‌و رۆڵ بینینێک ل‌ه مان ده‌ستێنێته‌و‌ه که‌خزمه‌ت به‌خه‌ڵکه‌که‌یان‬ ‫بۆ ڕه‌خسا تاوه‌کو‪ ،‬ئه‌و داخ��وازى و ناڕه‌زایانه‌ى که‌ پێشمه‌رگ‌ه ل�‌ه هه‌موو‬ ‫بگه‌یه‌نن هاوکات یه‌کێک ده‌بن ل‌ه هۆکاره‌کانى شکست پێهێنانى حیزب و حکومه‌ته‌که‌ى‬ ‫ئێستا ل‌ه گۆڕه‌پانى ئ��ازادى شارى سلێمانى گه‌ل بۆ کوچ‌ه و کۆاڵنه‌کانی‬ ‫‪ ،‬ئه‌وه‌تا به‌ئاشکرا ل‌ه هه‌لومه‌رجى ئه‌مڕۆى کوردستاندا که‌ده‌نگ و ره‌نگ‌ه ئازاده‌کان‬ ‫ده‌سه‌اڵت ڕیزیان ده‌کات‪ ،‬به‌کرده‌و‌ه ئه‌نجامیان بدات و ب����ۆ رێ���گ���ه‌گ���رت���ن ل ‌ه‬ ‫ده‌ڕژێن‌ه شه‌قام و ل‌ه دژى گه‌نده‌ڵى و کۆتوبه‌ندى ئازادى ریزه‌کانیان رێکده‌خه‌ن هاوکات‬ ‫ئه‌توانم بڵێم ده‌رفه‌ت و شانسى زیاتریشى هه‌بووه‌‪ ،‬چونک ‌ه خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ب���ه‌اڵو‬ ‫نه‌حزبى ده‌سته‌اڵتدارو نه‌رێکخراوه‌کانیان هیچیان ناتوانن پشتیوانى ل‌ه یه‌کتربکه‌ن و‬ ‫هه‌رێمى کوردستان به‌هۆى ئ�ه‌وه‌ى ل‌ه الیه‌ک خاوه‌ن ده‌ک���رێ���ن���ه‌وه‌‪ ،‬ئ�ه‌م�ه‌ش‬ ‫به‌که‌ڵکى یه‌کتربێن‪ ،‬ئه‌مڕۆ دوو به‌ر‌ه هاتوونه‌ت‌ه کایه‌و‌ه ل‌ه کوردستاندا ‪ ،‬به‌ره‌یه‌کیان‬ ‫جوغرافیاییه‌کى به‌پیت‌ه و ناوچه‌یه‌کى ستراتیژیی‌ه ل ‌ه نیشانده‌ری ئه‌وه‌ی‌ه ک ‌ه‬ ‫که‌حزبى ده‌سه‌اڵتدارو هه‌موو ئۆرگان و رێکخراوه‌کانیان و حکومه‌ته‌که‌ى به‌رێوه‌ى ده‌به‌ن‬ ‫الیه‌کى تره‌و‌ه به‌هۆى ئه‌و سه‌بره‌ئه‌یوبیه‌ى که‌‌تا ئێستا ده‌س����ه‌اڵت ده‌ی����ه‌وێ ل ‌ه‬ ‫به‌ره‌که‌ى تر به‌جه‌ماوه‌رى ناڕازى و حزب‌ه ئۆپۆزسیۆنه‌کان و رێکخراو و ئۆرگان و که‌س ‌ه‬ ‫گه‌ل ل‌ه به‌رامبه‌ر به‌ڵێن و لیژن‌ه بێ ئه‌نجامه‌کانى ژێر پ �ه‌رد‌ه ده‌مامه‌کی‬ ‫بێالیه‌نه‌کان پێکه‌و‌ه خه‌باتى تیاده‌که‌ن ‪ ،‬ل‌ه م نێوه‌نده‌دا که‌مئه‌ندامان دابه‌ش بوون به‌سه‌ر‬ ‫ده‌س �ه‌اڵت و حیزبه‌کان هه‌یبوو‪ ،‬ئه‌مه‌خۆى ل‌ه خۆیدا ئ���ازادی���ی���ه‌وه‌‪ ،‬چ��ی��ن و‬ ‫هه‌ردوو به‌ره‌که‌دا ‪ ،‬به‌رپرسانى رێکخراوه‌کانیان به‌دڵنیایى ل‌ه به‌ره‌ى ده‌سه‌ڵتدان و پشتیوانى‬ ‫ده‌رفه‌تێکى زێڕین بوو ک‌ه حکومه‌تى هه‌رێم ل‌ه ده‌ستى توێژه‌کانی کۆمه‌ڵگا‬ ‫لێده‌که‌ن و‌ه که‌مئه‌ندامانیش خۆیان ل‌ه به‌ره‌ى جه‌ماوه‌رى خۆپیشانده‌ردا ده‌بیننه‌و‌ه ‪ ،‬ل‌ه م‬ ‫دا‪ .‬ئێستاش که‌گه‌ل دواى ئه‌و هه‌مو ساڵ‌ه ته‌حه‌مول و بکات‌ه کۆیله‌ی خۆی‬ ‫کاته‌دا من ل‌ه به‌رپرسانى رێکخراوه‌کانمان ده‌پرسم ؟‬ ‫دان به‌خۆدا گرتنه‌ى‪ ،‬هیواى به‌ده‌سه‌اڵت نه‌ماو هاتووه‌ت ‌ه و ل��‌ه ب��ه‌رام��ب��ه‌ر ه�ه‌ر‬ ‫ئایا ئه‌وان ده‌بوو ل‌ه م کاته‌دا ل‌ه کام به‌ره‌بوونای‌ه ئایا ل‌ه کامیاندا مانایه‌کیان ده‌بوو‬ ‫سه‌رشه‌قام داواى مافى ڕه‌واى خۆى ده‌ک��ات‪ ،‬ئینجا فه‌رمانێکی حکومه‌تدا‬ ‫؟ ئایا کام به‌ره‌یه‌یان به‌لووتکه‌و ئامانجى پاکى هه‌وڵه‌کانیان ده‌گه‌یه‌نێت ؟ ئایا ل‌ه کام‬ ‫به‌وپه‌ڕى بێ ویژدانى یه‌و‌ه تاوانبار ده‌کرێ و به‌الیه‌ن س��������ه‌ری خ������ۆی ب��ۆ‬ ‫به‌ره‌یه‌دا دڵى خه‌ڵکه‌کانیان پێ شاد ده‌بوو ؟ ل‌ه کام به‌ره‌یه‌دا پشتیوانى راسته‌قینه‌ى‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪ ،‬به‌گێر‌ه شێوێن و ئاژاوه‌چی ل‌ه قه‌ڵه‌م ده‌درێ‪ .‬دانه‌وێنێ‪.‬‬ ‫که‌مئه‌ندامان به‌ده‌ست ده‌هێنن ؟‬ ‫بۆ ئ�ه‌م مه‌به‌سته‌ش‬ ‫باش‌ه لێره‌دا پرسیارێک دێت‌ه ئاراوه‌‪ ،‬کاکی ده‌سه‌اڵت‬ ‫ئه‌گه‌ر بیانه‌وێ و خواستى ئه‌وان بێت پێیان ده‌ڵێم بێگومان ده‌بوو ل‌ه به‌ره‌ى خه‌ڵک و‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌م خۆپیشاندان‌ه چه‌ند رۆژه‌ی جه‌ماوه‌ر ک‌ه مافی پ���ه‌ن���ا ده‌ب����ات����‌ه ه��ێ��زی‬ ‫ماف و داوا ره‌واکانیاندا بونای‌ه نه‌ک به‌ره‌ى کۆت و به‌ندى حزب ‪.‬‬ ‫ره‌وای خۆیه‌تی تۆ ب‌ه گێره‌شێوێن و ئاژاو‌ه ناوی ده‌به‌ی پێشمه‌رگ‌ه و پۆلیس‬ ‫ئه‌مڕۆ فرسه‌تى گه‌ور‌ه ل‌ه به‌رده‌م ئه‌وان هه‌ی‌ه رێگاو هه‌ڵوێستى خۆیان راست بکه‌نه‌و‌ه‬ ‫و چه‌قۆت ئاماد‌ه کردوو‌ه بۆ بڕینه‌وه‌ی ئه‌و ده‌سته‌ی ک ‌ه و ه���ێ���زه‌ک���ان���ی ت���ر و‬ ‫‪ ،‬رێگه‌ى ده‌ربازبوون ل‌ه وکۆت و به‌ندى حزبی بۆیان کراوه‌ی‌ه و دڵنیام خۆشیان ل‌ه م‬ ‫به‌رد ده‌دات و ته‌حه‌مولی قسه‌ی منداڵێکی ‪ 14‬و ‪ 15‬ب����‌ه ک���ه‌ی���ف���ی خ���ۆی‬ ‫هه‌لومه‌رج‌ه تێده‌گه‌ن و ده‌شزانن ئێستا بۆیان باشترو ئاسان تر‌ه رووبکه‌نه‌و‌ه که‌مئه‌ندامان و‬ ‫سااڵن ناکه‌ی ک‌ه ل‌ه وه‌ته‌ی چاوی ب‌ه دنیا هه‌ڵهێناوه‌‪ ،‬ده‌یانجولێنێوفه‌رمانیان‬ ‫هاوخه‌م و هاوبیر و هاوهه‌ڵوێست ببنه‌و‌ه ل‌ه گه‌ڵیان ‪.‬‬ ‫نادادپه‌روه‌رییه‌که‌ی تۆ ته‌حه‌مول ده‌کات‪ .‬باش‌ه ناوی ئه‌و پ����ێ����ده‌ک����ات‪ .‬ئ�����ه‌وه‌ش‬ ‫ئومێد ده‌ک�ه‌م هه‌ڵوێستى جوامێرانه‌و بوێران‌ه ل‌ه زارى به‌رپرسانى رێکخراوه‌کانى‬ ‫گه‌نده‌ڵی و به‌ڵێن‌ه درۆیان‌ه و ئه‌و سیاسه‌ت‌ه دیماگۆژیان ‌ه گ��وای �‌ه ب��ۆ پاراستنی‬ ‫که‌مئه‌ندامانه‌و‌ه ببیستین چوونک‌ه ئه‌م‌ه خواست و ویستى هه‌موو که‌مئه‌ندامانه‌‪.‬‬ ‫ک‌ه ب‌ه درێژایی ‪ 20‬ساڵ‌ه تۆ ل‌ه به‌رامبه‌ر هه‌موو چین ده‌ستکه‌وت و ئه‌زمونی‬ ‫ئه‌م‌ه ده‌نگێک‌ه بۆ ئێو‌ه و رێگه‌یه‌ک‌ه بۆئازادى و سه‌ربه‌ستى و خواستى هه‌موو‬ ‫و توێژه‌کانی کۆمه‌ڵگای کوردی په‌یره‌وی ده‌که‌ی هه‌رێمه‌‪ .‬بۆی‌ه ده‌مه‌وێ‬ ‫که‌مئه‌ندامانیش‌ه‪.‬‬

‫ر‌ێگایه‌ک بۆ ده‌ربازبوونى‬ ‫رێکخراوه‌کانى که‌مئه‌ندامان ل ‌ه‬ ‫ده‌ستى حیزب‬


‫بیروڕا‬ ‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23 - 2011/3/14‬‬

‫مه‌ال کرێکار بانگتان ده‌کات‬ ‫بۆ شه‌هیدبوون له‌پێناو حکومه‌تی ته‌کنۆکراتی!‬

‫‪14‬‬

‫که‌ناڵ‌ه جیهانییه‌کانی‬ ‫سه‌رمای‌ه و ئاینه‌کانی‪،‬‬ ‫رۆشنبیروفه‌یله‌سوفه‌کانی‬ ‫سه‌الم عه‌بدوڵاڵ‬ ‫به‌ڕێوه‌ن بۆ له‌خشته‌بردنی‬ ‫ژێ��رده‌س��ت��ه‌ک��ان‪ .‬وش �ه‌ی‬ ‫سیحراوییان «گ��ۆڕان»ه‌‪،‬‬ ‫به‌بێ ئه‌وه‌ی بڵێن چ جۆر‌ه گۆڕانێک و بۆمان روون‬ ‫ناکه‌نه‌وه‌‪ :‬ئایا دروشمی گۆڕانه‌که‌ی ئۆباما چی لێ‬ ‫سه‌وز بوو بۆ ده‌یان ملیۆن بێکار‪ ،‬النه‌وازو هه‌ژاره‌کانی‬ ‫ئه‌مریکا؟!‬ ‫کۆمه‌ڵناسی ئه‌مریکی تۆرستن فێبلن رێپیشانده‌ری‬ ‫بیری ته‌کنۆکراتیی‌ه و به‌بۆچوونی ئه‌م زانای‌ه ده‌بێ‬ ‫ئه‌ندازیاران به‌ڕێوه‌بردنی ده‌وڵه‌ت له‌ئه‌ستۆ بگرن‪،)...‬‬ ‫به‌اڵم تێڕوانینی ته‌کنۆکراتی زۆر له‌و‌ه کۆنتره‌و بۆ‬ ‫نموونه‌(ده‌وڵه‌تی ئه‌ستێره‌کان) ل‌ه نووسینی تۆماسۆ‬ ‫کامپانێال(‪)1602‬و(ئه‌تله‌نتیکی نوێ)ی فرانسیس‬ ‫ب��اک��ون ب �‌ه یۆتۆبیای ته‌کنۆکراتی داده‌ن��رێ��ت و‬

‫هه‌ندێکیش بۆ بۆچوون‌ه سیاسیه‌کانی ئه‌فالتۆن‬ ‫ده‌یگه‌ڕێننه‌وه‌‪ .‬له‌م باره‌یه‌و‌ه جۆرج ئۆرویل ل‌ه وتارێکیدا‬ ‫ده‌ڵێ‪( :‬ته‌کنۆکراتی قۆناغی پێش هاتنی فاشیزمه‌)‬ ‫و هه‌ر یه‌ک ل‌ه یورگن هه‌به‌ماس‪ ،‬هیربه‌رت مارکۆزه‌‪،‬‬ ‫ئیریش فرۆم و زۆرێکتر به‌شێوه‌ی جۆراوجۆر ره‌خنه‌ی‬ ‫توندیان له‌م جۆر‌ه ده‌سه‌اڵت‌ه گرتووه‌‪ .‬ئێستا کاک‬ ‫نه‌وشیروان ده‌یه‌وێت ب‌ه پشتیوانی «خوای گه‌وره‌»‬ ‫و هێز‌ه ئیسالمیی‌ه ناموباره‌که‌کان ب �ه‌ره‌و ئه‌و شێو‌ه‬ ‫ده‌سه‌اڵت‌ه بمانبات!‬ ‫مه‌ال کرێکار ک‌ه شاره‌زاییه‌کی له‌به‌رچاوی هه‌ی ‌ه‬ ‫ل‌ه زانستی جه‌لدکردنی مرۆڤ ل‌ه به‌یاننامه‌یه‌کیدا ل ‌ه‬ ‫(‪ )2011/1/30‬به‌ناوی «خوای گه‌ور‌ه و میهره‌بان»ه‌وه‌‬ ‫نووسیویه‌تی (ئێمه‌)من و هاوبیرانم) وورده‌ک��اران �ه‌‬ ‫ئ��اگ��اداری جه‌مسه‌ری بۆچوونی ش���اراوه‌و دی��اری‬ ‫روداوو هه‌ڵوێسته‌کانین‪ ،‬پێمان وای‌ه ئه‌وه‌ی بزوتنه‌وه‌ی‬ ‫گ���ۆڕان داوای ک����ردووه‌‪ ،‬ک �‌ه ب �‌ه به‌یاننامه‌یه‌ک‬ ‫روون��ی ک��ردوون�ه‌ت�ه‌و‌ه داخ���وازی شه‌رعین و خه‌بات‬ ‫ل‌ه پێناویانداـ وه‌کو به‌شداریی جه‌ماوه‌رـ فه‌رمان‌ه ب ‌ه‬ ‫چاکه‌و به‌رهه‌ڵستیی‌ه ل‌ه خراپه‌و کوژرانیش ل‌ه رووبه‌ڕوو‬ ‫بوونه‌وه‌کاندا شه‌هیدبوونه‌‪ ،‬ل‌ه جۆری شه‌هیدبوونی‬ ‫به‌ره‌ی به‌رگریی کردن ل‌ه ماف و نامووس و سامان‬ ‫و رێزی مرۆڤایه‌تی خۆو خه‌ڵکی به‌و مه‌رجه‌ی کابرا‬ ‫نیه‌ته‌که‌ی ره‌زامه‌ندی خوا بووبێت‪ ،‬پاشان البردنی ئه‌و‬

‫هه‌موو زوڵم و سته‌مه‌ی له‌و میلله‌ت‌ه ده‌کرێت‪ ..‬ب ‌ه‬ ‫تایبه‌تی ک‌ه ب‌ه داخ �ه‌و‌ه ئه‌و دوو حزب‌ه ئیسالمیه‌ی‬ ‫کوردستان (یه‌کگرتوو‪ ،‬کۆمه‌ڵ) الیه‌نی ئه‌و سیستم ‌ه‬ ‫میلیشیایی‌ه الکۆاڵنیه‌و ئه‌و ده‌سه‌اڵت‌ه سازشکاره‌یان‬ ‫گرتووه‌‪ ..‬ک‌ه ب‌ه الی ئێمه‌و‌ه هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وره‌یه‌و‬ ‫دینداران نابێت ل‌ه سایه‌ی فیرعه‌ون و نه‌مرووده‌کاندا‬ ‫بن)‪.‬‬ ‫ره‌خنه‌گرتن ل�‌ه ئ���ه‌دای حکومه‌ت و حزبه‌کانی‬ ‫ئاسانترین کاره‌و رۆژان‌ه ب‌ه هه‌زاران و ملیۆنان شێوه‌‬ ‫ده‌گ��وت��رێ و ده‌ن��ووس��رێ و ته‌نانه‌ت ئه‌ندامه‌کانی‬ ‫پارته‌کانی ده‌س �ه‌اڵت ب‌ه خۆشیان ره‌خنه‌ی توند ل ‌ه‬ ‫ح��زب و حکومه‌ته‌که‌یان ده‌گ���رن‪ .‬ئ���ه‌وه‌ی گرنگ‬ ‫بێت ئه‌م پرسیاره‌یه‌‪ :‬ئێم‌ه چی به‌و ره‌خنان‌ه بکه‌ین و‬ ‫ئه‌زموونه‌که‌مان به‌ره‌و کوێ ببه‌ین؟‬ ‫مه‌ال له‌سۆنگه‌ی تاوانی ئیسالمییه‌و‌ه ته‌قه‌ی خۆی‬ ‫ده‌کات و ده‌یه‌وێت ئه‌زموونه‌که‌مان بدات‌ه به‌ر ره‌شه‌بای‬ ‫ئیمانه‌که‌ی‪ .‬ئه‌م جه‌الده‌‪ ،‬خه‌ڵک بۆ شه‌هاده‌ت له‌پێناو‬ ‫حکومه‌تی ته‌کنۆکرات واصحاب اعمال‌ه شاره‌زاکان‪-‬‬ ‫وه‌ک نه‌وشێروان ل‌ه قسه‌کانی بۆ که‌ی‪.‬ئێن‪.‬ئێن وتی‪-‬‬ ‫بانگ ده‌کات‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کی ت��ره‌و‌ه رۆشنبیر و فه‌یله‌سوف‌ه لیبڕاڵ ‌ه‬ ‫کورده‌کان ک‌ه پارتی و یه‌کێتی و گۆڕان ب‌ه ڕێزه‌وه‌‬ ‫که‌ناڵه‌کانیان ده‌خن‌ه خزمه‌تیان تا ب‌ه ئاره‌زووی خۆیان‬

‫چاره‌ک ‌ه سه‌ده‌یه‌ک ل ‌ه به‌ڵێن‬ ‫ب�����������ه‌ره‌و چ�����اره‌ک����� ‌ه‬ ‫س����ه‌ده‌ی����ه‌ک ل���ه‌ ی���ادى‬ ‫ئارام شه‌مێرانى ه���ۆڵ���ۆک���ۆس���ت���ه‌ک���ه‌ى‬ ‫ک��ورد نزیک ده‌بینه‌وه‌‪،‬‬ ‫دی������س������ان������ه‌وه‌ ی������ادى‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌یه‌‪ ،‬هه‌ڵه‌بجه‌ش ئه‌وه‌نده‌ى یادى له‌دایک‬ ‫بوونى منداڵى به‌رپرسێک ئاماده‌ى ئه‌و پرس ‌ه‬ ‫نه‌ته‌وه‌ییه‌ نییه‌‪ ،‬شارێک ئینتیالى ک��ردووه‌ ب ‌ه‬ ‫ده‌ست درۆوه‌‪ ،‬سه‌برى لێ بڕاوه‌ به‌ده‌ست به‌ڵێنه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ�ه‌ژن��ۆى ش��ک��اوه‌ ب�ه‌ ده‌س��ت ب��ێ دڵ��س��ۆزى ی �ه‌وه‌‪،‬‬ ‫شارێک دواى (‪ )23‬ساڵ‌ که‌الوه‌کانى نیشتمانى‬ ‫بایه‌قوشن‪ ،‬شارێک ئه‌گه‌ر رۆژى یه‌ک دره‌ختى‬ ‫سه‌وزیان تێدا بناشتایه‌ ئێستا(‪ )8280‬دره‌ختى‬ ‫تێدابوو به‌جۆرێک ده‌یکرده‌ به‌هارێکى هه‌میش ‌ه‬ ‫سه‌وز‪ ،‬ئه‌گه‌ر هه‌ر هه‌فته‌یه‌ک یه‌ک که‌الوه‌یان‬ ‫راس���ت ب��ک��ردای �ه‌ت �ه‌وه‌ ئێستا (‪ )2070‬ک �ه‌الو‌ه‬ ‫وه‌ک��و ماڵى ب�ه‌رپ��رس��ان ب��ب��وون ب�ه‌ ڤێال‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ه �ه‌ر ساڵێک باخچه‌یه‌ک‪ ،‬قوتابخانه‌یه‌ک‪،‬‬ ‫ن���ه‌خ���ۆش���خ���ان���ه‌ی���ه‌ک‪ ،‬پ���ه‌رت���وک���خ���ان���ه‌ی���ه‌ک‪،‬‬ ‫سه‌نته‌رێکى س�ه‌رب�ه‌خ��ۆى رۆشنبیرى ی��ان تێدا‬ ‫بکردایه‌ته‌وه‌ ئێستا ژماره‌ى هه‌ر یه‌کێک له‌وان ‌ه‬ ‫(‪ )276‬پ����رۆژه‌ى ب �ه‌ م��ان��ا ب���وون‪ ،‬ن��اش��ێ بڵێن‬ ‫وانیه‌‪ ،‬چونکه‌ ئ �ه‌وه‌ى هه‌یه‌ پ��اره‌ کۆکردنه‌وه‌ى‬ ‫خێرخوازانى ده‌ره‌وه‌و ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانى ناوه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئ��اخ��ر دواى چ��ى س���ه‌دان م�ه‌ت��ر زه‌وى ب �ه‌ ن��اوى‬ ‫باخچه‌و پارکه‌وه‌ له‌ ناوه‌ڕاست‌و ده‌ره‌وه‌ى شاردا‬ ‫داگیرکراوه‌و ئه‌گه‌ر گوڵێکى تێدا بنێژى له‌ ڕێى‬ ‫خوا شاگه‌شکه‌ ده‌بێت‪ ،‬باخچه‌ى ڕه‌م��زى هه‌ی ‌ه‬ ‫بیرى (‪ )120‬مه‌ترى تێدایه‌‪ ،‬به‌اڵم پیاڵه‌یه‌ک‬

‫چیمه‌ن که‌ بایى (‪ )3000‬ى برێمه‌ره‌ نه‌کڕاوه‌ تا‬ ‫پیایدا بوه‌شێنرێت‪ ،‬شوره‌ى نییه‌ وه‌ک خۆیان ده‌ڵێن‬ ‫هێشتا پزیشکێکى تایبه‌ت به‌ نه‌خۆشیه‌کانى‬ ‫ب �ه‌رک �ه‌وت �ه‌ى چ �ه‌ک��ى ک��ۆک��ۆژ ل �ه‌ ه�ه‌ڵ�ه‌ب��ج�ه‌دا‬ ‫نییه‌‪ ،‬هێشتا کۆمه‌ڵه‌ى قوربانیان فێرى ئه‌و‌ه‬ ‫ن �ه‌ب��وون ب�ڵاوک��راوه‌ی�ه‌ک��ی��ان هه‌بێت تایبه‌ت به‌و‬ ‫س��اڵ��ی��اده‌‪ ،‬مه‌عقوله‌ ل�ه‌ س���ه‌ده‌ى (‪ )21‬داو له‌‬ ‫زه‌مانى شۆڕشى ئه‌لکترۆنیات‌و ئینته‌رنێت دا‬ ‫ئه‌وان هه‌ر پاڵبه‌نه‌وه‌ تا رۆژنامه‌نوسێک بچێت‬ ‫چاوپێکه‌وتنیان له‌گه‌ڵ بکات‪ ،‬مه‌عقوله‌ هێشتا‬ ‫(‪)100‬م زه‌وى نییه‌ تا شاره‌وانییه‌که‌ى بیدات‬ ‫به‌خێرخوازێک‌و ئه‌ویش ساقه‌ س�ه‌رى ده‌سه‌اڵت ‌ه‬ ‫ئیفلیجه‌که‌ى ئه‌م هه‌رێمه‌ بیکات به‌هۆڵێک تا‬ ‫که‌سوکارى شه‌هیدان‌و قوربانیان یادى داماوى‌و‬ ‫بێکه‌سى خۆیانى تێدا بکه‌نه‌وه‌‪ ،‬ئاخر روو زه‌ردى‬ ‫ل�ه‌م�ه‌ زی��ات��ر ڕێ��گ�ه‌ک�ه‌ى عه‌بابه‌یلێ (‪ )%5‬ى‬ ‫دوورى ڕێگه‌ى گوندێک یان باخ‌و ئاپارتمان‌و‬ ‫حه‌وزى ماسى به‌رپرسێک ده‌بێت که‌چى قیرتاو‬ ‫ن �ه‌ک��راوه‌‪ ،‬ش�ه‌رم�ه‌ن��ده‌ نین ب �ه‌ه��اران ل�ه‌ شاشه‌ى‬ ‫تیڤى یه‌ دوو ڕووه‌کانتانه‌وه‌ هه‌ڵپه‌ڕکێ ڕه‌قس‌و‬ ‫مه‌شروبات خواردنه‌وه‌ى هه‌ندێک خه‌ڵک له‌وێو‌ه‬ ‫نیشان ده‌ده‌ن که‌ ته‌رمى زۆرێک له‌ شه‌هیدانى‬ ‫ئه‌و شاره‌ى تێدا جگه‌ له‌ گۆڕى ده‌یان که‌سایه‌تى‬ ‫تریش‪ ،‬ئه‌وه‌شمان پێده‌فرۆشنه‌وه‌ که‌ خوا پێیداوین‌و‬ ‫وه‌رزێ��ک هێناویه‌تى‪ ،‬خه‌جاڵه‌ت نابن گه‌نجانى‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌ شه‌وى سه‌رى ساڵ ڕوو ده‌که‌نه‌ هه‌ولێر‌و‬ ‫سلێمانى‌و دره‌نگانێ پاره‌ى ئوتێلیشیان پێ نییه‌و‬ ‫ئ��ێ��وه‌ش ب�ه‌ خێزانه‌کانتانه‌وه‌ ب��ۆ ن���ه‌ورۆز ده‌چ��ن‬ ‫ب��ۆ ت��ورک��ی��او ه�ه‌رێ��م��ی��ش ده‌ده‌ن����ه‌ ده‌س���ت خ��درى‬ ‫زینده‌‪ ،‬ته‌ریق نابنه‌وه‌ پیره‌کانى هه‌ڵه‌بجه‌ ده‌بینن‬

‫هه‌موویان پاڵ به‌ دیوارێکى ڕووخ���اوه‌وه‌ ده‌ده‌ن‬ ‫تا خه‌و ده‌یان باته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌ ته‌مه‌نه‌کانى ئێو‌ه‬ ‫ئیمپراتۆرێکى فشۆڵن‌و مردیشن ب�ه‌ ه���ه‌زاران‬ ‫دۆالر مووچه‌ى شه‌هیدانه‌یانه‌‪ ،‬بۆ ده‌ست له‌کار‬ ‫ناکێشنه‌وه‌و له‌ کورسیه‌ قاچ خوێناوى یه‌کانتان‬ ‫نایه‌نه‌ خوارێ که‌ ده‌بینن (‪ )6/1‬ى هه‌موو ساڵێ‬ ‫مندااڵنى هه‌ڵه‌بجه‌ به‌ قوڕو ده‌به‌و به‌ردو ته‌ل یارى‬ ‫ده‌که‌ن‪ ،‬بۆ وازمان لێناهێنن که‌ هیچى ئێمه‌نین‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر بۆالى ئێمه‌ دێن نامانه‌وێن‪ ،‬نامانه‌وێن‪،‬‬ ‫نامانه‌وێن‪ ،‬ئیتر چه‌پکه‌ نێرگز ناخه‌ینه‌ ژێر‬ ‫پێاڵوه‌کانتان‪ ،‬ئیتر له‌ جامى مۆنیکاکانتانه‌و‌ه‬ ‫لێمان مه‌ڕوانن وه‌ک سواڵکه‌رێکى زیناکردوو‪،‬‬ ‫ئیتر شین‌و شه‌پۆڕمان نییه‌ تا چاوى کامێرایه‌کى‬ ‫ب��ێ ب�ه‌رن��ام�ه‌ بمانکاته‌ ڕاپ����ۆرت‌و ش �ه‌و وه‌ک‬ ‫قه‌ره‌جێک ڕه‌شه‌با خه‌یمه‌که‌ى ته‌پاندبێ به‌سه‌ریا‬ ‫نیشانى ئه‌وانه‌مان بده‌ن قاقایانه‌ به‌دیارمانه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئیتر ئوتێلێک کراوه‌ته‌وه‌و له‌وه‌ ده‌رچووین میوان‬ ‫دۆس���ت ب��ی��ن‪ ،‬ئیتر ب��ۆ ( ‪ )15000‬شه‌هیدو‬ ‫بریندار خۆمان به‌رگى ڕه‌ش ده‌پۆشین تا ئێوه‌ى‬ ‫فیرعه‌ونى خوڕ مردنى تاکێک نه‌که‌نه‌ پشووى‬ ‫ڕه‌سمى‌و قڕ کردنى شارێکیشتان له‌ بیر بچێت‪،‬‬ ‫ئیتر ئه‌و تاجه‌ گوڵینه‌ درۆزنانه‌ ده‌سوتێنین ب ‌ه‬ ‫ڕێوڕه‌سم ده‌یهێنن‪ ،‬باڵى ئه‌وانه‌ ده‌شکێنین کۆترى‬ ‫ته‌قله‌باز هه‌ڵده‌فڕێنن له‌ مه‌زارى شه‌هیدان‌و په‌نج ‌ه‬ ‫ب��ۆ میزه‌اڵنى ڕه‌ن��گ��اوڕه‌ن��گ ڕاده‌ک��ێ��ش��ن وه‌ک‬ ‫منداڵ‪ ،‬ئێمه‌ خاوه‌ن ماڵین‌و ئێوه‌ش میوان‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێمه‌ میوانمان ناوێت‪ ،‬چونکه‌ ئێوه‌ میوانێکى‬ ‫کاتیو بازرگانێکى زه‌به‌الحن نه‌ک حوکمڕان‌و‬ ‫سه‌رکرده‌و دڵسۆزى ئێمه‌‪.‬‬

‫ئۆپۆزیسێون ل ‌ه ته‌رازووی دادوه‌ریدا!‬ ‫ر ۆ ژ ی ( ‪-2 -1 7‬‬ ‫‪ )2011‬رۆژێ���ک���ی‬ ‫ن��وێ��ی �ه‌ ل���ه‌ م���ێ���ژووی‬ ‫گه‌له‌که‌ماندا‪ ،‬چونک ‌ه‬ ‫عومه‌ر محه‌مه‌د‬ ‫الوان و خ��وێ��ن��دک��اران‬ ‫یونس‬ ‫و ه����ه‌ژاران����ی ک���ورد‬ ‫ب�����ه‌ڕووی ده‌س���ه‌اڵت���ی‬ ‫کوردیدا ووتیان نا‪ ،‬له‌و ڕۆژه‌دا خۆپیشانده‌ران‪،‬‬ ‫له‌به‌رده‌م لقی چواری(پ‪ -‬د‪ -‬ک) وه‌اڵمی به‌رد‬ ‫و شوشه‌ شکاندنیان به‌گولله‌ی( ‪ ) BKC‬درایه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئ �ه‌و ڕووداوه‌ دڵته‌زێنه‌‪ ،‬هه‌موومانی ه�ه‌ژان��د‪،‬‬ ‫له‌هه‌مان کاتدا پیشانیدا که‌باره‌گا حیزبییه‌کان‬ ‫چه‌ند بڤه‌ن‪ ،‬به‌الی ده‌سه‌اڵته‌وه‌ چه‌ند شوشه‌یه‌کی‬ ‫شکاو به‌نرختره‌ له‌خوێنی شه‌هیدێک و(‪)55‬‬ ‫بریندار‪ ،‬ئه‌مه‌یه‌ ئه‌و یاسای خۆپیشاندانه‌ی ک ‌ه‬ ‫په‌رله‌مانه‌که‌مان تێیان په‌ڕاند‪ ،‬به‌اڵم له‌ هه‌مووی‬ ‫ن��اخ��ۆش��ت��ر ئ���ه‌و ه �ه‌ڵ��وێ��س��ت �ه‌ب��وو ک��ه‌ س �ه‌رۆک��ی‬ ‫بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان(نه‌وشیروان مسته‌فا) ده‌ری‬ ‫بڕی‪ ،‬به‌وه‌ی که‌ خۆپیشاندان وه‌ک ئاژاوه‌گێڕ‬ ‫ن��اوب��ران‪ .‬له‌هه‌مانکاتدا وته‌ بێژی بزووتنه‌وه‌ی‬ ‫گۆڕان(محمه‌د تۆفیق ره‌حیم) هه‌مان هه‌ڵوێستی‬ ‫دووب��اره‌ک��رده‌وه‌‪ ،‬دوات��ر هه‌ڵوێستی یه‌کگرتووی‬ ‫ئیسالمی هه‌مان شێوه‌بوو‪ ،‬هه‌ڵوێستی ه�ه‌ردوو‬ ‫پارتی ده‌سه‌اڵتدار یه‌کێتی و پارتی و ناو هێنانی‬

‫خۆپیشانده‌ران به‌ئاژاوه‌گێڕ شتێکی ئاسایی و‬ ‫چاوه‌ڕوان کراوبوو‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی مایه‌ی شۆک‬ ‫و سه‌رسوڕمان بوو‪ ،‬وته‌کانی هه‌ردوو سه‌رۆک و‬ ‫وته‌بێژی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان بوو‪ ،‬من پێمخۆشبوو‬ ‫رۆشنبیرانی کورد له‌سه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ نه‌شیاو‌ه‬ ‫بێنه‌ ده‌نگ‪ ،‬وتاره‌که‌ی رۆماننووس و نووسه‌ری‬ ‫کورد(به‌ختیار عه‌لی) مایه‌ی دڵخۆشی بوو‬ ‫مایه‌ی ده‌س��ت خۆشی بوو کاتێک له‌ سایتی‬ ‫ئ��اوێ��ن �ه‌ ب�ڵ�اوی ک�����رده‌وه‌‪ ،‬ل���ه‌وێ���دا هه‌ڵوێستی‬ ‫بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان و یه‌کگرتو و پارتی و یه‌کێتی‬ ‫ره‌خنه‌کردبوو‪ ،‬به‌اڵم وه‌ختێک نووسینه‌که‌ی ل ‌ه‬ ‫رۆژن��ام��ه‌ی ئ��اوێ��ن�ه‌ رۆژی(‪)2011 -2 -22‬‬ ‫ب�ڵاوک��رای �ه‌وه‌ ئ �ه‌و پ �ه‌ره‌گ��راف��ان �ه‌ی ک�ه‌ڕه‌خ��ن�ه‌ی‬ ‫توندیان تیابوو باڵونه‌کرانه‌وه‌ واته‌‪ ،‬سانسۆرکران‪،‬‬ ‫م��ای �ه‌ی نیگه‌رانییه‌ ب��ۆ رۆژن���ام���ه‌ی ئ��اوێ��ن�ه‌‪،‬‬ ‫ده‌بوو ئاوێنه‌ پره‌نسیبی ئه‌مانه‌تی رۆژنامه‌وانی‬ ‫بپاراستایه‌‪ .‬رۆژان���ی(‪ )2011 -2 -20-19‬دوو‬ ‫ڕۆژی پڕتوندو تیژی ب��وون‪ ،‬گه‌نجانی توڕه‌ی‬ ‫شاره‌که‌مان به‌به‌رد‪ ،‬وه‌اڵمی هێزه‌ چه‌کداره‌کان‬ ‫ب��ه‌ف��ی��ش��ه‌ک‪ ،‬ل����ه‌و رووداوه‌ن������ه‌ش������دا ش �ه‌ه��ی��دو‬ ‫بریندار ه �ه‌ب��وون‪ ،‬ژم���اره‌ی ک��ۆی برینداره‌کان‬ ‫ت��اڕۆژی(‪ )21‬ی مانگ گه‌یشته‌(‪ )3‬شه‌هید‬ ‫زیاتر ل �ه‌(‪ )125‬بریندار‪ ،‬ب�ه‌داخ�ه‌وه‌ که‌ باوکی‬ ‫یه‌کێک له‌شه‌هیده‌کان(ڕێژوان عه‌لی) له‌مافی‬ ‫کوڕه‌که‌ی خۆش بوو‪ ،‬رۆژب �ه‌ڕۆژ له‌ ته‌نازولی‬

‫به‌رده‌وامدایه‌‪ ،‬له‌ کاتێکدا گه‌نجانی ک��ورد ل ‌ه‬ ‫هه‌موو شاره‌کانی کوردستاندا خاوه‌ندارێتیان ل ‌ه‬ ‫خوێنی(ڕێژوان) ده‌کرد‪ .‬ئه‌و که‌شه‌ سه‌ربازییه‌ی‬ ‫ب���ه‌س���ه‌ر ش���اره‌ک���ه‌م���ان���دا س���ه‌پ���ێ���ن���درا م��ای��ه‌ی‬ ‫سه‌رسامییه‌‪ ،‬به‌ڕاستی هه‌ردوو پارتی ده‌سه‌اڵتدار‬ ‫ئه‌و ماشێنه‌ سه‌ربازییه‌ به‌ژماره‌ زۆره‌یان هه‌یه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫سه‌رکوت و به‌گژداچوونه‌وه‌ی الوان‪ ،‬چه‌ند سازو‬ ‫ئامه‌ده‌ن‪ ،‬له‌کاتێکدا له‌ساڵی(‪ )2008‬ئه‌و هێز‌ه‬ ‫سه‌ربازییه‌ی دووپارته‌که‌ شاره‌کانی(سه‌عدیه‌‪،‬‬ ‫ج �ه‌ل �ه‌وال‪ ،‬ق �ه‌ره‌ت �ه‌پ �ه‌) ی��ان چ��ۆڵ ک���رد‪ ،‬ک��ورد‌ه‬ ‫ب���ه‌دب���ه‌خ���ت و چ�����اره‌ ره‌ش����ه‌ک����ان رۆژب�������ه‌ڕۆژ‬ ‫ل �ه‌ژێ��ر زه‌ب���ری تیرۆریسته‌کانی ع���ه‌ره‌ب ش��ارو‬ ‫گونده‌کانیان چۆڵ ده‌ک �ه‌ن‪ ،‬په‌ندێکی کوردی‬ ‫هه‌یه‌ ده‌ڵی(شێری ماڵه‌وه‌و ڕێوی ده‌ره‌وه‌) ئه‌مه‌ی ‌ه‬ ‫حاڵی ئێمه‌‪ .‬له‌ رۆژی(‪ )21‬به‌دواوه‌ خۆپیشاندان‬ ‫شێوه‌یه‌کی نۆیی وه‌رگرت‪ ،‬توێژاڵی توندوتیژی‬ ‫فڕێدا‪ ،‬ئه‌مه‌ مایه‌ی دڵخۆشییه‌ چونکه‌ خوێنی‬ ‫الوه‌کانمان زۆر پیرۆزن‪ ،‬الوه‌کان خاوه‌نی ئاینده‌ی‬ ‫ئ���ه‌م واڵت����ه‌ن رۆژێ����ک ده‌ب���ێ ئ����ه‌وان جێگه‌ی‬ ‫س��ی��اس�ه‌ت��م�ه‌داره‌ ک��ورس��ی پ�ه‌رس��ت�ه‌ ب��ووده‌ڵ �ه‌ک��ان‬ ‫بگرنه‌وه‌‪ ،‬به‌هیوای ئ�ه‌و رۆژه‌ ئ�ه‌و گردبوونه‌و‌ه‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌ فراوانه‌ی به‌رده‌رکی وه‌ یان له‌سه‌رای‬ ‫ئازادی که‌شێوه‌یه‌کی ئاشتیانه‌ی به‌خۆوه‌گرتووه‌‪،‬‬ ‫شێوازێکی ن��اڕه‌زای��ی مه‌ده‌نییانه‌یه‌‪ ،‬ه��ی��وادارم‬ ‫ئ���ه‌و ش���ێ���وازه‌‪ ،‬ه �ه‌م��وو ش���ارو ش��ارۆچ��ک�ه‌ک��ان��ی‬

‫قس‌ه بۆ خه‌ڵکی ر‌هش‌وڕووت����ی کوردستان بکه‌ن‪،‬‬ ‫سه‌ری رم‌ه ئه‌نتی‌کۆمۆنیست و «حکمه‌ت»ه‌که‌یان‬ ‫ل‌ه خزمه‌ت «ئازادی» بازاڕ و قازانجی «ره‌ها»ی‬ ‫سه‌رمای‌ه له‌سه‌ریان ساغ بکه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫یه‌کێک ل�ه‌و جۆق‌ه حه‌کیم‌ه زه‌حمه‌تی کێشا و‬ ‫«به‌رچاومانی رۆشن ک��رد»و وتی(راپه‌ڕینه‌کانی‬ ‫تونس و میسر دژ ب‌ه رۆژئاوا نییه‌)‪...‬یه‌کێکی تریان‬ ‫وتی(راپه‌ڕینی دژ ب‌ه مۆدێلی ده‌س�ه‌اڵت��ی تاک‬ ‫حزبین!)‪ ،‬به‌بێ ئه‌وه‌ی پرسیار ل‌ه خۆیان بکه‌ن(ئایا‬ ‫حکومه‌تی یۆنان و فه‌ره‌نسا و ئیسله‌ندا و که‌نه‌داو‬ ‫رووسیا و‪ ...‬ک‌ه خه‌ڵک ل‌ه دژیاندا مانگرتنی گشتیان‬ ‫به‌رپاکرد و دروشمی ده‌ستله‌کارکێشانه‌وه‌و روخاندنیان‬ ‫به‌رزکرایه‌وه‌‪ ،‬حکومه‌تگه‌لی تاک حزبین؟!) بۆچی ل ‌ه‬ ‫ئه‌مریکای التین چه‌په‌کان بره‌ویان هه‌یه‌و حکومڕانی‬ ‫واڵته‌کانی ده‌که‌ن!‬ ‫یه‌کێک ل�‌ه س���وود‌ه گرنگه‌کانی ئ �ه‌م راپ�ه‌ڕی��ن‬ ‫و ب��‌رگریان‌ه ئ�ه‌وه‌ی�‌ه ک‌ه ب‌ه روون��ی ده‌بینین چۆن‬ ‫حکومه‌ته‌کانی تورکیا‪ ،‬ئێران‪ ،‬ئه‌مریکا‪ ،‬ئه‌ڵمانیا‪...‬‬ ‫هتد ب‌ه ئاشکرا نیفاق و درۆ ده‌که‌ن و چه‌ند رۆژێ‬ ‫پێش ئێستا ب‌ه بینینی هه‌واڵی ناڕه‌زایه‌تی چه‌په‌کانی‬ ‫رووسیا دژ ب‌ه حکومه‌ت‌ه ته‌کنۆکرات‌ه فره‌حزبییه‌که‌ی‬ ‫ل‌ه که‌ناڵی(که‌ی‪.‬ئێن‪.‬ئێن) زۆر پێکه‌نیم ب‌ه بۆچوون ‌ه‬ ‫ته‌کنۆکراتییه‌که‌ی نه‌وشێروان له‌باره‌ی روخاندنی‬

‫بلۆکی رۆژهه‌اڵتی تاک حزبی!‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی ئ��ی��م��ڕۆ رووده‌ده‌ن راس���ت���ه‌وڕاس���ت دژ‬ ‫ب�‌ه دیکتاتۆرییه‌تی س�ه‌رم��ای�ه‌و قه‌یرانه‌کانییه‌و‬ ‫ژێرده‌سته‌کان ل‌ه هه‌موو قوژبنێکی سه‌رزه‌مین‬ ‫ب‌ه ژێرده‌سته‌کانی کوردستانیشه‌وه‌‪ ،‬چیتر ناتوانن‬ ‫ل‌ه به‌رامبه‌ریدا بێده‌نگ بن و تاق‌ه ئه‌ڵته‌رناتیڤ‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ه که‌رتی تایبه‌ت و ده‌سه‌اڵت و فکری قازانجی‬ ‫سه‌رمایه‌داری هه‌ڵبوه‌شێته‌وه‌و له‌گه‌ڵیدا گه‌نده‌ڵی‪،‬‬ ‫گرانی‪ ،‬بێکاری و ناعه‌داله‌تی کۆمه‌اڵیه‌تی ره‌وانه‌ی‬ ‫نزیکترین زبڵخان‌ه ده‌کرێ‪.‬‬ ‫گ�����ۆڕان و ره‌وت�����‌ه ئ��ی��س�لام��ی��ی�ه‌ک��ان ب �ه‌ره �ه‌م��ی‬ ‫ناعه‌داڵه‌تی‪ ،‬گه‌نده‌ڵی و خۆزلزانینی و بێمنه‌تبوونی‬ ‫حکومه‌ت و حزب‌ه ده‌سه‌اڵتداره‌کانن و هه‌ردووالیان‬ ‫یارییه‌کی قیزه‌وه‌ن ب‌ه ماف‪ ،‬چاره‌نووس و هه‌ست و‬ ‫ژیانی چه‌وساوه‌کان ده‌که‌ن و هه‌ردوو الیان‪ -‬بێجگ‌ه ل ‌ه‬ ‫ئیسالمییه‌کان‪ -‬خۆیان ل‌ه ئه‌ڵته‌رناتیڤی سۆسیالیزمی‬ ‫زانستی و ئابووری هه‌ره‌وه‌زی ک‌ه ته‌مه‌نێک خۆیان ب ‌ه‬ ‫شۆڕه‌سواری ده‌زانی که‌ڕکردووه‌و تا پێیان کراو‌ه بره‌و‬ ‫ب‌ه که‌رتی تایبه‌ت ده‌ده‌ن و خۆیان خاوه‌نین(سه‌رچاوه‌ی‬ ‫هه‌موو گه‌نده‌ڵی و چاوچنۆکییه‌کان) ئایا حکومه‌ت‬ ‫و گۆڕان ئاماده‌ن که‌رت‌ه تایبه‌ته‌کان خۆماڵی بکه‌ن؟!‬ ‫مه‌خابن زۆرێک له‌وانه‌ی ده‌زانن چاره‌سه‌ره‌ک‌ه لێره‌یه‌‪،‬‬ ‫خ��ۆی��ان ک��ڕک��ردوو‌ه و ته‌نانه‌ت وه‌ک پێشنیاریش‬ ‫سه‌رڕاستان‌ه ب‌ه هاوپه‌یمانه‌که‌یان ناڵێن(گوڵه‌ک‌ه لێره‌یه‌!)‬ ‫ت��ا خ����اوه‌ن م���اڵ و ک���ار و ره‌ن��ج �‌ه ب �‌ه زۆره‌م��ل��ی‬ ‫ه�ه‌رزان��ک��راوه‌ک��ان ل‌ه زانستی رزگ��ارب��وون��ی خۆیان‬ ‫تێنه‌گه‌ن‪ ،‬مه‌حاڵ‌ه رزگ��اری ببێت ب‌ه میوانی شارو‬ ‫الدێ و ده‌شت و چیاکانمان!‬

‫بەرهەم ساڵحم چۆن بینی‬ ‫ئەگەر قەیرانەکانی‬ ‫ئ��ەم دوای��ی��ە و فشاری‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ن��ەب��وای��ە‪،‬‬ ‫ق����ەت ن��ەم��ان��دەت��وان��ی‬ ‫س���ەرۆک���ی ح��ک��وم��ەت‬ ‫ئاری ئەبوبەکر‬ ‫لەبەردەم پەرلەمانتاراندا‬ ‫ببینین‪ ،‬خۆپیشاندەران‬ ‫هیچیان نەکردبێت‪ ،‬ئ��ەوا توانییان کە سەرۆکی‬ ‫حکومەت ناچاربکەن بێتە پەرلەمان‪ ،‬لەکاتێکدا‬ ‫ئەگەر سیستەمێکی تەندروستمان هەبوایە‪ ،‬دەبوو‬ ‫هاوتەریبییەک و هاوبەشییەکی زۆر و چڕمان‬ ‫لە نێوان پەرلەمان و حکومەت بدیایە‪ ،‬بەاڵم پاش‬ ‫نزیکەی دوو ساڵ لە دەستبەکاربوونی ئەم کابینە‬ ‫نوێیە‪ ،‬کابینەی شەش‪ ،‬سەرۆکی کابینەکە دێتە‬ ‫بەر نەشتەری پەرلەمان‪.‬‬ ‫ئ�����ەوەی ک���ە تێبینیم ل���ە س���ەرن���ج و ڕاک��ان��ی‬ ‫پەرلەمانتاران و وەاڵمەکانی سەرۆکی حکومەت‬ ‫ک��رد‪ ،‬بەرهەم ساڵح‪ ،‬وەک سەرۆکی حکومەت‪،‬‬ ‫وەک کەسێکی باڵشکاو و بریندار دەبینی‪ ،‬چونکە‬ ‫ئەم بەڕێزە‪ ،‬ئەوەندەی وەاڵمەکانی بۆ خۆقوتارکردن‬ ‫و شەرعیەتدان بە ناعەدالەتی بوو‪ ،‬هیچ بۆنی ئەوەی‬ ‫لێ نەدەهات کە سەرۆکی حکومەت چارەسەر و‬ ‫دەسەاڵتی چارەسەرکردنی پێ بێت‪.‬‬ ‫بەرهەم ساڵح‪ ،‬هەرچەندە خۆی بە تەکنۆکرات‬ ‫دەزان��ێ��ت و ئێمەش ش��اه��ی��دی ئ���ەوەی ب��ۆ دەدەی���ن‬ ‫کە پیاوێکی بەتوانا و لێهاتووە‪ ،‬ب��ەاڵم زۆرب��ەی‬ ‫وەاڵمەکانی ل��ەب��ەردەم پەرلەماندا‪ ،‬بە کابرایەکی‬ ‫زۆر بێدەسەاڵت دەهاتە پێش چاو‪ ،‬کە توانای نەک‬ ‫چارەسەری قەیرانەکانی نییە‪ ،‬بەڵکو دەسەاڵتی نییە‬ ‫بەسەر بەشێکی بچوکی قەیرانەکان و ناوچەکەی‬ ‫خۆی و وەزیرەکانی کابینەکەی‪.‬‬ ‫تا بەرهەم ساڵح ب���ەردەوام بێت لە سەرۆکایەتی‬ ‫حکومەت و کابینە وەزاری��ەک��ەی‪ ،‬کێرڤی توانای‬ ‫بەرەو داچوون دەچێت و لە مەرگی سیاسی خۆی‬

‫کوردستان بگرێته‌وه‌‪ ،‬پێشکه‌شکردنی گوڵ به‌و‬ ‫هێزه‌ چ�ه‌ک��داران�ه‌ی چ���وارده‌وری خۆپیشانده‌ران‬ ‫سه‌ره‌تای قۆناغێکی نوێیه‌و مایه‌ی دڵخۆشییه‌‪،‬‬ ‫زۆر گرنگه‌ که‌ له‌مه‌ودوا خه‌ڵک واز له‌ووتاری‬ ‫حه‌ماسی بهێنن و بیر بکه‌نه‌وه‌ چی بکه‌ین؟‬ ‫چ��ون��ک�ه‌ ه �ه‌رل �ه‌ئ��ێ��س��ت��اوه‌ ده‌س���ه‌اڵت���داری ک��ورد‬ ‫سیناریۆی خۆی داده‌ڕێ��ژی‪ ،‬گوایه‌ لێپرسراوی‬ ‫لقی(‪ )4‬الب��راوه‌‪ ،‬حکومه‌ت کۆمسێونی به‌دوا‬ ‫داچ���وون���ی راس��ت��ی �ه‌ک��ان��ی دان�����اوه‌و ت��وێ��ژی��ن �ه‌و‌ه‬ ‫ل���ه‌ڕووداوه‌ خوێناوی ی�ه‌ک�ه‌ی(‪ )2 -17‬ده‌ک�ه‌ن‪،‬‬ ‫به‌ڕێزان ل�ه‌دوای ساڵی(‪ )2000‬وه‌ که‌سه‌ره‌تای‬ ‫په‌یدا بووی رۆژنامه‌ی ئ��ازاده‌‪ ،‬هه‌موو قه‌ڵه‌م ‌ه‬ ‫بوێره‌کان باس له‌وه‌ده‌که‌ن که‌ هه‌موو بواره‌کانی‬ ‫ژیان له‌م واڵته‌دا به‌حیزبی کراوه‌ له‌وانه‌ دادگاش‪،‬‬ ‫وات�ه‌ دادگ��ا سه‌ربه‌خۆییه‌ ده‌ستێوه‌ردانی حیزب‬ ‫ئاشکرایه‌‪ ،‬ک�ه‌وات�ه‌ ه �ه‌ردادگ��ای �ه‌ک ده‌س �ه‌اڵت‬ ‫دایبنێ له‌الیه‌ن خه‌ڵکی راپه‌ڕیوی کوردستانه‌و‌ه‬ ‫نابێت قبوڵ بکرێت‪ ،‬له‌م بارودۆخه‌دا که‌حیزب‬ ‫ده‌سه‌اڵتدارو چه‌کداره‌ کێ گه‌ره‌نتی ژیانی ئه‌و‬ ‫حاکم و پارێزه‌ره‌ به‌ڕێزانه‌ ده‌کات که‌ ئامه‌ده‌ی‬ ‫دروست کردنی دادگایه‌کی سه‌ربه‌خۆو بێ الیه‌ن‬ ‫ده‌بن‪ ،‬مافی هه‌موو شه‌هید و برینداره‌کانه‌ داوای‬ ‫یاسایی له‌سه‌ر پاسه‌وانه‌کانی لقی(‪ )4‬تۆمار‬ ‫بکه‌ن به‌تایبه‌ت لێپرسراوی لق‪ ،‬رێگه‌ی دووه‌م‬ ‫دادگاکانی عێراقه‌ که‌ زۆر گرنگه‌ کێشه‌ک ‌ه‬

‫نزیکدەبێتەوە‪ ،‬چونکە وەاڵمەکانی بەرهەم ساڵح‬ ‫بۆ پەرلەمان و خۆپیشاندانەکانی ئ��ەم دواییەی‬ ‫ن��اوچ��ەک��ان��ی سلێمانی و گ��ەرم��ی��ان‪ ،‬ن��ەک هەر‬ ‫ڕازیکەر و دڵخۆشکەر نەبوون‪ ،‬بەڵکو لە هاوارێک‬ ‫دەچوو کە پێمان بڵێت‪ ،‬من ناتوانم و دەسەاڵتم هەر‬ ‫ئەوەندە بڕ دەکات‪ ،‬لە کاتێکدا کە دەسەالتەکانی‬ ‫سەرۆکی حکومەت‪ ،‬پ��اش سەرۆکایەتی هەرێم‪،‬‬ ‫بەرزترین دەسەاڵتە لەناو تابلۆی سیاسی هەرێمی‬ ‫کوردستاندا‪.‬‬ ‫ب��ەره��ەم س��اڵ��ح زۆر شتی وت و وەاڵم���ی زۆر‬ ‫پرسیاری پەرلەمانتارانی دایەوە‪ ،‬بەاڵم نە وەاڵمەکانی‬ ‫و نە قسەکانی‪ ،‬نەیتوانی شکستی ئەم کابینەیە‬ ‫بشارێتەوە لە چارەسەرکردن و مامەڵەکردن لەگەڵ‬ ‫قەیرانەکانی ئەم دواییەدا‪ ،‬چونکە زۆربەی قسەکانی‬ ‫بەرهەم ساڵح‪ ،‬هەمان قسەکان و لێدوانەکانی پێشووی‬ ‫ب��وو‪ ،‬کە گوێمان ئاخنراوە و ئەزبەرمان ک��ردووە‪،‬‬ ‫بێئەوەی کە سەرۆکی حکومەت پێمان بڵێت میتۆد‬ ‫و ئالیەتی چۆنێتی زاڵ��ب��وون��ی حکومەت بەسەر‬ ‫پەرچەکردارەکانی حیزب‪ ،‬بەتایبەتی تر بێدەسەالتی‬ ‫حکومەت لە هەولێر و بادینان‪.‬‬ ‫ه��ەرچ��ەن��دە ه��ی��چ ی��ەک��ێ��ک ل��ە ئ��اڕاس��ت��ەک��ان‬ ‫مسۆگەرنین‪ ،‬کا ئایا خۆپیشاندان چی لێ دێت و‬ ‫چ ئاڕاستەیەک وەردەگرن‪ ،‬بەاڵم ئەوەی مسۆگەرە‬ ‫و تا دێت زیات لە لێواری مەرگ نزیکدەبیتەوە‪،‬‬ ‫کاریزمای سیاسی و شەخسیەتی سیاسی بەرهەم‬ ‫ساڵحە‪ ،‬چونکە ئەم بەڕیزە هەر لە یەکەم ڕۆژەوە‬ ‫خۆی و ئێمەش باش دەزانین کە هەوڵەکانی بۆ‬ ‫چ��اک��س��ازی ش��ک��س��ت��خ��واردوون و دەب����ن‪ ،‬چونکە‬ ‫دەسەاڵتی سیاسی بەرهەم ساڵح چ لەناو حکومەت‪،‬‬ ‫حیزبەکەی و جەماوەری ناوچەکانی ژێر ڕکێفی‬ ‫حیزبەکەی‪ ،‬شکستی هێناوە و دەسەاڵتی نییە‪.‬‬ ‫لە هەمووی گرنگتر ئەوەیە کە ئاخۆ تا چەند‬ ‫ب��ەره��ەم ساڵح تەمەنی سیاسی خ��ۆی ل��ەن��او ئەم‬ ‫کابینەیەدا درێژ دەکاتەوە و درێژە بە شکستی خۆی‬ ‫و داهاتووی سیاسی خۆی دەدات؟‬

‫بگه‌یه‌نرێته‌ دادگ��ای عێراقی‪ ،‬ره‌نگه‌ سه‌رانی‬ ‫کورد جارێکی تر کوردایه‌تیمان پێ بفرۆشنه‌وه‌و‬ ‫بڵێن نابێ ئه‌م کێشه‌یه‌ بگه‌یه‌نرێته‌ عێراق‪ ،‬مافی‬ ‫گه‌نجه‌کان و الوه‌کانمانه‌ پێیان بڵێن‪ ،‬کێشه‌ک ‌ه‬ ‫ب�ه‌دوو ت �ه‌رازوو مه‌کێشن‪ ،‬کاتێک به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫خ��ۆت��ان مسۆگه‌ربێت ل�ه‌ ه�ه‌م��ووک�ه‌س عێراقی‬ ‫ترن‪ ،‬کاتێکیش به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵک وابخوازێت‬ ‫دادوه‌ری الی عێراق بێت‪ ،‬گێچی کوردایه‌تیتان‬ ‫ب���ه‌رز ده‌ب��ێ��ت �ه‌وه‌‪ .‬ه�ه‌ڵ��ب��ژاردن��ی سێیه‌م دادگ���ای‬ ‫نێوده‌وڵه‌تییه‌ سازمانه‌کانی مافی مرۆڤه‌ که‌زۆر‬ ‫گرنگن په‌نایان بۆببرێ‪ ،‬وه‌ک چۆن کۆمه‌ڵگای‬ ‫ن���ێ���وده‌وڵ���ه‌ت���ی زۆرب�����ه‌ی ده‌وڵ���ه‌ت���ه‌ گ���ه‌وره‌ک���ان‬ ‫هۆشداریان دایه‌ ڕژێمی قه‌زافی که‌وا به‌وشێوه‌‬ ‫دڕندانه‌یه‌ گه‌له‌که‌ی سه‌رکوت نه‌کات‪ ،‬هاوکات‬ ‫پشتیوانی کوردانی تاراوگه‌ زۆر گرنگه‌و ده‌بێ‬ ‫به‌رده‌وامبێت‪ ،‬هه‌موو ئه‌وهێزانه‌ی به‌خۆیان ده‌ڵێن‬ ‫ئۆپۆزسیۆن پێویسته‌ به‌ئه‌رکی خۆیان هه‌ستن‪،‬‬ ‫ئه‌رکی یه‌که‌میان که‌ بریتییه‌ له‌ڕێنمایی کردن‬ ‫به‌رچاو روونی خه‌ڵک به‌وکاره‌ هه‌ستان‪ ،‬ئه‌رکی‬ ‫دووه‌میان رابه‌رایه‌تی و رێکخستنی خۆپیشاندان‬ ‫و ن��اڕه‌زای �ه‌ت��ی��ی �ه‌ک��ان �ه‌ پێویسته‌ ب���ه‌و ئ �ه‌رک �ه‌ش‬ ‫هه‌ستن‪ ،‬چونکه‌ شه‌مه‌نده‌فه‌ری رۆژگار جێیان‬ ‫دێڵی‪ ،‬لێپرسینه‌وه‌ی مێژویی نه‌وه‌ی داهاتووش‬ ‫زۆر قورسه‌‪.‬‬


‫پرسی چه‌تر‬ ‫پرسی چه‌تر‪ ،‬پانتاییه‌ک ‌ه (چه‌تر) بۆ گوزارشتکردنی‬ ‫رای ئێوه‌ی هاواڵتی ره‌خساندوو ‌ه تائازادان ‌ه‬ ‫لێره‌وه‌ هه‌ر هه‌فته‌ و له‌سه‌ر پرسێکی گه‌رم‬ ‫بۆچوونی خۆتان بخه‌نه‌ڕوو‪.‬‬ ‫پرسى ئه‌مجاره‌ى چه‌تر بۆ وه‌رگرتنى راى ئێوه‌ى هیچ حسابێکى بۆ نه‌کردووه‌‪ ،‬کاتێ‌ هه‌ڵه‌بجه‌ییه‌کان‬ ‫هاواڵتیه‌ ده‌رب��اره‌ى (به‌ بڕواى تۆ ناوبانگى هه‌ڵه‌بج ‌ه داواى مافى خۆیان ک��رد جاڕیان بۆ دای��ن که‌ ئێم ‌ه‬ ‫به‌هۆى کاره‌ساته‌ تراژیدیه‌که‌یه‌وه‌ تا چه‌ند مایه‌ى تیرۆریستین‪ ،‬ده‌بێت دادگایى ئه‌وانه‌ بکرێت که‌ به‌ناوى‬ ‫ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ بووه‌ بۆ شاره‌که‌ و ده‌سه‌اڵت تا چه‌ند له‌و که‌سوکارى شه‌هیدانه‌وه‌ قسه‌ ده‌که‌ن‪ ،‬ئه‌وانه‌ الببرێن‪،‬‬ ‫رێگه‌یه‌وه‌ خزمه‌تى پێکردووه‌؟؟)‬ ‫چ��ون��ک�ه‌ ده‌س����ه‌اڵت پ��ێ��ى واب��ێ��ت ه�ه‌ڵ�ه‌ب��ج�ه‌ى ئ����اوه‌دان‬ ‫کردووه‌ته‌وه‌‪ ،‬له‌ خه‌ودایه‌ و هێشتا ئه‌و شاره‌ نه‌گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌‬ ‫شێخ ه��ادى عازه‌بانى ـ کاسب‪ /‬بۆ قۆناغى پێش کیمیاباران‪.‬‬ ‫م����ن ک����ه‌ خ�����اوه‌ن�����ى خ���وش���ک‌و‬ ‫ع��وم��ه‌ر ع���ه‌ب���دول – ش��اع��ی��ر‪ /‬‬ ‫برایه‌کى شه‌هیدم له‌و کاره‌ساته‌دا‪،‬‬ ‫ئه‌ه‌وه‌نده‌ى هه‌ڵه‌بجه‌ به‌کارهاتووه‌ بۆ‬ ‫پێموایه‌ ناوبانگى هه‌ڵه‌بجه‌ به‌هۆى‬ ‫به‌هێزى دیپلۆماسى‌و پێگه‌ى پارتى‬ ‫کاره‌ساته‌که‌یه‌وه‌ (‪ )%3‬له‌ خزمه‌تى‬ ‫‌و یه‌کێتى له‌ حکومه‌تدا‪ ,‬ئه‌وه‌نده‌‪،‬‬ ‫‌اڵتدارانى‬ ‫خه‌ڵکى هه‌ڵه‌بجه‌ و (‪ )%97‬له‌ به‌رژه‌وه‌ندى ده‌سه‬ ‫وه‌ک پێویست ب��ۆ ب���ه‌رژه‌وه‌ن���دى‬ ‫هه‌رێم‌و حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستاندا بووه‌ ‪.‬‬ ‫نه‌ته‌وایه‌تى به‌کار نه‌هاتووه‌ و سودى‬ ‫شادیه‌ حسین‪ -‬قوتابى‪ /‬هه‌ڵه‌بجه‌‬ ‫لێ نه‌بینراوه‌‪.‬‬ ‫ب��ووه‌ به‌خێر بۆ هه‌موو الی�ه‌ک ‌و‬ ‫ڕێزه‌ محه‌مه‌د – شێوه‌کار‪ /‬بڕوام‬ ‫بووه‌ به‌ نه‌گبه‌تى بۆ خۆى‪ ،‬خۆزگه‌‬ ‫وای �ه‌ بۆ خه‌ڵک له‌ ڕێگه‌ى ئه‌و‬ ‫شاره‌که‌م له‌مه‌ جوانتر ده‌ب��وو که‌‬ ‫کاره‌ساته‌وه‌ هیچێکى وا نه‌کراوه‌‪،‬‬ ‫هه‌یه‌ ‪.‬‬ ‫به‌اڵم بۆ که‌سوکارى شه‌هیدان باش‬ ‫س����ه‌رک����ۆ خ���ل���ی���ل‪ -‬ه����اواڵت����ى‪ /‬بووه‌ و قه‌ره‌بوو کراونه‌ته‌وه‌‪ ،‬له‌سه‌ر ئاستى شاره‌که‌ش‬ ‫کیمیابارانکردنى هه‌ڵه‌بجه‌ تاکه‌ وه‌ک پێویست نه‌بووه‌‪.‬‬ ‫هۆکارى وێرانکردنى هه‌ڵه‌بجه‌یه‌‬ ‫پشتیوان که‌ریم – رۆنامه‌نوس‪/‬‬ ‫بۆ هه‌تاهه‌تایه‌ و ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ى‬ ‫ئ����ه‌وه‌ن����ده‌ى م �ه‌س �ه‌ل �ه‌ى ه�ه‌ڵ�ه‌ب��ج�ه‌‬ ‫گیرفانى لێپرسراوانى ده‌سه‌اڵتدارانى‬ ‫مایه‌ى ئه‌وه‌یه‌ له‌ خزمه‌تى حزبدا‬ ‫کوردیه‌ بۆ کوڕا و کوڕیان ‪.‬‬ ‫بێت ئه‌وه‌نده‌ ئاوڕى لێنه‌دراوه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌تانێ هێشتا که‌الوه‌کانى دیارن‪،‬‬ ‫محمد حسین – مامۆستا‪ /‬زۆرجار ئه‌و هه‌موو پاره‌ى رێکخراوه‌ خێرخوازیه‌کان هێناویانه‌ بۆ‬ ‫ناوبانگ ئه‌بێته‌ هۆى نه‌هامه‌تى‪ ،‬ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ى ئه‌و شاره‌ ده‌بێ بپرسین کوانێ‪ ،‬ئێستاش‬ ‫چونکه‌ سه‌ره‌تا ئه‌بیته‌ پاڵه‌وان ‌و ڕۆژانه‌ به‌رکه‌وتووانى چه‌کى کیمیاوى له‌ هه‌ڵه‌بجه‌دا‬ ‫ل�ه‌ کۆتاییدا ته‌نها نه‌هامه‌تیت به‌ ب �ه‌رچ��اوى حکومه‌ته‌وه‌ ده‌ناڵێنن‌ و پێویستیان به‌‬ ‫بۆ ده‌مێنێته‌وه‌ و به‌ نه‌بوو هه‌ژمار چاره‌سه‌ره‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ى هه‌ڵه‌بجه‌ سومبوله‌ و کوردى به‌‬ ‫ده‌کرێت له‌ کاره‌ باشه‌کاندا‪ ،‬یان ئه‌وه‌ى بۆت ده‌که‌ن پڕه‌ جیهان ناساندووه‌ ده‌بێت زۆر زیاترى بۆ بکرێت‪.‬‬ ‫له‌ منه‌ت ‌و به‌ خه‌جاڵه‌تت ده‌زانن‪ ،‬لێره‌دا هه‌ڵه‌بجه‌ واى‬ ‫ڕوبار وه‌لى – مامۆستا‪ /‬ده‌سه‌اڵت خۆى به‌ تراژیدیاى‬ ‫به‌سه‌ر هاتووه‌ و له‌ دواى هه‌موو قه‌زاکانه‌وه‌ حسابى بۆ هه‌ڵه‌بجه‌ ده‌وڵه‌مه‌ند ک��ردووه‌ و ناشتوانین بڵێین کارى‬ ‫کراوه‌ ‪.‬‬ ‫ب��ۆ ن���ه‌ک���راوه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ده‌ب���وو ه �ه‌م��وو هه‌ڵه‌بجه‌ وه‌ک��و‬ ‫غ��ری��ب ع �ه‌ل��ى – خ��وێ��ن��دک��ارى مۆنۆمێنته‌که‌ ببوایه‌ته‌ سومبول ‌و جوانى بنواندایه‌‪،‬‬ ‫زان��ک��ۆ‪ /‬ل �ه‌ رووى م�ه‌ع��ن�ه‌وی�ه‌وه‌ چونکه‌ هه‌ڵه‌بجه‌ ئه‌وه‌نده‌ وێرانه‌ ئه‌وه‌یشى که‌ بۆى کراوه‌‬ ‫تاکى هه‌ڵه‌بجه‌ پێویسته‌ که‌رامه‌تى پێوه‌ى دیار نیه‌‪.‬‬ ‫بۆ بگێڕرێته‌وه‌‪ ،‬چونکه‌ ده‌سه‌اڵت‬ ‫ئا‪ /‬ئارام شه‌مێرانى‬

‫ئامانجه‌کانی گه‌شه‌پێدانی نه‌ته‌و ‌ه یه‌کگرتووه‌کان‬ ‫ل ‌ه به‌ڵێنه‌و ‌ه تا کردار‬

‫و‪ :‬له‌ فارسییه‌وه‌‪ /‬رێبین بۆکانی‬

‫ب�ه‌ڕێ��وه‌ب�ه‌رای�ه‌ت��ی دون��ی��ا ل�ه‌ ک��ۆب��وون�ه‌وه‌ی�ه‌ک��دا ل ‌ه‬ ‫باره‌گای نه‌ته‌و‌ه یه‌کگرتووه‌کان بڕیاریاندا که‌ فه‌قیری‬ ‫و برسێتی له‌ راده‌به‌رده‌ر نه‌هێڵن‪ ،‬ئه‌م پرۆژه‌ بڕیاره‌ که‌‬ ‫(‪ )10‬ساڵ له‌وه‌پێش دراوه‌ تاوتوێ کرا و راده‌ی‬ ‫پێشکه‌وتن و که‌م و کورتییه‌کانی هه‌ڵسه‌نگێندران‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها بڕیاری دوو به‌رامبه‌رکردنی هه‌وڵه‌کان بۆ‬ ‫گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌کان تا ساڵی (‪ )2015‬دراوه‌‪.‬‬ ‫برسێتی جیهانی ل �ه‌و ک��ات �ه‌وه‌ ک �ه‌ ئ �ه‌م ب��ڕی��اره‌‬ ‫ده‌رک���راوه‌ رووی له‌ زیادبوونه‌ و گه‌یشتۆته‌ یه‌ک‬ ‫ملیار که‌س‪ ،‬هاوکات رێ��ژه‌ی ئه‌و ژنانه‌ی که‌ له‌‬ ‫کاتی منداڵبووندا ده‌مرن هێشتاش رووی له‌ زیادبوونه‌‬ ‫و ده‌گاته‌ سه‌دان که‌س‪.‬‬ ‫یه‌کێک ل�ه‌ هۆکاره‌کانی سه‌رنه‌که‌وتنی ئه‌م‬ ‫پ��رۆژه‌ی�ه‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان پابه‌ند نه‌بوونی‬ ‫واڵته‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌کانه‌ به‌و بڕیاره‌ که‌ ده‌بوو رێژه‌که‌ی‬

‫(‪ )%7.5‬ل �ه‌ ب�ه‌ره�ه‌م��ه��ێ��ن��ان��ی ی �ه‌ک��ده‌س �ت‌ن �ه‌ب��وون‬ ‫واڵته‌که‌یان بۆ ته‌رخانکردنی ئه‌م پرۆژه‌یه‌‪.‬‬ ‫واڵت���ه‌ ده‌وڵ �ه‌م �ه‌ن��ده‌ک��ان زی��ات��ر گ��ران��ی ده‌ده‌ن به‌‬ ‫پرۆژه‌کانی خۆیان له‌ جیاتی ئه‌وه‌ی که‌ داهاته‌که‌یان‬ ‫یاخود سه‌رمایه‌که‌یان بخه‌نه‌ بانکی جیهانییه‌وه‌ بۆ‬ ‫پشتیوانیکردنی واڵته‌ فه‌قیره‌کان‪ ،‬له‌ به‌رامبه‌ریشدا‬ ‫واڵت���ه‌ ده‌وڵ���ه‌م���ه‌ن���ده‌ک���ان ئ���ام���اژه‌ ب �ه‌ گ �ه‌ن��ده‌ڵ��ی و‬ ‫ناکارامه‌یی ده‌وڵه‌ته‌ فه‌قیره‌کان ده‌ک �ه‌ن و ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌که‌نه‌ بیانویه‌ک بۆ سه‌رنه‌خستنی پرۆژه‌که‌یان‪.‬‬ ‫هۆکارێکی سه‌ره‌کی تری شکستی ئه‌م پرۆژه‌یه‌‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ پێگه‌ی ژێرده‌ستى و بچوکراوی ژنان‬ ‫و کچان له‌ زۆرب�ه‌ی واڵته‌ فه‌قیره‌کان که‌ ئه‌وه‌ش‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ نایه‌کسانییه‌ ڕیشه‌ داکوتراوه‌کان له‌و‬ ‫کۆمه‌ڵگایانه‌دا و چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌ی ژنان‪،‬‬ ‫کاریگه‌ری زۆر گه‌وره‌ و پۆزه‌تیڤی ده‌بێ له‌ سه‌ر‬ ‫پێکهێنانی ئامانجه‌کانی گه‌شه‌پێدانی پالنێکى‬ ‫هه‌زار ساڵه‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان‪.‬‬

‫هه‌مه‌ڕ ‌ه‌نگ‬

‫(دایکانی من) ل ‌ه سینه‌مای ئازادی تاران‬ ‫نمایش ده‌کرێت‬ ‫ف���ی���ل���م���ی ک���������وردی )‬ ‫دایکانی من( له‌ ده‌رهێنانی‬ ‫)ئ��ی��ب��راه��ی��م س �ه‌ع��ی��دی و‬ ‫زه‌ه������اوی س���ن���ج���اوی) له‌‬ ‫رۆژی ن���ۆی م��ارس��ی له‌‬ ‫س��ی��ن�ه‌م��اى ئ����ازادی ت���اران‬ ‫نمایش کرا‪.‬‬ ‫ب�����ه‌ پ����ێ����ی راپ�����ۆرت�����ی‬ ‫راگ����ه‌ی����ان����دن����ی گ��ش��ت��ی‬ ‫ف��ی��ل��م��ی دی��ک��ۆم��ێ��ن��ت��ی‬ ‫بڵندی (دایکانی من) له‌‬ ‫ده‌رهێنانی سینه‌ماکارانی‬ ‫ک�����������ورد (ئ����ی����ب����راه����ی����م‬ ‫سه‌عیدی و زه‌هاوی سنجاوی) و له‌‬ ‫به‌رهه‌مهێنانی (عه‌باس غه‌زالی) به‌‬ ‫پاڵپشتی ئه‌نجومه‌نی به‌رهه‌مهێنه‌رانی‬ ‫س��ی��ن�ه‌م��ای دی��ک��ۆم��ێ��ن��ت��ی ئ��ێ��ران له‌‬ ‫کاتژمێر (‪)6‬ی دوانیوه‌ڕۆی رۆژی‬ ‫چوارشه‌ممه‌ (‪ )2011/3/9‬له‌ سینه‌ما‬ ‫ئازادی تاران نمایش کرا‪.‬‬ ‫ئ�������ه‌م ف���ی���ل���م���ه‌ س�������ه‌ب�������اره‌ت ب �ه‌‬ ‫ج��ی��ن��ای�ه‌ت�ه‌ک��ان��ی رژێ��م��ی ب �ه‌ع��س و‬ ‫قه‌تڵوعامی به‌کۆمه‌ڵی کورده‌کانه‌‬ ‫ل �ه‌ هه‌رێمی ک��وردس��ت��ان‪( ،‬دیکانی‬ ‫م��ن) ب�ه‌ وردب���وون���ه‌وه‌ ل�ه‌س�ه‌ر بابه‌تی‬ ‫ئه‌نفال ده‌چێته‌ نێو چه‌ندین بنه‌ماڵه‌ی‬ ‫به‌جێماوی ئه‌و جینایه‌ته‌ سامناکه‌ و‬

‫ساڵی یه‌که‌م ژماره‌ ‪48‬‬ ‫دووشه‌ممه ‪2710/12/23- 2011/3/14‬‬

‫‪15‬‬

‫له‌م گۆشه‌یه‌دا هه‌رجار‌ه و زانیارییه‌کی پزیشکی له‌الیه‌ن پزیشکێکی پسپۆڕه‌وه ده‌خرێته‌ڕوو‌‬

‫ژیانی تاقه‌ت پڕوکێنی دای��ک��ان و‬ ‫کچان و هاوسه‌رانی قوربانییه‌کانی‬ ‫ئ�ه‌م جینایه‌ته‌ به‌کۆمه‌ڵه‌‪ ،‬به‌ بینه‌ر‬ ‫نیشان ده‌دات‪.‬‬ ‫د‪.‬به‌کر ره‌حیم‬ ‫�دی‬ ‫�‬ ‫�ن‬ ‫�‬ ‫�ڵ‬ ‫�‬ ‫ب‬ ‫�ی‬ ‫�‬ ‫�ت‬ ‫�‬ ‫�ن‬ ‫�‬ ‫�ێ‬ ‫�‬ ‫�ۆم‬ ‫�‬ ‫�ک‬ ‫�‬ ‫دی‬ ‫ف��ی��ل��م��ی‬ ‫ره‌شید‬ ‫(دایکانی من) تا ئێستا له‌ چه‌ندین‬ ‫فیستیڤاڵی جۆراوجۆری نێونه‌ته‌وه‌یی‬ ‫فیلم له‌ سه‌رتاسه‌ری جیهان نمایش‬ ‫ک�����راوه‌ و ل���ه‌ دوای���ی���ن ب��ه‌ش��داری��ی‬ ‫ن���ێ���ون���ه‌ت���ه‌وه‌ی���ی خ���ۆی���دا ل���ه‌ رۆژی‬ ‫(‪ )2011 /1/26‬له‌ فیستیڤاڵی فیلم‬ ‫گه‌لی ئێرانی (بۆستۆن) له‌ شوێنی‬ ‫مۆزه‌خانه‌ی هونه‌ره‌ جوانه‌کانی شاری‬ ‫بۆستۆن له‌ واڵتی ئه‌مه‌ریکا پیشاندرا‪.‬‬

‫(ماندوو) به‌شداری ل ‌ه فیستیڤاڵی نێونه‌ته‌وه‌یی‬ ‫فیلمی (میامی) ئه‌مه‌ریکی کرد‬

‫به‌دخۆراکى‬

‫به‌دخۆراکى‪ :‬یه‌کێکه‌ له‌ نه‌خۆشیه‌ باوه‌کان ک ‌ه‬ ‫مندااڵن توشى ده‌ب��ن‪ ،‬هۆکاره‌کانى که‌موکورتى‬ ‫یه‌کێکه‌ له‌ پێکهاته‌ سه‌ره‌کیه‌کانى خۆراک یان‬ ‫نه‌قسی پرۆتین ی��ان ک��ارب��ۆه��ی��درات ی��ان م��اده‌ى‬ ‫ئاسن‪ ،‬که‌موکورتى هه‌ندێک له‌ ڤیتامینه‌کان‪،‬‬ ‫ده‌بنه‌ هۆى توشبون به‌ نه‌خۆشی به‌دخۆراکى‪ .‬ئه‌م‬ ‫نه‌خۆشیه‌ له‌ هه‌موو ته‌مه‌نێکدا روده‌دات‪ ،‬به‌اڵم به‌‬ ‫زۆرى منداڵی خوار ته‌مه‌نى دوو ساڵ توشی ده‌بێت‬ ‫ب�ه‌و پێیه‌ى گه‌شه‌ى منداڵ ل�ه‌و ته‌مه‌نه‌دا زۆرت��ر‬ ‫پشت به‌ خۆراک ده‌به‌ستێت‪.‬‬

‫ف���ی���ل���م���ی س���ی���ن���ه‌م���ای���ی‬ ‫(م����ان����دوو) ل���ه‌ ده‌ره��ێ��ن��ان��ی‬ ‫(ئ��ی��ب��راه��ی��م س���ه‌ع���ی���دی) له‌‬ ‫ب �ه‌ش��ی کێبڕکێی س �ه‌ره‌ک��ی‬ ‫(‪)28‬مین خولی فیستیڤاڵی‬ ‫نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمی (میامی)‬ ‫هۆکار ه‌کانى‪:‬‬ ‫له‌ واڵتی ئه‌مه‌ریکا نیشاندرا‪.‬‬ ‫یه‌که‌م ‪ :‬به‌دخۆراکى سه‌ره‌تایی (‪:)primary‬‬ ‫ف���ی���ل���م���ی س���ی���ن���ه‌م���ای���ی‬ ‫له‌مجۆره‌یدا ره‌نگه‌ منداڵه‌که‌ له‌ ژینگه‌یه‌کدا بێت‬ ‫(ماندوو) یه‌که‌مین به‌رهه‌می‬ ‫خۆراک نه‌بێت بیخوات‪ ،‬شیر نه‌بێت بیخوات‪ ،‬به‌‬ ‫ده‌رهێنه‌ری ک��ورد (ئیبراهیم‬ ‫سه‌عیدی)یه‌ له‌ به‌شی کێبڕکێی سه‌ره‌کی (‪)5‬ی مارس و شه‌وی (‪)7‬ی مارسی تایبه‌تى له‌ واڵته‌ هه‌ژارنشینه‌کاندا که‌ له‌ کاتى‬ ‫بیست و هه‌شته‌مین خولی فیستیڤاڵی (‪ )2011‬بۆ دووه‌مین جار له‌ فیستیڤاڵی شه‌ڕو ماڵ وێرانیدا رووده‌دات‪ ،‬یان نه‌خۆشیه‌ک‬ ‫نێونه‌ته‌وه‌یی فیلمی (میامی) له‌ واڵتی نێونه‌ته‌وه‌یی (میامی) نمایش کرا و ئه‌م ل�ه‌ م��ن��داڵ�ه‌ک�ه‌دا وا ده‌ک���ات ت��وان��اى سه‌رفکردنى‬ ‫ئه‌مه‌ریکا ده‌چێته‌ سه‌ر په‌رده‌ی سینه‌ما و فیستیڤاڵه‌ به‌ به‌شداریی فیلم گه‌لێک له‌ خۆراکى نه‌بێت‪.‬‬ ‫بۆ به‌ده‌ستهێنانی خه‌اڵتی سه‌ره‌کیی ئه‌م به‌رهه‌مه‌کانی ده‌رهێنه‌رانی سه‌رانسه‌ری‬ ‫دوه‌م‪ :‬به‌دخۆراکى سانه‌وى (‪:)secondary‬‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫فیستیڤاڵه‌ له‌گه‌ڵ چه‌ندین فیلمی دیکه‌ جیهان ل �ه‌ ب�ه‌ش�ه‌ ج��ۆراوج��ۆره‌ک��ان��دا ل‬ ‫ل��ه‌م��ج��ۆره‌دا ن �ه‌خ��ۆش��ی �ه‌ک ل �ه‌م��ن��داڵ �ه‌ک �ه‌دا واى‬ ‫شاری‬ ‫له‌ واڵتانی جۆراوجۆری جیهان رکابه‌ری رۆژان���ی (‪ 4‬تا ‪ )2011/13‬له‌‬ ‫ل��ێ��ده‌ک��ات ئ���ه‌و خ���ۆراک���ه‌ى ده‌ی���خ���وات س���ودى لێ‬ ‫م��ی��ام��ی ل���ه‌ وی�ل�ای���ه‌ت���ی ف���ل���ۆری���دا له‌ وه‌رنه‌گرێت‪ ،‬بۆ نمونه‌ ریخۆڵه‌کانى نه‌خۆش بێت‬ ‫ده‌کات‪.‬‬ ‫فیلمی سینه‌مایی (ماندوو) له‌ دوو وی�لای�ه‌ت�ه‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا ‌و ن�ه‌ت��وان��ێ��ت خ��ۆراک �ه‌ک �ه‌ ب��م��ژێ��ت‪ ،‬ی��ان نه‌خۆشى‬ ‫شانسی جیاوازدا له‌وانه‌‪ :‬له‌ دوانیوه‌ڕۆی به‌ڕێوه‌ده‌چێت‪.‬‬ ‫درێ��ژخ��ای �ه‌ن��ى ه�ه‌ب��ی��ت وه‌ک���و ه �ه‌وک��ردن��ى سنگ‬ ‫ی��ان نه‌خۆشی کۆئه‌ندامى هه‌رسی هه‌بێت‪ ،‬یان‬ ‫نه‌خۆشی ئێسکى هه‌بێت‪.‬‬ ‫( )‬ ‫ه���ه‌روه‌ه���ا ره‌ن��گ �ه‌ م��ن��داڵ ل �ه‌ س��ک��ى دای��ک��ی��دا‬ ‫وه‌کو پێویست گه‌شه‌ ناکات ئ�ه‌وه‌ش جۆرێکه‌ له‌‬ ‫به‌دخۆراکى ئه‌مه‌ش ره‌نگه‌ هۆکاره‌که‌ى له‌دایکیدا‬ ‫بێت‪ ،‬ره‌نگه‌ دایکى نه‌خۆشی په‌ستانى خوێن ‌و‬ ‫ڕانه‌گه‌یه‌ندراوه‌‪ ،‬به‌اڵم راگه‌یاندنه‌کانى ش �ه‌ک��ره‌ى ه�ه‌ب��ێ��ت ی��ان که‌مخوێنى درێ��ژخ��ای�ه‌ن��ى‬ ‫[ چه‌ترپرێس ]‬ ‫ژاپۆن باس له‌ (‪ )1700‬که‌س له‌ کاتى ه �ه‌ب��ێ��ت‪ .‬ل �ه‌وان �ه‌ش �ه‌ وێ�ڵاش �ه‌ک �ه‌ى ن �ه‌خ��ۆش بیت‬ ‫دوان��������ی��������وه‌ڕۆى ه��ه‌ی��ن��ى موله‌رزه‌که‌ و سونامى گیانیان له‌ ده‌ست خۆراک ‌و خوێنى پێویست نه‌چێت بۆ منداڵه‌که‌‪،‬‬ ‫ب��وم��ه‌ل��ه‌رزه‌ی��ه‌ک ب��ه‌ پ��ێ��وه‌رى داوه‌‪ .‬پۆلیسى ژاپ��ۆن باس ل�ه‌وه‌ ده‌کات یان له‌ منداڵه‌که‌ خۆیدا بێت‪.‬‬ ‫نیشانه‌کانى‪ :‬به‌شێوه‌یه‌کى گشتى منداڵه‌که‌‬ ‫(‪ )8.9‬پله‌ به‌ پێوانه‌ى رێخته‌ر له‌ ک�ه‌ چ��وار ش�ه‌م�ه‌ن��ده‌ف�ه‌رى نه‌فه‌رهه‌ڵگر‬ ‫که‌ناره‌کانى باکو‌ورى ڕۆژهه‌اڵتى له‌ پارێزگای( میاگی) دیار نه‌ماون و الوازه‌ و کێشى سروشتى نیه‌ ده‌م��وچ��اوى وه‌ک��و‬ ‫ژاپ��ۆن��ى ه�ه‌ژان��د وێ��ڕاى ک��وژران که‌شتیه‌ک که‌ (‪)100‬ک �ه‌س تیا بووه‌‪ ،‬روخ��س��ارى پیاوى گ �ه‌وره‌ پیر ده‌بێت‪ ،‬چ �ه‌ورى ژێر‬ ‫پێستى که‌م ده‌بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ریش به‌هۆی پرۆتینه‌وه‌‬ ‫و بریندار بوونى س�ه‌دان که‌س‪ ،‬نادیاره‌‪.‬‬ ‫له‌ پارێزگاى (فۆکوشیما) به‌نداوێک بیت له‌ دوره‌وه‌ له‌ ب�ه‌دخ��ۆراک ناچێت‪ ،‬ب�ه‌اڵم له‌‬ ‫زه‌ره‌رو زیانى مادی گه‌وره‌ى به‌و‬ ‫ت����ێ����ک����ڕووخ����اوه‌‪ .‬ل����ه‌ ئ���ه‌ن���ج���ام���ى ئ���ه‌و نزیکه‌وه‌ دیاره‌ که‌ گۆڕانکارى له‌ قژیدا هه‌یه‌ له‌‬ ‫واڵته‌ گه‌یاندووه‌‪.‬‬ ‫ئ �ه‌م �ه‌ ب��وم��ه‌ل��ه‌رزه‌ی��ه‌ ب��ه‌ پێنجه‌مین بوومه‌له‌رزه‌یه‌دا ک��اره‌ب��اى چ��وار میلیون ڕه‌نگیدا هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌مانه‌ جگه‌ریان ئاوساوه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ب��ووم�ه‌ل�ه‌رزه‌ى به‌هێزى جیهانه‌ له‌ قه‌ڵه‌م خ��ان��وو ل�ه‌ ش��ارى (ت��ۆک��ی��و)ى پایته‌خت به‌دخۆراکیه‌که‌ بۆ ماوه‌یه‌کى ک��ورت بێت ته‌نها‬ ‫کێشى ک���ه‌م ده‌ب��ێ��ت ‌و ب���ااڵى س��روش��ت��ى ده‌ب��ێ��ت‪،‬‬ ‫دراوه‌‪ ،‬ژئۆفیزیازانه‌کان باس له‌وه‌ ده‌که‌ن پچڕاوه‌‪.‬‬ ‫له‌ الیه‌کى تره‌وه‌ سه‌رله‌به‌یانیى ئه‌مڕۆ ئه‌گه‌ریش درێژ بێت ئه‌وا کێش ‌و بااڵ و سه‌ریشی‬ ‫ئه‌م بومه‌له‌رزه‌یه‌ بۆته‌ هۆى جۆالنى هێلى‬ ‫راستى گ��ۆى زه‌وى به‌ ئ �ه‌ن��دازه‌ى (‪ )10‬راگ �ه‌ی �ه‌ن��درا‌‪ ،‬ل�ه‌ (ک��ووره‌خ��ان �ه‌ى ناوکى سروشتى نابێت‪ ،‬کێشى ئاسایی دواى له‌دایک‬ ‫س‪.‬م ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ خێرایى سووڕانى فۆکۆشیما) له‌ ب��اک��وورى ڕۆژه�ه‌اڵت��ى بون (‪ )2,5‬کگم بۆ (‪)4‬کگم ئاساییه‌ له‌وه‌ زیاتر‬ ‫یان که‌متر پێویستى به‌ چاودێرى دکتور هه‌یه‌‪،‬‬ ‫گۆى زه‌وى و کورتبوونه‌وه‌ى رۆژه‌کان له‌ ژاپۆن ته‌قینه‌وه‌یه‌ک ڕوویداوه‌‪.‬‬ ‫ح��ک��ووم �ه‌ت��ى ژاپ����ۆن ت �ه‌ق��ی��ن �ه‌وه‌ک �ه‌ى درێژیشى (‪)50‬سم و سه‌ریشى (‪)35‬سم یان ( ‪)33‬‬ ‫له‌ (‪ )106‬میکرۆمیلیون له‌ سانیه‌دا و‬ ‫ته‌خته‌ به‌رده‌کانى زێرزه‌وى (‪ )40‬مه‌تر له‌ پشتڕاست کرده‌وه‌ و ڕایگه‌یاند که‌ مادده‌ى سم باشه‌ له‌وه‌ که‌متر بێت ده‌بێت به‌دواى هۆکاردا‬ ‫م �ه‌ت��رس��ی��دارى (رادی��ۆئ��اک��ت��ی��ڤ) ب�ڵاو بگه‌ڕێى که‌ مه‌رج نیه‌ به‌دخۆراکى بێت ‪.‬‬ ‫شوێنى خۆیان جۆاڵون‬ ‫چ��اره‌س��ه‌ر‪ :‬گرنگترین شتیش ده‌ب��ێ��ت ب���ه‌دواى‬ ‫له‌ دواى ئه‌و بوومه‌له‌رزه‌یه‌ له‌ ژاپۆن‪ ،‬بۆته‌وه‌‪ .‬ڕاگه‌یه‌ندرا که‌ هه‌زاران خه‌ڵکى‬ ‫ش�ه‌پ��ۆل��ێ��ک ب �ه‌ ب����ه‌رزى (‪)10‬م���ه‌ت���ر له‌ ئه‌و ناوچه‌یه‌ هه‌تا‪ 20‬کیلۆمه‌تریى ئه‌و ه��ۆک��اره‌ک �ه‌ی��دا ب��گ�ه‌ڕێ��ی��ت‪ ،‬ک �ه‌ ل �ه‌وان �ه‌ی �ه‌ شیرى‬ ‫دایکه‌که‌ به‌شى نه‌کات یان شیرى قوتو بخوات‪،‬‬ ‫ش��اری(س��ن��دای) ه���ه‌زران ب���اخ‪ ،‬م��اڵ و ناوه‌نده‌ ناووکیه‌‪ ،‬دوور خراونه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫ل���ه‌ الی���ه‌ک���ى ت�����ره‌وه‌ ب���ه‌ گ��وێ��ره‌ى به‌ زۆرى پێوه‌ندى به‌شیره‌وه‌ هه‌یه‌ ده‌بێت سه‌ردانى‬ ‫ئۆتۆمبیلى له‌گه‌ل خۆیدا ڕام��اڵ��ی‪ .‬له‌‬ ‫پارێزگاکانی (میاگى و فۆکوشیما) س����ه‌رچ����اوه‌ک����ان‪‌،‬ب���ه‌ره‌ب���ه‌ی���ان���ى ئ �ه‌م��ڕۆ دکتۆر بکرێت بۆ دانان ‌و چۆنێتى به‌کارهێنانى‬ ‫ده‌ی��ان گوند و شارۆچکه‌ له‌ ئ��اودا وون بوومه‌له‌رزه‌یه‌کى تر به‌ ‌هێزى (‪ )6.8‬پله‌ شیر‪ ،‬ئه‌گه‌ر منداڵه‌که‌ش نه‌خۆشی هه‌بێت پێویسته‌‬ ‫‌به‌ ‌پێوه‌رى ڕێخته‌ر له‌ ‌ناوچه‌ چیاکانى چاره‌سه‌ر بکرێت به‌ تایبه‌تى له‌ ڕیخۆڵه‌کانیدا‪،‬‬ ‫بوون‪.‬‬ ‫ه���ه‌رچ���ه‌ن���ده‌ ت���ا ئ��ی��س��ت��ا ئ��ام��ارێ��ک��ى ژاپۆنى داوه‌‪ ،‬ب �ه‌اڵم هیچ زانیارییه‌ک چ��اره‌س �ه‌ری��ى ک��ات��ى ده‌وێ���ت و س��ت��اف��ى ده‌وێ���ت و‬ ‫خۆراکى تایبه‌تشى ده‌وێت‪.‬‬ ‫ت���ه‌واوى قوربانیانى ئ �ه‌و ب��ووم�ه‌ل�ه‌رزه‌ی�ه‌ له‌باره‌ى زیانه‌کانى نه‌زانداوه‌‪.‬‬ ‫تێبینی‪ :‬منداڵى ب �ه‌دخ��ۆراک ب�ه‌رگ��رى له‌شى‬ ‫پرسه‌‬ ‫که‌مه‌ زوو زوو توشى نه‌خۆشه‌کانى تر ده‌بێت وه‌ک‬ ‫پرسه‌و سه‌ره‌خۆشى خۆمان ئاراسته‌ى په‌یامنێرى ڕۆژنامه‌کامان (کارزان‬ ‫سکچون و ڕشانه‌وه‌ یان گرفتى کۆئه‌نامی هه‌رس‬ ‫ده‌بێت‪.‬‬ ‫تاریق) ده‌که‌ین‪ ،‬به‌بۆنه‌ى کۆچى دوایى باپیری به‌ڕێزیانه‌وه‌‪ ،‬هیوادارین ئه‌م ‌ه‬ ‫ئا‪ /‬په‌یمان ئه‌مین‬ ‫دواناخۆشى بنه‌ماڵه‌که‌یان بێت‪ .‬ستافى ڕۆژنامه‌ى چه‌تر‬

‫بومه‌له‌رزه‌ى ژاپۆن ‪ 10‬س‪.‬م راسته‌‬ ‫هێڵى گۆى زه‌وى جۆاڵند‬


‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬ ‫ژماره‌ی متمان ‌ه‬ ‫خاوه‌ن ئیمتیاز‬ ‫سه‌رنوسه‌ر‬ ‫دیزاین‬ ‫باڵوکردنه‌وه‬ ‫‌راوێژکاری یاسایی‬ ‫ناونیشان‬

‫‪212‬‬ ‫که‌مال حه‌سه‌ن حه‌مه ره‌زا‬ ‫کاروان ساالر‬ ‫یاسر گوڵی (رۆژیار گرافیک)‬ ‫کۆمپانیای په‌یپه‌ر‬ ‫سیروان ئه‌حمه‌د حامد‬ ‫سلێمانی گه‌ڕه‌کی عه‌لی ناجی‌‬ ‫‪07710299753 - 07480179510‬‬ ‫‪cetir2010@gmail.com‬‬ ‫‪cetir2010@yahoo.com‬‬

‫‪WWW.Chatrpress.com‬‬

‫‪Be ciyawaziyekanewe le jêr Çetir da kodebînewe‬‬

‫پێش سووتاندنی‬ ‫خێمه‌کانیان هونه‌رمه‌ندان ل ‌ه‬ ‫سه‌رای ئازادی‬ ‫‪2710/12/23‬‬

‫‪9‬‬

‫‪No: (48) Mo.14/3/2011-‬‬

‫دوای قسه‌ی چوار‬ ‫سه‌رۆکه‌که‌‬

‫ریکالم‬

‫ریکالم‬

‫دوای م��اوه‌ی �ه‌ک��ی زۆر‬ ‫سه‌ردار ستار‬ ‫ل �ه‌ب��ێ��ده‌ن��گ��ی‪ ،‬ئ �ه‌ن��ج��ام سێ‬ ‫س���ه‌رۆک���ه‌ک���ه‌ی ه���ه‌رێ���م و‬ ‫س���ه‌رۆک ک��ۆم��اری ع��ێ��راق هاتن‌ه گ��ۆ س�ه‌ب��اره‌ت‬ ‫به‌و ناڕه‌زایی و خۆپیشاندانه‌ی ئه‌مڕۆک‌ه شه‌قامی‬ ‫هه‌رێمی کوردستانی گرتۆته‌وه‌‪ .‬سه‌ره‌تا ویستیان‬ ‫به‌نه‌دیو سه‌یری بکه‌ن بۆیه‌ش‪( ،‬سه‌فه‌رو گشته‌که‌ی‬ ‫ئ���ه‌وروپ���ا‪ ،‬خ �ه‌ری��ک ب���وون ب�ه‌پ��رس�ه‌ک��ان��ی ب �ه‌غ��دا‪،‬‬ ‫پشووی په‌رله‌مان‪ ،‬ک��ردن�ه‌و‌ه و ب �ه‌رده‌وام��ی پ��رۆژ‌ه‬ ‫وه‌هه‌میه‌کان‪ )...‬هه‌موویان به‌ئاسایی ده‌ڕۆیشتن‪،‬‬ ‫وه‌کو ئه‌وه‌ی هیچ نه‌بووه‌‪ ،‬بۆی‌ه پێویستیان نه‌ده‌کرد‬ ‫سه‌رۆک‌ه زۆر گه‌وره‌کان قسه‌ی لێ بکه‌ن‪ ،‬به‌رده‌وامی‬ ‫به‌خۆپیشاندان له‌شارو شارۆچکه‌کان‪ ،‬که‌رکوکی‬ ‫هێنایه‌و‌ه ب��ی��ری ده‌س����ه‌اڵت‪ ،‬راپ �ه‌ڕی��ن و (‪)11‬ی‬ ‫ئاداریان بیرکه‌وته‌وه‌‪ ،‬بیریان که‌وته‌و‌ه سه‌رۆک بچێت ‌ه‬ ‫ب�ه‌رده‌م په‌رله‌مان‪ ،‬س�ه‌رۆک په‌رله‌مانیش س�ه‌ره‌ڕای‬ ‫ده‌رخستن‌ه ده‌روه‌ی په‌رله‌مانتارێکی گه‌نجی جل ره‌ش‬ ‫و تێهه‌ڵدانی دانیه‌کیشیان له‌الیه‌نی لیستی جه‌نابی‬ ‫س��ه‌رۆک‪ ،‬ب �ه‌اڵم هه‌وڵیداو‌ه به‌هه‌موو نه‌رمیێکه‌و‌ه‬ ‫دانیشتنه‌کانی په‌رله‌مان به‌ڕێوه‌ببات!!‪.‬‬ ‫گوێم له‌قسه‌کانی سه‌رۆک وه‌زیران گرت چه‌ندین‬ ‫ج��ار ب �ه‌وه‌ی ب���ه‌رده‌م په‌رله‌مانتارنیش‪ ،‬گوێم گرت‬ ‫له‌سه‌رۆکی په‌رله‌مان له‌گ‌ه ‌ڵ بڕیار‌ه (‪ )17‬خاڵی ‌ه‬ ‫پێکنه‌هاتووه‌که‌ی‪ ،‬گوێم گرت له‌قسه‌کانی جه‌نابی‬ ‫سه‌رۆک کۆمار ک‌ه وه‌ک سه‌رۆکی حیزب قسه‌ی‬ ‫کرد‪ ،‬له‌سه‌ر راپه‌ڕینی ئه‌و شاره‌ی که‌ئێستا به‌هێزی‬ ‫ئه‌و خه‌ڵک‌ه سه‌رۆک کۆماریه‌تی ده‌کات‪ ،‬و‌ه هه‌روه‌ها‬ ‫گوێشم گرت له‌لێدوانه‌کانی سه‌رۆکی هه‌رێم چ‬ ‫له‌کاتی گه‌ڕانه‌وه‌یدا له‌فڕۆکه‌خان‌ه و چ وتاره‌که‌ی‬ ‫بۆ هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خت به‌بێ هیچ چاکسازیه‌ک‬ ‫له‌فه‌رمانڕه‌واییه‌که‌ی‪ ،‬له‌گ‌ه ‌ڵ دوای��ن وت��اری بۆ‬ ‫ج �ه‌م��اوه‌ری پارتی و یه‌کێتی بۆ ب��ی��ره‌وه‌ری (‪41‬‬ ‫ساڵه‌ی ‪ 11‬ئاداری ‪ 19970‬و ‪ 11‬ئاداری ‪،)1991‬‬ ‫به‌اڵم یه‌کیان به‌هه‌ره‌س و نسکۆ تێکشکا‪ ،‬له‌ئه‌نجامی‬ ‫ساویلکه‌ی سیاسی و باوه‌ڕنه‌بوون به‌ئیراده‌ی خه‌ڵکی‬ ‫راپه‌ڕیوی ئه‌وکات‪ ،‬ئه‌وه‌ی دووه‌میش دوای بیست‬ ‫ساڵ ئێستا چاره‌نووسێکی نادیار چاوه‌ڕێی ده‌کات‪،‬‬ ‫س �ه‌رۆک ده‌ڵ��ێ ئه‌وان‌ه ده‌ستکه‌وتی ئێمه‌ن ئێمه‌ش‬ ‫هه‌تا دڵۆپێک ت �ه‌ڕای تیا مابێ حه‌قی خۆمان ‌ه‬ ‫له‌سه‌ری دانیشین‪ ،‬دواتر سواری «مه‌وجه‌که‌« ده‌بین‬ ‫و ده‌ڕۆین‪.‬‬ ‫جه‌نابی چ��وار س�ه‌رۆک�ه‌ک�ه‌‪ ،‬دوای گوێگرتنم‬ ‫له‌وتار‌ه له‌ژێر فشاره‌کانتان و نابه‌د ‌ڵ قسه‌کردنه‌کانتان‪،‬‬ ‫ده‌مه‌وێت زۆر به‌ڕوونی پێتان بڵێم ک‌ه ئه‌و وتارانه‌تان‬ ‫نه‌ته‌نها وه‌اڵم ده‌ره‌وه‌ی خه‌ڵکی راپه‌ڕیوی ده‌ڤه‌ری‬ ‫سلێمانی نییه‌‪ ،‬ئه‌وا به‌ره‌و مانگێک ده‌چێت له‌سه‌رپێ‬ ‫وه‌ستاون‪ ،‬من باوه‌ڕده‌که‌م وه‌اڵمی خه‌ڵکی دهۆک‬ ‫و هه‌ولێری ب �ه‌زۆر کپکراویشتان ن �ه‌داوه‌ت �ه‌وه‌‪ ،‬من‬ ‫ب��اوه‌ڕده‌ک �ه‌م خ��ودی خۆشتان ب��اوه‌ڕن��اک�ه‌ن ک‌ه ئه‌و‬ ‫قسانه‌تان شتێک بگۆڕێت‪ ،‬چونک‌ه ب �ه‌زۆر پێش‬ ‫له‌وه‌رچه‌رخانی کۆمه‌ڵگا ناگیردرێت‪ ،‬هه‌مانکات‬ ‫ئ�ه‌و شه‌پۆل‌ه ن��اڕه‌زای �‌ه نه‌به‌رهه‌می ئۆپۆزیسیۆنی‬ ‫په‌رله‌مانه‌و نه‌هێز‌ه داگیرکه‌رکانی کوردستانیش‬ ‫له‌و ئاسته‌دان بتوانن رووداوێکی شۆڕشگێڕی لێره‌‬ ‫به‌ئافرێنن‪ ،‬ئۆپۆزیسیۆن ئ �ه‌وه‌ی ده‌یکات له‌به‌رده‌م‬ ‫ئێو‌ه ده‌ی��ک��ات و ئ �ه‌وه‌ن��د‌ه هێزه‌شی ه�ه‌ی�ه‌‪ ،‬ده‌وڵ�ه‌ت� ‌ه‬ ‫داگیرکه‌ره‌کانیش دۆستی نزیکی ئێوه‌ن و به‌سااڵن ‌ه‬ ‫به‌هه‌موو هێزی چ�ه‌ک��داری و به‌هه‌موو ئیمکان ‌ه‬ ‫دارایه‌که‌یان ده‌سه‌اڵته‌کاتان بۆ ده‌پارێزن‪ ،‬له‌ئێستاشدا‬ ‫نه‌زلهێزه‌کان له‌دژی ئێوه‌ن‪ ،‬چونک‌ه تازه‌به‌تاز‌ه مه‌دالیای‬ ‫په‌یوه‌ستکردن به‌خۆیانه‌وه‌یان پێدان‪ ،‬نه‌تورکیا‪ ،‬ئێران‪،‬‬ ‫سوریا و عێراق هیچ الریه‌کیان له‌هه‌بوونی ئێو‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬ده‌تانه‌وێت هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی خه‌ڵک بوروژێنن‬ ‫باوه‌ڕده‌که‌م ئێو‌ه ئه‌م کارته‌تان له‌ساڵی (‪)1992‬وه‌‬ ‫له‌ده‌ستداوه‌‪.‬‬ ‫گوتاره‌کانتان ده‌روه‌ی جارێکیتر له‌خۆ قایمکردن‬ ‫و هێز نیشاندان «ئێم‌ه له‌ئێو‌ه بێ منه‌تین» وه‌کوتر‬ ‫بێ ئه‌نجامه‌‪ ،‬سه‌رۆکه‌کان نه‌یان توانی که‌س بده‌ن ‌ه‬ ‫دادگ���ا‪ ،‬م��ن��دا ‌ڵ و که‌سه‌نزیکه‌کانی خ��ۆی��ان پێ‬ ‫ل�ه‌ده‌س�ه‌اڵت دوور نه‌خرایه‌وه‌‪ ،‬بڕیاری چۆڵکردنی‬ ‫شوێن‌ه گه‌شتیه‌کانیشتان ن��ه‌دا‪ ،‬بڕیاریشتان نیی ‌ه‬ ‫ده‌زگا حیزبی و ئه‌منیه‌کانیشتان به‌نه‌ته‌وه‌یی بکه‌ن‪،‬‬ ‫هه‌مانکات پێش هه‌ڵبژاردنی پێش وه‌ختیش ئاماده‌ی‬ ‫هیچ گۆڕان و چاکسازیه‌ک نیین‪ ،‬ئه‌وکات ئێو‌ه‬ ‫ده‌تانه‌وێت چی بکه‌ن؟ ئ�ه‌و‌ه رۆژی کیمیاباران و‬ ‫نه‌ورۆز هات‪ ،‬ئایا چوار سه‌رۆکه‌ک‌ه ده‌یانه‌وێت هه‌ربه‌و‬ ‫قسان‌ه کات به‌رن‌ه سه‌ر؟ باوه‌ڕده‌که‌م ئیتر ده‌ربازی‬ ‫قۆناخێکیتر ده‌بین له‌خۆپیشاندان و ناڕه‌زایی چونک ‌ه‬ ‫قسه‌ی چ��وار سه‌رۆکه‌ک‌ه هیچ ئومێدی دروس��ت‬ ‫نه‌کرد‪ .‬بۆی‌ه ئه‌وه‌ی له‌مه‌ودواش رووبدات له‌ئه‌ستۆی‬ ‫چوار سه‌رۆکه‌که‌دای‌ه نه‌ک خۆپیشانده‌ران‪.‬‬


Chatr_48